Procedura : 2017/2510(RSP)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : B8-0124/2017

Teksty złożone :

B8-0124/2017

Debaty :

PV 01/02/2017 - 16
CRE 01/02/2017 - 16

Głosowanie :

PV 02/02/2017 - 7.6
CRE 02/02/2017 - 7.6
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2017)0017

PROJEKT REZOLUCJI
PDF 342kWORD 47k
Patrz też projekt wspólnej rezolucji RC-B8-0120/2017
25.1.2017
PE598.435v01-00
 
B8-0124/2017

złożony w następstwie oświadczenia wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa

zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu


w sprawie kryzysu praworządności w Demokratycznej Republice Konga i w Gabonie (2017/2510(RSP))


Rolandas Paksas, Fabio Massimo Castaldo, Ignazio Corrao, Piernicola Pedicini w imieniu grupy EFDD

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie kryzysu praworządności w Demokratycznej Republice Konga i w Gabonie (2017/2510(RSP))  
B8-0124/2017

Parlament Europejski,

–  uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej w sprawie Demokratycznej Republiki Konga (DRK) z dni 18 października i 31 grudnia 2016 r.,

–  uwzględniając konstytucję DRK,

–  uwzględniając rezolucję nr 2277 Rady Bezpieczeństwa ONZ,

–  uwzględniając oświadczenie S/PRST/2017/1 przewodniczącego Rady Bezpieczeństwa ONZ,

–  uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej w sprawie Demokratycznej Republiki Konga z dnia 17 października 2016 r.,

–  uwzględniając deklarację UE w sprawie sytuacji w Demokratycznej Republice Konga z dnia 12 grudnia 2016 r.,

–  uwzględniając oświadczenie złożone przez rzecznika Sekretarza Generalnego ONZ w dniu 31 sierpnia 2016 r. po ogłoszeniu wstępnych wyników wyborów w Gabonie,

–  uwzględniając wspólne oświadczenia w sprawie Gabonu, wydane w dniach 11 i 17 września 2016 r. przez rzeczników wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Federiki Mogherini i komisarza do spraw współpracy międzynarodowej i rozwoju Nevena Mimicy po ogłoszeniu przez gaboński Trybunał Konstytucyjny ostatecznych wyników wyborów prezydenckich w dniu 24 września 2016 r.,

–  uwzględniając komunikat prasowy wydany przez Unię Afrykańską w dniu 1 września 2016 r., w którym potępiono przemoc stosowaną podczas konfliktu powyborczego w Gabonie i zaapelowano o pokojowe rozwiązanie tego konfliktu,

–  uwzględniając podpisany przez Republikę Gabonu i Unię Europejską protokół ustaleń dotyczący unijnej misji obserwacji wyborów w Gabonie,

–  uwzględniając oświadczenie przewodniczącego unijnej misji obserwacji wyborów w Gabonie w sprawie wyników wyborów, w szczególności w prowincji Ogowe Górne,

–  uwzględniając sprawozdanie końcowe unijnej misji obserwacji wyborów w Gabonie,

–  uwzględniając Międzynarodową kartę praw człowieka ONZ,

–  uwzględniając zmienioną umowę o partnerstwie z Kotonu,

–  uwzględniając Afrykańską kartę praw człowieka i ludów z czerwca 1981 r.,

–  uwzględniając Afrykańską kartę na rzecz demokracji, wyborów i dobrych rządów,

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że praworządność, odpowiedzialność, poszanowanie praw człowieka oraz wolne i uczciwe wybory są zasadniczymi elementami każdej funkcjonującej demokracji; mając na uwadze, że elementy te są kwestionowane w niektórych państwach Afryki Subsaharyjskiej, w tym w DRK i Gabonie; mając na uwadze, że wskaźnik Ibrahima oceniający jakość zarządzania w państwach Afryki w 2016 r. ujawnia, iż w Afryce w ciągu ostatnich 10 lat czynnikiem hamującym poprawę ogólnej jakości zarządzania było powszechne pogorszenie stanu bezpieczeństwa i praworządności;

B.  mając na uwadze, że obowiązek wspierania praworządności stanowi integralny element ogólnego zobowiązania szefów rządów i państw afrykańskich do sprawowania dobrych rządów i do demokracji, wyrażonego w akcie założycielskim Unii Afrykańskiej;

C.  mając na uwadze, że fundamentem legalności rządów są jasno i wyczerpująco określone ramy polityczne;

Demokratyczna Republika Konga

D.  mając na uwadze, że w grudniu 2016 r. co najmniej 40 osób zostało zabitych przez policję i wojsko w DRK; mając na uwadze, że większość z nich protestowała przeciwko prezydentowi Josephowi Kabili, który odmówił ustąpienia ze stanowiska z chwilą oficjalnego wygaśnięcia jego mandatu w dniu 19 grudnia; mając na uwadze, że 107 osób odniosło rany lub zostało niewłaściwie potraktowanych, a co najmniej 460 aresztowano;

