Procedura : 2015/2973(RSP)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : B8-1354/2015

Teksty złożone :

B8-1354/2015

Debaty :

Głosowanie :

PV 17/12/2015 - 9.13
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2015)0474

PROJEKT REZOLUCJI
PDF 348kWORD 93k
Patrz też projekt wspólnej rezolucji RC-B8-1348/2015
9.12.2015
PE573.396v01-00
 
B8-1354/2015

złożony w następstwie oświadczenia wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa

zgodnie art. 123 ust. 2 Regulaminu,


w sprawie sytuacji w Burundi (2015/2973(RSP))


Victor Boştinaru, Norbert Neuser, David Martin, Maria Arena, Kashetu Kyenge, Elena Valenciano, Juan Fernando López Aguilar, Marlene Mizzi, Sorin Moisă, Doru-Claudian Frunzulică w imieniu grupy S&D

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie sytuacji w Burundi (2015/2973(RSP))  
B8-1354/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje poprzednie rezolucje,

–  uwzględniając zmienioną umowę z Kotonu,

–  uwzględniając Porozumienie z Aruszy na rzecz pokoju i pojednania w Burundi z 28 sierpnia 2000 r.,

–  uwzględniając konstytucję Burundi, a w szczególności jej art. 96,

–  uwzględniając Afrykańską kartę na rzecz demokracji, wyborów i dobrych rządów,

–  uwzględniając Afrykańską kartę praw człowieka i ludów,

–  uwzględniając rezolucję Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych nr 2248 (2015) z dnia 12 listopada 2015 r. w sprawie sytuacji w Burundi,

–  uwzględniając wspólne oświadczenie w sprawie Burundi z dnia 12 listopada 2015 r. złożone przez zastępcę sekretarza generalnego ONZ Jana Eliassona, przewodniczącą Unii Afrykańskiej Nkosazanę Dlamini-Zumę oraz wiceprzewodniczącą Komisji/wysoką przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Federikę Mogherini,

–  uwzględniając decyzje Rady Pokoju i Bezpieczeństwa Unii Afrykańskiej (UA) z dnia 13 czerwca, 17 października i 13 listopada 2015 r. w sprawie sytuacji w Burundi,

–  uwzględniając oświadczenia wydane przez Wspólnotę Wschodnioafrykańską w dniu 31 maja i 6 lipca 2015 r. w sprawie sytuacji w Burundi,

–  uwzględniając oświadczenie współprzewodniczących Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego AKP-UE z dnia 17 czerwca 2015 r. w sprawie sytuacji w Burundi,

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (UE) 2015/1755 z dnia 1 października 2015 r. w sprawie środków ograniczających w związku z sytuacją w Burundi(1),

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 16 marca, 18 maja, 22 czerwca i 16 listopada 2015 r. dotyczące Burundi,

–  uwzględniając list zatwierdzony przez Radę w dniu 26 października 2015 r., w którym UE zwraca się do Burundi z wnioskiem o podjęcie konsultacji przewidzianych w art. 96 umowy z Kotonu,

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 96 konstytucji Burundi oraz art. 7 ust. 3 protokołu II do Porozumienia z Aruszy w sprawie pokoju i pojednania w Burundi prezydent nie może pełnić funkcji dłużej niż dwie kadencje; mając na uwadze, że prezydent Pierre Nkurunziza zajmuje swoje stanowisko od 2005 r., ponieważ w roku 2010 został ponownie wybrany na ten urząd;

B.  mając na uwadze, że w Burundi w dniu 29 czerwca 2015 r. odbyły się wybory parlamentarne i lokalne, a w dniu 21 lipca 2015 r. odbyły się tam wybory prezydenckie; mając na uwadze, że społeczność międzynarodowa uznała, że żaden z tych procesów wyborczych nie był przejrzysty, powszechny, wolny ani wiarygodny; mając na uwadze, że z tego powodu Unia Afrykańska (UA) odmówiła wysłania obserwatorów do śledzenia wyborów, UE zawiesiła swoją misję wyborczą w Burundi, a duża część burundzkiej opozycji zdecydowała się zbojkotować te wybory;

