Procedura : 2018/2853(RSP)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : B8-0447/2018

Teksty złożone :

B8-0447/2018

Debaty :

Głosowanie :

Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2018)0383

PROJEKT REZOLUCJI
PDF 350kWORD 51k
Patrz też projekt wspólnej rezolucji RC-B8-0444/2018
1.10.2018
PE624.125v01-00
 
B8-0447/2018

złożony w następstwie oświadczenia wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa

zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu


w sprawie sytuacji w Jemenie (2018/2853(RSP))


Bodil Valero, Barbara Lochbihler, Molly Scott Cato, Florent Marcellesi, Yannick Jadot, Ana Miranda, Michel Reimon, Igor Šoltes w imieniu grupy Verts/ALE

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie sytuacji w Jemenie (2018/2853(RSP))  
B8-0447/2018

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie Jemenu, zwłaszcza z 30 listopada 2017 r. w sprawie sytuacji w Jemenie(1), z 25 lutego 2016 r. w sprawie sytuacji humanitarnej w Jemenie(2) oraz z 9 lipca 2015 r. w sprawie sytuacji w Jemenie(3) oraz do swojej rezolucji z 28 kwietnia 2016 r. w sprawie ataków na szpitale i szkoły stanowiących pogwałcenie międzynarodowego prawa humanitarnego(4),

–  uwzględniając oświadczenie wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Federiki Mogherini i komisarza Christosa Stylianidesa z 13 czerwca 2018 r. o niedawnych wydarzeniach w okolicach Al-Hudajdy (Jemen) oraz oświadczenie rzecznika Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych z 10 sierpnia 2018 r. w sprawie sytuacji w Jemenie,

–  uwzględniając konkluzje Rady w sprawie Jemenu z dnia 25 czerwca 2018 r.,

–  uwzględniając sprawozdanie Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka z 17 sierpnia 2018 r. zawierające ustalenia grupy niezależnych wybitnych ekspertów międzynarodowych i regionalnych na temat stanu praw człowieka w Jemenie, w tym przypadków ich pogwałceń i naruszeń od września 2014 r.,

–  uwzględniając rezolucje Rady Bezpieczeństwa ONZ na ten temat, w szczególności rezolucję nr 2402 (2018) rozszerzającą zakres sankcji,

–  uwzględniając wytyczne UE dotyczące propagowania przestrzegania międzynarodowego prawa humanitarnego,

–  uwzględniając konwencje genewskie z 1949 r. i towarzyszące im protokoły dodatkowe,

–  uwzględniając Rzymski Statut Międzynarodowego Trybunału Karnego,

–  uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych,

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka,

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że w czerwcu 2018 r. koalicja pod przewodnictwem Arabii Saudyjskiej rozpoczęła ofensywę w celu przejęcia miasta Al-Hudajda; mając na uwadze, że negocjacje w sprawie zawieszenia broni, którymi kierował specjalny wysłannik ONZ do. Jemenu Martin Griffiths, poskutkowały tymczasowym wstrzymaniem ofensywy; mając na uwadze, że niepowodzenie ostatniej próby przeprowadzenia rozmów pokojowych w Genewie doprowadziła do wznowienia działań wojennych 7 września 2018 r.; mając na uwadze, że od początku ofensywy liczba ofiar śmiertelnych wśród cywilów wzrosła o 164 %;

B.  mając na uwadze, że we wrześniu 2018 r. rząd jemeński wspierany przez koalicję pod przewodnictwem Arabii Saudyjskiej przejął kontrolę nad główną drogą łączącą Al-Hudajdę z Saną, blokując szlak zaopatrzeniowy między tymi dwoma miastami;

C.  mając na uwadze, że 70% pomocy dla Jemenu i towarów importowych dociera do kraju przez Al-Hudajdę oraz pobliski port Saleef, dzięki czemu ludność otrzymuje niezbędne do przetrwania jedzenie, paliwo i leki; mając na uwadze, że dalsze ataki na Al-Hudajdę miałyby tragiczne skutki dla cywilów; mając na uwadze, że strony konfliktu mają obowiązek umożliwić i ułatwić szybki i niezakłócony przepływ pomocy humanitarnej, w tym leków, żywności i innych produktów niezbędnych do przeżycia;

D.  mając na uwadze, że Biuro ds. Koordynacji Pomocy Humanitarnej ONZ uznało sytuację w Jemenie za największy na świecie kryzys humanitarny, gdyż pomocy humanitarnej lub ochrony potrzebuje ponad 22 miliony osób; mając na uwadze, że 17 milionów ludzi odczuwa dotkliwe skutki braku bezpieczeństwa żywnościowego, z czego ponad 8 milionów jest zagrożonych głodem;

