Procedura : 2017/2510(RSP)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : B8-0121/2017

Teksty złożone :

B8-0121/2017

Debaty :

PV 01/02/2017 - 16
CRE 01/02/2017 - 16

Głosowanie :

PV 02/02/2017 - 7.6
CRE 02/02/2017 - 7.6
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2017)0017

PROJEKT REZOLUCJI
PDF 340kWORD 49k
Patrz też projekt wspólnej rezolucji RC-B8-0120/2017
25.1.2017
PE598.432v01-00
 
B8-0121/2017

złożony w następstwie oświadczenia wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa

złożony zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu


w sprawie kryzysu praworządności w Demokratycznej Republice Konga i w Gabonie (2017/2510(RSP))


Hilde Vautmans, Petras Auštrevičius, Izaskun Bilbao Barandica, Marielle de Sarnez, Javier Nart, Carolina Punset, Pavel Telička w imieniu grupy ALDE

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie kryzysu praworządności w Demokratycznej Republice Konga i w Gabonie (2017/2510(RSP))  
B8-0121/2017

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wspólne oświadczenie wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Frederiki Mogherini i komisarza Nevena Mimicy z dnia 24 września 2016 r. wydane po ogłoszeniu ostatecznych wyników wyborów prezydenckich przez Trybunał Konstytucyjny w Gabonie,

–  uwzględniając komunikat prasowy Unii Afrykańskiej z dnia 1 września 2016 r. potępiający akty przemocy i wzywający do pokojowego rozwiązania konfliktu powyborczego w Gabonie,

–  uwzględniając oświadczenie rzecznika wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z dnia 11 września 2016 r. w sprawie Gabonu,

–  uwzględniając wstępne oświadczenie unijnej misji obserwacji wyborów z dnia 29 sierpnia 2016 r.,

–  uwzględniając umowę z Kotonu podpisaną w 2000 r. przez grupę państw AKP i Unię Europejską, z późniejszymi zmianami,

–  uwzględniając Kartę Narodów Zjednoczonych oraz Powszechną deklarację praw człowieka,

–  uwzględniając Protokół do Afrykańskiej karty praw człowieka i ludów o prawach kobiet w Afryce, przyjęty w dniu 11 lipca 2003 r., a w szczególności jego art. 9,

–  uwzględniając wspólne oświadczenie Unii Afrykańskiej, Organizacji Narodów Zjednoczonych, Unii Europejskiej i Międzynarodowej Organizacji Frankofonii z dnia 24 września 2016 r. w sprawie sytuacji w Demokratycznej Republice Konga,

–  uwzględniając rezolucje przyjęte przez Wspólne Zgromadzenie Parlamentarne AKP-UE z dnia 18 maja 2011 r. w sprawie wyzwań dla demokracji w przyszłości i poszanowania porządku konstytucyjnego w państwach AKP i UE, z dnia 27 listopada 2013 r. w sprawie przestrzegania praworządności oraz znaczenia bezstronnego i niezawisłego sądownictwa oraz z dnia 13 czerwca 2016 r. w sprawie sytuacji przedwyborczej i stanu bezpieczeństwa w Demokratycznej Republice Konga,

–  uwzględniając oświadczenie wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa / wiceprzewodniczącej Komisji Federiki Mogherini z dnia 7 kwietnia 2016 r. w sprawie sytuacji politycznej w Demokratycznej Republice Konga w następstwie wyborów prezydenckich,

–  uwzględniając konstytucję Republiki Gabońskiej,

–  uwzględniając konstytucję Demokratycznej Republiki Konga,

–  uwzględniając rezolucję Rady Praw Człowieka ONZ 19/36 z dnia 23 marca 2012 r. w sprawie praw człowieka, demokracji i praworządności,

–  uwzględniając rezolucję Zgromadzenia Ogólnego ONZ 67/97 z dnia 14 grudnia 2012 r. w sprawie praworządności na szczeblu krajowym i międzynarodowym,

–  uwzględniając Deklarację Unii Afrykańskiej w sprawie zasad rządzących wyborami demokratycznymi w Afryce (z 2002 r.),

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że w dniu 27 sierpnia 2016 r. w Gabonie odbyły się wybory prezydenckie; mając na uwadze, że w dniu 31 sierpnia 2016 r., po obwieszczeniu przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych wstępnych wyników na podstawie danych przekazanych przez Krajową Komisję Wyborczą (CENAP), dotychczasowy prezydent Ali Bongo został ogłoszony zwycięzcą wyborów prezydenckich, z przewagą 5 600 głosów nad głównym rywalem, Jeanem Pingiem; mając na uwadze, że Jean Ping i jego zwolennicy natychmiast zanegowali i podważyli te wyniki; mając na uwadze, że do gabońskiego Trybunału Konstytucyjnego wpłynęła skarga zawierająca zarzut nieprawidłowości w przebiegu wyborów oraz żądanie ponownego przeliczenia głosów;

B.  mając na uwadze, że obserwatorzy międzynarodowi, a zwłaszcza unijna misja obserwacji wyborów, stwierdzili nieprawidłowości w ustalaniu wyników, szczególnie w prowincji Ogowe Górne będącej domeną Alego Bongo; mając na uwadze, że opozycja również zażądała ponownego przeliczenia głosów w tej prowincji – gdzie prezydent Bongo uzyskał 95 % głosów przy frekwencji wyborczej wynoszącej 99 % – twierdząc, że przy tak wysokiej frekwencji podawanej przez oficjalne źródła liczba głosów z samej tej prowincji wystarczyłaby do zwycięstwa w wyborach; mając na uwadze, że członkowie krajowej komisji wyborczej również zakwestionowali dane wyborcze z prowincji Ogowe Górne;

C.  mając na uwadze, że unijna misja obserwacji wyborów, która ostro skrytykowała przebieg wyborów, stała się celem wielokrotnych szykan w Gabonie, zwłaszcza w formie zmasowanej oszczerczej kampanii w prasie, jak również spotkała się z groźbami oraz próbami wywarcia presji ze strony władz gabońskich, które odwołały się od ustaleń misji oraz przeprowadziły dochodzenie dotyczące jej prac, usiłując zdyskredytować sprawozdanie misji.

D.  mając na uwadze, że w dniu 24 września 2016 r. Trybunał Konstytucyjny ogłosił ostateczny i oficjalny wynik wyborów prezydenckich, potwierdzający zwycięstwo Alego Bongo; mając na uwadze, że rozpoznając skargę Trybunał nie rozwiał wszystkich wątpliwości dotyczących rozstrzygnięcia wyborów prezydenckich;

E.  mając na uwadze, że Joseph Kabila sprawuje urząd prezydenta Demokratycznej Republiki Konga (DRK) od 2001 r.; mając na uwadze, że kadencja prezydenta Kabili skończyła się 20 grudnia 2016 r. oraz mając na uwadze, że mandat prezydenta DRK jest konstytucyjnie ograniczony do dwóch kadencji, a następne wybory prezydenckie i parlamentarne miały się pierwotnie odbyć pod koniec 2016 r.;

F.  mając na uwadze, że w 2015 r. zrezygnowano z pierwszej próby zmiany konstytucji DRK mającej na celu umożliwienie prezydentowi Kabili ubieganie się o trzecią kadencję z powodu zdecydowanego sprzeciwu i mobilizacji społeczeństwa obywatelskiego; mając na uwadze, że próby te wywołują wzrost napięcia politycznego, zamieszki i przemoc w całym kraju;

G.  mając na uwadze, że w dniu 18 października 2016 r. podpisano porozumienie między prezydentem Kabilą i częścią opozycji w sprawie przesunięcia wyborów prezydenckich na kwiecień 2018 r.; mając na uwadze, że zgodnie z warunkami tego porozumienia prezydent Kabila, któremu w ten sposób umożliwiono pozostanie u władzy po 2016 r., powołał na nowego tymczasowego premiera członka opozycji Samy’ego Badibangę, któremu powierzył misję uformowania nowego rządu;

H.  mając na uwadze, że w dniu 31 grudnia 2016 r., po kilku miesiącach negocjacji strony porozumienia z 18 października 2016 r. zawarły kompleksowe i obejmujące wszystkie strony porozumienie polityczne.