C.  mając na uwadze, że kandydowanie prezydenta Nkurunziza na trzecią kadencję i jego reelekcja w wyniku wyborów z dnia 21 lipca 2015 r. zepchnęły kraj w najgłębszy kryzys polityczny od czasu zakończenia wojny domowej;

D.  mając na uwadze, że rząd Burundi zlekceważył decyzje i zalecenia UA oraz Wspólnoty Wschodnioafrykańskiej przyjęte odpowiednio w dniu 13 czerwca 2015 r. i 6 lipca 2015 r., których pełne wdrożenie dałoby podstawy dla wiarygodnych i powszechnych wyborów;

E.  mając na uwadze, że według Biura Wysokiego Komisarza NZ ds. Praw Człowieka i innych organizacji praw człowieka w kraju tym miały miejsce politycznie umotywowane naruszenia praw człowieka, łamanie praw człowieka i akty przemocy zarówno w przed wyborami, jak i po nich, których celem byli działacze opozycji, obrońcy praw człowieka, a w szczególności dziennikarze, w tym Pierre Claver Mbonimpa, Marguerite Barankitse, Antoine Kaburahe i Bob Rugurika; mając na uwadze, że istnieje powszechne przekonanie, iż są one w znacznej mierze, chociaż nie wyłącznie, związane z instytucjami państwowymi; mając na uwadze, że główna odpowiedzialność za zapewnienie bezpieczeństwa w Burundi i ochronę ludności burundzkiej przed łamaniem praworządności, praw człowieka i międzynarodowego prawa humanitarnego spoczywa na rządzie Burundi;

F.  mając na uwadze, że w wyniku pogarszającej się sytuacji politycznej w Burundi ponad 200 000 ludzi zostało przesiedlonych wewnętrznie lub szukało schronienia w sąsiednich krajach; mając na uwadze, że w lipcu 2015 r. UE zwiększyła pomoc humanitarną i zmobilizowała dodatkowe 4,5 miliona EUR w formie pomocy dla przesiedlonej ludności;

G.  mając na uwadze, że na podstawie art. 96 umowy z Kotonu w dniu 26 października 2015 r. UE wniosła o podjęcie konsultacji w sprawie zbadania nieprzestrzegania istotnych elementów umowy, w szczególności praw człowieka, zasad demokratycznych i praworządności; mając na uwadze, że konsultacje te rozpoczęły się 8 grudnia 2015 r.;

H.  mając na uwadze, że impas polityczny w Burundi charakteryzujący się brakiem dialogu między burundzkimi zainteresowanymi stronami, a także wynikająca z tego pogarszająca się sytuacja bezpieczeństwa i sytuacja gospodarcza niosą poważne konsekwencje dla mieszkańców i stanowią poważne zagrożenie dla stabilności regionu;

I.  mając na uwadze, że wspólnota międzynarodowa odgrywa znaczącą rolę jako gwarant porozumienia z Aruszy; mając na uwadze, że dotychczas żadne regionalne ani subregionalne wysiłki podejmowane w celu zażegnania kryzysu i przywrócenia dialogu między wszystkimi siłami politycznymi nie przyniosły pozytywnych rezultatów;

J.  mając na uwadze, że w dniu 1 sierpnia 2015 r. w Addis Abebie zgromadziła się opozycja polityczna i społeczeństwo obywatelskie, aby utworzyć Radę Narodową ds. przywrócenia porozumienia z Aruszy i praworządności;

K.  mając na uwadze, że w dniu 23 września 2015 r. prezydent podpisał dekret ustanawiający komisję narodową ds. dialogu wewnątrzburundyjskiego, co pozwoli na prowadzenie negocjacji przez okres sześciu miesięcy; mając na uwadze, że społeczeństwo obywatelskie wykazuje się wielkim sceptycyzmem co do ewentualnych osiągnięć tej komisji;

