Procedura : 2018/2114(INI)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A8-0055/2019

Teksty złożone :

A8-0055/2019

Debaty :

Głosowanie :

PV 14/02/2019 - 10.20
CRE 14/02/2019 - 10.20

Teksty przyjęte :

P8_TA(2019)0134

SPRAWOZDANIE     
PDF 356kWORD 109k
30.1.2019
PE 630.622v02-00 A8-0055/2019

w sprawie wdrażania przepisów prawnych oraz wspólnego oświadczenia zapewniających parlamentarną kontrolę agencji zdecentralizowanych

(2018/2114(INI))

Komisja Spraw Konstytucyjnych

Sprawozdawca: György Schöpflin

POPRAWKI
UZASADNIENIE – STRESZCZENIE FAKTÓW I USTALENIA
 PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 OPINIA Komisji Budżetowej
 OPINIA Komisji Kontroli Budżetowej
 OPINIA Komisji Gospodarczej i Monetarnej
 OPINIA Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności
 OPINIA Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych
 INFORMACJE O PRZYJĘCIU PRZEZ KOMISJĘ PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWĄ
 GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGOW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

UZASADNIENIE – STRESZCZENIE FAKTÓW I USTALENIA

Procedura i źródła

Sporządzenie niniejszego sprawozdania w sprawie wdrażania zostało zatwierdzone przez Konferencję Przewodniczących w dniu 31 maja 2018 r. Celem sprawozdania jest zbadanie i ocena sposobu wdrożenia mechanizmów instytucjonalnych zapewniających demokratyczną kontrolę nad agencjami zdecentralizowanymi.

Przygotowując niniejsze sprawozdanie w sprawie wdrożenia, sprawozdawca gromadził informacje i opierał się między innymi na następujących źródłach:

  spotkania techniczne z Komisją i siecią agencji UE,

  ekspertyza autorstwa prof. Ellen Vos pt. „EU agencies, Common Approach and Parliamentary Scrutiny” [Agencje UE, wspólne podejście i kontrola parlamentarna](1), zaprezentowana przed Komisją Spraw Konstytucyjnych w dniu 27 listopada 2018 r.,

  odpowiedzi na kwestionariusz przesłany do sekretariatów komisji w celu sporządzenia niniejszego sprawozdania,

  wymiana poglądów z Komisją Europejską i trzema komisjami opiniodawczymi (BUDG, ECON, ENVI) podczas posiedzenia Komisji Spraw Konstytucyjnych 22 października,

  misja informacyjna do Agencji Praw Podstawowych (FRA) do Wiednia,

  misja informacyjna do Agencji Unii Europejskiej ds. Szkolenia w Dziedzinie Ścigania (CEPOL) do Budapesztu oraz do Agencji Europejskiego GNSS (GSA) do Pragi.

Wyniki badania

Postanowienia Traktatów dotyczące agencji

W Traktatach nie ma definicji agencji zdecentralizowanych. Na stronie internetowej poświęconej agencjom i innym organom UE(2) Komisja określa agencje UE jako „odrębne od instytucji UE podmioty prawne [ustanowione] w celu wykonywania określonych zadań wynikających z prawa UE” i wyróżnia agencje zdecentralizowane, agencje ds. wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony, agencje wykonawcze, agencje i organy Euratomu oraz inne organizacje.

Według Komisji „agencje zdecentralizowane pomagają we wdrażaniu polityki UE. Ułatwiają również współpracę pomiędzy UE i władzami krajowymi przez gromadzenie i udostępnianie wiedzy technicznej i specjalistycznej obu stron. Agencje zdecentralizowane są ustanawiane na czas nieokreślony i mają swoje siedziby w różnych miejscach UE”. Na stronie Komisji wymienia się 33 agencje zdecentralizowane(3). Wraz z wnioskiem dotyczącym nowego Europejskiego Urzędu ds. Pracy(4) ich całkowita liczba to 34.

W ekspertyzie profesor Ellen Vos określa agencje zdecentralizowane jako „organy podlegające europejskiemu prawu publicznemu, które są instytucjonalnie odrębne od instytucji UE, posiadają własną osobowość prawną i określony stopień niezależności administracyjnej i finansowej oraz mają jasno określone zadania”. Profesor wymienia 36 agencji zdecentralizowanych(5) (37, jeśli uwzględnić Europejski Urząd ds. Pracy), a jej wykaz obejmuje dodatkowo Prokuraturę Europejską (EPPO), Urząd ds. Europejskich Partii Politycznych i Europejskich Fundacji Politycznych (APPF) oraz Europejską Radę Ochrony Danych (EROD). Zwraca uwagę, że z funkcjonalnego punktu widzenia agencje można sklasyfikować według sześciu powierzonych im głównych zadań(6):

1) wiedza naukowa/techniczna (EASA, EASO, ECHA, EEA, EMA);

2) informacja i współpraca (BEREC, Cedefop, CEPOL, EASO, ECDC, EEA, EFCA,

EIGE, EIOPA, ELA, EMCDDA, EMSA, ENISA, ERA, ETF, EU-OSHA, Eurofound, Eurojust, Europol, FRA, GSA);

3) świadczenie usług (rejestracja i certyfikacja) (APPF, CPVO, EASA, ECHA, EUIPO);

4) nadzór, kontrola i egzekwowanie (ACER, EUNB, EROD, EFCA, EIOPA, ELA, EMSA, ERA, ESMA, SRB);

5) ułatwianie i wspieranie, a także 6) realizacja programów UE (CdT, EASO, EFCA, EPPO, eu-LISA, Eurojust, Europol, Frontex).

Niektóre agencje pełnią kilka z wyżej wymienionych funkcji (EASA, EASO, ECHA, EEA, EFCA, EIOPA, ELA EMSA, ERA, Eurojust i Europol). W ramach pełnionych funkcji niektóre agencje mogą przyjmować prawnie wiążące akty (AER, APPF, CPVO, EASA, EUNB, ECHA, EIOPA, EPPO, ERA, ESMA, EUIPO, Eurojust, SRB)(7).

Z powyższego wynika, że nie może być mowy o jednolitym modelu prostej klasyfikacji agencji. Ponadto trudne wydaje się również jasne rozróżnienie między rodzajami bądź typologią agencji(8).

Pomimo braku ogólnej definicji agencji, jako organy Unii muszą one przestrzegać zasady przyznania kompetencji (art. 5 TUE). Agencje są wyraźnie wymienione w Traktatach w kilku artykułach, np. w art. 9 TUE (obywatelstwo), art. 15 TFUE (zasada przejrzystości), art. 16 TFUE (ochrona danych), art. 71 TFUE (bezpieczeństwo wewnętrzne), art. 123, 124, 127, 130, 282 TFUE (środki finansowe i niezależność EBC), art. 228 TFUE (Rzecznik Praw Obywatelskich), art. 263 TFUE (kontrola zgodności z prawem aktów), art. 265 TFUE (zaniechanie działania), art. 267 TFUE (orzeczenia w trybie prejudycjalnym), art. 277 TFUE (niemożność stosowania aktów), art. 287 (Europejski Trybunał Obrachunkowy), art. 298 TFUE (administracja europejska), art. 325 TFUE (zwalczanie nadużyć), oraz w wielu protokołach do tych Traktatów i w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej (art. 41 dotyczący prawa do dobrej administracji, art. 42 dotyczący prawa dostępu do dokumentów, art. 43 dotyczący Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich, art. 51 dotyczący zakresu stosowania Karty oraz art. 52 dotyczący zakresu i wykładni praw i zasad). W związku z tym agencje, podobnie jak instytucje i inne organy UE, muszą stać na straży wartości i zasad UE, a ich działania podlegają kontroli sądowej i innym mechanizmom rozliczalności przewidzianym w Traktatach.

W Traktatach nie ma jednoznacznej podstawy prawnej do tworzenia agencji. Agencje zostały ustanowione na podstawie obecnego art. 352 TFUE lub na podstawie odpowiedniego artykułu Traktatu dotyczącego danego obszaru polityki(9). Ponadto w odniesieniu do kwestii, które uprawnienia mogą być przekazywane agencjom – w sprawie ESMA (znanej również jako Meroni 2.0)(10) Europejski Trybunał Sprawiedliwości został poproszony o rozstrzygnięcie, czy w art. 290 i 291 TFUE autorzy Traktatu zamierzali ustanowić jednolite ramy prawne, na mocy których określone uprawnienia przekazane i wykonawcze mogą być przyznane wyłącznie Komisji, czy też prawodawca Unii może rozważyć inne systemy przekazywania takich uprawnień organom i jednostkom organizacyjnym Unii. W tym względzie Trybunał zauważył, że „o ile prawdą jest, że traktaty nie zawierają żadnego postanowienia przewidującego przekazanie uprawnień na rzecz organu lub jednostki organizacyjnej Unii, o tyle kilka postanowień traktatu FUE zakłada, że taka możliwość istnieje”. Trybunał uznał, że uprawnienia Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych do przyjmowania środków nadzwyczajnych na rynkach finansowych państw członkowskich w celu regulowania lub zakazania krótkiej sprzedaży są zgodne z prawem Unii; w opinii Trybunału wykonywanie tego uprawnienia, które uzależnione jest od spełnienia licznych kryteriów i przesłanek określających zakres działania tego organu, nie podważa systemu przekazywania uprawnień ustanowionego Traktatem o funkcjonowaniu Unii Europejskiej(11).

Wspólne oświadczenie i wspólne podejście z 2012 r.

Wspólne oświadczenie i wspólne podejście z 2012 r.(12) są wynikiem prac międzyinstytucjonalnej grupy roboczej ds. agencji regulacyjnych powołanej przez Komisję, Parlament Europejski i Radę, po tym jak w 2005 r. Komisja przedstawiła wniosek dotyczący porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie agencji regulacyjnych(13), który nie uzyskał niezbędnego wsparcia Rady i Parlamentu. We wspomnianej grupie roboczej reprezentowane były komisje BUDG i CONT. Chociaż wspólne oświadczenie i wspólne podejście nie są prawnie wiążące, instytucje zobowiązały się do uwzględniania wspólnego podejścia w swoich decyzjach dotyczących agencji zdecentralizowanych, aczkolwiek z zastrzeżeniem analizy poszczególnych przypadków. Wspólne podejście zawiera postanowienia dotyczące ustanowienia (m.in. wymóg przeprowadzania ocen skutków) i zakończenia działalności agencji (klauzule wygaśnięcia lub przeglądu, ewentualne połączenia), siedziby agencji (kryteria) i roli państwa przyjmującego (umowy o siedzibie), struktury agencji i kierowania nimi (postanowienia dotyczące zarządów, dyrektorów wykonawczych i innych organów wewnętrznych), działalności agencji (ochrona danych, stosunki międzynarodowe, komunikacja, podział usług) planowania działań i zasobów (roczne i wieloletnie programy prac, zasoby ludzkie, budżet) oraz rozliczalności i kontroli (zawierające między innymi postanowienia dotyczące rocznego sprawozdania z działalności, audytu i absolutorium, systemu alarmowania/ostrzegania, oceny, przejrzystości i stosunków z zainteresowanymi stronami).

Bezpośrednim następstwem przyjęcia wspólnego oświadczenia i wspólnego podejścia było przyjęcie przez Komisję w dniu 19 grudnia 2012 r. planu działania dotyczącego działań następczych w związku ze wspólnym podejściem, zawierającego inicjatywy, które mają zostać podjęte przez Komisję, agencje, Radę, państwa członkowskie i Parlament Europejski. Sprawozdania z postępów w zakresie wdrażania wspólnego podejścia zostały przedstawione przez Komisję w dniach 10 grudnia 2013 r. i 24 kwietnia 2015 r. Komisja przyjęła również wytyczne odnośnie do standardowych przepisów dotyczących umów w sprawie siedziby, podręcznik komunikacji oraz wytyczne dotyczące zapobiegania konfliktom interesów i zarządzania nimi w zdecentralizowanych agencjach(14). W sprawozdaniu z postępów z 2015 r., dotyczącym toczących się wówczas dyskusji międzyinstytucjonalnych na temat przeglądu aktów założycielskich niektórych agencji, Komisja „wyraża ubolewanie z powodu braku woli politycznej aby zagwarantować poszanowanie wspólnego podejścia w sprawie zdecentralizowanych agencji UE, szczególnie w odniesieniu do roli lub składu struktur zarządzania agencji”. Sprawozdania z postępów przedstawione przez Komisję są raczej zwięzłe i nie obejmują kwestii kontroli parlamentarnej agencji.

Analiza prof. Ellen Vos dotycząca roli wspólnego podejścia w aktach założycielskich agencji przedstawia niejednolity obraz zgodności przepisów agencji ze wspólnym podejściem(15). Profesor zauważa, że chociaż w przypadku procedury budżetowej i sprawozdań rocznych wskaźnik zgodności jest dość wysoki, wydaje się, że skład zarządu i mianowanie dyrektora wykonawczego są w dużym stopniu uzależnione od zadań agencji. Uważa ona, że zgodność jest najbardziej problematyczną kwestią w przypadku programów prac agencji, gdzie zwykle nie jest spełniony wymóg konsultacji z Parlamentem w sprawie programu wieloletniego. Zauważa ponadto, że wskaźniki zgodności niemal nie różnią się, jeśli porównać rozporządzenia przyjęte przed przyjęciem wspólnego podejścia z tymi przyjętymi lub zmienionymi po przyjęciu wspólnego podejścia.

Wspólne podejście zostało poddane dokładniejszej kontroli parlamentarnej w świetle wniosków Komisji dotyczących zmiany siedzib dwóch agencji mających dotychczas siedzibę w Zjednoczonym Królestwie(16). Parlament stwierdził, że „nie uwzględniono należycie jego roli współprawodawcy, ponieważ nie zaangażowano go w procedurę wyboru nowych siedzib agencji”. Parlament Europejski przypomniał również, że „wspólne podejście załączone do podpisanego w 2012 r. wspólnego oświadczenia Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji Europejskiej w sprawie agencji zdecentralizowanych nie jest prawnie wiążące, jak stwierdzono w samym oświadczeniu, oraz że uzgodniono je z zastrzeżeniem uprawnień ustawodawczych instytucji”. W związku z tym Parlament Europejski domagał się „przeglądu procedury wyboru nowych siedzib agencji i zaprzestania jej stosowania w obecnej formie w przyszłości”(17).

