Nós Imeachta : 2018/0356M(NLE)
Céimeanna an doiciméid sa chruinniú iomlánach
An doiciméad roghnaithe : A9-0017/2020

Téacsanna arna gcur síos :

A9-0017/2020

Díospóireachtaí :

PV 11/02/2020 - 4
CRE 11/02/2020 - 4

Vótaí :

PV 12/02/2020 - 11.2
Mínithe ar vótaí

Téacsanna arna nglacadh :

P9_TA(2020)0027

<Date>{28/01/2020}28.1.2020</Date>
<NoDocSe>A9-0017/2020</NoDocSe>
PDF 242kWORD 91k

<TitreType>TUARASCÁIL</TitreType>

<Titre>ina bhfuil tairiscint i gcomhair rún neamhreachtach ar an dréachtchinneadh ón gComhairle maidir le tabhairt i gcrích an Chomhaontaithe Saorthrádála idir an tAontas Eorpach agus Poblacht Shóisialach Vítneam </Titre>

<DocRef>(06050/2019 – C9-0023/2019 – 2018/0356M(NLE))</DocRef>


<Commission>{INTA}An Coiste um Thrádáil Idirnáisiúnta</Commission>

Rapóirtéir: <Depute> Geert Bourgeois</Depute>

TAIRISCINT I gCOMHAIR RÚN NEAMHREACHTACH Ó PHARLAIMINT NA hEORPA
 TUAIRIM ÓN gCOISTE UM GHNÓTHAÍ EACHTRACHA
 TUAIRIM ÓN gCOISTE UM FHORBAIRT
 TUAIRIM ÓN gCOISTE UM IASCACH
 AN NÓS IMEACHTA – COISTE FREAGRACH
 VÓTÁIL CHRÍOCHNAITHEACH LE GLAO ROLLA SA CHOISTE FREAGRACH

TAIRISCINT I gCOMHAIR RÚN NEAMHREACHTACH Ó PHARLAIMINT NA hEORPA

ar an dréachtchinneadh ón gComhairle maidir le tabhairt i gcrích an Chomhaontaithe Saorthrádála idir an tAontas Eorpach agus Poblacht Shóisialach Vítneam

(06050/2019 – C9-0023/2019 – 2018/0356M(NLE))

Tá Parlaimint na hEorpa,

 ag féachaint don dréachtchinneadh ón gComhairle (06050/2019),

 ag féachaint don dréacht-Chomhaontú Saorthrádála (FTA) idir an tAontas Eorpach agus Poblacht Shóisialach Vítneam (06051/2019),

 ag féachaint don togra le haghaidh cinneadh ón gComhairle maidir leis an gcomhaontú cosanta infheistíochta idir an tAontas Eorpach agus a Bhallstáit, de pháirt amháin, agus Poblacht Shóisialach Vítneam, den pháirt eile, a thabhairt i gcrích (0000/2019),

 ag féachaint don iarraidh ar thoiliú a thíolaic an Chomhairle i gcomhréir le hAirteagail 91(1), 100(2), 207(4), an chéad fhomhír, le hAirteagal 218(6), an dara fomhír, pointe (a)(v), agus le hAirteagal 218(7) den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE) (C9-0023/2019),

 ag féachaint don Chreat-Chomhaontú maidir le Comhpháirtíocht agus Comhar Cuimsitheach (PCA) idir an tAontas Eorpach agus a Bhallstáit, de pháirt amháin, agus Poblacht Shóisialach Vítneam, den pháirt eile, a síníodh sa Bhruiséil an 27 Meitheamh 2012 agus a tháinig i bhfeidhm i mí Dheireadh Fómhair 2016[1],

 ag féachaint don Chreat-Chomhaontú Rannpháirtíochta, a síníodh an 17 Deireadh Fómhair 2019, lena n-éascófar rannpháirtíocht Vítneam in oibríochtaí bainistithe géarchéime sibhialta agus míleata de chuid an Aontais Eorpaigh agus lena dtaispeánfar tiomantas láidir ón dá thaobh do chur chuige iltaobhach bunaithe ar rialacha maidir le síocháin agus slándáil idirnáisiúnta,

 ag féachaint don tuairim ó Chúirt Bhreithiúnais an Aontais Eorpaigh an 16 Bealtaine 2017 i nós imeachta 2/15[2], de bhun Airteagal 218(11) CFAE, mar a d’iarr an Coimisiún an 10 Iúil 2015,

 ag féachaint dá rún an 5 Iúil 2016 le haghaidh stráitéis nuálach réamhbhreathnaitheach nua maidir le trádáil agus infheistíocht amach anseo[3],

 ag féachaint don teachtaireacht ón gCoimisiún dar teideal ‘Trádáil do chách - faoi thuairim beartas trádála agus infheistíochta níos freagraí a chothú’

 ag féachaint do chinneadh an 22 Nollaig 2009 ón gComhairle i dtaca le caibidlíochtaí déthaobhacha maidir le FTA a shaothrú le Ballstáit aonair de chuid Chomhlachas Náisiúin na hÁise Thoir Theas (ASEAN),

 ag féachaint do threoracha caibidlíochta an 23 Aibreán 2007 le haghaidh FTA réigiún le réigiún le Ballstáit ASEAN,

 ag féachaint dá rún an 9 Meitheamh 2016 maidir le Vítneam[4],

 ag féachaint dá rún an 14 Nollaig 2017 maidir le saoirse tuairimí a nochtadh i Vítneam, go háirithe cás Nguyen Van Hoa[5],

 ag féachaint dá rún an 15 Samhain 2018 maidir le Vítneam, go háirithe staid na bpríosúnach polaitiúil[6],

 ag féachaint do chinneadh an Ombudsman Eorpaigh an 26 Feabhra 2016 i gcás 1409/2014/MHZ maidir le mainneachtain an Choimisiúin Eorpaigh réamh-mheasúnú tionchair a dhéanamh ar chearta an duine i dtaca le Comhaontú Saorthrádála AE-Vítneam[7],

 ag féachaint don Chonradh ar an Aontas Eorpach (CAE), agus go háirithe Teideal V de maidir le gníomhaíocht sheachtrach an Aontais,

 ag féachaint don Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh (CFAE), agus go háirithe Airteagail 91, 100, 168 agus 207 de i gcomhar le hAirteagal 218(6)(a)(v),

 ag féachaint do chonclúidí na Comhairle maidir le saothar leanaí an 20 Meitheamh 2016,

 ag féachaint do chonclúidí na Comhairle maidir le gnó agus cearta an duine an 20 Meitheamh 2016,

 ag féachaint d’éifeacht eacnamaíoch an Chomhaontaithe Saorthrádála idir AE agus Vítneam[8],

 ag féachaint d’Athbhreithniú Tréimhsiúil Uilechoiteann 2019 maidir le Vítneam a rinne Comhairle na Náisiún Aontaithe um Chearta an Duine,

 ag féachaint do na conclúidí óna misean aimsithe fíoras chuig Vítneam (an 28 Deireadh Fómhair go dtí an 1 Samhain 2018) agus ón meastóireacht ón gCoimisiún i mí na Bealtaine 2018 i dtaca le dul chun cinn na tíre maidir le dul i ngleic le hiascaireacht neamhdhleathach, neamhthuairiscithe agus neamhrialáilte (NNN) tar éis don Choimisiún foláireamh ‘cárta buí’ a thabhairt an 23 Deireadh Fómhair 2017,

 ag féachaint dá rún reachtach an ...[9] ar an dréachtchinneadh,

 ag féachaint do Riail 105(2) dá Rialacha Nós Imeachta,

 ag féachaint do na tuairimí ón gCoiste um Ghnóthaí Eachtracha, ón gCoiste um Fhorbairt agus ón gCoiste um Iascach,

 ag féachaint don tuarascáil ón gCoiste um Thrádáil Idirnáisiúnta (A9-0017/2020),

A. de bhrí go bhfuil Vítneam ina chomhpháirtí straitéiseach ag an Aontas Eorpach, agus de bhrí go bhfuil clár oibre coiteann ag AE agus Vítneam, eadhon fás agus fostaíocht a spreagadh, feabhas a chur ar iomaíochas, an bhochtaineacht a chomhrac agus na Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe (SDGanna) a bhaint amach, chomh maith le tiomantas láidir do thrádáil atá oscailte agus bunaithe ar rialacha agus don chóras iltaobhach trádála;

B. de bhrí gurb é seo an dara comhaontú trádála déthaobhach a tugadh i gcrích idir AE agus Ballstát ASEAN agus gur céim thábhachtach é i dtreo FTA réigiún le réigiún; de bhrí go bhfeidhmeoidh an comhaontú seo, in éineacht leis an FTA idir AE agus Poblacht Shingeapór ar thug an Pharlaimint a toiliú ina leith an 13 Feabhra 2019, mar thagarmharc do na comhaontuithe atá i mbun caibidlíochta ag AE faoi láthair leis na príomhgheilleagair eile de chuid ASEAN;

C. de bhrí go dtuartar go gcruthófar 90% d’fhás eacnamaíoch domhanda as seo amach lasmuigh den Eoraip, le cuid shuntasach de á cruthú san Áise;

D. de bhrí gur ghlac Vítneam ballraíocht in EDT in 2007 agus gur geilleagar anois é atá oscailte agus atá ar son na saorthrádála, mar is léir óna 16 chomhaontú trádála le 56 thír;

E. de bhrí gur comhalta bunaidh den Chomhaontú Cuimsitheach agus Forásach do Chomhpháirtíocht an Aigéin Chiúin agus na hÁise (CPTPP) agus gur páirtí sa chaibidlíocht a tugadh i gcrích le déanaí maidir leis an gComhpháirtíocht Chuimsitheach Eacnamaíoch Réigiúnach (RCEP) é Vítneam;

F. de bhrí go bhfuil borradh faoi gheilleagar Vítneam agus gur geilleagar iomaíoch agus nasctha é le beagnach 100 milliún saoránach, meánaicme atá ag dul i méid agus lucht saothair óg agus dinimiciúil, cé go bhfuil sé fós ina gheilleagar íseal-mheánioncaim a bhfuil dúshláin forbartha ar leith roimhe, mar a léirítear óna áit ar Innéacs um Fhorbairt Dhaonna UNDP, ina bhfuil sé sa 116ú háit as 189 dtír faoi láthair;

G. de bhrí gurb é Vítneam ceann de na tíortha is mó fás in ASEAN freisin, le meánráta fhás OTI de thart ar 6.51 % sa tréimhse 2000-2018; de bhrí go meastar go leanfaidh Vítneam ar aghaidh ag fás ag an ráta láidir céanna sna blianta atá ag teacht;

H. de bhrí gurb é AE an tríú comhpháirtí trádála is mó atá ag Vítneam i ndiaidh na Síne agus na Cóiré Theas, agus gurb é a dhara margadh onnmhairíochta is mó é i ndiaidh na Stát Aontaithe; de bhrí gur tháinig fás bliantúil ar onnmhairí AE chuig an tír le deich mbliana anuas de 5 go 7 % ar an meán; de bhrí gur tuaradh sa mheasúnú tionchair eacnamaíoch a rinne an Coimisiún go mbeadh ‘gnóthachain onnmhairithe EUR 8 mbilliún ann faoi 2035 do ghnólachtaí AE’, agus gur ‘measadh go dtiocfadh fás EUR 15 bhilliún’ ar onnmhairí Vítneam chuig AE; de bhrí go bhfuil sé tábhachtach an leas is fearr is féidir a bhaint as na deiseanna a thairgtear sa chomhaontú seo ar an mbealach is cuimsithí do ghnólachtaí, go háirithe FBManna;

I. de bhrí go bhfuil sé curtha i bhfios ag an gComhairle gur chun leasa AE atá sé leanúint ar aghaidh ag imirt príomhról i ndáil le Clár Oibre 2030 a chur chun feidhme ar bhealach comhleanúnach, cuimsitheach agus éifeachtach, mar thosaíocht uileghabhálach de chuid an Aontais, chun tairbhe a chuid saoránach agus chun a inchreidteacht laistigh den Eoraip agus ar fud an domhain a chaomhnú; de bhrí gur éiligh Uachtarán toghaí von der Leyen sa litir mhisin a seoladh chuig na coimisinéirí ainmnithe ar fad go ndéanfaidh na coimisinéirí ar fad a áirithiú go mbainfear amach Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe na Náisiún Aontaithe laistigh dá réimse beartais;

J. de bhrí go bhfuil dúshláin fós os comhair Vítneam maidir le forbairt inbhuanaithe, cearta an duine, cearta sibhialta agus polaitiúla, go háirithe maidir le staid na mionlach, saoirsí bunúsacha, saoirse creidimh reiligiúnaigh agus saoirse an phreasa, agus saothrú acmhainní nádúrtha (e.g. gaineamh, iascach agus adhmad), bainistiú dramhaíola agus truailliú; ag cur in iúl go bhfuil aiféala uirthi go bhfuil seasaimh dhifriúla fós ag AE agus ag Vítneam ar na moltaí ó chomhlachtaí idirnáisiúnta um chearta an duine maidir le Vítneam agus cur chun feidhme na moltaí sin, mar shampla na cinn a bhaineann leis an gCúnant Idirnáisiúnta ar Chearta Sibhialta agus Polaitiúla (ICCPR); de bhrí gur cúis imní fós í saothar éigeantais príosúnach i Vítneam;

K. de bhrí gur stát aon-pháirtí fós é Vítneam nach n-aithníonn saoirsí bunúsacha amhail saoirse comhlachais, saoirse cainte, saoirse creidimh reiligiúnaigh agus saoirse an phreasa, d’ainneoin athchóirithe eacnamaíocha agus polaitiúla a tionscnaíodh in 1986; de bhrí go bhfuil nádúr smachtúil an réimis agus na sáruithe tromchúiseacha agus córasacha a dhéantar go forleathan ar chearta an duine tuairiscithe ag an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí i dtuarascáil bhliantúil 2018 de chuid an Aontais maidir le cearta an duine agus an daonlathas ar fud an domhain, agus béim á leagan ar líon na bpríosúnach polaitíochta atá ag méadú sa tír;

L. de bhrí gur iarr an Pharlaimint ar rialtas Vítneam ina rún an 15 Samhain 2018 chun ‘na dlíthe smachtúla ar fad, go háirithe a Chód Coiriúil, a aisghairm, a athbhreithniú nó a leasú’; de bhrí nár fhreagair Vítneam an t-éileamh sin; de bhrí nár ghlac Vítneam le haon cheann de na moltaí a rinneadh i gcreat an Athbhreithnithe Thréimhsiúil Uilechoitinn is déanaí i Márta 2019 chun forálacha mí-úsáideacha sa reachtaíocht pheannaideach a leasú nó a aisghairm;

