Procedura : 2016/2934(RSP)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : B8-1232/2016

Teksty złożone :

B8-1232/2016

Debaty :

Głosowanie :

PV 24/11/2016 - 8.13
CRE 24/11/2016 - 8.13
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2016)0456

PROJEKT REZOLUCJI
PDF 337kWORD 81k
Patrz też projekt wspólnej rezolucji RC-B8-1232/2016
16.11.2016
PE593.662v01-00
 
B8-1232/2016

złożony w następstwie oświadczenia wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa

zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu


w sprawie sytuacji na Białorusi (2016/2934(RSP))


Heidi Hautala, Rebecca Harms, Bronis Ropė, Igor Šoltes w imieniu grupy Verts/ALE

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie sytuacji na Białorusi (2016/2934(RSP))  
B8-1232/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie Białorusi,

–  uwzględniając wybory parlamentarne, które odbyły się 11 września 2016 r., oraz wybory prezydenckie, które odbyły się 11 października 2015 r.,

–  uwzględniając oświadczenie rzecznika Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (ESDZ) z dnia 12 września 2016 r. w sprawie wyborów parlamentarnych na Białorusi,

–  uwzględniając wstępne oświadczenie OBWE/ODIHR, Zgromadzenia Parlamentarnego OBWE i Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy z dnia 12 września 2016 r. w sprawie wyborów parlamentarnych na Białorusi,

–  uwzględniając konkluzje Rady w sprawie Białorusi z dnia 15 lutego 2016 r.,

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że w swoim sprawozdaniu końcowym w sprawie wyborów prezydenckich na Białorusi w 2015 r. OBWE/ODIHR wraz z Komisją Wenecką Rady Europy opracowały zestaw zaleceń, które powinny zostać wdrożone przez Białoruś przed wyborami parlamentarnymi w 2016 r.;

B.  mając na uwadze, że wyborom w 2016 r. towarzyszyły pewne pozytywne tendencje, takie jak brak poważnych ograniczeń ze strony władz, jeżeli chodzi o zbieranie podpisów w celu mianowania kandydatów oraz podejmowania działań w ramach kampanii wyborczych, a także niski odsetek odmów rejestracji nominowanych grup i kandydatów; mając na uwadze, że w ocenie OBWE/ODIHR wybory parlamentarne w 2016 r. zostały dobrze zorganizowane;

C.  mając na uwadze, że mimo to stwierdzono szereg długotrwałych systemowych nieprawidłowości, w tym prawnych ograniczeń praw politycznych i podstawowych wolności; mając na uwadze, że stwierdzono liczne nieprawidłowości proceduralne oraz brak przejrzystości przy obliczaniu głosów i zestawianiu wyników; mając na uwadze, że władze Białorusi nie wzięły pod uwagę większości zaleceń OBWE/ODIHR, opracowanych na podstawie obserwacji wcześniejszych kampanii wyborczych, oraz że niewielkie zmiany nie były w stanie przyczynić się do jakościowej zmiany charakteru wyborów ku większej demokracji i przejrzystości;

D.  mając na uwadze, że od 1994 r. na Białorusi nie odbyły się żadne wolne i uczciwe wybory na podstawie ordynacji wyborczej zgodnie z uznawanymi na szczeblu międzynarodowym standardami OBWE/ODIHR; mając na uwadze, że po raz pierwszy od 20 lat w parlamencie białoruskim zasiadać będą przedstawiciele opozycji demokratycznej;

E.  mając na uwadze, że w lutym 2016 r. UE zakończyła pięcioletni okres sankcji wobec Białorusi jako gest dobrej woli, aby zachęcić ją do poprawy sytuacji w zakresie przestrzegania praw człowieka, demokracji i praworządności;

F.  mając na uwadze, że dwie białoruskie grupy obserwacji wyborów, tj. Obrońcy Praw Człowieka na rzecz Wolnych Wyborów oraz Prawo Wyboru 2016 (Right to Choose-2016) potępiły ostatnie wybory, ponieważ nie odpowiadały one wielu kluczowym standardom międzynarodowym i nie odzwierciedlały w wiarygodny sposób woli białoruskich obywateli;