Rada stwierdziła w tym względzie, że „odnotowuje apel PE o jak najszybsze dokonanie rewizji wspólnego oświadczenia z 2012 r. w sprawie zdecentralizowanych agencji i wspólnego podejścia do tych agencji. Na początek zwraca się do Komisji, aby do kwietnia 2019 r. przedstawiła dokładną analizę wykonania wspólnego oświadczenia i wspólnego podejścia w zakresie umiejscowienia agencji zdecentralizowanych. Analiza ta byłaby podstawą do ustalenia dalszych działań w związku z wdrożeniem procedury takiej rewizji”.

Kontrola parlamentarna nad agencjami zdecentralizowanymi

Parlament może kontrolować agencje zdecentralizowane na różne sposoby:

-  jako jeden z organów władzy budżetowej w procesie podejmowania decyzji dotyczących wkładów z budżetu UE na rzecz agencji,

-  jako organ udzielający absolutorium,

-  poprzez wyznaczenie członków zarządu agencji,

-  poprzez procedurę mianowania (lub odwoływania) dyrektora wykonawczego,

-  poprzez konsultacje na temat programów prac,

-  poprzez prezentację sprawozdań rocznych,

-  w inny sposób (wizyty delegacji, grupy lub osoby kontaktowe, wymiana poglądów, przesłuchania, briefingi, zapewnienie wiedzy fachowej).

W swoim badaniu profesor Ellen Vos analizuje przepisy zawarte w rozporządzeniach ustanawiających agencje w odniesieniu do mechanizmów kontroli parlamentarnej(18):

-    w odniesieniu do udziału Parlamentu w zarządach(19) zauważa, że w trzech agencjach (EMA, EUIPO, GSA) w skład zarządu wchodzą przedstawiciele PE, a w siedmiu agencjach (ECHA, EEA, EFSA, EMCDDA, ETF, ACER, ECDC) członkowie wyznaczeni przez Parlament Europejski (eksperci lub zainteresowane strony); w większości przypadków nie ma jednak ani jednego członka wyznaczonego przez Parlament Europejski,

-    w odniesieniu do mianowania dyrektorów wykonawczych(20) zauważa, że w przypadku trzech organów nadzoru objętych zakresem kompetencji komisji ECON (EUNB, EIOPA, ESMA) konieczne jest zatwierdzenie przez Parlament, w 15 przypadkach kandydat zostaje zaproszony do PE (BEREC, EASA, EASO, ECDC, ECHA, EFSA, EIGE, EMA, EMCDDA, ENISA, ETF, FRA, Frontex i eu-LISA), natomiast w sześciu przypadkach kandydat może zostać zaproszony. W 11 przypadkach nie ma udziału Parlamentu Europejskiego,

-    w odniesieniu do programów prac(21), Parlament jest konsultowany w sprawie wieloletnich programów prac ośmiu agencji (CEPOL, EASA, ERA, Europol, FRA, Frontex, GSA, UHRW), a informowany o wieloletnich programach prac sześciu agencji (EUNB, ECHA, EIOPA, ELA, EMCDDA, ESMA); chociaż Parlament nie bierze udziału w wieloletnim programie prac tych agencji, jest konsultowany w sprawie rocznych programów prac dwóch agencji (ENISA, Eurofound) oraz informowany o rocznych programach prac dziewięciu agencji (ACER, BEREC, EASO, EFCA, EFSA, EMA, EMSA, eu-LISA, SRB); PE nie bierze w ogóle udziału w programach prac ośmiu agencji (CdT, Cedefop, ECDC, EEA, EIGE, EU-OSHA, EPPO, ETF), a dwie agencje nie mają przepisów dotyczących programów prac (CPVO, Eurojust),

-    mandaty wszystkich agencji przewidują przedkładanie Parlamentowi Europejskiemu, Trybunałowi Obrachunkowemu, Radzie i Komisji rocznego sprawozdania z działalności. W przypadku dwóch agencji dyrektorzy wykonawczy są zobowiązani do przedstawiania rocznych sprawozdań Parlamentowi Europejskiemu lub jego właściwym komisjom,

-    w trzech przypadkach przewiduje się, że absolutorium powinny udzielać organy wewnętrzne (dotyczy to agencji utrzymujących się wyłącznie ze środków własnych, tj. EUIPO, SRB i CPVO)(22).

Kontrola parlamentarna w Parlamencie Europejskim przeprowadzana jest w szczególności na szczeblu komisji parlamentarnych, zarówno tych wyspecjalizowanych w dziedzinie polityki zainteresowanych agencji, jak i komisji BUDG i CONT, które biorą pod uwagę, w jakim stopniu wszystkie agencje są finansowane z budżetu UE i podlegają procedurze udzielania absolutorium.

Sprawozdawca przesłał kwestionariusz do sekretariatów komisji, pytając o:

1)    sposób, w jaki komisje uczestniczyły w pracach legislacyjnych (zadania, kompetencje, działania, cele, struktury, mechanizmy rozliczalności, zmiana siedziby), procedurach budżetowych i procedurach udzielania absolutorium w tej kadencji parlamentarnej oraz w jaki sposób sprawowały kontrolę polityczną nad agencjami zdecentralizowanymi;

2)  sposób, w jaki uwzględniły one wspólne oświadczenie i wspólne podejście z 2012 r. w tych działaniach (oceny skutków, klauzule wygaśnięcia lub przeglądu, siedziby agencji, struktura agencji i kierowanie nimi – zarządy, dyrektor wykonawczy, komitety naukowe lub inne organy, działalność agencji – usługi świadczone przez Komisję, połączenie agencji, podział usług między agencje, postępowanie z informacjami niejawnymi, stosunki międzynarodowe, komunikacja – planowanie działań, zasoby agencji i związane z nimi procedury oraz rozliczalność, a także kontrole – sprawozdanie roczne, audyty, oceny, oraz przejrzystość i stosunki z zainteresowanymi stronami);

3)  (decyzje polityczne) czy, biorąc pod uwagę działania agencji, komisje badają intencje decydentów i czy są one odpowiednio realizowane;

4)  (realizacja) czy komisje oceniają prace agencji objętych zakresem ich kompetencji w świetle zakładanych wyników;

5)  (złożoność) czy komisje analizują pokrywanie się kompetencji lub luki w działaniach agencji i czy są przypadki, co do których komisje uważają, że agencje przekroczyły swoje kompetencje lub niedostatecznie je wypełniły.

W czasie sporządzania sprawozdania odpowiedzi otrzymały sekretariaty Komisji Budżetowej (BUDG), Komisji Kontroli Budżetowej (CONT), Komisji Gospodarczej i Monetarnej (ECON), Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności (ENVI), Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii (ITRE), Komisji Transportu i Turystyki (TRAN), Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi (AGRI), Komisji Kultury i Edukacji (CULT) oraz Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia (FEMM), natomiast Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (LIBE) (której kompetencje są powiązane z największą liczbą agencji) wskazała, że zamierza wkrótce zakończyć pracę nad odpowiedziami.

Komisja Budżetowa wskazała, że:

1)    w procedurach ustawodawczych wydała opinie na temat rozporządzeń ustanawiających kilka agencji (EUNB, EIOPA, ESMA, ENISA, ACER, eu-OSHA, Eurofound, Cedefop, EASO i CEPOL), analizując wszystkie aspekty tych rozporządzeń; ponadto kwestia agencji omawiana jest w stosownych przypadkach podczas budżetowych rozmów trójstronnych (pkt 31 porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie dyscypliny budżetowej); komisja BUDG była komisją przedmiotowo właściwą, która reprezentowała Parlament w Międzysesyjnej Międzyrządowej Grupie Roboczej w sprawie zasobów agencji zdecentralizowanych i realizowała jej konkluzje; komisja BUDG i komisja CONT są komisjami przedmiotowo właściwymi, które śledzą przegląd ramowego rozporządzenia finansowego związanego z przeglądem rozporządzenia finansowego, który miał miejsce na początku tego roku; komisja BUDG jest komisją przedmiotowo właściwą w kwestii rocznych procedur budżetowych dotyczących wszystkich zdecentralizowanych agencji UE; Jens Geier (S&D) jest stałym sprawozdawcą komisji BUDG w sprawach dotyczących agencji UE; komisja BUDG regularnie wymienia informacje z siecią agencji UE i poszczególnymi agencjami UE w ramach rocznej procedury budżetowej i zwraca się do nich o informacje w ramach tej procedury; komisja BUDG zwraca się do sieci agencji UE o coroczne omawianie aspektów projektu budżetu dotyczących agencji, przed upływem terminu wprowadzania poprawek budżetowych;

2)    przyjrzała się różnym aspektom wspólnego oświadczenia i wspólnego podejścia w kontekście swoich opinii i rocznych procedur budżetowych, takim jak programy prac i roczne sprawozdania poszczególnych agencji, z wyjątkiem tych, które należą do kompetencji wyspecjalizowanych komisji; wystąpiła o przeprowadzenie badania pt. Potential revenue from the extension of charging fees by EU Agencies [Potencjalne dochody z tytułu rozszerzenia pobierania opłat przez agencje UE] i na jej wniosek (złożony wspólnie z Komisją Kontroli Budżetowej) Departament Tematyczny D zorganizował w dniu 4 maja 2017 r. Workshop on Oversight and Resources of Partially and Fully Self-Financed Agencies [Warsztaty na temat nadzoru i zasobów agencji utrzymujących się wyłącznie i częściowo ze środków własnych];

3)    odpowiedziała również pozytywnie na trzy pytania dotyczące decyzji politycznych, ich realizacji i złożoności.

Komisja Kontroli Budżetowej odpowiedziała, że:

1)    opracowała projekt opinii w formie poprawek (art. 53 ust. 4 regulaminu) w sprawie zmiany siedziby Europejskiej Agencji Leków; uczestniczyła w pracach Międzysesyjnej Międzyrządowej Grupy Roboczej w sprawie zasobów agencji zdecentralizowanych oraz w rewizji ramowego rozporządzenia finansowego; opracowuje projekt jednego sprawozdania w sprawie każdej ze zdecentralizowanych agencji oraz jednego sprawozdania horyzontalnego w kontekście procedury udzielania absolutorium; w kontekście procedury udzielania absolutorium komisja CONT organizuje co roku w grudniu/styczniu przesłuchanie 4–6 dyrektorów wykonawczych, analizując również roczne sprawozdania z działalności, jednak nie organizuje przesłuchań przed ich mianowaniem; zorganizowała misje do Europolu i Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii;

2)    w swoich sprawozdaniach z udzielenia absolutorium uwzględnia różne aspekty wspólnego podejścia, w tym, w stosownych przypadkach, ustalanie opłat i uproszczenie. Podobnie jak komisja BUDG, nie analizuje aspektów, które wchodzą w zakres kompetencji wyspecjalizowanych komisji, np. programów prac;

3)    odpowiedziała również, że ocenia trzy kwestie dotyczące decyzji politycznych, realizacji i złożoności w ramach corocznej procedury udzielania absolutorium.

Komisja Gospodarcza i Monetarna wskazała, że:

1)    uczestniczy w trwającym przeglądzie europejskich organów nadzoru (EUNB, EIOPA, ESMA) oraz zajmuje się całą serią powiązanych dyrektyw i rozporządzeń dotyczących tych agencji; zostało osiągnięte porozumienie między Parlamentem Europejskim a Jednolitą Radą ds. Restrukturyzacji i Uporządkowanej Likwidacji w sprawie praktycznych zasad egzekwowania demokratycznej odpowiedzialności i sprawowania nadzoru nad wykonywaniem zadań powierzonych Jednolitej Radzie w ramach jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji; komisja ECON przyjęła sprawozdanie w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 1093/2010 w odniesieniu do siedziby Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego; przygotowuje projekty rocznych opinii w sprawie projektu budżetu ogólnego i absolutorium (EUNB, EIOPA, ESMA); w odniesieniu do uprawnień w zakresie mianowania członków zarządu lub innych organów agencji sporządziła projekt sprawozdania w sprawie wniosku Komisji dotyczącego mianowania członka Jednolitej Rady ds. Restrukturyzacji i Uporządkowanej Likwidacji oraz wyraziła opinię w sprawie przedłużenia kadencji przewodniczącego w przypadku trzech organów nadzoru, po przesłuchaniu ich przewodniczących; przeprowadza coroczną wspólną wymianę poglądów z przewodniczącymi EUNB, EIOPA, ESMA i SRB na temat programów prac i sprawozdań rocznych; regularnie prowadzi wymianę poglądów z agencją oraz stale wykorzystuje jej wyniki; regularnie zwraca się o informacje lub opinie; odbywa spotkania kontrolne w poszczególnych komisjach w celu wymiany poglądów w komisji oraz przeprowadza regularną wymianę informacji między Europejskim Urzędem Nadzoru a sprawozdawcami/kontrsprawozdawcami zajmującymi się różnymi sprawami;

2)    uwzględniła postanowienia wspólnego podejścia w swoim sprawozdaniu w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 1093/2010 w odniesieniu do siedziby Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego (badając ustalenia dotyczące siedziby oraz różne aspekty związane z działalnością agencji); przygląda się przepisom dotyczącym struktury agencji i planowania ich działalności w kontekście trwającego przeglądu europejskich organów nadzoru (EUNB, EIOPA, ESA); monitoruje porozumienie między Parlamentem Europejskim a Jednolitą Radą ds. Restrukturyzacji i Uporządkowanej Likwidacji w sprawie praktycznych zasad egzekwowania demokratycznej odpowiedzialności i sprawowania nadzoru nad wykonywaniem zadań powierzonych Jednolitej Radzie ds. Restrukturyzacji i Uporządkowanej Likwidacji w ramach jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji;

3)    wszystkie projekty regulacyjnych standardów technicznych i wykonawczych standardów technicznych są wysyłane do członków komisji ECON; wybrane tematy omawiane są na posiedzeniach komisji ECON w kontekście spotkań kontrolnych;

4)    komisja ECON nie ocenia pracy agencji objętych zakresem jej kompetencji w świetle zakładanych wyników;

5)    istnieją rozbieżne opinie na temat tego, czy EIOPA wykracza poza swój mandat i czy ESMA i EUNB wypełniają swój mandat.

