Διαδικασία : 2019/2569(RSP)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : B8-0104/2019

Κείμενα που κατατέθηκαν :

B8-0104/2019

Συζήτηση :

Ψηφοφορία :

PV 14/02/2019 - 10.13
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :


ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ
PDF 161kWORD 55k
Βλ. επίσης την κοινή πρόταση ψηφίσματος RC-B8-0104/2019
11.2.2019
PE635.329v01-00
 
B8-0104/2019

εν συνεχεία δήλωσης της Επιτροπής

σύμφωνα με το άρθρο 123 παράγραφος 2 του Κανονισμού


σχετικά με το δικαίωμα στην ειρηνική διαμαρτυρία και την αναλογική χρήση βίας (2019/2569(RSP))


Eva Joly, Ernest Urtasun, Margrete Auken, Josep‑Maria Terricabras, Jordi Solé, Yannick Jadot, Pascal Durand εξ ονόματος της Ομάδας Verts/ALE

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με το δικαίωμα στην ειρηνική διαμαρτυρία και την αναλογική χρήση βίας (2019/2569(RSP))  
B8‑0104/2019

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη τις Συνθήκες της ΕΕ, ιδίως δε τα άρθρα 2, 3, 4, 6 και 7 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ),

–  έχοντας υπόψη τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (εφεξής «ο Χάρτης»),

–  έχοντας υπόψη την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) και τη σχετική νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ),

–  έχοντας υπόψη το Διεθνές Σύμφωνο για τα Ατομικά και Πολιτικά Δικαιώματα (ICCPR),

–  έχοντας υπόψη τη συγκριτική μελέτη σχετικά με την εθνική νομοθεσία για την ελευθερία του συνέρχεσθαι ειρηνικώς, η οποία εκπονήθηκε από την Επιτροπή της Βενετίας στην 99η σύνοδο ολομελείας της (Βενετία, 13-14 Ιουνίου 2014),

–  έχοντας υπόψη το εγχειρίδιο του Γραφείου Δημοκρατικών Θεσμών και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ODIHR) του ΟΑΣΕ για την αστυνόμευση των συναθροίσεων,

–  έχοντας υπόψη τις κατευθυντήριες γραμμές της Επιτροπής της Βενετίας και του ODIHR του ΟΑΣΕ για την ελευθερία του συνέρχεσθαι ειρηνικώς,

–  έχοντας υπόψη τις βασικές αρχές του ΟΗΕ για τη χρήση βίας και πυροβόλων όπλων από όργανα επιβολής του νόμου και τον κώδικα δεοντολογίας του ΟΗΕ των αξιωματούχων επιβολής του νόμου,

–  έχοντας υπόψη την κοινή έκθεση του ΟΗΕ από τον Ειδικό Εισηγητή σχετικά με τα δικαιώματα στην ελευθερία του συνέρχεσθαι ειρηνικώς και του συνεταιρίζεσθαι, και τον Ειδικό Εισηγητή για τις εξωδικαστικές, συνοπτικές ή αυθαίρετες εκτελέσεις, σχετικά με την ορθή διαχείριση των συναθροίσεων,

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 16ης Ιανουαρίου 2019 σχετικά με την κατάσταση των θεμελιωδών δικαιωμάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2017(1),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 123 παράγραφος 2 του Κανονισμού του,