E.  mając na uwadze, że we wrześniu 2016 r. w Kinszasie kolejnych 54 uczestników demonstracji wzywających Kabilę do przestrzegania terminów wynikających z konstytucji zostało zabitych przez siły obrony i bezpieczeństwa z nadużyciem siły; mając na uwadze, że do tej pory nikt nie poniósł za to odpowiedzialności;

F.  mając na uwadze, że pomimo bogactwa zasobów naturalnych DRK jest jednym z najsłabiej rozwiniętych krajów na świecie, w którym dziewięć na 10 osób pilnie potrzebuje pomocy humanitarnej, 10 % ludności żyje za mniej niż 1,25 USD dziennie, 50 % ludności nie ma dostępu do bezpiecznej wody, funkcjonuje ponad 70 zbrojnych grup i żyje około 1,9 miliona osób wysiedlonych; mając na uwadze, że kolejny wstrząs dla i tak już słabych instytucji miałby potencjalnie katastrofalne konsekwencje humanitarne;

G.  mając na uwadze, że społeczność darczyńców i przedsiębiorców wykazuje spadek zaufania do perspektyw inwestycyjnych DRK, zniechęcając przy tym także do inwestycji i pomocy humanitarnej; mając na uwadze, że w ciągu ostatnich pięciu lat miał miejsce stały spadek liczby odpowiedzi na wezwania ONZ na rzecz DRK, świadcząc o coraz większym zniechęceniu darczyńców; mając na uwadze, że niestabilność instytucjonalna mogłaby jedynie pogłębić tę już i tak niepokojącą tendencję;

H.  mając na uwadze porozumienie zawarte pomiędzy siłami politycznymi w dniu 31 grudnia 2016 r. w Kinszasie; mając na uwadze, że porozumienie to przewiduje pierwsze od 1960 r. pokojowe przekazanie władzy w kraju, powołanie przejściowego rządu jedności narodowej, przeprowadzenie wyborów do końca 2017 r. oraz ustąpienie prezydenta Kabili; mając na uwadze, że zgodnie z warunkami porozumienia prezydent Kabila nie będzie mógł zmienić konstytucji w sposób, który umożliwiłby mu utrzymanie się przy władzy przez trzecią kadencję, i mianuje premiera spośród przedstawicieli opozycji, który będzie nadzorował przekazanie władzy;

I.  mając na uwadze, że w dniu 12 grudnia 2016 r. Rada Europejska nałożyła sankcje na siedem osób fizycznych w DRK;

Gabon

J.  mając na uwadze że wybory prezydenckie w Gabonie przeprowadzono w dniu 27 sierpnia 2016 r.; mając na uwadze, że zgodnie z wynikami przekazanymi przez Państwową Komisję Wyborczą (CENAP) urzędujący prezydent Ali Bongo wygrał wybory, uzyskują około 5 600 głosów więcej niż jego główny rywal Jean Ping; mając na uwadze wniesienie do gabońskiego Trybunału Konstytucyjnego odwołania zawierającego zarzuty dotyczące nieprawidłowości wyborczych i wzywającego do ponownego przeliczenia głosów; mając na uwadze potwierdzenie, że niezależnie od krytyki, po ponownym podliczeniu głosów zarządzonym przez Trybunał Konstytucyjny Ali Bongo (lat 57) zwyciężył w sierpniowych wyborach prezydenckich;

K.  mając na uwadze, że wybory prezydenckie były monitorowane przez wielu obserwatorów międzynarodowych, w tym unijną misję obserwacji wyborów; mając na uwadze, że misja ta stwierdziła wyraźne nieprawidłowości podczas analizy ostatecznych wyników wyborów prezydenckich, zwłaszcza w macierzystej prowincji Alego Bongo, Ogowe Górnym; mając na uwadze, że zgłoszono inne nieprawidłowości, w tym odmowę ponownego podliczenia głosów i spalenie kart do głosowania po złożeniu przez Unię Afrykańską wniosku o opublikowanie wyników z poszczególnych lokali wyborczych;

L.  mając na uwadze, że w trakcie prowadzenia działalności w Gabonie unijna misja obserwacji wyborów była wielokrotnie zastraszana, zwłaszcza w formie intensywnej prasowej kampanii zniesławiającej; mając na uwadze, że sam prezydent Ali Bongo ostro skrytykował misję po zakwestionowaniu jego zwycięstwa odniesionego niewielką różnicą głosów;

