Procedure : 2015/2979(RSP)
Stadium plenaire behandeling
Documentencyclus : B8-1398/2015

Ingediende teksten :

B8-1398/2015

Debatten :

Stemmingen :

PV 17/12/2015 - 9.10
CRE 17/12/2015 - 9.10
Stemverklaringen

Aangenomen teksten :

P8_TA(2015)0471

ONTWERPRESOLUTIE
PDF 176kWORD 67k
Zie ook gezamenlijke ontwerpresolutie RC-B8-1362/2015
14.12.2015
PE574.468v01-00
 
B8-1398/2015

naar aanleiding van een verklaring van de vicevoorzitter van de Commissie/hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid

ingediend overeenkomstig artikel 123, lid 2, van het Reglement


over het vredesakkoord van Dayton, dat twintig jaar geleden werd gesloten (2015/2979(RSP))


Fabio Massimo Castaldo, Ignazio Corrao namens de EFDD-Fractie

Resolutie van het Europees Parlement over het vredesakkoord van Dayton, dat twintig jaar geleden werd gesloten (2015/2979(RSP))  
B8-1398/2015

Het Europees Parlement,

–  gezien het vredesakkoord van Dayton, het algemeen kaderakkoord en de twaalf bijlagen ervan,

–  gezien zijn resoluties van 7 juli 2005(1), 15 januari 2009(2) en 9 juli 2015(3) over Srebrenica,

–  gezien zijn talrijke resoluties over de voortgangsverslagen inzake Bosnië en Herzegovina,

–  gezien de stabilisatie- en associatieovereenkomst tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en Bosnië en Herzegovina (BiH), anderzijds, die op 16 juni 2008 in Luxemburg is ondertekend en op 1 juni 2015 van kracht is geworden,

–  gezien het advies van de Commissie van Venetië van 11 maart 2005 over de constitutionele situatie in Bosnië en Herzegovina en de bevoegdheden van de hoge vertegenwoordiger,

–  gezien artikel 123, lid 2, van zijn Reglement,

A.  overwegende dat de tekst van het vredesakkoord van Dayton op 21 november 1995 in Dayton, Ohio werd geparafeerd; overwegende dat met het vredesakkoord van Dayton, dat op 14 december 1995 in Parijs werd ondertekend, een einde kwam aan het meest bloedige conflict sinds de Tweede Wereldoorlog;

B.  overwegende dat volgens schattingen van de VN tijdens de oorlog in BiH rond de honderdduizend mensen zijn omgekomen, vele duizenden ernstig gewond zijn geraakt en enkele tienduizenden slachtoffer zijn geworden van seksueel geweld; overwegende dat de oorlog in BiH twee miljoen ontheemden tot gevolg heeft gehad;

C.  overwegende dat het vredesakkoord van Dayton nodig was om een eind te maken aan het bloedvergieten, maar dat het akkoord er helaas niet in is geslaagd een levensvatbare en goed functionerende staat BiH in het leven te roepen, zoals de afgelopen jaren is gebleken uit de aanhoudende politieke crisis in het land die is te wijten aan een onvermogen om compromissen te sluiten;

D.  overwegende dat de Europese Commissie voor democratie middels het recht (de Commissie van Venetië) gedetailleerde, gematigde en praktische voorstellen heeft gedaan over de wijze waarop de grondwet van BiH op een alomvattende manier kan worden herzien;

E.  overwegende dat het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) in 2009 in de zaak Sejdić-Finci heeft geoordeeld dat delen van de huidige grondwet van BiH een schending inhouden van het Europees Verdrag voor de rechten van de mens; overwegende dat het Hof in 2014 in de zaak Zornić een soortgelijk arrest heeft gewezen;

F.  overwegende dat vertegenwoordigers van het merendeel van de belangrijkste partijen van BiH het zogenoemde "pakket van april" met grondwetswijzigingen uit 2006 hebben ondersteund dat een aantal voorstellen bevatte waarmee de bevoegdheden van de centrale overheid hadden moeten worden versterkt en bepaalde tekortkomingen van de wetgevende en uitvoerende machten van BiH hadden moeten worden verholpen, maar dat met een tekort van slechts twee stemmen niet de drempel werd gehaald die nodig is voor de goedkeuring van grondwetswijzigingen;

G.  overwegende dat Bijlage 7 bij het vredesakkoord van Dayton nog altijd niet volledig ten uitvoer is gelegd; overwegende dat de binnenlands ontheemden, alsook vluchtelingen en andere slachtoffers van het conflict nog op billijke, alomvattende en duurzame oplossingen wachten en dat er nog vooruitgang moet worden geboekt bij de sociale en economische integratie van degenen die zijn teruggekeerd;

H.  overwegende dat er volgens het Internationale Rode Kruis nog altijd zo'n 11.000 vermiste personen zijn wier lot onbekend is;

1.  herdenkt de historische gebeurtenis van de parafering en ondertekening van het vredesakkoord van Dayton die plaatsvonden op 21 november 1995 in Dayton en op 14 december 1995 in Parijs en die hebben geleid tot het einde van een verschrikkelijk gewapend conflict in het hart van Europa dat werd gekenmerkt door etnische zuiveringen op grote schaal, volkerenmoord en talloze oorlogsmisdaden;

2.  betuigt zijn medeleven met de families van de vele slachtoffers en vermisten van de oorlog in BiH; verzoekt de autoriteiten van BiH hun samenwerking met het Internationaal Straftribunaal voor het voormalige Joegoslavië (ICTY) voort te zetten en extra inspanningen te leveren om daadwerkelijk iets te doen aan de achterstand bij de binnenlandse vervolging van oorlogsmisdaden, teneinde de personen die wreedheden en mensenrechtenschendingen hebben begaan voor het gerecht te brengen;