Komisja Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności informuje, że:

1)    uczestniczyła w procedurach ustawodawczych dotyczących rozporządzenia ustanawiającego EMA oraz wniosków dotyczących dodatkowych zadań dla ECHA (wymagających dodatkowych funduszy), EEA i EFSA; sporządziła projekt sprawozdania w sprawie siedziby EMA (wstępne porozumienie poddano pod głosowanie na posiedzeniu plenarnym w październiku 2018 r.); sporządza projekty opinii w sprawie rocznych budżetów pięciu agencji objętych zakresem kompetencji komisji ENVI (poprawki budżetowe, w tym dotyczące planów zatrudnienia, przywrócenia projektu budżetu, zwiększenia budżetu) oraz opinie w sprawie absolutorium dla pięciu agencji objętych zakresem kompetencji komisji ENVI; zgodnie z rozporządzeniami ustanawiającymi agencje objęte zakresem kompetencji komisji ENVI Parlament przeprowadza mianowanie (ECDC, ECHA, EEA, EMA) albo przedstawia Radzie opinię w sprawie mianowania (EFSA) określonej liczby członków zarządu tych agencji – przedstawicieli PE, ale również ekspertów naukowych. Parlament jest też konsultowany w sprawie mianowania przedstawicieli pacjentów i klinicystów (EMA), którzy są członkami zarządu. Parlament jest konsultowany w sprawie mianowania przedstawicieli pacjentów i klinicystów w różnych komitetach naukowych EMA(23); ponadto art. 2 regulaminu Zarządu i Biura Europejskiej Agencji Środowiska wymaga mianowania jednego z członków zarządu z PE na członka Biura; odbywa systematyczne przesłuchania mianowanych dyrektorów wykonawczych przed ich mianowaniem; wyznacza osobę kontaktową dla każdej agencji; komisja ENVI organizuje coroczną wymianę poglądów z dyrektorem wykonawczym każdej agencji, która obejmuje programy prac, sprawozdania z działalności itp.; co roku dwóch członków zarządu EEA mianowanych przez Parlament sporządza projekty uwag do projektu rocznego programu prac EEA, które są następnie uzgadniane przez koordynatorów Komisji ENVI i przekazywane Agencji; dwa razy w roku odbywają się wizyty w każdej agencji; w odniesieniu do wniosków lub wykorzystania wiedzy fachowej zwrócono się do EFSA o wydanie opinii naukowej dotyczącej pszczół i zapylania (2018 r.); w ramach sprawozdania z własnej inicjatywy w sprawie oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe zlecono EEA, EMA i EFSA sporządzenie sprawozdania oraz zorganizowano spotkania ze sprawozdawcą; sprawozdania EEA są regularnie wykorzystywane do sporządzania bieżących sprawozdań dotyczących prawodawstwa i jego wdrażania; przykłady wymiany poglądów w komisji dotyczą ECDC(24) i EFSA(25); komisja może również zaprosić ECHA, EMA lub EEA do udziału w wymianie poglądów na temat konkretnych spraw dotyczących polityki sektorowej; jeśli chodzi o informacje sprawozdawcy, przykłady dotyczą oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe, nowej żywności;

2)    agencje objęte zakresem kompetencji komisji ENVI zostały utworzone przed przyjęciem wspólnego oświadczenia z 2012 r., jednak w następstwie procedury wyboru nowej siedziby EMA, przeprowadzonej w Radzie w drodze losowania, komisja ENVI potępiła wspólne oświadczenie i załączone do niego wspólne podejście oraz wezwała do ścisłego zaangażowania Parlamentu Europejskiego w procesie podejmowania decyzji dotyczących lokalizacji i zmiany siedzib agencji i organów w kontekście jego prerogatyw jako współprawodawcy w ramach zwykłej procedury ustawodawczej (stanowisko to zostało poparte na sesji plenarnej w marcu 2018 r.); w tym kontekście Parlament zachęcał do zawarcia umowy w sprawie siedziby wraz ze szczegółowymi ramami objęcia siedziby przez agencję, aby ograniczyć niepewność wśród pracowników i wyjaśnić im zasady przeniesienia, co zagwarantuje ciągłość funkcjonowania; w odniesieniu do wniosku dotyczącego przejrzystości i zrównoważonego charakteru unijnej oceny ryzyka w łańcuchu żywnościowym, wniosek zmienia głównie skład zarządu i długość jego kadencji; wniosek dotyczący przejrzystości i zrównoważonego charakteru unijnej oceny ryzyka w łańcuchu żywnościowym (2018/0088(COD)) zmienia również procedurę powoływania ekspertów paneli naukowych;

3)    w odniesieniu do pytań dotyczących decyzji politycznych oraz 4) realizacji – Komisja ENVI bada wdrażanie w toku konkretnych projektów rezolucji, podczas odbywających się dwa razy w roku wizyt delegacji, sprawozdań z realizacji lub przeglądów śródokresowych poszczególnych programów; komisja ENVI nie stosuje kryteriów porażki/sukcesu. W odniesieniu do złożoności 5) komisja ENVI przygląda się, w jaki sposób można poprawić koordynację między agencjami, na przykład w odniesieniu do danych chemicznych.

Komisja Przemysłu, Badań Naukowych i Energii poinformowała, że:

1)    jest zaangażowana w przeglądy rozporządzeń ustanawiających ACER, GNNS (w celu przydzielenia agencji nowych zadań i nadania jej „silniejszej pozycji”), ENISA (zadania, czas trwania, kierowanie), BEREC (struktura); nie wydaje opinii w ramach procedury udzielania absolutorium, ale wielokrotnie zwraca się o przyznanie ACER wystarczających środków w ramach rocznych procedur budżetowych; jest zaangażowana w proces mianowania przedstawicieli PE do Rady Administracyjnej; nie odbywają się specjalne przesłuchania mianowanych dyrektorów wykonawczych przed ich mianowaniem, lecz utrzymywane są regularne kontakty z przedstawicielami agencji i są oni obecni na posiedzeniach komisji ITRE; nie ma stałych sprawozdawców, ale na początku kadencji została ustanowiona nieformalna grupa kontaktowa ACER. W jej skład wchodzą posłowie do Parlamentu Europejskiego z różnych grup; prowadzona jest regularna wymiana informacji na temat bieżących prac ACER i stojących przed nią wyzwań; przeprowadzana jest wymiana poglądów z agencjami na temat programów prac; informacje o sprawozdaniach z działalności przekazywane są koordynatorom, biuletyny komisji ITRE również zawierają informacje o agencjach; siedziba odwiedzana jest co dwa lata; komisja ITRE wykorzystuje sprawozdania, badania i opinie naukowe agencji, a przedstawiciele agencji proszeni są o udział w przesłuchaniach związanych z kompetencjami agencji (w przypadku ACER: coroczne prezentacje raportów z monitorowania rynków energii);

2)    komisja ITRE zajmuje się wszystkimi aspektami wspólnego podejścia w ramach przeglądu nowych rozporządzeń (przeprowadzanego obecnie). W komisji regularnie odbywają się prezentacje i przesłuchania dotyczące wieloletnich programów prac, natomiast sprawozdania roczne przesyłane są koordynatorom;

3)    w kwestii decyzji politycznych – utrzymywane są regularne kontakty z przedstawicielami agencji i są oni obecni na posiedzeniach komisji ITRE;

4)    jeśli chodzi o pytanie dotyczące realizacji, utrzymywane są regularne kontakty z przedstawicielami agencji i są oni obecni na posiedzeniach komisji ITRE, a kwestie te są poruszane w ramach przeglądu nowych rozporządzeń (przeprowadzanego obecnie);

5)    jeśli chodzi o pytanie dotyczące złożoności – kwestie te są poruszane w ramach przeglądu nowych rozporządzeń (przeprowadzanego obecnie).

Komisja Transportu i Turystyki udzieliła trzech oddzielnych odpowiedzi w odniesieniu do trzech agencji objętych zakresem ich kompetencji:

1)

  rozporządzenie ustanawiające Europejską Agencję Bezpieczeństwa Morskiego zostało zmienione w 2016 r.; w latach 2015 i 2018 odbyły się wizyty w tej agencji; w ostatnich latach miała miejsce regularna wymiana poglądów z dyrektorem wykonawczym, w trakcie której omawiane były również roczne programy prac;

-    w odniesieniu do ERA: rola agencji została rozszerzona wraz z przyjęciem czwartego pakietu kolejowego; wprowadzono również Zarząd i Radę Wykonawczą. Komisja ITRE wydaje opinię w sprawie absolutorium; w 2018 r. odbyła się wizyta w agencji; odbywają się konsultacje ad hoc z poszczególnymi sprawozdawcami/pracownikami w zakresie specjalistycznych produktów agencji; w 2015 r. przeprowadzono wymianę poglądów z udziałem dyrektora wykonawczego ERA;

-    w odniesieniu do EASA: w 2018 r. zostało zmienione rozporządzenie ustanawiające z 2002 r., pełnemu przeglądowi została poddana struktura poprzednich rozporządzeń w oparciu o uprawnienia (akty delegowane i wykonawcze) oraz rozszerzono kompetencje; nie ma stałego sprawozdawcy; w latach 2015 i 2018 odbyły się wizyty w agencji; odbywają się konsultacje ad hoc z poszczególnymi sprawozdawcami/pracownikami w zakresie specjalistycznych produktów agencji; w latach 2015 i 2016 przeprowadzono wymianę poglądów z udziałem dyrektora wykonawczego EASA na temat określonych kwestii bezpieczeństwa lotniczego;

2)

  –  w odniesieniu do EMSA: w kontekście planowania wieloletniego Rada i Parlament przyjęły w 2014 r. rozporządzenie w sprawie wieloletniego finansowania działań Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Morskiego w zakresie reagowania na zanieczyszczenia morza spowodowane przez statki oraz instalacje naftowe i gazowe;

-    w odniesieniu do ERA: komisja TRAN omawia roczne programy prac podczas wymiany poglądów z dyrektorem wykonawczym; jeśli chodzi o powiązanie zasobów finansowych i ludzkich, dyrektor wykonawczy poruszył kwestie dotyczące niewystarczającego finansowania;

-    w odniesieniu do EASA: w nowym rozporządzeniu w sprawie EASA znajduje się szczegółowy zapis dotyczący umowy w sprawie siedziby.

Komisja Rolnictwa i Rozwoju Wsi poinformowała, że:

1)    decyzja wykonawcza Komisji w ramach rozporządzenia w sprawie działań informacyjnych i promocyjnych dotyczących produktów rolnych wdrażanych na rynku wewnętrznym i w państwach trzecich, przyjęta w 2014 r., doprowadziła do rozszerzenia kompetencji Agencji Wykonawczej ds. Konsumentów, Zdrowia, Rolnictwa i Żywności; komisja AGRI sporządziła projekt opinii w ramach procedury dotyczącej rozporządzenia w sprawie przejrzystości i zrównoważonego charakteru unijnej oceny ryzyka w łańcuchu żywnościowym w odniesieniu do działań prowadzonych przez EFSA (informowanie o ryzyku, przejrzystość badań) oraz struktur zarządzania, która została jednak odrzucona przez komisję; komisja AGRI regularnie głosuje nad poprawkami budżetowymi w celu przywrócenia wszelkich cięć, jakie Rada zaproponowałaby w budżecie agencji, które są powiązane z kompetencjami komisji AGRI (np. EFSA, Chafea); komisja AGRI zwróciła się do EFSA o wydanie dwóch opinii naukowych na temat zdrowia i dobrostanu królików hodowanych z przeznaczeniem na produkcję mięsa w Europie (w toku); w odniesieniu do wymiany poglądów w komisji przewodniczący Wspólnotowego Urzędu Ochrony Odmian Roślin zaprezentował prace agencji w 2016 r., przedstawiciel EFSA przedstawił w 2015 r. prezentację podczas wysłuchania na temat „Klonowanie zwierząt do celów chowu” (wspólne wysłuchanie z udziałem komisji ENVI, ekspert zaproponowany przez komisję ENVI), a EFSA i ECHA przedstawiły w 2017 r. prezentację podczas wysłuchania „The Monsanto papers and glyphosate” [Dokumenty dotyczące Monsanto i glifosat] (wspólne wysłuchanie z udziałem komisji ENVI, eksperci zaproponowani przez komisję ENVI);

Komisja Kultury i Edukacji wskazała, że:

1)   wydaje opinię na temat CdT w ramach rocznej procedury budżetowej i procedury udzielania absolutorium; prowadzi wymianę informacji i poglądów w komisji z CdT na temat jego działalności;

2)   audyty wewnętrzne przeprowadzane przez Komisję oraz – w pewnym stopniu – oceny są uwzględniane w opiniach komisji CULT dotyczących absolutorium.

Komisja CULT odniosła się również do działań prowadzonych przez nią w odniesieniu do EACEA (agencji wykonawczej) i informuje w tym kontekście, że wymieniła się informacjami na temat rocznych programów prac z odpowiednimi dyrekcjami generalnymi Komisji oraz złożyła wizytę w EACEA w związku z prezentacją działań dotyczących realizacji programu „Kreatywna Europa” w 2016 r. Sprawozdawca ds. programu „Kreatywna Europa” spotkał się z EACEA w sprawie wskaźników realizacji celu; w sprawozdaniu z realizacji programu „Kreatywna Europa” komisja CULT przedstawiła również pewne zalecenia dla EACEA dotyczące przejrzystości i stosunków z zainteresowanymi stronami; komisja CULT informuje, że prace EACEA w zakresie wdrażania programu „Kreatywna Europa” zostały w pewnym stopniu ocenione w sprawozdaniu z realizacji i w niektórych wydanych zaleceniach.

Komisja Praw Kobiet i Równouprawnienia poinformowała, że:

1)   uczestniczy w rocznych procedurach budżetowych i procedurach udzielania absolutorium; wyznacza dwóch członków i dwóch zastępców członków forum ekspertów EIGE; przeprowadza wymianę poglądów na temat programów prac; w latach 2015 i 2018 złożyła wizyty w agencjach; korzysta z produktów specjalistycznych agencji, zwraca się o informacje lub opinie oraz przeprowadza wymianę poglądów w komisji;

2)   jest konsultowana w sprawie wieloletnich programów prac oraz przedstawiane są roczne programy prac;

3)   jeśli chodzi o pytanie 5) dotyczące złożoności, stwierdza, że w przypadku komisji FEMM istotne jest zróżnicowanie kompetencji EIGE w odniesieniu do kompetencji FRA. Komisja FEMM uważa, że istotne jest, aby nadal funkcjonowała agencja zajmująca się wyłącznie prawami kobiet i równością kobiet i mężczyzn.

Kluczowe wnioski

•  Chociaż nie ma ogólnej definicji agencji UE, a ich kompetencje i zadania nie są jasno określone, pod względem instytucjonalnym agencje mogą być postrzegane jako pośrednicy między Komisją a państwami członkowskimi. Odpowiadają one na potrzebę większej jednolitości we wdrażaniu polityki UE przez państwa członkowskie UE, zapewniając model bardziej bezpośredniej administracji na szczeblu UE, co prowadzi do pluralizacji władzy wykonawczej UE(26).