M.  mając na uwadze starcia pomiędzy zwolennikami opozycji a siłami bezpieczeństwa, które miały miejsce po ogłoszeniu wyników wyborów w stolicy Gabonu i w innych większych miastach i które były przyczyną śmierci co najmniej siedmiu osób, obrażeń u kilkudziesięciu innych i tysięcy aresztowań; mając na uwadze, że gabońskie siły bezpieczeństwa przypuściły szturm na siedzibę kandydata opozycji Jeana Pinga, dostęp do internetu został odcięty i miały miejsce liczne przypadki naruszenia praw człowieka w powiązaniu z sytuacją polityczną; mając na uwadze, że międzynarodowe organizacje pozarządowe oskarżyły gabońskie siły bezpieczeństwa, które według nich ponoszą odpowiedzialność za te akty;

N.  mając na uwadze, że prokurator naczelna Międzynarodowego Trybunału Karnego ogłosiła w dniu 30 września 2016 r. wszczęcie postępowania przygotowawczego w sprawie powyborczych zamieszek w Gabonie;

O.  mając na uwadze, że w dniu 5 stycznia 2017 r. prezydent Ali Bongo ogłosił zamiar wezwania do dialogu narodowego, by podjąć próbę doprowadzenia do zgody w kraju; mając na uwadze, że członkowie opozycji zorganizowali w grudniu własną konferencję, podczas której Jean Ping, lider opozycji, który zajął drugie miejsce w wyborach, przedstawił się jako prezydent-elekt i nasilił słowne ataki na rząd, wzywając Gabończyków do „wzięcia spraw we własne ręce” i przewidując nowe protesty;

1.  wyraża ogromne zaniepokojenie w związku ze stałym spadkiem poszanowania dla rządów prawa w Afryce, gdyż wskaźniki świadczą, że sytuacja około 70 % Afrykanów pogorszyła się w ciągu ostatnich 10 lat; potwierdza, że prawa człowieka, praworządność i demokracja są ze sobą powiązane i wzajemnie się wzmacniają;

2.  przypomina, że podstawowym obowiązkiem państwa i jego urzędników jest ochrona własnych obywateli i wypełnianie międzynarodowych zobowiązań mających na celu zagwarantowanie ludności prawa do wolności słowa, zrzeszania się i zgromadzeń, w związku z czym apeluje do funkcjonariuszy służb wymiaru sprawiedliwości, by nigdy nie używali broni palnej ani nie nadużywali przemocy wobec uczestników demonstracji pokojowych;

Demokratyczna Republika Konga

3.  potępia przemoc i zabijanie osób cywilnych w DRK; ubolewa, że żadnej z osób odpowiedzialnych za incydenty, które miały miejsce we wrześniu, nie została wymierzona sprawiedliwość; wzywa do wszczęcia pełnego śledztwa w sprawie wydarzeń, które doprowadziły do nadużycia siły i ofiar w ludziach, aby zagwarantować pociągnięcie sprawców do odpowiedzialności;

4.  z zadowoleniem przyjmuje porozumienie osiągnięte przez siły polityczne przy udziale Konferencji Episkopatu Konga (CENCO) w dniu 31 grudnia 2016 r., oparte na porozumieniu politycznym osiągniętym w październiku pod auspicjami Unii Afrykańskiej; zachęca partie polityczne, które nie podpisały porozumienia, aby to uczyniły i zachęca wszystkie zainteresowane podmioty polityczne do współpracy w celu rozwiązania bieżących problemów, a także do pełnej i szybkiej realizacji porozumienia zgodnie z kongijską konstytucją i rezolucją nr 2277(2016) Rady Bezpieczeństwa ONZ; podkreśla znaczenie włączenia kobiet w proces realizacji porozumienia;

5.  apeluje do władz o kontynuowanie aktualizacji listy wyborców przy logistycznym i technicznym wsparciu ze strony misji stabilizacyjnej Organizacji Narodów Zjednoczonych w Demokratycznej Republice Konga (MONUSCO) oraz podjęcie wszelkich działań koniecznych do stworzenia warunków sprzyjających przeprowadzeniu wolnych, sprawiedliwych i wiarygodnych wyborów najpóźniej w grudniu 2017 r.;

6.  wyraża uznanie dla konstruktywnej roli organizacji regionalnych i innych państw w regionie w osiągnięciu takiego porozumienia; wzywa Unię Afrykańską i delegaturę Unii do ścisłego nadzorowania jego realizacji i udzielania pomocy na żądanie;

7.  apeluje do społeczności międzynarodowej i międzynarodowych darczyńców o polityczne i finansowe wspieranie procesu przejściowego; wzywa UE i jej państwa członkowskie, by nadal niosły wsparcie ludności DRK, aby poprawić warunki życia najbardziej bezbronnych grup ludności i łagodzić skutki przesiedleń, braku bezpieczeństwa żywnościowego i klęsk żywiołowych;