G.  mając na uwadze, że białoruscy obserwatorzy wyborów dotarli do konkretnych dowodów na podejmowane w całym kraju wzmożone wysiłki służące zawyżeniu frekwencji podczas pięciodniowego okresu wczesnego głosowania (w dniach 6–10 września 2016 r.) oraz w dniu wyborów (11 września 2016 r.);

H.  mając na uwadze, że centroprawicowe siły opozycji białoruskiej w dniu 18 listopada 2015 r. po raz pierwszy zaprezentowały wspólne porozumienie o współpracy mające na celu ich wspólny start w wyborach parlamentarnych w 2016 r.;

I.  mając na uwadze, że pierwsza od 2002 r. oficjalna wizyta delegacji Parlamentu ds. stosunków z Białorusią miała miejsce w Mińsku w dniach 18–19 czerwca 2015 r.; mając na uwadze, że Parlament Europejski nie utrzymuje obecnie oficjalnych stosunków z parlamentem Białorusi;

J.  mając na uwadze, że Białoruś odegrała konstruktywną rolę w ułatwieniu porozumienia w sprawie zawieszenia broni na Ukrainie;

K.  mając na uwadze, że konflikt na Ukrainie pogłębił obawy społeczeństwa białoruskiego dotyczące destabilizacji sytuacji wewnętrznej w wyniku zmiany władzy;

L.  mając na uwadze, że Białoruś jest jedynym krajem w Europie, w którym wciąż wykonuje się karę śmierci; mając na uwadze, że w dniu 4 października 2016 r. białoruski Sąd Najwyższy utrzymał w mocy wyrok śmierci dla Siarhieja Wostrykaua; mając na uwadze, że jest to czwarte utrzymanie w mocy wyroku kary śmierci w 2016 r. przez białoruski Sąd Najwyższy;

M.  mając na uwadze, że władze Białorusi nie zaprzestały stosowania represyjnych praktyk wobec swoich przeciwników politycznych: uczestnicy pokojowych demonstracji nadal podlegają odpowiedzialności administracyjnej, ograniczane są inne prawa obywatelskie i polityczne, a w kraju przybywa nowych więźniów politycznych; mając na uwadze, że władze Białorusi nie podjęły żadnych działań w celu przeprowadzenia systemowych i jakościowych zmian w obszarze praw człowieka, zwłaszcza na szczeblu legislacyjnym;

N.  mając na uwadze, że poprawa stosunków między UE a Białorusią zależy od spełnienia warunków wstępnych, do których należą: wyraźne zwiększenie wolności słowa i wolności mediów, przestrzeganie praw politycznych zarówno zwykłych obywateli, jak i działaczy opozycji, a także poszanowanie zasad państwa prawa i praw podstawowych; mając na uwadze, że Unia Europejska pozostaje głęboko oddana dalszej obronie praw człowieka na Białorusi, w tym obronie wolności słowa i wolności mediów;

O.  mając na uwadze, że według specjalnego sprawozdawcy ONZ ds. sytuacji w zakresie praw człowieka na Białorusi Miklósa Harasztiego naruszenia praw człowieka w tym kraju nasilają się i dotyczą przede wszystkim niezmienionego systemu restrykcji w zakresie praw człowieka na poziomie prawa i administracji;

P.  mając na uwadze, że w dniu 25 października 2016 r. Białoruś przyjęła swój pierwszy plan działania w dziedzinie praw człowieka, który został przyjęty uchwałą Rady Ministrów; mając na uwadze, że według białoruskich władz plan ten określa główne kierunki działania w celu wdrożenia zobowiązań Białorusi w zakresie praw człowieka;

Q.  mając na uwadze, że Białoruś nie może jeszcze otrzymać zaproszenia do dołączenia do Zgromadzenia Parlamentarnego Euronest, ustanowionego w maju 2011 r. jako parlamentarny wymiar Partnerstwa Wschodniego;

