Procedura : 2015/2935(RSP)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : B8-1359/2015

Teksty złożone :

B8-1359/2015

Debaty :

Głosowanie :

PV 16/12/2015 - 11.12
CRE 16/12/2015 - 11.12
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2015)0461

PROJEKT REZOLUCJI
PDF 339kWORD 81k
Patrz też projekt wspólnej rezolucji RC-B8-1351/2015
9.12.2015
PE573.404v01-00
 
B8-1359/2015

złożony w następstwie pytania wymagającego odpowiedzi ustnej B8-1110/2015

zgodnie z art. 128 ust. 5 Regulaminu


w sprawie sytuacji na Węgrzech  (2015/2935(RSP))


Judith Sargentini, Benedek Jávor, Ulrike Lunacek, Monika Vana w imieniu grupy Verts/ALE

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie sytuacji na Węgrzech  (2015/2935(RSP))  
B8-1359/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając preambułę Traktatu o Unii Europejskiej (TUE), w szczególności akapit drugi oraz akapity od czwartego do siódmego,

–  uwzględniając w szczególności art. 2, art. 3 ust. 3 akapit drugi oraz art. 6 i 7 Traktatu o Unii Europejskiej, a także artykuły Traktatu o Unii Europejskiej, jak i Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej dotyczące poszanowania, upowszechniania i ochrony praw podstawowych w UE,

–  uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej z dnia 7 grudnia 2000 r. ogłoszoną w dniu 12 grudnia 2007 r. w Strasburgu, która weszła w życie wraz z Traktatem z Lizbony w grudniu 2009 r.,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 czerwca 2015 r. w sprawie sytuacji na Węgrzech(1),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 11 marca 2014 r. pt. „Nowe ramy UE na rzecz umocnienia praworządności” (COM(2014)0158),

–  uwzględniając oświadczenie Komisarza Praw Człowieka Rady Europy z dnia 27 listopada 2015 r. wydane w związku z odbytą przez niego wizytą na Węgrzech,

–  uwzględniając opinie w sprawie Węgier wydane przez Europejską Komisję na rzecz Demokracji przez Prawo (Komisja Wenecka) Rady Europy,

–  uwzględniając oświadczenie Komisji przedstawione podczas debaty plenarnej w Parlamencie w dniu 2 grudnia 2015 r. w sprawie sytuacji na Węgrzech,

–  uwzględniając pytanie do Komisji w sprawie sytuacji na Węgrzech: działania następcze w związku z rezolucją Parlamentu Europejskiego z dnia 10 czerwca 2015 r. (O-000140/2015 – B8-1110/2015),

–  uwzględniając art. 128 ust. 5 i art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że Unia Europejska opiera się na wartościach takich jak poszanowanie godności ludzkiej, wolności, demokracji, równości, praworządności i poszanowanie praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości, oraz że wartości te są wspólne państwom członkowskim w społeczeństwie opartym na pluralizmie, niedyskryminacji, tolerancji, sprawiedliwości, solidarności oraz równości kobiet i mężczyzn (art. 2 TUE);

B.  mając na uwadze, że Karta praw podstawowych Unii Europejskiej zakazuje wszelkiej dyskryminacji, w tym ze względu na płeć, rasę, kolor skóry, pochodzenie etniczne lub społeczne, cechy genetyczne, język, religię lub przekonania, wszelkie poglądy, w tym polityczne, przynależność do mniejszości narodowej, majątek, urodzenie, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną;

C.  mając na uwadze, że prawo do azylu gwarantują postanowienia konwencji genewskiej z dnia 28 lipca 1951 r. i protokołu do niej z dnia 31 stycznia 1967 r. dotyczącego statusu uchodźców, jak również TUE i TFUE;

D.  mając na uwadze, że ostatnie wydarzenia, a także inicjatywy i środki podjęte na przestrzeni ubiegłych kilku lat na Węgrzech doprowadziły do poważnego pogorszenia się sytuacji w zakresie m.in. wolności i pluralizmu mediów, walki z nietolerancją i dyskryminacją, praw człowieka przysługujących migrantom, osobom ubiegającym się o azyl i uchodźcom, wolności zrzeszania się i zgromadzeń, wolności w zakresie edukacji i prowadzenia badań naukowych, prawa do równego traktowania ze względu na wyznawaną religię i wyznawane przekonania, zdolności organizacji społeczeństwa obywatelskiego do pełnienia należnej im roli bez utrudnień i ograniczania ich praw, praw osób należących do mniejszości, w tym praw Romów i osób LGBTI, funkcjonowania sytemu konstytucyjnego, niezawisłości wymiaru sprawiedliwości i niezależności innych instytucji, które powinny pełnić funkcję kontrolną w demokratycznym państwie, a także do szeregu niepokojących zarzutów dotyczących korupcji i konfliktów interesów podważających praworządność;