I.  mając na uwadze, że pomimo zasadniczych różnic w sytuacji w obu tych krajach, jest ona porównywalna pod względem destabilizacji politycznej oraz przemocy;

J.  mając na uwadze, że sprawowanie stanowiska przez dłuższy czas umożliwia większą akumulację i personalizację władzy oraz wpływ na rozdawnictwo przywilejów i korupcję, jak również nie sprzyja odnowieniu klasy politycznej;

K.  mając na uwadze, że do cech charakteryzujących demokrację należą poszanowanie konstytucji będącej podstawą ustroju państwa, jego instytucji oraz porządku prawnego, jak również wolne i uczciwe wybory, na podstawie których następuje pokojowe przekazanie władzy osobom, które uzyskały stosowaną legitymację w drodze skorzystania z praw wyborczych przez obywateli, wolność słowa, wolność zgromadzeń oraz wolność prasy;

L.  mając na uwadze, że grupy zajmujące się prawami człowieka stale donoszą o pogarszaniu się sytuacji w zakresie praw człowieka oraz wolności słowa, zgromadzeń i demonstracji w tych krajach w okresie kampanii wyborczej, w tym o przypadkach użycia nadmiernej siły wobec pokojowych demonstrantów, dziennikarzy, przywódców politycznych i innych osób;

1.  ubolewa z powodu ofiar śmiertelnych w trakcie manifestacji w ostatnich miesiącach w obu krajach, a także wyraża najgłębsze współczucie rodzinom ofiar oraz narodom DRK i Gabonu;

2.  wyraża głębokie zaniepokojenie coraz bardziej niestabilną sytuacją w okresie przed-i powyborczym w obu krajach; przypomina władzom, a przede wszystkim prezydentom, że ich obowiązkiem jest ochrona obywateli na całym terytorium kraju, w szczególności ochrona ich przed nadużyciami i przestępstwami, a także sprawowanie rządów z najściślejszym poszanowaniem praworządności;

3.  stanowczo potępia akty przemocy, naruszenia praw człowieka, arbitralne zatrzymania i bezprawne pozbawienia wolności, których się dopuszczono, a w szczególności instrumentalizację wymiaru sprawiedliwości oraz przemoc i szykany wobec obrońców praw człowieka, przeciwników politycznych i dziennikarzy, a także przypadki naruszenia wolności prasy i wolności słowa w okresie poprzedzającym wybory prezydenckie i następującym po nim; zwraca się do władz o natychmiastowe zniesienie wszelkich restrykcji wobec mediów; wzywa do natychmiastowego i bezwarunkowego uwolnienia wszystkich więźniów politycznych;

4.  wzywa do przeprowadzenia niezależnego i obiektywnego śledztwa dotyczącego przemocy okołowyborczej oraz zarzutów poważnych naruszeń praw człowieka i podstawowych wolności, a także podkreśla konieczność dopilnowania, by osoby odpowiedzialne zostały postawione przed wymiarem sprawiedliwości; ponadto apeluje, by kraje UE i AKP we współpracy z OZN i Unią Afrykańską nadal ściśle monitorowały ogólną sytuację w obu krajach;

5.  zauważa, że sytuacja w zakresie bezpieczeństwa została ustabilizowana i wzywa wszystkie strony do powstrzymania się od dalszych działań zagrażających pokojowi oraz stabilności w tych krajach; wzywa wszystkie stronnictwa polityczne zaangażowane w spory przed- i powyborcze do wykazania się odpowiedzialnością i wstrzemięźliwością oraz do rozwiązania wszelkich zaistniałych sporów za pomocą istniejących narzędzi konstytucyjnych i prawnych;

6.  wzywa władze do podjęcia wszelkich koniecznych środków w celu bezwarunkowego zagwarantowania poszanowania demokracji, praworządności, zasad dobrego rządzenia i praw człowieka. w tym wolności słowa i wolności prasy;