R.  mając na uwadze, że każdy kraj rozwijający broń jądrową musi bezwzględnie stosować się do międzynarodowych wymogów i standardów w zakresie bezpieczeństwa jądrowego i ochrony środowiska; mając na uwadze, że rząd Białorusi, ponoszący wyłączną odpowiedzialność za bezpieczeństwo obiektów jądrowych na terytorium swojego kraju, musi wypełniać zobowiązania względem swoich obywateli oraz krajów sąsiadujących; mając na uwadze, że u podstawy rozwoju, działania i likwidacji każdego obiektu jądrowego muszą leżeć zasady otwartości i przejrzystości;

1.  docenia działania podjęte przez Białoruś w odniesieniu do sposobu przeprowadzenia wyborów parlamentarnych w 2016 r. w porównaniu z wcześniejszymi wyborami; zwraca uwagę, że opozycja będzie mieć dwóch przedstawicieli w nowo wybranym Parlamencie;

2.  ubolewa jednak, że podczas wyborów nie zachowano zgodności z szeregiem kluczowych międzynarodowych standardów w zakresie demokracji i wolnych wyborów ani z krajowym prawem wyborczym; podkreśla przede wszystkim brak równego dostępu wszystkich kandydatów do krajowych mediów, brak bezstronności komisji wyborczych, przypadki nadużywania zasobów administracyjnych w celu wsparcia kandydatów prorządowych, liczne przypadki przymuszania wyborców do udziału we wczesnym głosowaniu oraz brak przejrzystości pewnych procedur wyborczych dla obserwatorów;

3.  wzywa władze Białorusi do bezzwłocznego wznowienia prac nad kompleksową reformą systemu wyborczego w ramach szerszego procesu demokratyzacji i we współpracy z partnerami międzynarodowymi; podkreśla, że zalecenia OBWE/ODIHR powinny zostać wdrożone w odpowiednim czasie przed wyborami samorządowymi, które odbędą się w marcu 2018 r.; podkreśla, że ma to kluczowe znaczenie dla osiągnięcia pełnego potencjału stosunków między UE a Białorusią;

4.  ponownie wzywa władze białoruskie do zadbania o to, aby bez względu na okoliczności przestrzegano zasad demokracji, praw człowieka i podstawowych wolności zgodnie z Powszechną deklaracją praw człowieka oraz międzynarodowymi i regionalnymi instrumentami dotyczącymi praw człowieka ratyfikowanymi przez Białoruś;

5.  w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje fakt zatwierdzenia przez białoruską Radę Ministrów planu działania na rzecz wdrożenia zaleceń wydanych przez grupę roboczą ds. powszechnego okresowego przeglądu praw człowieka w Radzie Praw Człowieka i oczekuje ich pełnej realizacji; z niecierpliwością oczekuje na ustanowienie krajowej instytucji ds. praw człowieka i ma nadzieję, że będzie ona gotowa do skutecznego działania w jak najkrótszym czasie; wzywa władze białoruskie do uznania mandatu specjalnego sprawozdawcy ONZ ds. sytuacji w zakresie praw człowieka na Białorusi oraz do pełnej współpracy z nim poprzez uczestnictwo w merytorycznym i konstruktywnym dialogu oraz ułatwienie mu wizyty w kraju;

6.  wzywa rząd Białorusi do rehabilitacji uwolnionych więźniów politycznych oraz do przywrócenia im praw obywatelskich i politycznych;

7.  wyraża zaniepokojenie faktem, że od 2000 r. na Białorusi nie zarejestrowano żadnej nowej partii politycznej; apeluje o mniej restrykcyjne podejście w tej kwestii;

8.  oczekuje od władz zaprzestania nękania niezależnych mediów ze względów politycznych; apeluje o odejście od praktyki prześladowania administracyjnego i arbitralnego stosowania art. 22.9 część 2 kodeksu administracyjnego przeciwko niezależnym dziennikarzom za współpracę z zagranicznymi mediami bez uzyskania akredytacji, gdyż ogranicza to prawo do wolności wypowiedzi i rozpowszechnianie informacji;

9.  odnotowuje zamiar rządu Białorusi, by w większym stopniu rozważyć możliwość zniesienia kary śmierci; wzywa Białoruś, która jest jedynym krajem w Europie nadal stosującym karę śmierci, do przyłączenia się do światowego moratorium na wykonywanie kary śmierci, co byłoby pierwszym krokiem do trwałego zniesienia tej kary; przypomina, że kara śmierci jest wyrazem nieludzkiego i poniżającego traktowania, nie ma dowiedzionego skutku odstraszającego i sprawia, że ewentualne błędy sądu stają się nieodwracalne;