•  Brak wyraźnej podstawy prawnej dla tworzenia agencji lub ogólnej definicji albo opisu agencji i ich kompetencji i zadań w art. 13 TUE i w systemie przekazywania uprawnień przewidzianym w art. 290 i 291 TFUE może wynikać z braku jednolitego spojrzenia na władzę wykonawczą UE lub z różnorodności funkcji, do których wykonywania wzywa się agencje. Agencje nie funkcjonują jednak w próżni prawnej. Zostały one celowo utworzone przez prawodawcę Unii zgodnie z zasadą przyznania kompetencji na podstawie różnych postanowień Traktatów. Traktat z Lizbony formalnie uznał wzrost liczby agencji wykonawczych UE przez formalne wprowadzenie agencji UE do Traktatów(27). Przekazanie uprawnień agencjom nie jest nieograniczone – musi być zgodne z gwarancjami prawnymi określonymi w Traktatach, odbywać się z poszanowaniem równowagi instytucjonalnej i chronić interesy poszczególnych osób w UE. Niemniej jednak można zastanowić się nad lepszym rozróżnieniem i lepszą kategoryzacją różnych rodzajów agencji i mechanizmów rozliczalności. Ponadto przy ewentualnej okazji zmiany Traktatu można zastanowić się, w jaki sposób jeszcze mocniej umocować agencje w Traktatach (np. w odniesieniu do art. 13 TUE oraz art. 290 i 291 TFUE).

•  Mechanizmy zapewniające rozliczalność agencji można znaleźć w Traktatach (np. przejrzystość, kontrola sądowa), w rozporządzeniach ustanawiających, w orzecznictwie Trybunału (w szczególności w doktrynie Meroni) oraz we wspólnym oświadczeniu i wspólnym podejściu. Przyjęcie ich budżetów zależy w większości przypadków od zatwierdzenia przez władzę budżetową, a agencje zasadniczo podlegają absolutorium Parlamentu Europejskiego (z wyjątkiem agencji utrzymujących się wyłącznie ze środków własnych). To połączenie przepisów i rozporządzeń, choć być może nie tak kompletne, jakim mogłoby być, zapewniło Parlamentowi Europejskiemu ramy do wykonywania jego zadań w zakresie kontroli. Komisje parlamentarne aktywnie wykonywały swoje zadania w zakresie kontroli pomimo zróżnicowania przepisów. Choć wyspecjalizowane komisje kontrolują agencje objęte zakresem ich kompetencji, komisje BUDG i CONT kontrolują wszystkie agencje, a dzięki swojej pracy w międzyinstytucjonalnej grupie roboczej zyskały także doświadczenie i ogólny obraz agencji. Przodują w kontroli agencji w ich różnych działaniach i strukturach zarządzania. W przyszłości można rozważyć przeprowadzenie corocznej debaty w Parlamencie Europejskim na temat funkcjonowania agencji i kierowania nimi.

•  Wspólne oświadczenie i wspólne podejście z 2012 r. stanowią niewiążące ramy dla agencji, których realizacja przedstawia mieszany obraz. Może to wynikać częściowo z bardzo różnych zadań i funkcji, jakie pełnią agencje, co utrudnia zastosowanie uniwersalnego modelu. Niemniej jednak można dołożyć większych starań w celu uproszczenia niektórych przepisów rozporządzeń ustanawiających, biorąc pod uwagę różne rodzaje agencji, które obecnie istnieją, grupując je według charakteru i zadań. Pomocna w tym względzie może okazać się kompleksowa ocena wdrożenia wspólnego podejścia we wszystkich jego aspektach, wraz ze szczegółowymi analizami, podobnymi do tych, które zostały opracowane w 2010 r.

•  Agencje zatrudniają ponad 9 000 osób. Sieć agencji UE wraz z podsieciami, grupami roboczymi i współpracą tematyczną w klastrach jest forum dla koordynacji, wymiany informacji, uzgadniania wspólnych stanowisk w kwestiach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania, unikania powielania, promowania dobrego rządzenia, zachęcania do podziału usług i przybliżania agencji obywatelom Unii.

•  Agencje muszą dysponować wystarczającymi środkami na realizację rosnącej liczby zadań i przyciągnięcie niezbędnych wykwalifikowanych pracowników w każdym kraju przyjmującym, w którym się znajdują.

(1)

Link do ekspertyzy.

(2)

https://europa.eu/european-union/about-eu/agencies_pl

(3)

Agencja ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki (ACER), Urząd Organu Europejskich Regulatorów Łączności Elektronicznej (BEREC), Centrum Tłumaczeń dla Organów Unii Europejskiej (CdT), Europejskie Centrum Rozwoju Szkolenia Zawodowego (Cedefop), Agencja Unii Europejskiej ds. Szkolenia w Dziedzinie Ścigania (CEPOL), Wspólnotowy Urząd Ochrony Odmian Roślin (CPVO), Europejska Agencja Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA), Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu (EASO), Europejski Urząd Nadzoru Bankowego (EUNB), Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC), Europejska Agencja Chemikaliów (ECHA), Europejska Agencja Środowiska (EEA), Europejska Agencja Kontroli Rybołówstwa (EFCA), Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA), Europejski Instytut ds. Równości Kobiet i Mężczyzn (EIGE), Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (EIOPA), Europejska Agencja Leków (EMA), Europejskie Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii (EMCDDA), Europejska Agencja Bezpieczeństwa Morskiego (EMSA), Agencja Unii Europejskiej ds. Bezpieczeństwa Sieci i Informacji (ENISA), Agencja Kolejowa Unii Europejskiej (ERA), Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA), Europejska Fundacja Kształcenia (ETF), Urząd Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO), Europejska Agencja ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości (eu-LISA), Europejska Agencja Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy (EU-OSHA), Europejska Fundacja na rzecz Poprawy Warunków Życia i Pracy (Eurofound), Eurojust, Agencja Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Ścigania (Europol), Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej, Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej (Frontex), Agencja Europejskiego GNSS (GSA) oraz Jednolita Rada ds. Restrukturyzacji i Uporządkowanej Likwidacji (SRB).

Należy zwrócić uwagę, że Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu (EASO) zaznaczono na mapie, ale nie uwzględniono w wykazie na wskazanej stronie.

(4)

COM (2018)0131 final.

(5)

Sieć agencji UE liczy 37 agencji zdecentralizowanych i osiem wspólnych przedsięwzięć zlokalizowanych w 23 państwach członkowskich

(6)

Strony 15–16 ekspertyzy i załącznik 1 do tego dokumentu, tutaj w innej kolejności; niektóre agencje wykonują zadania w więcej niż jednej kategorii.

(7)

Zob. załącznik 1 do ekspertyzy.

(8)

Na przykład poprzednikiem GSA, uznawanej za agencję zdecentralizowaną, jest Wspólne Przedsiębiorstwo GALILEO (GJU), utworzone w maju 2002 r. przez Wspólnotę Europejską i Europejską Agencję Kosmiczną w celu zarządzania fazą rozwojową programu GALILEO – może się zatem wydawać, że część budżetu GSA i powiązane zadania wchodzą bardziej w zakres kompetencji agencji wykonawczej. Komisja Przemysłu, Badań Naukowych i Energii zauważyła, że w orędziu o stanie Unii z 2018 r. został zapowiedziany nowy wniosek dotyczący Europejskiego Centrum Badań Naukowych i Kompetencji w dziedzinie Cyberbezpieczeństwa oraz sieci krajowych ośrodków koordynacji, który nie wpisuje się wyraźnie w ustaloną strukturę agencji zdecentralizowanych, agencji wykonawczych i wspólnych przedsięwzięć, ale zawiera elementy każdego z trzech rodzajów agencji. Agencja BEREC to kolejny przykład agencji o podwójnej strukturze. CEPOL otrzymuje część swojego budżetu związaną z zadaniami opisanymi w mandacie przez udział w zaproszeniach do składania wniosków w ramach operacyjnej części budżetu Unii.

(9)

Zob. załącznik 2 do ekspertyzy. Oprócz art. 352 TFUE dość często wykorzystywany jest również art. 114 TFUE.

(10)

Sprawa C-270/12, Zjednoczone Królestwo przeciwko Radzie i Parlamentowi Europejskiemu, Dz.U. C 273 z 8.9.2012, s. 3–3.

(11)

Zob. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, KOMUNIKAT PRASOWY nr 7/14 Luksemburg, 22 stycznia 2014 r.,

wyrok w sprawie C-270/12 Zjednoczone Królestwo / Parlament i Rada.

(12)

https://europa.eu/european-union/sites/europaeu/files/docs/body/joint_statement_and_common_approach_2012_pl.pdf

(13)

COM(2005)0059

(14)

https://europa.eu/european-union/about-eu/agencies/overhaul_pl

(15)

Rozdział 12 ekspertyzy.

(16)

COM(2017)0735 i COM(2017)0734.

(17)

Zob. oświadczenie Parlamentu Europejskiego załączone do jego rezolucji ustawodawczej z dnia 25 października 2018 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 726/2004 w odniesieniu do siedziby Europejskiej Agencji Leków (P8_TA(2018)0427).

(18)

Rozdział 11, str. 41 i następne, załącznik 5.

(19)

Wspólne podejście (ust. 10) przewiduje, że oprócz jednego przedstawiciela z każdego państwa członkowskiego i dwóch przedstawicieli Komisji, w stosownych przypadkach w skład zarządu mogą wchodzić dodatkowi członkowie wyznaczeni przez Parlament Europejski i przedstawiciele zainteresowanych stron.

(20)

Wspólne podejście nie przewiduje tu roli Parlamentu Europejskiego. Porozumienie ramowe między Parlamentem a Komisją przewiduje jednak, że kandydaci na to stanowisko powinni zostać przesłuchani przez komisje parlamentarne.

(21)

Wspólne podejście przewiduje, że Parlament powinien być konsultowany w sprawie wieloletnich programów prac i informowany o rocznym programie prac.

(22)

Wspólne podejście (ust. 58) przewiduje, że w przypadku agencji utrzymujących się wyłącznie ze środków własnych, które nie podlegają wymogowi uzyskania absolutorium w rozumieniu TFUE, należy zbadać rozwiązania, tj. przez przedkładanie Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Komisji rocznego sprawozdania oraz branie pod uwagę ich zaleceń.

(23)

Np. Komitet ds. Terapii Zaawansowanych, Komitet ds. Oceny Ryzyka w ramach Nadzoru nad Bezpieczeństwem Farmakoterapii, Komitet Pediatryczny.

(24)

W dniu 1 lutego 2018 r. w sprawie neuroboreliozy z Lyme i w dniu 25 kwietnia 2017 r. w sprawie choroby wywołanej wirusem zika.

(25)

EFSA uczestniczyła w wysłuchaniu publicznym na temat glifosatu w dniach 11–12 października 2017 r.; w dniu 11 października 2017 r. miała miejsce wymiana poglądów z EFSA na temat oceny ryzyka środowiskowego związanego z GMO, a w dniu 4 maja 2017 r. – wymiana poglądów z EFSA na temat oleju roślinnego.

(26)

Zob. rozdział 2 ekspertyzy.

(27)

Zob. rozdziały 5, 7 i 8 ekspertyzy.


PROJEKT REZOLUCJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie wdrażania przepisów prawnych oraz wspólnego oświadczenia zapewniających parlamentarną kontrolę agencji zdecentralizowanych

(2018/2114(INI))

Parlament Europejski,

–  uwzględniając postanowienia Traktatów dotyczące agencji, w szczególności art. 5 i 9 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) oraz art. 15, 16, 71, 123, 124, 127, 130, 228, 263, 265, 267, 277, 282, 287, 290, 291, 298 i 325 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–  uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności jej art. 41, 42, 43, 51 i 52,

–  uwzględniając wspólne oświadczenie Parlamentu Europejskiego, Rady Unii Europejskiej i Komisji Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawie agencji zdecentralizowanych oraz załączone do niego wspólne podejście,

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu, art. 1 ust. 1 lit. e) decyzji Konferencji Przewodniczących z dnia 12 grudnia 2002 r. w sprawie procedury udzielania zgody na sporządzenie sprawozdań z własnej inicjatywy i załącznik 3 do tej decyzji,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Konstytucyjnych oraz opinie Komisji Budżetowej, Komisji Kontroli Budżetowej, Komisji Gospodarczej i Monetarnej, Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, jak również Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (A8-0055/2019),

A.  mając na uwadze, że agencje odgrywają istotną rolę we wdrażaniu polityki UE na szczeblu europejskim i krajowym, realizując szeroki zakres zadań przyczyniających się do wdrażania strategii politycznych UE, takich jak tworzenie sieci lub wspieranie współpracy między UE a organami krajowymi; mając na uwadze, że dobra współpraca między agencjami UE a państwami członkowskimi zwiększa skuteczność i efektywność pracy agencji; mając na uwadze, że agencje również nawiązały współpracę między sobą za pośrednictwem sieci agencji Unii Europejskiej;

B.  mając na uwadze, że dotychczasowa koordynacja i współpraca między różnymi agencjami i komisjami parlamentarnymi na ogół przebiegała pomyślnie; mając na uwadze, że Europol jest jedyną agencją kontrolowaną przez Parlament Europejski wspólnie z parlamentami krajowymi za pośrednictwem grupy ds. wspólnej kontroli parlamentarnej;

C.  mając na uwadze, że poszczególne agencje powstają pojedynczo i na przestrzeni czasu; mając na uwadze, że w Traktacie z Lizbony formalnie uznano rosnącą liczbę agencji wykonawczych UE przez formalne wprowadzenie agencji UE do Traktatów;

D.  mając na uwadze, że agencje odpowiadają przede wszystkim przed Parlamentem i Radą, które muszą przewidzieć odpowiednie mechanizmy kontroli w aktach ustawodawczych regulujących te agencje, a następnie odpowiednie wdrażanie tych mechanizmów; mając na uwadze, że przekazywanie uprawnień wykonawczych Unii agencjom nie może prowadzić do osłabienia kontroli Parlamentu przewidzianej w art. 14 TUE;

E.  mając na uwadze, że Traktaty nie zawierają ani definicji agencji zdecentralizowanych, ani ogólnego opisu uprawnień, które mogą zostać przyznane agencjom;

F.  mając na uwadze, że pewna liczba agencji ma za podstawę prawną art. 352 TFUE, natomiast inne powstały w oparciu o konkretną podstawę prawną dla danego sektora;

G.  mając na uwadze, że wspólne oświadczenie i wspólne podejście z 2012 r. są wynikiem prac międzyinstytucjonalnej grupy roboczej ds. agencji regulacyjnych, która została powołana przez Komisję, Parlament Europejski i Radę, aby ocenić spójność, skuteczność, odpowiedzialność i przejrzystość agencji, po tym jak w 2005 r. Komisja przedstawiła wniosek dotyczący porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie agencji regulacyjnych, który nie uzyskał koniecznego wsparcia Rady i Parlamentu;