L.  mając na uwadze, że UA, UE i Stany Zjednoczone zamroziły aktywa i nałożyły zakaz podróżowania na przywódców rządu i opozycji, których działania i oświadczenia przyczyniają się do istnienia przemocy oraz stanowią przeszkodę w dochodzeniu do politycznego rozwiązania kryzysu w Burundi;

M.  mając na uwadze, że Rada Pokoju i Bezpieczeństwa Unii Afrykańskiej w dniu 17 października 2015 r. wnioskowała o sfinalizowanie planowania ewentualnościowego w celu rozmieszczania w Burundi, gdyby wymagała tego sytuacja, misji pod dowództwem sił afrykańskich mającej na celu zapobieżenie przemocy w kraju, a także wyraziła zgodę na zainicjowanie dokładnego dochodzenia w zakresie naruszeń praw człowieka i innych nadużyć dokonywanych przeciwko ludności cywilnej w Burundi;

N.  mając na uwadze, że w dniu 30 listopada 2015 r. Sekretarz Generalny ONZ Ban Ki Moon przedstawił Radzie Bezpieczeństwa trzy propozycje, zalecając weryfikację mandatu dla obecności Narodów Zjednoczonych w Burundi na podstawie rozwoju sytuacji; mając na uwadze, że propozycje te obejmują możliwość wysłania misji pokojowej, jeżeli sytuacja będzie tego wymagała;

O.  mając na uwadze, że UA i inne podmioty międzynarodowe wielokrotnie wzywały do szczerego i powszechnego dialogu z udziałem wszystkich zainteresowanych stron, opartego na przestrzeganiu porozumienia z Aruszy i konstytucji Burundi, by znaleźć kompromisowe rozwiązanie konfliktu w Burundi; mając na uwadze, że UE i ONZ popierają to stanowisko;

P.  mając na uwadze, że kontynuowane są wysiłki w ramach mediacji, przy pełnym wsparciu ze strony UA, UE i ONZ, których celem jest promowanie dialogu wewnątrzburundyjskiego, co pomoże znaleźć kompromisowe i pokojowe rozwiązanie kryzysu w Burundi;

Q.  mając na uwadze, że UE ma znaczący wkład w roczny budżet Burundi, którego blisko połowa pochodzi ze środków pomocy międzynarodowej, a ostatnio przyznała Burundi 432 milionów EUR z Europejskiego Funduszu Rozwoju na lata 2014–2020;

R.  mając na uwadze, że w drodze dekretu 530/1597 władze Burundi zawiesiły działalność dziesięciu organizacji praw człowieka, mianowicie ACAT-Burundi, APRODH, AMINA, FOCODE, FORSC, Fontaine-ISOKO, Maison Shalom, PARCEM, RCP i SPPDF, a także zablokowały ich rachunki bankowe;

1.  wyraża głębokie zaniepokojenie poważną sytuacją bezpieczeństwa i sytuacją polityczną w Burundi, jak również gwałtownie pogarszającą się sytuacją humanitarną i konsekwencjami, jakie może to mieć dla bezpieczeństwa i stabilności w całym subregionie;

2.  potępia ostatnie gwałtowne ataki i rosnącą liczbę przypadków naruszania i łamania praw człowieka, w tym zabójstw, egzekucji pozasądowych, naruszania integralności cielesnej osób, aktów tortur i innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania, arbitralnych aresztowań i nielegalnych zatrzymań, jak również naruszeń wolności prasy i słowa oraz powszechnej bezkarności;

3.  wzywa do niezwłocznego zaprzestania stosowania przemocy, naruszania praw człowieka i politycznego zastraszania oponentów oraz do niezwłocznego rozbrojenia ugrupowań zbrojnych sprzymierzonych z partiami politycznymi, aby zachować ścisłą zgodność z prawem międzynarodowym i prawami człowieka;

