Procedura : 2016/2891(RSP)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : B8-1057/2016

Teksty złożone :

B8-1057/2016

Debaty :

Głosowanie :

PV 05/10/2016 - 8.6
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :


PROJEKT REZOLUCJI
PDF 353kWORD 98k
28.9.2016
PE589.646v01-00
 
B8-1057/2016

złożony w następstwie oświadczeń Rady i Komisji

zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu


w sprawie potrzeby europejskiej polityki reindustrializacji w świetle niedawnych spraw Caterpillar i Alstom (2016/2891(RSP))


David Borrelli, Laura Agea, Rolandas Paksas w imieniu grupy EFDD

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie potrzeby europejskiej polityki reindustrializacji w świetle niedawnych spraw Caterpillar i Alstom (2016/2891(RSP))  
B8-1057/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 listopada 2014 r. w sprawie zatrudnienia i aspektów społecznych strategii „Europa 2020”(1),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 stycznia 2013 r. zawierającą zalecenia dla Komisji w sprawie informowania pracowników i konsultowania się z nimi, przewidywania restrukturyzacji i zarządzania nimi(2),

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka ONZ, w szczególności jej art. 22 i 23 dotyczące praw gospodarczych i społecznych oraz prawa do pracy,

–  uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności jej tytuł IV dotyczący solidarności,

–  uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), w szczególności jego art. 6 i 147,

–  uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) zobowiązujący zarówno państwa członkowskie, jak i UE do zapewnienia konkurencyjności przemysłu europejskiego, w szczególności jego art. 173,

–  uwzględniając art. 174 TFUE dotyczący spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej, zwłaszcza na obszarach podlegających przemianom przemysłowym;

–  uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie przemysłu stalowego oraz restrukturyzacji, przenoszenia i zamykania przedsiębiorstw w UE,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie planu działania na rzecz konkurencyjnego i zrównoważonego przemysłu stalowego w Europie(3),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 stycznia 2014 r. w sprawie reindustrializacji Europy z myślą o promowaniu konkurencyjności i trwałego rozwoju(4),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie regionalnych strategii na rzecz ośrodków przemysłowych w Unii Europejskiej(5),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 marca 2012 r. w sprawie planu działania prowadzącego do przejścia na konkurencyjną gospodarkę niskoemisyjną do 2050 r.(6),

–  uwzględniając dyrektywę Rady 98/59/WE z dnia 20 lipca 1998 r. w sprawie zbliżania ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do zwolnień grupowych(7),

–  uwzględniając dyrektywę Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającą ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy(8),

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2002/14/WE z dnia 11 marca 2002 r. ustanawiającą ogólne ramowe warunki informowania i przeprowadzania konsultacji z pracownikami we Wspólnocie Europejskiej(9),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 31 marca 2005 r. pt. „Restrukturyzacje i zatrudnienie. Antycypacja i towarzyszenie restrukturyzacjom na rzecz poprawy zatrudnienia: rola Unii Europejskiej” (COM(2005)0120), a także opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 14 grudnia 2005 r.(10),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 10 października 2012 r. pt. „Silniejszy przemysł europejski na rzecz wzrostu i ożywienia gospodarczego” (COM(2012)0582),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 11 czerwca 2013 r. pt. „Plan działania na rzecz konkurencyjnego i zrównoważonego przemysłu stalowego w Europie” (COM(2013)0407),

–  uwzględniając zalecenia z dnia 12 lutego 2013 r. uzgodnione podczas obrad okrągłego stołu wysokiego szczebla w sprawie przyszłości europejskiego przemysłu stalowego,

–  uwzględniając posiedzenie Rady ds. Konkurencyjności z dni 18 i 19 lutego 2013 r., na którym wezwano Komisję do przedłożenia planu działania,