E.  mając na uwadze, że według ustaleń grupy niezależnych wybitnych ekspertów międzynarodowych i regionalnych ONZ ds. Jemenu od marca 2015 r. do czerwca 2018 r. życie straciło tam co najmniej 16 706 cywilów; mając na uwadze, że ich faktyczna liczba prawdopodobniej jest znacznie wyższa; mając na uwadze, że najwięcej udokumentowanych ofiar cywilnych pochłonęły naloty przeprowadzane przez koalicję, która atakowała obszary mieszkalne, targowiska i placówki medyczne, co stanowi jawne naruszenie konwencji genewskich;

F.  mając na uwadze, że grupa niezależnych wybitnych ekspertów międzynarodowych i regionalnych ONZ ds.. Jemenu stwierdziła, że członkowie rządu jemeńskiego oraz koalicji, w tym z Arabii Saudyjskiej i Zjednoczonych Emiratów Arabskich (ZEA), dopuściły się czynów, które mogą nosić znamiona zbrodni wojennych, takich jak okrucieństwo, tortury oraz używanie amunicji precyzyjnego rażenia do ataków na obiekty cywilne;

G.  mając na uwadze, że transfery broni i wojskowe wsparcie dla stron konfliktu umożliwiają blokadę i kontynuowanie ataków lotniczych oraz przyczyniają się do kryzysu humanitarnego i ciągłych niepowodzeń w wypracowaniu politycznego rozwiązania konfliktu;

H.  mając na uwadze, że Kamel Dżendubi, przewodniczący grupy niezależnych wybitnych ekspertów międzynarodowych i regionalnych ONZ ds. Jemenu, padł ofiarą kampanii oszczerstw, których celem było zastraszenie członków grupy i podważenie ich ustaleń;

I.  mając na uwadze, że sprawiedliwość, praworządność i walka z bezkarnością to zasadnicze elementy wysiłków na rzecz trwałego pokoju i rozwiązywania konfliktów;

J.  mając na uwadze, że w kraju uzależnionym od importu koalicja pod przewodnictwem Arabii Saudyjskiej wprowadziła morską i powietrzną blokadę terytorium kontrolowanego przez rebeliantów Huti, co utrudnia dostarczanie cywilom niezbędnych do przeżycia produktów oraz ogranicza ich możliwość wyjazdu z kraju i powrotu do kraju;

K.  mając na uwadze, że ONZ ustanowiła mechanizm weryfikacji i inspekcji w portach Morza Czerwonego, które nie znajdują pod kontrolą rządu jemeńskiego; mając na uwadze, że mimo to koalicja pod przewodnictwem Arabii Saudyjskiej prowadzi dodatkowe inspekcje, które mogą trwać wiele tygodni, i odmawia okrętom wstępu do portu bez podania powodu, przez co poważnie utrudnia dostawy pomocy humanitarnej dla ludności cywilnej; mając na uwadze nieuzasadnione opóźnianie lub odmowy wejścia statków do portów Jemenu, co na mocy prawa międzynarodowego stanowi bezprawny jednostronny środek przymusu;

L.  mając na uwadze, że Jemen i ZEA podpisały Rzymski Statut Międzynarodowego Trybunału Karnego, ale jeszcze go nie ratyfikowały; mając na uwadze, że Arabia Saudyjska nie podpisała ani nie ratyfikowała statutu rzymskiego; mając na uwadze, że niektóre postanowienia statutu rzymskiego, zwłaszcza te związane ze zbrodniami wojennymi, odzwierciedlają zwyczajowe prawo międzynarodowe;

M.  mając na uwadze, że 10 lipca 2018 r. król Arabii Saudyjskiej Salman bin Abdulaziz wydał dekret królewski, w którym ogólnie stwierdza, że żołnierze uczestniczący w operacji „Przywrócenie Nadziei” nie podlegają żadnym sankcjom wojskowym ani dyscyplinarnym; mając na uwadze, że dekret ten jest sprzeczny z konwencjami genewskimi i obowiązkiem wprowadzenia w życie przepisów prawa karnego w odniesieniu do wszystkich osób, które dopuściły się poważnych naruszeń międzynarodowego prawa humanitarnego;

N.  mając na uwadze, że nastąpił gwałtowny wzrost pozasądowych i eksterytorialnych śmiercionośnych operacji USA w Jemenie, zwłaszcza z wykorzystaniem dronów, które, zgodnie z doniesieniami, pochłonęły wiele ofiara cywilnych; mając na uwadze, że istnieją dowody na to, że niektóre państwa członkowskie UE pośrednio lub bezpośrednio wspierają te mordercze operacje, przekazując dane wywiadowcze i innego rodzaju pomoc;

O.  mając na uwadze, że koalicja pod przewodnictwem Arabii Saudyjskiej nieustannie utrudnia pracę międzynarodowych mediów i organizacji praw człowieka, uniemożliwiając ich personelowi korzystanie z lotów ONZ; mając na uwadze, że w obliczu braku bezpieczeństwa działanie to utrudnia dostarczanie niezależnych i wiarygodnych relacji z Jemenu, a także przyczynia się do lekceważenia konfliktu przez resztę świata; mając na uwadze, że 17 września 2018 r. siły koalicji zaatakowały jemeńską rozgłośnię radiową Al-Maraweah;

P.  mając na uwadze, że rebelianci Huti bez wyjątku poddawali ostrzeliwaniu obszary zamieszkałe przez cywilów, zwłaszcza w prowincji Taiz, zabili i zranili setki cywilów, używali zakazanych min przeciwpiechotnych, rekrutowali dzieci oraz bezprawnie przetrzymywali ludzi, a działania te mogą nosić znamiona zbrodni wojennych; mając na uwadze, że specjalny sąd karny w Sanie wydał wyroki śmierci w procesach niezgodnych ze standardami międzynarodowymi;

Q.  mając na uwadze, że według kilku sprawozdań pochodzący z ZEA personel kilku aresztów, w tym aresztu koalicji Bureiqa oraz więzienia Bir Ahmed, stosuje tortury i przemoc seksualną np.. gwałty dorosłych więzionych mężczyzn;

R.  mając na uwadze, że od wybuchu konfliktu przemoc seksualna warunkowana płcią lawinowo wzrosła; mając na uwadze, że już i tak ograniczona możliwość radzenia sobie z przemocą seksualną i uwarunkowaną płcią przez system sądownictwa karnego zupełnie zniknęła, tak że w ogóle nie prowadzi się dochodzeń w kwestii praktyk takich jak porwania i gwałty kobiet lub grożenie im gwałtem w celu wyłudzenia pieniędzy od ich krewnych i społeczności;

S.  mając na uwadze, że obrońcy praw człowieka są ofiarami nieustannych szykan, gróźb i kampanii oszczerczych, których dopuszczają się wszystkie strony konfliktu; mając na uwadze, że obrończynie praw człowieka, dziennikarki i aktywistki doświadczają szczególnych represji ze względu na swoją płeć;

1.  wzywa wszystkie strony konfliktu, w szczególności Arabię Saudyjską i jej sojuszników, do natychmiastowego zaprzestania ataków na ludność cywilną, które stanowią naruszenie obowiązujących międzynarodowych praw człowieka i międzynarodowego prawa humanitarnego; apeluje do wszystkich stron, by wypełniały swoje zobowiązania, ułatwiając szybki i niezakłócony przepływ pomocy humanitarnej oraz innych niezbędnych dla ludności towarów, a także zapewniając swobodny dostęp do placówek medycznych zarówno w Jemenie, jak i za granicą;

2.  potępia działania koalicji pod przewodnictwem Arabii Saudyjskiej, zwłaszcza masowe i nieproporcjonalne naloty oraz blokadę morską nałożoną na Jemen; podkreśla, że działania te pochłonęły tysiące ofiar cywilnych oraz zwiększyły niestabilność kraju, co wykorzystują organizacje terrorystyczne i ekstremistyczne, takie jak ISIS/Daisz i Al-Kaida; potępia brutalne ataki popełniane przez rebeliantów Huti, w tym oblężenie miasta Taiz;

3.  kładzie nacisk na znaczenie portu Al-Hudajda jako ośrodka dystrybucji niezbędnych towarów handlowych i humanitarnych oraz wzywa wszystkie strony do zapewnienia pełnego i efektywnego funkcjonowania tego portu, który jest kluczowy w dostarczaniu pomocy humanitarnej i stanowi komercyjny punkt dostępu dla niezbędnych towarów; podkreśla, że dalsze ataki na port Al-Hudajda ze strony koalicji pod przywództwem Arabii Saudyjskiej miałyby katastrofalne skutki dla cywilów oraz dodatkowo utrudniłyby próby podejmowania negocjacji pokojowych;