E.  mając na uwadze, że Komisja nie odpowiedziała na apel Parlamentu zawarty w jego rezolucji z dnia 10 czerwca 2015 r. w sprawie sytuacji na Węgrzech o uruchomienie procesu dokładnego monitorowania sytuacji w zakresie demokracji, praworządności i praw podstawowych na Węgrzech, który pozwoli ocenić potencjalne systematyczne poważne naruszenia wartości, na których opiera się Unia, zgodnie z art. 2 TUE;

F.  mając na uwadze, że w lipcu i wrześniu 2015 r. parlament Węgier przyjął szereg poprawek dotyczących w szczególności prawa azylowego, kodeksu karnego, prawa karnego procesowego, ustawy o granicach, ustawy o policji i ustawy o obronie narodowej; mając na uwadze, że w swojej wstępnej ocenie Komisja wskazała na szereg zastrzeżeń i wątpliwości dotyczących treści i trybu wdrożenia tych zmian; mając na uwadze, że w dniu 6 października 2015 r. Komisja przesłała do rządu Węgier pismo administracyjne; mając na uwadze, że rząd Węgier udzielił odpowiedzi na to pismo;

G.  mając na uwadze, że w swoim oświadczeniu wygłoszonym podczas debaty plenarnej w Parlamencie Europejskim w dniu 2 grudnia 2015 r. na temat sytuacji na Węgrzech Komisja zadeklarowała gotowość podjęcia wszelkich środków, którymi dysponuje, w tym wszczęcia postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, w celu zapewnienia przestrzegania przez Węgry – jak również każde inne państwo członkowskie – swoich obowiązków wynikających z unijnego prawa oraz poszanowania wartości Unii zapisanych w art. 2 TUE; mając na uwadze, że Komisja uważa, że na obecnym etapie nie zostały spełnione warunki zastosowania ram na rzecz umocnienia praworządności w odniesieniu do Węgier;

1.  potwierdza stanowisko wyrażone w swojej rezolucji z dnia 10 czerwca 2015 r. w sprawie sytuacji na Węgrzech, w której potępiono wielokrotne wypowiedzi premiera Węgier Viktora Orbána, nawołujące do debaty nad ewentualnym przywróceniem kary śmierci na Węgrzech, potępiono konsultacje społeczne w sprawie migracji oraz odnośną ogólnokrajową kampanię billboardową zainicjowaną przez rząd Węgier, zaapelowano do Komisji o zainicjowanie pierwszego etapu realizacji unijnych ram na rzecz umocnienia praworządności oraz wezwano Komisję do przedstawienia wniosku w sprawie ustanowienia unijnego mechanizmu dotyczącego demokracji, praworządności i praw podstawowych;

2.  przypomina, że wyraźne ryzyko poważnego naruszenia przez państwo członkowskie wartości wymienionych w art. 2 TUE spowodowałoby wszczęcie postępowania, o którym mowa w art. 7;

3.  wyraża ubolewanie w związku z serią środków ustawodawczych pośpieszenie przyjętych w ostatnich miesiącach, które skrajnie utrudniły dostęp do ochrony międzynarodowej oraz bezzasadnie kryminalizują migrantów i osoby ubiegające się o azyl, z naruszeniem konwencji genewskiej i protokołów do niej; podkreśla swoje obawy związane z poszanowaniem zasady non-refoulement; potępia stosowanie na coraz większą skalę środków detencyjnych wobec osób ubiegających się o azyl oraz używanie retoryki ksenofobicznej łączącej migrantów z problemami społecznymi lub zagrożeniem dla bezpieczeństwa, w tym poprzez rządowe kampanie informacyjne, co czyni integrację niewielkiej liczby migrantów pozostających w tym kraju jeszcze bardziej problematyczną;

4.  uważa, że wszystkie państwa członkowskie muszą w pełni przestrzegać prawa UE w praktyce legislacyjnej i administracyjnej oraz że wszelkie ustawodawstwo, w tym prawo pierwotne każdego kraju będącego członkiem UE lub kandydatem do przystąpienia do Unii, musi odzwierciedlać podstawowe wartości europejskie, w szczególności zasady demokratyczne, praworządność oraz prawa podstawowe, i być z nimi zgodne;

5.  ponownie ubolewa nad brakiem reakcji ze strony Rady na rozwój sytuacji na Węgrzech; apeluje do Rady Unii Europejskiej i Rady Europejskiej o niezwłoczne przeprowadzenie dyskusji i przyjęcie konkluzji w sprawie sytuacji na Węgrzech;