H.  mając na uwadze, że wspólne podejście zawiera postanowienia dotyczące struktury agencji i kierowania nimi, a także ich funkcjonowania, planowania działalności, finansowania, zarządzania zasobami budżetowymi, procedur budżetowych, odpowiedzialności, kontroli i przejrzystości, które pomagają zapewnić kontrolę parlamentarną nad agencjami zdecentralizowanymi;

I.  mając na uwadze, że mimo ogólnie pozytywnej oceny w kilku przypadkach agencje spotykały się z sporadycznym brakiem zaufania do swoich opinii naukowych i technicznych;

Główne uwagi

1.  zauważa, że mechanizmy zapewniające rozliczalność agencji są włączone do Traktatów, rozporządzeń ustanawiających agencje, orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości, a także do wspólnego oświadczenia i wspólnego podejścia; podkreśla, że dzięki przyznaniu uprawnień Parlament ma uprawnienia kontrolne w stosunku do agencji zdecentralizowanych, które nie zostały jednak szczegółowo określone w traktatach; w związku z tym zwraca uwagę na niewiążący charakter wspólnego oświadczenia i wspólnego podejścia; ubolewa jednak, że instytucje nie uzgodniły jeszcze wiążących ram regulacyjnych;

2.  zwraca uwagę, że Parlament kontroluje agencje na różne sposoby:

-  jako jeden z organów władzy budżetowej w procesie podejmowania decyzji dotyczących wkładów z budżetu UE na rzecz agencji,

-  jako organ udzielający absolutorium,

-  przez wyznaczenie członków zarządów agencji,

-  przez procedurę mianowania (lub odwoływania) dyrektora wykonawczego,

-  przez konsultacje na temat programów prac,

-  przez prezentację sprawozdań rocznych,

-   w inny sposób (wizyty delegacji, grupy lub osoby kontaktowe, wymiana poglądów, przesłuchania, briefingi, zapewnienie wiedzy fachowej);

3.  zauważa, że przepisy rozporządzeń ustanawiających różnią się od mechanizmów rozliczalności i kontroli parlamentarnej określonych we wspólnym podejściu w różnym stopniu, co może wynikać z bardzo odmiennych zadań i funkcji realizowanych przez agencje;

4.  zauważa, że komisje parlamentarne aktywnie wykonują zadania kontrolne pomimo różnorodności przepisów w rozporządzeniach ustanawiających;

5.  odnotowuje wdrożenie przez agencje unijne wspólnego oświadczenia i wspólnego podejścia oraz związanego z nimi planu działania; wskazuje szczególnie na zalecenia międzyinstytucjonalnej grupy roboczej ds. agencji zdecentralizowanych poparte przez Konferencję Przewodniczących 18 stycznia 2018 r.; stwierdza, że wraz z kolejnym posiedzeniem, które odbyło się 12 lipca 2018 r., pracę międzyinstytucjonalnej grupy roboczej można uznać za zakończoną;

Zalecenia

6.  uważa jednak, że można dołożyć większych starań w celu uproszczenia niektórych przepisów rozporządzeń ustanawiających agencje odnoszących się do mechanizmów zarządzania i rozliczalności agencji, biorąc pod uwagę różne rodzaje agencji, które obecnie istnieją, oraz określając ogólne zasady regulujące stosunki między instytucjami UE a agencjami; zwraca uwagę, że kwestie te powinny być również poruszane w ocenach skutków w każdym przypadku, gdy proponuje się ustanowienie agencji; podkreśla, że agencje muszą mieć pewną elastyczność organizacyjną, aby lepiej dostosowywać się do planowanych zadań i zaspokajać potrzeby pojawiające się podczas wykonywania obowiązków; z zadowoleniem przyjmuje opartą na klastrach i międzyklastrową wewnętrzną organizację agencji działających w podobnych dziedzinach;

7.  w związku z tym wzywa do dokładnej oceny wdrożenia wspólnego podejścia we wszystkich jego aspektach, która zawierałaby szczegółową dokumentację analityczną podobną do tej opracowanej w 2010 r. i kładła nacisk na sfery dotyczące zarządzania, zwłaszcza przez dokonanie przeglądu zgodności przepisów obejmujących uprawnienia Parlamentu w zakresie współdecyzji i kontroli, z uwzględnieniem potrzeby zapewnienia elastyczności z uwagi na zróżnicowaną mozaikę agencji zdecentralizowanych;

8.  ubolewa nad tym, że Parlament jako główny gwarant poszanowania zasady demokracji w UE nie został w pełni zaangażowany w procedurę wyboru nowej siedziby EMA i EUNB; w związku z tym przypomina swój wniosek o jak najszybsze wprowadzenie zmian do wspólnego oświadczenia i wspólnego podejścia z 2012 r., a także przypomina o zobowiązaniu Rady do przeprowadzenia ich przeglądu, a równocześnie zwraca się do Komisji o to, by do kwietnia 2019 r. przedstawiła szczegółową analizę wspólnego oświadczenia i wspólnego podejścia pod kątem lokalizacji agencji zdecentralizowanych;

9.  podkreśla, że lokalizacja siedziby danej agencji nie ma wpływu na wykonywanie przez tę agencję jej uprawnień i zadań, jej strukturę zarządzania, funkcjonowanie głównej organizacji ani na główne finansowanie jej działalności;

10.  oczekuje, że w przyszłości przy podejmowaniu decyzji o siedzibach agencji prerogatywy zarówno Parlamentu, jak i Rady jako współprawodawców zostaną w pełni uszanowane; uważa, że Parlament powinien być angażowany systematycznie i na równych warunkach z Radą i Komisją w określanie i ocenę wagi kryteriów wyboru lokalizacji wszystkich organów i agencji Unii, z zachowaniem przejrzystości; zwraca uwagę, że w porozumieniu międzyinstytucjonalnym w sprawie lepszego stanowienia prawa z 13 kwietnia 2016 r. Parlament, Rada i Komisja zobowiązały się do lojalnej i przejrzystej współpracy, a w porozumieniu tym podkreśla się także zasadę równości obu współprawodawców, która jest zapisana w Traktatach; podkreśla wartość aktywniejszej wymiany informacji już na wstępnych etapach przyszłych procesów ustalania siedziby agencji, podkreślając że wymiana informacji na wczesnym etapie ułatwiłaby trzem instytucjom korzystanie z przysługujących im praw i prerogatyw;

11.  uważa, że wybór siedziby agencji ma istotne znaczenie, oraz jest zdania, że aby podjąć jak najlepszą decyzję, instytucje unijne muszą brać pod uwagę obiektywne kryteria, takie jak dostępność, synergia administracyjna oraz położenie w pobliżu siedzib zainteresowanych podmiotów;

12.  zgodnie z zaleceniami międzyinstytucjonalnej grupy roboczej ds. zasobów agencji zdecentralizowanych zwraca się do Komisji o szybkie przedstawienie oceny agencji mających wiele siedzib, z zastosowaniem spójnego podejścia do oceny ich wartości dodanej przez uwzględnienie ponoszonych kosztów; apeluje, aby na podstawie wyników tej oceny przyjęto istotne środki w celu zmniejszenia liczby siedzib, w razie potrzeby i w stosownych przypadkach;

13.  proponuje, aby na podstawie przeglądu wspólnego podejścia ponownie rozważyć opracowanie porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie agencji oraz aby porozumienie to zawierało postanowienia dotyczące przeprowadzanego co pięć lat przeglądu zasad regulujących ustanawianie i funkcjonowanie agencji, z wykorzystaniem specjalistycznej wiedzy grupy wybitnych osobistości;

14.  uważa, że w tym porozumieniu międzyinstytucjonalnym powinno się szanować uprawnienia Parlamentu Europejskiego w procedurze współdecyzji oraz że powinno obejmować ono również stosunki między agencją a instytucjami państwa członkowskiego, w którym agencja ma siedzibę , a także środki służące przejrzystości, procedury unikania konfliktu interesów i zapewniania równowagi płci wśród członków organów decyzyjnych i doradczych, a także uwzględniania aspektu płci we wszystkich działaniach agencji;

15.  uważa, że przy sporządzaniu takiego porozumienia międzyinstytucjonalnego należy rozpatrzyć szereg konkretnych sugestii, których celem jest wzmocnienie nadzoru demokratycznego, zwiększenie odpowiedzialności agencji unijnych oraz wzmocnienie systemu składania sprawozdań Parlamentowi, w tym:

- ustanowienie terminu na udzielanie przez agencje odpowiedzi na pytania skierowane do nich przez Parlament Europejski lub Radę;

- ustalenie sposobu wymiany informacji szczególnie chronionych i poufnych oraz w razie potrzeby konsultacji z komisjami parlamentarnymi;

- zdecydowaniem, czy w zarządach agencji powinna zasiadać konkretna liczba członków mianowanych przez Parlament;

- przeanalizowanie wartości dodanej wnoszonej przez obecność przedstawicieli/obserwatorów z Parlamentu na posiedzeniach rad nadzorczych i grup zainteresowanych stron;

- usprawnienie udziału Parlamentu w rocznych i wieloletnich programach prac agencji;

- usprawnienie i zharmonizowanie obowiązku sprawozdawczego, w szczególności w odniesieniu do rocznego sprawozdania z działalności, sprawozdania z zarządzania budżetem i finansami oraz końcowego sprawozdania finansowego;

-  szczegółowe informowanie Parlamentu o środkach podjętych w celu spełnienia zaleceń organu udzielającego absolutorium („sprawozdania uzupełniające”) i Trybunału Obrachunkowego;

16.  uważa ponadto, że rola Parlamentu w nadzorowaniu wymiaru zarządzania agencjami zdecentralizowanymi mogłaby ulec znacznej poprawie dzięki utworzeniu w Parlamencie jednostki wyspecjalizowanej, której zadaniem byłaby stała horyzontalna kontrola zarządzania tymi agencjami w oparciu o lojalną i wzajemną wymianę informacji, współpracę i wspólne wartości; ponadto sugeruje zacieśnienie współpracy z grupą ds. wspólnej kontroli parlamentarnej oraz przegląd przepisów dotyczących służbowych wyjazdów do agencji, aby umożliwić regularniejsze kontakty między komisjami parlamentarnymi i agencjami wchodzącymi w zakres ich kompetencji;

17.  proponuje, by przy okazji przeprowadzanego co pięć lat przeglądu, w oparciu o prowadzone przez komisje Parlamentu działania kontroli nad agencjami wchodzącymi w zakres ich kompetencji, Komisja Spraw Konstytucyjnych przeprowadzała coroczną debatę na temat funkcjonowania agencji i zarządzania nimi, a następnie, jeżeli uzna to za stosowne lub konieczne, przeprowadzała debatę na posiedzeniu plenarnym , aby ułatwić wprowadzenie ściślejszego i lepiej zorganizowanego systemu kontroli działalności agencji w Parlamencie; biorąc pod uwagę rolę agencji jako pośredników między UE a państwami członkowskimi, wysuwa też propozycje ustanowienia okres konsultacji z parlamentami narodowymi na wypadek, gdyby chciały zainterweniować w tej sprawie;

18.  uważa, że agencje Unii powinny stosować przepisy i zasady dobrego zarządzania i lepszego stanowienia prawa, w tym przeprowadzać otwarte konsultacje społeczne na temat swoich projektów wniosków dotyczących aktów prawa wtórnego i aktów prawa trzeciego stopnia, jeżeli pozwala na to zakres kompetencji agencji; proponuje, aby agencje podlegały takim samym zasadom przejrzystości jak Komisja, w tym zasadom i obowiązkom odnoszącym się do przedstawicieli grup interesu;

19.  podkreśla, że dopilnowując, by wszystkie zadania wynikające z ram regulacyjnych były realizowane w całości i w terminie, agencje Unii powinny ściśle przestrzegać swoich zadań i działać zgodnie z mandatami powierzonymi im przez Parlament i Radę; uważa za bezwzględnie konieczne, aby podczas wykonywania swoich mandatów agencje unijne zachowywały przejrzystość;

20.  proponuje, aby wszystkie agencje mogły przedstawiać niewiążące opinie na temat bieżących spraw w ramach swoich kompetencji;

21.  uważa ponadto, że w przypadku wszelkich przyszłych zmian Traktatów należy zastanowić się, w jaki sposób można jeszcze silnej umocować agencje w Traktatach, w szczególności w odniesieniu do art. 13 i 14 TUE oraz art. 290 i 291 TFUE, przez wprowadzenie jasnych definicji różnych rodzajów agencji, uprawnień, które można im przekazać i ogólnych zasad gwarantujących, że podlegają one kontroli parlamentarnej;

Sprawy budżetowe

22.  zauważa, że obecnie finansowanie agencji z opłat wynosi około 1 mld EUR rocznie, co może odciążyć budżet UE i stanowić skuteczny sposób finansowania działalności agencji w przypadkach, gdy pozwala na to ich model biznesowy; wyraża zaniepokojenie potencjalnymi konfliktami interesów, które mogą powstać, jeśli agencje będą uzależnione od składek członkowskich stanowiących ich główne źródło dochodu; zdecydowanie podkreśla, że należy zastosować środki zabezpieczające, aby zapobiec wszelkim konfliktom interesów;

23.  podkreśla potrzebę uwzględnienia w kolejnych WRF nowych priorytetów w dziedzinie klimatu, zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska oraz zadań przydzielonych poszczególnym agencjom w związku z wdrażaniem WRF;

24.  zauważa, że choć agencje zdecentralizowane łączą pewne podobieństwa pod względem zarządzania budżetowego, uniwersalne podejście okazało się szkodliwe dla skutecznego i efektywnego zarządzania niektórymi agencjami; uważa, że cel zakładający redukcję zatrudnienia o 5 % i pulę realokacji wśród agencji ma charakter jednorazowy; ponownie wyraża zamiar sprzeciwiania się takiemu podejściu w przyszłości;

25.  z niepokojem zauważa, że ze względu na warunki zatrudnienia wiele agencji ma trudności z przyciągnięciem wykwalifikowanych pracowników; uważa, że organy Unii muszą być w stanie przyciągać wykwalifikowanych pracowników, aby mogły skutecznie i wydajnie wykonywać swoje zadania; z związku z tym wzywa do podjęcia konkretnych działań pozwalających zrealizować te cele;

26.  zauważa, że ściślejsza współpraca między agencjami w zakresie wspólnego korzystania z usług przyniosła oszczędności, osiągane np. dzięki utworzeniu wspólnego portalu zamówień publicznych; zachęca do dalszego zbadania możliwości wspólnego korzystania z usług przez same agencje albo przez Komisję i agencje w celu stworzenia nowych synergii i optymalizacji już istniejących; uważa, że w stosownych przypadkach można osiągnąć dodatkowe zwiększenie efektywności budżetowej dzięki ścisłej współpracy w zakresie usług wsparcia administracyjnego i zarządzania infrastrukturą między organami i agencjami Unii znajdującymi się w swym bezpośrednim pobliżu;

27.  zwraca uwagę, że budżety agencji powinny być przygotowywane zgodnie z zasadą budżetowania zadaniowego, z uwzględnieniem celów agencji i oczekiwanych wyników ich zadań; wzywa do przyjęcia podejścia tematycznego do budżetowania agencji zdecentralizowanych, aby lepiej ustalać priorytety w zakresie zadań agencji, zacieśniać współpracę i unikać powielania działań, szczególnie w przypadku agencji działających w tym samym obszarze polityki;

28.  z zaniepokojeniem zauważa, że niektóre wymogi administracyjne są nieproporcjonalne w odniesieniu do agencji, które nie osiągnęły określonej wielkości; oczekuje, że Komisja i Rada dopilnują, by obowiązujące wymogi administracyjne były współmierne do zasobów finansowych i ludzkich wszystkich agencji;

29.  przypomina, że procedura ustawodawcza skutkuje zmianą pierwotnego wniosku Komisji; zauważa z zaniepokojeniem, że zaktualizowane sprawozdania finansowe zasadniczo są dostępne dopiero pod koniec procedury ustawodawczej, jeżeli w ogóle są udostępniane; przypomina również o podwójnej roli Parlamentu i Rady jako organów władzy ustawodawczej i budżetowej.

