Procedura : 2015/2979(RSP)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : B8-1397/2015

Teksty złożone :

B8-1397/2015

Debaty :

Głosowanie :

PV 17/12/2015 - 9.10
CRE 17/12/2015 - 9.10
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2015)0471

PROJEKT REZOLUCJI
PDF 344kWORD 80k
Patrz też projekt wspólnej rezolucji RC-B8-1362/2015
14.12.2015
PE574.467v01-00
 
B8-1397/2015

złożony w następstwie oświadczenia wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa

zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu


w sprawie 20. rocznicy układu pokojowego z Dayton (2015/2979(RSP))


Igor Šoltes, Terry Reintke, Davor Škrlec, Ulrike Lunacek, Monika Vana, Ernest Urtasun, Bodil Valero, Reinhard Bütikofer w imieniu grupy Verts/ALE

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie 20. rocznicy układu pokojowego z Dayton (2015/2979(RSP))  
B8-1397/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając układ pokojowy z Dayton, jego ramy ogólne i dwanaście załączników do niego,

–  uwzględniając rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2247 (2015)(1) odnawiającą mandat sił stabilizacyjnych w Bośni i Hercegowinie pod auspicjami Unii Europejskiej,

–  uwzględniając swoje rezolucje dnia 7 lipca 2005 r.(2), z dnia 15 stycznia 2009 r.(3) oraz z dnia 9 lipca 2015 r.(4) w sprawie Srebrenicy,

–  uwzględniając swoje liczne rezolucje w sprawie sprawozdań z postępów Bośni i Hercegowiny,

–  uwzględniając Układ o stabilizacji i stowarzyszeniu między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi a Bośnią i Hercegowiną (BiH), który został podpisany w Luksemburgu w dniu 16 czerwca 2008 r. i wszedł w życie w dniu 1 czerwca 2015 r.,

–  uwzględniając opinię Komisji Weneckiej(5) z dnia 11 marca 2005 r. w sprawie sytuacji konstytucyjnej w Bośni i Hercegowinie oraz uprawnień Wysokiego Przedstawiciela,

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że dnia 21 listopada 1995 r. w Dayton (Ohio) parafowano tekst układu pokojowego z Dayton; mając na uwadze, że dnia 14 grudnia 1995 r. w Paryżu podpisano układ pokojowy z Dayton, kładąc kres najbardziej krwawemu konfliktowi w Europie od zakończenia drugiej wojny światowej;

B.  mając na uwadze, że według szacunków ONZ w wojnie w BiH zginęło około stu tysięcy ludzi, wiele tysięcy zostało poważnie rannych, a dziesiątki tysięcy padły ofiarą przemocy seksualnej; mając na uwadze, że w wyniku wojny w BiH wysiedlono ponad dwa miliony ludzi;

C.  mając na uwadze, że zawarcie układu pokojowego z Dayton było konieczne, by powstrzymać rozlew krwi, jednak wbrew oczekiwaniom i nadziejom wielu stron zaangażowanych w proces pokojowy nie pozwoliło BiH stać się samodzielnym oraz dobrze funkcjonującym państwem;

D.  mając na uwadze, że Europejska Komisja na rzecz Demokracji przez Prawo (Komisja Wenecka) przedstawiła szczegółowe, umiarkowane i praktyczne propozycje całościowej reformy konstytucji BiH;

E.  mając na uwadze, że w 2009 r. Europejski Trybunał Praw Człowieka orzekł w sprawie Sejdić-Finci, że fragmenty obecnie obowiązującej konstytucji BiH naruszają europejską konwencję praw człowieka; mając na uwadze, że w 2014 r. trybunał wydał podobny wyrok w sprawie Zornić;

F.  mając na uwadze, że tzw. kwietniowy pakiet zmian konstytucyjnych z 2006 r., które poparli przedstawiciele większości głównych partii w BiH i które zawierały szereg propozycji wzmacniających kompetencje państwa oraz likwidujących pewne nieprawidłowości władzy ustawodawczej i wykonawczej w BiH, został odrzucony jedynie dwoma głosami, których zabrakło do uzyskania wymaganej większości;

G.  mając na uwadze, że nadal nie wdrożono w pełni załącznika VII do układu pokojowego z Dayton; mając na uwadze, że nadal istnieje potrzeba znalezienia sprawiedliwych, kompleksowych i trwałych rozwiązań dla przesiedleńców wewnętrznych, uchodźców i innych osób dotkniętych konfliktem, a także osiągnięcia postępów w poprawie integracji społeczno-gospodarczej osób, które powróciły do swoich domów;

H.  mając na uwadze, że według Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża nadal zaginionych jest około 11 000 osób, a ich los pozostaje nieznany(6);

1.  upamiętnia historyczne wydarzenie, jakim było parafowanie układu pokojowego z Dayton dnia 21 listopada 1995 r. w Dayton, a następnie podpisanie go dnia 14 grudnia 1995 r. w Paryżu, co położyło kres straszliwemu konfliktowi zbrojnemu w sercu Europy, który charakteryzował się czystkami etnicznymi na masową skalę, ludobójstwem i licznymi zbrodniami wojennymi;

2.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że od listopada 1995 r. nie doszło do żadnych istotnych incydentów zagrażających bezpieczeństwu ani do żadnych incydentów wojskowych, które podważałaby układ pokojowy z Dayton, a przez ostatnie 20 lat bezpieczeństwo w BiH stale się zwiększało, osiągając obecnie przyzwoity poziom;