4.  przypomina, że konfliktu jemeńskiego nie da się rozwiązać na drodze wojskowej i że tylko pokojowe negocjacje z udziałem wszystkich zainteresowanych stron mogą doprowadzić do jego zażegnania; wspiera wysiłki specjalnego wysłannika ONZ Martina Griffithsa, który stara się wznowić negocjacje, oraz apeluje do wszystkich stron, żeby przyłączyły się do tych wysiłków w sposób konstruktywny i bez stawiania warunków wstępnych; wzywa wszystkie strony, żeby udzieliły specjalnemu wysłannikowi ONZ pełny i nieograniczony dostęp do terytorium;

5.  apeluje do wszystkich stron konfliktu o natychmiastowe zaprzestanie wszelkich ataków na wolność wypowiedzi np.. za pośrednictwem aresztów, wymuszonych zaginięć oraz zastraszania, a także o uwolnienie wszystkich dziennikarzy i obrońców praw człowieka więzionych wyłącznie z powodu egzekwowania przysługujących im praw człowieka; wzywa władze Arabii Saudyjskiej, by zaprzestały utrudniać pracę międzynarodowych mediów i pracowników organizacji humanitarnych związaną z konfliktem;

6.  potępia znaczące umowy na dostawy broni zawarte przez niektóre państwa członkowskie, a wśród nich Hiszpanię, Francję, Niemcy i Zjednoczone Królestwo, z Arabią Saudyjską i ZEA, które są sprzeczne ze wspólnym stanowiskiem Rady 2008/944/WPZiB w sprawie eksportu broni i traktatu o handlu bronią; ponawia apel o wprowadzenie ogólnounijnego zakazu eksportu, sprzedaży, unowocześniania i utrzymywania wszelkich typów sprzętu wykorzystywanego do obrony na potrzeby członków koalicji pod przewodnictwem Arabii Saudyjskiej, w tym dla Arabii Saudyjskiej i ZEA, z uwagi na poważne naruszenia międzynarodowego prawa humanitarnego oraz praw człowieka, których członkowie koalicji dopuścili się w Jemenie; wzywa wiceprzewodniczącą / wysoką przedstawiciel do informowania o aktualnym stanie współpracy wojskowej i bezpieczeństwa państw członkowskich z koalicją pod przewodnictwem Arabii Saudyjskiej;

7.  jest szczególnie zaszokowany niedawną decyzją rządu hiszpańskiego, który postanowił sprzedać Arabii Saudyjskiej 400 bomb naprowadzanych laserowo mimo wcześniejszych oświadczeń, że transakcja nie dojdzie do skutku; głęboko ubolewa nad brakiem solidarności i odwagi, jakim wykazały się państwa członkowskie, kiedy po raz pierwszy ogłoszono decyzję o wstrzymaniu sprzedaży;

8.  podkreśla, że eksporterzy broni, którzy podsycają konflikt w Jemenie, ryzykują współudział w zbrodniach wojennych i nie spełniają kilku kryteriów wiążącego prawnie wspólnego stanowiska Rady 2008/944/WPZiB w sprawie eksportu broni; ubolewa z powodu dramatycznego wzrostu liczby amerykańskich śmiercionośnych operacji antyterrorystycznych w Jemenie; apeluje do Rady, wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz państw członkowskich o potwierdzenie stanowiska UE zgodnie z prawem międzynarodowym i dopilnowanie, aby państwa członkowskie nie prowadziły i nie ułatwiały bezprawnych śmiercionośnych operacji ani w żaden inny sposób w nich nie uczestniczyły; wzywa wiceprzewodniczącą Komisji / wysoką przedstawiciel, państwa członkowskie i państwa trzecie, aby zobowiązały się do prowadzenia dochodzeń – zgodnie z obowiązkami, jakie nakłada na nie prawo międzynarodowe – w sprawie wiarygodnych doniesień dotyczących przypadków potencjalnie bezprawnego spowodowania śmierci, oraz by przyjęły wspólne stanowisko w sprawie użycia uzbrojonych dronów;

9.  wyraża uznanie dla pracy grupy niezależnych wybitnych ekspertów międzynarodowych i regionalnych ONZ ds. Jemenu i solidaryzuje się z jej przewodniczącym Kamelem Dżendubim; z zadowoleniem przyjmuje odnowienie przez Radę Praw Człowieka mandatu grupy, które pozwoli rzetelnie zbadać wszystkie przypadki naruszenia i łamania międzynarodowego prawa humanitarnego oraz pociągnięcie do odpowiedzialności sprawców poważnych pogwałceń praw człowieka; jest zaszokowany czynnym oporem rządów Jemenu, ZEA i Arabii Saudyjskiej wobec tego odnowienia;