3.  herinnert eraan dat het vredesakkoord van Dayton twaalf bijlagen telt waarin diverse kwesties worden geregeld zoals de militaire aspecten (Bijlage 1A), de regionale stabilisatie (Bijlage 1B), de grondwet (Bijlage 4), de mensenrechten (Bijlage 6) en de vluchtelingen en ontheemden (Bijlage 7); onderstreept de noodzaak om deze herdenking aan te grijpen als een gelegenheid om te evalueren in hoeverre er vooruitgang is geboekt bij de tenuitvoerlegging van alle afzonderlijke bijlagen;

4.  is ten diepste ervan overtuigd dat de huidige grondwet van BiH, zoals vastgelegd in Bijlage 4 bij het vredesakkoord van Dayton, dringend moet worden herzien, opdat de staat kan functioneren op een wijze die al zijn burgers ten goede komt en opdat toetredingsonderhandelingen met de EU mogelijk zijn; onderstreept de noodzaak van een ingrijpende grondwetsherziening en een hervormingsproces dat nodig is om het institutionele kader van het land doeltreffend en doelmatig te laten werken;

5.  herhaalt dat de EU alles gelegen is aan het Europese perspectief en het verdere toetredingsproces van BiH en alle landen op de westelijke Balkan; is van mening dat regionale samenwerking en het Europese integratieproces de beste manier zijn om verzoening te bevorderen en haat en tweedracht te overwinnen;

6.  is van oordeel dat er een paar langetermijndoelstellingen zijn die in overweging moeten worden genomen:

•  streven naar een einddoel van een democratisch legitieme grondwet die wordt voorbereid middels deelneming van alle politieke krachten en het maatschappelijk middenveld in het kader van een openbaar en transparant proces;

•  binnen een langetermijnperspectief geleidelijk overstappen van een staat die is gebaseerd op gelijke rechten voor drie constituerende bevolkingsgroepen naar een staat op basis van gelijke rechten voor alle burgers;

•  geleidelijk afstappen van de rol van de hoge vertegenwoordiger, wanneer eenmaal aan de nodige voorwaarden is voldaan, en zijn rol als besluitvormer omvormen tot een rol als bemiddelaar;

7.  herinnert aan zijn eerdere verklaringen over de wijze waarop de grondwet van Dayton kan worden herzien en zijn nadruk op de volgende punten:

•  de staat moet over toereikende wetgevings-, begrotings-, uitvoerings- en juridische bevoegdheden beschikken om als lid van de EU te kunnen functioneren, een werkende interne markt op te zetten en in stand te houden, en de economische en sociale samenhang te bevorderen;

•  het aantal bestuurslagen waarover het bestuur van BiH is verdeeld, moet in verhouding staan tot de financiële middelen die het land ter beschikking staan en moet zijn gebaseerd op een doelmatige, samenhangende en doeltreffende toewijzing van bevoegdheden;

•  de vrijwaring van vitale nationale belangen binnen BiH moet verenigbaar zijn met het handelingsvermogen van het land; er is een duidelijke, uitputtende en tegelijk strikte uitleg nodig van het begrip "vitale nationale belangen", teneinde te voorkomen dat het daarmee verband houdende vetorecht uit etnische beweegredenen wordt misbruikt om een obstructiebeleid te voeren;

•  er is een diepgaande herziening van het vetorecht van de entiteiten vereist, dat alleen nog maar van toepassing zou moeten zijn op aangelegenheden die onder de gezamenlijke verantwoordelijkheid van de centrale overheid en de entiteiten valt,

•  alle minderheden moeten beschikken over dezelfde rechten als constituerende bevolkingsgroepen, hetgeen, in overeenstemming met de bepalingen van het Europees Verdrag voor de rechten van de mens en de relevante adviezen van de Europese Commissie voor democratie door middel van het recht (Commissie van Venetië) van de Raad van Europa, de afschaffing inhoudt van op etnische afkomst gebaseerde beperkingen van het recht om te worden verkozen;

8.  verzoekt alle politieke partijen op constructieve en open wijze deel te nemen aan dit proces en gebruik te maken van het advies en de begeleiding die de Commissie van Venetië tijdens dit proces kan bieden; verwelkomt en ondersteunt de inspanningen van organisaties uit het maatschappelijk middenveld om invloed uit te oefenen op het proces van constitutionele hervorming; is verheugd over de besluiten van de Raad van Ministers van september 2015 over een actieplan inzake de tenuitvoerlegging van de arresten van het EVRM in de zaken Sejdić-Finci en Zornić en over de instelling van een commissie die de grondwetswijzigingen zal opstellen;

9.  wijst andermaal op de verplichting om bijlage 7 van het vredesakkoord van Dayton ten uitvoer te leggen, teneinde de duurzame terugkeer van de binnenlandse ontheemden, vluchtelingen en andere door het conflict getroffen personen te waarborgen en hun rechtvaardige, alomvattende en permanente oplossingen te bieden; stelt met bezorgdheid vast dat er in BiH nog steeds 84 500 binnenlandse ontheemden zijn; dringt aan op een doeltreffende uitvoering van de herziene strategie met betrekking tot bijlage 7 bij het vredesakkoord van Dayton;

10.  verzoekt zijn Voorzitter deze resolutie te doen toekomen aan de Raad en de Commissie, de regeringen van de lidstaten, de regeringen en parlementen van Bosnië en Herzegovina en zijn entiteiten, en de regeringen en parlementen van de landen van de westelijke Balkan.

(1)

PB C 157 E van 6.7.2006, blz. 468.

(2)

PB C 46 E van 24.2.2010, blz. 111.

(3)

Aangenomen teksten, P8_TA(2015)0276.

Juridische mededeling