Procedura : 2015/2973(RSP)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : B8-1356/2015

Teksty złożone :

B8-1356/2015

Debaty :

Głosowanie :

PV 17/12/2015 - 9.13
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2015)0474

PROJEKT REZOLUCJI
PDF 350kWORD 82k
Patrz też projekt wspólnej rezolucji RC-B8-1348/2015
9.12.2015
PE573.398v01-00
 
B8-1356/2015

złożony w następstwie oświadczenia wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa

zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu


w sprawie sytuacji w Burundi (2015/2973(RSP))


Lola Sánchez Caldentey, Marie-Christine Vergiat, Eleonora Forenza, Barbara Spinelli, Patrick Le Hyaric, Matt Carthy, Martina Anderson, Lynn Boylan, Liadh Ní Riada, Malin Björk, Jiří Maštálka, Estefanía Torres Martínez, Xabier Benito Ziluaga, Miguel Urbán Crespo, Tania González Peñas, Kateřina Konečná w imieniu grupy GUE/NGL

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie sytuacji w Burundi (2015/2973(RSP))  
B8-1356/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając zmienioną umowę z Kotonu oraz jej klauzulę dotyczącą demokracji i praw człowieka,

–  uwzględniając Porozumienie z Aruszy na rzecz pokoju i pojednania w Burundi z dnia 28 sierpnia 2000 r.,

–  uwzględniając konstytucję Burundi, a w szczególności jej art. 96,

–  uwzględniając Afrykańską kartę na rzecz demokracji, wyborów i dobrych rządów,

–  uwzględniając Afrykańską kartę praw człowieka i ludów,

–  uwzględniając wspólne oświadczenie w sprawie Burundi z dnia 12 listopada 2015 r. wydane przez zastępcę sekretarza generalnego Organizacji Narodów Zjednoczonych Jana Eliassona, przewodniczącą Unii Afrykańskiej Nkosazanę Dlamini-Zumę oraz wiceprzewodniczącą Komisji / wysoką przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Federikę Mogherini,

–  uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej,

–  uwzględniając Europejską konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności,

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka z 1948 r.,

–  uwzględniając konwencję genewską z 1951 r. oraz dodatkowy protokół do niej,

–  uwzględniając sprawozdania misji oraz priorytetowe osie działania Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) i Funduszu Narodów Zjednoczonych na rzecz Dzieci (UNICEF) w Burundi, w szczególności w zakresie walki z głodem i niedożywieniem,

–  uwzględniając dyrektywę 2005/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 października 2005 r. w sprawie przeciwdziałania korzystaniu z systemu finansowego w celu prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu(1),

–  uwzględniając art. 208 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, który odnosi się do współpracy na rzecz rozwoju,

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że Burundi jest jednym z najsłabiej rozwiniętych państw świata; mając na uwadze, że niemal połowa (45%) z 10,6 mln jego mieszkańców to osoby w wieku 15 lat i młodsze (dzieci poniżej lat 5 stanowią 19,9% jego mieszkańców); mając na uwadze, że w latach 2013–2014 Burundi spadło o dwa miejsca (ze 178. na 180.) w klasyfikacji opartej na wskaźniku rozwoju społecznego Programu Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju (UNDP); mając na uwadze, że czterech na pięciu obywateli Burundi utrzymuje się za mniej niż 1,25 USD dziennie, a 66,9% mieszkańców tego kraju żyje poniżej progu ubóstwa;

B.  mając na uwadze, że porozumienie pokojowe z 2006 r. zakończyło trwający 13 lat konflikt, który pochłonął co najmniej 300 tysięcy ofiar śmiertelnych;

C.  mając na uwadze, że głównym wydarzeniem politycznym w Burundi w latach 2013–2015 były wybory prezydenckie, które odbyły się 21 lipca 2015 r. i w których zwyciężył prezydent Pierre Nkurunziza, zapewniając sobie urzędowanie na trzecią kadencję; mając na uwadze, że jest to naruszenie Porozumienia z Aruszy, które stanowi, że prezydent Republiki „wybierany jest na pięcioletnią kadencję, odnawialną jednokrotnie” oraz że „żadna osoba nie może pełnić obowiązków prezydenta dłużej niż przez dwie kadencje” (art. 7 ust. 3); mając na uwadze, że wzmaga się szykanowanie partii opozycyjnych; mając na uwadze, że z tego względu Unia Afrykańska (UA) odmówiła wysłania swoich obserwatorów na wybory, UE zawiesiła swoją misję wyborczą do Burundi, a opozycja burundyjska zdecydowała się zbojkotować wybory;

D.  mając na uwadze, że kandydowanie prezydenta Nkurunzizy na trzecią kadencję i jego reelekcja w wyniku wyborów z dnia 21 lipca 2015 r. zepchnęły kraj w najgłębszy kryzys polityczny od czasu zakończenia wojny domowej; mając na uwadze, że według ONZ od kwietnia 2015 r. co najmniej 250 osób zostało zabitych, wiele tysięcy odniosło rany, a ponad 200 tys. musiało opuścić swoje domy;