30.  z zadowoleniem przyjmuje projekt zmienionego tekstu ramowego rozporządzenia finansowego Komisji dotyczącego agencji zdecentralizowanych, a w szczególności zawarte w nim plany wzmocnienia zarządzania tymi agencjami;

31.  twierdzi jednak, że wciąż pozostaje wiele nierozwiązanych kwestii, i wzywa Komisję, by niezwłocznie przedstawiła ocenę agencji mających wiele lokalizacji (jak zaleca międzyinstytucjonalna grupa robocza) oraz propozycje ewentualnego połączenia agencji, ich zamknięcia i/lub przekazania ich zadań Komisji – na podstawie dokładnej pogłębionej analizy i przy zastosowaniu jasnych i przejrzystych kryteriów – co zostało przewidziane w zakresie uprawnień międzyinstytucjonalnej grupy roboczej, lecz nigdy nie zostało dokładniej przeanalizowane z powodu braku propozycji ze strony Komisji;

32.  odnotowuje, że za audyt zdecentralizowanych agencji wciąż „jest odpowiedzialny Trybunał Obrachunkowy, który nadzoruje konieczne procedury administracyjne i postępowania o udzielenie zamówienia i je finansuje”; przypomina, że audyt przeprowadzony przez audytorów sektora prywatnego spowodował znaczny wzrost obciążeń administracyjnych dla agencji, a czas poświęcony na udzielanie zamówień publicznych i zarządzanie umowami dotyczącymi kontroli spowodował dodatkowe wydatki, jeszcze bardziej nadwyrężając ograniczone zasoby agencji; podkreśla, że konieczne jest rozwiązanie tego problemu zgodnie ze wspólnym podejściem i w kontekście przeglądu ramowego rozporządzenia finansowego; wzywa wszystkie strony zaangażowane w ten przegląd do wyjaśnienia tej kwestii w trybie pilnym w celu istotnego zmniejszenia nadmiernych obciążeń administracyjnych;

33.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji, Europejskiemu Trybunałowi Obrachunkowemu, a także zdecentralizowanym agencjom UE.


OPINIA Komisji Budżetowej (11.12.2018)

dla Komisji Spraw Konstytucyjnych

w sprawie wdrażania przepisów prawnych oraz wspólnego oświadczenia zapewniających parlamentarną kontrolę agencji zdecentralizowanych

(2018/2114(INI))

Sprawozdawca komisji opiniodawczej: Jens Geier

WSKAZÓWKI

Komisja Budżetowa zwraca się do Komisji Spraw Konstytucyjnych, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  zauważa, że całkowita kwota finansowania agencji z opłat wynosi obecnie 1 mld EUR rocznie, co znacznie łagodzi presję na budżet UE; uznaje, że finansowanie agencji z opłat jest skutecznym sposobem finansowania działalności agencji w przypadkach, gdy pozwala na to model biznesowy; zauważa jednak, że należy stosować środki zabezpieczające, aby zapobiec jakimkolwiek konfliktom interesów;

2.  zauważa, że choć agencje zdecentralizowane łączy pewna liczba podobieństw pod względem zarządzania budżetowego, uniwersalne podejście okazało się szkodliwe dla skutecznego i efektywnego zarządzania niektórymi agencjami; uważa, że cel zakładający redukcję zatrudnienia o 5 % i pulę realokacji wśród agencji ma charakter jednorazowy; ponownie wyraża zamiar sprzeciwiania się takiemu podejściu w przyszłości;

3.   uważa, że decyzja w sprawie siedziby agencji ma wielkie znaczenie, oraz jest zdania, że aby podjąć jak najlepszą decyzję, instytucje unijne muszą brać pod uwagę obiektywne kryteria, takie jak dostępność, synergia administracyjna oraz położenie w pobliżu siedzib zainteresowanych podmiotów; oczekuje, że prerogatywy zarówno Parlamentu, jak i Rady, jako współprawodawców Unii, będą w pełni respektowane przy podejmowaniu przyszłych decyzji w sprawie siedziby agencji;

4.  zgodnie z zaleceniami międzyinstytucjonalnej grupy roboczej ds. zasobów agencji zdecentralizowanych zwraca się do Komisji o szybkie przedstawienie oceny agencji mających wiele siedzib, z zastosowaniem spójnego podejścia do oceny ich wartości dodanej przez uwzględnienie ponoszonych kosztów; apeluje, aby na podstawie wyników tej oceny przyjęto istotne środki w celu zmniejszenia liczby siedzib, w razie potrzeby i w stosownych przypadkach;

5.  zauważa z zaniepokojeniem, że wiele agencji ma trudności z przyciągnięciem wykwalifikowanych pracowników w związku z niekorzystnymi warunkami zatrudnienia i ograniczeniami wynikającymi ze współczynnika wynagrodzenia; uważa, że organy Unii muszą być w stanie przyciągać wykwalifikowanych pracowników, aby mogły skutecznie i wydajnie wykonywać swoje zadania; z związku z tym wzywa do podjęcia konkretnych działań mających na celu skorygowanie współczynników wynagrodzenia w celu lepszego odzwierciedlenia kosztów rzeczywistych;

6.  zauważa, że ściślejsza współpraca między agencjami w zakresie wspólnego korzystania z usług przyniosła oszczędności, osiągane np. dzięki utworzeniu wspólnego portalu zamówień publicznych; zachęca do dalszego zbadania możliwości wspólnego korzystania z usług przez same agencje albo przez Komisję i agencje w celu stworzenia nowych synergii i optymalizacji istniejących; uważa, że w stosownych przypadkach można by osiągnąć dodatkowe zwiększenie efektywności budżetowej dzięki ścisłej współpracy w zakresie usług wsparcia administracyjnego i zarządzania infrastrukturą między organami i agencjami Unii znajdującymi się w swym bezpośrednim pobliżu;

7.  uważa, że nadzór demokratyczny można wzmocnić przez zapewnienie uczestnictwa przedstawicieli mianowanych przez Parlament w posiedzeniach zarządu; uważa, że ważnym czynnikiem w tym procesie podejmowania decyzji powinno być zapewnienie optymalnego wykorzystania środków finansowych z korzyścią dla obywateli europejskich, reprezentowanych przez Parlament; zauważa, że instytucje unijne wielokrotnie powstrzymywały się od skorzystania z tej możliwości, przewidzianej we wspólnym podejściu;

8.  zwraca uwagę, że budżety agencji powinny być przygotowywane zgodnie z zasadą budżetowania zadaniowego, z uwzględnieniem celów agencji i oczekiwanych wyników ich zadań; wzywa do przyjęcia podejścia tematycznego do budżetowania agencji zdecentralizowanych, aby lepiej ustalać priorytety w zakresie zadań agencji, zacieśniać współpracę i unikać powielania działań, szczególnie w przypadku agencji działających w tym samym obszarze polityki;

9.  zauważa z zaniepokojeniem, że niektóre wymogi administracyjne są nieproporcjonalne w odniesieniu do agencji, które nie osiągnęły określonej wielkości; oczekuje, że Komisja i Rada dopilnują, by obowiązujące wymogi administracyjne były współmierne do zasobów finansowych i ludzkich wszystkich agencji;

10.  przypomina, że procedura ustawodawcza skutkuje zmianą pierwotnego wniosku Komisji; zauważa z zaniepokojeniem, że zaktualizowane sprawozdania finansowe zasadniczo są dostępne dopiero pod koniec procedury ustawodawczej, jeżeli w ogóle są dostępne; przypomina również o podwójnej roli Parlamentu i Rady jako organów władzy ustawodawczej i budżetowej.

INFORMACJE O PRZYJĘCIU PRZEZ KOMISJĘ OPINIODAWCZĄ

Data przyjęcia

10.12.2018

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

24

1

2

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Jean Arthuis, Richard Ashworth, Lefteris Christoforou, Manuel dos Santos, André Elissen, José Manuel Fernandes, Eider Gardiazabal Rubial, Jens Geier, Ingeborg Gräßle, John Howarth, Siegfried Mureşan, Liadh Ní Riada, Jan Olbrycht, Pina Picierno, Paul Rübig, Petri Sarvamaa, Jordi Solé, Patricija Šulin, Indrek Tarand, Monika Vana, Daniele Viotti, Marco Zanni

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Xabier Benito Ziluaga, Karine Gloanec Maurin, Marco Valli

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Clara Eugenia Aguilera García, Claudia Schmidt

GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO W KOMISJI OPINIODAWCZEJ

24

+

ALDE

Jean Arthuis

GUE/NGL

Xabier Benito Ziluaga, Liadh Ní Riada

PPE

Richard Ashworth, Lefteris Christoforou, José Manuel Fernandes, Ingeborg Gräßle, Siegfried Mureşan, Jan Olbrycht, Paul Rübig, Petri Sarvamaa, Claudia Schmidt, Patricija Šulin

S&D

Clara Eugenia Aguilera García, Eider Gardiazabal Rubial, Jens Geier, Karine Gloanec Maurin, John Howarth, Pina Picierno, Manuel dos Santos, Daniele Viotti

VERTS/ALE

Jordi Solé, Indrek Tarand, Monika Vana

1

-

ENF

André Elissen

2

0

EFDD

Marco Valli

ENF

Marco Zanni

Objaśnienie używanych znaków:

+  :  za

-  :  przeciw

0  :  wstrzymało się


OPINIA Komisji Kontroli Budżetowej (8.1.2019)

dla Komisji Spraw Konstytucyjnych

w sprawie wdrażania przepisów prawnych oraz wspólnego oświadczenia zapewniających parlamentarną kontrolę nad agencjami zdecentralizowanymi

(2018/2114(INI))

Sprawozdawca komisji opiniodawczej: Dennis de Jong

WSKAZÓWKI

Komisja Kontroli Budżetowej zwraca się do Komisji Spraw Konstytucyjnych, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  odnotowuje wdrożenie przez agencje unijne wspólnego oświadczenia i wspólnego podejścia oraz związanego z nimi planu działania; wskazuje szczególnie na zalecenia międzyinstytucjonalnej grupy roboczej ds. agencji zdecentralizowanych poparte przez Konferencję Przewodniczących w dniu 18 stycznia 2018 r.; stwierdza, że wraz z kolejnym posiedzeniem, które odbyło się 12 lipca 2018 r., pracę międzyinstytucjonalnej grupy roboczej można uznać za zakończoną;

2.  z zadowoleniem przyjmuje projekt zmienionego tekstu ramowego rozporządzenia finansowego Komisji dotyczącego agencji zdecentralizowanych, a w szczególności zawarte w nim plany wzmocnienia zarządzania tymi agencjami;

3.  twierdzi jednak, że wciąż pozostaje wiele nierozwiązanych kwestii, i wzywa Komisję, by niezwłocznie przedstawiła ocenę agencji mających wiele lokalizacji (jak zaleca międzyinstytucjonalna grupa robocza) oraz propozycje ewentualnego połączenia agencji, ich zamknięcia i/lub przekazania ich zadań Komisji – na podstawie dokładnej pogłębionej analizy i przy zastosowaniu jasnych i przejrzystych kryteriów – co zostało przewidziane w zakresie uprawnień międzyinstytucjonalnej grupy roboczej, lecz nigdy nie zostało dokładniej przeanalizowane z powodu braku propozycji ze strony Komisji;

4.  przypomina również o pismach przewodniczącego Parlamentu z dnia 28 marca 2018 r. do przewodniczącego Komisji i do urzędującego przewodniczącego Rady, w których Parlament wyraża ubolewanie – ze względu na jego prerogatywy jako współprawodawcy – że nie został zaangażowany w procedurę wyboru nowej siedziby Europejskiej Agencji Leków, i wzywa do odpowiedniego przeglądu wspólnego oświadczenia i wspólnego podejścia; wzywa Komisję do przygotowania niezbędnych wniosków opartych na dogłębnej analizie wdrażania wspólnego oświadczenia i wspólnego podejścia, o co wnioskowała Rada w odpowiedzi na powyższe pismo;

5.  zwraca uwagę, że budżety agencji powinny być przygotowywane zgodnie z zasadą budżetowania zadaniowego, z uwzględnieniem celów agencji i oczekiwanych wyników ich zadań; wzywa do przyjęcia podejścia tematycznego w ramach zdecentralizowanego budżetowania agencji w celu lepszego ustalenia priorytetów w zakresie zadań agencji, zacieśnienia współpracy i uniknięcia powielania działań, zwłaszcza między agencjami działającymi w tym samym obszarze polityki;

6.  wyraża zaniepokojenie potencjalnymi konfliktami interesów, które mogą powstać, jeśli agencje będą musiały polegać na opłatach członkowskich jako ich głównym źródle dochodu; przypomina, że agencje są świadome ryzyka utraty reputacji i wolałyby otrzymywać stabilny i przewidywalny strumień przychodów z budżetu unijnego, który jest kluczowy również dla planowania, niż być uzależnionymi od opłat, które nie są przewidywalne i zmieniają się z roku na rok; wzywa Komisję do złożenia wniosku o to, aby opłaty wpływały bezpośrednio do Komisji, która w zamian będzie regularnie wpłacała agencjom subwencje z budżetu unijnego;

7.  wzywa do podjęcia konkretnych działań mających na celu skorygowanie współczynników wynagrodzenia z myślą o lepszym odzwierciedleniu kosztów rzeczywistych;

8.  ponawia wezwanie o usprawnienie i zharmonizowanie obowiązku sprawozdawczego, w szczególności jeśli chodzi o roczne sprawozdanie z działalności, sprawozdanie z zarządzania budżetem i finansami oraz końcowe sprawozdanie finansowe;

9.  zachęca agencje do szczegółowego informowania Parlamentu o środkach podjętych w celu spełnienia zaleceń organu udzielającego absolutorium („sprawozdania uzupełniające”) i Trybunału Obrachunkowego;

10.  zwraca uwagę, że aby właściwie wykonywać nowe zadania, dążyć do stałego zwiększania wydajności, szybko i skutecznie obsadzić wolne stanowiska oraz zwiększyć zdolność agencji do przyciągania ekspertów, agencje powinny stale monitorować i oceniać poziom zatrudnienia personelu oraz potrzeby związane z dodatkowymi zasobami ludzkimi i finansowymi, a także przedstawiać odnośne wnioski w razie potrzeby, tak aby móc odpowiednio wykonywać powierzone im zadania i obowiązki;

11.  odnotowuje, że za audyt zdecentralizowanych agencji wciąż „jest odpowiedzialny Trybunał Obrachunkowy, który nadzoruje konieczne procedury administracyjne i postępowania o udzielenie zamówienia i je finansuje”; przypomina, że audyt przeprowadzony przez audytorów sektora prywatnego spowodował znaczny wzrost obciążeń administracyjnych dla agencji, a czas poświęcony na udzielanie zamówień publicznych i zarządzanie umowami dotyczącymi kontroli spowodował dodatkowe wydatki, jeszcze bardziej nadwyrężając ograniczone zasoby agencji; podkreśla, że konieczne jest rozwiązanie tego problemu zgodnie ze wspólnym podejściem i w kontekście przeglądu ramowego rozporządzenia finansowego; wzywa wszystkie strony zaangażowane w ten przegląd do wyjaśnienia tej kwestii w trybie pilnym w celu istotnego zmniejszenia nadmiernych obciążeń administracyjnych.

