Procedura : 2016/2662(RSP)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : B8-0492/2016

Teksty złożone :

B8-0492/2016

Debaty :

PV 27/04/2016 - 18
CRE 27/04/2016 - 18

Głosowanie :

PV 28/04/2016 - 4.65
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2016)0201

PROJEKT REZOLUCJI
PDF 429kWORD 93k
Patrz też projekt wspólnej rezolucji RC-B8-0488/2016
20.4.2016
PE582.504v01-00
 
B8-0492/2016

złożony w następstwie pytania wymagającego odpowiedzi ustnej B8-0361/2016

złożony zgodnie z art. 128 ust. 5 Regulaminu


w sprawie ataków na szpitale i szkoły stanowiących pogwałcenie międzynarodowego prawa humanitarnego (2016/2662(RSP))


Stelios Kouloglou, Kateřina Konečná, Lola Sánchez Caldentey, Paloma López Bermejo, Patrick Le Hyaric, Tania González Peñas, Miguel Urbán Crespo, Estefanía Torres Martínez, Xabier Benito Ziluaga, Kostas Chrysogonos, Dimitrios Papadimoulis, Jiří Maštálka, Marina Albiol Guzmán, Merja Kyllönen, Stefan Eck, Kostadinka Kuneva, Neoklis Sylikiotis, Takis Hadjigeorgiou, Marie-Christine Vergiat, Ángela Vallina, Lidia Senra Rodríguez, Javier Couso Permuy, Barbara Spinelli, Marisa Matias w imieniu grupy GUE/NGL

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie ataków na szpitale i szkoły stanowiących pogwałcenie międzynarodowego prawa humanitarnego (2016/2662(RSP))  
B8-0492/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka oraz inne instrumenty ONZ dotyczące praw człowieka,

–  uwzględniając konwencje genewskie i inne instrumenty prawne dotyczące międzynarodowego prawa humanitarnego,

–  uwzględniając art. 208 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), który odnosi się do spójności polityki na rzecz rozwoju,

–  uwzględniając konkluzje Rady do Spraw Zagranicznych z dnia 8 grudnia 2009 r. w sprawie promowania przestrzegania międzynarodowego prawa humanitarnego,

–  uwzględniając uaktualnione wytyczne Unii Europejskiej w sprawie promowania przestrzegania międzynarodowego prawa humanitarnego(1),

–  uwzględniając zasady partnerstwa (zatwierdzone przez światową platformę pomocy humanitarnej) z dnia 12 lipca 2007 r.,

–  uwzględniając sprawozdanie Sekretarza Generalnego ONZ na Światowy Szczyt Humanitarny zatytułowane „One humanity, shared responsibility” („Jedna ludzkość, wspólna odpowiedzialność”) z dnia 2 lutego 2016 r.,

–  uwzględniając rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1998 (2011), przyjętą w dniu 12 lipca 2011 r., i rezolucję nr 2143 (2014), przyjętą w dniu 7 marca 2014 r., dotyczące ochrony dzieci dotkniętych konfliktem zbrojnym;

–  uwzględniając rezolucję Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr A/RES/64/290 z dnia 9 lipca 2010 r. w sprawie prawa do edukacji w sytuacjach nadzwyczajnych,

–  uwzględniając deklarację w sprawie bezpiecznych szkół z maja 2015 r. przedstawioną do podpisania podczas konferencji w Oslo w sprawie bezpiecznych szkół zwołanej przez norweskie ministerstwo spraw zagranicznych w maju 2015 r., a także powiązane wytyczne w sprawie ochrony szkół i uniwersytetów przed wykorzystaniem do celów wojskowych podczas konfliktów zbrojnych,

–  uwzględniając rezolucję z dnia 10 grudnia 2015 r. przyjętą podczas 32. międzynarodowej konferencji Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca w sprawie wzmocnienia przestrzegania międzynarodowego prawa humanitarnego,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 lutego 2016 r. w sprawie sytuacji humanitarnej w Jemenie(2),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 lutego 2015 r. w sprawie kryzysu humanitarnego w Iraku i Syrii, zwłaszcza w kontekście Państwa Islamskiego (IS)(3),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 16 grudnia 2015 r. w sprawie przygotowań do Światowego Szczytu Humanitarnego: wyzwania i szanse w zakresie pomocy humanitarnej(4),