E.   mając na uwadze, że według Biura Wysokiego Komisarza NZ ds. Praw Człowieka i innych organizacji broniących praw człowieka w kraju tym miały miejsce politycznie umotywowane naruszenia praw człowieka, łamanie praw człowieka i akty przemocy zarówno przed wyborami, jak i po nich, których celem byli działacze opozycji, organizacje pozarządowe, obrońcy praw człowieka, a w szczególności dziennikarze; mając na uwadze, że istnieje powszechne przekonanie, iż działania te są w znacznej mierze, chociaż nie wyłącznie, związane z instytucjami państwowymi; mając na uwadze, że główna odpowiedzialność za zapewnienie stabilności w Burundi i ochronę ludności burundyjskiej przed łamaniem praworządności, praw człowieka i międzynarodowego prawa humanitarnego spoczywa na rządzie Burundi;

F.  mając na uwadze, że prezydent Ugandy Yoweri Museveni podejmuje działania mediacyjne w imieniu Wspólnoty Wschodnioafrykańskiej, mając pełne poparcie UA, UE i ONZ, których celem jest promowanie w Burundi dialogu wewnętrznego, co pomoże dojść do kompromisowego i pokojowego rozwiązania kryzysu;

1.  wyraża wielkie zaniepokojenie sytuacją w Burundi i podkreśla, że może ona mieć katastrofalne konsekwencje dla całego regionu; wzywa do przestrzegania Paktu w sprawie bezpieczeństwa, stabilności i rozwoju regionu Wielkich Jezior oraz Protokołu o nieagresji i wzajemnej obronie w regionie Wielkich Jezior;

2.  potępia niedawne ataki i wzrost liczby naruszeń i nadużyć praw człowieka, w tym zabójstw na zlecenie, przypadków pozbawienia życia bez wyroku sądu, naruszeń integralności cielesnej, przypadków torturowania i innych przypadków okrutnego, nieludzkiego i poniżającego traktowania, bezpodstawnych aresztowań i nielegalnych zatrzymań, a także naruszeń wolności prasy i wolności wypowiedzi oraz panującej w tym względzie bezkarności;

3.  wzywa do natychmiastowego zaprzestania przemocy, naruszania praw człowieka i politycznego zastraszania społeczeństwa obywatelskiego i oponentów oraz do niezwłocznego rozbrojenia wszystkich ugrupowań zbrojnych sprzymierzonych z partiami politycznymi, aby zachować ścisłą zgodność z prawem międzynarodowym i prawami człowieka;

4.  ubolewa w szczególności nad obecnością wielu młodych osób w grupach zbrojnych działających w Burundi i w związku z tym apeluje do społeczności międzynarodowej o zwrócenie szczególnej uwagi na wsparcie ich ponownej integracji oraz na promowanie ich udziału w pokojowym procesie politycznym;

5.  żąda od wszystkich stron w Burundi powstrzymania się od działań, które zagrażałyby pokojowi i bezpieczeństwu w kraju; zdecydowanie potępia wszystkie publiczne oświadczenia mające na celu podburzanie do przemocy lub nienawiści wobec różnych grup społecznych w Burundi, które mogą potencjalnie pogorszyć obecne napięcia, a także wzywa wszystkie zainteresowane podmioty do powstrzymania się od takich oświadczeń;

6.  nalega, by wszystkie strony konfliktu stworzyły warunki niezbędne do odbudowy zaufania i promowania jedności narodowej, oraz wzywa do niezwłocznego podjęcia otwartego i przejrzystego dialogu narodowego obejmującego rząd, partie opozycyjne i przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego;

7.  podkreśla, że taki dialog, którego celem jest osiągnięcie trwałego pokoju, bezpieczeństwa i stabilności oraz przywrócenie demokracji i praworządności w interesie obywateli Burundi, powinien opierać się na Porozumieniu z Aruszy i na konstytucji Burundi;

8.  wyraża poważne obawy dotyczące liczby ofiar i przypadków poważnych naruszeń praw człowieka zgłaszanych od początku kryzysu; nalega, by władze Burundi niezwłocznie podjęły szczegółowe dochodzenie w sprawie okoliczności i motywów tych zbrodni oraz dopilnowały, by osoby odpowiedzialne zostały postawione przed wymiarem sprawiedliwości; przypomina, że podmioty odpowiedzialne za łamanie lub poważne naruszanie praw człowieka nie mogą pozostać bezkarne;

9.  jest poważnie zaniepokojony socjalno-ekonomiczną sytuacją wszystkich mieszkańców Burundi, a w szczególności uchodźców i wysiedleńców, których liczba będzie nadal wzrastać z uwagi na stan bezpieczeństwa w kraju oraz z powodu napięć w krajach sąsiednich; przypomina o swoim poparciu dla wszystkich organizacji humanitarnych działających na miejscu oraz dla sąsiadujących krajów przyjmujących Burundyjczyków; apeluje do społeczności międzynarodowej i agencji humanitarnych o dalsze udzielanie pomocy wszystkim osobom będącym obecnie uchodźcami i tym, które w wyniku konfliktu zostały zmuszone opuścić swoje domy; z zadowoleniem przyjmuje zaangażowanie UE w zwiększenie wsparcia finansowego i pomocy humanitarnej w celu zaspokajania pilnych potrzeb tych osób;

