Procedura : 2015/2973(RSP)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : B8-1357/2015

Teksty złożone :

B8-1357/2015

Debaty :

Głosowanie :

PV 17/12/2015 - 9.13
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2015)0474

PROJEKT REZOLUCJI
PDF 256kWORD 86k
Patrz też projekt wspólnej rezolucji RC-B8-1348/2015
9.12.2015
PE573.400v01-00
 
B8-1357/2015

złożony w następstwie oświadczenia wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa

zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu


w sprawie sytuacji w Burundi (2015/2973(RSP))


Fabio Massimo Castaldo, Ignazio Corrao, Piernicola Pedicini, Laura Agea w imieniu grupy politycznej EFDD

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie sytuacji w Burundi (2015/2973(RSP))  
B8-1357/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając Porozumienie z Aruszy na rzecz pokoju i pojednania w Burundi z dnia 28 sierpnia 2000 r.,

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka,

–  uwzględniając umowę z Kotonu,

–  uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych,

–  uwzględniając Afrykańską kartę na rzecz demokracji, wyborów i dobrych rządów,

–  uwzględniając Afrykańską kartę praw człowieka i ludów,

–  uwzględniając wytyczne UE w sprawie obrońców praw człowieka oraz wytyczne UE w sprawie praw człowieka dotyczące wolności słowa,

–  uwzględniając konstytucję Burundi z 2005 r.,

–  uwzględniając wspólne oświadczenie w sprawie Burundi z dnia 12 listopada 2015 r. wydane przez zastępcę sekretarza generalnego ONZ Jana Eliassona, przewodniczącą Unii Afrykańskiej Nkosazanę Dlamini-Zumę oraz wiceprzewodniczącą Komisji / wysoką przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Federikę Mogherini,

–  uwzględniając komunikat Unii Afrykańskiej w sprawie Burundi przyjęty w dniu 13 czerwca 2015 r. podczas 515. posiedzenia Rady Pokoju i Bezpieczeństwa na szczeblu szefów państw i rządów,

–  uwzględniając komunikat Wspólnoty Wschodnioafrykańskiej w sprawie sytuacji w Burundi przyjęty podczas 3. szczytu szefów państw w dniu 6 lipca 2015 r.,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 9 lipca 2015 r. w sprawie sytuacji w Burundi(1),

–  uwzględniając oświadczenie z dnia 23 lipca 2015 wydane przez wiceprzewodniczącą Komisji / wysoką przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Federikę Mogherini w następstwie wyborów prezydenckich w Burundi,

–  uwzględniając oświadczenie rzecznika Sekretarza Generalnego ONZ w sprawie Burundi z dnia 20 sierpnia 2015 r.,

–  uwzględniając oświadczenie Zespołu międzynarodowych wysłanników i przedstawicieli w regionie Wielkich Jezior Afrykańskich z dnia 28 sierpnia 2015 r. w sprawie sytuacji w Burundi,

–  uwzględniając decyzję Rady (WPZiB) 2015/1763 z dnia 1 października 2015 r. w sprawie środków ograniczających w związku z sytuacją w Burundi(2),

–  uwzględniając komunikat Komisji Europejskiej z dnia 9 października 2015 r. dotyczący rozpoczęcia konsultacji z Burundi na podstawie art. 96 umowy o partnerstwie z Kotonu (COM(2015)0500),

–  uwzględniając deklarację z dnia 9 października 2015 r. wydaną przez Delegaturę Unii Europejskiej w Burundi w sprawie kryzysu politycznego i kryzysu bezpieczeństwa w Burundi;

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że wybory parlamentarne i prezydenckie w Burundi odbyły się odpowiednio w dniach 29 czerwca i 21 lipca 2015 r. mimo bojkotu ze strony 17 grup opozycyjnych, wycofania obserwatorów wyborów z ramienia Unii Afrykańskiej i Unii Europejskiej oraz oświadczeń społeczności międzynarodowej, że nie zapewniono warunków umożliwiających przeprowadzenie wolnych i uczciwych wyborów;

B.  mając na uwadze, że Pierre Nkurunziza został wybrany na urząd prezydenta Burundi na trzecią kadencję z poparciem na poziomie 69,4% głosujących, a partia rządząca zdobyła 77 ze 100 dostępnych mandatów w Zgromadzeniu Narodowym;

