Procedura : 2018/0358M(NLE)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : A9-0014/2020

Teksty złożone :

A9-0014/2020

Debaty :

PV 11/02/2020 - 4
CRE 11/02/2020 - 4

Głosowanie :

PV 12/02/2020 - 11.4
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P9_TA(2020)0029

<Date>{27/01/2020}27.1.2020</Date>
<NoDocSe>A9-0014/2020</NoDocSe>
PDF 211kWORD 76k

<TitreType>SPRAWOZDANIE</TitreType>

<Titre>zawierającego projekt rezolucji nieustawodawczej w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie zawarcia, w imieniu Unii, Umowy o ochronie inwestycji między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Socjalistyczną Republiką Wietnamu, z drugiej strony </Titre>

<DocRef>(05931/2019 – C9‑0020/2019 – 2018/0358M(NLE))</DocRef>


<Commission>{INTA}Komisja Handlu Międzynarodowego</Commission>

Sprawozdawca: <Depute>Geert Bourgeois</Depute> 

POPRAWKI
PROJEKT REZOLUCJI NIEUSTAWODAWCZEJ PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO
 OPINIA KOMISJI SPRAW ZAGRANICZNYCH
 OPINIA KOMISJI ROZWOJU
 PROCEDURA W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ
 GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

PROJEKT REZOLUCJI NIEUSTAWODAWCZEJ PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie zawarcia, w imieniu Unii, Umowy o ochronie inwestycji między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Socjalistyczną Republiką Wietnamu, z drugiej strony

(05931/2019 – C9‑0020/2019 – 2018/0358M(NLE))

Parlament Europejski,

 uwzględniając projekt decyzji Rady (05931/2019),

 uwzględniając projekt Umowy o ochronie inwestycji między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Socjalistyczną Republiką Wietnamu, z drugiej strony (05932/2019),

 uwzględniając wniosek o udzielenie zgody przedstawiony przez Radę na mocy art. 207 ust. 4 i art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. a) ppkt (v) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) (C9-0020/2019),

 uwzględniając wytyczne negocjacyjne z dnia 23 kwietnia 2007 r. dotyczące umowy o wolnym handlu (FTA) z państwami członkowskimi Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN), uzupełnione w październiku 2013 r., tak by obejmowały ochronę inwestycji,

 uwzględniając decyzję z dnia 22 grudnia 2009 r. w sprawie prowadzenia dwustronnych negocjacji w sprawie umowy o wolnym handlu z poszczególnymi państwami członkowskimi ASEAN,

 uwzględniając Umowę ramową o wszechstronnym partnerstwie i współpracy między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Socjalistyczną Republiką Wietnamu, z drugiej strony, która została podpisana w Brukseli 27 czerwca 2012 r. i weszła w życie w październiku 2016 r.[1],

 uwzględniając swoją rezolucję z dnia 6 kwietnia 2011 r. w sprawie przyszłej europejskiej polityki inwestycji międzynarodowych[2],

 uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1219/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. ustanawiające przepisy przejściowe w zakresie dwustronnych umów inwestycyjnych między państwami członkowskimi a państwami trzecimi[3],

 uwzględniając swoją rezolucję z dnia 28 czerwca 2016 r. w sprawie nowej, perspektywicznej i innowacyjnej przyszłej strategii w dziedzinie handlu i inwestycji[4],

 uwzględniając komunikat Komisji z dnia 14 października 2015 r. zatytułowany „Handel z korzyścią dla wszystkich – W kierunku bardziej odpowiedzialnej polityki handlowej i inwestycyjnej” (COM(2015)0497),

 uwzględniając opinię Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 16 maja 2017 r. w ramach procedury 2/15[5], wydaną zgodnie z art. 218 ust. 11 TFUE na wniosek Komisji Europejskiej z dnia 10 lipca 2015 r.,

 uwzględniając swoją rezolucję z dnia 9 czerwca 2016 r. w sprawie Wietnamu[6],

 uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 grudnia 2017 r. w sprawie wolności słowa w Wietnamie, zwłaszcza sprawy Nguyena Van Hoa[7],

 uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 listopada 2018 r. w sprawie Wietnamu, w szczególności sytuacji więźniów politycznych[8],

 uwzględniając decyzję Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 26 lutego 2016 r. w sprawie 1409/2014/MHZ dotyczącej uchybienia przez Komisję obowiązkowi przeprowadzenia oceny skutków w zakresie praw człowieka przed zawarciem umowy o wolnym handlu między UE a Wietnamem[9],

 uwzględniając swoją rezolucję z dnia 4 października 2018 r. w sprawie wkładu UE w wiążący instrument ONZ dotyczący korporacji transnarodowych w odniesieniu do przestrzegania praw człowieka[10],

 uwzględniając zasady Komisji Narodów Zjednoczonych do spraw Międzynarodowego Prawa Handlowego (UNCITRAL) dotyczące przejrzystości w umownych postępowaniach arbitrażowych między inwestorem a państwem[11],

 uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej (TUE), a w szczególności jego tytuł V dotyczący działań zewnętrznych Unii,

 uwzględniając konkluzje Rady z dnia 20 czerwca 2016 r. w sprawie pracy dzieci, w których zachęcono Komisję, by dalej badała możliwości skuteczniejszego wykorzystywania instrumentów handlowych UE, w tym umów o wolnym handlu, do zwalczania pracy dzieci,

 uwzględniając konkluzje Rady z dnia 20 czerwca 2016 r. w sprawie biznesu i praw człowieka, w których stwierdza ona, że „UE uznaje, że poszanowanie przez przedsiębiorstwa praw człowieka, a także uwzględnienie tej kwestii w działaniach przedsiębiorstw oraz w łańcuchach wartości i dostaw są niezbędne dla zrównoważonego rozwoju i osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju. Wszystkie partnerstwa tworzone z myślą o realizacji celów zrównoważonego rozwoju powinny opierać się na poszanowaniu praw człowieka i odpowiedzialnej działalności gospodarczej” oraz że „Rada zachęca unijne przedsiębiorstwa do ustanowienia na szczeblu operacyjnym mechanizmów dochodzenia roszczeń lub do tworzenia wspólnych dla tych przedsiębiorstw inicjatyw w zakresie dochodzenia roszczeń”,

 uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), w szczególności jego część piątą, tytuły I, II i V, a zwłaszcza art. 207 w połączeniu z art. 218 ust. 6 lit. a) ppkt (v),

 uwzględniając swoją rezolucję ustawodawczą z dnia ...[12] w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Rady,

 uwzględniając art. 105 ust. 2 Regulaminu,

 uwzględniając opinie Komisji Spraw Zagranicznych i Komisji Rozwoju,

 uwzględniając sprawozdanie Komisji Handlu Międzynarodowego (A9-0014/2020),

A. mając na uwadze, że UE jest czołowym odbiorcą i źródłem bezpośrednich inwestycji zagranicznych na całym świecie;

B. mając na uwadze, że UE zajmuje piąte miejsce wśród 80 bezpośrednich inwestorów zagranicznych w Wietnamie;

C. mając na uwadze, że Wietnam jest prężną gospodarką z najszybciej rosnącą klasą średnią w ASEAN, a także charakteryzuje się młodą i dynamiczną siłą roboczą, wysokim wskaźnikiem alfabetyzacji, wysokim poziomem edukacji, stosunkowo niskimi zarobkami, dobrymi połączeniami transportowymi oraz centralną lokalizacją w ASEAN;

D. mając na uwadze, że potrzeby Wietnamu w zakresie infrastruktury i inwestycji znacznie wykraczają poza ilość obecnie dostępnych środków publicznych;

E. mając na uwadze, że w 2017 r. Wietnam otrzymał bezpośrednie inwestycje zagraniczne o wartości 8 % swojego PKB – ponad dwukrotnie więcej niż gospodarki o podobnej skali w regionie;

F. z zadowoleniem przyjmując fakt, że w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat otoczenie handlowe, biznesowe i inwestycyjne w Wietnamie znacznie się poprawiło;

G. mając na uwadze, że aktualnie obowiązuje ponad 3 000 międzynarodowych umów inwestycyjnych, a państwa członkowskie UE są stronami około 1 400 takich umów;

H. mając na uwadze, że jest to druga, po umowie o ochronie inwestycji między UE a Singapurem, „autonomiczna umowa o ochronie inwestycji” zawarta między UE a państwem trzecim w następstwie toczonych wśród instytucji unijnych dyskusji na temat nowej struktury umów o wolnym handlu zawieranych przez UE na podstawie opinii Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) nr 2/15 z dnia 16 maja 2017 r., i że będzie ona punktem odniesienia dla przyszłych stosunków UE z jej partnerami handlowymi;

I. mając na uwadze, że umowa ta zastąpi obowiązujące dwustronne umowy inwestycyjne między 21 państwami członkowskimi UE a Wietnamem, które nie obejmowały nowego podejścia UE do ochrony inwestycji i mechanizmu jej egzekwowania, tj. systemu sądów ds. inwestycji;

J. mając na uwadze, że system sądów ds. inwestycji włączono do sfinalizowanej już umowy CETA, ratyfikowanej przez Parlament 15 lutego 2017 r. i nadal oczekującej na ratyfikację przez kilka państw członkowskich, zastępując tym samym system rozstrzygania sporów między inwestorem a państwem (ISDS);

K. mając na uwadze, że 30 kwietnia 2019 r. TSUE orzekł, iż mechanizm rozstrzygania sporów między inwestorami a państwami przewidziany w CETA jest zgodny z prawem UE[13];

L. mając na uwadze, że strony zobowiązały się do stworzenia wielostronnego trybunału inwestycyjnego, która to inicjatywa ma zdecydowane i ciągłe poparcie Parlamentu;

M. mając na uwadze, że 20 marca 2018 r. Rada przyjęła wytyczne negocjacyjne upoważniające Komisję do prowadzenia negocjacji w imieniu UE w sprawie konwencji ustanawiającej wielostronny trybunał inwestycyjny; mając na uwadze, że te wytyczne negocjacyjne zostały podane do wiadomości publicznej;

1. z zadowoleniem przyjmuje nowe unijne podejście do ochrony inwestycji i mechanizm jej egzekwowania (system sądów ds. inwestycji), reformujące ISDS i poprawiające jakość indywidualnych rozwiązań przewidzianych w dwustronnych umowach inwestycyjnych zawartych przez państwa członkowskie UE; podkreśla, że system sądów ds. inwestycji stanowi nowoczesny, innowacyjny i zreformowany mechanizm rozstrzygania sporów dotyczących inwestycji w odniesieniu do niedociągnięć proceduralnych ISDS; zauważa ponadto, że jest to znacząca zmiana w poziomie istotnej ochrony udzielanej inwestorom oraz w sposobie rozstrzygania sporów między inwestorem a państwem; wyraża zaniepokojenie, że zakres stosowania tylko w niewielkim stopniu wykracza poza zwykłą niedyskryminację inwestorów zagranicznych w stosunku do inwestorów krajowych; przypomina, że utworzenie niezależnego wielostronnego sądu ds. inwestycji dałoby wszystkim stronom większą pewność prawa; z zadowoleniem przyjmuje głębokiego zaangażowanie Wietnamu na rzecz opartego na zasadach wielostronnego systemu handlowego;

2. zauważa, że umowa zapewni wysoki poziom ochrony inwestycji i pewności prawa, gwarantując jednocześnie prawo stron do stanowienia przepisów i realizacji uzasadnionych celów polityki publicznej, takich jak ochrona zdrowia publicznego, usług publicznych i środowiska; podkreśla, że umowa zapewni również przejrzystość i rozliczalność; apeluje do Komisji o dalsze uwzględnianie walki ze zmianą klimatu oraz przestrzegania porozumienia paryskiego, by zagwarantować stronom prawo do stanowienia przepisów, podobnie jak w umowie CETA; nalega na regularne monitorowanie stosowania tego przepisu przez europejskich inwestorów i na przekazywanie odnośnych informacji Parlamentowi Europejskiemu.