10.  nawołuje państwa i organizacje, które poczyniły zobowiązania na zwołanym w 2018 r. spotkaniu wysokiego szczebla w sprawie Jemenu, by je bezzwłocznie wypełniły oraz by zwiększyły ich wysokość, tak aby pokryć całość kosztów obliczonych przez ONZ;

11.  wzywa Radę do pełnego wdrożenia rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2216 (2015) przez wskazanie osób utrudniających dostarczanie pomocy humanitarnej w Jemenie oraz osób, które planują czyny naruszające międzynarodowe prawo człowieka lub międzynarodowe prawo humanitarne lub czyny, które noszą znamiona pogwałceń praw człowieka, kierują nimi lub je popełniają, oraz nakładanie przeciwko nim środków ukierunkowanych; przypomina, że Komitet Sankcji nie wskazał żadnych osób z koalicji do objęcia sankcjami, mimo że grupa niezależnych wybitnych ekspertów międzynarodowych i regionalnych ONZ ds. Jemenu – która dostarcza informacje wspomagające pełne wdrażanie rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ – zebrała dane na temat wielokrotnych naruszeń prawa przez koalicję;

12.  ubolewa nad zniszczeniem jemeńskiego dziedzictwa kulturowego, w tym starego miasta w Sanie oraz zabytkowego miasta Zabid, podczas nalotów prowadzonych przez koalicję pod przewodnictwem Arabii Saudyjskiej; wyraża żal z powodu popełnionych przez koalicję czynów i przypomina o jej odpowiedzialności za zniszczenia, a także przypomina, że koalicja zostanie pociągnięta do odpowiedzialności również za takie działania; apeluje o zawieszenie praw do głosowania Arabii Saudyjskiej i ZEA w organach zarządzających UNESCO do czasu przeprowadzenia niezależnego i bezstronnego dochodzenia w sprawie odpowiedzialności obu państw za zniszczenie dziedzictwa kulturowego; zwraca się do sekretarza generalnego ONZ, aby skierował do Rady Bezpieczeństwa wniosek o przygotowanie rezolucji w sprawie obrony wszystkich obiektów kultury zagrożonych w wyniku konfliktu jemeńskiego;

13.  wzywa UE, aby podczas kolejnego posiedzenia Rady Praw Człowieka poruszyła kwestię członkostwa państw o bardzo wątpliwych standardach praw człowieka; nawołuje do zawieszenia członkostwa Arabii Saudyjskiej i ZEA w Radzie Praw Człowieka; apeluje do państw głosujących, by przy oddawaniu głosu kierowały się przede wszystkim standardami praw człowieka krajów kandydujących do Rady Praw Człowieka

14.  wzywa państwa członkowskie do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu pociągnięcia domniemanych sprawców do odpowiedzialności, szczególnie dzięki zastosowaniu zasady jurysdykcji uniwersalnej oraz za pomocą dochodzeń i ścigania sprawców aktów okrucieństwa w Jemenie;

15.  wyraża uznanie dla pracy lokalnych i międzynarodowych organizacji społeczeństwa obywatelskiego, które zbierają dowody aktów okrucieństwa, w tym zniszczenia dziedzictwa kulturowego; wzywa UE i jej państwa członkowskie, by w dalszym ciągu udzielały pełnej pomocy tym podmiotom;

16.  ponadto wzywa specjalny trybunał karny w Sanie, by zaprzestał stosowania kary śmierci i bezzwłocznie uwolnił wyznawców bahaizmu, którzy są obecnie przetrzymywani za pokojowe wyznawanie swojej religii i którym postawiono zarzuty podlegające karze śmierci;

17.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych, rządom i parlamentom państw członkowskich, sekretarzowi generalnemu ONZ, Wysokiemu Komisarzowi ONZ ds. Praw Człowieka, sekretarzowi generalnemu Rady Współpracy Państw Zatoki, sekretarzowi generalnemu Ligi Państw Arabskich, rządowi Jemenu, rządowi Królestwa Arabii Saudyjskiej i rządowi Zjednoczonych Emiratów Arabskich.

 

(1)

Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0473.

(2)

Dz.U. C 35 z 31.1.2018, s. 142.

(3)

Dz.U. C 265 z 11.8.2017, s. 93.

(4)

Dz.U. C 66 z 21.2.2018, s. 17.

Ostatnia aktualizacja: 3 października 2018Informacja prawna