C.  mając na uwadze, że trzecia kadencja prezydenta Pierre'a Nkurunzizy stanowi naruszenie zarówno Porozumienia z Aruszy na rzecz pokoju i pojednania w Burundi z dnia 28 sierpnia 2000 r, zwłaszcza art. 7 ust. 3 Protokołu II dotyczącego demokracji i dobrego sprawowania władzy, jak i konstytucji Burundi z 2005 r., zwłaszcza jej art. 96, który stanowi, że prezydent „wybierany jest na pięcioletnią kadencję, która może być odnowiona tylko raz. Nikt nie może sprawować urzędu prezydenta dłużej niż dwie kadencje”;

D.  mając na uwadze, że organizacje społeczeństwa obywatelskiego i partie opozycyjne, które zbojkotowały wybory, skarżyły się na przemoc i zastraszanie ze strony Imbonerakure (młodzieżowej bojówki rządzącej partii CNDD-FDD), stronniczość instytucji państwowych, brak niezależności niezależnej państwowej komisji wyborczej (CENI) oraz strategie rządowe mające na celu ograniczenie pluralizmu procesu wyborczego;

E.  mając na uwadze, że misja ONZ obserwacji wyborów w Burundi (MENUB) stwierdziła, że ogólne warunki, w których odbyły się wybory, nie sprzyjały pluralistycznemu, wolnemu i wiarygodnemu procesowi wyborczemu;

F.  mając na uwadze, że rząd Burundi zlekceważył decyzje i zalecenia Unii Afrykańskiej oraz Wspólnoty Wschodnioafrykańskiej przyjęte odpowiednio w dniu 13 czerwca 2015 r. i 6 lipca 2015 r., których pełne wdrożenie dałoby podstawy do wiarygodnych i powszechnych wyborów;

G.  mając na uwadze, że trzeci z kolei start w wyborach prezydenta Nkurunzizy oraz jego reelekcja pogrążyły kraj w poważnym kryzysie politycznym, który wywołał falę przemocy w całym kraju; mając na uwadze, że zgodnie z dokumentacją sporządzoną przez Biuro Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców (UNHCR) dotychczasowy bilans tego kryzysu to ponad 240 ofiar śmiertelnych, tysiące rannych i ponad 200 000 mieszkańców Burundi zmuszonych do opuszczenia kraju i szukania schronienia w sąsiednich krajach;

H.  mając na uwadze, że według Biura Wysokiego Komisarza NZ ds. Praw Człowieka i innych organizacji broniących praw człowieka w kraju tym miały miejsce politycznie umotywowane naruszenia praw człowieka, łamanie praw człowieka i akty przemocy zarówno przed wyborami, jak i po nich, których celem byli działacze opozycji, obrońcy praw człowieka, a w szczególności dziennikarze, w tym Pierre Claver Mbonimpa; mając na uwadze, że panuje powszechne przekonanie, iż są one w dużej mierze, choć nie wyłącznie, powiązane z instytucjami państwowymi; mając na uwadze, że główna odpowiedzialność za zapewnienie bezpieczeństwa w Burundi i ochronę ludności przed łamaniem praworządności, praw człowieka i międzynarodowego prawa humanitarnego spoczywa na rządzie Burundi;

I.  mając na uwadze, że napływ uchodźców z Burundi szukających schronienia w sąsiednich krajach wywołał nadzwyczajną sytuację humanitarną w Rwandzie, Demokratycznej Republice Konga i Tanzanii, gdzie stwierdzono wybuch epidemii cholery;

J.  mając na uwadze, że Unia Afrykańska zwróciła uwagę na fakt, że obecny kryzys może mieć katastrofalne skutki, jeśli nie zostanie rozwiązany w sposób pokojowy, ponieważ warunki bezpieczeństwa i niestabilność mogą wywołać skutki następcze w krajach sąsiadujących, a tym samym stanowić poważne zagrożenie dla całego regionu;