3. podkreśla, że umowa gwarantuje sprawiedliwe i równe traktowanie inwestorów unijnych w Wietnamie, co oznacza poziom ochrony wyższy od ochrony na szczeblu krajowym; zauważa, że umowa należycie chroni inwestorów unijnych przed bezprawnym wywłaszczeniem; uważa, że powinno to iść w parze z obowiązkiem zachowania przez inwestorów należytej staranności w odniesieniu do zrównoważonych norm prowadzenia działalności zgodnie z prawami człowieka i międzynarodowymi konwencjami dotyczącymi pracy, a także normami środowiskowymi;

4. podkreśla, że rozwój gospodarczy i multilateralizm są ważnymi narzędziami poprawy ludzkiego życia; zwraca uwagę, że do celów umowy o ochronie inwestycji należy wzmocnienie stosunków gospodarczych, handlowych i inwestycyjnych między UE a Wietnamem zgodnie z celem zrównoważonego rozwoju oraz wspieranie handlu i inwestycji przy pełnym poszanowaniu międzynarodowo uznanych praw człowieka oraz norm i umów w dziedzinie środowiska i pracy;

5. przypomina, że Wietnam jest krajem rozwijającym się; podkreśla, że aby pomóc w osiągnięciu celów zrównoważonego rozwoju, w szczególności celu 1 ukierunkowanego na wyeliminowanie ubóstwa, celu 8 dotyczącego zapewnienia godnej pracy oraz celu 10 dotyczącego zmniejszenia nierówności, inwestycje muszą przyczyniać się do tworzenia wysokiej jakości miejsc pracy, wspierać gospodarkę lokalną oraz w pełni przestrzegać przepisów krajowych, w tym wymogów podatkowych;

6. przypomina, że w ramach systemu sądów ds. inwestycji przewiduje się utworzenie stałego sądu pierwszej instancji i sądu apelacyjnego, których członkowie mają posiadać kwalifikacje porównywalne z kwalifikacjami sędziów Międzynarodowego Trybunału Sprawiedliwości i będą musieli wykazać się wiedzą fachową z zakresu prawa międzynarodowego publicznego, a nie tylko prawa handlowego, oraz spełniać ścisłe kryteria dotyczące niezależności, bezstronności, uczciwości i etyki postępowania, określone w wiążącym kodeksie postępowania opracowanym w celu zapobiegania bezpośrednim lub pośrednim konfliktom interesów; podkreśla, że Trybunał Sprawiedliwości postrzega system sądów ds. inwestycji jako w pełni zgodny z prawem Unii, co znalazło wyraz w jego opinii 1/17;

7. z zadowoleniem przyjmuje zasady przejrzystości mające zastosowanie do postępowań toczących się przed sądami, w tym przepisy gwarantujące, że dokumenty dotyczące spraw będą publicznie dostępne, przesłuchania będą jawne, a zainteresowane strony będą miały możliwość składania oświadczeń; uważa, że większa przejrzystość pomoże wzbudzić zaufanie społeczeństwa do systemu oraz zagwarantuje, że trybunały inwestycyjne rzeczywiście wysłuchają wszystkich aspektów dotyczących praw człowieka i zrównoważonego rozwoju; ponadto z zadowoleniem przyjmuje jasność podstaw, na których inwestor może zgłosić sprzeciw, co zapewnia dodatkową przejrzystość i uczciwość procesu;

8. podkreśla, że strony trzecie, takie jak organizacje pracy lub ochrony środowiska, mogą uczestniczyć w postępowaniach prowadzonych w ramach systemu sądów ds. inwestycji za pośrednictwem opinii amicus curiae;

9. podkreśla, że nie będzie możliwy wybór sądu ze względu na możliwość korzystniejszego rozstrzygnięcia sprawy (ang. forum shopping) oraz że unikać się będzie wielokrotnych i równoległych postępowań;

10. przypomina, że przedmiotowa umowa stanowi ulepszenie postanowień o ochronie inwestycji zawartych w CETA, ponieważ w chwili zawarcia przewiduje postanowienia dotyczące obowiązków byłych sędziów, kodeksu postępowania zapobiegającego konfliktom interesów i w pełni działającego sądu apelacyjnego;

11. uważa, że ustanowienie sądu apelacyjnego mogłoby poprawić jakość i spójność orzeczeń w porównaniu z obecną sytuacją;

12. zauważa, że umowa o ochronie inwestycji między UE a Wietnamem (EVIPA) nie zawiera odrębnego rozdziału o handlu i zrównoważonym rozwoju, ponieważ ten ostatni ma zastosowanie do dostępu do rynku inwestycyjnego na podstawie umowy o wolnym handlu między UE a Wietnamem (EUVFTA); podkreśla, że EVIPA zawiera również przepis ustanawiający instytucjonalne i prawne powiązanie z Umową ramową o wszechstronnym partnerstwie i współpracy oraz zawarte w jej preambule szczegółowe odniesienia do wartości i zasad dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju zapisanych w EUVFTA, a także do Powszechnej deklaracji praw człowieka, co gwarantuje, że prawa człowieka są podstawą stosunków między UE a Wietnamem; podkreśla, że strony i inwestorzy muszą przestrzegać wszystkich obowiązujących międzynarodowych standardów i zobowiązań w zakresie praw człowieka; podkreśla obowiązki inwestorów określone w Wytycznych OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych oraz w Wytycznych ONZ dotyczących biznesu i praw człowieka; zwraca również uwagę, że postanowienia EVIPA i EUVFTA muszą być wdrażane w sposób komplementarny, w szczególności w odniesieniu do postanowień dotyczących praw człowieka, praw środowiskowych i socjalnych oraz zrównoważonego rozwoju, kiedy postanowienia te są stosowane zgodnie z prawem stron do stanowienia przepisów; podkreśla ponadto, że należy zapewnić spójność z celami współpracy na rzecz rozwoju przewidzianymi w art. 208 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE);

