Διαδικασία : 2016/2575(RSP)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : B8-0487/2016

Κείμενα που κατατέθηκαν :

B8-0487/2016

Συζήτηση :

Ψηφοφορία :

PV 28/04/2016 - 4.5
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P8_TA(2016)0142

ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ
PDF 553kWORD 88k
20.4.2016
PE579.916v01-00
 
B8-0487/2016

σύμφωνα με το άρθρο 216 παράγραφος 2 του Κανονισμού


σχετικά με τη διασφάλιση του βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού στην ΕΕ με βάση τις αναφορές που απευθύνονται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (2016/2575(RSP))


Cecilia Wikström εξ ονόματος της Επιτροπής Αναφορών

σχετικά με τη διασφάλιση του βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού στην ΕΕ με βάση τις αναφορές που απευθύνονται στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (2016/2575(RSP))  
B8-0487/2016

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 228 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 81 παράγραφος 3 της ΣΛΕΕ,

–  έχοντας υπόψη τον Ευρωπαϊκό Χάρτη των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ειδικότερα το άρθρο 24,

–  έχοντας υπόψη τα άρθρα 8 και 20 της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα του Παιδιού, τα οποία υπογραμμίζουν την υποχρέωση των κυβερνήσεων να προστατεύουν την ταυτότητα ενός παιδιού, συμπεριλαμβανομένων των οικογενειακών του σχέσεων,

–  έχοντας υπόψη τη Σύμβαση της Βιέννης σχετικά με τις Προξενικές Σχέσεις του 1963, και ιδιαίτερα το άρθρο 37 στοιχείο β),

–  έχοντας υπόψη τη Σύμβαση της Χάγης της 29ης Μαΐου 1993 σχετικά με την προστασία των παιδιών και τη συνεργασία σε θέματα διεθνών υιοθεσιών,

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 2201/2003 του Συμβουλίου, της 27ης Νοεμβρίου 2003, για τη διεθνή δικαιοδοσία και την αναγνώριση και εκτέλεση αποφάσεων σε γαμικές διαφορές και διαφορές γονικής μέριμνας, ο οποίος καταργεί τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 1347/2000 (Βρυξέλλες ΙΙα)(1).

–  έχοντας υπόψη το θεματολόγιο της ΕΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού (COM(2011)0060),

–  έχοντας υπόψη τις κατευθυντήριες γραμμές που περιέχονται στο έγγραφο προβληματισμού για το 9ο Ευρωπαϊκό Φόρουμ για τα Δικαιώματα του Παιδιού,

–  έχοντας υπόψη τη χαρτογράφηση των συστημάτων προστασία του παιδιού που διενεργήθηκε από τον Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων,

–  έχοντας υπόψη τις πολυάριθμες αναφορές σχετικά με τις πρακτικές των αρχών παιδικής πρόνοιας και την προστασία των δικαιωμάτων του παιδιού, την επιμέλεια παιδιών, την απαγωγή παιδιών και την παιδική μέριμνα, τις οποίες έχει λάβει η Επιτροπή Αναφορών κατά καιρούς από διάφορα κράτη μέλη, καθώς και τις συστάσεις που διατυπώνονται στις διερευνητικές επισκέψεις που πραγματοποίησε στη Γερμανία (23-24 Νοεμβρίου 2011) (Jugendamt), Δανία (20-21 Ιουνίου 2013) (κοινωνικές υπηρεσίες) και Ηνωμένο Βασίλειο (5-6 Νοεμβρίου 2015) (μη συναινετικές υιοθεσίες),

–  έχοντας υπόψη το ρόλο και τις δραστηριότητες του Διαμεσολαβητή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τις Διεθνείς Απαγωγές Παιδιών από Γονείς,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 216 παράγραφος 2 του Κανονισμού του,

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού πρέπει να αποτελεί πρωταρχικό παράγοντα κάθε απόφασης που συνδέεται με ζητήματα παιδικής μέριμνας σε όλα τα επίπεδα·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ δύναται να θεσπίζει μέτρα που αφορούν το οικογενειακό δίκαιο με διασυνοριακές επιπτώσεις (άρθρο 81 παράγραφος 3 ΣΛΕΕ), μεταξύ άλλων στον τομέα των υιοθεσιών·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η αυξημένη κινητικότητα εντός της ΕΕ έχει οδηγήσει σε αύξηση του αριθμού των διασυνοριακών ζητημάτων προστασίας του παιδιού, συμπεριλαμβανομένης της αφαίρεσης της επιμέλειας·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα ζητήματα που συνδέονται με την επιμέλεια παιδιών έχουν σημαντικό αντίκτυπο στη ζωή κάθε εμπλεκόμενου ατόμου και στην κοινωνία συνολικά και ότι ο κανονισμός Βρυξέλλες IIα δεν είναι απαλλαγμένος από παραθυράκια, η δε επικείμενη αναθεώρησή του είναι καλή ευκαιρία για να ενισχυθούν οι διατάξεις του·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η άσκηση ενός θεμελιώδους δικαιώματος όπως η ελεύθερη κυκλοφορία και διαμονή δεν πρέπει να συνεπάγεται μια μεγαλύτερη απειλή για το δικαίωμα του παιδιού στην οικογενειακή ζωή·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα παιδιά οι γονείς των οποίων ασκούν το δικαίωμά τους στην ελεύθερη κυκλοφορία έχουν το δικαίωμα να διατηρούν σε τακτική βάση προσωπική σχέση και άμεση επαφή με τους γονείς τους, εκτός εάν τούτο αντίκειται στα συμφέροντα του παιδιού, σύμφωνα με το άρθρο 24 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων·