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ είναι θεμελιωμένη στις αξίες του σεβασμού της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της ελευθερίας, της δημοκρατίας, της ισότητας, του κράτους δικαίου και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των ατόμων που ανήκουν σε μειονότητες· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αξίες αυτές είναι κοινές στα κράτη μέλη, εντός μιας κοινωνίας που χαρακτηρίζεται από τον πλουραλισμό, την απαγόρευση των διακρίσεων, την ανεκτικότητα, τη δικαιοσύνη, την αλληλεγγύη και την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα θεμελιώδη δικαιώματα, δεδομένου ότι απορρέουν από τις κοινές συνταγματικές παραδόσεις των κρατών μελών, πρέπει να αποτελούν γενικές αρχές του δικαίου της Ένωσης και ότι οι διεθνείς πράξεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα πρέπει να γίνονται σεβαστές·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το κράτος δικαίου αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της δημοκρατίας και μία από τις ιδρυτικές αρχές της ΕΕ, η οποία λειτουργεί στη βάση της αμοιβαίας πίστης ότι τα κράτη μέλη σέβονται τη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα θεμελιώδη δικαιώματα, όπως κατοχυρώνονται στον Χάρτη και την ΕΣΔΑ·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 12 του Χάρτη και το άρθρο 11 της ΕΣΔΑ, καθώς και το άρθρο 21 του ICCPR, ορίζουν ότι κάθε πρόσωπο έχει δικαίωμα στην ελευθερία του συνέρχεσθαι ειρηνικώς·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 4 του Χάρτη και το άρθρο 3 της ΕΣΔΑ, καθώς και το άρθρο 7 του ICCPR, ορίζουν ότι κανείς δεν επιτρέπεται να υποβάλλεται σε βασανιστήρια ούτε σε απάνθρωπες ή εξευτελιστικές ποινές ή μεταχείριση·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ελευθερία του συνέρχεσθαι συμβαδίζει με την ελευθερία της έκφρασης, όπως διασφαλίζεται από το άρθρο 11 του Χάρτη και από το άρθρο 10 της ΕΣΔΑ, καθώς και από το άρθρο 19 του ICCPR, τα οποία ορίζουν ότι κάθε πρόσωπο έχει το δικαίωμα στην ελευθερία της έκφρασης, στο οποίο περιλαμβάνεται η ελευθερία γνώμης και η ελευθερία λήψης και μετάδοσης πληροφοριών και ιδεών, χωρίς την ανάμειξη δημόσιων αρχών και αδιακρίτως συνόρων·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η δραστήρια κοινωνία των πολιτών και η πολυφωνία στα μέσα ενημέρωσης διαδραματίζουν ζωτικό ρόλο στην προώθηση μιας ανοιχτής και πλουραλιστικής κοινωνίας, στη συμμετοχή των πολιτών στη δημοκρατική διαδικασία και στην ενίσχυση της λογοδοσίας των κυβερνήσεων·

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 52 του Χάρτη ορίζει ότι «κάθε περιορισμός στην άσκηση των δικαιωμάτων και ελευθεριών που αναγνωρίζονται στον παρόντα Χάρτη πρέπει να προβλέπεται από τον νόμο και να σέβεται το βασικό περιεχόμενο των εν λόγω δικαιωμάτων και ελευθεριών»· λαμβάνοντας υπόψη ότι, τηρουμένης της αρχής της αναλογικότητας, επιτρέπεται να επιβάλλονται περιορισμοί μόνον εφόσον είναι αναγκαίοι και ανταποκρίνονται πραγματικά σε στόχους γενικού συμφέροντος που αναγνωρίζει η Ένωση ή στην ανάγκη προστασίας των δικαιωμάτων και των ελευθεριών τρίτων·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη οι αρχές επιβολής του νόμου σε ορισμένα κράτη μέλη έχουν επικριθεί ότι υπονομεύουν το δικαίωμα στην ελευθερία του συνέρχεσθαι ειρηνικώς και χρησιμοποιούν υπέρμετρη βία·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 6 Φεβρουαρίου 2019, αρκετοί εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα κάλεσαν το Ηνωμένο Βασίλειο να μην κάνει χρήση νομοθεσίας σχετικά με την ασφάλεια και την τρομοκρατία για τη δίωξη ειρηνικών διαδηλωτών, σε συνέχεια της καταδίκης των λεγόμενων «15 του Stansted», οι οποίοι επιχείρησαν να αποτρέψουν μια πτήση απέλασης στον σχετικό αερολιμένα της νοτιοανατολικής Αγγλίας·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 29 Ιανουαρίου 2019, ο αρμόδιος για τα ανθρώπινα δικαιώματα Επίτροπος του Συμβουλίου της Ευρώπης εξέφρασε ανησυχίες σχετικά με τον μεγάλο αριθμό των τραυματιών κατά τις διαδηλώσεις ή στο περιθώριο αυτών στη Γαλλία, μεταξύ άλλων από βλήματα των λεγόμενων ενδιάμεσων αμυντικών όπλων, όπως ο εκτοξευτήρας αμυντικών σφαιριδίων, καθώς και σχετικά με το σχέδιο διατάξεων για την προληπτική απαγόρευση της συμμετοχής σε διαδηλώσεις βάσει διοικητικής απόφασης και χωρίς προηγούμενη εξέταση από δικαστήριο, όπως επίσης για το σχέδιο διάταξης το οποίο καθιστά ποινικό αδίκημα την εκ προθέσεως απόκρυψη ολόκληρου του προσώπου ή μέρους αυτού κατά τη συμμετοχή σε διαδήλωση ή κατά την παρουσία κοντά σε διαδήλωση·