13. podkreśla znaczenie prawdziwie pozytywnych tendencji w zakresie praw człowieka dla szybkiej ratyfikacji tej umowy i wzywa władze Wietnamu do przedstawienia konkretnych środków na rzecz poprawy sytuacji, które będą świadczyć o ich zaangażowaniu; przypomina swój apel dotyczący reformy prawa karnego, stosowania kary śmierci, więźniów politycznych i podstawowych wolności; wzywa strony do pełnego wykorzystania umów w celu poprawy sytuacji w zakresie praw człowieka w Wietnamie oraz podkreśla znaczenie ambitnego dialogu na temat praw człowieka między UE a Wietnamem; zwraca uwagę, że art. 1 umowy o partnerstwie i współpracy (UPiW) zawiera standardową klauzulę praw człowieka, która może spowodować zastosowanie odpowiednich środków, w tym – w ostateczności – bezzwłoczne zawieszenie UPiW, a co za tym idzie – umowy o ochronie inwestycji, lub ich części;

14. powtarza, że art. 35 UPiW i art. 13 umowy o wolnym handlu, w połączeniu z systemem okresowej oceny, dostarczają narzędzi do rozwiązywania problemów dotyczących praw człowieka związanych z wdrażaniem umowy o ochronie inwestycji, ale musi im towarzyszyć kontrola ze strony UE i jej państw członkowskich, a także niezależny mechanizm monitorowania i wnoszenia skarg zapewniający zainteresowanym obywatelom i innym podmiotom skuteczny środek odwoławczy i narzędzie zwalczania potencjalnych negatywnych skutków dla praw człowieka;

15. wyraża zaniepokojenie w związku z wdrażaniem nowej ustawy o cyberbezpieczeństwie, zwłaszcza w odniesieniu do wymogów dotyczących lokalizacji i ujawniania informacji, nadzoru i kontroli online oraz środków ochrony danych osobowych, które nie są zgodne z unijnym programem na rzecz handlu opartym na wartościach i liberalizacji; z zadowoleniem przyjmuje gotowość do podjęcia intensywnego dialogu, w tym zobowiązanie przewodniczącej Zgromadzenia Narodowego Wietnamu do włączenia obu parlamentów w dyskusję i obrady dotyczące dekretów wykonawczych; wzywa władze Wietnamu do podjęcia konkretnych działań i z zadowoleniem przyjmuje pomoc UE w tym zakresie;

16. przypomina, że art. 8 TFUE stanowi, iż „[w]e wszystkich swoich działaniach Unia zmierza do zniesienia nierówności oraz wspierania równości mężczyzn i kobiet”; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że zarówno Wietnam, jak i UE podpisały deklarację WTO z Buenos Aires w sprawie kobiet i handlu oraz wzywa strony do wzmocnienia zobowiązań w zakresie płci i handlu podjętych w tej umowie; wzywa do poprawy warunków kobiet, aby mogły one korzystać z tej umowy, m.in. przez budowanie potencjału kobiet w pracy i w biznesie, promowanie reprezentacji kobiet w procesach decyzyjnych i na odpowiedzialnych stanowiskach oraz zwiększanie dostępu kobiet do nauki, technologii i innowacji oraz ich uczestnictwa i przywództwa w tych obszarach;

17. apeluje do UE i Wietnamu o współpracę w celu opracowania planu działania służącego zwalczaniu pracy dzieci, obejmującego konieczne ramy funkcjonowania przedsiębiorstw;

18. z zadowoleniem przyjmuje decyzję Rady o upublicznieniu wytycznych negocjacyjnych z dnia 20 marca 2018 r. w sprawie wielostronnego trybunału inwestycyjnego i wzywa Radę do upublicznienia wszystkich poprzednich wytycznych negocjacyjnych dotyczących umowy o handlu i inwestycjach;

19. podkreśla, że umowa ta zastąpi 21 obowiązujących dwustronnych umów inwestycyjnych między państwami członkowskimi UE a Wietnamem; uważa, że stanowi to ważny krok na drodze do zwiększenia legitymacji i akceptacji międzynarodowego systemu inwestycyjnego;

20. wzywa Komisję do podjęcia środków towarzyszących dla małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), aby zwiększyć przejrzystość i dostępność tej umowy; zachęca Komisję do kontynuowania prac nad ułatwieniem dostępu MŚP do systemu sądów ds. inwestycji; podkreśla potencjał wzrostu gospodarczego i istotne korzyści dla europejskich małych i średnich przedsiębiorstw, które mają kluczowe znaczenie dla dobrobytu i innowacji w Europie;

21. podkreśla znaczenie, jakie mogłaby mieć umowa o ochronie inwestycji dla podnoszenia standardów życia, wspierania dobrobytu i stabilności, a także wspierania państwa prawnego, dobrych rządów, zrównoważonego rozwoju i poszanowania praw człowieka w Wietnamie, umożliwiając jednocześnie UE promowanie celów pokoju i stabilności w regionie; podkreśla, że jednoznaczne przestrzeganie tych uniwersalnych wartości jest warunkiem wszelkich umów między UE a państwem trzecim;

22. uważa, że zatwierdzenie tej umowy zapewni wysoki poziom ochrony inwestorom i ich inwestycjom po obu stronach, zabezpieczy prawa rządów do wprowadzania regulacji oraz stworzy więcej możliwości swobodnego i uczciwego handlu między UE a Wietnamem; wzywa państwa członkowskie do szybkiego ratyfikowania umowy, by wszystkie zainteresowane strony mogły w jak najkrótszym czasie zacząć czerpać z niej korzyści, w obliczu starań Wietnamu na rzecz poprawy sytuacji w zakresie praw obywatelskich i pracowniczych zgodnie z podjętymi zobowiązaniami;

23. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącemu Komisji / wysokiemu przedstawicielowi Unii ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych, rządom i parlamentom państw członkowskich oraz rządowi i parlamentowi Socjalistycznej Republiki Wietnamu.


