Procedura : 2017/2703(RSP)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : B8-0399/2017

Teksty złożone :

B8-0399/2017

Debaty :

PV 13/06/2017 - 11
CRE 13/06/2017 - 11

Głosowanie :

PV 14/06/2017 - 8.10
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2017)0264

PROJEKT REZOLUCJI
PDF 352kWORD 52k
Patrz też projekt wspólnej rezolucji RC-B8-0397/2017
7.6.2017
PE605.509v01-00
 
B8-0399/2017

złożony w następstwie oświadczenia wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa

zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu


w sprawie Demokratycznej Republiki Konga  (2017/2703(RSP))


Marie-Christine Vergiat, Merja Kyllönen, Javier Couso Permuy, Kateřina Konečná, Dimitrios Papadimoulis, Stelios Kouloglou, Kostas Chrysogonos, Sabine Lösing, Lola Sánchez Caldentey, Estefanía Torres Martínez, Tania González Peñas, Miguel Urbán Crespo, Xabier Benito Ziluaga, Neoklis Sylikiotis, Takis Hadjigeorgiou w imieniu grupy politycznej GUE/NGL

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie Demokratycznej Republiki Konga  (2017/2703(RSP))  
B8-0399/2017

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje, w szczególności rezolucję z dnia 7 października 2010 r. w sprawie braku ochrony praw człowieka i sprawiedliwości w Demokratycznej Republice Konga(1), oraz rezolucje Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego grupy państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku i UE (AKP-UE),

–  uwzględniając Afrykańską kartę na rzecz demokracji, wyborów i dobrych rządów,

–  uwzględniając Afrykańską kartę praw człowieka i ludów z czerwca 1981 r.,

–  uwzględniając konstytucję Demokratycznej Republiki Konga przyjętą w dniu 18 lutego 2006 r., a w szczególności jej art. 56, który stanowi, że: „Każdy akt, każde porozumienie, każda konwencja, każda umowa lub każde inne zdarzenie, w wyniku którego pozbawia się naród, osoby fizyczne lub osoby prawne całości lub części ich własnych środków utrzymania pozyskiwanych z ich zasobów lub ich bogactw naturalnych, bez naruszania międzynarodowych przepisów dotyczących przestępstw gospodarczych, uznawane są za rabunek karany przez prawo”,

–  uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych z 1966 r.,

–  uwzględniając rezolucję Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego AKP–UE z dnia 15 czerwca 2016 r. w sprawie sytuacji przedwyborczej i stanu bezpieczeństwa w DR Konga oraz rezolucje z dnia 2 sierpnia 2016 r. i 24 sierpnia 2016 r. w sprawie procesu wyborczego w DR Konga po rozpoczęciu dialogu narodowego w DR Konga,

–  uwzględniając oświadczenia delegatury UE w DR Konga w sprawie sytuacji w zakresie praw człowieka w tym kraju, zwłaszcza oświadczenia z dni 23 listopada 2016 r. i 24 sierpnia 2016 r.,

–  uwzględniając roczne sprawozdanie Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka z dnia 27 lipca 2015 r. w sprawie sytuacji w zakresie praw człowieka i działalności Wspólnego Biura ONZ ds. Praw Człowieka w Demokratycznej Republice Konga,

–  uwzględniając art. 3 konwencji genewskiej z 1949 r. i protokół II do tej konwencji, które zakazują, w szczególności, egzekucji pozasądowych, gwałtów, przymusowej mobilizacji i innych aktów okrucieństwa,

–  uwzględniając Konwencję o prawach dziecka ONZ przyjętą w dniu 20 listopada 1989 r.,

–  uwzględniając porozumienie dotyczące europejskiego rozporządzenia w sprawie minerałów z regionów ogarniętych konfliktami zatwierdzone przez państwa członkowskie w dniu 15 czerwca 2016 r.,

–  uwzględniając sprawozdanie Programu Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska (UNEP) z dnia 15 kwietnia 2015 r. w sprawie nielegalnej eksploatacji zasobów naturalnych i nielegalnego handlu nimi z korzyścią dla zorganizowanych grup przestępczych,