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 13 Δεκεμβρίου 2018, αρκετοί εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα εξέφρασαν ανησυχίες σχετικά με καταγγελίες σύμφωνα με τις οποίες αρκετοί υπέρμαχοι των ανθρωπίνων δικαιωμάτων παρενοχλήθηκαν, συνελήφθησαν αυθαίρετα και ανακρίθηκαν επί ώρες από τις πολωνικές αρχές κατά τη διάσκεψη-πλαίσιο του ΟΗΕ για την κλιματική αλλαγή (COP24) στο Κατοβίτσε· λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 5 Δεκεμβρίου 2016, ο αρμόδιος για τα ανθρώπινα δικαιώματα Επίτροπος του Συμβουλίου της Ευρώπης και ο Διευθυντής του ODIHR του ΟΑΣΕ εξέφρασαν σοβαρές ανησυχίες σχετικά με τροποποιήσεις της νομοθεσίας οι οποίες υπονομεύουν το δικαίωμα της ελευθερίας του συνέρχεσθαι στην Πολωνία·

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 20 Νοεμβρίου 2018, ο αρμόδιος για τα ανθρώπινα δικαιώματα Επίτροπος του Συμβουλίου της Ευρώπης υπογράμμισε πως η εφαρμογή του νόμου για την ασφάλεια των πολιτών στην Ισπανία είχε ως αποτέλεσμα την επιβολή κυρώσεων χωρίς σαφή αιτιολόγηση κατά δημοσιογράφων που βιντεοσκοπούσαν δυνάμεις επιβολής του νόμου, και κατά ατόμων που συμμετείχαν σε ειρηνικές διαδηλώσεις και άλλες δημόσιες συγκεντρώσεις, και εξέφρασε ανησυχίες σχετικά με τη δυνατότητα επιβολής κυρώσεων κατά προσώπων που οργανώνουν μη κοινοποιηθείσες διαδηλώσεις· λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 4 Οκτωβρίου 2017, ο αρμόδιος για τα ανθρώπινα δικαιώματα Επίτροπος του Συμβουλίου της Ευρώπης και αρκετοί εμπειρογνώμονες του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα διατύπωσαν ανησυχίες σχετικά με καταγγελίες για δυσανάλογη χρήση βίας από τις αρχές επιβολής του νόμου στην Καταλονία την 1η Οκτωβρίου 2017, και ζήτησαν τη διεξαγωγή έρευνας·

ΙΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι στο ψήφισμά του της 13ης Νοεμβρίου 2018 σχετικά με το κράτος δικαίου στη Ρουμανία(2), το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο καταδίκασε τη βίαιη και δυσανάλογη επέμβαση της αστυνομίας στις διαδηλώσεις του Αυγούστου του 2018 στο Βουκουρέστι, και κάλεσε τις ρουμανικές αρχές να εξασφαλίσουν τη διαφανή, αμερόληπτη και ουσιαστική έρευνα σχετικά με τις ενέργειες των μονάδων αποκατάστασης της τάξης·

1.  καλεί τα κράτη μέλη να σεβαστούν τα δικαιώματα στην ελευθερία του συνέρχεσθαι ειρηνικώς και στην ελευθερία της έκφρασης·

2.  τονίζει ότι ο ανοιχτός δημόσιος διάλογος είναι ζωτικής σημασίας για τη λειτουργία των δημοκρατικών κοινωνιών· πιστεύει ότι η βία κατά ειρηνικών διαδηλωτών δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να αποτελεί λύση·

