Procedura : 2018/2870(RSP)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : B8-0494/2018

Teksty złożone :

B8-0494/2018

Debaty :

Głosowanie :

PV 25/10/2018 - 13.19

Teksty przyjęte :

P8_TA(2018)0435

PROJEKT REZOLUCJI
PDF 248kWORD 48k
Patrz też projekt wspólnej rezolucji RC-B8-0493/2018
22.10.2018
PE624.189v01-00
 
B8-0494/2018

złożony w następstwie oświadczenia wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa

zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu


w sprawie sytuacji na Morzu Azowskim (2018/2870(RSP))


Rebecca Harms, Heidi Hautala, Indrek Tarand w imieniu grupy Verts/ALE

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie sytuacji na Morzu Azowskim (2018/2870(RSP))  
B8‑0494/2018

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie Rosji i Ukrainy, w szczególności z dnia 11 czerwca 2015 r. w sprawie strategicznej sytuacji militarnej w basenie Morza Czarnego po bezprawnej aneksji Krymu przez Rosję(1), z dnia 16 marca 2017 r. w sprawie ukraińskich więźniów w Rosji oraz sytuacji na Krymie(2), z dnia 5 października 2017 r. w sprawie przywódców Tatarów krymskich Achtema Czijgoza, Ilmiego Umerowa i dziennikarza Mykoły Semeny(3) oraz z dnia 14 czerwca 2018 r. w sprawie Rosji, w szczególności sytuacji ukraińskiego więźnia politycznego Ołeha Sencowa(4),

–  uwzględniając porozumienie z dnia 24 grudnia 2003 r. między Federacją Rosyjską a Ukrainą o współpracy dotyczącej wykorzystania Morza Azowskiego i Cieśniny Kerczeńskiej,

–  uwzględniając układ o stowarzyszeniu między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi a Ukrainą(5),

–  uwzględniając wspólny dokument roboczy służb Komisji i wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z dnia 14 listopada 2017 r. w sprawie sprawozdania z realizacji układu o stowarzyszeniu z Ukrainą (SWD (2017)0376),

–  uwzględniając oświadczenie rzecznika ESDZ z dnia 15 maja 2018 r. w sprawie częściowego otwarcia mostu nad Cieśniną Kerczeńską,

–  uwzględniając decyzję Rady (WPZiB) 2018/1085(6) z dnia 30 lipca 2018 r., w której dodano sześć podmiotów uczestniczących w budowie mostu nad Cieśniną Kerczeńską do wykazu podmiotów objętych środkami ograniczającymi w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi,

–  uwzględniając Konwencję Narodów Zjednoczonych o prawie morza (UNCLOS),

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że dwustronne porozumienie między Ukrainą a Rosją z dnia 24 grudnia 2003 r. dotyczące współpracy w zakresie wykorzystania Morza Azowskiego i Cieśniny Kerczeńskiej definiuje te terytoria jako wody wewnętrzne dwóch państw, których granicę wyznacza linia graniczna państwa, i nadaje Ukrainie i Rosji uprawnienia do przeprowadzania kontroli statków, które w ich opinii są podejrzane;

B.  mając na uwadze, że w 2008 r. Ukraina i Rosja podpisały protokół w sprawie wytyczenia granicy Morza Azowskiego, zgodnie z którym Ukraina otrzymała 62 % morskiego terytorium Morza Azowskiego; mając na uwadze, że po okupacji Krymu w 2014 r. Rosja zagarnęła część wód terytorialnych Ukrainy i podjęła jednostronną decyzję o uznaniu wyłącznej strefy ekonomicznej i szelfu kontynentalnego Ukrainy na Morzu Czarnym i Azowskim oraz w Cieśninie Kerczeńskiej za własne terytoria morskie;

C.  mając na uwadze, że budowa mostu nad Cieśniną Kerczeńską przez Federację Rosyjską bez zgody Ukrainy stanowi kolejne naruszenie suwerenności i integralności terytorialnej tego kraju, a jej celem jest dalsza przymusowa integracja nielegalnie zaanektowanego Półwyspu Krymskiego z Federacją Rosyjską;

D.  mając na uwadze, że w drugiej połowie kwietnia 2018 r. rosyjska straż graniczna zaczęła zatrzymywać i kontrolować zagraniczne statki płynące do portów ukraińskich na Morzu Azowskim (Mariupol i Berdiańsk) i z nich wracające; mając na uwadze, że kontrole te zbiegły się w czasie z ukończeniem budowy mostu nad Cieśniną Kerczeńską, łączącego nielegalnie zaanektowany Półwysep Krymski z główną częścią terytorium Rosji;