M. de bhrí go n-aithnítear leis an FTA idir AE agus Vítneam a thábhachtaí atá sé caomhnú agus bainistiú inbhuanaithe acmhainní muirí beo agus éiceachóras muirí a áirithiú mar aon le cur chun cinn an dobharshaothraithe inbhuanaithe agus go bhforáiltear faoi Airteagal 13.9 de do chomhar sa chomhrac i gcoinne iascaireacht NNN;

N. de bhrí, maidir le roinnt táirgí iascbhunaithe, amhail iad sin a bhfuil cóid AC 1604 14 21 agus 1604 14 26 ag gabháil leo, nach bhfuil siad san áireamh sa chóras saor ó dhleacht sa FTA mar gheall ar a íogaire atá siad don Aontas Eorpach;

O. de bhrí go n-aithnítear gurb ionann iascaireacht NNN agus coireacht eagraithe na mara ag a bhfuil tionchair thubaisteacha chomhshaoil agus shocheacnamaíocha ar fud an domhain agus a chruthaíonn iomaíocht éagórach do thionscal iascaireachta na hEorpa;

P. de bhrí go bhfuil Vítneam ar an gceathrú táirgeoir éisc is mó ar domhan, agus an tAontas Eorpach ina dhiaidh, agus go bhfuil sé ar an gceathrú táirgeoir táirgí dobharshaothraithe is mó ar domhan;

Q. de bhrí gurb é AE an tradálaí táirgí iascaigh agus dobharshaothraithe is mó ar domhan ó thaobh luacha de, agus méid trádála os cionn EUR 2.3 billiún ginte aige in 2017; de bhrí go ndéanann AE os cionn 65% de na táirgí éisc a thomhlaíonn sé a allmhairiú agus go bhfuil sé ar cheann de na hinfheisteoirí coigríche is mó i Vítneam;

R. de bhrí, go dtí seo, go bhfuil cosaint bainte amach ag Vítneam d’aon táirge le tásc geografach (GI) amháin – Phú Quốc, ar cineál anlann éisc é – mar shonrúchán tionscnaimh faoi chosaint (STFC) laistigh de scéimeanna cáilíochta AE; de bhrí go ndéantar foráil leis an FTA do chosaint le haghaidh 169 GI AE d’fhíon, do bhiotáille agus do tháirgí bia i Vítneam agus do chosaint chómhalartach le haghaidh 39 GI Vítneamacha in AE;

S. de bhrí go bhfuil margadh i Vítneam ina bhfuil 95 mhilliún duine a bhfuil traidisiúin fhadbhunaithe acu maidir le tomhaltais táirgí éisc agus dobharshaothraithe, agus go bhfuil Vítneam ar an dara comhpháirtí trádála is mó dá bhfuil ag AE i réigiún ASEAN; de bhrí go bhféadfadh acmhainneacht fáis agus tairbhí suntasacha a bheith ag gabháil le hiascach d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide; de bhrí go bhfuil leas ríthábhachtach ag baint leis an earnáil sin do rathúnas agus nuálaíocht Eorpach;

1. ag cur i bhfios go láidir gurb é FTA idir AE agus Vítneam (EVFTA) an comhaontú is nua-aimseartha, is cuimsithí agus is uaillmhianaí a tugadh i gcrích riamh idir AE agus tír i mbéal forbartha agus gur cheart go bhfeidhmeodh sé mar phointe tagartha do rannpháirtíocht AE amach anseo le tíortha i mbéal forbartha agus go háirithe le réigiún ASEAN; ag meabhrú di go mbeidh Vítneam fós ina thairbhí GSP ar feadh idirthréimhse dhá bhliain a luaithe is a bheidh FTA i bhfeidhm;

2. ag tabhairt dá haire gur thosaigh na caibidlíochtaí i Meitheamh 2012 agus gur tugadh i gcrích iad i Nollaig 2015 tar éis 14 bhabhta caibidlíochta, agus ag cur in iúl go bhfuil aiféala uirthi mar gheall ar mhoilleanna ina dhiaidh sin i dtaca leis an gcomhaontú a thabhairt ar aghaidh le haghaidh sínithe agus daingnithe - go háirithe moill na Comhairle chun toiliú a iarraidh ar Pharlaimint na hEorpa i dtráth cuí roimh na toghcháin Eorpacha;

3. ag cur béim ar thábhacht eacnamaíoch agus straitéiseach an chomhaontaithe seo, toisc go bhfuil spriocanna comhchoiteanna ag AE agus Vítneam – chun fás agus fostaíocht a spreagadh, borradh a chur faoin iomaíochas, an bhochtaineacht a chomhrac, an córas iltaobhach atá bunaithe ar rialacha a neartú, na SDGanna a bhaint amach, agus tacú le cearta oibrithe agus saoirsí bunúsacha; ag cur béim ar na cúiseanna geopholaitiúla a fhágann gur príomhghníomhaithe iad comhpháirtithe AE sa Chianoirthear le bheith i dteagmháil leo, i dtimpeallacht gheo-eacnamaíoch áitiúl atá casta;

4. ag tabhairt dá haire go sonraítear in Airteagal 21 den Chonradh ar an Aontas Eorpach go mbeidh gníomhaíocht an Aontais ar an ardán idirnáisiúnta bunaithe ar phrionsabail an daonlathais, an smachta reachta, uilechoitinne agus dhodhealaitheacht chearta an duine agus na saoirsí bunúsacha, meas ar dhínit an duine, prionsabail an chomhionannais agus na dlúthpháirtíochta, agus meas ar phrionsabail Chairt na Náisiún Aontaithe agus dlí idirnáisiúnta; ag cur béim ar an ngá atá ann an prionsabal i dtaca le beartais a ailíniú le cuspóirí an chomhair um fhorbairt a urramú i gcomhréir le hAirteagal 208 CFAE;

5. ag cur suntas an chomhaontaithe i dtéarmaí iomaíocht ghnólachtaí AE sa réigiún i dtreis; ag tabhairt dá haire go bhfuil iomaíocht atá á méadú roimh chomhlachtaí Eorpacha ó thíortha lena bhfuil comhaontuithe saorthrádála ag Vítneam cheana, go sonrach an Comhaontú Cuimsitheach agus Forásach do Chomhpháirtíocht an Aigéin Chiúin agus na hÁise (CPTPP);

6. ag súil, leis an gComhaontú Saorthrádála idir an tAontas agus Singeapór, go mbeidh níos mó dul chun cinn i dtreo caighdeáin arda agus rialacha a shocrú i réigiún ASEAN, ag cabhrú chun bealach a dhéanamh do thrádáil réigiún le réigiún sa todhchaí agus comhaontú infheistíochta; ag cur i bhfios go gcuirtear teachtaireacht láidir in iúl leis an gcomhaontú, ar teachtaireacht é atá i bhfabhar trádáil atá saor, cothrom agus cómhalartach, ag tráth ina bhfuil claontaí cosantacha ag fás agus ina bhfuil dúshláin thromchúiseacha ann do thrádáil iltaobhach bunaithe ar rialacha; ag cur i bhfios go gcabhraíonn an comhaontú le AE chun a láithreacht i réigiún ASEAN a neartú, ag cur na conclúidí a tháinig le déanaí ón gComhpháirtíocht Chuimsitheach Eacnamaíoch Réigiúnach (RCEP) san áireamh, mar aon le teacht i bhfeidhm an Chomhaontaithe Chuimsithigh agus Fhorásaigh do Chomhpháirtíocht an Aigéin Chiúin agus na hÁise (CPTPP); ag cur i bhfios freisin go gcuireann an comhaontú ar chumas AE a chaighdeáin agus a luachanna a chur chun cinn sa réigiún; ag meabhrú di an tacaíocht iomlán a thugann sí d’iltaobhachas agus an tábhacht a bhaineann le hathchóiriú inbhuanaithe agus uaillmhianach a dhéanamh ar EDT chun trádáil idirnáisiúnta atá bunaithe ar rialacha a áirithiú;

7. ag cur i bhfios go ndíothófar breis is 99 % de na taraifí leis an gcomhaontú[10]; ag tabhairt dá haire go liobrálfaidh Vítneam 65% de dhleachtanna ar allmhairí i gcás onnmhairí AE ar a theacht i bhfeidhm, agus go ndíothófar na dleachtanna atá fágtha de réir a chéile thar thréimhse 10 mbliana; ag tabhairt dá haire go liobrálfaidh AE 71 % dá allmhairí ar a theacht i bhfeidhm agus beidh 99 % díobh saor ó dhleacht tar éis thréimhse 7 mbliana; ag cur i bhfios go mbeidh forálacha sonracha sa chomhaontú freisin chun aghaidh a thabhairt ar bhacainní neamhtharaifí d’onnmhairí AE, a bhíonn ina mbac suntasach do FBManna go minic; á mheas gur féidir le EVFTA cabhrú chun aghaidh a thabhairt ar easnamh trádála AE le Vítneam, ag baint leas as acmhainneacht fáis an tír sin de chuid ASEAN sna blianta amach anseo;

8. ag cur béim ar an tábhacht a bhaineann le rialuithe éifeachtacha agus iontaofa a áirithiú, lena n-áirítear comhar custaim níos fearr san Eoraip, ionas nach mbeidh an comhaontú ina phasáiste d’earraí ó thíortha eile le teacht isteach san Eoraip;

9. ag tabhairt dá haire an rochtain níos fearr atá ann faoin gcomhaontú seo do sholáthar poiblí Vítneamach i gcomhréir leis an gComhaontú maidir le Soláthar Rialtais (GPA), mar níl Vítneam ina chomhalta de GPA go fóill; ag cur i bhfios go mbaintear amach le caibidil EVFTA maidir le soláthar rialtais leibhéal trédhearcachta agus cothroime nós imeachta atá inchomparáide le GPAnna eile a shínigh AE le tíortha forbartha agus tíortha i mbéal forbartha atá céim chun tosaigh; ag cur i bhfios nár cheart don chomhaontú srian a chur ar rialacha maidir le soláthar intíre nó ar sholúbthacht i soláthairtí agus riachtanais á socrú maidir le cad atá le soláthar agus éilimh ar réimsí amhail an comhshaol, saothar agus coinníollacha fostaíochta;

10. ag cur in iúl gur díol sásaimh di go leanann na forálacha maidir le rialacha tionscnaimh atá san áireamh san EVFTA cur chuige AE, agus go bhfuil a bpríomhghnéithe díreach cosúil leis na cinn a leagadh amach in GSP AE agus sa chomhaontú trádála le Singeapór freisin; á iarraidh ar an gCoimisiún faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme ceart agus dílis na rialacha seo, go háirithe maidir le hábhar náisiúnta, agus borradh a chur faoi aon ghníomh i gcoinne aon chineál ionramhála agus mí-úsáide, amhail táirgí a thagann as tríú tíortha a athphacáistiú;

11. ag tabhairt dá haire nach mbeidh Vítneam in ann carnadh ó chomhpháirtithe trádála a bhfuil ina dtairbhithe GSP sa réigiún a úsáid a thuilleadh chun bheith in ann na rialacha tionscnaimh a chomhlíonadh; ag cur i bhfios nár cheart do na rialacha tionscnaimh i gcomhaontuithe trádála slabhraí luacha atá ann cheana a bhriseadh gan chúis, go háirithe le tíortha a bhaineann tairbhe faoi láthair as scéimeanna GSP, GSP+ nó EBA;

12. ag cur i bhfios go mbainfidh thart ar 169 dtásc gheografacha AE tairbhe as aitheantas agus cosaint ar an margadh Vítneamach ar leibhéal inchomparáide le reachtaíocht AE, i bhfianaise gur margadh onnmhairithe tábhachtach é Vítneam san Áise d’onnmhairí bia agus deoch AE; á mheas gur cheart go méadófaí an liosta seo sna blianta beaga amach anseo; ag cur i bhfios chomh maith leis sin go bhféadfadh go mbeadh tionchar diúltach ar roinnt earnálacha talmhaíochta de chuid AE, rís i measc réimsí eile, mar gheall ar fhorálacha an FTA; chuige sin, á iarraidh ar an gCoimisiún faireachán leanúnach a dhéanamh ar shreabhadh allmhairí na dtáirgí íogaire sin agus úsáid iomlán a bhaint as forálacha rialachán an chlásail coimirce nuair a chomhlíontar na riachtanais dlí agus eacnamaíocha, chun aon tionchar diúltach a d’fhéadfadh a bheith ann ar earnálacha talmhaíochta AE mar thoradh díreach chur chun feidhme FTA;

13. á chur in iúl gur díol sásaimh di caibidil SPS láidir a shocróidh cur chuige aonair agus trédhearcach chun onnmhairí AE de tháirgí bia chuig Vítneam a fhormheas, chun formheas iarratas ar onnmhairí AE a bhrostú agus chun cóir idirdhealaitheach a sheachaint; ag moladh thiomantas Vítneam na ceanglais allmhairiúcháin chéanna a chur i bhfeidhm maidir le táirgí comhchosúla a thagann ó Bhallstáit uile an Aontais;

14. ag meabhrú di, ó thaobh seirbhísí de, go dtéann Vítneam thar a ghealltanais EDT, forálann sé do rochtain níos fearr i roinnt fo-earnálacha gnó, agus tairgeann sé rochtain nua ar an margadh d’earnálacha amhail seirbhísí pacáistíochta, seirbhísí aontaí trádála agus seirbhísí taispeantais nó cíos/léasú; ag cur i bhfios go bhfuil seirbhísí ardoideachais trasteorann oscailte ag Vítneam den chéad uair; ag cur in iúl gur díol sásaimh di úsáid liosta dhearfaigh sa sceideal seirbhísí;

15. ag meabhrú go bhféadfadh daingniú mear an EVFTA cabhrú le Vítneam dul níos faide chun feabhas a chur ar chosaint CMI agus gur féidir leis na caighdeáin táirgthe is airde agus an cháilíocht is fearr a ráthú do thomhaltóirí; ag cur i bhfios go n-aontóidh Vítneam le Conarthaí Idirlín na hEagraíochta Domhanda um Maoin Intleachtúil (EDMI), a shocraíonn caighdeáin chun cosc a chur ar rochtain nó úsáid neamhdhleathach ar líne de shaothar cruthaitheach, cearta úinéirí a chosaint, agus aghaidh a thabhairt ar na dúshláin a chruthaíonn teicneolaíochtaí nua agus modhanna cumarsáide do CMI; ag cur i bhfios an tábhacht straitéiseach a bhaineann le cumas chun caighdeáin a shocrú i réigiúin ina bhfuil claontaí ann i ndáil le díchúpláil a dhéanamh i gcúrsaí normatacha agus caighdeánacha; ag athdhearbhú go bhféadfadh easpa creataí rialála láidre sodar go grinneall a thosú agus iomaíocht dhiúltach ar fhorálacha dlíthiúla tábhachtacha; ag tabhairt le fios gur colún riachtanach de bheartas AE fós é rochtain ar leigheasanna a chur chun cinn agus go bhfuil forálacha CMI sa chomhaontú maidir le táirgí cógaisíochta oiriúnaithe go sonrach don leibhéal forbartha, don chreat rialála reatha agus d’ábhair imní sláinte poiblí i Vítneam;