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że zamknięcie belgijskiej siedziby przedsiębiorstwa Caterpillar w Gosselies w kwietniu 2017 r., ogłoszone przez nie w dniu 2 września 2016 r., pozbawi pracy ponad 2000 osób, w związku z globalnym planem restrukturyzacji i cięcia kosztów ogłoszonym we wrześniu 2015 r., że jego skutki uboczne dosięgną łańcucha dostaw spółki oraz że może ono w nadchodzących latach doprowadzić do likwidacji ogółem ponad 5000 miejsc pracy w UE i aż 10 000 miejsc pracy na całym świecie;

B.  mając na uwadze, że przedsiębiorstwo Caterpillar ogłosiło, że rozważa również zamknięcie zakładu w Irlandii Północnej w ramach restrukturyzacji działalności w tym kraju, co mogłoby spowodować dodatkową likwidację nawet 250 miejsc pracy;

C.  mając na uwadze, że na przestrzeni lat 2009–2015 przedsiębiorstwo zwiększyło o 50 % wypłaty dywidend na rzecz udziałowców, przy jednoczesnym zmniejszeniu zatrudnienia o 15 %; mając na uwadze, że – przy sprzedaży i dochodzie w wysokości 47 mld USD w 2015 r. – jest ono obecnie czołowym światowym producentem sprzętu budowlanego i górniczego, silników na olej napędowy i gaz ziemny, przemysłowych turbin gazowych oraz lokomotyw spalinowo-elektrycznych;

D.  mając na uwadze, że w dniu 7 września 2016 r. francuska grupa Alstom ogłosiła, że do 2018 r. zamierza wstrzymać produkcję przemysłową w Belfort w regionie Franche-Comté i przenieść produkcję pociągów do innego zakładu położonego w Reichshoffen w Alzacji, ponieważ obecny poziom zamówień na lokomotywy towarowe i pociągi dużych prędkości montowane w Belfort według tego przedsiębiorstwa nie uzasadnia utrzymywania działalności fabryki; mając na uwadze, że decyzja ta spowodowałaby likwidację 400 miejsc pracy;

E.  mając na uwadze, że w maju 2016 r. przedsiębiorstwo opublikowało komunikat, w którym ogłosiło 23-procentowy wzrost skorygowanych dochodów przed odliczeniem odsetek i podatków za rok obrachunkowy upływający w marcu 2016 r.;

F.  mając na uwadze, że europejski sektor przemysłowy odegrał historycznie ważną rolę w procesie integracji europejskiej, a stworzone przez niego dobrobyt i wiedza nadają głęboki sens projektowi europejskiemu i stanowią jego bardzo istotne uzasadnienie;

G.  mając na uwadze, że udział bezpośredniego zatrudnienia w przemyśle niestety stale spada w całej Europie – z około jednej piątej ludności aktywnej zawodowo w 2000 r. do jednej szóstej w 2015 r.;

H.  mając na uwadze, że europejska branża zaopatrzenia kolei, o wysokim zagęszczeniu MŚP, zapewnia 400 000 miejsc pracy, reinwestuje 2,7 % swojego rocznego obrotu w badania i rozwój oraz stanowi 46 % światowego rynku zaopatrzenia kolei;

I.  mając na uwadze, że ogółem sektor kolejowy bezpośrednio tworzy ponad 1 mln, a pośrednio 1,2 mln miejsc pracy w UE, a ponadto jest źródłem technologii niezbędnej do zapewnienia zrównoważonej mobilności;

J.  mając na uwadze, że intensyfikacja handlu międzynarodowego wprawdzie przebiega równolegle do bezprecedensowej redukcji zatrudnienia w przemyśle w Unii Europejskiej, nie spowodowała jednak redukcji zużycia materiałów, lecz raczej gwałtowny wzrost importu produktów energochłonnych;

K.  mając na uwadze, że w ostatnich dziesięcioleciach, przeciętnie w całym sektorze przemysłowym, wydajność pracy wzrasta o wiele szybciej niż wydajność surowców, podczas gdy według szacunków koszty pracy stanowią mniej niż 20 % kosztów produkcji, zaś surowce – 40 %; mając na uwadze, że pomimo tego wzrost płac w Unii Europejskiej nadal pozostaje w tyle za wzrostem wydajności;

L.  mając na uwadze, że najbardziej zaawansowana i zrównoważona część sektora stalowego – która wytwarza produkty technologiczne o wysokiej wartości, przestrzega zasad dotyczących ochrony zdrowia pracowników i okolicznej ludności oraz gwarantuje przestrzeganie rygorystycznych norm środowiskowych – odgrywa istotną rolę w europejskiej strategii przemysłowej;

M.  mając na uwadze, że środki oszczędnościowe ukierunkowane na stabilność wpływają szkodliwie na całą europejską gospodarkę i dodatkowo potęgują poważne trudności społeczne dla pracowników i dla regionów dotkniętych zamykaniem zakładów przemysłowych; mając na uwadze, że wysoka stopa bezrobocia w UE jest skorelowana z kurczeniem się bazy przemysłowej i produkcyjnej, wynikającym z nierównomiernej globalizacji;

N.  mając na uwadze, że niestrategiczne przenoszenie produkcji w obrębie UE, podyktowane wyłącznie krótkoterminowymi zyskami finansowymi i względami związanymi z cięciem kosztów, prowadzi do lawinowego obniżania się standardów socjalnych, niszczy wartość systemową i nie spełnia założeń jakiejkolwiek skutecznej polityki przemysłowej, spójności, innowacji i rozwoju;

O.  mając na uwadze, że przedsiębiorstwa zaangażowane w restrukturyzację lub ograniczenie działalności są zobowiązane stawiać dialog społeczny w centrum związanych z tym procesów oraz powinny działać w sposób odpowiedzialny społecznie, gdyż doświadczenie wielokrotnie pokazało, iż restrukturyzacji lub ograniczenia działalności nigdy nie udaje się zrealizować w sposób zrównoważony społecznie i gospodarczo bez wystarczającego dialogu społecznego, ze specjalnym naciskiem na informowanie pracowników i konsultowanie się z nimi, maksymalizację pomocy społecznej ułatwiającej im zmianę oraz zaoferowanie kompleksowych usług dotyczących zwolnień monitorowanych, szkoleń i zmiany kwalifikacji;

P.  mając na uwadze, że liczne sektory europejskiego przemysłu stoją w obliczu kryzysu inwestycyjnego, który zagraża ich przyszłości, a jednocześnie oczekuje się, że materiały stalowe produkowane w sposób zrównoważony, w drodze procesów produkcyjnych zgodnych z rygorystycznymi normami środowiskowymi i zdrowotnymi będą odgrywać, jako materiały podstawowe, kluczową rolę w zapewnianiu podobnie zrównoważonych rozwiązań przemysłowych w dziedzinie urbanizacji i mobilności, wśród innych priorytetów strategicznych;

Q.  mając na uwadze, że różnice między systemami niewypłacalności zarówno w obrębie UE, jak i poza nią, skutkują lukami prawnymi, które korporacje międzynarodowe wykorzystują, aby zminimalizować koszty w przypadku restrukturyzacji lub ograniczenia działalności, jednocześnie maksymalizując – przez transfer aktywów z jednego kraju do innego – koszt społeczny decyzji o przeniesieniu produkcji, często podejmowanych ze względów oportunistycznych; mając na uwadze, że to nieuczciwe przenoszenie skutków zewnętrznych na całe społeczeństwa zwiększa negatywny wpływ innych negatywnych społecznych i środowiskowych skutków zewnętrznych, a także różnic w systemach podatkowych, które to różnice poważnie zakłócają rynek wewnętrzny;

R.  mając na uwadze, że wykup niewydolnych przedsiębiorstw i samozarządzanie nimi przez pracowników często stanowi twórcze i opłacalne rozwiązanie w przypadku postępowania upadłościowego, gdyż zapewnia utrzymanie działalności, inwestycji, know-how i zatrudnienia;

1.  wyraża głęboką solidarność z tysiącami pracowników, którzy są narażeni na utratę pracy, z ich rodzinami, ze wszystkimi przemysłowymi i usługowymi podmiotami łańcucha dostaw, zwłaszcza z MŚP, a także ze wszystkimi bezpośrednio dotkniętymi osobami;

2.  podkreśla, że plany restrukturyzacji przemysłowej nie powinny być oceniane wyłącznie z krótkoterminowej perspektywy samych właścicieli, lecz powinny uwzględniać wpływ systemowy na społeczeństwo europejskie i gospodarkę jako całość, w tym na zgodność z normami środowiskowymi i zdrowotnymi;

3.  krytycznie odnosi się do stałego demontażu strategicznych sektorów przemysłu europejskiego oraz wzywa do wspólnego rozwijania alternatywnych polityk, uzgodnionych ze wszystkimi partnerami społecznymi, które przyczyniałyby się do realizacji ważnych europejskich celów takich jak reindustrializacja, gospodarka o obiegu zamkniętym i transformacja energetyki, przy jednoczesnej zgodności z rygorystycznymi normami środowiskowymi i zdrowotnymi;

4.  wzywa państwa członkowskie, aby zapewniły należytą i pełną ochronę socjalną, odpowiednie warunki pracy i godziwe płace, w drodze ustaw albo układów zbiorowych, a także skuteczną ochronę przed nieuczciwym zwolnieniem z pracy;

5.  wyraża ubolewanie z powodu braku prawdziwej polityki przemysłowej UE, która mogłaby chronić pracowników w UE i łańcuchy dostaw przed krótkoterminowymi spekulacyjnymi decyzjami, często podejmowanymi na innych kontynentach; apeluje o unijną politykę przemysłową, która pozwalałaby na udział społeczeństwa w strategicznych sektorach w celu utrzymania odpowiedniego know-how, produkcji i zatrudnienia w Unii Europejskiej;

6.  podkreśla, że skutecznej polityki przemysłowej nie uda się opracować, a tym bardziej wdrożyć, bez krytycznego przeglądu standardowych międzynarodowych umów handlowych;

7.  apeluje, aby pilnie przyjąć środki socjalne na rzecz pracowników, ich rodzin, łańcuchów dostaw oraz lokalnej gospodarki na dotkniętych obszarach, co zagwarantuje, że nikt nie zostanie pominięty, a także aby pomagać dotkniętym regionom w przezwyciężeniu tej trudnej sytuacji gospodarczej i społecznej;

8.  wzywa Komisję, aby uwzględniła potrzebę wprowadzenia europejskiego systemu dochodu minimalnego w celu zaradzenia nadzwyczajnej sytuacji społecznej wywołanej globalizacją, delokalizacją i deindustrializacją;

9.  podkreśla znaczenie umiejętności i kwalifikacji pracowników sektora metali nieszlachetnych i powiązanych gałęzi przemysłu; apeluje o aktywną politykę w zakresie zatrudnienia i przemysłu, zapewniającą rozwój tej wiedzy i jej uznanie za istotny atut europejskiego przemysłu metali nieszlachetnych; zwraca się o uwzględnienie kwestii utrzymania przemysłowego know-how i wykwalifikowanej siły roboczej w ocenie rentowności produkcji w poszczególnych zakładach;

10.  wzywa Komisję do zaproponowania europejskich ram dotyczących postępowania upadłościowego, które stawiałyby nie tylko wierzycieli, lecz wszystkie zainteresowane podmioty, w szczególności pracowników, w centrum procesu, ze skupieniem na zachowaniu jak największej liczby miejsc pracy; w związku z tym postuluje, by ułatwiać stosowanie instrumentów takich jak wykupy pracownicze oraz samozarządzanie przez pracowników itp., aby utrzymać działalność fabryk pomimo niewypłacalności ich pierwotnych właścicieli;

11.  wzywa do dokonania przeglądu polityki konkurencji i zasad pomocy państwa z myślą o ułatwieniu interwencji publicznej mającej na celu utrzymanie spójności społecznej i regionalnej, udoskonalenie norm w zakresie pracy i środowiska naturalnego oraz rozwiązanie problemów dotyczących zdrowia publicznego;

12.  apeluje o krytyczny przegląd działań finansowych, które doprowadziły do obecnego kryzysu grupy Caterpillar, w tym w odniesieniu do zadeklarowanych zysków i dywidend wypłacanych akcjonariuszom oraz odsetek płaconych bankom i wierzycielom, a także o przegląd prowadzonej w Europie polityki oszczędnościowej, która ograniczyła ogólną działalność gospodarczą i w konsekwencji spowodowała zmniejszenie popytu na działalność podmiotów prywatnych i publicznych;

13.  krytycznie odnosi się do faktu, że przy braku skutecznej sprawozdawczości z podziałem na poszczególne kraje przedsiębiorstwa międzynarodowe mogą przenosić zyski, jednocześnie deklarując straty, a nawet upadłość w innym kraju; apeluje, by obowiązki w zakresie sprawozdawczości z podziałem na poszczególne kraje zostały rozszerzone na wszystkie jurysdykcje, a także o wzmocnienie obowiązków w zakresie informacji dotyczących przedsiębiorstw, które zamykają fabryki bądź ograniczają ich działalność lub ogłaszają niewypłacalność w którymkolwiek z państw członkowskich;

14.  apeluje do państw członkowskich o odzyskiwanie środków wcześniej przeznaczonych na wspieranie przedsiębiorstw – przy założeniu, że przedsiębiorstwa te prowadziłyby planowanie strategiczne dotyczące długoterminowej działalności przemysłowej – w postaci dotacji, wszelkiego rodzaju ulg podatkowych, obniżek cen gruntów itp., jeżeli przedsiębiorstwo jednostronnie decyduje o przeniesieniu produkcji, ograniczeniu działalności lub zamknięciu zakładów produkcyjnych;

15.  przypomina, że ewentualnej pomocy przyznanej przez Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji (EFG) nie można wykorzystywać do zamknięcia zakładu przemysłowego, nalega natomiast, by wykorzystywać EFG do udzielania pracownikom pomocy w odzyskaniu przedsiębiorstwa celem utrzymania działalności, know-how i miejsc pracy;

16.  z żalem zauważa, że EFIS był przedstawiany jako szansa na wsparcie inwestycji, a w rzeczywistości nie był zdolny do wspierania MŚP i ich projektów prowadzonych na małą skalę, faworyzował natomiast duże projekty infrastrukturalne, które nie mają zdolności do generowania długoterminowego zatrudnienia;

17.  zaleca, aby fundusze europejskie były wykorzystywane do dotowania działalności związanej ze szczególnym charakterem zarówno MŚP, jak i mikroprzedsiębiorstw;

18.  podkreśla, że należy uruchamiać EFG nawet wtedy, gdy przedsiębiorstwa, które zamknięto w wyniku tendencji globalizacyjnych, mają mniej niż 500 miejsc pracy do likwidacji, ponieważ europejska baza wytwórcza składa się głównie z przedsiębiorstw zatrudniających mniej niż 500 pracowników;

19.  wzywa zarówno UE, jak i jej państwa członkowskie do dopilnowania, aby przeznaczano odpowiednie środki finansowe na zwolnienia monitorowane, w tym wsparcie dla pracowników, którzy planują założyć własne nowe przedsiębiorstwa, oraz na szkolenia, przekwalifikowanie oraz działania naprawcze w celu udzielenia wsparcia w trudnych okresach przejściowych w przemyśle europejskim;

20.  apeluje o zrewidowaną europejską politykę przemysłową i społeczną, która nie opierałaby się już na wątpliwych praktykach społecznych, fiskalnych i ekologicznych, oraz wzywa Komisję do zajęcia się rozległym, daleko idącym negatywnym wpływem przenoszenia przedsiębiorstw do państw trzecich, również poprzez przegląd przepisów dotyczących konkurencji, aby zdecydowanie odwodzić od procesów delokalizacji i zapobiec nasileniu się skutków kryzysu;

21.  podkreśla, że ograniczenie popytu nie może prowadzić do nieuczciwej konkurencji o miejsca pracy między państwami członkowskimi; w związku z tym wzywa do opracowania rozwiązań długoterminowych, które zabezpieczałyby i tworzyłyby wysokiej jakości miejsca pracy oraz działalność przemysłową w regionach Europy, przy zachowaniu ścisłej zgodności z niepodlegającymi negocjacjom normami środowiskowymi i zdrowotnymi, ze zwróceniem szczególnej uwagi na MŚP;

22.  podkreśla, że inwestycje publiczne w strategiczne sektory należy uwolnić od ograniczeń związanych z równowagą budżetową, pod warunkiem zachowania ścisłej zgodności z niepodlegającymi negocjacjom normami środowiskowymi i zdrowotnymi, aby utrzymać, a nawet generować zatrudnienie w tych sektorach przemysłowych, które szczególnie ucierpiały wskutek globalizacji, delokalizacji i deindustrializacji;

23.  wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby dotowały inwestycje publiczne w badania i rozwój oraz technologię, pod warunkiem zachowania ścisłej zgodności z niepodlegającymi negocjacjom normami środowiskowymi i zdrowotnymi, w celu wspierania umiejętności i know-how, które stanowią podstawowy warunek zwiększenia konkurencyjności i stabilności sektorów strategicznych;

24.  zwraca się zarówno do Unii Europejskiej, jak i do jej państw członkowskich o:

•  znalezienie sposobu ochrony obecnie zagrożonych miejsc pracy, pod wstępnym warunkiem ścisłej zgodności z niepodlegającymi negocjacjom normami środowiskowymi i zdrowotnymi, za pomocą wszelkich dostępnych środków, w tym przez rozłożenie produkcji na różne zakłady, przy spełnieniu tych samych warunków wstępnych oraz ograniczeniu dywidend udziałowców;

•  zapewnienie przejrzystości transferów finansowych z europejskich spółek zależnych do spółki dominującej poza UE, w szczególności w przypadku siedzib w rajach podatkowych;

•  dokonanie oceny, czy należy wprowadzić sankcje wobec przedsiębiorstw przemysłowych, które wymuszają na krajach przyjmujących plany restrukturyzacji lub ograniczenia działalności, nie wyczerpawszy uprzednio wszystkich rozwiązań alternatywnych, w tym szerokiego dialogu ze wszystkimi partnerami społecznymi;

25.  podkreśla, że należy stanowczo bronić standardów UE dotyczących społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw, gdy przedsiębiorstwo zamierza przenieść produkcję, nie zważając na skutki społeczne i terytorialne swoich krótkoterminowych decyzji;

26.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji, a także rządom i parlamentom państw członkowskich.

(1)

Dz.U. C 289 z 9.8.2016, s. 19.

(2)

Dz.U. C 440 z 30.12.2015, s. 13.

(3)

Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0069.

(4)

Teksty przyjęte w tym dniu, P7_TA(2014)0032.

(5)

Dz.U. C 55 z 12.2.2016, s. 6.

(6)

Dz.U. C 251E z 31.8.2013, s. 75.

(7)

Dz.U. L 225 z 12.8.1998, s. 16.

(8)

Dz.U. L 303 z 2.12.2000, s. 16.

(9)

Dz.U. L 80 z 23.3.2002, s. 29.

(10)

Dz.U. C 65 z 17.3.2006, s. 58.

Informacja prawna