3.  przypomina, że do układu pokojowego z Dayton dołączono 12 załączników, regulujących różne kwestie, takie jak aspekty wojskowe (załącznik 1A), stabilizacja regionalna (załącznik 1B), konstytucja (załącznik 4), prawa człowieka (załącznik 6) oraz uchodźcy i przesiedleńcy (załącznik 7); podkreśla, że należy wykorzystać 20. rocznicę do oceny stopnia wdrożenia wszystkich tych załączników;

4.  jest głęboko przekonany, że obecnie obowiązująca konstytucja BiH, zawarta w załączniku 4, pilnie wymaga zmiany, tak aby państwo mogło funkcjonować z korzyścią dla wszystkich obywateli oraz przygotować się do członkostwa w UE; podkreśla również, że dobrobyt gospodarczy jest możliwy jedynie w oparciu o demokratyczne i pluralistyczne społeczeństwo oraz państwo;

5.  potwierdza zaangażowanie UE na rzecz perspektywy europejskiej i kontynuowania procesu akcesyjnego Bośni i Hercegowiny oraz wszystkich państw Bałkanów Zachodnich; uważa, że współpraca regionalna i proces integracji europejskiej są najlepszą drogą do promowania pojednania oraz przezwyciężenia nienawiści i podziałów;

6.  przypomina swoje wcześniejsze oświadczenia dotyczące sposobu zreformowania konstytucji określonej w układzie z Dayton, w których podkreślił następujące kwestie:

•  państwo powinno mieć wystarczającą władzę ustawodawczą, budżetową, wykonawczą i sądową, aby działać jako członek UE, ustanowić i utrzymać sprawnie funkcjonujący wspólny rynek oraz wspierać spójność gospodarczą i społeczną;

•  liczba szczebli administracyjnych uczestniczących w zarządzaniu krajem powinna być współmierna do zasobów finansowych BiH i powinna opierać się na wydajnym, spójnym i skutecznym rozdziale kompetencji;

•  obrona żywotnych interesów narodowych w BiH musi odpowiadać zdolności kraju do działania; wymagana jest jasna, wyczerpująca, a zarazem wąska interpretacja pojęcia „żywotnych interesów narodowych”, aby zapobiec wszelkim motywowanym etnicznie nadużyciom instrumentu weta dla celów czysto obstrukcyjnych;

•  należy przeprowadzić gruntowną rewizję mechanizmu weta zgłaszanego przez część składową kraju, który powinien mieć zastosowanie jedynie do spraw z zakresu wspólnej kompetencji państwa i jego części składowych;

•  wszystkim mniejszościowym wspólnotom narodowym muszą przysługiwać te same prawa co narodom składowym, co oznacza zniesienie ograniczeń etnicznych dla biernego prawa wyborczego zgodnie z postanowieniami europejskiej konwencji praw człowieka i odpowiednimi opiniami Europejskiej Komisji na rzecz Demokracji przez Prawo (Komisji Weneckiej) Rady Europy;

7.  zwraca się do wszystkich partii politycznych, aby wzięły udział w tym procesie w sposób konstruktywny i otwarty i aby korzystały przy tym z porad i wskazówek, których może udzielić Komisja Wenecka; przyjmuje z zadowoleniem i wspiera starania organizacji społeczeństwa obywatelskiego, by mieć wpływ na przebieg reformy konstytucyjnej; z zadowoleniem przyjmuje decyzje Rady Ministrów z września 2015 r.: decyzję dotyczącą planu działań na rzecz wdrożenia wyroków Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawach Sejdić-Finci oraz Zornić oraz decyzję w sprawie powołania komisji, która przygotuje projekt zmian w konstytucji;

8.  ponownie podkreśla zobowiązanie do wdrożenia załącznika 7 do układu pokojowego z Dayton w celu zapewnienia trwałego powrotu przesiedleńców wewnętrznych, uchodźców i innych osób będących ofiarami konfliktu oraz opracowania na ich rzecz sprawiedliwych, całościowych i trwałych rozwiązań; z zaniepokojeniem zauważa, że w Bośni i Hercegowinie nadal znajduje się 84 500 przesiedleńców wewnętrznych; wzywa do skutecznego wdrożenia zmienionej strategii dotyczącej załącznika 7 do układu pokojowego z Dayton;

9.  apeluje o położenie kresu sprzyjającej podziałom retoryce nacjonalistycznej i secesjonistycznej, która polaryzuje społeczeństwo i podważa podstawowe założenia układu pokojowego z Dayton; wyraża głębokie zaniepokojenie deklaracją przyjętą w dniu 25 kwietnia 2015 r. przez kongres Sojuszu Niezależnych Socjaldemokratów (SNSD) we wschodnim Sarajewie, zawierającą między innymi postulat organizacji w 2018 r. referendum w sprawie niepodległości Republiki Serbskiej; jest również zaniepokojony przygotowaniami do organizacji w Republice Serbskiej referendum w sprawie ogólnokrajowego systemu sądownictwa; podkreśla, że na mocy układu z Dayton Republika Serbska nie ma prawa do secesji; przypomina, że przyjmując pisemne zobowiązanie, wszystkie siły polityczne, w tym SNSD, zobowiązały się do przestrzegania „suwerenności, integralności terytorialnej i niezależności politycznej Bośni i Hercegowiny”;

10.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządom państw członkowskich, rządom i parlamentom Bośni i Hercegowiny oraz jej części składowych, a także rządom i parlamentom państw Bałkanów Zachodnich.

(1)

http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=S/RES/2247(2015)

(2)

Dz.U. C 157 E z 6.7.2006, s. 468.

(3)

Dz.U. C 46 E z 24.2.2010, s. 111.

(4)

Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0276.

(5)

http://www.venice.coe.int/webforms/documents/default.aspx?pdffile=CDL-AD(2005)004-e

(6)

https://www.icrc.org/en/document/srebrenica-twenty-years-let-us-not-forget

Informacja prawna