16. ag cur in iúl gur oth léi nach bhfuil caibidil ar leith sa chomhaontú maidir le FBManna, ach tugann sí dá haire na forálacha difriúla maidir le FBManna atá san áireamh i roinnt dá pháirteanna ar aon nós; ag cur i bhfios go mbeidh an chéim feidhmiúcháin riachtanach chun plean gníomhaíochta a thabhairt isteach chun cabhrú le FBManna úsáid a bhaint as na deiseanna atá tairgthe ag an gcomhaontú, trí thrédhearcacht a mhéadú ar dtús agus gach faisnéis iomchuí a scaipeadh, toisc go bhfuil an earnáil sin den gheilleagar rí-thábhachtach do rathúnas agus nuálaíocht san Eoraip; á mheas gur cheart don Choimisiún an fhéidearthacht chun caibidil maidir le FBManna a thabhairt isteach a fhiosrú in aon athbhreithniú a d’fhéadfaí a dhéanamh ar an gcomhaontú;

17. ag cur in iúl gur díol sásaimh di na forálacha comhair maidir le leas ainmhithe, lena n-áirítear cúnamh teicniúil agus fothú acmhainneachta d’fhorbairt ardchaighdeán leasa ainmhithe, agus á mholadh do na Páirtithe úsáid iomlán a bhaint astu; ag tathant ar na Páirtithe plean gníomhaíochta a fhorbairt do chomhar i dtaca le leas ainmhithe a luaithe is féidir, lena n-áirítear clár um oiliúint, fothú acmhainneachta agus cúnamh faoi chuimsiú an chomhaontaithe, d’fhonn leas ainmhithe a choimirciú ag tráth an mharaithe agus cosaint níos fearr a thabhairt d’ainmhithe ar fheirmeacha agus le linn iompair i Vítneam;

18. ag cur i bhfios go sonraítear sa chomhaontú ceart AE chun a chaighdeán féin a chur i bhfeidhm ar gach táirge agus seirbhís a dhíoltar san Aontas, agus prionsabal an réamhchúraim á mheabhrú; ag cur i bhfios nár cheart caighdeáin arda AE, lena n-áirítear dlíthe náisiúnta, rialacháin agus comhaontuithe cómhargála a fheiceáil riamh mar bhacainní trádála;

19. ag cur in iúl gur oth léi nach bhfuil foráil san áireamh sa chomhaontú maidir le haistrithe sonraí trasteorann; á mheas gur cheart foráil den chineál sin a bheith san áireamh in athbhreithniú ar an gcomhaontú sa todhchaí, lena n-urramófaí seasamh AE maidir le dlí cosanta sonraí agus cosaint príobháideachas, agus ag cur i bhfios gur cheart aon torthaí as seo amach a bheith faoi réir thoiliú na Parlaiminte; ag tabhairt dá haire, i dtaca leis sin, go bhfuil an Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí go hiomlán i gcomhréir leis na heisceachtaí ginearálta faoi GATS;

20. ag cur i bhfios go bhfuil caibidil chuimsitheach agus cheangailteach maidir le Trádáil agus Forbairt Inbhuanaithe (TSD) san áireamh in EVFTA, lena ndéileáiltear le cúrsaí saothair agus comhshaoil, bunaithe ar choinbhinsiúin agus caighdeáin iltaobhacha a nglactar leo go forleathan; ag tabhairt le fios go bhféadfaí feabhas suntasach a chur ar infhorfheidhmitheacht na caibidle maidir le TSD, ar an gcéad dul síos trí bhreithniú a dhéanamh ar, i measc roinnt modhanna forfheidhmithe, sásra bunaithe ar smachtbhannaí mar rogha dheireanach, agus ar an dara dul síos trí athchóiriú ar chóras an Ghrúpa Chomhairligh Baile (DAG), mar a d’iarr an Pharlaimint arís is arís eile agus a luadh freisin sa litir mhisin do Choimisinéir nua AE um Thrádáil; ag cur i bhfios go bhfuil caibidil maidir le TSD ceaptha chun cuidiú le cuspóirí beartais níos leithne de chuid an Aontais, go háirithe maidir le fás cuimsitheach, an comhrac i gcoinne an athraithe aeráide, cearta an duine a chur chun cinn, lena n-áirítear cearta oibrithe, agus, ar bhealach níos ginearálta, luachanna AE a chaomhnú; ag cur i bhfáth gur ionstraim um fhorbairt agus dul chun cinn sóisialta i Vítneam é an comhaontú freisin, ag tacú leis an tír ina hiarrachtaí chun feabhas a chur ar chearta saothair agus chun cosaint ag an obair agus cosaint an chomhshaoil a threisiú; á iarraidh go mbunófar gan mhoill agus go ndéanfar oibríochtúil DAGanna atá leathan agus neamhspleách, agus á iarraidh ar an gCoimisiún dlúthchomhar a dhéanamh le húdaráis Vítneam agus an tacaíocht a bhfuil gá léi a chur ar fáil dóibh; á iarraidh ar an gComhchoiste obair a thosú láithreach chun forfheidhmiú na bhforálacha maidir le TSD a neartú;

21.  á iarraidh go mbunófaí Comhchoiste idir Tionól Náisiúnta Vítneam agus Parlaimint na hEorpa chun feabhas a chur ar chomhordú agus athbhreithniú a dhéanamh ar bhearta na caibidle maidir le TSD agus cur i bhfeidhm an chomhaontaithe ina iomláine; ag cur in iúl gur díol sásaimh di seasamh fabhrach Chathaoirleach Thionól Náisiúnta Vítneam i dtreo an ghlao seo ar ghníomhaíocht, agus á iarraidh go ndéanfaí caibidlíocht ar Mheabhrán Comhthuisceana idir an dá Pharlaimint go tapa;

22. ag cur in iúl gur díol sásaimh di na céimeanna nithiúla atá tógtha ag Rialtas Vítneam go dtí seo, lena n-áirítear leasú a dhéanamh ar reachtaíocht saothair agus creat dlithiúil maidir leis an aois íosta ag an obair, agus é mar aidhm leis sin deireadh a chur le saothar leanaí agus gealltanais a dhéanamh i dtaca le neamh-idirdhealú agus comhionannas inscne ag an obair; ag súil go mbeidh an reachtaíocht nua seo críochnaithe trí fhoraitheanta a chur i bhfeidhm agus forfheidhmithe go hiomlán ag údaráis Vítneam chomh luath agus is féidir;

23. ag aithint go bhfuil laghdú tagtha ar shaothar leanaí i Vítneam le blianta beaga anus, ag meabhrú di gurb é Vítneam an chéad tír san Áise agus an dara tír ar domhan chun Coinbhinsiún na Náisiún Aontaithe um Chearta an Linbh a dhaingniú; á iarraidh freisin ar rialtas Vítneam treochlár uaillmhianach a chur in iúl chun saothar leanaí a dhíothú faoi 2025 agus chun saothar éigeantais, sclábhaíocht nua-aimseartha agus gáinneáil ar dhaoine a dhíothú faoi 2030; ag súil le measúnú EIS in am trátha sula ndéanfar an comhaontú a dhaingniú; ag iarraidh ar AE agus ar Vítneam go n-oibreodh siad i gcomhar le chéile chun plean gníomhaíochta a fhorbairt, in éineacht leis cláir AE atá ar fáil, chun saothar leanaí a chomhrac, lena n-áirítear an creat dúthrachta is gá d’fhiontair;

24. ag cur i bhfios, áfach, d’aineoinn an dul chun cinn sin go bhfuil dúshláin thábhachtacha fós ann, agus ag áitiú ar údaráis Vítneam páirt níos mó a ghlacadh i gclár forchéimnitheach um chearta oibrithe trí bhearta nithiúla a dhéanamh, ag cur in iúl gur díol sásaimh di i ndáil leis sin roimh ghlacadh Chód Saothair athchóirithe an 20 Samhain 2019; ag cur in iúl gur díol sásaimh di freisin daingniú Choinbhinsiún EIS bunúsach 98 (cómhargáil) an 14 Meitheamh 2019 agus tiomantas ó rialtas Vítneam chun dhá choinbhinsiún bhunúsacha atá fágtha a dhaingniú, eadhon 105 (saothar éigeantach a chur ar ceal) in 2020 agus 87 (saoirse comhlachais) in 2023, agus ag iarraidh ar údaráis Vítneam treochlár inchreidte a chur ar fáil dá ndaingniú; ag cur béim ar ról lárnach foraitheanta cur chun feidhme i gcur chun feidhme an Chóid Saothair athbhreithnithe agus choinbhinsiúin daingnithe EIS agus mar sin, ag cur béim ar an ngá le foraitheanta cur chun feidhme don Chód Saothair athchóirithe chun prionsabail choinbhinsiúin 105 agus 87 de chuid EIS a ionchorprú; ag cur béim ar a toil chun páirt a ghlacadh in idirphlé gníomhach maidir leis an tsaincheist seo; ag iarraidh ar rialtas Vítneam an Aontas a chur ar an eolas go leanúnach maidir le dul chun cinn an daingnithe agus chur chun feidhme na gcoinbhinsiún sin atá fós fágtha; ag meabhrú di suntas na ngealltanas sin a léiríonn treochtaí fíor-dhearfacha i dtír i mbéal forbartha, agus béim á cur aici ar ról riachtanach chur chun feidhme éifeachtach na bhforálacha maidir le cearta an duine, coinbhinsiúin EIS agus cosaint an chomhshaoil; ag cur i bhfios nár cheart go mbeadh sé mar thoradh ar chritéir shonracha atá san áireamh sa reachtaíocht cur chun feidhme, amhail tairseacha agus foirmiúlachtaí clárúcháin, bac a chur, go héifeachtach, ar eagraíochtaí neamhspleácha ó bheith in iomaíocht le heagraíochtaí stát-eagraithe; ag cur i bhfios freisin gur cheart reachtaíocht pheannaideach a thabhairt i gcomhréir le coinbhinsiúin ábhartha EIS; ag cur i bhfios gur cheart go mbeadh oibleagáidí Vítneam faoin gCúnant Idirnáisiúnta ar Chearta Sibhialta agus Polaitiúla (ICCPR) agus faoin gCód Saothair nuachóirithe curtha i bhfeidhm ar bhealach nach bhfágann go mbeadh sé dodhéanta saoirsí a fheidhmiú, go háirithe maidir leis an tsaoirse ceardchumainn neamhspleácha a thionól; ag moladh an tseasaimh réamh-dhaingnithe coinníollachta atá tógtha ag AE;

25. ag cur in iúl gur díol sásaimh di an comhar atá beartaithe maidir le gnéithe de Chlár Oibre EIS um Obair Chuibhiúil a bhaineann le trádáil, go háirithe an t-idirnascadh idir trádáil agus fostaíocht iomlán agus tháirgiúil do chách, lena n-áirítear daoine óga, mná agus daoine faoi mhíchumas; ag éileamh tús gan mhoill agus fónta leis an gcomhar seo;

26. ag tabhairt dá haire go bhfuil Vítneam ar cheann de na tíortha is leochailí maidir le héifeachtaí an athraithe aeráide, go háirithe eachtraí adhaimsire amhail stoirmeacha agus tuilte; á áitiú ar rialtas Vítneam beart oiriúnúcháin a thabhairt isteach agus a áirithiú go ndéanfar reachtaíocht cosanta comhshaoil agus bithéagsúlachta a cur chun feidhme go héifeachtach;

27. ag cur in iúl gur díol sásaimh di an tiomantas chun comhaontuithe comhshaoil iltaobhacha amhail Comhaontú Pháras maidir leis an athrú aeráide a chur chun feidhme go héifeachtúil, agus chun gníomhú i bhfabhar chaomhnú agus bhainistíocht inbhuanaithe an fhiadhúlra, na bithéagsúlachta, agus na foraoiseachta; ag meabhrú di gur ceann de na tíortha is gníomhaí i réigiún ASEAN níos leithne é Vítneam, rud a thaispeánann a thiomantas do chlár Chomhaontú Pháras go soiléir; ag cur i bhfios go láidir go gcuideoidh daingniú gasta EVFTA chomh maith le hurraim iomlán agus cur chun feidhme iomlán éifeachtúil Chomhaontú Pháras chun na coinníollacha is airde is féidir chun an comhshaol a chosaint sa réigiún a áirithiú;

28. ag cur an tábhacht straitéiseach a bhaineann le Vítneam mar chomhpháirtí ríthábhachtach de chuid AE san Áise Thoir Theas agus i measc Chomhlachas Náisiúin na hÁise Thoir Theas (ASEAN) i bhfáth, go sonrach, ach ní go heisiach, i ndáil leis an gcaibidlíocht maidir leis an athrú aeráide, an dea-rialachas, an fhorbairt inbhuanaithe, an dul chun cinn eacnamaíoch agus sóisialta agus an comhrac i gcoinne na sceimhlitheoireachta; ag cur béim ar an ngá atá ann go ndéanfaí comhpháirtí de Vítneam agus cearta an duine agus an t-athchóiriú daonlathach á gcur chun cinn; ag tabhairt dá haire go bhfuil cathaoirleacht ASEAN ag Vítneam don bhliain 2020; á chur i bhfáth go láidir gur riachtanach don Aontas Eorpach agus do Vítneam Comhaontú Pháras a urramú agus é a chur chun feidhme ina iomláine;

29. á chur in iúl gur díol sásaimh di an comhaontú idir AE agus Rialtas Vítneam lena mbunaítear creat rannpháirtíochta do Vítneam in oibríochtaí bainistithe géarchéime AE, a síníodh ar an 17 Deireadh Fómhair 2019; á chur i bhfáth go bhfuil Vítneam anois ar an dara tír chomhpháirtíochta san Áise a shínigh Creat-chomhaontú Rannpháirtíochta le AE; ag cur béim ar an bhfíoras gur céim shuntasach chun cinn é an comhaontú sa chaidreamh idir AE agus Vítneam;

30. ag meabhrú di go foráiltear leis an gComhaontú do bhearta sonracha chun iascaireacht NNN a chomhrac agus chun earnáil iascaigh inbhuanaithe agus fhreagrach a chur chun cinn, lena n-áirítear dobharshaothrú; ag aithint tiomantas Vítneam maidir le haghaidh a thabhairt ar iascaireacht NNN trí iarratas a chur isteach ar lánchomhaltas ar an gCoimisiún Iascaigh don Aigéan Ciúin Iartharach agus don Aigéan Ciúin Láir (WCPFC), trí bheith ina bhall oifigiúil anois de Bhearta Stát an Chalafoirt (PSMA), tríd an Dlí Iascach athchóirithe a ghlacadh in 2017, lena gcuirtear san áireamh oibleagáidí idirnáisiúnta agus réigiúnacha, comhaontuithe agus moltaí ón gCoimisiún, agus trí phlean gníomhaíochta náisiúnta a chur chun feidhme chun NNN a chomhrac;