4.  w szczególności wskazuje na obecność wielu młodych osób w ugrupowaniach zbrojnych działających w Burundi i wzywa społeczność międzynarodową do zwrócenia szczególnej uwagi na ich reintegrację i promowanie ich udziału w pokojowym procesie politycznym;

5.  żąda od wszystkich stron w Burundi powstrzymania się od działań, które zagrażałyby pokojowi i bezpieczeństwu w kraju; zdecydowanie potępia wszystkie publiczne oświadczenia mające na celu podburzanie do przemocy lub nienawiści wobec różnych grup społeczeństwa w Burundi, które mogą potencjalnie pogorszyć obecne napięcia, a także wzywa wszystkie zainteresowane podmioty do powstrzymania się od takich oświadczeń;

6.  przypomina władzom Burundi o obowiązku zapewnienia bezpieczeństwa na swoim terytorium i zagwarantowania przestrzegania praw człowieka, praw cywilnych i politycznych oraz podstawowych wolności, o których mowa w konstytucji Burundi, Afrykańskiej karcie praw człowieka i ludów oraz w innych międzynarodowych i regionalnych instrumentach dotyczących praw człowieka;

7.  przypomina w tym kontekście, że partnerstwo UE z Burundi podlega umowie z Kotonu i że wszystkie jej strony zobowiązane są do przestrzegania i wykonywania jej postanowień, w szczególności do poszanowania praw człowieka; w szczególności przypomina, że art. 96 umowy z Kotonu przewiduje możliwość wszczęcia procedur konsultacji w sprawach dotyczących nieprzestrzegania praw człowieka, zasad demokracji i praworządności oraz w tym zakresie z zadowoleniem przyjmuje decyzję UE o wnioskowaniu podjęcia konsultacji, jak przewidziano w tym artykule;

8.  nalega, by wszystkie strony ustanowiły niezbędne warunki do odbudowy zaufania i promowania jedności narodowej, oraz wzywa do niezwłocznego podjęcia włączającego i przejrzystego dialogu krajowego, w tym z rządem, partiami opozycyjnymi i przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego;

9.  podkreśla, że taki dialog, którego celem jest osiągnięcie trwałego pokoju, bezpieczeństwa i stabilności oraz przywrócenie demokracji i praworządności na rzecz obywateli Burundi, powinien opierać się na porozumieniu z Aruszy i konstytucji Burundi, która mówi o poszanowaniu międzynarodowego prawa i traktatów;

10.  zdecydowanie potępia naruszenie przez prezydenta Pierre'a Nkurunziza porozumienia z Aruszy, czego ten dokonał z chwilą zaprzysiężenia na trzecią kadencję prezydencką;

11.  nalega, by władze Burundi zachęcały do ustalenia prawdy na temat masowych zbrodni popełnianych w latach 1962–2008 oraz do wykorzystania w tym celu środków sądowych i pozasądowych, takich jak Komisja Prawdy i Pojednania oraz trybunały specjalne, które wspierają narodowe pojednanie;

12.  z zadowoleniem przyjmuje wysiłki podejmowane w zakresie mediacji pod przewodnictwem Wspólnoty Wschodnioafrykańskiej przy wsparciu ze strony UA i ONZ, mające na celu ułatwienie dialogu między zainteresowanymi stronami w Burundi; wzywa wiceprzewodniczącą Komisji/wysoką przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, by także wsparła te wysiłki mediacyjne; nalega, by rząd Burundi i inne zainteresowane strony w pełni współpracowały z mediatorem;

13.  wyraża poważne obawy dotyczące liczby ofiar i przypadków poważnych naruszeń praw człowieka zgłaszanych od początku kryzysu; nalega, by odpowiednie władze niezwłocznie podjęły dokładne dochodzenie w sprawie okoliczności i motywów tych zbrodni oraz zagwarantowały, że podmioty odpowiedzialne zostaną pociągnięte do odpowiedzialności; przypomina, że podmioty odpowiedzialne za naruszanie lub łamanie praw człowieka nie mogą pozostać bezkarne;