7.  zauważa, że niektórzy zwolennicy opozycji pozytywnie zareagowali na apel prezydenta-elekta Bongo z dnia 14 listopada 2016 r. o nawiązanie dialogu w celu przygotowania gruntu pod przyszłe wybory, szczególnie pod wybory parlamentarne, które mają odbyć się w 2017 r. podkreśla jednak, że lider opozycji Jean Ping odmawia wzięcia udziału w tej inicjatywie i zamierza zainicjować ogólnokrajowy dialog na własną rękę; podnosi zatem zastrzeżenia co do słuszności tego procesu oraz podkreśla pilną konieczność rozpoczęcia otwartego i przejrzystego procesu pojednawczego, aby zażegnać kryzys powyborczy;

8.  wzywa UE oraz państwa AKP do zaangażowania się w kompleksowy i zrównoważony dialog polityczny z rządem gabońskim w celu realizacji zobowiązań dotyczących wzmocnienia demokracji, dobrego rządzenia oraz poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności – które to wartości zostały zapisane w umowie z Kotonu oraz akcie założycielskim Unii Afrykańskiej;

9.  przypomina, że na mocy umowy z Kotonu DRK zobowiązała się do poszanowania demokracji, praworządności i zasad praw człowieka, co obejmuje wolność słowa i mediów, dobre rządzenie i przejrzystość w sprawowaniu funkcji politycznych; zauważa, że dialog prowadzony z władzami DRK zgodnie z art. 8 umowy z Kotonu w celu otrzymania ostatecznych wyjaśnień dotyczących procesu wyborczego nie przynosi rezultatów;

10.  ubolewa nad faktem, że rząd i CENI (Niezależna Państwowa Komisja Wyborcza) nie zdołały zorganizować wyborów prezydenckich w terminie przewidzianym w konstytucji; pozostaje głęboko zaniepokojony faktyczną rolą CENI, od której w dużej mierze zależeć będzie legalność procesu wyborczego; przypomina, że komisja wyborcza powinna być instytucją bezstronną i pluralistyczną, dysponującą wystarczającymi zasobami, aby umożliwić przebieg procesu w sposób wszechstronny i przejrzysty;

11.  z zadowoleniem przyjmuje wysiłki podjęte przez krajową Konferencję Episkopatu Konga (CENCO), aby przyczynić się do uzyskania szerszego konsensusu w sprawie transformacji politycznej; przyjmuje do wiadomości, ze konieczny jest okres przejściowy, w którym władzę prezydencką będzie można sprawować jedynie na podstawie mandatu rady tymczasowej, w której istotną rolę odegra opozycja;

12.  z zadowoleniem przyjmuje kompleksowe i obejmujące wszystkie strony porozumienie polityczne zawarte 31 grudnia 2016 r.; przypomina wszystkim stronom o związaniu jego postanowieniami i zachęca je do wdrażania wszystkich elementów tego porozumienia oraz przyjęcia konkretnego kalendarza kolejnych wyborów w najszybszym możliwym terminie; apeluje do UE i państw członkowskich o udzielenie wszelkiego możliwego wsparcia w organizacji pokojowych, przejrzystych i sprawiedliwych wyborów;

13.  stanowczo potępia wszelkie próby utrzymania władzy wbrew woli narodu, łamiąc konstytucję oraz inne akty prawa krajowego; zachęca do nasilenia dialogu wewnątrz grupy AKP w sprawie metod zapewnienia poszanowania praworządności oraz konstytucji krajowych; wzywa UE i państwa AKP do zapobiegania ewentualnym kryzysom politycznym w przyszłości dzięki bardziej intensywnemu dialogowi politycznemu przewidzianemu w art. 8 umowy z Kotonu;

14.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji rządowi i parlamentowi DRK i Gabonu, Radzie Ministrów AKP–UE, Komisji, Radzie, Wspólnocie Wschodnioafrykańskiej i rządom jej państw członkowskich, wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, instytucjom Unii Afrykańskiej i sekretarzowi generalnemu Organizacji Narodów Zjednoczonych.

Informacja prawna