E.  mając na uwadze, że podobnym kontrolom nie są poddawane ani statki rosyjskie, ani inne statki zmierzające do portów rosyjskich na Morzu Azowskim;

F.  mając na uwadze, że zbudowanie mostu nad Cieśniną Kerczeńską, będącą jedynym połączeniem między Morzem Azowskim a Morzem Czarnym, ogranicza ruch statków płynących przez tę cieśninę do ukraińskich portów na Morzu Azowskim i z nich wracających oraz poważnie utrudniło swobodny przepływ towarów;

G.  mając na uwadze, że nowo zbudowany most ogranicza wielkość statków docierających do portów na Morzu Azowskim, gdyż jego wysokość wynosi 35 metrów i bezpiecznie przepływać mogą pod nim tylko statki o wysokości do 33 metrów od linii wodnej i długości poniżej 160 metrów, co wyklucza statki typu panamax, na które przypada ponad 20 % żeglugi na tych wodach;

H.  mając na uwadze, że bardzo drobiazgowe kontrole statków przepływających przez Cieśninę Kerczeńską prowadzone przez Federację Rosyjską, mogące trwać nawet 72 godziny, powodują poważne opóźnienia, spadek przepływu towarów oraz namacalne straty finansowe dla lokalnej gospodarki ukraińskiej i podmiotów, których statki poddawane są takim procedurom;

I.  mając na uwadze, że według ESDZ około 220 statków pływających pod banderą państw członkowskich UE zostało poddanych takim długotrwałym inspekcjom;

J.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 33 Karty Narodów Zjednoczonych i art. 279 UNCLOS Ukraina dąży do pokojowego rozwiązania sporu z Rosją; mając na uwadze, że w dniu 16 września 2016 r. Ukraina wszczęła postępowanie arbitrażowe przeciwko Federacji Rosyjskiej i złożyła zawiadomienie oraz wniosła pozew zgodnie z częścią XV i załącznikiem VII do UNCLOS;

K.  mając na uwadze, że od czasu bezprawnej aneksji Półwyspu Krymskiego znaczenie ukraińskich portów na Morzu Azowskim (w Mariupolu i Berdiańsku) istotnie wzrosło, gdyż przez te porty i wody przechodzi 80 % ukraińskiego eksportu;

L.  mając na uwadze, że w odpowiedzi na nielegalne działania Federacji Rosyjskiej Ukraina w dniu 17 września 2018 r. podjęła decyzję o uchyleniu powszechnego „traktatu o przyjaźni” podpisanego z Rosją w 1997 r.; mając na uwadze, że Rosja ogłosiła przeniesienie dodatkowych sił Korpusu Piechoty Morskiej i artylerii przybrzeżnej na Morze Azowskie, jak również zamiar stworzenia bazy marynarki wojennej na tych wodach do końca roku;

1.  wyraża ubolewanie w związku z działaniami Federacji Rosyjskiej na Morzu Azowskim, które stanowią kolejne rażące naruszenie suwerenności i integralności terytorialnej Ukrainy, i potępia zbędne zatrzymywanie statków handlowych zarówno ukraińskich, jak i statków pływających pod banderami państw trzecich, w tym ponad 220 statków pod banderami różnych państw członkowskich UE, a także przypadki wtargnięć na te statki;

2.  uważa, że takie bezpodstawne kontrole są przeprowadzane przez Rosję jako działania zmierzające do ograniczenia swobody żeglugi oraz utrudnienia handlu i ruchu w regionie, ponieważ wymuszają na wszystkich statkach zmierzających do ukraińskich portów, a także z nich wypływających do długiego czasu oczekiwania, a także stanowią próbę finalizacji aneksji tych wód i przekształcenia ich w rosyjskie „jezioro wewnętrzne”;

3.  uważa, że Rosja umyślnie dyskryminuje porty ukraińskie i nadużywa swoich uprawnień kontrolnych; podkreśla, że działania te powodują de facto blokadę portów ukraińskich zlokalizowanych na Morzu Azowskim;

4.  zaznacza, że rosyjskie działania na Morzu Azowskim zakłócają międzynarodowy ruch morski, naruszają wolność morza pełnego i żeglugi oraz prowadzą do dalszej destabilizacji sytuacji na Ukrainie;