INFORMACJE O PRZYJĘCIU PRZEZ KOMISJĘ OPINIODAWCZĄ

Data przyjęcia

7.1.2019

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

8

0

2

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Dennis de Jong, Ingeborg Gräßle, Georgi Pirinski, José Ignacio Salafranca Sánchez-Neyra, Bart Staes

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Karin Kadenbach, Andrey Novakov

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Pervenche Berès, John Howarth, Jude Kirton-Darling

GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGOW KOMISJI OPINIODAWCZEJ

8

+

GUE/NGL

Dennis de Jong

PPE

Ingeborg Gräßle

S&D

Pervenche Berès, John Howarth, Karin Kadenbach, Jude Kirton-Darling, Georgi Pirinski

VERTS/ALE

Bart Staes

0

-

 

 

2

0

PPE

Andrey Novakov, José Ignacio Salafranca Sánchez-Neyra

Objaśnienie używanych znaków:

+  :  za

-  :  przeciw

0  :  wstrzymało się


OPINIA Komisji Gospodarczej i Monetarnej (11.12.2018)

dla Komisji Spraw Konstytucyjnych

w sprawie wdrażania przepisów prawnych oraz wspólnego oświadczenia zapewniających parlamentarną kontrolę nad agencjami zdecentralizowanymi

(2018/2114(INI))

Sprawozdawca komisji opiniodawczej: Peter Simon

WSKAZÓWKI

Komisja Gospodarcza i Monetarna zwraca się do Komisji Spraw Konstytucyjnych, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  podkreśla, że dopilnowując, by wszystkie zadania wynikające z ram regulacyjnych były realizowane w całości i w terminie, agencje Unii powinny ściśle przestrzegać swoich zadań i działać zgodnie z mandatami powierzonymi im przez Parlament i Radę; uważa za bezwzględnie konieczne, aby agencje unijne zachowywały przejrzystość podczas wykonywania swoich mandatów;

2.  domaga się, by w celu zwiększenia poziomu odpowiedzialności agencje unijne odpowiadały na pytania kierowane do nich przez Parlament Europejski lub Radę nie później niż pięć tygodni po ich otrzymaniu; proponuje również, by przewodniczący agencji unijnej, na wniosek, prowadził poufne dyskusje za zamkniętymi drzwiami z przewodniczącym, wiceprzewodniczącymi i koordynatorami właściwej komisji Parlamentu;

3.  uważa, że agencje Unii powinny dążyć do regularnego angażowania odpowiednich zainteresowanych stron oraz do stosowania zasad lepszego stanowienia prawa, w tym do prowadzenia otwartych konsultacji społecznych na temat ich projektów wniosków dotyczących aktów prawa wtórnego i aktów trzeciego stopnia;

4.  sugeruje, że udział przedstawicieli Parlamentu w posiedzeniach rad nadzorczych i grup zainteresowanych stron agencji mógłby ułatwić wzajemne zrozumienie omawianych kwestii przez Parlament, państwa członkowskie i Komisję, w taki sam sposób jak uczestnictwo w posiedzeniach grupy ekspertów Komisji;

5.  podkreśla, że należy stale przestrzegać prerogatyw Parlamentu; uważa zatem, że Parlament powinien być systematycznie zaangażowany – na równych warunkach z Komisją i Radą – w określanie i ważenie kryteriów lokalizacji wszystkich organów i agencji Unii; przypomina w związku z powyższym o zobowiązaniu Rady do podjęcia przeglądu wspólnego oświadczenia z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawie agencji zdecentralizowanych w celu zapewnienia wspólnego i głębokiego zaangażowania wszystkich instytucji UE; uważa, że ważnym czynnikiem w tym procesie podejmowania decyzji powinno być zapewnienie optymalnego wykorzystania środków finansowych z korzyścią dla obywateli europejskich reprezentowanych przez Parlament;

6.  wzywa Komisję, aby w dogłębnej analizie wdrożenia wspólnego oświadczenia i wspólnego podejścia z dnia 19 lipca 2012 r., którą powinna przedstawić do kwietnia 2019 r., oceniła ustalenia przewidziane do zmiany i wdrożenia w celu zapewnienia właściwej kontroli przez Parlament, a także zakres, w jakim ustanowione przepisy odzwierciedlają realia prawne i instytucjonalne agencji zdecentralizowanych, zwłaszcza pod względem aspektów dotyczących struktury i zarządzania, oraz czy przepisy te pozwalają na wystarczającą elastyczność, aby uwzględnić zróżnicowany charakter agencji;

7.  przypomina o swoich prerogatywach jako współprawodawcy i nalega na pełne poszanowanie zwykłej procedury ustawodawczej w odniesieniu do decyzji dotyczących lokalizacji siedzib organów i agencji;

8.  zwraca uwagę, że liczba agencji i przydzielone im zasoby rosły w ostatnich latach; apeluje o jasne i wspólne porozumienie między instytucjami UE w sprawie roli agencji;

9.  podkreśla, że lokalizacja siedziby danej agencji nie powinna mieć wpływu na wykonywanie przez tę agencję jej uprawnień i zadań, jej strukturę zarządzania, funkcjonowanie głównej organizacji ani na główne finansowanie jej działalności; podkreśla jednak, że lokalizacja agencji powinna umożliwiać większą skuteczność wykonania budżetu przez wprowadzanie wspólnych usług między agencjami unijnymi, zwłaszcza w odniesieniu do wspólnych pomieszczeń, ponieważ wspólna infrastruktura, wsparcie administracyjne i usługi zarządzania infrastrukturą przynoszą znaczny wzrost wydajności.

INFORMACJE O PRZYJĘCIU W KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Data przyjęcia

10.12.2018

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

48

0

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Hugues Bayet, Pervenche Berès, Jonás Fernández, Giuseppe Ferrandino, Stefan Gehrold, Sven Giegold, Neena Gill, Roberto Gualtieri, Brian Hayes, Gunnar Hökmark, Danuta Maria Hübner, Barbara Kappel, Othmar Karas, Wolf Klinz, Georgios Kyrtsos, Philippe Lamberts, Werner Langen, Bernd Lucke, Olle Ludvigsson, Gabriel Mato, Bernard Monot, Caroline Nagtegaal, Luděk Niedermayer, Ralph Packet, Sirpa Pietikäinen, Dariusz Rosati, Martin Schirdewan, Molly Scott Cato, Pedro Silva Pereira, Peter Simon, Theodor Dumitru Stolojan, Kay Swinburne, Paul Tang, Ramon Tremosa i Balcells, Marco Valli, Tom Vandenkendelaere, Miguel Viegas, Jakob von Weizsäcker

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Matt Carthy, Ashley Fox, Sophia in ‘t Veld, Ramón Jáuregui Atondo, Syed Kamall, Paloma López Bermejo, Thomas Mann, Romana Tomc, Lieve Wierinck, Roberts Zīle

GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO W KOMISJI OPINIODAWCZEJ

48

+

ALDE

Sophia in 't Veld, Wolf Klinz, Caroline Nagtegaal, Ramon Tremosa i Balcells, Lieve Wierinck

ECR

Ashley Fox, Syed Kamall, Bernd Lucke, Ralph Packet, Kay Swinburne, Roberts Zīle

EFDD

Bernard Monot, Marco Valli

ENF

Barbara Kappel

GUE/NGL

Matt Carthy, Paloma López Bermejo, Martin Schirdewan, Miguel Viegas

PPE

Stefan Gehrold, Brian Hayes, Gunnar Hökmark, Danuta Maria Hübner, Othmar Karas, Georgios Kyrtsos, Werner Langen, Thomas Mann, Gabriel Mato, Luděk Niedermayer, Sirpa Pietikäinen, Dariusz Rosati, Theodor Dumitru Stolojan, Romana Tomc, Tom Vandenkendelaere

S&D

Hugues Bayet, Pervenche Berès, Jonás Fernández, Giuseppe Ferrandino, Neena Gill, Roberto Gualtieri, Ramón Jáuregui Atondo, Olle Ludvigsson, Pedro Silva Pereira, Peter Simon, Paul Tang, Jakob von Weizsäcker

VERTS/ALE

Sven Giegold, Philippe Lamberts, Molly Scott Cato

0

-

 

 

0

0

 

 

Objaśnienie używanych znaków:

+  :  za

-  :  przeciw

0  :  wstrzymało się


OPINIA Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności (22.1.2019)

dla Komisji Spraw Konstytucyjnych

w sprawie wdrażania przepisów prawnych oraz wspólnego oświadczenia zapewniających parlamentarną kontrolę nad agencjami zdecentralizowanymi

(2018/2114(INI))

Sprawozdawca komisji opiniodawczej: Ivo Belet

WSKAZÓWKI

Komisja Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności zwraca się do Komisji Spraw Konstytucyjnych, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

A.  mając na uwadze, że wspólne oświadczenie i wspólne podejście nie są prawnie wiążące i zostały uzgodnione z zastrzeżeniem uprawnień ustawodawczych instytucji;

1.  uważa, że przedstawiciele wyznaczeni przez Parlament mają do odegrania ważną rolę podczas posiedzeń zarządu, ponieważ wzmacniają demokratyczną rolę kontrolną Parlamentu jako przedstawiciela obywateli Unii, a także zapewniają większą przejrzystość zarządzania; jest zdania, że we wspólnym oświadczeniu nie powinno się wskazywać liczby posłów, których Parlament powinien móc wyznaczyć; uważa, że Parlament powinien również wyznaczać przedstawicieli do zarządu EFSA;

2.  zwraca uwagę, że wspólne oświadczenie i wspólne podejście nie są prawnie wiążące;

3.  ubolewa nad tym, że Parlament jako główny gwarant poszanowania zasad demokracji w Unii nie był w pełni zaangażowany w procedurę wyboru nowej siedziby Europejskiej Agencji Leków (EMA), którą to kwestię ostatecznie rozstrzygnięto w drodze losowania, pomimo wagi tej decyzji; zaznacza, że wszelkie decyzje dotyczące lokalizacji agencji zdecentralizowanych należy podejmować z pełnym poszanowaniem prerogatyw Parlamentu Europejskiego w ramach zwykłej procedury ustawodawczej, w której Parlament i Rada są równorzędnymi współprawodawcami; nalega, aby – zgodnie ze zobowiązaniem podjętym w tym względzie przez Radę(1) – procedura wyboru nowej lokalizacji dla EMA, agencji o decydującym znaczeniu, w której zakłócenia powinny być ograniczone do minimum, była dostosowana do sytuacji, nie stanowiła precedensu i nie mogła być stosowana ponownie;

4.  oczekuje, że prerogatywy zarówno Parlamentu, jak i Rady jako współprawodawców będą w pełni respektowane przy podejmowaniu w przyszłości decyzji w sprawie siedziby agencji; uważa, że Parlament powinien być angażowany systematycznie i na równych warunkach z Radą i Komisją w określanie i ustalanie wagi kryteriów wyboru lokalizacji wszystkich organów i agencji Unii, z zachowaniem przejrzystości; zwraca uwagę, że w porozumieniu międzyinstytucjonalnym w sprawie lepszego stanowienia prawa z 13 kwietnia 2016 r.(2) Parlament, Rada i Komisja zobowiązały się do lojalnej i przejrzystej współpracy, a także że w porozumieniu tym podkreśla się zasadę równości obu współprawodawców, która jest zapisana w Traktatach; podkreśla wartość aktywniejszej wymiany informacji już na wstępnych etapach przyszłych procesów lokalizacji agencji, podkreślając że wymiana informacji na wczesnym etapie ułatwiłaby trzem instytucjom korzystanie z przysługujących im praw i uprawnień;

5.  zwraca się do Komisji, aby do kwietnia 2019 r. przedstawiła dogłębną analizę wdrożenia wspólnego oświadczenia i wspólnego podejścia, zwłaszcza jeżeli chodzi o lokalizację agencji zdecentralizowanych oraz o zwiększenie przejrzystości zarządzania nimi, aby rozpocząć przegląd tych tekstów, gdy tylko zbierze się Parlament następnej kadencji;

6.  zauważa, że wspólne oświadczenie może stanowić użyteczne narzędzie służące wzmacnianiu i usprawnianiu mechanizmów rozwiązywania konfliktów interesów, w szczególności w przypadku agencji finansowanych z opłat; podkreśla, że agencje Unii powinny zapewniać pełną i terminową realizację wszystkich zadań wynikających z przepisów, a jednocześnie ściśle przestrzegać definicji tych zadań i nie wykraczać poza zakres mandatów powierzonych im przez Parlament i Radę;