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że niezdolność Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ) do spójnej reakcji na ludobójstwo i jego konsekwencje oraz przyzwolenie krajów mających interesy w tym regionie, takich jak Stany Zjednoczone, Belgia i Francja, doprowadziły do tragicznej sytuacji, w której setki tysięcy, a nawet miliony ludzi – zdaniem niektórych organizacji pozarządowych do sześciu milionów osób – zginęły od 1996 r.; mając na uwadze, że rząd belgijski wspierał Clémenta Kanku, byłego ministra ds. rozwoju, który został zdymisjonowany w tym miesiącu i który ma bliskie powiązania z członkami bojówek w regionie Kasai;

B.  mając na uwadze, że prezydent DR Konga Joseph Kabila, który pozostaje u władzy od 2001 r., opóźniał przeprowadzenie wyborów i sprawował władzę także po zakończeniu swojego konstytucyjnego mandatu; mając na uwadze, że sytuacja ta doprowadziła do bezprecedensowego napięcia politycznego, zamieszek i wybuchu przemocy w całym kraju;

C.  mając na uwadze, że konstytucja DR Konga stanowi, że prezydent nie może pełnić funkcji dłużej niż przez dwie kadencje oraz że na mocy porozumienia Joseph Kabila pozostanie u władzy do czasu przeprowadzenia wyborów parlamentarnych i prezydenckich, nie później niż do grudnia 2017 r.;

D.  mając na uwadze, że od 2012 r. DR Konga znowu charakteryzuje się brakiem stabilności, który doprowadził do wielu tysięcy ofiar w wyniku walk i okrucieństw, zwłaszcza w prowincjach Kiwu Północne i Kiwu Południowe we wschodniej części kraju;

E.  mając na uwadze, że sytuacja w regionie Kasai jest niezwykle skomplikowana z powodu zamieszek między bojówkami i siłami rządowymi od czasu zabicia przywódcy plemiennego Kamwina Nsapu podczas operacji wojskowej w odpowiedzi na bunt przeciw władzom w Kinszasie w sierpniu 2016 r.;

F.  mając na uwadze, że od dnia 20 grudnia 2016 r. w Kasai odbyła się już pewna liczba mediacji pod przewodnictwem Shadariego Ramazaniego, ministra spraw wewnętrznych, który jest w trakcie negocjacji z rodziną zmarłego przywódcy plemiennego Kamwina Nsapu;

G.  mając na uwadze, że porozumienie z dnia 31 grudnia 2016 r. stanowiło krok naprzód, ponieważ gwarantowało, że prezydent Kabila nie będzie ubiegać się o trzecią kadencję, a także dało podstawy do powstania „Narodowej Rady Tymczasowej”; mając na uwadze, że mogłoby być to pierwszym pokojowym przekazaniem władzy w DR Konga od czasu uzyskania przez nią niepodległości w 1960 r.; mając na uwadze, że trwają przygotowania do przeprowadzenia nowych wyborów, a ponad 24 mln osób już się zarejestrowały;

H.  mając na uwadze, że w ostatnich tygodniach nasiliły się antyrządowe rebelie w wyniku których zginęły dziesiątki osób po obu stronach; mając na uwadze, że w dniu 29 marca 2017 r. w regionie Kasai Środkowe odkryto ciała zaginionych od dwóch tygodni ekspertów ONZ, obywatela Stanów Zjednoczonych Michaela Sharpa oraz obywatelki Szwecji Zaidy Catalan; mając na uwadze, że w dniu 13 marca rząd DR Konga oświadczył, że „dostali się oni w ręce niezidentyfikowanych negatywnych sił”; mając na uwadze, że w dniu 23 kwietnia rząd Demokratycznej Republiki Konga pokazał reporterom w Kinszasie film, twierdząc, że pokazuje on członków grupy antyrządowej bojówki mordujących ekspertów, bez wyjaśnienia, w jaki sposób film wszedł w jego posiadanie; mając na uwadze, że ONZ prowadzi własne śledztwo w sprawie tych zabójstw;