1.  επισημαίνει ότι ο μεγάλος αριθμός αναφορών που λαμβάνονται για ζητήματα σχετικά με τα παιδιά υποδηλώνει ότι υπάρχει σημαντικό πρόβλημα με την εφαρμογή του κανονισμού Βρυξέλλες IIα·

2.  θεωρεί ότι όλα τα συστήματα προστασίας του παιδιού πρέπει να έχουν διεθνικούς και διασυνοριακούς μηχανισμούς οι οποίοι να λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες των διασυνοριακών αντιδικιών·

Προστασία του παιδιού και δικαστική συνεργασία εντός της ΕΕ

3.  καλεί τα κράτη μέλη να θέσουν σε εφαρμογή συστήματα παρακολούθησης και αξιολόγησης (με τα σχετικά κοινωνικοοικονομικά στατιστικά στοιχεία με ανάλυση βάση εθνικότητας) εντός ενός εθνικού συντονιστικού πλαισίου σχετικά με τις διασυνοριακές υποθέσεις που αφορούν παιδιά· συνιστά να συντονίσει η Επιτροπή τη μεταφορά πληροφοριών μεταξύ των αρμόδιων αρχών των κρατών μελών·

4.  καλεί το Συμβούλιο να υποβάλει έκθεση σχετικά με τις συγκεκριμένες δράσεις που εφαρμόζουν τα κράτη μέλη προκειμένου να επιτευχθούν συνεργίες μεταξύ των 28 εθνικών συστημάτων προστασίας του παιδιού·

5.  ζητεί σαφή ορισμό της «συνήθους διαμονής» στον αναθεωρημένο κανονισμό Βρυξέλλες IIα·

6.  υπογραμμίζει την υποχρέωση των εθνικών αρχών, η οποία ορίζεται στον κανονισμό Βρυξέλλες IIα, να αναγνωρίζουν και να επιβάλλουν αποφάσεις που έχουν εκδοθεί σε άλλο κράτος μέλος σε υποθέσεις που συνδέονται με παιδιά· καλεί τα κράτη μέλη να αυξήσουν και να βελτιώσουν τη συνεργασία των δικαστικών αρχών τους σε υποθέσεις που αφορούν παιδιά·

7.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να συγχρηματοδοτήσουν και να προωθήσουν τη δημιουργία μιας πλατφόρμας που να παρέχει βοήθεια σε αλλοδαπούς πολίτες της ΕΕ σε οικογενειακές υποθέσεις και την καθιέρωση μιας ενιαίας ευρωπαϊκής τηλεφωνικής υπηρεσίας υποστήριξης για υποθέσεις απαγωγής ή κακομεταχείρισης παιδιών, καθώς και για παροχή συμβουλών σχετικά με την φροντίδα και τις διαδικασίες υιοθεσίας·

8.  καλεί την Επιτροπή να παράσχει έναν σαφή και εύκολα προσβάσιμο οδηγό με πρακτικές πληροφορίες για τους πολίτες της ΕΕ σχετικά με τις θεσμικές ρυθμίσεις για την προστασία των παιδιών, με ιδιαίτερη έμφαση στην υιοθεσία ή την τοποθέτηση χωρίς τη συγκατάθεση των γονέων, καθώς και τα δικαιώματα των γονέων σε διαφορετικά κράτη μέλη·

Ο ρόλος των κοινωνικών υπηρεσιών στην προστασία των παιδιών

9.  καλεί τα κράτη μέλη να υιοθετήσουν προληπτική προσέγγιση και να εξασφαλίσουν κατάλληλες πολιτικές με τους δέοντες πόρους ώστε να αποφεύγεται κατά το δυνατόν η δρομολόγηση διαδικασιών υπαγωγής των παιδιών σε καθεστώς φροντίδας, με καθιέρωση διαδικασιών έγκαιρης προειδοποίησης και μηχανισμών παρακολούθησης και με παροχή επαρκούς στήριξης στις οικογένειες ως πρωταρχικούς φορείς φροντίδας ιδίως, σε ευάλωτες κοινότητες όπου υπάρχει κίνδυνος κοινωνικού αποκλεισμού·