7.  podkreśla, że w przypadku decyzji dotyczących budżetu i personelu agencji zdecentralizowanych należy wziąć pod uwagę specyfikę, dodatkowe zadania i obciążenie pracą agencji oraz że nie można dokonywać ewentualnych cięć w budżecie i obsadzie agencji w oparciu o podejście uniwersalne; podkreśla ponadto potrzebę uwzględnienia nowych priorytetów dotyczących klimatu, zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska w kolejnych wieloletnich ramach finansowych oraz zadań przypisanych poszczególnym agencjom w związku z wdrażaniem tych ram, a także potrzeb agencji, których działalność mogą potencjalnie zakłócić takie zdarzenia, jak np. przeniesienie do innej lokalizacji;

8.  zauważa, że w odniesieniu do nowych siedzib EMA i Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego (EUNB) nie zastosowano zasad zapisanych we wspólnym oświadczeniu, czyli zasady równowagi w geograficznym rozmieszczeniu siedzib agencji ani zasady priorytetowego traktowania nowych państw członkowskich;

9.  zwraca uwagę, że we wspólnym oświadczeniu zalecono, by w razie gdy władza prawodawcza zdecyduje o powierzeniu agencjom dodatkowych zadań w porównaniu z pierwotnym wnioskiem Komisji, alternatywą do przyznania dodatkowych zasobów było zawsze ponowne określenie priorytetów w działalności agencji(3); uważa, że należy w miarę możliwości unikać ponownego określania priorytetów w działalności EMA, gdyż jej głównym zadaniem jest ochrona zdrowia publicznego w UE;

INFORMACJE O PRZYJĘCIU PRZEZ KOMISJĘ OPINIODAWCZĄ

Data przyjęcia

22.1.2019

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

50

4

2

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Margrete Auken, Pilar Ayuso, Catherine Bearder, Ivo Belet, Simona Bonafè, Biljana Borzan, Paul Brannen, Soledad Cabezón Ruiz, Nessa Childers, Birgit Collin-Langen, Miriam Dalli, Seb Dance, Mark Demesmaeker, Stefan Eck, Bas Eickhout, José Inácio Faria, Karl-Heinz Florenz, Francesc Gambús, Elisabetta Gardini, Arne Gericke, Jens Gieseke, Julie Girling, Sylvie Goddyn, Françoise Grossetête, Jytte Guteland, Anneli Jäätteenmäki, Jean-François Jalkh, Benedek Jávor, Kateřina Konečná, Urszula Krupa, Peter Liese, Valentinas Mazuronis, Susanne Melior, Miroslav Mikolášik, Rory Palmer, Bolesław G. Piecha, Pavel Poc, John Procter, Frédérique Ries, Daciana Octavia Sârbu, Annie Schreijer-Pierik, Ivica Tolić, Nils Torvalds, Adina-Ioana Vălean, Jadwiga Wiśniewska, Damiano Zoffoli

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Nikos Androulakis, Cristian-Silviu Buşoi, Christophe Hansen, Martin Häusling, Anja Hazekamp, Jan Huitema, Tilly Metz, Bart Staes, Tiemo Wölken

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Olle Ludvigsson

GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO W KOMISJI OPINIODAWCZEJ

50

+

ALDE

Catherine Bearder, Jan Huitema, Anneli Jäätteenmäki, Valentinas Mazuronis, Frédérique Ries, Nils Torvalds

EFDD

Sylvie Goddyn

ENF

Jean-François Jalkh

GUE/NGL

Stefan Eck, Anja Hazekamp, Kateřina Konečná

PPE

Pilar Ayuso, Ivo Belet, Cristian-Silviu Buşoi, Birgit Collin-Langen, José Inácio Faria, Karl-Heinz Florenz, Francesc Gambús, Elisabetta Gardini, Jens Gieseke, Julie Girling, Françoise Grossetête, Christophe Hansen, Peter Liese, Miroslav Mikolášik, Annie Schreijer-Pierik, Ivica Tolić, Adina-Ioana Vălean

S&D

Nikos Androulakis, Simona Bonafè, Biljana Borzan, Paul Brannen, Soledad Cabezón Ruiz, Nessa Childers, Miriam Dalli, Seb Dance, Jytte Guteland, Olle Ludvigsson, Susanne Melior, Rory Palmer, Pavel Poc, Daciana Octavia Sârbu, Tiemo Wölken, Damiano Zoffoli

VERTS/ALE

Margrete Auken, Bas Eickhout, Martin Häusling, Benedek Jávor, Tilly Metz, Bart Staes

4

-

ECR

Arne Gericke, Urszula Krupa, Bolesław G. Piecha, Jadwiga Wiśniewska

2

0

ECR

Mark Demesmaeker, John Procter

Objaśnienie używanych znaków:

+  :  za

-  :  przeciw

0  :  wstrzymało się

(1)

Oświadczenie Rady załączone do rezolucji ustawodawczej towarzyszącej przyjęciu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/... zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 726/2004 dotyczące siedziby Europejskiej Agencji Leków.

(2)

Dz.U. L 123 z 12.5.2016, s. 1.

(3)

Wspólne oświadczenie Parlamentu Europejskiego, Rady UE i Komisji Europejskiej w sprawie agencji zdecentralizowanych, ust. 43.


OPINIA Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (24.1.2019)

dla Komisji Spraw Konstytucyjnych

w sprawie wdrażania przepisów prawnych oraz wspólnego oświadczenia zapewniających parlamentarną kontrolę nad agencjami zdecentralizowanymi

(2018/2114(INI))

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: Maria Grapini

WSKAZÓWKI

Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych zwraca się do Komisji Spraw Konstytucyjnych, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  zauważa, że agencje UE są ustanawiane przez współprawodawców w odniesieniu do konkretnych zadań wynikających z prawa Unii, takich jak przyczynianie się do realizacji strategii politycznych UE lub wspieranie współpracy między UE a rządami krajowymi; uważa w związku z tym, że agencje są przede wszystkim odpowiedzialne przed Parlamentem i Radą, które muszą zapewnić odpowiednie mechanizmy kontroli w aktach ustawodawczych regulujących te agencje, a następnie odpowiednie wdrażanie tych mechanizmów; zwraca uwagę, że niektóre obszary polityki wymagają ścisłego zaangażowania parlamentów narodowych w kontrolę agencji (np. wspólnej grupy kontroli parlamentarnej Europolu);

2.  zaznacza, że mechanizmy zapewniające rozliczalność agencji są włączone do Traktatów, rozporządzeń ustanawiających agencje, orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości, a także do wspólnego oświadczenia i wspólnego podejścia;

3.  uważa, że wspólne podejście do agencji zdecentralizowanych, które określa wspólne zasady ustanawiania i funkcjonowania agencji UE, może zostać zaktualizowane, aby uwzględnić, z jednej strony, potrzebę posiadania wspólnych przepisów regulujących agencje UE, a z drugiej strony, różnice między agencjami pod względem wielkości personelu, budżetu i odpowiedzialności operacyjnej; uważa, że proces prowadzący do takiej aktualizacji musi być w pełni uwzględniać wszystkie odpowiednie podmioty i musi być realizowany zgodnie z zasadami lojalnej współpracy i przejrzystości;

4.  uważa, że agencje UE muszą spełniać najwyższe normy przejrzystości wobec ogółu społeczeństwa, co ułatwi tym samym kontrolę ich działalności;

5.  uważa, że charakter mechanizmów kontroli może się różnić w zależności od faktycznej roli i wpływu operacyjnego agencji, z uwzględnieniem takich czynników jak misja agencji, budżet i liczebność personelu oraz polityczna wrażliwość jej działalności; uważa, że agencje, które uzyskały szersze kompetencje operacyjne, większe budżety i liczebniejszy personel, muszą podlegać ściślejszym demokratycznym mechanizmom nadzoru i kontroli, zwłaszcza gdy prowadzą działalność we wrażliwych politycznie obszarach; w związku z tym wzywa do uwzględnienia tych czynników przy usprawnianiu mechanizmów zarządzania i rozliczalności;

6.  uważa, że konieczne jest kontynuowanie poprawy stosunków między operacyjnymi agencjami UE a państwami członkowskimi, tak aby przyczynić się do większej skuteczności i wydajności zarówno pracy agencji, jak i polityki krajowej;

7.  zwraca uwagę, że nie zawsze stosowano wspólne podejście podczas przyjmowania lub wprowadzania zmian w aktach założycielskich agencji; uważa w związku z tym, że należy rozważyć wiążące porozumienie w sprawie ustanawiania i funkcjonowania agencji;

8.  uważa, że obecne przepisy dotyczące wyjazdów służbowych do agencji (trzech posłów co dwa lata, przy czym wyjazdy są ściśle ograniczone do zielonych tygodni i do siedziby agencji) są zbyt sztywne, aby umożliwić regularne kontakty polityczne między Parlamentem a agencją, co jest warunkiem wstępnym udanej kontroli ze strony Parlamentu; proponuje, aby przyznać komisjom większą elastyczność w zakresie organizowania wizyt kontrolnych lub informacyjnych w agencjach, a w szczególności w miejscach, w których agencja prowadzi działania operacyjne; proponuje, aby co najmniej jeden poseł z każdej grupy politycznej mógł uczestniczyć w takich misjach;

9.  uważa, że należy zacieśnić współpracę ze wspólną grupą kontroli parlamentarnej Europolu; proponuje, aby współprzewodniczący lub inni właściwi członkowie tej grupy byli zapraszani do udziału, w stosownych przypadkach, w misjach Parlamentu do Europolu i innych agencji;

10.  proponuje, aby z uwagi na problemy, jakie napotkano przy uzyskiwaniu wystarczających, odpowiednich i aktualnych informacji z agencji, Parlament był uprawniony do wysłania obserwatora na posiedzenia zarządów agencji operacyjnych; podkreśla, że wniosek ten nie wyklucza faktu, że agencje powinny dysponować wystarczającymi zasobami budżetowymi i przygotowanym personelem do skutecznego wykonywania powierzonych im zadań.

INFORMACJE O PRZYJĘCIU W KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Data przyjęcia

23.1.2019

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

54

0

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Asim Ademov, Martina Anderson, Monika Beňová, Malin Björk, Caterina Chinnici, Daniel Dalton, Agustín Díaz de Mera García Consuegra, Frank Engel, Tanja Fajon, Kinga Gál, Nathalie Griesbeck, Sylvie Guillaume, Monika Hohlmeier, Sophia in ‘t Veld, Eva Joly, Dietmar Köster, Barbara Kudrycka, Cécile Kashetu Kyenge, Juan Fernando López Aguilar, Monica Macovei, Roberta Metsola, Claude Moraes, Alessandra Mussolini, József Nagy, Judith Sargentini, Giancarlo Scottà, Csaba Sógor, Sergei Stanishev, Helga Stevens, Traian Ungureanu, Bodil Valero, Marie-Christine Vergiat, Cecilia Wikström, Kristina Winberg, Tomáš Zdechovský

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Carlos Coelho, Ignazio Corrao, Pál Csáky, Miriam Dalli, Gérard Deprez, Maria Grapini, Anna Hedh, Teresa Jiménez-Becerril Barrio, Jean Lambert, Gilles Lebreton, Jeroen Lenaers, Innocenzo Leontini, Angelika Mlinar, Emilian Pavel, Barbara Spinelli, Geoffrey Van Orden

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

Wajid Khan, Anthea McIntyre, Mylène Troszczynski

GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO W KOMISJI OPINIODAWCZEJ

54

+

ALDE

Gérard Deprez, Nathalie Griesbeck, Sophia in ‘t Veld, Angelika Mlinar, Cecilia Wikström

ECR

Daniel Dalton, Innocenzo Leontini, Anthea McIntyre, Monica Macovei, Helga Stevens, Geoffrey Van Orden, Kristina Winberg

EFDD

Ignazio Corrao

ENF

Gilles Lebreton, Giancarlo Scottà, Mylène Troszczynski

GUE/NGL

Martina Anderson, Malin Björk, Barbara Spinelli, Marie-Christine Vergiat

PPE

Asim Ademov, Carlos Coelho, Pál Csáky, Agustín Díaz de Mera García Consuegra, Frank Engel, Kinga Gál, Monika Hohlmeier, Teresa Jiménez-Becerril Barrio, Barbara Kudrycka, Jeroen Lenaers, Roberta Metsola, Alessandra Mussolini, József Nagy, Csaba Sógor, Traian Ungureanu, Tomáš Zdechovský

S&D

Monika Beňová, Caterina Chinnici, Miriam Dalli, Tanja Fajon, Maria Grapini, Sylvie Guillaume, Anna Hedh, Wajid Khan, Dietmar Köster, Cécile Kashetu Kyenge, Juan Fernando López Aguilar, Claude Moraes, Emilian Pavel, Sergei Stanishev

VERTS/ALE

Eva Joly, Jean Lambert, Judith Sargentini, Bodil Valero

0

-

 

 

0

0

 

 

Objaśnienie używanych znaków:

+  :  za

-  :  przeciw

0  :  wstrzymało się


INFORMACJE O PRZYJĘCIU PRZEZ KOMISJĘ PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWĄ

Data przyjęcia

29.1.2019

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

21

0

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Gerolf Annemans, Mercedes Bresso, Elmar Brok, Fabio Massimo Castaldo, Danuta Maria Hübner, Ramón Jáuregui Atondo, Alain Lamassoure, Jo Leinen, Markus Pieper, Paulo Rangel, Helmut Scholz, György Schöpflin, Barbara Spinelli, Claudia Țapardel, Kazimierz Michał Ujazdowski

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Ashley Fox, Sylvia-Yvonne Kaufmann, Rainer Wieland

Zastępcy (art. 200 ust. 2) obecni podczas głosowania końcowego

John Howarth, Verónica Lope Fontagné, Renate Weber


GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGOW KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

21

+

ALDE

Renate Weber

ECR

Ashley Fox

EFDD

Fabio Massimo Castaldo

ENF

Gerolf Annemans

GUE/NGL

Helmut Scholz, Barbara Spinelli

NI

Kazimierz Michał Ujazdowski

PPE

Elmar Brok, Danuta Maria Hübner, Alain Lamassoure, Verónica Lope Fontagné, Markus Pieper, Paulo Rangel, György Schöpflin, Rainer Wieland

S&D

Mercedes Bresso, John Howarth, Ramón Jáuregui Atondo, Sylvia Yvonne Kaufmann, Jo Leinen, Claudia Țapardel

0

-

 

 

0

0

 

 

Objaśnienie używanych znaków:

+  :  za

-  :  przeciw

0  :  wstrzymało się

Ostatnia aktualizacja: 8 lutego 2019Informacja prawna