 

 

 

 

OPINIA KOMISJI SPRAW ZAGRANICZNYCH (5.12.2019)

<CommissionInt>dla Komisji Handlu Międzynarodowego</CommissionInt>


<Titre>w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie zawarcia, w imieniu Unii, Umowy o ochronie inwestycji między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Socjalistyczną Republiką Wietnamu, z drugiej strony</Titre>

<DocRef>(2018/0358M(NLE))</DocRef>

Sprawozdawczyni komisji opiniodawczej: <Depute>Isabel Wiseler‑Lima</Depute>

 

 

WSKAZÓWKI

Komisja Spraw Zagranicznych zwraca się do Komisji Handlu Międzynarodowego, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1. podkreśla, że rozwój gospodarczy i multilateralizm są ważnymi narzędziami poprawy ludzkiego życia; zwraca uwagę, że jednym z celów umowy o ochronie inwestycji jest wzmocnienie stosunków gospodarczych, handlowych i inwestycyjnych między UE a Wietnamem zgodnie z celem zrównoważonego rozwoju oraz wspieranie handlu i inwestycji przy pełnym poszanowaniu międzynarodowo uznanych praw człowieka oraz norm i porozumień w dziedzinie środowiska i pracy;

2. ubolewa, że Komisja nie przeprowadziła oceny wpływu Umowy o ochronie inwestycji między UE a Wietnamem na prawa człowieka, co jest sprzeczne z decyzją Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich z 2015 r., a także z Planem działania UE dotyczącym praw człowieka i demokracji; wzywa Komisję do bezzwłocznego przeprowadzenia oceny wpływu tej umowy na prawa człowieka; zwraca uwagę, że Komisja zobowiązała się również do przeprowadzenia oceny ex post wpływu gospodarczego, społecznego i środowiskowego;

3. z zadowoleniem przyjmuje wzmocniony dialog polityczny między UE a Wietnamem oraz możliwość rozwiązywania problemów dotyczących praw człowieka w ramach mechanizmów instytucjonalnych ustanowionych na mocy art. 35 umowy o partnerstwie i współpracy i art. 13 umowy o wolnym handlu; powtarza, że artykuły te, w połączeniu z systemem okresowej oceny, dostarczają narzędzi do rozwiązywania problemów dotyczących praw człowieka związanych z wdrażaniem Umowy o ochronie inwestycji, ale musi im towarzyszyć kontrola ze strony UE i jej państw członkowskich, a także niezależny mechanizm monitorowania i wnoszenia skarg zapewniający zainteresowanym obywatelom i innym podmiotom skuteczny środek odwoławczy i narzędzie zwalczania potencjalnych negatywnych skutków dla praw człowieka; zauważa, że chociaż jedna ze stron może jednostronnie podjąć odpowiednie środki, gdy uzna, że druga strona dopuściła się istotnego naruszenia umowy o partnerstwie i współpracy, to środki te stanowią w pełni dyskrecjonalne uprawnienie stron i były dotąd stosowane tylko w bardzo wyjątkowych okolicznościach;

4. podkreśla, że zgodnie z tytułem VI umowy o partnerstwie i współpracy strony postanawiają współpracować w zakresie propagowania i ochrony praw człowieka, a także w dziedzinie równouprawnienia płci, zmiany klimatu, migracji, zdrowia, kształcenia i szkolenia, spraw społeczno-ekonomicznych oraz reformy administracji publicznej w celu dopilnowania, aby wysokie standardy i wartości propagowane przez UE znajdowały odzwierciedlenie w przyszłych reformach przeprowadzanych w Wietnamie, w tym w odniesieniu do wdrażania międzynarodowych instrumentów dotyczących praw człowieka, których Wietnam jest stroną; z zaniepokojeniem zauważa, że od czasu wejścia w życie UPiW sytuacja praw człowieka pogorszyła się;

5. podkreśla, że strony i inwestorzy muszą przestrzegać wszystkich obowiązujących międzynarodowych standardów i zobowiązań w zakresie praw człowieka; podkreśla obowiązki inwestorów określone w Wytycznych OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych oraz w Wytycznych ONZ dotyczących biznesu i praw człowieka; przypomina, że przedsiębiorstwa muszą przestrzegać międzynarodowych praw człowieka i norm środowiskowych; apeluje do UE i Wietnamu o współpracę i opracowanie planu działania służącego zwalczaniu pracy dzieci, obejmującego konieczne ramy dla przedsiębiorstw;

6. w pełni popiera stałe, prawdziwe i zorientowane na rezultaty zaangażowanie w prawa człowieka między UE a Wietnamem, w tym w ramach dwustronnego dialogu dotyczącego praw człowieka i w ramach innych spotkań na wysokim szczeblu mających znaczenie dla dwustronnych inwestycji; wzywa do wzmocnienia corocznego dialogu UE-Wietnam na temat praw człowieka przez zaangażowanie niezależnych lokalnych organizacji społeczeństwa obywatelskiego i obrońców praw człowieka; podkreśla w tym kontekście, że Komisja i ESDZ muszą być szczególnie wyczulone na fakt, że niezależne społeczeństwo obywatelskie jest surowo represjonowane i w dużej mierze działa w podziemiu, ze strachu przed prześladowaniem i działaniami odwetowymi; ubolewa, że w co najmniej dwóch przypadkach Wietnam zatrzymał działaczy tuż przed rozpoczęciem dialogów; podkreśla, że w trakcie tych dialogów należy przedstawiać indywidualne przypadki i śledzić ich rozwój; ubolewa nad brakiem wymiernych rezultatów po kilku rundach dialogu UE-Wietnam dotyczącego praw człowieka; wzywa do uwzględnienia w dialogach informacji otrzymanych od odpowiednich organizacji międzynarodowych, przy czym dialogi powinny być ukierunkowane na konkretne rozwiązania;