I.  mając na uwadze, że pomimo iż niektóre strony odmówiły pełnego wdrożenia porozumienia z grudnia, wciąż istnieje pewne pole manewru, aby ułatwić dialog, chociaż nie jest jasne, w jaki sposób sankcje nałożone przez Radę Europejską w dniu 29 maja 2017 r. pomogą, jeżeli nie wywrze się nacisku na wszystkie strony i nie będzie dowodów istnienia wiarygodnego planu dialogu; mając na uwadze, że Unia Afrykańska (UA) prawdopodobnie będzie sprzeciwiać się nowym sankcjom;

J.  mając na uwadze, że w dniu 30 maja 2017 r. prezydent Kabila odwiedził Kasai Południowe; mając na uwadze, że obecny był następca przywódcy plemiennego Kamwina Nsapu, co można postrzegać jako symbol pojednania i dowód na rzeczywistą wolę obu stron ugruntowania pokoju w regionie Kasai;

K.  mając na uwadze, że od sierpnia 2016 r. odnotowano ok. 4 000 ofiar śmiertelnych, 30 000 tys. uchodźców, którzy schronili się w Angoli, oraz ponad 1,5 mln osób wewnętrznie przesiedlonych, co stanowi 7 % całkowitej populacji Konga; mając na uwadze, że ponad 400 tys. kongijskich uchodźców w dalszym ciągu żyje na uchodźstwie; mając na uwadze, że do DR Konga przybywają uchodźcy uciekający przed poważnym kryzysem humanitarnym w sąsiedniej Republice Środkowoafrykańskiej;

L.   mając na uwadze, że wiele zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości, zakrojone na szeroką skalę przypadki łamania praw człowieka, ataki na przeciwników politycznych, masowe gwałty na kobietach i dziewczętach oraz przymusowa rekrutacja, w tym dzieci, w celu uczynienia z nich żołnierzy, są powszechnym zjawiskiem w Demokratycznej Republice Konga;

M.  mając na uwadze, że przedsiębiorstwa ponadnarodowe finansują grupy zbrojne, aby móc kontynuować wydobycie w kongijskich kopalniach; mając na uwadze, że DR Konga posiada 80 % znanych rezerw koltanu, minerału używanego przede wszystkim w kondensatorach komputerów i telefonów komórkowych, jednak korzyści z tego bogactwa przypadają głównie nie mieszkańcom DR Konga, lecz przedsiębiorstwom wielonarodowym; mając na uwadze, że zjawisko to było wielokrotnie nagłaśniane w raportach publikowanych przez Organizację Narodów Zjednoczonych; mając na uwadze, że zastępca dyrektora zarządzającego UNEP Ibrahim Thiaw oświadczył w kwietniu 2015 r., że rocznie wydobywa się surowce naturalne o wartości ponad miliarda dolarów oraz że większość zysków – do 98 % – trafia do międzynarodowych koncernów, a pozostałe 2 % zasila lokalne grupy zbrojne; mając na uwadze, że w dniu 15 czerwca 2016 r. państwa członkowskie osiągnęły porozumienie w sprawie rozporządzenia europejskiego dotyczącego „minerałów z obszarów dotkniętych konfliktami” zdecydowanie poniżej założeń, ponieważ dotyczy ono tylko „produktów brutto”, tj. 10–15 % przywozu europejskiego;

N.   mając na uwadze, że międzynarodowe instytucje finansowe, a w szczególności Bank Światowy, za pomocą planów dostosowań strukturalnych doprowadziły do jeszcze większej destabilizacji kraju, czyniąc z niego raj prawny i podatkowy dla przedsiębiorstw wielonarodowych, zwłaszcza w sektorze wydobywczym; mając na uwadze, że w wyniku tych planów dostosowań strukturalnych załamała się podstawa gospodarki DR Konga i tysiące pracowników straciło pracę, co pozbawia obywateli ich źródeł utrzymania i pogarsza ich warunki życia, tymczasem duże grupy przemysłowe czerpią z tego korzyści;

1.  potępia represje zorganizowane przez siły obrony i bezpieczeństwa; domaga się natychmiastowego i bezwarunkowego uwolnienia wszystkich arbitralnie przetrzymywanych osób;