3.  καταδικάζει τη θέσπιση περιοριστικών νόμων σχετικά με την ελευθερία του συνέρχεσθαι σε διάφορα κράτη μέλη τα τελευταία χρόνια·

4.  καταδικάζει τη χρήση βίαιων και δυσανάλογων παρεμβάσεων από τις κρατικές αρχές κατά τη διάρκεια συλλαλητηρίων και ειρηνικών διαδηλώσεων· ενθαρρύνει τις αρμόδιες αρχές να εξασφαλίζουν διαφανή, αμερόληπτη και αποτελεσματική έρευνα όταν υπάρχουν υποψίες ή εικασίες ότι έχει γίνει χρήση δυσανάλογης βίας· υπενθυμίζει ότι οι υπηρεσίες επιβολής του νόμου πρέπει πάντα να λογοδοτούν για την εκπλήρωση των καθηκόντων τους και τη συμμόρφωσή τους με τα σχετικά νομικά και επιχειρησιακά πλαίσια·

5.  προτρέπει τα κράτη μέλη να απέχουν από τη χρήση δυσανάλογης βίας και αυθαίρετων κρατήσεων κατά ειρηνικών διαδηλωτών· καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι η χρήση βίας από τις αρχές επιβολής του νόμου είναι πάντα νόμιμη, αναλογική, αναγκαία και η ύστατη λύση, και ότι δεν θέτει σε κίνδυνο τη ζωή και τη σωματική ακεραιότητα· επισημαίνει ότι η χρήση βίας αδιακρίτως κατά του πλήθους είναι αντίθετη προς την αρχή της αναλογικότητας· επισημαίνει τον σημαντικό ρόλο των δημοσιογράφων και των φωτορεπόρτερ στην καταγγελία περιπτώσεων δυσανάλογης βίας, και καταδικάζει τις περιπτώσεις στις οποίες έχουν στοχοποιηθεί εσκεμμένα·

6.  καλεί τα κράτη μέλη να χρησιμοποιούν εναλλακτικές πρακτικές που έχουν ήδη αποδειχθεί αποτελεσματικές, ιδίως πρακτικές μέσω των οποίων αποφεύγεται η σωματική επαφή με τους διαδηλωτές και οι οποίες στηρίζονται σε όργανα διαμεσολάβησης·

7.  υπενθυμίζει ότι οι πολιτικές επιβολής του νόμου πρέπει να δίνουν ιδιαίτερη προσοχή στα άτομα που είναι ιδιαίτερα ευάλωτα στις επιβλαβείς συνέπειες της χρήσης της βίας γενικά, καθώς και στις συνέπειες συγκεκριμένων λιγότερο θανατηφόρων όπλων, όπως τα παιδιά, οι έγκυοι, οι ηλικιωμένοι, τα άτομα με αναπηρία, τα άτομα που πάσχουν από ψυχικές ασθένειες ή τα άτομα που βρίσκονται υπό την επήρεια ναρκωτικών ή αλκοόλ·

8.  ενθαρρύνει τα όργανα επιβολής του νόμου των κρατών μελών να συμμετέχουν ενεργά στην κατάρτιση που παρέχει ο Οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Κατάρτιση στον Τομέα της Επιβολής του Νόμου (CEPOL) με θέμα «Δημόσια τάξη – αστυνόμευση συμβάντων μείζονος σημασίας»· ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να ανταλλάσσουν βέλτιστες πρακτικές στο θέμα αυτό· καλεί τα κράτη μέλη να προωθήσουν τη συνεχή κατάρτιση των αστυνομικών δυνάμεων στο πλαίσιο του εθνικού και του διεθνούς δικαίου για τα ανθρώπινα δικαιώματα·

9.  τονίζει ότι οι αρχές επιβολής του νόμου πρέπει να δίνουν προτεραιότητα στην εκούσια διάλυση χωρίς τη χρήση βίας· εμμένει στην άποψη ότι τα πυροβόλα όπλα δεν θα πρέπει ποτέ να χρησιμοποιούνται νόμιμα για τη διάλυση συνάθροισης, αλλά μπορούν να χρησιμοποιούνται μόνο όταν είναι απολύτως αναγκαίο για την αντιμετώπιση επικείμενης απειλής κατά της ζωής ή σοβαρού τραυματισμού·