K.  mając na uwadze, że w dniu 1 października 2015 r. Rada wprowadziła ograniczenia w podróżowaniu i zamroziła aktywa czterech osób, których działania zagrażają demokracji lub utrudniają polityczne rozwiązanie kryzysu trwającego w Burundi, w szczególności poprzez prześladowania, akty przemocy lub nawoływanie do niej, w tym akty stanowiące poważne naruszenie praw człowieka; mając na uwadze, że Unia Afrykańska i USA przyjęły podobne środki;

L.  mając na uwadze, że w dniu 26 października 2015 r. UE zwróciła się o rozpoczęcie konsultacji przewidzianych w art. 96 umowy o partnerstwie AKP–UE w przypadku nieprzestrzegania zasadniczych postanowień umowy, czyli praw człowieka, zasad demokracji i praworządności; mając na uwadze, że konsultacje te rozpoczęły się 8 grudnia 2015 r.

M.  mając na uwadze, że w drodze dekretu 530/1597 władze Burundi zawiesiły działalność dziesięciu organizacji praw człowieka, a mianowicie ACAT-Burundi, APRODH, AMINA, FOCODE, FORSC, Fontaine-ISOKO, Maison Shalom, PARCEM, RCP i SPPDF, a także zablokowały ich konta bankowe;

1.  wyraża poważne zaniepokojenie trwającym kryzysem w Burundi, eskalacją przemocy i pogarszającą się sytuacją humanitarną w kraju; zdecydowanie potępia wszelkie akty przemocy, stosowanie represji, zastraszanie, łamanie praw człowieka i naruszanie porządku konstytucyjnego przez którąkolwiek ze stron;

2.  wzywa wszystkie podmioty w Burundi do podjęcia wszystkich niezbędnych wysiłków na rzecz przywrócenia warunków koniecznych do nawiązania dialogu mającego prowadzić do osiągnięcia trwałego i pluralistycznego rozwiązania politycznego za sprawą procesu realizowanego między stronami wewnątrz Burundi opartego na porozumieniu z Aruszy; przypomina o zasadniczej roli, jaką w takim dialogu odgrywa społeczeństwo obywatelskie;

3.  wzywa wszystkie zainteresowane strony i przywódców politycznych do opowiedzenia się przeciwko wszelkim naruszeniom praw człowieka i stosowaniu przemocy lub nawoływaniu do takich działań, ponieważ rozwiązaniem tego kryzysu powinno być wyłącznie rozwiązanie mające charakter pokojowy i polityczny;

4.  wzywa do niezwłocznego zaprzestania stosowania przemocy, naruszania praw człowieka i politycznego zastraszania oponentów oraz do niezwłocznego rozbrojenia ugrupowań zbrojnych sprzymierzonych z partiami politycznymi, aby zachować ścisłą zgodność z prawem międzynarodowym i prawami człowieka;

5.  w szczególności wskazuje na obecność wielu młodych osób w ugrupowaniach zbrojnych działających w Burundi i wzywa społeczność międzynarodową do zwrócenia szczególnej uwagi na ich reintegrację i promowanie ich udziału w pokojowym procesie politycznym;

6.  zdecydowanie potępia wszelką manipulację o charakterze etnicznym zarówno ze strony rządu, jak i opozycji, a w szczególności potępia wszelkie wypowiedzi przypominające język stosowany podczas ludobójstwa w Rwandzie w 1994 r.; wzywa wszystkie podmioty polityczne do powstrzymania się od wszelkich deklaracji, które mogłyby stanowić nawoływanie do przemocy lub nienawiści wobec różnych grup w społeczeństwie Burundi;

7.  popiera wysiłki mediacyjne Wspólnoty Wschodnioafrykańskiej, Unii Afrykańskiej i Narodów Zjednoczonych w celu poprawy dialogu politycznego w sprawie wszystkich kwestii dzielących strony;

8.  przypomina władzom Burundi o obowiązku zapewnienia bezpieczeństwa na swoim terytorium i zagwarantowania przestrzegania praw człowieka, praw obywatelskich i politycznych oraz podstawowych wolności, o których mowa w konstytucji Burundi, Afrykańskiej karcie praw człowieka i ludów oraz w innych międzynarodowych i regionalnych instrumentach dotyczących praw człowieka;