31. ag aithint, áfach, na ndúshlán ollmhór atá fós roimh údaráis Vítneam maidir le ró-acmhainn chabhlach iascaigh na tíre atá ilroinnte go mór agus róshaothrú acmhainní muirí, ag cur san áireamh an chárta bhuí atá tugtha do Vítneam chomh maith leis na bearta a tugadh cheana chun feabhas a chur ar an staid; ag éileamh níos mó gníomhaíochta tar éis thorthaí mhisean athbhreithnithe Shamhain 2019, agus faireachán leanúnach agus seiceálacha cúramacha maidir le hiarrachtaí Vítneam le háirithiú go leanfaidh an tír ar aghaidh ag déanamh dul chun cinn chun iascaireacht NNN a chomhrac agus chun inrianaitheacht iomlán táirgí iascaigh a thagann go dtí margadh an Aontais a ráthú ionas gur féidir allmhairí mídhleathacha a eisiamh; á mheabhrú di, ina theannta sin, nach mór go mbeadh cúlghairm an ‘chárta bhuí’ ar an gcoinníoll go ndéanfaí na moltaí uile a rinne AE in 2017 a chur chun feidhme go hiomlán agus go héifeachtach;

32. ag aithint rannpháirtíocht Vítneam chun dul i ngleic le lománaíocht neamhdhleathach agus dífhoraoisiú trí Chomhaontú Comhpháirtíochta Deonaí i ndáil le Forfheidhmiú an Dlí, Rialachas agus Trádáil i dtaca le Foraoisí (VPA/FLEGT) a thabhairt i gcrích le AE; ag tabhairt dá haire go bhfuil an comhaontú sin i bhfeidhm ón 1 Meitheamh 2019 agus go dtugtar isteach leis oibleagáidí dúthrachta d’allmhaireoirí; ag cur in iúl gur díol sásaimh di rannpháirtíocht oscailte agus chuiditheach na ngeallsealbhóirí ábhartha ar fad i Vítneam sa phróiseas seo;

33. ag cur béim ar thábhacht riachtanach na forálacha agus na caibidlí ar fad ón gcomhaontú a chur chun feidhme go héifeachtúil, ó rochtain ar an margadh go forbairt inbhuanaithe agus na gealltanais ar fad a fhorfheidhmiú; á mheas gur cheart tuiscint ó na forálacha ar fad maidir le TSD go ndéantar oibleagáidí dlíthiúla a chur ar fáil iontu sa dlí idirnáisiúnta agus FTA; ag cur béim sa chomhthéacs sin ar an bpost nua mar Phríomh-Oifigeach Forfheidhmithe Trádála, a oibreoidh go díreach faoi threoir an Choimisinéara Trádála, agus tiomantas Choiste na Parlaiminte um Thrádáil Idirnáisiúnta chun ról gníomhach a ghlacadh chun faireachán a dhéanamh ar ghealltanais EVFTA a chur chun feidhme; ag cur i bhfios freisin gur cheart do chomhlachtaí Eorpacha áirithe, go háirithe FBManna, a spreagadh chun úsáid iomlán a bhaint as buntáistí an chomhaontaithe agus gur cheart aon bhac atá ann maidir le cur chun feidhme a dheisiú gan mhoill;

34. ag cur béim ar an bhfíoras go bhféadfadh teacht i bhfeidhm an chomhaontaithe na dálaí a chruthú le haghaidh mórchomhar torthúil idir an dá chomhpháirtí d’fhonn na forálacha maidir le forbairt inbhuanaithe a chur chun feidhme go héifeachtach, rud a d’fhéadfadh feabhas a chur ar staid pholaitiúil agus staid chearta an duine sa tír; á chur i bhfáth go bhféadfadh cur chun feidhme cuí EVFTA cuidiú le Vítneam dul chun cinn a dhéanamh agus caighdeáin Eorpacha maidir leis an gcomhshaol, cearta an duine agus rialachas maith agus Freagracht Shóisialta Chorparáideach (FSC) á gcomhlíonadh aige; ag cur in iúl gur díol sásaimh di tiomantas Vítneam sa chomhthéacs seo chun a phlean náisiúnta cur chun feidhme chun forálacha EVFTA a chomhlíonadh a chur in iúl;

35. ag meabhrú di a taithí roimhe seo, a thaispeánann gur féidir le cur chun feidhme cuí FTAnna agus láithreacht chomhlachtaí AE feabhsuithe a dhéanamh ar staid chearta an duine, FSC agus caighdeáin chomhshaoil; á iarraidh ar chomhlachtaí AE leanúint ar aghaidh ag imirt príomhróil chun caighdeáin agus dea-chleachtais a thabhairt le chéile agus é mar aidhm acu timpeallacht ghnó oiriúnach agus inbhuanaithe a chruthú i Vítneam trí EVFTA;

36. ag éileamh faireachán sonraithe agus dian ar an gcomhaontú agus gealltanas le háirithiú go ndeisítear bearnaí lenár gcomhpháirtí trádála go tapa; á iarraidh ar AE tacú leis na bearta fothaithe acmhainní a bhfuil gá leo agus le cúnamh teicniúil sonrach chun cabhrú le Vítneam chun a ghealltanais a chur i bhfeidhm trí bhíthin tionscadal agus saineolais, go háirithe a mhéid a bhaineann le forálacha comhshaoil agus saothair; ag meabhrú don Choimisiún go bhfuil oibleagáidí air tuairisciú do Pharlaimint na hEorpa agus don Chomhairle maidir le cur chun feidhme EVFTA;

37. ag cur i bhfios go bhfuil rannpháirtíocht chomhpháirtithe neamhspleácha na sochaí sibhialta agus sóisialta riachtanach chun faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme an chomhaontaithe riachtanach, agus ag iarraidh go ndéanfaí ullmhú agus bunú DAGanna gan mhoill tar éis theacht i bhfeidhm an chomhaontaithe, chomh maith le hionadaíocht leathan agus chothrom eagraíochtaí neamhspleácha, saora agus éagsúla de chuid na sochaí sibhialta laistigh de na grúpaí sin, lena n-áirítear eagraíochtaí Vítneamacha ó earnálacha an tsaothair agus an chomhshaoil chomh maith le cosainteoirí chearta an dhuine; ag tacú le hiarrachtaí eagraíochtaí na sochaí sibhialta i Vítneam chun moltaí a fhorbairt sa chuí seo, agus tacóidh sí le hiarrachtaí bearta fothaithe ;

38. á mheabhrú di go bhfuil fréamhacha an chaidrimh idir AE agus Vítneam sa PCA, lena gclúdaítear réimsí neamheacnamaíocha, lena n-áirítear an t-idirphlé polaitíochta, cearta an duine, an t-oideachas, an eolaíocht agus an teicneolaíocht, an ceartas agus an tearmann agus an imirce;

39. ag aithint an naisc institiúidigh agus dhlíthiúil idir FTA agus PCA, lena n-áirithítear go bhfuil cearta an duine mar chroílár chaidreamh AE-Vítneam; ag cur i bhfios an suntas a bhaineann le treochtaí dearfacha i dtéarmaí chearta an duine do dhaingniú mear an chomhaontaithe seo, agus ag iarraidh ar údaráis Vítneam ar fad bearta nithiúla a dhéanamh chun feabhas a chur ar an staid mar chomhartha dá dtiomantas; ag meabhrú di a héileamh an 15 Samhain 2018, go sonrach maidir le hathchóiriú ar an reachtaíocht pheannaideach, pionós an bháis, príosúnaigh pholaitíochta agus saoirsí bunúsacha; á thathant ar na Páirtithe leas iomlán a bhaint as na comhaontuithe chun feabhas a chur ar staid phráinneach chearta an duine i Vítneam, agus á chur i dtreis an tábhacht a bhaineann le hidirphlé uaillmhianach maidir le cearta an duine idir AE agus Vítneam; á chur i bhfios go bhfuil clásal caighdeánach maidir le cearta an duine in Airteagal 1 de PCA ar féidir leis a bheith ina shiocair le bearta iomchuí a thionscnamh, lena n-áirítear, mar rogha dheireanach, PCA, agus EVFTA go hindíreach, a fhionraí, nó codanna de, gan mhoill;

40. ag cur in iúl gur oth léi gur theip ar an gCoimisiún measúnú tionchair um chearta an duine a dhéanamh ar an FTA;  á iarraidh ar an gCoimisiún measúnú den chineál sin a dhéanamh láithreach; á iarraidh air cearta an duine a chur san áireamh go córasach de réir mar agus nuair a dhéanfaidh sé a mheasúnuithe tionchair, lena n-áirítear i gcás comhaontuithe trádála a bhfuil tionchair shuntasacha eacnamaíocha, shóisialta agus chomhshaoil acu; ag cur i bhfios gur thug an Coimisiún gealltanas freisin measúnú tionchair eacnamaíoch, sóisialta agus comhshaoil ex post a dhéanamh;

41. ag iarraidh ar an Aontas agus ar Vítneam sásra neamhspleách faireacháin um chearta an duine agus sásra neamhspleách gearán a bhunú, rud a chuirfidh ar chumas saoránach agus geallsealbhóirí áitiúla dá ndéantar difear dul i muinín réiteach a bheidh éifeachtach, agus a chuirfidh uirlis ar fáil dóibh chun go bhféadfar dul i ngleic le tionchair dhiúltacha a d’fhéadfadh a bheith ann ar chearta an duine, go háirithe tríd an sásra um réiteach díospóidí idirstáit a chur i bhfeidhm a ghabhann leis an gcaibidil maidir le TSD;

42. ag cur in iúl a cúiseanna imní maidir le cur chun feidhme an dlí nua cibearshlándála, go háirithe maidir le riachtanais logánaithe agus nochta, faireachas agus smacht ar líne, agus cosaint beart i dtaca le sonraí pearsanta, nach bhfuil i gcomhréir le clár oibre léirscaoilte trádála agus luachbhunaithe AE; ag cur in iúl gur díol sásaimh di é an toilteanas atá ann dul i mbun idirphlé dian, lena n-áirítear tiomantas Chathaoirleach Thionól Náisiúnta Vítneam an dá pharlaimint a rannpháirtiú sa phlé agus sa chíoradh ar na foraitheanta cur chun feidhme; á iarraidh freisin ar údaráis Vítneam bearta nithiúla a dhéanamh agus ag cur in iúl gur díol sásaimh di cúnamh AE ina leith sin;

 

43. á mheabhrú di go sonraítear in Airteagal 8 CFAE ‘ina ghníomhaíochtaí uile, beidh sé d’aidhm ag an Aontas neamhionannais idir fir agus mná a dhíchur agus comhionannas eatarthu a chur ar aghaidh’; á chur in iúl gur díol sásaimh di gur shínigh Vítneam agus AE araon Dearbhú Buenos Aires de chuid EDT maidir le Mná agus Trádáil agus á iarraidh ar na Páirtithe na tiomantais maidir le hinscne agus trádáil sa chomhaontú a neartú; ag éileamh go gcuirfí coinníollacha na mban chun feabhais ionas go bhféadfadh siad leas a bhaint as an gcomhaontú sin, lena n-áirítear trí fhothú acmhainneachta do mhná ag an obair agus sa ghnó, trí ionadaíocht na mban a chur chun cinn sa chinnteoireacht agus i bpoist a ngabhann údarás leo, agus rochtain agus ceannaireacht na mban ar an teicneolaíocht agus ar an nuálaíocht, agus a rannpháirtíocht iontu a chur chun feabhais; ag meabhrú di gealltanas an Choimisiúin Caibidlí Inscne a chur san áireamh i gcomhaontuithe trádála AE amach anseo, lena n-áirítear comhaontuithe trádála AE arna mbaint amach tar éis an comhaontú seo a thabhairt i gcrích; á iarraidh ar AE agus ar Vítneam gealltanas a thabhairt meastóireacht a dhéanamh ar chur chun feidhme an chomhaontaithe agus caibidil shonrach ar Inscne agus Trádáil a chur san áireamh san athbhreithniú air amach anseo;

44. ag éileamh go scaoilfí saor láithreach gach príosúnach polaitíochta agus gach ball den tsochaí shibhialta ar nós blagálaithe nó ceardchumannaithe neamhspleácha atá faoi choinneáil nó atá ciontaithe faoi láthair, go háirithe iad siúd a ainmnítear sna rúin ón bParlaimint an 14 Nollaig 2017 agus an 15 Samhain 2018;

45. á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar SEGS tuarascáil fhoirmiúil a thabhairt don Pharlaimint maidir le tiomantas Vítneam dul chun cinn a dhéanamh i dtaca le sraith saincheisteanna faoi chearta an duine, amhail dá dtagraítear sa rún ón bParlaimint an 17 Nollaig 2015[11];

46. ag cur béim air gur chuir an comhaontú le hathruithe cheana féin i go leor réimsí trí idirphlé, agus á mheas gur bonn é le haghaidh tuilleadh feabhsuithe do na daoine trí idirphlé;

47. á chur in iúl gur díol sásaimh di an comhaontú, lena gcruthófar deiseanna trádála atá níos saoire agus níos cothroime idir AE agus Vítneam; á mheas go bhfuil bonn cirt le toiliú Pharlaimint na hEorpa, ós rud é go ndéanann Vítneam bearta chun staid na gceart sibhialta agus an tsaothair a fheabhsú d’fhonn dul i mbun a chuid dualgas;

48. á iarraidh ar an gComhairle an Comhaontú a ghlacadh go tapa. 

49. á threorú dá hUachtarán an rún seo a chur ar aghaidh chuig an gComhairle agus chuig an gCoimisiún, chuig Leas-Uachtarán an Choimisiúin / Ardionadaí an Aontais do Ghnóthaí Eachtracha agus don Bheartas Slándála, chuig an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí, chuig rialtais agus parlaimintí na mBallstát agus chuig rialtas agus parlaimint Phoblacht Shóisialach Vítneam.