7. podkreśla znaczenie, jakie mogłaby mieć umowa o ochronie inwestycji dla podnoszenia standardów życia, wspierania dobrobytu i stabilności, a także wspierania praworządności, dobrych rządów, zrównoważonego rozwoju i poszanowania praw człowieka w Wietnamie, a jednocześnie dla umożliwienia UE wspierania jej celów pokoju i stabilności w regionie; podkreśla, że jednoznaczne przestrzeganie tych uniwersalnych wartości jest warunkiem wszelkich umów między UE a państwem trzecim; jest zaniepokojony brakiem możliwych do wyegzekwowania zobowiązań w zakresie praw człowieka dla inwestorów;

8. zauważa, że orzecznictwo sądów ds. inwestycji (ICS) powinno zagwarantować przestrzeganie standardów praw człowieka; zauważa, że wysokie koszty związane z procedurami sądów ds. inwestycji mogą potencjalnie zmniejszyć dostęp zainteresowanych obywateli do wymiaru sprawiedliwości i środków odwoławczych; wyraża ubolewanie, że społeczeństwo obywatelskie może mieć ograniczony dostęp i ograniczoną możliwość uczestnictwa w sprawach z powodu braku postanowień gwarantujących udział Amicus curiae;

9. zaleca, aby Parlament wyraził zgodę na zawarcie umowy tylko wtedy, gdy zalecenia zawarte w niniejszej rezolucji są prawnie i skutecznie wprowadzone w życie.

 


PROCEDURA W KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Tytuł

Umowa o ochronie inwestycji między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Socjalistyczną Republiką Wietnamu, z drugiej strony

Odsyłacze

2018/0358M(NLE)

Komisja przedmiotowo właściwa

 

INTA

 

 

 

 

Opinia wydana przez

 Data ogłoszenia na posiedzeniu

AFET

24.10.2019

Sprawozdawca komisji opiniodawczej

 Data powołania

Isabel Wiseler-Lima

30.9.2019

Rozpatrzenie w komisji

14.10.2019

2.12.2019

 

 

Data przyjęcia

4.12.2019

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

48

8

6

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Alexander Alexandrov Yordanov, Maria Arena, Traian Băsescu, Phil Bennion, Fabio Massimo Castaldo, Susanna Ceccardi, Włodzimierz Cimoszewicz, Gina Dowding, Tanja Fajon, Michael Gahler, Giorgos Georgiou, Raphaël Glucksmann, Klemen Grošelj, Bernard Guetta, Márton Gyöngyösi, Sandra Kalniete, Andrius Kubilius, Ilhan Kyuchyuk, David Lega, Nathalie Loiseau, Jaak Madison, Thierry Mariani, David McAllister, Vangelis Meimarakis, Sven Mikser, Javier Nart, Urmas Paet, Demetris Papadakis, Tonino Picula, Manu Pineda, Kati Piri, Diana Riba i Giner, Catherine Rowett, Nacho Sánchez Amor, Isabel Santos, Jacek Saryusz-Wolski, Radosław Sikorski, Sergei Stanishev, Hermann Tertsch, Idoia Villanueva Ruiz, Viola Von Cramon-Taubadel, Irina Von Wiese, Witold Jan Waszczykowski, Charlie Weimers, Isabel Wiseler-Lima

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Andrea Cozzolino, Arnaud Danjean, Loucas Fourlas, Jytte Guteland, Andrzej Halicki, Martin Horwood, Katrin Langensiepen, Hannah Neumann, Juozas Olekas, Kris Peeters, Bert-Jan Ruissen, Mick Wallace, Javier Zarzalejos, Bernhard Zimniok

Zastępcy (art. 209 ust. 7) obecni podczas głosowania końcowego

Heidi Hautala, Gilles Lebreton, Geoffrey Van Orden

 


GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO W KOMISJI OPINIODAWCZEJ

48

+

ID

Bernhard Zimniok

NI

Fabio Massimo Castaldo, Márton Gyöngyösi

PPE

Alexander Alexandrov Yordanov, Traian Băsescu, Arnaud Danjean, Loucas Fourlas, Michael Gahler, Andrzej Halicki, Sandra Kalniete, Andrius Kubilius, David Lega, David McAllister, Vangelis Meimarakis, Kris Peeters, Radosław Sikorski, Isabel Wiseler-Lima, Javier Zarzalejos

RENEW

Phil Bennion, Klemen Grošelj, Bernard Guetta, Martin Horwood, Ilhan Kyuchyuk, Nathalie Loiseau, Javier Nart, Urmas Paet, Irina Von Wiese

S&D

Maria Arena, Włodzimierz Cimoszewicz, Andrea Cozzolino, Tanja Fajon, Raphaël Glucksmann, Jytte Guteland, Sven Mikser, Juozas Olekas, Demetris Papadakis, Tonino Picula, Kati Piri, Nacho Sánchez Amor, Isabel Santos, Sergei Stanishev

VERTS/ALE

Gina Dowding, Heidi Hautala, Katrin Langensiepen, Hannah Neumann, Diana Riba i Giner, Catherine Rowett, Viola Von Cramon-Taubadel

 

8

-

ECR

Bert-Jan Ruissen, Jacek Saryusz-Wolski, Hermann Tertsch, Geoffrey Van Orden, Witold Jan Waszczykowski, Charlie Weimers

GUE/NGL

Manu Pineda, Mick Wallace

 