10.  apeluje o zmianę projektu przepisów dotyczących organizacji pozarządowych tak, by spełniał standardy międzynarodowe i dostosowany był do zobowiązań Burundi, a także o zapewnienie gwarancji, że utrzymane zostanie prawo do pokojowych demonstracji, a także że jednostki bezpieczeństwa i obrony państwa będą korzystać z siły w sposób proporcjonalny; wzywa do uchylenia dekretu 530/1597 ustanawiającego tymczasowe zawieszenie działalności dziesięciu organizacji praw człowieka oraz do niezwłocznego odblokowania ich kont bankowych, by organizacje te mogły prowadzić działalność w sposób nieograniczony; potępia sytuację Pierre'a Clavera Mbonimpy (działacza na rzecz praw człowieka aresztowanego w 2014 r. za krytykowanie faktu, że młodzi Burundyjczycy otrzymywali broń i byli wysyłani na szkolenie wojskowe do Demokratycznej Republiki Konga), który został postrzelony i ciężko raniony w Bużumburze 3 sierpnia 2015 r. oraz którego syn i zięć zostali zabici w październiku 2015 r.;

11.  uważa, że bieżący kryzys można rozwiązać wyłącznie w krajowym i regionalnym dialogu politycznym i że kryzys ten w żadnym razie nie może stać się pretekstem do kolejnej interwencji zbrojnej w regionie; zwraca uwagę, że UE wystąpiła o rozpoczęcie konsultacji na podstawie art. 96 umowy z Kotonu w sprawie zbadania braku przestrzegania podstawowych elementów układu, w szczególności praw człowieka, zasad demokracji i praworządności, oraz że konsultacje te rozpoczęły się 8 grudnia 2015 r.;

12.  apeluje do Międzynarodowego Trybunału Karnego oraz organizacji praw człowieka o dalsze szczegółowe monitorowanie sytuacji w celu zbierania zeznań i istotnych dowodów;

13.  wyraża szczególne zaniepokojenie dramatycznie wysokim poziomem dyskryminacji i penalizacji osób LGBTI w Burundi; ponownie stwierdza, że orientacja seksualna i tożsamość płciowa stanowią część wolności wypowiedzi oraz prawa jednostki do prywatności, zagwarantowanych w międzynarodowym prawie dotyczącym praw człowieka, zgodnie z którym trzeba przestrzegać zasad równego traktowania i niedyskryminacji, jak również gwarantować wolność wypowiedzi; w związku z tym wzywa Zgromadzenie Narodowe i rząd Burundi do uchylenia artykułów kodeksu karnego, które dyskryminują osoby LGBTI;

14.  wzywa UE i jej państwa członkowskie do przeznaczenia środków finansowych na opanowanie kryzysu humanitarnego w regionie Wielkich Jezior, do bliskiej współpracy z organami ONZ oraz do zwiększenia oficjalnej pomocy rozwojowej (ODA), według uzgodnionych na szczeblu międzynarodowym zasad skuteczności rozwoju, aby uporać się u źródła z problemami nierówności, ubóstwa i chronicznego niedożywienia oraz aby osiągnąć przyjęte niedawno cele zrównoważonego rozwoju;

15.  uważa, że problemy Burundi można rozwiązać, jedynie dając wszystkim obywatelom równe prawa, rozwiązując spory dotyczące kontroli nad żyznymi gruntami uprawnymi, bezrobocia i ubóstwa, zwalczając korupcję, biedę, nierówność i dyskryminację gospodarczą, zapewniając możliwość pociągnięcia przedsiębiorstw do odpowiedzialności oraz do przestrzegania norm środowiskowych i społecznych oraz praw człowieka, a także promując reformy społeczne, polityczne i gospodarcze w celu stworzenie wolnego, demokratycznego i stabilnego państwa, w którym szanuje się godność ludzką;

16.  zwraca uwagę na fakt, że brak dostępu obywateli do zasobów naturalnych kraju, rosnące rozwarstwienie dochodów, wzrost bezrobocia, pogarszające się warunki socjalne oraz zubożenie stanowią przeszkody dla stabilności, a rozwiązanie tych problemów powinno być w najbliższej przyszłości absolutnym priorytetem;

17.  wzywa UE i jej państwa członkowskie do skutecznego stosowania zasady spójności polityki na rzecz rozwoju we wszystkich działaniach podejmowanych względem Burundi w celu zapewnienia ich odpowiedniego dopasowania oraz osiągnięcia sytuacji, w której nie będą one sprzeczne z celami zmniejszenia skali ubóstwa i osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju;

18.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Radzie AKP–UE, Wspólnocie Wschodnioafrykańskiej oraz rządom jej państw członkowskich, instytucjom Unii Afrykańskiej, a także sekretarzowi generalnemu Organizacji Narodów Zjednoczonych.

(1)

Dz.U. L 309 z 25.11 2005, s. 15.

Informacja prawna