10.  καταδικάζει τη χρήση ορισμένων τύπων λιγότερο θανατηφόρων όπλων, όπως βλημάτων κινητικής κρούσης και χειροβομβίδων δακρυγόνων άμεσης δράσης, από τις αστυνομικές δυνάμεις κατά ειρηνικών διαδηλωτών, όπλων τα οποία έχουν χρησιμοποιηθεί ακόμα και σε περιοχές όπου έχουν απαγορευθεί· καταδικάζει επίσης τη χρήση δακρυγόνων, εκτοξευτήρων ύδατος, και παρόμοιων μέσων διάλυσης των διαδηλωτών, τα οποία μπορούν να προκαλέσουν σοβαρούς τραυματισμούς με συνέπειες εφ’ όρου ζωής· σημειώνει ότι πολλοί διεθνείς οργανισμοί και φορείς έχουν ζητήσει την απαγόρευση ορισμένων τύπων λιγότερο θανατηφόρων όπλων·

11.  εκφράζει την ανησυχία του για το γεγονός ότι τα κράτη μέλη έχουν διαφορετικά όρια όσον αφορά τη χρήση βίας και όπλων· θεωρεί λυπηρό το γεγονός ότι οι πολίτες της ΕΕ αντιμετωπίζονται με πολύ διαφορετικό τρόπο από τις αρχές επιβολής του νόμου και ότι τα θεμελιώδη δικαιώματά τους δεν προστατεύονται παντού με τον ίδιο τρόπο·

12.  χαιρετίζει την απόφαση ορισμένων κρατών μελών και των περιφερειών τους να αναστείλουν ή να απαγορεύσουν ορισμένους τύπους λιγότερο θανατηφόρων όπλων· ζητεί μετ’ επιτάσεως να απαγορευθεί η χρήση ορισμένων τύπων λιγότερο θανατηφόρων όπλων και διατάξεων, συμπεριλαμβανομένων, για παράδειγμα, των εκτοξευτήρων βλημάτων κινητικής κρούσης, όπως των Flash Ball ή των LBD 40, των χειροβομβίδων ελαστικών σφαιριδίων και των χειροβομβίδων δακρυγόνων άμεσης δράσης, όπως των GLI F4·

13.  καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι όλα τα όπλα υποβάλλονται σε ανεξάρτητη αξιολόγηση και δοκιμή προτού διατεθούν στην αγορά και ότι συλλέγονται όλα τα τρέχοντα δεδομένα για κάθε χρήση βίας, ούτως ώστε να είναι δυνατή η συλλογή αποδεικτικών στοιχείων σχετικά με τη χρήση, την κατάχρηση, τις απροσδόκητες συνέπειες, τους τραυματισμούς, τους θανάτους και τα αίτιά τους·

14.  αναθέτει την Επιτροπή Πολιτικών Ελευθεριών, Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων να διοργανώσει ακρόαση σχετικά με τη χρήση βίας και λιγότερο θανατηφόρων όπλων κατά τις συναθροίσεις, και να εκπονήσει έκθεση για το θέμα αυτό σε συνεργασία με την ομάδα STOA, με σκοπό τη διαμόρφωση κατευθυντήριων γραμμών για τα κράτη μέλη σχετικά με τη χρήση βίας και λιγότερο θανατηφόρων όπλων· παροτρύνει την Επιτροπή και τον Οργανισμό Θεμελιωδών Δικαιωμάτων να λάβουν μέρος στη διαδικασία αυτή·

15.  αναθέτει στην Επιτροπή Αναφορών να εξετάσει δεόντως τις αναφορές που αφορούν παραβιάσεις του δικαιώματος στην ελευθερία του συνέρχεσθαι ειρηνικώς και την υπερβολική χρήση βίας στο πλαίσιο αυτό·

16.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, στις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών, στο Συμβούλιο της Ευρώπης, στον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στην Ευρώπη, καθώς και στον ΟΗΕ.

(1)

Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2019)0032.

(2)

Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2018)0446.

Τελευταία ενημέρωση: 13 Φεβρουαρίου 2019Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου