Procedura : 2016/2770(RSP)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : B8-0805/2016

Teksty złożone :

B8-0805/2016

Debaty :

CRE 22/06/2016 - 16

Głosowanie :

PV 23/06/2016 - 8.11
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :


PROJEKT REZOLUCJI
PDF 438kWORD 102k
17.6.2016
PE585.235v01-00
 
B8-0805/2016

złożony w następstwie oświadczenia wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa

zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu


w sprawie masakr we wschodniej części Konga (2016/2770(RSP))


Maria Lidia Senra Rodríguez, Marie-Christine Vergiat, Malin Björk, Paloma López Bermejo, Jiří Maštálka, Ángela Vallina, Helmut Scholz, Barbara Spinelli, Javier Couso Permuy, Xabier Benito Ziluaga, Tania González Peñas, Estefanía Torres Martínez, Miguel Urbán Crespo, Lola Sánchez Caldentey w imieniu grupy GUE/NGL

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie masakr we wschodniej części Konga (2016/2770(RSP))  
B8-0805/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje, w szczególności rezolucje z dnia 10 marca 2016 r. i z dnia 7 października 2010 r. w sprawie braku ochrony praw człowieka i sprawiedliwości w Demokratycznej Republice Konga, oraz rezolucje Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego AKP–UE,

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka z 1948 r. oraz Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych z 1966 r.,

–  uwzględniając konstytucję Demokratycznej Republiki Konga, w szczególności jej art. 56, który stanowi, że: „Każdy akt, każde porozumienie, każda konwencja, każda umowa lub każde inne zdarzenie, w wyniku którego pozbawia się naród, osoby fizyczne lub osoby prawne całości lub części ich własnych środków utrzymania pozyskiwanych z ich zasobów lub ich bogactw naturalnych, bez naruszania międzynarodowych przepisów dotyczących przestępstw gospodarczych, uznawane są za rabunek karany przez prawo.”,

–  uwzględniając Afrykańską kartę praw człowieka i ludów,

–  uwzględniając Afrykańską kartę na rzecz demokracji, wyborów i dobrych rządów,

–  uwzględniając art. 3 konwencji genewskiej z 1949 r. i protokół II do tej konwencji, które zakazują egzekucji pozasądowych, gwałtów, przymusowej mobilizacji i innych aktów okrucieństwa,

–  uwzględniając międzynarodową Konwencję o prawach dziecka z dnia 20 listopada 1989 r.,

–  uwzględniając rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2211 z marca 2015 r., która przedłuża mandat misji stabilizacyjnej Organizacji Narodów Zjednoczonych w Demokratycznej Republice Konga (MONUSCO) do dnia 31 marca 2016 r.,

–  uwzględniając przyznanie Nagrody im. Sacharowa kongijskiemu ginekologowi, dr. Denisowi Mukwege, w uznaniu jego zasług w dziedzinie walki o ochronę praw kobiet w Kongu,

–  uwzględniając przyjęte przez Parlament Europejski w wyniku głosowania w dniu 20 maja 2015 r. stanowisko w sprawie certyfikacji importerów niektórych minerałów i metali pochodzących z obszarów dotkniętych konfliktami i obszarów wysokiego ryzyka,

–  uwzględniając sprawozdanie UNEP z dnia 15 kwietnia 2015 r. w sprawie nielegalnej eksploatacji zasobów naturalnych i nielegalnego handlu nimi przynoszących korzyści zorganizowanym grupom przestępczym,

–  uwzględniając umowę z Kotonu,

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że coraz większa liczba frakcji zbrojnych, dezorganizacja i brak stabilnego państwa, niezdolność ONZ do spójnej reakcji na ludobójstwo i jego konsekwencje oraz przyzwolenie krajów mających interesy w tym regionie, takich jak Stany Zjednoczone i Francja, doprowadziły do dramatycznej sytuacji, w wyniku której od 1996 r. śmierć poniosły setki tysięcy, a nawet miliony ludzi, w znakomitej większości cywile, którzy padli ofiarą przede wszystkim niedożywienia, chorób i biedy wywołanych wojnami toczącymi się w latach 1996 i 1998; mając na uwadze że obecny stan rzeczy w dalszym ciągu wywiera negatywny wpływ na ten kraj;