–  uwzględniając pytanie do Rady w sprawie ataków na szpitale i szkoły stanowiących pogwałcenie międzynarodowego prawa humanitarnego (O-000063/2016 – B8-0361/2016),

–  uwzględniając art. 128 ust. 5 i art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że społeczność międzynarodowa jest świadkiem przerażającej tendencji do dokonywania ataków na szpitale i szkoły w ramach konfliktów zbrojnych na całym świecie;

B.  mając na uwadze, że międzynarodowe prawo humanitarne jest naruszane nie tylko w ramach trwających konfliktów w Afganistanie, Jemenie i Syrii, ale także w ramach długotrwałych konfliktów w Palestynie i Saharze Zachodniej; mając na uwadze, że w sierpniu 2014 r. Izrael zbombardował szkołę ONZ dającą schronienie ponad 3 000 wysiedleńców w mieście Rafah w Strefie Gazy, co potępił jako działanie przestępcze Sekretarz Generalny ONZ Ban Ki-moon;

C.  mając na uwadze, że w dniach 23–24 maja 2016 r. w Stambule odbędzie się pierwszy Światowy Szczyt Humanitarny; mając na uwadze, że Sekretarz Generalny ONZ w swoim sprawozdaniu na Światowy Szczyt Humanitarny zatytułowanym „One humanity, shared responsibility” zwraca uwagę na „zuchwałą i bezwzględną utratę szacunku dla międzynarodowych praw człowieka i prawa humanitarnego” w sytuacjach konfliktu zbrojnego, co grozi powrotem do czasów wojny totalnej; mając na uwadze, że w sprawozdaniu wskazano, iż zaniechanie żądania i krzewienia poszanowania tych praw oraz wspierania istniejących mechanizmów egzekwowania, monitorowania i odpowiedzialności przyczyniają się do tej utraty;

D.  mając na uwadze, że zasady humanitarne człowieczeństwa, neutralności, bezstronności i niezależności oraz podstawowe przepisy w dziedzinie międzynarodowego prawa humanitarnego i praw człowieka zawarte w konwencjach genewskich i ich protokołach dodatkowych muszą być podstawą wszystkich działań humanitarnych; mając na uwadze, że osobom wysiedlonym należy zapewnić bezwarunkową ochronę i że konieczne jest zapewnienie niezależności pomocy, tj. pomocy niezależnej od wszelkich względów politycznych, gospodarczych i względów bezpieczeństwa oraz wolnej od wszelkiego rodzaju dyskryminacji;

E.  mając na uwadze, że międzynarodowe prawo humanitarne, nazywane również prawem konfliktów zbrojnych, ma na celu złagodzenie skutków konfliktów zbrojnych poprzez ochronę podmiotów, które nie biorą udziału w konflikcie, a także poprzez regulowanie środków i metod prowadzenia wojny;

F.  mając na uwadze, że szpitale i personel medyczny jednoznacznie podlegają ochronie na mocy międzynarodowego prawa humanitarnego oraz że każdy zamierzony atak skierowany przeciwko ludności cywilnej i infrastrukturze cywilnej uważa się za poważne naruszenie międzynarodowego prawa humanitarnego;

G.  mając na uwadze, że kobiety i dzieci narażone są na podwyższone ryzyko z powodu wysiedlenia oraz załamania się normalnych struktur ochrony i wsparcia; mając na uwadze, że międzynarodowe prawo humanitarne wymaga, aby wszelka dostępna opieka lekarska była udzielana bez dyskryminacji kobietom i dziewczętom, które padły ofiarą gwałtu w czasie wojny; mając na uwadze, że niebezpieczna aborcja znajduje się w wykazie Światowej Organizacji Zdrowia jako jedna z trzech głównych przyczyn umieralności matek; mając na uwadze, że zapewnienie opieki zdrowotnej matkom, opieki psychologicznej kobietom zgwałconym oraz kształcenia i edukacji szkolnej dzieciom wysiedlonym stanowią główne wyzwania w obozach dla uchodźców;

H.  mając na uwadze, że na dzień 14 marca 2016 r. 52 państwa – w tym kilka państw członkowskich UE, lecz nie wszystkie –zatwierdziły deklarację w sprawie bezpiecznych szkół wynikającą z konferencji w Oslo dotyczącej bezpiecznych szkół zorganizowanej w maju 2015 r.;

I.  mając na uwadze, że Rada do Spraw Zagranicznych podczas przyjmowania wytycznych w sprawie promowania przestrzegania międzynarodowego prawa humanitarnego podkreśliła znaczenie skutecznego zaradzenia skutkom poważnych naruszeń poprzez wspieranie odpowiednich mechanizmów odpowiedzialności oraz istotną rolę Międzynarodowego Trybunału Karnego (MTK), jaką może on odegrać w sprawach, w których dane państwo lub państwa nie są w stanie lub nie chcą sprawować swojej jurysdykcji; mając na uwadze, że w wytycznych UE zobowiązuje się „odpowiednie grupy robocze Rady” do monitorowania sytuacji, w których mogłoby być stosowane międzynarodowe prawo humanitarne, oraz do zalecania w takich przypadkach działań mających na celu promowanie przestrzegania międzynarodowego prawa humanitarnego (pkt 15a);

J.  mając na uwadze, że w latach 2012–2015 Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża (MKCK) zorganizował istotny proces konsultacji w sprawie sposobów wzmocnienia ochrony prawnej ofiar konfliktów zbrojnych oraz zwiększenia skuteczności mechanizmów przestrzegania międzynarodowego prawa humanitarnego;

K.  mając na uwadze, że państwa uczestniczące w 32. międzynarodowej konferencji Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca w grudniu 2015 r. nie były w stanie ostatecznie osiągnąć zgody w sprawie nowego mechanizmu zaproponowanego przez MKCK i rząd Szwajcarii w celu wzmocnienia przestrzegania międzynarodowego prawa humanitarnego; mając na uwadze, że proponowany nowy mechanizm obejmowałby organizację dorocznych posiedzeń państw-stron konwencji genewskich; mając na uwadze, że uczestniczące państwa porozumiały się w sprawie uruchomienia nowego międzyrządowego procesu zmierzającego do zidentyfikowania sposobów lepszego wdrażania międzynarodowego prawa humanitarnego, z myślą o przedstawieniu jego wyników na kolejnej międzynarodowej konferencji w 2019 r.;

1.  wyraża oburzenie i poważne zaniepokojenie z powodu tragicznych w skutkach ataków na szpitale i szkoły, których liczba podczas konfliktów zbrojnych na całym świecie alarmująco rośnie i których celami oraz ofiarami stają się pacjenci, uczniowie, personel medyczny i dydaktyczny, pracownicy organizacji humanitarnych oraz członkowie rodzin, a jednocześnie międzynarodowe wyrazy potępienia rzadko prowadzą do wszczęcia niezależnych dochodzeń i realnej odpowiedzialności; wzywa państwa członkowskie, instytucje Unii Europejskiej i wysoką przedstawiciel/wiceprzewodniczącą do dostrzeżenia prawdziwego zakresu tej sytuacji wyjątkowej oraz do niezwłocznego opracowania konkretnego, ograniczonego czasowo planu działania w celu pełnego wykorzystania wpływu UE i państw członkowskich do powstrzymania takich naruszeń i nadużyć;

2.  potępia ataki na szpitale i szkoły, które są zakazane na mocy prawa międzynarodowego, zauważając, że tego rodzaju działania mogą stanowić poważne naruszenia konwencji genewskich z 1949 r. oraz przestępstwa wojenne w rozumieniu Rzymskiego Statutu MTK; wyraża przekonanie, że zachowanie neutralnego, bezpiecznego charakteru placówek medycznych i edukacyjnych podczas konfliktów zbrojnych zależy od wyniku przejrzystych, niezależnych i obiektywnych dochodzeń w sprawie brutalnych ataków, które już miały miejsce, oraz od zapewnienia prawdziwej odpowiedzialności za popełnione przestępstwa;

3.  przypomina, że wszelkie pogwałcenie międzynarodowego prawa humanitarnego, na przykład ataki na szpitale, stanowi zbrodnię wojenną i powinno zatem być przedmiotem szczegółowego oraz niezależnego dochodzenia;

4.  zachęca UE i jej państwa członkowskie do pełnego wsparcia wezwania Sekretarza Generalnego ONZ skierowanego do wszystkich państw członkowskich ONZ do skorzystania z możliwości ponownego zobowiązania się podczas Światowego Szczytu Humanitarnego do ochrony osób cywilnych i praw człowieka poprzez poszanowanie zasad, które już zostały przez nie uzgodnione; podkreśla znaczenie nadane przez Sekretarza Generalnego ONZ wzmocnieniu międzynarodowych systemów dochodzeniowych i sądowych, w tym MTK, w celu uzupełnienia ram krajowych, aby położyć kres bezkarności za pogwałcenia międzynarodowego prawa humanitarnego;

5.  wyraża poważne zaniepokojenie sytuacją humanitarną w Strefie Gazy i okupowanej Saharze Zachodniej; podkreśla, że sprawiedliwość i poszanowanie praworządności to niezbędne podstawy pokoju i domaga się położenia kresu długoletniej, stałej bezkarności za naruszanie prawa międzynarodowego;

6.  uznaje znaczenie i wyjątkowy charakter wytycznych UE w sprawie promowania przestrzegania międzynarodowego prawa humanitarnego, ponieważ żadne inne państwa ani organizacje nie przyjęły równoważnego dokumentu; wyraża jednak zaniepokojenie skutecznością wdrażania wytycznych UE przez instytucje Unii Europejskiej i państwa członkowskie;

7.  apeluje do UE o propagowanie światowego konsensusu w sprawie operacji humanitarnych, potwierdzającego zasady pomocy humanitarnej oraz obowiązki i uprawnienia wynikające z międzynarodowego prawa humanitarnego, zapewniając skoncentrowaną na człowieku i opartą na prawach człowieka ochronę cywilną, jak również nakładającego na rządy odpowiedzialność za ich role i obowiązki związane z ochroną ludzi; zwraca uwagę na negatywne skutki upolitycznienia pomocy humanitarnej i przypomina, że podtrzymywanie i stałe zobowiązanie do przestrzegania kluczowych zasad humanitarnych jest niezmiernie ważne do zapewnienia przestrzeni humanitarnej na obszarach objętych konfliktem;

8.  wzywa Radę do Spraw Zagranicznych oraz wysoką przedstawiciel/wiceprzewodniczącą, w celu zapewnienia, by polityka i działania UE dotyczące międzynarodowego prawa humanitarnego były opracowywane w spójny i skuteczny sposób, do dokonania przeglądu obowiązującego obecnie podziału obowiązków, według którego wdrażanie wytycznych w sprawie międzynarodowego prawa humanitarnego wchodzi przede wszystkim w zakres kompetencji grupy roboczej Rady ds. międzynarodowego prawa publicznego, której przewodniczy prezydencja Rady; podkreśla w tym kontekście, że w wytycznych UE zobowiązuje się „odpowiednie grupy robocze Rady” do monitorowania sytuacji, w których mogłoby być stosowane międzynarodowe prawo humanitarne, oraz do zalecania w takich przypadkach działań mających na celu promowanie przestrzegania międzynarodowego prawa humanitarnego (pkt 15a); wzywa wszystkie odpowiednie grupy robocze Rady do wykorzystania swojego mandatu w celu rozwiązania obecnego, niecierpiącego zwłoki kryzysu związanego z nieprzestrzeganiem prawa;

9.  przypomina stanowisko zajęte w wytycznych UE, zgodnie z którym we właściwych przypadkach będzie się rozważać korzystanie z usług Międzynarodowej Komisji Humanitarnej ds. Ustalania Faktów (IHFFC), utworzonej na mocy dodatkowego protokołu I do konwencji genewskich z 1949 r., która, mając możliwości ustalania faktów i pełniąc funkcję dobrych usług, może pomóc w promowaniu przestrzegania międzynarodowego prawa humanitarnego; zauważa, że usługi IHFFC nie były wykorzystywane oraz wzywa Radę, państwa członkowskie i Europejską Służbę Działań Zewnętrznych do poważnego rozważenia zaangażowania tej komisji, pierwszy raz od momentu jej utworzenia, w sprawę ataków na szpitale i szkoły jako niecierpiącą zwłoki kryzysową sytuację dotyczącą przestrzegania norm międzynarodowego prawa humanitarnego;

10.  obserwuje z niepokojem ograniczoną obecnie przestrzeń instytucjonalną dla społeczności międzynarodowej przeznaczoną do rozwiązywania wspólnych problemów związanych z wdrażaniem międzynarodowego prawa humanitarnego; żałuje w tym względzie, że państwa uczestniczące w 32. międzynarodowej konferencji Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca w grudniu 2015 r. nie były w stanie osiągnąć zgody w sprawie nowego mechanizmu, który wzmocniłby system zarządzania w ramach międzynarodowego prawa humanitarnego poprzez organizację dorocznych posiedzeń państw w celu usprawnienia dialogu oraz poprzez opracowywanie regularnych sprawozdań w sprawie przestrzegania międzynarodowego prawa humanitarnego przez poszczególne kraje; wzywa UE i jej państwa członkowskie do podjęcia prac ukierunkowanych na osiągniecie lepszych wyników w ramach nadchodzącego międzyrządowego procesu;

11.  wzywa do globalnego zaangażowania na rzecz zapewnienia, by kobiety i dziewczęta były bezpieczne od początku każdej sytuacji nadzwyczajnej lub kryzysu poprzez zajęcie się zwiększonym ryzykiem przemocy seksualnej i związanej z płcią, podnoszenie świadomości, podjęcie działań w celu ścigania sprawców takich aktów przemocy oraz zapewnienie w sytuacjach kryzysu humanitarnego kobietom i dziewczętom – czego wymaga międzynarodowe prawo humanitarne i co przewidziane jest w konwencjach genewskich i ich protokołach dodatkowych – dostępu do pełnego zakresu usług w dziedzinie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego, w tym bezpiecznych aborcji, zamiast utrzymywania stanu, który jest równoznaczny z nieludzkim traktowaniem;

12.  przypomina, że konkretna polityka rządów i Unii Europejskiej, w tym polityka handlowa, doprowadziła do obecnego braku stabilności w Afganistanie, Jemenie, Iraku oraz w całym regionie Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej; przypomina, że fundamentalizm i przemoc wynikają z braku równości i ubóstwa;

13.  wzywa UE i jej państwa członkowskie do wywiązania się z ich zobowiązań w obszarze polityki rozwoju oraz do poszanowania art. 208 TFUE, który stanowi, że „przy realizacji polityk, które mogłyby mieć wpływ na kraje rozwijające się, Unia bierze pod uwagę cele współpracy na rzecz rozwoju”;

14.  odrzuca koncepcję współpracy cywilno-wojskowej, gdyż wiąże się ona z niemożliwym do oszacowania ryzykiem wykorzystania osób cywilnych i pracowników pomocy humanitarnej do osiągania celów wojskowych, ogranicza neutralność, niezależność i obiektywizm organizacji cywilnych, rozwojowych i humanitarnych, które stanowią warunek wstępny skutecznego zapewniania pomocy, a także może doprowadzić do ataków na organizacje pozarządowe i niosące pomoc; wzywa zatem do wyraźnego rozdzielenia operacji cywilnych i wojskowych w każdym obszarze oraz przypomina, że zdecydowana większość organizacji niosących pomoc (humanitarną) kładzie nacisk na swoją niezależność i obiektywizm, zgodnie z „Zasadami postępowania obowiązującymi w Międzynarodowym Ruchu Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca i organizacjach pozarządowych w programach reagowania w sytuacjach kryzysowych”;

15.  obserwuje z wielkim niepokojem wzrost liczby interwencji zbrojnych i militarne podejście do rozwiązywania konfliktów oraz bardzo krytycznie podchodzi do roli, jaką odgrywały różne zachodnie interwencje w ostatnich latach w zaostrzaniu konfliktów w regionie; stwierdza, że konfliktów w tym regionie nie da się rozwiązać metodami militarnymi; wzywa do opracowania w pełni cywilnej i pokojowej polityki zagranicznej UE;

16.  odrzuca możliwość wykorzystania pojęcia „obowiązku ochrony” jako pretekstu dla jednostronnego użycia siły;

17.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji wiceprzewodniczącej komisji/wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Radzie, Komisji, specjalnemu przedstawicielowi UE ds. praw człowieka, rządom i parlamentom państw członkowskich, Sekretarzowi Generalnemu ONZ, przewodniczącemu Zgromadzenia Ogólnego ONZ oraz rządom państw członkowskich ONZ.

(1)

Dz.U. C 303 z 15.12.2009, s. 12.

(2)

Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0066.

(3)

Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0040.

(4)

Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0459.

Informacja prawna