10.  wzywa Europejską Służbę Działań Zewnętrznych (ESDZ) i Komisję, aby poszukały nowych sposobów wspierania organizacji społeczeństwa obywatelskiego na Białorusi; podkreśla w związku z tym potrzebę wspierania wszelkich niezależnych źródeł informacji dla społeczeństwa białoruskiego, w tym przekazów medialnych w języku białoruskim, również z zagranicy;

11.  zauważa, że w styczniu 2014 r. rozpoczęły się negocjacje w sprawie ułatwień wizowych, co ma służyć poprawie kontaktów międzyludzkich i zachęceniu do tworzenia społeczeństwa obywatelskiego; podkreśla potrzebę przyspieszenia postępów w tej kwestii;

12.  wspiera politykę Komisji polegającą na „krytycznym zaangażowaniu” wobec władz Białorusi oraz wyraża gotowość do udziału, również za pomocą Delegacji Parlamentu Europejskiego do spraw Stosunków z Białorusią, o ile zobowiązanie odnośnego białoruskiego organu jest autentyczne, otwarte i zorientowane na wyniki; w związku z tym wzywa ESDZ do zdefiniowania minimalnego zbioru kryteriów w perspektywie krótko- i średnioterminowej dotyczących sposobu oceny chęci władz Białorusi do zwiększenia zaangażowania wobec UE;

13.  przykłada dużą wagę do przystąpienia Białorusi do Zgromadzenia Parlamentarnego Euronest, zgodnie z aktem ustanawiającym, jak tylko spełnione zostaną warunki polityczne, a także z niecierpliwością oczekuje na to przystąpienie, ponieważ byłoby ono naturalnym przedłużeniem uczestnictwa Białorusi w wielostronnych ramach współpracy w obrębie Partnerstwa Wschodniego;

14.  podkreśla pilną potrzebę zapewnienia europejskiego i międzynarodowego nadzoru nad projektem budowy elektrowni jądrowej w Ostrowcu i domaga się podjęcia następujących działań: a) przeprowadzenia testów wytrzymałościowych elektrowni jądrowej na Białorusi, jak ustalono z Komisją w dniu 23 czerwca 2011 r., podpisując oświadczenie w sprawie testów wytrzymałościowych, b) zakończenia misji SEED Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej, w jej pełnym zakresie, w celu bezstronnej oceny wybranej lokalizacji elektrowni w Ostrowcu, lokalizacji alternatywnych oraz kryteriów wyboru lokalizacji, c) zapewnienia międzynarodowego nadzoru nad wdrożeniem projektu budowy elektrowni atomowej na Białorusi w celu zapobieżenia możliwym incydentom lub wypadkom; wzywa zatem władze Białorusi do natychmiastowego wstrzymania budowy elektrowni jądrowej do momentu podjęcia wyżej wymienionych działań i wdrożenia środków bezpieczeństwa;

15.  domaga się, by Rada i Komisja połączyły unijne wsparcie makrofinansowe dla Białorusi ze znacznymi postępami w zakresie poszanowania wolności obywatelskich i praw podstawowych oraz podjęcia przez Białoruś konstruktywnych działań w odniesieniu do bezpieczeństwa budowy elektrowni jądrowej w Ostrowcu, a także by uzależniły to wsparcie od poczynienia takich postępów i podjęcia takich działań;

16.  ponownie podkreśla swoje zobowiązanie do działania na rzecz narodu białoruskiego, do wspierania jego demokratycznych aspiracji i inicjatyw oraz do pracy na rzecz zapewnienia temu krajowi stabilnej, demokratycznej i dostatniej przyszłości;

17.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji wiceprzewodniczącej Komisji/ wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych, Radzie, Komisji, państwom członkowskim, OBWE/ODIHR, Radzie Europy oraz władzom białoruskim.

Zastrzeżenia prawne - Polityka ochrony prywatności