8.  apeluje do władz o podjęcie środków mających na celu zmniejszenie ryzyka stosowania przemocy bez ograniczania wolności zrzeszania się; apeluje do partii politycznych o działanie w dobrej wierze i unikanie wszelkich działań, które mogą powodować napięcia;

Gabon

9.  wyraża głębokie zaniepokojenie z powodu aktów przemocy, jakie miały miejsce po ogłoszeniu wstępnych wyników wyborów prezydenckich w 2016 r.; apeluje do wszystkich zainteresowanych podmiotów w Gabonie o korzystanie z ustanowionych zgodnie z prawem kanałów w celu rozstrzygnięcia wszelkich kwestii spornych odnoszących się do wyniku wyborów i do wykazania powściągliwości w działaniach i deklaracjach, aby zapobiec eskalacji przemocy;

10.  jest przekonany, że zagwarantowanie wzmocnienia systemu demokratycznego w Gabonie wymaga rzeczywistego podziału uprawnień pomiędzy władzę ustawodawczą, wykonawczą i wymiar sprawiedliwości;

11.  zdecydowanie potępia wszystkie przypadki samowolnych aresztowań i nielegalnych zatrzymań, zastraszania politycznego oraz ograniczenia wolności słowa przed wyborami prezydenckimi i po nich; apeluje o niezwłoczne i bezwarunkowe uwolnienie wszystkich aresztowanych uczestników demonstracji pokojowych, dziennikarzy i przeciwników politycznych, przypominając, że ich uwięzienie ma bezpośredni związek z korzystaniem z przysługujących im podstawowych praw i wolności;

12.  apeluje do władz Gabonu o zagwarantowanie, by siły bezpieczeństwa działały zgodnie z zasadami praworządności i z pełnym poszanowaniem praw człowieka; podkreśla potrzebę zapewnienia właściwego i dokładnego prowadzenia dochodzeń w sprawie wszystkich zarzutów dotyczących naruszenia praw człowieka i wymierzenia sprawiedliwości sprawcom;

13.  potępia wszelkie formy zastraszania skierowane przeciwko członkom unijnej misji obserwacji wyborów; wzywa władze Gabonu do pełnego wdrożenia zaleceń zawartych w sprawozdaniu końcowym misji; głęboko ubolewa nad tym, że pomimo protokołu ustaleń podpisanego z rządem Gabonu unijna misja obserwacji wyborów nie miała dostępu lub miała jedynie ograniczony dostęp do urzędowego protokołu, co było niezbędne do kontroli prawidłowości procesu wyborów prezydenckich; uznaje, że stanowi to istotny słaby punkt gabońskiego procesu wyborczego;

14.  z zadowoleniem przyjmuje działania mediacyjne podejmowane przez Unię Afrykańską w celu udzielenia pomocy w rozstrzygnięciu sporu powyborczego i wzywa UE i państwa AKP do dalszego ścisłego nadzorowania ogólnej sytuacji w Gabonie, we współpracy z ONZ i Unią Afrykańską, i zgłaszania wszystkich przypadków naruszenia praw człowieka i podstawowych wolności;

15.  uważa, że występujące obecnie w Gabonie głębokie podziały polityczne i społeczne wymagają zdecydowanej reakcji politycznej w celu utrzymania stabilności kraju, zwiększenia zaufania obywateli Gabonu i nadania rzeczywistej legalności instytucjom; z zadowoleniem przyjmuje propozycję prezydenta Bongo, aby nawiązać dialog narodowy w celu doprowadzenia do zgody w kraju; podkreśla konieczność prowadzenia takiego dialogu w dobrej wierze, w sposób konstruktywny i umożliwiający udział wszystkich zainteresowanych stron; ubolewa, że Jean Ping odmówił wzięcia udziału w tym dialogu narodowym;

16.  wzywa rząd Gabonu do przeprowadzenia kompleksowej i szybkiej reformy procedury wyborczej w celu jej poprawienia i nadania pełnej przejrzystości i wiarygodności; podkreśla znaczenie wykazania przez władze Gabonu chęci konstruktywnej współpracy z partnerami międzynarodowymi, by zagwarantować, że następne wybory parlamentarne odbędą się w wolnym i przejrzystym środowisku;

17.  wzywa rząd Gabonu do ratyfikacji i poszanowania postanowień Afrykańskiej karty na rzecz demokracji, wyborów i dobrych rządów;

18.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji rządowi i parlamentowi DRK i Gabonu, Radzie AKP–UE, Komisji, Radzie, Wspólnocie Wschodnioafrykańskiej i rządom jej państw członkowskich, wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, instytucjom Unii Afrykańskiej i Sekretarzowi Generalnemu Organizacji Narodów Zjednoczonych.

Informacja prawna