2.  wyraża szczególne zaniepokojenie eskalacją przemocy w przedbiegu wyborów; podkreśla konieczność poszanowania i ochrony prawa do wolności wypowiedzi, zrzeszania się i pokojowych zgromadzeń, a także potępia wszelkie formy zastraszania i nękania, w tym nękania sądowego, nękania obrońców praw człowieka, dziennikarzy, przeciwników politycznych i innych wyrazicieli niezależnych bądź krytycznych głosów;

3.  uważa walkę z bezkarnością w kontekście naruszeń prawa humanitarnego oraz przestępstw gospodarczo-finansowych za niezbędny warunek dla przywrócenia pokoju w DR Konga;

4.  podziela pogląd UA i ONZ, że jedynie dialog obejmujący wszystkie partie i reprezentantów społeczeństwa DR Konga, w ścisłym poszanowaniu konstytucji i interesów ludności, jak i proces wolnych, uczciwych, przejrzystych i wiarygodnych wyborów, przyczynią się do złagodzenia napięć politycznych w tym kraju;

5.  wyraża szczególne zaniepokojenie sytuacją kobiet w kraju oraz przestępstwami i przejawami dyskryminacji, których padają ofiarami; uważa za kluczową kwestię wzmożenie wysiłków podejmowanych przez władze i społeczność międzynarodową w celu położenia kresu masowym gwałtom traktowanym jako narzędzie wojny, zagwarantowania dostępu do publicznej i darmowej służby zdrowia, zwłaszcza opieki w zakresie zdrowia reprodukcyjnego, środków antykoncepcyjnych i aborcji, oraz propagowania rzeczywistej równości płci;

6.  jest zdania, że położenie kresu zjawisku dzieci-żołnierzy musi być priorytetem władz i społeczności międzynarodowej;

7.  potępia fakt, że podstawowe potrzeby ludności kongijskiej są systematycznie poświęcane w imię realizacji interesów gospodarczych i geopolitycznych przedsiębiorstw wielonarodowych i mocarstw zagranicznych;

8.  w związku z tym uważa, że dramatyczną sytuację we wschodniej części DR Konga można rozwiązać w perspektywie długoterminowej, jeżeli podjęte zostaną działania w celu zagwarantowania, że ludność ostatecznie czerpie korzyści z zasobów naturalnych; podkreśla, że w tym celu kraj ten musi odzyskać swoją suwerenność nad zasobami naturalnymi, ustanawiając kontrolę działalności zagranicznych podmiotów transnarodowych oraz rozwijając infrastrukturę krajową w celu eksploatowania, przetwarzania i wprowadzania do na rynek surowców, co oznacza zmianę i uchylenie wszystkich umów dotyczących górnictwa i leśnictwa zgodnie z art. 56 konstytucji RD Konga, aby zapewnić, że surowce te przynoszą korzyści jak największej liczbie osób, a nie mniejszości;

9.  potwierdza konieczność zagwarantowania prawa DR Konga do suwerenności żywnościowej, która obejmuje prawo rolników do produkowania żywności dla swego kraju, położenie kresu zawłaszczaniu gruntów i zapewnienie rolnikom dostępu do ziemi, materiału siewnego i wody;

10.  wzywa wspólnotę międzynarodową, a w szczególności Belgię, do usunięcia przeszkód utrudniających rozwój DR Konga, a tym samym do budowania pokoju dzięki zniesieniu długu i odsetek, które kraj ten nadal płaci, oraz dzięki wdrażaniu autentycznej współpracy międzynarodowej z poszanowaniem podstawowych praw człowieka i suwerenności państwa kongijskiego, zamiast umów o wolnym handlu i planów dostosowań strukturalnych; wzywa władze DR Konga, aby zwróciły się o przeprowadzenie audytu swojego zadłużenia i anulowanie wszystkich zaciągniętych niezgodnie z prawem długów względem wierzycieli zagranicznych w celu całkowitego wyeliminowania długu i zaspokojenia podstawowych potrzeb ludności;