6

0

GUE/NGL

Giorgos Georgiou, Idoia Villanueva Ruiz

ID

Susanna Ceccardi, Gilles Lebreton, Jaak Madison, Thierry Mariani

 

Objaśnienie używanych znaków:

+ : za

- : przeciw

0 : wstrzymało się

 

 


 

 

 

OPINIA KOMISJI ROZWOJU (3.12.2019)

<CommissionInt>dla Komisji Handlu Międzynarodowego</CommissionInt>


<Titre>w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie zawarcia, w imieniu Unii, Umowy o ochronie inwestycji między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Socjalistyczną Republiką Wietnamu, z drugiej strony</Titre>

<DocRef>(2018/0358M(NLE))</DocRef>

Sprawozdawca komisji opiniodawczej: <Depute>Tomas Tobé</Depute>

 

 

WSKAZÓWKI

Komisja Rozwoju zwraca się do Komisji Handlu Międzynarodowego, jako komisji przedmiotowo właściwej, o uwzględnienie w końcowym tekście projektu rezolucji następujących wskazówek:

1.  przypomina, że Wietnam jest krajem rozwijającym się; podkreśla, że aby pomóc w osiągnięciu celów zrównoważonego rozwoju, w szczególności celu 1 ukierunkowanego na wyeliminowanie ubóstwa, celu 8 dotyczącego zapewnienia godnej pracy oraz celu 10 dotyczącego zmniejszenia nierówności, inwestycje muszą przyczyniać się do tworzenia wysokiej jakości miejsc pracy, wspierać gospodarkę lokalną oraz w pełni przestrzegać przepisów krajowych, w tym wymogów podatkowych;

2. z zadowoleniem przyjmuje zaangażowanie, jakie wykazały strony umowy o ochronie inwestycji między UE a Wietnamem w zwiększenie wkładu handlu i inwestycji w osiąganie celu zrównoważonego rozwoju w wymiarze gospodarczym, społecznym i środowiskowym; przyznaje, że system sądów ds. inwestycji przynosi poprawę w stosunku do istniejących dwustronnych umów inwestycyjnych między 21 państwami członkowskimi UE a Wietnamem w zakresie niezawisłości sędziów;

3.  z całą stanowczością potwierdza, że strony umowy o ochronie inwestycji oraz chronieni przez tę umowę inwestorzy muszą przestrzegać wszystkich międzynarodowych standardów i zobowiązań w dziedzinie praw człowieka, w uzupełnieniu do tych wynikających z prawa krajowego;

4.  z zadowoleniem przyjmuje zastosowanie zasad przejrzystości Komisji Narodów Zjednoczonych do spraw Międzynarodowego Prawa Handlowego (UNCITRAL) przy rozstrzyganiu sporów; podkreśla, że inwestorzy nie mogą kwestionować ochrony uzasadnionych decyzji dotyczących porządku publicznego i prawa do wprowadzania regulacji; nalega na regularne monitorowanie stosowania tego przepisu przez europejskich inwestorów i na przekazywanie odnośnych informacji Parlamentowi Europejskiemu;

5. zauważa, że istnieje ryzyko, iż proces formułowania obowiązków inwestorów pozostanie w tyle za przyznawaną im ochroną, jako że umowa o ochronie inwestycji między UE a Wietnamem gwarantuje inwestorom zagranicznym możliwe do wyegzekwowania prawa, za pośrednictwem klauzuli arbitrażowej, lecz nie przewiduje mechanizmu sankcji za nieprzestrzeganie standardów społecznych i środowiskowych; podkreśla, że w umowie o ochronie inwestycji należy zapewnić należytą równowagę między prawami i obowiązkami inwestorów w zakresie standardów korporacyjnych, społecznych i środowiskowych oraz – bardziej ogólnie –w zakresie praw człowieka; podkreśla w związku z tym, że ważne jest, aby ustanowić niezależny mechanizm monitorowania i rozpatrywania skarg, który może zostać wykorzystany przez zainteresowane społeczności i który umożliwi wydawanie wiążących orzeczeń w odniesieniu do negatywnego wpływu umów handlowych i inwestycyjnych; podkreśla, że należy informować Parlament Europejski o działaniach podejmowanych w ramach tego mechanizmu w odpowiedzi na skargi dotyczące inwestorów posiadających siedzibę statutową w którymkolwiek z państw członkowskich;

6.  apeluje do stron, by wzięły pod uwagę uzgodnione w wymiarze międzynarodowym zasady i instrumenty, takie jak Wytyczne OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych, Wytyczne ONZ dotyczące biznesu i praw człowieka, a także wspierane przez ONZ zasady odpowiedzialnego inwestowania;

7.  przypomina, że zarówno umowa o ochronie inwestycji, jak i umowa o wolnym handlu między UE a Wietnamem muszą być wdrażane w sposób komplementarny, w szczególności w odniesieniu do praw człowieka, praw środowiskowych i socjalnych oraz zrównoważonego rozwoju; podkreśla ponadto, że należy zapewnić spójność z celami współpracy na rzecz rozwoju przewidzianymi w art. 208 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE).


PROCEDURA W KOMISJI OPINIODAWCZEJ

Tytuł

Umowa o ochronie inwestycji między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Socjalistyczną Republiką Wietnamu, z drugiej strony

Odsyłacze

2018/0358M(NLE)

Komisja przedmiotowo właściwa

 

INTA

 

 

 

 

Opinia wydana przez

 Data ogłoszenia na posiedzeniu

DEVE

24.10.2019

Sprawozdawca komisji opiniodawczej

 Data powołania

Tomas Tobé

4.9.2019

Rozpatrzenie w komisji

5.9.2019

8.10.2019

 

 

Data przyjęcia

3.12.2019

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

17

7

0

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Hildegard Bentele, Dominique Bilde, Charles Goerens, Mónica Silvana González, Pierrette Herzberger-Fofana, György Hölvényi, Martin Horwood, Rasa Juknevičienė, Beata Kempa, Pierfrancesco Majorino, Lukas Mandl, Norbert Neuser, Michèle Rivasi, Louis Stedman-Bryce, Marc Tarabella, Tomas Tobé, Miguel Urbán Crespo, Chrysoula Zacharopoulou, Bernhard Zimniok