6.  zauważa, że wydarzenia na Węgrzech budzą obawy, jeżeli chodzi o przestrzeganie zasady praworządności, demokracji i praw podstawowych na przestrzeni ostatnich kilku lat, które traktowane łącznie mogą stać się potencjalnym systemowym zagrożeniem dla praworządności w tym państwie członkowskim; jest przekonany, że Węgry są dla UE sprawdzianem zdolności i gotowości Unii do podjęcia reakcji w odpowiedzi na zagrożenia i naruszenia jej własnych wartości podstawowych ze strony państwa członkowskiego; z niepokojem zauważa, że rozwój wydarzeń w kilku innych państwach członkowskich takich jak Polska niepokojąco przypomina podobne przypadki naruszania praworządności, jakie miały miejsce na Węgrzech;

7.  ubolewa nad tym, że obecne podejście stosowane przez Komisję skupia się głównie na marginalnych, technicznych aspektach ustawodawstwa, a pomija trendy, schematy i łączny wpływ środków na praworządność i poszanowanie praw podstawowych; jest zdania, że postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w większości przypadków nie doprowadziły do realnych zmian i nie zdołały w szerszym stopniu naprawić sytuacji; ponawia swój apel do Komisji o rozpoczęcie pierwszego etapu działań przewidzianych w unijnych ramach na rzecz umocnienia praworządności, a tym samym o niezwłoczne rozpoczęcie procesu skrupulatnego monitorowania stanu demokracji, praworządności i praw podstawowych na Węgrzech, który pozwoli ocenić potencjalne poważne naruszenia wartości będących fundamentem Unii Europejskiej zgodnie z art. 2 TUE, co obejmuje też łączny wpływ różnych środków pogarszających stan demokracji, praworządności i praw podstawowych, oraz ocenić ryzyko powstania zagrożenia systemowego dla praworządności w tym państwie członkowskim, które mogłoby przekształcić się w realne ryzyko poważnego naruszenia w rozumieniu art. 7 TUE;

8.  uważa, że Komisja nie wywiązuje się jak dotąd ze swoich obowiązków jako instytucji stojącej na straży traktów i nie podejmuje działań służących wspólnym interesom i wartościom Unii; ubolewa nad tym, że Komisja – nie uwzględniając zastrzeżeń Parlamentu wielokrotnie wyrażanych przez większość posłów ani nie udzielając na nie stosownej odpowiedzi – naraża na uszczerbek zasadę wzajemnej lojalnej współpracy między instytucjami określoną w art. 13 ust. 2 TUE; odnotowuje decyzję Komisji z dnia 14 lipca 2015 r. o zawieszeniu kilku postępowań o udzielenie zamówienia w ramach ośmiu programów finansowanych przez UE ze względu na stosowanie nadmiernie restrykcyjnego kryterium kwalifikacji w procedurach zamówień publicznych na Węgrzech; wzywa Komisję do dalszego prowadzenia wszystkich dochodzeń i stosowania wszelkich dostępnych narzędzi ustawodawczych w ich pełnym zakresie, aby zapewnić przejrzyste i prawidłowe wykorzystanie środków UE na Węgrzech zgodnie z przepisami unijnego prawa;

9.  z zadowoleniem przyjmuje rejestrację europejskiej inicjatywy obywatelskiej, w ramach której zwrócono się do Komisji, by zaproponowała zastosowanie art. 7 TUE ze względu na naruszenia wartości podstawowych UE, które zarzuca się Węgrom; zobowiązuje Komisję Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych do opracowania specjalnego sprawozdania w sprawie Węgier zgodnie z art. 83 ust. 1 lit. a) Regulaminu w celu przyjęcia uzasadnionego wniosku wzywającego Radę do podjęcia działań zgodnie z art. 7 ust. 1 TUE;

10.  ponownie wzywa Komisję do przedstawienia wniosku w sprawie utworzenia unijnego mechanizmu dotyczącego demokracji, praworządności i praw podstawowych, jako narzędzia przestrzegania i egzekwowania postanowień Karty i traktatów podpisanych przez wszystkie państwa członkowskie, który będzie opierał się na wspólnych i obiektywnych wskaźnikach, a także do przeprowadzania bezstronnej corocznej oceny sytuacji w zakresie praw podstawowych, demokracji i praworządności we wszystkich bez wyjątku państwach członkowskich, na równych zasadach, obejmującej również ocenę przeprowadzoną przez Agencję Praw Podstawowych Unii Europejskiej, z uwzględnieniem odpowiednich wiążących mechanizmów naprawczych, w celu zaradzenia istniejącym brakom i umożliwienia automatycznego i stopniowego reagowania na naruszanie praworządności i praw podstawowych na szczeblu państw członkowskich;

11.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Komisji, Radzie, prezydentowi, rządowi i parlamentowi Węgier, rządom i parlamentom państw członkowskich i państw kandydujących, Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej, Radzie Europy oraz Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie.

(1)

Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0227.

Informacja prawna