11.  wzywa UE i państwa członkowskie do zwiększenia wsparcia finansowego i pomocy humanitarnej w celu zaspokojenia pilnych potrzeb ludności; apeluje, by pomoc UE i państw członkowskich była dostarczana w formie dotacji, a nie pożyczek, aby nie zwiększać ciężaru zadłużenia; ubolewa, że wiele państw członkowskich Unii nie osiągnęło celu polegającego na przeznaczaniu na tę pomoc 0,7 % ich DNB i że niektóre państwa ograniczyły środki na pomoc rozwojową; wyraża ubolewanie w związku z brakiem uczestnictwa niektórych państw członkowskich w programach pomocy żywnościowej;

12.  nalega, by nie traktować pomocy rozwojowej jako narzędzia do celów ograniczania lub kontrolowania granic czy zapewniania readmisji migrantów; apeluje do UE i państw członkowskich, by pomoc dla DR Konga stała się priorytetem w celu rozwiązania problemów głębokich nierówności, ubóstwa, chronicznego niedożywienia, dostępu do opieki zdrowotnej i usług publicznych, w tym usług opieki w zakresie zdrowia reprodukcyjnego, a także realizacji celów zrównoważonego rozwoju; domaga się ponadto zwiększenia pomocy żywnościowej oraz przeznaczania jej przede wszystkim na zakup żywności od miejscowych rolników;

13.  ponownie zauważa, że działania przedsiębiorstw europejskich prowadzących działalność w państwach trzecich muszą być w pełni zgodne z międzynarodowymi standardami w dziedzinie praw człowieka; wzywa państwa członkowskie do zapewnienia, że przedsiębiorstwa podlegające ich prawu krajowemu są nadal zobowiązane do przestrzegania praw człowieka oraz nałożonych na nie norm społecznych, sanitarnych i środowiskowych, jeżeli zakładają siedzibę lub prowadzą działalność w państwie trzecim; wzywa Komisję i państwa członkowskie do podejmowania koniecznych środków wobec europejskich przedsiębiorstw, które nie przestrzegają tych norm, a ponadto nie zapewniają wystarczających odszkodowań ofiarom naruszeń praw człowieka, za które są pośrednio lub bezpośrednio odpowiedzialne; zwraca się o szybkie wprowadzenie w życie porozumienia osiągniętego przez państwa członkowskie w dniu 15 czerwca 2016 r. dotyczącego rozporządzenia UE w sprawie minerałów z regionów ogarniętych konfliktami i do kontynuowania prac na szczeblu UE i ONZ, aby rozszerzyć międzynarodowe przepisy w tej kwestii;

14.  wzywa w szczególności DR Konga do wszczęcia niezależnego dochodzenia w sprawie przestrzegania norm społecznych i środowiskowych w europejskich przedsiębiorstwach, zwłaszcza w sektorze surowców naturalnych, oraz powiązań, które te firmy mogą mieć z finansowaniem grup zbrojnych; domaga się także wszczęcia międzynarodowego dochodzenia, aby wyjaśnić zarzuty dotyczące współudziału, łączące plany dostosowań strukturalnych, wsparcie finansowe międzynarodowych instytucji finansowych i zbrodnie popełnione w tym kraju;

15.  sprzeciwia się wszelkim dążeniom do powierzenia polityki migracyjnej UE państwom trzecim; potępia fakt, że proces z Rabatu, w którym DR Konga jest stroną, nie pozwala wyeliminować pierwotnych przyczyn migracji, którymi należy się zająć, ale skupia się po prostu na propagowaniu polityki powrotów i readmisji; uważa, że polityka ta jest sprzeczna z prawem do swobodnego przepływu i prawem do azylu, i wzywa w związku z tym do natychmiastowego zaprzestania negocjacji prowadzonych z DR Konga w ramach procesu z Rabatu;

16.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Unii Afrykańskiej, rządom krajów regionu Wielkich Jezior Afrykańskich, prezydentowi, premierowi i parlamentowi DRK, Sekretarzowi Generalnemu ONZ, Radzie Praw Człowieka ONZ i Wspólnemu Zgromadzeniu Parlamentarnemu AKP–UE.

(1)

Dz.U. C 371E z 20.12.2011, s. 1.

Informacja prawna