5.  wyraża głębokie zaniepokojenie nasilaniem się napięć w regionie oraz faktem, że konflikt zyskał także wymiar morski, co potwierdza zwiększona obecność rosyjskiej marynarki wojennej, a także wzmocnienie rosyjskiej floty na Morzu Czarnym oraz straży przybrzeżnej na wodach Morza Azowskiego;

6.  zachęca Ukrainę do dalszego wykorzystywania środków dyplomatycznych i prawnych w reakcji na działania rosyjskie, w tym toczące się postępowanie arbitrażowe w ramach Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza;

7.  ubolewa, że Federacja Rosyjska wyrządza duże szkody gospodarce w regionie, a opóźnienia i ograniczenia w przepływie towarów wpływają na obciążenie pracą w ukraińskich portach morskich i przynoszą szkody gospodarce lokalnej; zwraca uwagę, że straty finansowe wynoszą już kilkadziesiąt milionów euro i dotyczą również podmiotów UE prowadzących działalność na tych wodach;

8.  potępia dalszą militaryzację Morza Czarnego, a obecnie Morza Azowskiego przez Rosję, a zwłaszcza przemieszczenie wielu statków wojskowych i patrolowych z Morza Kaspijskiego; ubolewa, że Morze Azowskie stało się kolejnym teatrem rosyjskich działań wojskowych przeciwko Ukrainie;

9.  potępia budowę mostu nad Cieśniną Kerczeńską łączącego nielegalnie zaanektowany Półwysep Krymski z częścią kontynentalną Rosji, która to budowa została rozpoczęta bez zgody Ukrainy i utrudnia żeglugę przez Cieśninę Kerczeńską między Morzem Azowskim i Morzem Czarnym; uważa, że celem takiego działania jest dalsza przymusowa integracja Półwyspu Krymskiego z Rosją i jego większa izolacja od Ukrainy, której pozostaje on częścią;

10.  wzywa wiceprzewodniczącą / wysoką przedstawiciel do wsparcia Ukrainy, a także udzielenia jej pomocy we wszystkich procedurach prawnych podejmowanych przez to państwo w ramach prawa międzynarodowego i odpowiednich konwencji, aby powstrzymać obecną praktykę nadużyć i przywrócić Ukrainie przysługujące jej prawa;

11.  uważa, że protesty Zachodu, w tym UE, przeciwko odnośnym rosyjskim działaniom były jak dotąd słabe i nieskuteczne, mimo że operacje rosyjskie na Morzu Azowskim mają poważny i strategiczny charakter, a konsekwencje dotykają coraz większej liczby statków pływających pod banderami państw Zachodu;

12.  wzywa wiceprzewodniczącą Komisji / wysoką przedstawiciel, by uważniej śledziła zmieniającą się sytuację w zakresie bezpieczeństwa na Morzu Azowskim, mogącą potencjalnie przerodzić się w konflikt w najbliższym sąsiedztwie Europy, co miałoby poważne bezpośrednie konsekwencje dla polityki bezpieczeństwa UE i jej państw członkowskich; oczekuje od państw członkowskich utrzymania spójnego i jednolitego stanowiska względem Moskwy w odniesieniu do tego nowego kryzysu;

13.  wzywa wiceprzewodniczącą Komisji / wysoką przedstawiciel, by w porozumieniu z państwami członkowskimi w Radzie, rozważyła zwiększenie ukierunkowanych sankcji wobec Rosji, aby zapobiec ewentualnej eskalacji konfliktu na Morzu Azowskim;

14.  uważa ponadto, że rozmieszczenie misji ONZ mającej za zadanie kontrolowanie i nadzorowanie statków przepływających przez Cieśninę Kerczeńską mogłoby załagodzić napięcia, ułatwić dialog między stronami i zapobiec eskalacji kryzysu;

15.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, prezydentowi, premierowi i parlamentowi Ukrainy, prezydentowi, premierowi i parlamentowi Federacji Rosyjskiej, państwom członkowskim, a także sekretarzom generalnym Organizacji Narodów Zjednoczonych i NATO oraz OBWE.

 

(1)

Dz.U. C 407 z 4.11.2016, s. 74.

(2)

Dz.U. C 263 z 25.7.2018, s. 109.

(3)

Dz.U. C 346 z 27.9.2018, s. 86.

(4)

Teksty przyjęte, P8_TA(2018)0259.

(5)

Dz.U. L 161 z 29.5.2014, s. 3.

(6)

Dz.U. L 194 z 31.7.2018, s. 147.

Ostatnia aktualizacja: 24 października 2018Informacja prawna