14.  wzywa do uchylenia dekretu 530/1597 ustanawiającego tymczasowe zawieszenie działalności dziesięciu organizacji praw człowieka oraz do niezwłocznego odblokowania ich rachunków bankowych, by organizacje te mogły prowadzić działalność w sposób nieograniczony;

15.   wzywa do bezpiecznego powrotu do kraju wygnanych dziennikarzy i obrońców praw człowieka, ponownego otwarcia mediów, które zamknięto po nieudanym zamachu z 14 maja 2015 r., oraz odstąpienia od zarzutów przeciwko dziennikarzom oskarżonym o bezpośredni lub pośredni udział w nieudanym zamachu;

16.  z zadowoleniem przyjmuje rozmieszczanie przez UA obserwatorów nadzorujących przestrzeganie praw człowieka i ekspertów ds. monitorowania sytuacji w dziedzinie praw człowieka oraz podkreśla wagę współpracy z nimi w celu ułatwienia realizacji ich mandatu; ponadto wzywa Międzynarodowy Trybunał Karny do zbadania podlegających jego jurysdykcji zarzutów dotyczących naruszeń praw człowieka, do których doszło w czasie ostatniego kryzysu;

17.  z zadowoleniem przyjmuje zatwierdzenie przez UE ukierunkowanych sankcji zgodnie z decyzją podjętą przez UA w sprawie nałożenia ukierunkowanych sankcji, w tym zakazu podróżowania i zamrożenia aktywów, wobec obywateli Burundi, których działania i oświadczenia przyczyniają się do utrwalenia przemocy i utrudniają wysiłki mające na celu osiągnięcie politycznego rozwiązania kryzysu;

18.  wzywa UE do rozszerzenia tych sankcji na wszystkich, których działania stanowią zagrożenie dla pokoju i stabilności w regionie, podżegają do nienawiści i naruszają porozumienie z Aruszy;

19.  zachęca UE i jej państwa członkowskie, w związku z rozwojem konsultacji publicznych prowadzonych na mocy art. 96 umowy z Kotonu, do ponownego ukierunkowania pomocy w celu wzmocnienia społeczeństwa obywatelskiego oraz, o ile to konieczne, zawieszenia wszelkiego wsparcia dla rządu Burundi;

20.  wyraża głębokie zaniepokojenie ciągłą migracją uchodźców z Burundi do krajów sąsiadujących; przypomina o swoim wsparciu dla wszystkich organizacji humanitarnych działających na miejscu oraz dla sąsiadujących krajów przyjmujących; apeluje do wspólnoty międzynarodowej i agencji humanitarnych o dalsze udzielanie pomocy uchodźcom i osobom przesiedlonym w wyniku konfliktu; z zadowoleniem przyjmuje zaangażowanie UE w zwiększenie wsparcia finansowego i pomocy humanitarnej w celu zaspokajania pilnych potrzeb tych ludzi;

21.  wzywa UA, ONZ i UE do poważnego rozważenia regionalnego wymiaru oraz zapobieżenia dalszej destabilizacji regionu, w szczególności poprzez utrzymywanie stałego politycznego dialogu między krajami regionu; w tym kontekście wzywa UA do rozważenia rozmieszczenia misji pokojowej pod dowództwem sił afrykańskich, gdyby sytuacja bezpieczeństwa i sytuacja w zakresie praw człowieka w Burundi uległy dalszemu pogorszeniu;

22.  zobowiązuje swojego prezydenta do przekazania niniejszej rezolucji rządowi i parlamentowi Burundi, Radzie Ministrów AKP-UE, Komisji Europejskiej, Radzie, Wspólnocie Wschodnioafrykańskiej i rządom jej państw członkowskich, wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawiciel UE do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, instytucjom Unii Afrykańskiej i Sekretarzowi Generalnemu Organizacji Narodów Zjednoczonych.

(1)

Dz.U. L 257 z 2.10.2015, s. 1.

Informacja prawna