9.  przypomina, że Burundi – jako jedna ze stron umowy z Kotonu – musi przestrzegać wszystkich zawartych w niej przepisów, w tym postanowień dotyczących art. 8 i 9, w których mowa jest o dialogu politycznym i poszanowaniu wszystkich praw człowieka i podstawowych wolności, podstawowych praw socjalnych i demokracji; z zadowoleniem przyjmuje decyzję UE o zwróceniu się o rozpoczęcie konsultacji na temat przypadków nieprzestrzegania praw człowieka, zasad demokracji i praworządności, o których mowa w art. 96 umowy z Kotonu;

10.  wyraża głębokie zaniepokojenie skutkami społeczno-gospodarczymi kryzysu oraz jego skutkami dla bezpieczeństwa i sytuacji humanitarnej w kraju i całym regionie, ponieważ mogą one zagrażać regionalnej stabilności i powodować eskalację przemocy oraz dalsze rozprzestrzenianie się chorób zakaźnych;

11.  wyraża poważne zaniepokojenie trudną sytuacją uchodźców z Burundi, którzy uciekli z kraju po rozpoczęciu się kryzysu; wzywa społeczność międzynarodową do udzielenia odpowiedniej pomocy humanitarnej;

12.  zwraca się do Senatu Burundi o szybkie zatwierdzenie nowej ustawy medialnej przyjętej jednomyślnie przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 4 marca 2015 r., a tym samym o umożliwienie jej ogłoszenia i ratyfikacji; wzywa rząd Burundi do dekryminalizacji przestępstw medialnych i do zapewnienia mediom całkowitej wolności i niezależności;

13.  wzywa do uchylenia dekretu 530/1597 ustanawiającego tymczasowe zawieszenie działalności dziesięciu organizacji praw człowieka oraz do niezwłocznego odblokowania ich kont bankowych, by organizacje te mogły prowadzić działalność w sposób nieograniczony;

14.  apeluje o natychmiastowe i bezwarunkowe uwolnienie osób aresztowanych za korzystanie z przysługujących im praw politycznych i demokratycznych, w tym oponentów politycznych, dziennikarzy i obrońców praw człowieka;

15.  z zadowoleniem odnosi się do wysłania przez UA obserwatorów praw człowieka i ekspertów w tej dziedzinie mających monitorować sytuację w zakresie praw człowieka i podkreśla znaczenie podejmowania z nimi współpracy w celu ułatwiania realizacji powierzonych im zadań; ponadto wzywa Międzynarodowy Trybunał Karny do zbadania przypadków domniemanego naruszenia praw człowieka, podlegających jego jurysdykcji, do których doszło w czasie ostatniego kryzysu;

16.  zwraca się do Komisji i państw członkowskich o wyłączenie „Pomocy dla Burundi” z centralnego wsparcia budżetowego w celu zwiększenia wsparcia finansowego dla społeczeństwa obywatelskiego, a przede wszystkim skoncentrowania się na problemach humanitarnych i społeczno-gospodarczych;

17.  podkreśla, że osoby bezpośrednio lub pośrednio biorące udział w aktach przemocy i naruszeniach praw człowieka muszą zostać indywidualnie pociągnięte do odpowiedzialności i rozliczone ze swoich czynów przed sądem bez stosowania nieludzkiego i poniżającego traktowania; popiera zastosowane przez UE środki w postaci ograniczeń w podróżowaniu i zamrażania aktywów osób, podmiotów i organów z Burundi biorących udział w planowaniu, kierowaniu lub popełnianiu aktów naruszających międzynarodowe prawo dotyczące praw człowieka lub prawo humanitarne;

18.  potwierdza przekonanie, że tylko dialog i konsensus, w oparciu o poszanowanie porozumienia z Aruszy i konstytucji Burundi, mogą umożliwić znalezienie trwałego rozwiązania politycznego, przy zapewnieniu konsolidacji pokoju oraz wzmocnienia demokracji i praworządności;

19.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie AKP–UE, Komisji Europejskiej, rządowi Burundi, rządom krajów Wspólnoty Wschodnioafrykańskiej, wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel UE do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Federice Mogherini, Unii Afrykańskiej i Sekretarzowi Generalnemu Organizacji Narodów Zjednoczonych.

 

(1)

Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0275.

(2)

Dz.U. L 257 z 2.10.2015, s. 37.

Informacja prawna