 


 

 

 

TUAIRIM ÓN gCOISTE UM GHNÓTHAÍ EACHTRACHA (5.12.2019)

<CommissionInt>chuig an gCoiste um Thrádáil Idirnáisiúnta</CommissionInt>


<Titre>ar an dréachtchinneadh ón gComhairle maidir le tabhairt i gcrích an Chomhaontaithe Saorthrádála idir an tAontas Eorpach agus Poblacht Shóisialach Vítneam</Titre>

<DocRef>(2018/0356M(NLE))</DocRef>

Rapóirtéir don tuairim: <Depute>Isabel Wiseler-Lima</Depute>

 

 

MOLTAÍ

Iarrann an Coiste um Ghnóthaí Eachtracha ar an gCoiste um Thrádáil Idirnáisiúnta, mar an coiste atá freagrach, na moltaí seo a leanas a ionchorprú ina thairiscint i gcomhair rúin:

1. á mheabhrú di gur thug an Pharlaimint a toiliú i leith Chreat-Chomhaontú AE-Vítneam maidir le Comhpháirtíocht agus Comhar Cuimsitheach (PCA) an 17 Nollaig 2015[12], lena sainítear an caidreamh a bheidh ann amach anseo agus a bhfuil sé mar aidhm leis an comhar i dtaca le dúshláin dhomhanda agus réigiúnacha a fheabhsú tuilleadh; á thabhairt dá haire le himní go bhfuil staid chearta an duine imithe in olcas sa tír ó tháinig PCA i bhfeidhm;

2. á chur i iúl gur oth léi nach ndearna an Coimisiún aon mheasúnú tionchair ar chearta an duine i leith Chreat-Chomhaontú AE-Vítneam, cé gur iarr an Pharlaimint air é sin a dhéanamh, rud a thagann salach ar an gCinneadh ón Ombudsman Eorpach in 2015 agus ar na gealltanais a tugadh i bPlean Gníomhaíochta AE maidir le Cearta an Duine agus leis an Daonlathas, agus á iarraidh air measúnú den sórt sin a dhéanamh láithreach; á chur i bhfios gur thug an Coimisiún gealltanas freisin measúnú tionchair eacnamaíoch, sóisialta agus comhshaoil ex post a dhéanamh;

3. á chur i bhfáth an tábhacht straitéiseach a bhaineann le Vítneam mar chomhpháirtí ríthábhachtach de chuid AE san Áise Thoir Theas agus i measc Chomhlachas Náisiúin na hÁise Thoir Theas (ASEAN), go sonrach ach ní go heisiach, i ndáil leis an gcaibidlíocht maidir leis an athrú aeráide, an dea-rialachas, an fhorbairt inbhuanaithe, an dul chun cinn eacnamaíoch agus sóisialta agus an comhrac i gcoinne na sceimhlitheoireachta; ag cur béim air gur gá go ndéanfaí comhpháirtí de Vítneam agus cearta an duine agus an t-athchóiriú daonlathach á gcur chun cinn; á thabhairt dá haire go bhfuil cathaoirleacht ASEAN ag Vítneam le haghaidh 2020; á chur i bhfáth go láidir gur riachtanach don Aontas Eorpach agus do Vítneam Comhaontú Pháras a urramú agus é a chur chun feidhme ina iomláine.

4. á chur in iúl gur díol sásaimh di an comhaontú idir AE agus Rialtas Vítneam lena mbunaítear creat rannpháirtíochta do Vítneam in oibríochtaí bainistithe géarchéime AE, a síníodh an 17 Deireadh Fómhair 2019; á chur i bhfáth go bhfuil Vítneam anois ar an dara tír chomhpháirtíochta san Áise a shínigh Creat-chomhaontú Rannpháirtíochta le AE; ag cur béim ar an bhfíoras gur céim shuntasach chun cinn é an comhaontú sa chaidreamh idir AE agus Vítneam;

5. ag aithint iarrachtaí Vítneam maidir le clár oibre athchóirithe a chur i gcrích, go háirithe maidir le cearta comhshaoil agus saothair sa chaibidil maidir le forbairt inbhuanaithe den Chomhaontú Saorthrádála (FTA); á iarraidh ar Rialtas Vítneam gach beart reachtach agus neamhreachtach iomchuí a dhéanamh chun na caighdeáin is airde a ráthú agus a chur chun feidhme go héifeachtach, lena n-áirítear caighdeáin chomhshaoil agus saothair, ach gan a bheith teoranta dóibh sin amháin; á chur in iúl gur díol sásaimh di na sé cinn as ocht gcroíchoinbhinsiún de chuid EIS a daingníodh, eadhon Uimh. 29 maidir leis an saothar éigeantais, Uimh. 100 agus Uimh. 111 maidir leis an neamh-idirdhealú, Uimh. 138 agus Uimh. 182 maidir le saothar leanaí agus an ceann is déanaí, Uimh. 98 maidir leis an gceart eagrúcháin agus cómhargála; á thathant ar Rialtas Vítneam na coinbhinsiúin atá fós gan réiteach a dhaingniú go mear agus a chur chun feidhme go hiomlán; á iarraidh go mbeadh sásra ann a bheadh infhorfheidhmithe go hiarbhír agus a mbeadh feidhm aige maidir leis an gcaibidil maidir le trádáil agus forbairt inbhuanaithe (TSD), agus go mbeadh amlíne shoiléir, phoiblí agus cheangailteach ann le haghaidh dhaingniú Choinbhinsiún EIS Uimh. 87 maidir le Saoirse Comhlachais agus Cosaint an Chirt Eagrúcháin agus Uimh. 105 maidir le Saothar Éigeantais a chur ar Ceal;

6. á chur in iúl go bhfuil imní go fóill uirthi faoi sháruithe ar chearta an duine i Vítneam, lena n-áirítear pianbhreith, imeaglú polaitiúil, faireachas iomarcach, ciapadh, ionsaí, fuadach agus trialacha éagóracha ar ghníomhaithe polaitiúla, iriseoirí, blagálaithe, easaontaigh, agus cosantóirí chearta an duine, srian a bheith á chur leis an tsaoirse creidimh agus leis an tsaoirse tuairimí a nochtadh agus leis an tsaoirse comhlachais, agus cur i bhfeidhm phionós an bháis; á iarraidh ar Vítneam moratóir ar phionós an bháis a thabhairt isteach agus céimeanna a thógáil láithreach lena dhíothú; á chur in iúl gur mór an díol trua di go bhfuil méadú tagtha le blianta beaga anuas ar líon na bpríosúnach polaitíochta agus na n-iriseoirí, na mblagálaithe agus gníomhaithe chearta an duine, agus na ngníomhaithe saothair, creidimh agus comhshaoil atá á gcoinneáil; á iarraidh go scaoilfí saor iad siúd go léir atá á gcoinneáil díreach toisc gur fheidhmigh siad a saoirse chun tuairimí a nochtadh agus go dtarraingeofaí siar gach cúiseamh atá á chur ina leith;

7. á chur i bhfios gur cuid lárnach de chaibidil FTA maidir le TSD iad cearta an duine; á chur in iúl gur ábhar imní di nach ndíríonn FTA ach ar raon áirithe ceart, is iad sin príomhchoinbhinsiúin EIS go príomha; á iarraidh, dá bhrí sin, go ndéanfaí cearta an duine a áireamh ar bhealach níos cuimsithí, lena ngabhfadh sásra chun a bhforfheidhmiú éifeachtach a áirithiú; á iarraidh go ndéanfaí meastóireacht thréimhsiúil, neamhspleách ar thionchar an chomhaontaithe;

8. á iarraidh ar Vítneam na moltaí a rinneadh le linn an Athbhreithnithe Thréimhsiúil Uilechoitinn is déanaí a chur chun feidhme; á iarraidh ar údaráis Vítneam a reachtaíocht a thabhairt i gcomhréir le caighdeáin agus oibleagáidí idirnáisiúnta maidir le cearta an duine, lena n-áirítear an Cúnant Idirnáisiúnta ar Chearta Sibhialta agus Polaitiúla (ICCPR) a bhfuil Vítneam mar pháirtí ann, go háirithe trí athbhreithniú a dhéanamh ar a Chód Pionósach, ar a dhlí maidir leis an gcibearshlándáil agus ar a dhlí maidir le creideamh agus reiligiún; á iarraidh ar rialtas Vítneam reachtaíocht a thabhairt isteach lena rialófar tionóil phoiblí agus léirsithe poiblí i gcomhréir leis na cearta chun saoirse comhthionóil agus comhlachais;

9. á chur i bhfáth go ndéanann Airteagal 13 de FTA cur chuige comhoibritheach a chuimsiú arna bhunú ar luachanna agus leasanna coiteanna, agus na héagsúlachtaí atá i leibhéil forbartha faoi seach na bPáirtithe á gcur san áireamh; á chur in iúl gur díol sásaimh di an fhéidearthacht maidir le réiteach a fháil ar dtús ar ábhair a thagann faoi Airteagal 13 maidir le trádáil agus forbairt inbhuanaithe trí imagallamh sa Choiste um Thrádáil agus Forbairt Inbhuanaithe; á chur in iúl gur oth léi, i gcás nach réiteofar na hábhair sin, go bhféadfaidh an dara sásra, lena bhfuil Páirtí in ann Painéal Saineolaithe neamhspleách a iarraidh, leanúint de bheith faoi réir nósanna imeachta na bPáirtithe féin agus faoi réir a thoilteanaí a bheidh siad leas a bhaint as; á iarraidh ar AE agus ar Vítneam sásra neamhspleách faireacháin um chearta an duine agus sásra neamhspleách um ghearáin a bhunú, rud a chuirfidh ar chumas saoránach agus geallsealbhóirí áitiúla dá ndéantar difear dul i muinín réiteach a bheidh éifeachtach, agus a chuirfidh uirlis ar fáil dóibh chun go bhféadfar dul i ngleic le tionchair dhiúltacha a d’fhéadfadh a bheith ann ar chearta an duine, go háirithe tríd an sásra um réiteach díospóidí idirstáit a chur i bhfeidhm a ghabhann leis an gcaibidil maidir le TSD;

10. á chur i bhfáth go gcruthaíonn FTA nasc institiúideach le PCA atá ceangailteach de réir dlí; á chur i bhfios go bhfuil clásal caighdeánach maidir le cearta an duine in Airteagal 1 de PCA ar féidir leis a bheith ina shiocair le bearta iomchuí a thionscnamh, lena n-áirítear, mar rogha dheireanach, PCA a fhionraí, nó codanna de, gan mhoill; á mheabhrú dó gur chinn an tOmbudsman Eorpach i gcás 1409/2014/MHZ maidir le FTA AE-Vítneam nár leor brollach FTA AE-Vítneam agus na huirlisí traidisiúnta eile, amhail clásal na ‘heiliminte riachtanaí’ de PCA agus an t-idirphlé maidir le cearta an duine, chun a áirithiú go ndéanfaí oibleagáidí AE a urramú mar is iomchuí, go háirithe nuair nach raibh reachtaíocht an tríú tír i gcomhréir le caighdeáin idirnáisiúnta maidir le cearta an duine; á iarraidh go mbunófaí sásra chun faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme an chlásail maidir le cearta an duine ar bhonn measúnuithe tréimhsiúla agus go mbunófaí nós imeachta ina leagfaí amach iarmhairtí soiléire inchreidte a thiocfadh as sáruithe ar an gcomhaontú;

11. á chur in iúl gur díol imní di go bhfuil sochaí shibhialta neamhspléach Vítneam á cur faoi chois go brúidiúil agus go bhfuil go leor dá hionadaithe ag feidhmiú faoi cheilt, agus eagla orthu roimh ghéarleanúint agus roimh fhrithbheart; á mholadh don Choimisiún dlús a chur le cúnamh teicniúil agus leis an gcistiú atá ar fáil chun sochaí shibhialta neamhspleách Vítneam a fhorbairt agus chun tacú leis an tír lena hoibleagáidí idirnáisiúnta maidir le cearta an duine a chomhlíonadh agus faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme cuí Airteagal 13 FTA; á iarraidh ar an gCoimisiún a ráthú go mbeidh ionadaithe na sochaí sibhialta atá go hiomlán neamhspleách sna grúpaí comhairleacha baile (DAGanna) dá bhforáiltear sa chaibidil maidir le TSD agus go ndéanfaí na sásraí atá i bhfeidhm a shoiléiriú chun a áirithiú go bhféadfaí gníomhú go cuí agus go sábháilte agus grinnscrúdú á dhéanamh acu ar chur chun feidhme FTA gan eagla a bheith orthu roimh bhearta frithbheartaíochta;

12. á chur i dtreis gur riachtanach don Pharlaimint agus dá toscaireacht idirpharlaiminteach inniúil súil ghéar a choinneáil ar a dtitfidh amach i Vítneam agus faireachán a dhéanamh air sin agus ar chur chun feidhme gach cuid de FTA chun go bhféadfar freagairt ar fhorbairtí ar an láthair; á iarraidh ar an tSeirbhís Eorpach Gníomhaíochta Seachtraí (SEGS) agus ar an gCoimisiún dul i mbun dlúthchomhar leis an bParlaimint mar chuid den ullmhúchán don idirphlé bliantúil maidir le cearta an duine, do na seisiúin faisnéisithe ghaolmhara agus chun straitéis tíre AE maidir le cearta an duine do Vítneam a nuashonrú;

13. á chreidiúint go láidir nach mór na réimsí seo a leanas a fheabhsú i Vítneam: an smacht reachta, an dea-rialachas, an fhorbairt inbhuanaithe agus urraim do chearta an duine;

14. á iarraidh ar an gCoimisiún agus ar SEGS tuarascáil fhoirmiúil a thabhairt don Pharlaimint ar thiomantas Vítneam dul chun cinn a dhéanamh i dtaca le sraith saincheisteanna faoi chearta an duine, amhail dá dtagraítear ina rún an 17 Nollaig 2015[13];

15. á mheas nár cheart toiliú a thabhairt don chomhaontú ach amháin sa chás go ndéanfaidh údaráis Vítneam a bpríosúnaigh pholaitíochta a scaoileadh saor; á chur i bhfios a riachtanaí atá sé teacht ar chomhaontú leis an gCoimisiún faoi amlíne shoiléir, agus gealltanas a thabhairt ina taobh, chun bearta éifeachtacha reachtacha agus neamhreachtacha a dhéanamh chun aghaidh a thabhairt ar na hábhair imní a leagtar amach sa rún seo; á iarraidh ar an gCoimisiún aghaidh a thabhairt ar na hábhair imní sin.