B.  mając na uwadze, że według Funduszu Narodów Zjednoczonych na rzecz Dzieci (UNICEF) współczynnik umieralności okołoporodowej noworodków spadł w latach 2007–2014 o 30 %: z poziomu 148 zgonów na 1000 urodzeń w 2007 r. do 104 zgonów w 2014 r.; mając na uwadze, że współczynnik umieralności matek po porodzie spadł o 35 %: z poziomu 1289 zgonów na 100 000 porodów w 2007 r. do 846 zgonów w 2014 r.;

C.  mając na uwadze, że od 2012 r. niestabilność zaczęła na nowo charakteryzować Demokratyczną Republikę Konga (DRK) i w wyniku tej niestabilności śmierć poniosło wiele tysięcy osób w związku z toczącymi się walkami i aktami okrucieństwa, które mają miejsce przede wszystkim w położonych na wschodzie kraju prowincjach Kiwu Północne i Kiwu Południowe; mając na uwadze, że według Biura ds. Koordynacji Pomocy Humanitarnej (OCHA) liczba osób wewnętrznie przesiedlonych wynosiła na dzień 31 lipca 2015 r. blisko 1,5 mln, co stanowi 7 % całkowitej liczby ludności Konga; mając na uwadze, że ponad 400 000 kongijskich uchodźców w dalszym ciągu żyje na uchodźstwie; mając na uwadze, że uchodźcy z sąsiadującej Republiki Środkowoafrykańskiej, borykającej się z poważnym kryzysem humanitarnym, przybywają na terytorium Demokratycznej Republiki Konga;

D.  mając na uwadze, że wśród walczących stron znajdują się Demokratyczne Siły Wyzwolenia Rwandy (milicja Hutu), RCD-Goma (Kongijski Ruch na rzecz Demokracji) wspierany przez Rwandę przeciwko rządowi Demokratycznej Republiki Konga, Boża Armia Oporu (LRA) powstała podczas rebelii w Ugandzie, grupa rebeliancka Maï-Maï w prowincji Katanga, Ruch Ludowy na rzecz Samoobrony; mając na uwadze, że choć niektóre frakcje od 2010 r. przeszły proces demobilizacji i w niektórych przypadkach zostały częściowo wcielone do Sił Zbrojnych DRK (FARDC), stan braku bezpieczeństwa utrzymuje się nadal; mając na uwadze, że instrumentalne traktowanie „kwestii etnicznej” w tym regionie w ogromnej mierze zaogniło trwające konflikty i w dalszym ciągu skutkuje podziałami terytorialnymi;

E.  mając na uwadze, że od początku 2016 r. znowu wzrosła liczba aktów przemocy; mając na uwadze, że w dniu 13 czerwca armia kongijska oficjalnie potwierdziła śmierć sześciu ugandyjskich rebeliantów z Sojuszu Sił Demokratycznych (ADF) oraz jednego kongijskiego żołnierza, którzy zginęli podczas starcia w regionie Beni we wschodniej części Konga; mając na uwadze, że po względnym uspokojeniu sytuacji akty przemocy rozpoczęły się ponownie z początkiem maja 2016 r.; mając na uwadze, że według doniesień w nocy z 3 na 4 maja 17 osób zostało zabitych przy użyciu broni białej w miejscowości Eringeti położonej 60 km na północny-wschód od Beni i oddalonej o 200 metrów od dwóch obozów MONUSCO; mając na uwadze, że według doniesień w okresie od lutego do maja 2016 r. w masakrach w regionie Beni zginęło około 100 osób;

F.  mając na uwadze, że kongijski rząd i MONUSCO obarczają winą za te masakry Sojusz Sił Demokratycznych, choć wielu ekspertów i organizacji pozarządowych zajmuje bardziej „ostrożne” stanowisko i nie wyklucza „możliwości udziału w nich sił kontrolowanych przez rząd”; mając na uwadze, że w połowie maja 2016 r. grupa ekspertów Komitetu ONZ ds. Sankcji sporządziła poufne sprawozdanie, w którym wyraźnie wskazała na kongijskich żołnierzy i jednego z generałów z otoczenia prezydenta Josepha Kabili jako osoby odpowiedzialne za organizację i przeprowadzanie tych okrutnych mordów; mając na uwadze, że działacze reprezentujący społeczeństwo obywatelskie oraz opozycja oskarżają MONUSCO oraz rząd o brak reakcji i przyzwolenie na te ataki; mając na uwadze, że od czasu tych masakr odbyło się wiele manifestacji, których uczestnicy domagali się sprawiedliwości, a niektóre z tych manifestacji zostały rozpędzone przy użyciu siły; mając na uwadze, że w dalszym ciągu represjonowani są członkowie opozycji politycznej;

G.  mając na uwadze, że w dniach 1 i 2 czerwca 2016 r. członkowie Frontu Obywatelskiego 2016 (reprezentującego opozycję) udali się do Hagi, aby zwrócić się do Międzynarodowego Trybunału Karnego (MTK) o wszczęcie śledztwa w sprawie tych masakr i udziału w nich żołnierzy należących do rządowych sił zbrojnych; mając na uwadze, że zwrócili się oni także do Trybunału o zajęcie się przejawami represji w stosunku do manifestantów reprezentujących opozycję w związku z trwającą kampanią wyborczą;

H.  mając na uwadze liczne zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości, masowe naruszenia praw człowieka, zaostrzenie represji względem opozycjonistów, masowe gwałty na kobietach i dziewczętach oraz masowe wysiedlenia ludności; mając na uwadze, że według oficjalnych danych od 1996 r. co najmniej 200 000 osób stało się ofiarami gwałtów, których dopuszczono się w Demokratycznej Republice Konga, a rzeczywista liczba ofiar jest z pewnością dużo wyższa, gdyż wiele takich przypadków nigdy nie zostało ujętych w oficjalnych raportach; mając na uwadze, że gwałt jest narzędziem walki stosowanym przez wszystkie walczące strony, w tym przez żołnierzy państwowych sił zbrojonych; mając na uwadze, że przymusowe wcielanie do wojska, zwłaszcza dzieci, w celu uczynienia z nich bojowników jest w DRK powszechnie stosowaną praktyką;

I.  mając na uwadze, że regularna armia (FARDC) jest systematycznie oskarżana o dopuszczanie się aktów okrucieństwa; mając na uwadze, że w październiku 2012 r. rząd przyjął plan działania mający położyć kres wcielaniu dzieci do wojska oraz stosowaniu przemocy seksualnej i dopuszczaniu się innych poważnych naruszeń praw dziecka przez siły zbrojne i siły bezpieczeństwa; mając na uwadze, że od tego czasu problemy nadal utrzymują się i panuje bezkarność;

J.  mając na uwadze, że bilans misji MONUSCO (misja stabilizacyjna Organizacji Narodów Zjednoczonych w Demokratycznej Republice Konga) rozpoczętej w 1999 r. wskazuje na jej całkowitą klęskę, gdyż nie przyczyniła się ona do poprawy losu ludności cywilnej ciężko dotkniętej skutkami wojny, a wsparcie przez MONUSCO narodowej armii kongijskiej (FARDC) tylko zachęciło tę ostatnią do dalszych zbrodni; mając na uwadze, że po zawieszeniu współpracy wojskowej między MONUSCO a FARDC w lutym 2015 r. ONZ postanowiła w dniu 2 marca 2016 r. przywrócić wsparcie militarne udzielone siłom rządowym;

K.  mając na uwadze, że Demokratyczna Republika Konga obfituje w bogate złoża zasobów naturalnych (złota, kasyterytu, koltanu, metanu itd.) oraz że utrzymująca się nielegalna eksploatacja tych zasobów, które – zwłaszcza we wschodniej części DRK – w wielu przypadkach są nadal pod kontrolą zbrojnych grup paramilitarnych, przyczynia się do finansowania i podtrzymywania konfliktu oraz pozostaje źródłem braku bezpieczeństwa w całym regionie;

L.  mając na uwadze, że przedsiębiorstwa ponadnarodowe finansują konflikt zbrojny, aby móc kontynuować wydobycie w kongijskich kopalniach; mając na uwadze, że zjawisko to było wielokrotnie nagłaśniane w raportach publikowanych przez Organizację Narodów Zjednoczonych; mając na uwadze, że zastępca dyrektora zarządzającego Programu Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska (UNEP) Ibrahim Thiaw oświadczył w kwietniu 2015 r., że rocznie wydobywa się surowce o wartości ponad miliarda dolarów oraz że większość zysków – do 98 % – trafia do międzynarodowych konsorcjów, a pozostałe 2 % zasila lokalne grupy zbrojne;

M.  mając na uwadze, że międzynarodowe instytucje finansowe za sprawą opracowanych przez nie planów dostosowań strukturalnych dodatkowo pogorszyły sytuację w kraju, ponieważ przekształciły go w raj prawno-podatkowy dla przedsiębiorstw wielonarodowych, zwłaszcza tych działających w sektorze wydobywczym; mając na uwadze, że rozmontowanie filarów gospodarki kongijskiej oraz zwolnienie tysięcy pracowników powiązanych z instytucjami międzynarodowymi, wśród których czołowe miejsce zajmuje Bank Światowy, spowodowały pozbawienie ludności środków utrzymania i pogorszenie warunków życia z powodu zagarnięcia zasobów i ścisłego kontrolowania gospodarki przez wielkie koncerny przemysłowe, zwłaszcza zachodnie;

N.  mając na uwadze, że od początku konfliktu ceny żywności znacznie wzrosły, co dodatkowo pogłębiło nędzę i brak bezpieczeństwa żywnościowego lokalnej ludności oraz niestabilność w regionie; mając na uwadze, że sytuację pogarsza zawłaszczanie ziemi przez korporacje wielonarodowe za zgodą rządu;

O.  mając na uwadze, że wzrost stopy bezrobocia, pogorszenie się sytuacji społecznej oraz zubożenie ludności są głównymi czynnikami wpływającymi na brak stabilności w całym regionie;

1.  potępia wszelkie akty przemocy, wszelkie naruszenia praw człowieka i wszelkie przejawy przemocy seksualnej; wyraża solidarność z wszystkimi przedstawicielami ludności dotkniętej trwającym od lat konfliktem; ponownie potępia instrumentalne traktowanie „kwestii etnicznej”, w wyniku którego śmierć poniosły miliony osób w całym regionie i które skutkuje wyłącznie utrzymywaniem się podziałów między lokalną ludnością;

2.  wyraża szczególne zaniepokojenie nagłym wzrostem liczby aktów przemocy na wschodzie kraju i apeluje o wszczęcie międzynarodowego i niezależnego dochodzenia mającego wskazać zakres odpowiedzialności każdej ze stron, w tym misji MONUSCO i narodowych sił zbrojnych, w odniesieniu do tych masakr; apeluje do społeczności międzynarodowej o niezwłoczne podjęcie wszelkich niezbędnych i konkretnych środków zmierzających do położenia kresu ludobójstwu i eksploatacji zasobów oraz do uzyskania odszkodowania dla ofiar konfliktu;

3.  wyraża również zaniepokojenie nieprzerwanymi aktami przemocy, do których dochodzi w kontekście zbliżających się wyborów; domaga się natychmiastowego i bezwarunkowego uwolnienia wszystkich osób przetrzymywanych bez wyroku sądowego oraz zaprzestania nękania członków opozycji przez sądy i policję;

4.  uważa, że walka z bezkarnością w kontekście naruszeń prawa humanitarnego oraz przestępstw gospodarczo-finansowych jest jednym z warunków niezbędnych dla przywrócenia pokoju w Demokratycznej Republice Konga;

5.  wyraża szczególne zaniepokojenie sytuacją kobiet w kraju oraz przestępstwami i przejawami dyskryminacji, których padają ofiarami; uważa, że niezbędne jest wzmożenie wysiłków podejmowanych przez władze i społeczność międzynarodową w celu położenia kresu masowym gwałtom traktowanym jako narzędzie walki, zagwarantowania dostępu do publicznej i darmowej służby zdrowia, zwłaszcza opieki w zakresie zdrowia reprodukcyjnego, środków antykoncepcyjnych i aborcji oraz propagowania rzeczywistej równości płci;

6.  uważa jednocześnie, że wyeliminowanie zjawiska dzieci-żołnierzy musi być jednym z priorytetów władz i społeczności międzynarodowej;

7.  potępia fakt, że podstawowe potrzeby ludności kongijskiej są systematycznie spychane na dalszy plan w imię realizacji interesów gospodarczych i geopolitycznych przedsiębiorstw wielonarodowych i mocarstw zagranicznych;

8.  uważa w związku z tym, że trwałe rozwiązanie dramatycznej sytuacji na wschodzie Demokratycznej Republiki Konga będzie możliwe tylko w przypadku podjęcia działań zmierzających do umożliwienia miejscowej ludności czerpania korzyści z zasobów naturalnych; podkreśla, że aby to osiągnąć, kraj ten powinien odzyskać suwerenną władzę nad swymi bogactwami naturalnymi dzięki wprowadzeniu kontroli działalności ponadnarodowych firm zagranicznych i rozwojowi krajowej infrastruktury pozwalającej na eksploatację, przetwarzanie i komercjalizację surowców, co oznacza zmianę i uchylenie wszystkich umów o eksploatację kopalń i lasów, zgodnie z art. 56 konstytucji Konga, aby dzięki temu bogactwo to przynosiło korzyści większości, a nie mniejszości;

9.  potwierdza konieczność zagwarantowania Demokratycznej Republice Konga prawa do suwerenności żywnościowej, która obejmuje prawo rolników do produkowania żywności dla swego kraju, dzięki czemu możliwe byłoby położenie kresu zawłaszczaniu gruntów i zapewnienie rolnikom i rolniczkom dostępu do ziemi, nasion i wody;

10.  apeluje do społeczności międzynarodowej, a zwłaszcza do krajów będących „wierzycielami” Demokratycznej Republiki Konga (przede wszystkim do Belgii), o usunięcie przeszkód uniemożliwiających rozwój DRK, a tym samym odbudowanie pokoju, przez umorzenie długu i naliczonych od niego odsetek, które kraj ten nadal spłaca, oraz wdrożenie rzeczywistej współpracy międzynarodowej realizowanej z poszanowaniem podstawowych praw człowieka i suwerenności państwa kongijskiego zamiast umów o wolnym handlu i planów dostosowań strukturalnych; wzywa władze DRK, aby domagały się przeprowadzenia audytu swojego zadłużenia i anulowania wszystkich zaciągniętych niezgodnie z prawem długów względem wierzycieli zagranicznych w celu całkowitego pozbycia się zadłużenia oraz aby zaspokoić podstawowe potrzeby ludzkie kongijskiej ludności;

11.  apeluje do Unii Europejskiej i jej państw członkowskich o zwiększenie wsparcia finansowego i pomocy humanitarnej, aby zaspokoić pilne potrzeby lokalnej ludności; apeluje o przekazywanie pomocy przez Unię i państwa członkowskie w formie darowizn, a nie pożyczek, aby nie zwiększać ciężaru zadłużenia; ubolewa, że wiele państw członkowskich Unii nie osiągnęło celu polegającego na przeznaczaniu na tę pomoc 0,7 % ich PNB i że niektóre państwa obniżyły ten odsetek środków przeznaczanych na pomoc rozwojową; ubolewa nad mniejszym udziałem państw członkowskich w programach pomocy żywnościowej; apeluje o to, by nie traktować pomocy rozwojowej jako narzędzia służącego ograniczaniu dostępu lub kontrolowaniu granic czy zapewnianiu readmisji migrantów; apeluje, aby pomoc udzielana DRK przez Unię i państwa członkowskie służyła przede wszystkim rozwiązywaniu problemów związanych z głębokimi nierównościami, ubóstwem, chronicznym niedożywieniem, dostępem do opieki zdrowotnej i usług publicznych, zwłaszcza opieki w zakresie zdrowia reprodukcyjnego, oraz z realizacją celów w dziedzinie zrównoważonego rozwoju; apeluje również o zwiększenie pomocy żywnościowej i przeznaczenie jej przede wszystkim na zakup produktów spożywczych u lokalnych producentów rolnych;

12.  ponownie stwierdza, że działania europejskich przedsiębiorstw prowadzących działalność w krajach trzecich powinny być w pełni zgodne z międzynarodowymi standardami w dziedzinie praw człowieka; zwraca się w związku z tym do państw członkowskich o dopilnowanie, by przedsiębiorstwa podlegające ich prawu krajowemu nie uchylały się od przestrzegania praw człowieka oraz norm społecznych, sanitarnych i środowiskowych, które ich obowiązują z racji tego, że otwierają siedzibę lub prowadzą działalność w państwie trzecim; wzywa Komisję Europejską i państwa członkowskie do podejmowania koniecznych środków wobec europejskich przedsiębiorstw, które nie przestrzegają tych norm, a ponadto nie zapewniają wystarczających odszkodowań ofiarom naruszeń praw człowieka, za które są pośrednio lub bezpośrednio odpowiedzialne;

13.  apeluje do Rady o szybkie wypracowanie kompromisu z Parlamentem w ramach trwającego dialogu trójstronnego na temat wiążącego rozporządzenia w sprawie minerałów pochodzących z terenów objętych konfliktami oraz o nałożenie na europejskie odlewnie, rafinerie i importerów metali, w tym producentów wyrobów gotowych, takich jak samochody czy smartfony, wymogu stosowania ścisłych reguł w ich łańcuchach zaopatrzeniowych, aby położyć kres finansowaniu grup zbrojnych i aktom przemocy w regionach ogarniętych konfliktami;

14.  domaga się zwłaszcza, aby wszczęto w odniesieniu do Demokratycznej Republiki Konga niezależne dochodzenie w sprawie przestrzegania przez europejskie firmy standardów socjalnych i standardów ochrony środowiska, zwłaszcza w sektorze surowców naturalnych, oraz w sprawie powiązań, które te firmy mogą mieć z finansowaniem grup zbrojnych; domaga się także wszczęcia międzynarodowego dochodzenia, aby wyjaśnić zarzuty dotyczące współudziału, łączące plany dostosowań strukturalnych, wsparcie finansowe międzynarodowych instytucji finansowych i zbrodnie popełnione w tym kraju;

15.  sprzeciwia się wszelkim usiłowaniom zmierzającym do powierzenia polityki migracyjnej Unii państwom trzecim; potępia fakt, że proces z Rabatu, w którym uczestniczy Demokratyczna Republika Konga, nie pozwala w żadnym wypadku na zajęcie się głębokimi przyczynami migracji, ale skupia się po prostu na propagowaniu polityki powrotów i readmisji; uważa, że polityka ta jest sprzeczna z prawem do swobodnego przepływu i prawem do azylu; w związku z tym zwraca się o natychmiastowe zaprzestanie negocjacji prowadzonych z DRK w ramach procesu z Rabatu;

16.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Unii Afrykańskiej, rządom krajów regionu Wielkich Jezior, prezydentowi, premierowi i parlamentowi DRK, Sekretarzowi Generalnemu ONZ, Radzie Praw Człowieka ONZ i Wspólnemu Zgromadzeniu Parlamentarnemu AKP–UE.

 

Zastrzeżenia prawne - Polityka ochrony prywatności