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Alessandra Basso, Stéphane Bijoux, Marlene Mortler, Caroline Roose, Patrizia Toia

 


 

GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO W KOMISJI OPINIODAWCZEJ

17

+

ECR

Beata Kempa

ID

Bernhard Zimniok

PPE

Hildegard Bentele, György Hölvényi, Rasa Juknevičienė, Lukas Mandl, Marlene Mortler, Tomas Tobé

RENEW

Stéphane Bijoux, Charles Goerens, Martin Horwood, Chrysoula Zacharopoulou

S&D

Mónica Silvana González, Pierfrancesco Majorino, Norbert Neuser, Marc Tarabella, Patrizia Toia

 

7

-

GUE/NGL

Miguel Urbán Crespo

ID

Alessandra Basso, Dominique Bilde

NI

Louis Stedman-Bryce

VERTS/ALE

Pierrette Herzberger-Fofana, Michèle Rivasi, Caroline Roose

 

0

0

 

 

 

Objaśnienie używanych znaków:

+ : za

- : przeciw

0 : wstrzymało się

 

 


PROCEDURA W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

Tytuł

Umowa o ochronie inwestycji między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Socjalistyczną Republiką Wietnamu, z drugiej strony

Odsyłacze

2018/0358M(NLE)

Data skonsultowania się / zwrócenia się o wyrażenie zgody

17.1.2019

 

 

 

Komisja przedmiotowo właściwa

 Data ogłoszenia na posiedzeniu

INTA

24.10.2019

 

 

 

Komisje opiniodawcze

 Data ogłoszenia na posiedzeniu

AFET

24.10.2019

DEVE

24.10.2019

 

 

Sprawozdawcy

 Data powołania

Geert Bourgeois

23.9.2019

 

 

 

Poprzedni sprawozdawcy

Jan Zahradil

Rozpatrzenie w komisji

2.10.2019

6.11.2019

3.12.2019

 

Data przyjęcia

21.1.2020

 

 

 

Wynik głosowania końcowego

+:

–:

0:

27

7

5

Posłowie obecni podczas głosowania końcowego

Nikos Androulakis, Anna-Michelle Asimakopoulou, Tiziana Beghin, Geert Bourgeois, Anna Cavazzini, Ellie Chowns, Miroslav Číž, Arnaud Danjean, Nicola Danti, Emmanouil Fragkos, Barbara Ann Gibson, Enikő Győri, Roman Haider, Christophe Hansen, Heidi Hautala, Danuta Maria Hübner, Karin Karlsbro, Jude Kirton-Darling, Maximilian Krah, Danilo Oscar Lancini, Bernd Lange, Emmanuel Maurel, Samira Rafaela, Luisa Regimenti, Inma Rodríguez-Piñero, Massimiliano Salini, Helmut Scholz, Liesje Schreinemacher, Sven Simon, Mihai Tudose, Kathleen Van Brempt, Marie-Pierre Vedrenne, Jörgen Warborn, James Wells, Iuliu Winkler, Jan Zahradil

Zastępcy obecni podczas głosowania końcowego

Saskia Bricmont, Angelika Winzig

Zastępcy (art. 209 ust. 7) obecni podczas głosowania końcowego

Jordi Cañas

Data złożenia

27.1.2020

 


 

GŁOSOWANIE KOŃCOWE W FORMIE GŁOSOWANIA IMIENNEGO W KOMISJI PRZEDMIOTOWO WŁAŚCIWEJ

27

+

ECR

Geert Bourgeois, Emmanouil Fragkos, Jan Zahradil

ID

Maximilian Krah

PPE

Anna-Michelle Asimakopoulou, Arnaud Danjean, Enikő Győri, Christophe Hansen, Danuta Maria Hübner, Massimiliano Salini, Sven Simon, Jörgen Warborn, Iuliu Winkler, Angelika Winzig

RENEW

Jordi Cañas, Barbara Ann Gibson, Karin Karlsbro, Samira Rafaela, Liesje Schreinemacher, Marie-Pierre Vedrenne

S&D

Nikos Androulakis, Miroslav Číž, Nicola Danti, Bernd Lange, Inma Rodríguez-Piñero, Mihai Tudose, Kathleen Van Brempt

 

7

-

GUE/NGL

Emmanuel Maurel, Helmut Scholz

S&D

Jude Kirton-Darling

VERTS/ALE

Saskia Bricmont, Anna Cavazzini, Ellie Chowns, Heidi Hautala

 

5

0

ID

Roman Haider, Danilo Oscar Lancini, Luisa Regimenti

NI

Tiziana Beghin, James Wells

 

Objaśnienie używanych znaków:

+ : za

- : przeciw

0 : wstrzymało się

 

 

[1] Dz.U. L 329 z 3.12.2016, s. 8.

[2] Dz.U. C 296 E z 2.10.2012, s. 34.

[3] Dz.U. L 351 z 20.12.2012, s. 40.

[4] Dz.U. C 101 z 16.3.2018, s. 30.

[5] Opinia Trybunału Sprawiedliwości z dnia 16 maja 2017 r., 2/15, ECLI:EU:C: 2017:376.

[6] Dz.U. C 86 z 6.3.2018, s. 122.

[7] Dz.U. C 369 z 11.10.2018, s. 73.

[8] Teksty przyjęte, P8_TA(2018)0459.

[10] Dz.U. C 11 z 13.1.2020, s. 36.

[12] Teksty przyjęte, P8_TA(0000)0000.

[13] Opinia Trybunału Sprawiedliwości z dnia 30 kwietnia 2019 r., 1/17.

Ostatnia aktualizacja: 7 lutego 2020Informacja prawna