NÓS IMEACHTA – COISTE AR IARRADH TUAIRIM AIR

Teideal

An Comhaontú Saorthrádála idir an tAontas Eorpach agus Poblacht Shóisialach Vítneam a thabhairt i gcrích

Tagairtí

2018/0356M(NLE)

An Coiste freagrach

 

INTA

 

 

 

 

Tuairim ó

 Dáta a fógraíodh sa suí iomlánach

AFET

24.10.2019

Rapóirtéir

 Dáta an cheapacháin

Isabel Wiseler-Lima

30.9.2019

Pléite sa choiste

14.10.2019

2.12.2019

 

 

Dáta a ghlactha

4.12.2019

 

 

 

Dáta na vótála críochnaithí

+:

–:

0:

47

7

8

Comhaltaí a bhí i láthair ag an vótáil chríochnaitheach

Alexander Alexandrov Yordanov, Maria Arena, Traian Băsescu, Phil Bennion, Fabio Massimo Castaldo, Susanna Ceccardi, Włodzimierz Cimoszewicz, Gina Dowding, Tanja Fajon, Michael Gahler, Giorgos Georgiou, Raphaël Glucksmann, Klemen Grošelj, Bernard Guetta, Márton Gyöngyösi, Sandra Kalniete, Andrius Kubilius, Ilhan Kyuchyuk, David Lega, Nathalie Loiseau, Jaak Madison, Thierry Mariani, David McAllister, Vangelis Meimarakis, Sven Mikser, Javier Nart, Urmas Paet, Demetris Papadakis, Tonino Picula, Manu Pineda, Kati Piri, Diana Riba i Giner, Catherine Rowett, Nacho Sánchez Amor, Isabel Santos, Jacek Saryusz-Wolski, Radosław Sikorski, Sergei Stanishev, Hermann Tertsch, Idoia Villanueva Ruiz, Viola Von Cramon-Taubadel, Irina Von Wiese, Witold Jan Waszczykowski, Charlie Weimers, Isabel Wiseler-Lima

Comhaltaí ionaid a bhí i láthair ag an vótáil chríochnaitheach

Andrea Cozzolino, Arnaud Danjean, Loucas Fourlas, Jytte Guteland, Andrzej Halicki, Martin Horwood, Katrin Langensiepen, Hannah Neumann, Juozas Olekas, Kris Peeters, Bert-Jan Ruissen, Mick Wallace, Javier Zarzalejos, Bernhard Zimniok

Comhaltaí ionaid faoi Riail 209(7) a bhí i láthair ag an vótáil chríochnaitheach

Heidi Hautala, Gilles Lebreton, Geoffrey Van Orden

 


 

VÓTÁIL CHRÍOCHNAITHEACH LE GLAO ROLLA SA CHOISTE AR IARRADH TUAIRIM AIR

47

+

NI

Fabio Massimo Castaldo, Márton Gyöngyösi

PPE

Alexander Alexandrov Yordanov, Traian Băsescu, Arnaud Danjean, Loucas Fourlas, Michael Gahler, Andrzej Halicki, Sandra Kalniete, Andrius Kubilius, David Lega, David McAllister, Vangelis Meimarakis, Kris Peeters, Radosław Sikorski, Isabel Wiseler-Lima, Javier Zarzalejos

RENEW

Phil Bennion, Klemen Grošelj, Bernard Guetta, Martin Horwood, Ilhan Kyuchyuk, Nathalie Loiseau, Javier Nart, Urmas Paet, Irina Von Wiese

S&D

Maria Arena, Włodzimierz Cimoszewicz, Andrea Cozzolino, Tanja Fajon, Raphaël Glucksmann, Jytte Guteland, Sven Mikser, Juozas Olekas, Demetris Papadakis, Tonino Picula, Kati Piri, Nacho Sánchez Amor, Isabel Santos, Sergei Stanishev

VERTS/ALE

Gina Dowding, Heidi Hautala, Katrin Langensiepen, Hannah Neumann, Diana Riba i Giner, Catherine Rowett, Viola Von Cramon-Taubadel

 

7

-

ECR

Bert-Jan Ruissen, Jacek Saryusz-Wolski, Geoffrey Van Orden, Witold Jan Waszczykowski

GUE/NGL

Mick Wallace

ID

Gilles Lebreton, Thierry Mariani

 

8

0

ECR

Hermann Tertsch, Charlie Weimers

GUE/NGL

Giorgos Georgiou, Manu Pineda, Idoia Villanueva Ruiz

ID

Susanna Ceccardi, Jaak Madison, Bernhard Zimniok

 

Eochair:

+ : i bhfabhar

- : i gcoinne

0 : staonadh

 

 


 

 

 

TUAIRIM ÓN gCOISTE UM FHORBAIRT (3.12.2019)

<CommissionInt>chuig an gCoiste um Thrádáil Idirnáisiúnta</CommissionInt>


<Titre>ar an dréachtchinneadh ón gComhairle maidir le tabhairt i gcrích an Chomhaontaithe Saorthrádála idir an tAontas Eorpach agus Poblacht Shóisialach Vítneam</Titre>

<DocRef>(2018/0356M(NLE))</DocRef>

Rapóirtéir don tuairim: <Depute>Tomas Tobé</Depute>

 

 

MOLTAÍ

Tá an Coiste um Fhorbairt á iarraidh ar an gCoiste um Thrádáil Idirnáisiúnta, mar an coiste atá freagrach, na moltaí seo a leanas a ionchorprú ina thairiscint i gcomhair rúin:

1. á thabhairt dá haire go sonraítear in Airteagal 21 den Chonradh ar an Aontas Eorpach, go ndéanfar gníomhaíochtaí an Aontais ar an leibhéal idirnáisiúnta a stiúradh le prionsabail an daonlathais, chomh maith leis an smacht reachta, uilechoitinne agus dodhealaitheacht chearta an duine agus na saoirsí bunúsacha, an meas ar dhínit an duine, prionsabail an chomhionannais agus na dlúthpháirtíochta, agus an meas ar phrionsabail Chairt na Náisiún Aontaithe agus ar phrionsabail an dlí idirnáisiúnta.

2. ag meabhrú di na rúin roimhe seo ó Pharlaimint na hEorpa maidir leis an staid i Vítneam, go háirithe iad siúd an 14 Nollaig 2017 maidir le saoirse tuairimí a nochtadh i Vítneam, go háirithe cás Nguyen Van Hoa[14], an 9 Meitheamh 2016 maidir le Vítneam[15], agus an 15 Samhain 2018 maidir le Vítneam, go háirithe staid na bpríosúnach polaitíochta[16];

3. ag tathant ar AE agus ar Vítneam forálacha an Chomhaontaithe Saorthrádála (FTA) a úsáid ina n-iomláine chun cuidiú le cearta an duine i Vítneam a neartú; ag athdhearbhú a thábhachtaí atá idirphlé déthaobhach láidir maidir le Cearta an Duine idir AE agus Vítneam, go háirithe sa chreat institiúideach agus sna nósanna imeachta faoi FTA agus faoin gComhaontú Cosanta Infheistíochta (IPA);

4. á chur in iúl gur díol sásaimh di an nasc dlí idir Comhaontú Saorthrádála de chuid an Aontais Eorpaigh/Comhaontú Cosanta Infheistíochta agus an Comhaontú Comhpháirtíochta agus Comhair (PCA) idir AE agus Vítneam; ag tathant ar an gCoimisiún gach uirlis sna Comhaontuithe a úsáid, lena n-áirítear fionraí mar rogha dheireanach, chun cearta bunúsacha a chosaint;

5. ag cur béim ar an tábhacht a bhaineann le caibidil chuimsitheach agus cheangailteach maidir le Trádáil agus Forbairt Inbhuanaithe (TSD) a chur san áireamh le tagairtí soiléire do Chomhaontuithe Iltaobhacha Comhshaoil, Comhaontú Pháras agus Clár Oibre 2030 um Fhorbairt Inbhuanaithe; á thabhairt dá haire nach bhfuil an chaibidil maidir le forbairt inbhuanaithe cumhdaithe le sásra socraithe díospóidí idirstáit ach le sásra a bhaineann go sonrach le Trádáil agus Forbairt Inbhuanaithe (TSD), nach ndéantar foráil ann maidir le fabhar trádála a chur ar fionraí; á chur in iúl go bhfuil sí den tuairim go bhféadfadh an tAontas machnamh a dhéanamh, i measc roghanna eile, ar chur chuige a bheidh bunaithe ar smachtbhannaí a chur san áireamh sa chaibidil maidir le TSD; ag cur béim ar an tábhacht a bhaineann le forálacha éigeantacha agus infhorfheidhmithe a bheith sa chaibidil maidir le trádáil agus forbairt inbhuanaithe chun rannchuidiú go héifeachtach le cearta saothair agus caighdeáin chomhshaoil, lena n-áirítear freagracht chorparáideach, a neartú;

6. á iarraidh go neartófaí sásraí éifeachtacha faireacháin agus forfheidhmithe; á iarraidh ar an gCoimisiún cearta an duine a chur san áireamh go córasach de réir mar agus nuair a dhéanfaidh sé a mheasúnuithe tionchair, lena n-áirítear ar chomhaontuithe trádála a bhfuil tionchair shuntasacha eacnamaíocha, shóisialta agus chomhshaoil acu;

7. á mheabhrú di go bhfuil fréamhacha an ghaoil idir AE agus Vítneam sa Chomhaontú Comhpháirtíochta agus Comhair (PCA), lena gclúdaítear réimsí neamheacnamaíocha, lena n-áirítear an t-idirphlé polaitíochta, cearta an duine, an t-oideachas, an eolaíocht agus an teicneolaíocht, an ceartas agus an tearmann agus an imirce;

8. ag cur béim ar an ngá atá ann prionsabal na mbeartas atá ailínithe le cuspóirí an chomhair um fhorbairt a urramú i gcomhréir le hAirteagal 208 CFAE;

9. á mholadh don Choimisiún cistiú sonrach a chur i leataobh d’eagraíochtaí na sochaí sibhialta, ar nós na ngrúpaí comhairleacha baile (DAGanna), chun na príomhchuspóirí sa chaibidil maidir le TSD a chomhlíonadh, lena n-áirítear faireachán méadaithe ar ghealltanais, forbairt pleananna gníomhaíochta le haghaidh limistéir inar aithníodh ábhair imní, agus tús a chur le próisis um réiteach díospóidí i gcás nach n-urramófar pleananna gníomhaíochta; á thabhairt dá haire gur cheart do DAG ionadaíocht dhílis a dhéanamh don tsochaí shibhialta agus rannpháirtithe a chuimsiú a bhfuil ionadaíocht á déanamh acu d’eagraíochtaí a mholann cearta an duine, cearta saothair agus cosaint an chomhshaoil a chur chun cinn; á chur in iúl gur oth léi go bhfuil sainordú DAGanna teoranta d’fhaireachán a dhéanamh ar an gCaibidil maidir le TSD amháin; ag tathant ar AE agus ar Vítneam úsáid iomlán a bhaint as forálacha an Chomhaontaithe Saorthrádála (FTA) chun cur le neartú chearta an duine i Vítneam; ag athdhearbhú a thábhachtaí atá Idirphlé déthaobhach láidir maidir le Cearta an Duine idir AE agus Vítneam, go háirithe sa chreat agus sna nósanna imeachta institiúideacha faoin gComhaontú Saorthrádála agus faoin gComhaontú Cosanta Infheistíochta (IPA); á chur in iúl gur oth léi nach luaitear go suntasach in FTA an comhionannas inscne agus cumhachtú na mban a chur chun cinn;

10. á chur in iúl gur díol sásaimh di, mar chéim tosaigh, na sé cinn as ocht gcroíchoinbhinsiún EIS a dhaingnigh Vítneam, eadhon Uimh. 29 maidir leis an saothar éigeantais, Uimh. 100 agus Uimh. 111 maidir leis an neamh-idirdhealú, Uimh. 138 agus Uimh. 182 maidir le saothar leanaí agus an ceann is déanaí, Uimh. 98 maidir leis an gceart eagrúcháin agus cómhargála; á áitiú ar Rialtas Vítneam na coinbhinsiúin gan daingniú a dhaingniú go tapa, eadhon Uimh. 105 maidir leis an saothar éigeantais agus Uimh. 87 maidir le saoirse comhlachais, agus ag leagan béim ar an bhfíorthábhacht a bhaineann lena áirithiú go ndéanfar na coinbhinsiúin sin a chur chun feidhme go dian tráthúil de réir amchlár soiléir a leagfar amach sula ndéanfaidh Parlaimint na hEorpa FTA a dhaingniú, go ndéanfar iad a ionchorprú i gcóras dlí Vítneam, agus a fhorfheidhmiú; á iarraidh ar údaráis Vítneam an cód pionóis a mhodhnú i gcomhréir le daingniú na gcoinbhinsiún sin;

11. á chur i bhfáth de réir Airteagal 4.1(b) de Rialachán 978/2012 (Rialachán GSP), tar éis an comhaontú saorthrádála a thabhairt i gcrích agus a theacht i bhfeidhm caillfidh Poblacht Shóisialach Vítneam stádas tíre incháilithe atá in ann leas a bhaint as fabhair tharaife arna soláthar faoi shocrú ginearálta GSP; á chur in iúl go bhfuiltear ag súil leis go gcuirfidh an comhaontú saorthrádála le fás, forbairt agus fostaíocht i bPoblacht Shóisialach Vítneam ar mhéid is mó ná mar a chuir socrú GSP;

12. á chur in iúl gur díol sásaimh di gealltanas Vítneam go ndéanfar a Chód Saothair a athbhreithniú agus a dhaingniú go tapa, lena gceadófar, dáiríre, ceardchumainn neamhspleácha a bhunú agus obair chuibhiúil a chur chun cinn do chách; ag leagan béim ar an tábhacht a bhaineann le comhionannas inscne agus cumhachtú na mban, chomh maith le cosaint leanaí, a chur chun cinn agus a fhorfheidhmiú ar bhonn praiticiúil; á iarraidh ar an gCoimisiún, faoi chuimsiú comhaontú comhpháirtíochta agus comhair (PCA), tionscadail a chur chun cinn go gníomhach maidir le dul i ngleic le saothar leanaí agus saothar éigeantais na mban chun dálaí oibre na ngrúpaí sin a fheabhsú; á athdhearbhú nár cheart breathnú ar neamhionannas inscne a thuilleadh mar cheist shóisialta amháin, ach mar cheist eacnamaíoch freisin atá ina dúshlán mór d’fhás cuimsitheach agus inbhuanaithe a bhaint amach; á iarraidh ar an gCoimisiún faireachán grinn a dhéanamh ar fhorbairtí agus an Pharlaimint a choinneáil cothrom le dáta go rialta ar an staid;

13. ag cur béim ar an ngá atá le bearta ceartaitheacha mar fhreagra ar aon sáruithe ar chearta an duine nó ar ghealltanais a rinneadh faoi Chomhaontú Pháras; á chur in iúl nach mór faireachán grinn dian a dhéanamh ar an gcaibidil maidir le forbairt inbhuanaithe agus caitheamh lena forfheidhmiú mar thosaíocht;

14. á mheabhrú di a thábhachtaí atá sé beartais trádála a oiriúnú chun tacú le hiarrachtaí náisiúnta dul i ngleic leis an athrú aeráide go gcomhlíontar Comhaontú Pháras; ag cur béim sa chomhthéacs sin ar an ngá atá le Comhaontú Saorthrádála AE-Vítneam a chur i gcomhréir le comhaontú AE-FLEGT le Vítneam, go háirithe trí fhorálacha ceangailteacha infhorfheidhmithe a chur san áireamh ina chaibidlí maidir le trádáil agus forbairt inbhuanaithe (TSD) chun an lománaíocht neamhdhleathach, an dífhoraoisiú, an díghrádú foraoisí agus an grabáil talún a stopadh; ag cur béim ar an tábhacht a bhaineann le faireachán éifeachtach a dhéanamh ar na forálacha sin; á chur i bhfios go háirithe gur cheart go dtabharfaí aird speisialta leis an meicníocht sin ar chearta na ndaoine dúchasacha agus ar chearta na bpobal a bhfuil a mbrath ar fhoraoisí, lena n-áirítear, i gcás inarb infheidhme, na cearta a dheonaítear faoi Choinbhinsiún ILO Uimh. 169 maidir le Pobail Dhúchasacha agus Threibheacha;

15. ag tabhairt dá haire go bhfuil Vítneam ar cheann de na tíortha is leochailí maidir le héifeachtaí an athraithe aeráide, go háirithe tarluithe adhaimsire amhail stoirmeacha agus tuilte; á áitiú ar rialtas Vítneam bearta oiriúnúcháin a thabhairt isteach agus a áirithiú go ndéanfar reachtaíocht cosanta comhshaoil agus bithéagsúlachta a cur chun feidhme go héifeachtach.

16. ag meabhrú di gur bhagair an Coimisiún ‘cárta buí’ ar Vítneam i nDeireadh Fómhair 2017, i bhfianaise a mhainneachtana i ndul i ngleic go héifeachtach le hiascaireacht neamhdhleathach, neamhthuairiscithe agus neamhrialaithe (NNN); á áitiú ar Rialtas Vítneam cloí go héifeachtach le moltaí AE sula ndaingneofaí Comhaontú Saorthrádála AE-Vítneam;

17. á thabhairt dá haire gur ann ar fad do chásanna sáruithe ar chearta daonna agus sóisialta i Vítneam, agus á mheas go gcaithfidh údaráis Vítneam tuilleadh iarrachtaí a dhéanamh ina leith; á iarraidh ar Rialtas Vítneam moratóir ar phionós an bháis a chur chun feidhme, d’fhonn go bhféadfaí a dhíothú ar fad.

NÓS IMEACHTA – COISTE AR IARRADH TUAIRIM AIR

Teideal

Tabhairt i gcrích an Chomhaontaithe Saorthrádála idir an tAontas Eorpach agus Poblacht Shóisialach Vítneam

Tagairtí

2018/0356M(NLE)

An Coiste freagrach

 

INTA

 

 

 

 

Tuairim ó

 Dáta a fógraíodh sa suí iomlánach

DEVE

24.10.2019

Rapóirtéir

 Dáta an cheapacháin

Tomas Tobé

4.9.2019

Pléite sa choiste

5.9.2019

8.10.2019

 

 

Dáta a ghlactha

3.12.2019

 

 

 

Dáta na vótála críochnaithí

+:

–:

0:

14

6

4

Comhaltaí a bhí i láthair ag an vótáil chríochnaitheach

Hildegard Bentele, Dominique Bilde, Charles Goerens, Mónica Silvana González, Pierrette Herzberger-Fofana, György Hölvényi, Martin Horwood, Rasa Juknevičienė, Beata Kempa, Pierfrancesco Majorino, Lukas Mandl, Norbert Neuser, Michèle Rivasi, Louis Stedman-Bryce, Marc Tarabella, Tomas Tobé, Miguel Urbán Crespo, Chrysoula Zacharopoulou, Bernhard Zimniok

Comhaltaí ionaid a bhí i láthair ag an vótáil chríochnaitheach

Alessandra Basso, Stéphane Bijoux, Marlene Mortler, Caroline Roose, Patrizia Toia

 

 


 

VÓTÁIL CHRÍOCHNAITHEACH LE GLAO ROLLA SA CHOISTE AR IARRADH TUAIRIM AIR

14

+

ECR

Beata Kempa

GUE/NGL

Miguel Urbán Crespo

ID

Bernhard Zimniok

PPE

Hildegard Bentele, György Hölvényi, Rasa Juknevičienė, Lukas Mandl, Marlene Mortler, Tomas Tobé

RENEW

Stéphane Bijoux, Charles Goerens, Chrysoula Zacharopoulou

S&D

Mónica Silvana González, Norbert Neuser

 

6

-

ID

Alessandra Basso, Dominique Bilde

NI

Louis Stedman-Bryce

VERTS/ALE

Pierrette Herzberger-Fofana, Michèle Rivasi, Caroline Roose

 

4

0

RENEW

Martin Horwood

S&D

Pierfrancesco Majorino, Marc Tarabella, Patrizia Toia

 

Eochair:

+ : i bhfabhar

- : i gcoinne

0 : staonadh

 

 


 

 

 

 

TUAIRIM ÓN gCOISTE UM IASCACH (3.12.2019)

<CommissionInt>chuig an gCoiste um Thrádáil Idirnáisiúnta</CommissionInt>


<Titre>ar an dréachtchinneadh ón gComhairle maidir le tabhairt i gcrích an Chomhaontaithe Saorthrádála idir an tAontas Eorpach agus Poblacht Shóisialach Vítneam </Titre>

<DocRef>(2018/0356M(NLE))</DocRef>

Rapóirtéir don tuairim: <Depute>Pietro Bartolo</Depute> 

 

MOLTAÍ

Tá an Coiste um Iascach á iarraidh ar an gCoiste um Thrádáil Idirnáisiúnta, mar an coiste atá freagrach, na moltaí seo a leanas a ionchorprú ina thairiscint i gcomhair rúin:

 ag féachaint d’Airteagal 13.9 den Chomhaontú Saorthrádála (FTA) idir AE agus Vítneam,

 ag féachaint do na conclúidí óna mhisean aimsithe fíoras chuig Vítneam (an 28 Deireadh Fómhair go dtí an 1 Samhain 2018) agus ón meastóireacht ón gCoimisiún i mí na Bealtaine 2018 i dtaca le dul chun cinn na tíre maidir le dul i ngleic le hiascaireacht neamhdhleathach, neamhthuairiscithe agus neamhrialáilte (NNN) tar éis don Choimisiún foláireamh ‘cárta buí’ a thaispeáint an 23 Deireadh Fómhair 2017,

 ag féachaint d’Airteagal 28(2)(b) de Rialachán (AE) Uimh. 1380/2013 maidir leis an gComhbheartas Iascaigh[17],

 ag féachaint dá rún an 30 Bealtaine 2018 maidir le cur chun feidhme beart rialaithe lena suitear comhréireacht táirgí iascaigh le critéir rochtana ar mhargadh AE[18],

 ag féachaint don teachtaireacht ón gCoimisiún an 14 Deireadh Fómhair 2015 dar teideal ‘Trádáil do chách: Faoi thuairim beartas trádála agus infheistíochta is freagraí a chothú’ (COM(2015)0497),

A. de bhrí go n-aithnítear le FTA idir AE agus Vítneam a thábhachtaí atá sé caomhnú agus bainistiú inbhuanaithe acmhainní muirí beo agus éiceachóras muirí a áirithiú mar aon le cur chun cinn an dobharshaothraithe inbhuanaithe agus go bhforáiltear do chomhar sa chomhrac i gcoinne iascaireacht NNN faoi Airteagal 13.9;

B. de bhrí, in 2017, go ndearna an tAontas Eorpach ‘cárta buí’, ar ‘cárta buí’ é is infheidhme fós, a eisiúint do Vítneam mar thír neamh-chomhoibríoch sa chomhrac i gcoinne iascaireacht NNN, de bharr na n-easnamh tromchúiseach ina chóras rialála;

C. de bhrí, maidir le roinnt táirgí iascbhunaithe, amhail iad sin a bhfuil cóid AC 1604 14 21 agus 1604 14 26 ag gabháil leo, nach bhfuil siad san áireamh sa chóras saor ó dhleacht in FTA mar gheall ar a íogaire atá siad don Aontas Eorpach;

D. de bhrí go n-aithnítear gurb ionann iascaireacht NNN agus coireacht eagraithe na mara a bhfuil tionchair thubaisteacha chomhshaoil agus shocheacnamaíocha ar fud an domhain aici agus a chruthaíonn iomaíocht éagórach do thionscal Eorpach na hiascaireachta;

E. de bhrí go bhfuil Vítneam ar an gceathrú táirgeoir éisc is mó ar domhan, agus an tAontas Eorpach ina dhiaidh, agus go bhfuil sé ar an gceathrú táirgeoir táirgí dobharshaothraithe is mó ar domhan;

F. de bhrí gurb é AE an tradálaí táirgí iascaigh agus dobharshaothraithe is mó ar domhan ó thaobh luacha de, agus méid trádála os cionn EUR 2.3 billiún ginte aige in 2017; de bhrí go ndéanann AE os cionn 65% de na táirgí éisc a thomhlaíonn sé a allmhairiú agus go bhfuil sé ar cheann de na hinfheisteoirí coigríche is mó i Vítneam;

G. de bhrí, go dtí seo, go bhfuil cosaint bainte amach ag Vítneam d’aon táirge tásca geografacha (GI) amháin –  Phú Quốc, ar cineál anlann éisc é – mar shonrúchán tionscnaimh faoi chosaint (STFC) laistigh de scéimeanna cáilíochta AE; de bhrí go ndéantar foráil le FTA do chosaint le haghaidh 169 GI AE d’fhíon, do bhiotáille agus do tháirgí bia i Vítneam agus do chosaint chómhalartach le haghaidh 39 GI Vítneamacha in AE;

H. de bhrí go bhfuil margadh i Vítneam ina bhfuil 95 mhilliún duine a bhfuil traidisiúin fhadbhunaithe acu maidir le tomhaltais táirgí éisc agus dobharshaothraithe, agus go bhfuil Vítneam ar an dara comhpháirtí trádála is mó dá bhfuil ag AE i réigiún Chomhlachas Náisiúin na hÁise Thoir Theas (ASEAN); á chur i bhfios an acmhainneacht fáis agus na tairbhí suntasacha d’fhiontair bheaga agus mheánmhéide Eorpacha a d’fhéadfadh a bheith ag gabháil le hiascach agus á mheas go bhfuil leas ríthábhachtach ag baint leis an earnáil sin do rathúnas agus nuálaíocht Eorpach;

1. á chur in iúl go n-aithníonn sí agus gur mór aici glacadh creatdlí nua d’earnáil an iascaigh ag Rialtas Vítneam in 2017, ar creatdlí é lena gcuirtear san áireamh oibleagáidí, comhaontuithe agus moltaí idirnáisiúnta agus réigiúnacha ón gCoimisiún, i dteannta doiciméid neamhreachtacha éagsúla; á chur in iúl gur mór aici, ina theannta sin, na hiarrachtaí comhbheartaithe chun iascairí a chur ar an eolas faoi rialacháin dlí agus faoi struchtúir chomhordaithe faireacháin, rialaithe agus forfheidhmithe atá tiomanta d’iascaireacht NNN a chomhrac agus a dhíspreagadh, chomh maith le gealltanas Vítneam a phlean cur chun feidhme maidir le comhlíonadh fhorálacha FTA a thíolacadh;

2. á chur in iúl gur ábhar imní di feiniméan ‘na mbád gorm’, mar a thugtar air, i measc iascairí Vítneamacha, ar cleachtas é atá á ghnáthú le blianta beaga anuas in uiscí críochacha roinnt tíortha comharsanacha amhail an Téalainn, na hOileáin Fhilipíneacha, an Indinéis agus an Mhalaeisia, i stáit san Aigéan Ciúin amhail Oileáin Palau, an Mhicrinéis, Nua-Ghuine Phapua, Oileáin Sholomón, Vanuatú agus an Nua-Chaladóin, agus san Astráil, agus a bhfuil ábhair imní eacnamaíocha, shóisialta agus shlándála ag baint leis do na náisiúin lena mbaineann agus don réigiún ina iomláine; á chur in iúl go bhfuil sí ag dréim leis go mbeadh na hiarrachtaí a dhéanfaidh na húdaráis ag fónamh don leas coiteann maidir le caidreamh idir AE agus Vítneam agus maidir le cobhsaíocht réigiún na hÁise Thoir Theas go ginearálta;

3. á chur in iúl gur mór aici an creat um chomhar a leagtar amach sa Chaibidil faoi Thrádáil agus Forbairt Inbhuanaithe de FTA maidir le dobharshaothrú inbhuanaithe a chothú agus comhar idir na comhpháirtithe sa chomhrac i gcoinne iascaireacht NNN a neartú;

4. á chur i bhfáth a thábhachtaí atá sé idirphlé cuiditheach le Vítneam a neartú chun aghaidh a thabhairt go rathúil ar na dúshláin dhomhanda a bhaineann le hiascaireacht neamhdhleathach agus á mheas go bhfuil FTA ina chomhartha a spreagfaidh Vítneam le dlús a chur lena iarrachtaí creat rialála agus rialaithe a bhunú go tapa chun iascaireacht NNN a chomhrac go héifeachtach;

5. ag cur béim ar an bhfíoras go bhféadfadh teacht i bhfeidhm FTA na dálaí a chruthú le haghaidh mórchomhar torthúil idir an dá chomhpháirtí d’fhonn a fhorálacha maidir le forbairt inbhuanaithe a chur chun feidhme go héifeachtach; á chur i bhfáth go bhféadfadh cur chun feidhme cuí FTA cuidiú le Vítneam agus caighdeáin AE maidir leis an gcomhshaol, rialachas iascaigh, cearta saothair agus cearta sóisialta á gcomhlíonadh aige, agus á mheas go ndéanfadh aon mhoill eile ar dhaingniú an bonn a bhaint ó chreidiúnacht agus giaráil AE maidir le Vítneam agus óna uaillmhianta foriomlána geostraitéiseacha i réigiún ASEAN;

6.  á chur in iúl gur mór aici an comhar méadaithe ar fud an réigiúin maidir le hiascach idir Ballstáit ASEAN; ag aithint thiomantas Vítneam maidir le haghaidh a thabhairt ar iascaireacht NNN trí iarratas a chur isteach ar lánchomhaltas ar an gCoimisiún Iascaigh don Aigéan Ciúin Iartharach agus don Aigéan Ciúin Láir (WCPFC) agus trí aontú, an 3 Eanáir 2019, don Chomhaontú ar Bhearta Stát an Chalafoirt (PSMA), arb é an chéad chomhaontú idirnáisiúnta ceangailteach é a spriocdhírionn go sonrach ar iascaireacht NNN, ar dhá rud iad lena gcuirfear ar chumas AE agus Vítneam a gcomhar a dhoimhniú agus bearta atá níos uaillmhianaí a fhorbairt chun dul i ngleic le hiascaireacht NNN;

7. ag cur béim ar na dúshláin ollmhóra atá fós os comhair údaráis Vítneam maidir le ró-acmhainneacht a fhlít iascaireachta atá ilroinnte go mór agus maidir le róshaothrú acmhainní muirí;

8. á chur i bhfáth na mí-úsáidí tromchúiseacha saothair atá tuairiscithe i dtionscal iascaireachta Vítneam; á chur in iúl gur cúis aiféala di, sa chomhthéacs sin, nach bhfuil Coinbhinsiún EIS maidir le hObair san Iascaireacht (ILO C188) daingnithe go hiomlán go fóill ag Vítneam agus á áitiú ar údaráis Vítneam déanamh amhlaidh roimh theacht i bhfeidhm FTA;

9.  á áitiú ar údaráis Vítneam, d’fhonn cothroime iomaíochta idir oibreoirí AE agus oibreoirí Vítneam a ráthú, iomaíocht éagórach a chosc, agus a áirithiú nach de thionscnamh iascaireacht NNN a bheadh aon táirgí Vítneamacha, chun a áirithiú go mbeadh táirgí iascaigh atá ceaptha lena n-onnmhairiú chuig margadh AE go hiomlán inrianaithe agus go mbeadh ceanglais ghinearálta sláinte, chomhshaoil agus fíteashláintíochta AE á gcomhlíonadh ag na táirgí sin sula dtiocfaidh siad isteach i margadh AE;

10. á chur i bhfáth gur gá tuilleadh iarrachtaí a dhéanamh chun a áirithiú go ndéanfar creat dlíthiúil nua a chur chun feidhme agus a fhorfheidhmiú go héifeachtach, go háirithe ar an leibhéal cúigeach, agus tábhacht an chomhlíonta a chur in iúl do na geallsealbhóirí áitiúla in earnáil an iascaigh;

11. á mheabhrú di gur earnalácha coinníollacha don infheistíocht iad earnalácha na dtáirgí iascaireachta agus dobharshaothraithe, mar a thuairiscítear i gcreat infheistíochta Vítneam, ar earnalácha iad ina gcuirtear cosc ar aon infheistíocht a mheastar a bheith díobhálach don chomhshaol, i measc réimsí eile;

12. á mholadh d’údaráis Vítneam acmhainní leordhóthanacha airgeadais agus daonna a leithdháileadh ar an gcomhrac i gcoinne iascaireacht NNN ar an leibhéal náisiúnta agus ar an leibhéal cúigeach agus dlús a chur le feachtais feasachta agus tionscnaimh fothaithe acmhainneachta chun úsáid mhíchuí antaibheathach sa dobharshaothrú a dhíspreagadh agus chun teacht chun cinn frithsheasmhachta frithmhiocróbaí (AMR) a chosc;

13. ag cur béim ar a thábhachtaí atá comhtháthú beartais idir tionscnaimh AE, go háirithe i dtaca le gníomhaíochtaí trádála agus comhshaoil; á chur i bhfáth gur gá comhaontuithe trádála a nascadh agus a ailíniú leis an gComhbheartas Iascaigh, lena n-áirítear le beartas AE maidir le hiascaireacht NNN, agus go ndéanfaí forálacha na Caibidle de FTA maidir le Trádáil agus Forbairt Inbhuanaithe a urramú agus go gcaithfí go comhsheasmhach leo; á iarraidh ar an gCoimisiún, dá bhrí sin, a áirithiú go ndéanfar beartais éagsula AE ar mhaithe le forbairt inbhuanaithe a phríomhshruthú agus a chomhtháthú go héifeachtach, lena n-áirítear iascach agus dobharshaothrú inbhuanaithe, laistigh de chomhaontuithe trádála amach anseo;

14. á chur i bhfios, maidir le trádáil i dtáirgí iascaigh agus dobharshaothraithe, agus taraifí fabhracha, gur cheart go mbeadh coinníollacha ag gabháil leo, amhail rialuithe, faireachán, iniúchadh agus athbhreithníu ar a bhfuil bainte amach le cur chun feidhme Phlean Gníomhaíochta Vítneam chun dul i ngleic le hiascaireacht NNN agus leis na gealltanais atá déanta ag Vítneam faoi Airteagal 13.9 de FTA.

15. á chur in iúl gur ábhar imní di cuóta taraife nialais a bheith san áireamh maidir le honnmhairí 11 500 tonna de thuinnín stánaithe chuig AE agus an tionchar a bheadh aige ar iomaíochas earnáil stánaithe AE, go háirithe i bhfianaise an ‘chárta bhuí’ a eisíodh do Vítneam as mainneachtain a bhaineann le hiascaireacht NNN; á mheas gur gá go mbeadh an cuóta sin ar an gcoinníoll go ndéanfaí na mainneachtain sin a leigheas, agus go ndéanfaí faireachán ar thionchar an chineáil sin cuóta ar thionscal agus margadh AE;

16. á chur in iúl gur cúis díomá iad forálacha Airteagal 12.26(2) de FTA, nach gceadaítear leo, i bprionsabal, táirge a chur leis an liosta de GInna, atá le cosaint ar chríoch an chomhpháirtí ar leith, más rud é go bhfuil an táirge liostaithe cheana sa chlár ábhartha de chuid ceachtar de na comhpháirtithe ar dháta sínithe an FTA; á chur i bhfáth a thábhachtaí atá sé, sa chomhthéacs sin, táirgí iascaigh AE uile arna gcosaint le GI tionscnaimh a chur san áireamh i gCaibidil 12 de FTA um Maoin Intleachtúil;

17. á mheabhrú di gur cheart foláireamh an ‘chárta bhuí’ a mheas mar mhodh chun a áitiú ar údaráis Vítneam leanúint ar aghaidh lena gcuid iarrachtaí maidir le dul i ngleic le gníomhaíochtaí iascaireachta NNN; á chreidiúint gur cheart spriocanna agus amlínte oibríochtúla atá soiléir a bheith ag gabháil le síneadh breise an ‘chárta buí’, d’fhonn na bearta is gá a chur chun feidhme agus gné chuiditheach a thabhairt don smachtbhanna sin; á mheabhrú di, ina theannta sin, nach mór go mbeadh cúlghairm an ‘chárta bhuí’ ar an gcoinníoll go ndéanfaí na moltaí uile a rinneadh in AE in 2017 a chur chun feidhme go hiomlán éifeachtach;

18. á iarraidh ar an gCoimisiún tacaíocht shonrach airgeadais agus theicniúil a chur ar fáil do Vítneam chun cur chun feidhme caighdeán inbhuanaitheachta comhshaoil do tháirgí muirbhia a éascú; á iarraidh ar an gCoimisiún, thairis sin, iascaigh aonair Vítneamacha a dhreasú chun cuidiú le caighdeáin inbhuanaitheachta a chomhlíonadh;

19. á chur i bhfios a thábhachtaí atá beartas freagrach trádála mar ionstraim chun na Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe a chur chun feidhme;

20.  á mheabhrú di go bhfuil Rialachán NNN ar an ionstraim is éifeachtaí chun iascach inbhuanaithe a áirithiú ar an leibhéal domhanda agus ag cur ábhair imní in iúl maidir le coinníollacha trádála fabhracha a dheonú do thír atá faoi réir nós imeachta an ‘chárta bhuí’; á iarraidh ar an gCoimisiún leanúint d’fhaireachán a dhéanamh ar iarrachtaí Vítneam chun a áirithiú go leanfaidh an tír de dhul chun cinn a dhéanamh maidir le hiascaireacht NNN a chomhrac agus de lánúsáid a bhaint as na huirlisí uile atá ar fáil dó, lena n-áirítear an ‘cárta dearg’, i gcás ina mainneodh Vítneam na coinníollacha a chomhlíonadh maidir le hiascach inbhuanaithe agus allmhairí sábháilte iasc agus táirgí muirbhia isteach i margadh AE; á iarraidh ar an gCoimisiún foráil a dhéanamh do bhearta coimirce i gcomhaontuithe amach anseo, amhail an fhéidearthacht taraifí fabhracha ar tháirgí éisc a chur ar fionraí, go dtí go mbainfear an ‘cárta buí’.


VÓTÁIL CHRÍOCHNAITHEACH LE GLAO ROLLA SA CHOISTE AR IARRADH TUAIRIM AIR

 

22

+

ECR

Bert-Jan Ruissen, Ruža Tomašić

NI

Rosa D'Amato

PPE

Peter van Dalen, Niclas Herbst, Jeroen Lenaers, Francisco José Millán Mon, Cláudia Monteiro de Aguiar, Maria Walsh, Theodoros Zagorakis

RENEW

Izaskun Bilbao Barandica, Chris Davies, Pierre Karleskind

S&D

Clara Aguilera, Pietro Bartolo, Richard Corbett, Nicolás González Casares, Predrag Fred Matić, Manuel Pizarro

VERTS/ALE

Christian Allard, Francisco Guerreiro, Grace O'Sullivan

 

2

-

GUE/NGL

João Ferreira

NI

June Alison Mummery

 

2

0

ID

Rosanna Conte, Maxette Pirbakas

 

Eochair:

+ : i bhfabhar

- : i gcoinne

0 : staonadh

 


AN NÓS IMEACHTA – COISTE FREAGRACH

Teideal

An Comhaontú Saorthrádála idir an tAontas Eorpach agus Poblacht Shóisialach Vítneam a thabhairt i gcrích

Tagairtí

2018/0356M(NLE)

Dáta an chomhairliúcháin / na hiarrata ar thoiliú

17.1.2019

 

 

 

An Coiste freagrach

 Dáta a fógraíodh sa suí iomlánach

INTA

24.10.2019

 

 

 

Coistí ar iarradh tuairim orthu

 Dáta a fógraíodh sa suí iomlánach

AFET

24.10.2019

DEVE

24.10.2019

PECH

24.10.2019

 

Rapóirtéir/Rapóirtéirí

 Dáta an cheapacháin

Geert Bourgeois

23.9.2019

 

 

 

Rapóirtéirí roimhe seo

Jan Zahradil

Pléite sa choiste

2.10.2019

6.11.2019

3.12.2019

 

Dáta a ghlactha

21.1.2020

 

 

 

Dáta na vótála críochnaithí

+:

–:

0:

29

9

2

Comhaltaí a bhí i láthair ag an vótáil chríochnaitheach

Nikos Androulakis, Anna-Michelle Asimakopoulou, Tiziana Beghin, Geert Bourgeois, Jordi Cañas, Daniel Caspary, Anna Cavazzini, Ellie Chowns, Miroslav Číž, Arnaud Danjean, Nicola Danti, Emmanouil Fragkos, Barbara Ann Gibson, Enikő Győri, Roman Haider, Christophe Hansen, Heidi Hautala, Danuta Maria Hübner, Karin Karlsbro, Jude Kirton-Darling, Maximilian Krah, Danilo Oscar Lancini, Bernd Lange, Emmanuel Maurel, Samira Rafaela, Luisa Regimenti, Inma Rodríguez-Piñero, Massimiliano Salini, Helmut Scholz, Liesje Schreinemacher, Sven Simon, Mihai Tudose, Kathleen Van Brempt, Marie-Pierre Vedrenne, Jörgen Warborn, James Wells, Iuliu Winkler, Jan Zahradil

Comhaltaí ionaid a bhí i láthair ag an vótáil chríochnaitheach

Saskia Bricmont

Comhaltaí ionaid faoi Riail 209(7) a bhí i láthair ag an vótáil chríochnaitheach

Nicolas Bay

Dáta don chur síos

28.1.2020

 


VÓTÁIL CHRÍOCHNAITHEACH LE GLAO ROLLA SA CHOISTE FREAGRACH

29

+

ECR

Geert Bourgeois, Emmanouil Fragkos, Jan Zahradil

ID

Roman Haider, Maximilian Krah

NI

Tiziana Beghin

PPE

Anna-Michelle Asimakopoulou, Daniel Caspary, Arnaud Danjean, Enikő Győri, Christophe Hansen, Danuta Maria Hübner, Massimiliano Salini, Sven Simon, Jörgen Warborn, Iuliu Winkler

RENEW

Jordi Cañas, Barbara Ann Gibson, Karin Karlsbro, Samira Rafaela, Liesje Schreinemacher, Marie-Pierre Vedrenne

S&D

Nikos Androulakis, Miroslav Číž, Nicola Danti, Bernd Lange, Inma Rodríguez-Piñero, Mihai Tudose, Kathleen Van Brempt

 

9

-

GUE/NGL

Emmanuel Maurel, Helmut Scholz

ID

Nicolas Bay, Danilo Oscar Lancini, Luisa Regimenti

VERTS/ALE

Saskia Bricmont, Anna Cavazzini, Ellie Chowns, Heidi Hautala

 

2

0

NI

James Wells

S&D

Jude Kirton-Darling

 

Eochair:

+ : i bhfabhar

- : i gcoinne

0 : staonadh

 

 

 

[1] IO L 329, 3.12.2016, lch. 8.

[2] Tuairim ón gCúirt Bhreithiúnais an 16 Bealtaine 2017, 2/15, ECLI:AE:C: 2017:376.

[3] IO C 101, 16.3.2018, lch. 30.

[4] IO C 86, 6.3.2018, lch. 122.

[5] IO C 369, 11.10.2018, lch. 73.

[6] Téacsanna arna nglacadh, P8_TA(2018)0459.

[9] Téacsanna arna nglacadh, P9_TA(0000)0000.

[10] Onnmhairí AE chuig Vítneam: imeoidh 65% de dhleachtanna a luaithe is a thiocfaidh an FTA i bhfeidhm, agus cuirfear deireadh leis na cinn atá fágtha de réir a chéile thar thréimhse suas le 10 mbliana (mar shampla, chun an earnáil mhótair Vítneamach a chosaint ó iomaíocht Eorpach, beidh dleachtanna ar ghluaisteáin fós ann ar feadh na tréimhse iomlán de 10 mbliana); Onnmhairí Vítneam chuig AE: imeoidh 71% de dhleachtanna a luaithe is a thiocfaidh an FTA i bhfeidhm, cuirfear deireadh leis na cinn atá fágtha thar thréimhse seacht mbliana.

 

[11] Rún neamhreachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 17 Nollaig 2015 ar an dréachtchinneadh ón gComhairle maidir le tabhairt i gcrích an Chreat-Chomhaontaithe, thar ceann an Aontais, maidir le Comhpháirtíocht agus Comhair idir an tAontas Eorpach agus a Bhallstáit, de pháirt amháin, agus Poblacht Shóisialach Vítneam, den pháirt eile (IO C 399, 24.11.2017, lch. 141).

[12] Téacsanna arna nglacadh, P8_TA(2015)0467.

[13] Rún neamhreachtach ó Pharlaimint na hEorpa an 17 Nollaig 2015 ar an dréachtchinneadh ón gComhairle maidir le tabhairt i gcrích an Chreat-Chomhaontaithe, thar ceann an Aontais, maidir le Comhpháirtíocht agus Comhair idir an tAontas Eorpach agus a Bhallstáit, de pháirt amháin, agus Poblacht Shóisialach Vítneam, den pháirt eile (IO C 399, 24.11.2017, lch. 141).

[14] IO C 369, 11.10.2018, lch. 73.

[15] IO C 86, 6.3.2018, lch. 122.

[16] Téacsanna arna nglacadh, P8_TA(2018)0459.

[17] IO L 354, 28.12.2013, lch. 22.

[18] Téacsanna arna nglacadh, P8_TA(2018)0223.

An nuashonrú is déanaí: 7 Feabhra 2020Fógra dlíthiúil