10.  τονίζει ότι η επαρκής αξιολόγηση μεμονωμένων υποθέσεων σε ζητήματα που συνδέονται με την οικογένεια δεν πρέπει να παρεμποδίζεται από δημοσιονομικές περικοπές εξαιτίας μέτρων λιτότητας, ιδίως όταν τίθεται ζήτημα για την ποιότητα των κοινωνικών υπηρεσιών·

11.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προβλέψουν ειδικευμένη κατάρτιση και εκπαίδευση για τους κοινωνικούς λειτουργούς και άλλους επαγγελματίες που ασχολούνται με διασυνοριακές υποθέσεις που αφορούν παιδιά·

12.  καλεί τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών που προτίθενται να αποστέλλουν κοινωνικούς λειτουργούς να διερευνούν υποθέσεις υιοθεσίας ή τοποθέτησης σε άλλο κράτος μέλος να ενημερώνουν τις αρχές του εν λόγω κράτους μέλους ότι πρόκειται να διεξαχθεί μια τέτοια έρευνα·

Δικαστικές διαδικασίες σχετικές με τη μέριμνα παιδιών

13.  καλεί τα κράτη μέλη να ορίσουν ειδικά τμήματα εντός των οικογενειακών δικαστηρίων ή φορείς διασυνοριακής διαμεσολάβησης που θα ασχολούνται με διασυνοριακές υποθέσεις που αφορούν παιδιά· τονίζει ότι η κατάλληλη παρακολούθησης της κατάστασης μετά την έκδοση της απόφασης έχει καίρια σημασία, μεταξύ άλλων όταν πρόκειται για την επαφή με τους γονείς·

14.  καλεί τα κράτη μέλη να εφαρμόζουν συστηματικά τις διατάξεις της Σύμβασης της Βιέννης του 1963 και να εξασφαλίζουν ότι οι πρεσβείες ή οι προξενικές αρχές ενημερώνονται από την αρχή για όλες τις διαδικασίες παιδικής μέριμνας που αφορούν υπηκόους τους και ότι έχουν πλήρη πρόσβαση στα σχετικά έγγραφα· προτείνει να επιτρέπεται στις προξενικές αρχές να παρευρίσκονται σε κάθε στάδιο της διαδικασίας·

15.  καλεί τα κράτη μέλη να εγγυηθούν δικαιώματα τακτικής επίσκεψης στους γονείς, με εξαίρεση τις περιπτώσεις όπου αυτό θα ήταν εις βάρος του βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού και να επιτρέπουν στους γονείς να χρησιμοποιούν τη μητρική τους γλώσσα με τα παιδιά τους κατά τη διάρκεια των επισκέψεων·

16.  συνιστά στα κράτη μέλη να παρέχουν στους γονείς, από το ξεκίνημα κάθε διαδικασίας που αφορά παιδιά και σε όλα της τα στάδια, πλήρεις και σαφείς πληροφορίες για τη διαδικασία και για τις ενδεχόμενες συνέπειές της· καλεί τα κράτη μέλη να ενημερώνουν τους γονείς σχετικά με τους κανόνες που αφορούν τη νομική υποστήριξη και συνδρομή, για παράδειγμα προσφέροντάς τους κατάλογο ειδικευμένων δίγλωσσων δικηγόρων και προσφέροντας δυνατότητες διερμηνείας, έτσι ώστε να αποφευχθούν περιπτώσεις όπου οι γονείς δίνουν τη συγκατάθεσή τους χωρίς να έχουν πλήρως κατανοήσει τις συνέπειες της δέσμευσής τους· συνιστά επίσης να παρέχεται επαρκής στήριξη σε γονείς με δυσκολίες αλφαβητισμού·

17.  συνιστά να καθιερωθούν ελάχιστα πρότυπα για την ακρόαση παιδιών σε εθνικές αστικές διαδικασίες, σύμφωνα με το άρθρο 24 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων·

18.  συνιστά ξεχωριστές ακροάσεις γονέων και παιδιού ενώπιον δικαστή, εμπειρογνώμονα ή κοινωνικού λειτουργού, έτσι ώστε να αποφεύγεται ο επηρεασμός των παιδιών ή να περιέλθουν τα παιδιά σε κατάσταση σύγκρουσης όσον αφορά την αφοσίωση·

19.  συνιστά να οριστούν κατώτατα όρια για τη διάρκεια κάθε σταδίου σε διασυνοριακές διαδικασίες για τη φροντίδα παιδιών, έτσι ώστε να μέλη της διευρυμένης οικογένειας του παιδιού να έχουν επαρκές χρονικό περιθώριο να εκδηλωθούν και να υποβάλουν αίτηση υιοθεσίας του παιδιού ή οι γονείς να μπορέσουν να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα και να προτείνουν βιώσιμες εναλλακτικές λύσεις πριν ληφθεί η τελική απόφαση για την υιοθεσία· θεωρεί ότι πριν προσδιοριστεί οποιαδήποτε μόνιμη λύση, όπως η υιοθεσία, πρέπει να διενεργείται δέουσα επαναξιολόγηση της κατάστασης της βιολογικής οικογένειας·

20.  καλεί τα κράτη μέλη να παρέχουν στους γονείς που πάσχουν από αλκοολισμό ή εξάρτηση από τα ναρκωτικά επαρκές χρονικό περιθώριο ώστε να έχουν πραγματικά την ευκαιρία ανάκαμψης πριν το δικαστήριο λάβει τελική απόφαση για την υιοθεσία του παιδιού τους·

21.  καλεί την Επιτροπή να δώσει ιδιαίτερη προσοχή στις συστάσεις που έχουν ληφθεί από όλους τους εμπλεκόμενους κύκλους σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο σχετικά με τη διασυνοριακή διαμεσολάβηση·

Τοποθέτηση και υιοθεσία παιδιών

22.  αναφέρει ότι δεν υπάρχει μηχανισμός εντός της ΕΕ που να προβλέπει την αυτόματη αναγνώριση εγχώριων αποφάσεων υιοθεσίας που έχουν εκδοθεί σε άλλα κράτη μέλη· καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να θεσπίσουν ρύθμιση για την αναγνώριση των εγχώριων αποφάσεων υιοθεσίας λαμβάνοντας υπόψη τα βέλτιστα συμφέροντα του παιδιού και με τον δέοντα σεβασμό στην αρχή της αποφυγής των διακρίσεων·

23.  καλεί τα κράτη μέλη να παροτρύνουν τα μη συμβαλλόμενα κράτη να προσχωρήσουν στη Σύμβαση της Χάγης του 1993, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι όλα τα παιδιά επωφελούνται από τα ίδια πρότυπα και να αποφευχθεί ένα παράλληλο σύστημα με λιγότερες εγγυήσεις· καλεί τα κράτη μέλη να αποφεύγουν τις υπερβολικές γραφειοκρατικές διατυπώσεις κατά τη διεκπεραίωση της αναγνώρισης διεθνών υιοθεσιών που έχουν ήδη αναγνωριστεί σε άλλο κράτος μέλος·

24.  υπογραμμίζει ότι είναι σημαντικό να προσφέρεται στα παιδιά που βρίσκονται σε οποιοδήποτε καθεστώς μέριμνας ή υιοθεσίας η τοποθέτηση που προσφέρει στο παιδί τις περισσότερες ευκαιρίες να διατηρήσει δεσμούς με το πολιτιστικό του υπόβαθρο και να μάθε και να χρησιμοποιεί τη μητρική γλώσσα του· ζητεί από τις αρχές των κρατών μελών που συμμετέχουν σε διαδικασίες φροντίδας παιδιών να καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να μην χωρίζονται τα αδέλφια·

25.  καλεί τα κράτη μέλη να δίνουν ιδιαίτερη προσοχή και στήριξη σε γονείς, ιδίως γυναίκες που έχουν πέσει θύματα ενδοοικογενειακής βίας, είτε ως παιδιά είτε ως ενήλικες, προκειμένου να αποφεύγεται η εκ νέου θυματοποίησή τους με την αυτόματη αφαίρεση της επιμέλειας των παιδιών τους·

Διασυνοριακές απαγωγές παιδιών από γονείς

26.  καλεί την Επιτροπή να δημοσιοποιήσει τα αποτελέσματα που έχουν επιτευχθεί στην προώθηση της διασυνοριακής συνεργασίας σε υποθέσεις απαγωγής παιδιών, κάτι που έχει δηλωθεί ως προτεραιότητα στο Θεματολόγιο της ΕΕ για τα Δικαιώματα του Παιδιού·

27.  καλεί το Συμβούλιο να υποβάλει έκθεση για τα αποτελέσματα που έχουν επιτευχθεί σε σχέση με τη δημιουργία συστημάτων προειδοποίησης για απαγωγές παιδιών με διασυνοριακές συνέπειες και να συνάψει τις απαραίτητες συμφωνίες συνεργασίας σε σχέση με τις υποθέσεις διασυνοριακών απαγωγών με βάση τις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής·

28.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, την Επιτροπή, καθώς και στις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών.

(1)

ΕΕ L 338 της 23.12.2003, σ. 1.

Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου