Procedura : 2019/2582(RSP)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : B8-0195/2019

Teksty złożone :

B8-0195/2019

Debaty :

Głosowanie :

PV 14/03/2019 - 11.15
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2019)0217

<Date>{11/03/2019}11.3.2019</Date>
<NoDocSe>B8‑0195/2019</NoDocSe>
PDF 219kWORD 70k

<TitreType>PROJEKT REZOLUCJI</TitreType>

<TitreSuite>złożony w następstwie oświadczeń Rady i Komisji</TitreSuite>

<TitreRecueil>zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu</TitreRecueil>


<Titre>w sprawie zmiany klimatu</Titre>

<DocRef>(2019/2582(RSP))</DocRef>


<RepeatBlock-By><Depute>Eleonora Evi, Dario Tamburrano, Rosa D’Amato, Isabella Adinolfi, Piernicola Pedicini</Depute>

<Commission>{EFDD}w imieniu grupy EFDD</Commission>

</RepeatBlock-By>

Patrz też projekt wspólnej rezolucji RC-B8-0195/2019

B8‑0195/2019

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie zmiany klimatu

(2019/2582(RSP))

Parlament Europejski,

 uwzględniając komunikat Komisji pt. „Czysta planeta dla wszystkich – Europejska długoterminowa wizja strategiczna dobrze prosperującej, nowoczesnej, konkurencyjnej i neutralnej dla klimatu gospodarki” (COM(2018)0773),

 uwzględniając Ramową konwencję Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UNFCCC) oraz załączony do niej protokół z Kioto,

 uwzględniając porozumienie paryskie, decyzję 1/CP.21, 21. konferencję stron (COP21) konwencji UNFCCC oraz 11. konferencję stron służącą jako spotkanie stron protokołu z Kioto (CMP11), które miały miejsce w Paryżu (Francja) w dniach 30 listopada–11 grudnia 2015 r.,

 uwzględniając 24. konferencję stron (COP24) konwencji UNFCCC, 14. sesję spotkania stron protokołu z Kioto (CMP14) i trzecią sesję konferencji stron służącej jako spotkanie stron porozumienia paryskiego (CMA1.3), które odbyły się w Katowicach w dniach od 2 do 14 grudnia 2018 r.,

 uwzględniając agendę na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 i cele zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych,

 uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 października 2018 r. w sprawie konferencji klimatycznej ONZ w 2018 r. (COP24) w Katowicach (Polska)[1],

 uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z dnia 22 marca 2018 r.,

 uwzględniając sprawozdanie specjalne Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC) zatytułowane „Globalne ocieplenie o 1,5 °C”, jego 5. sprawozdanie oceniające i jego sprawozdanie podsumowujące,

 uwzględniając 9. sprawozdanie Programu Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska w sprawie rozbieżności między potrzebami a perspektywami w zakresie redukcji emisji, przyjęte 27 listopada 2018 r.,

 uwzględniając pytania wymagające odpowiedzi ustnej do Rady i Komisji dotyczące strategii w zakresie długoterminowej unijnej redukcji emisji gazów cieplarnianych zgodnie z porozumieniem paryskim (O-000008/2019 – B8‑0000/2019 i O-000007/2019 – B8‑0000/2019),

 uwzględniając projekt rezolucji Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności,

 uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A. mając na uwadze, że konferencja COP24 w Katowicach doprowadziła do przyjęcia pakietu katowickiego, który zapewnia przejrzystość prawną w zakresie wdrażania porozumienia paryskiego;

1. podkreśla, że obywatele Europy już borykają się z bezpośrednimi skutkami zmiany klimatu; podkreśla, że według Europejskiej Agencji Środowiska średnie roczne straty spowodowane ekstremalnymi warunkami pogodowymi i klimatycznymi w Unii w latach 2010–2016 wyniosły około 12,8 mld EUR, oraz że jeżeli nie zostaną podjęte żadne dalsze działania, do 2080 r. szkody klimatyczne w UE mogą wynieść co najmniej 190 mld EUR, co odpowiada utracie netto w wysokości 1,8 % jej obecnego PKB; podkreśla, że w ramach scenariusza wysokich emisji koszty ponoszone rocznie w związku z powodziami w UE mogą wzrosnąć do 1 bln EUR do 2100 r. oraz że przed końcem 2100 r. klęski wywołane przez zjawiska meteorologiczne mogą dotykać około dwóch trzecich obywateli europejskich, podczas gdy obecnie dotykają 5 % tych obywateli; ponadto podkreśla, że według Europejskiej Agencji Środowiska przed 2030 r. na 50 % obszarów zaludnionych w UE wystąpią odczuwalne skutki poważnych niedoborów wody;

2. przypomina o wynikach badania Eurobarometr z listopada 2018 r., wskazujących, że 93 % Europejczyków uważa, że zmiana klimatu jest wynikiem działalności człowieka, a 85 % respondentów zgadza się, że zwalczanie skutków zmiany klimatu i efektywniejsze wykorzystywanie energii może przyczynić się do wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy w Europie; odnotowuje, że zmiana klimatu jest dla Europejczyków zagadnieniem priorytetowym;

3. podkreśla, że sprawozdanie specjalne IPCC w sprawie globalnego ocieplenia o 1,5 °C stanowi najbardziej kompleksową i aktualną naukową ocenę metod łagodzenia skutków zmiany klimatu zgodnie z porozumieniem paryskim;

4. podkreśla, że zgodnie ze sprawozdaniem specjalnym IPCC w sprawie 1,5 °C ograniczenie globalnego ocieplenia do 1,5 °C bez żadnego lub niewielkiego przekroczenia tej granicy oznacza, że najpóźniej do 2067 r. musi zostać osiągnięty globalny zerowy poziom netto emisji gazów cieplarnianych, a do 2030 r. globalny poziom emisji gazów cieplarnianych w skali roku musi zostać ograniczony do maksymalnie 27,4 GtCO2eq; podkreśla, że w świetle tych ustaleń, aby mieć realną szansę na utrzymanie wzrostu temperatury na świecie poniżej 1,5 °C do 2100 r., Unia jako globalny lider musi dążyć do tego, aby jak najszybciej, najpóźniej do 2050 r., osiągnąć zerowe emisje gazów cieplarnianych netto;

5. wyraża zaniepokojenie wynikami sprawozdania Programu Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska z 2018 r. w sprawie rozbieżności między potrzebami a perspektywami w zakresie redukcji emisji, według których obecne bezwarunkowe wkłady ustalane na poziomie krajowym znacznie przekraczają określony w porozumieniu paryskim limit wzrostu temperatury o znacznie poniżej 2 °C, co zgodnie z szacunkami doprowadzi do wzrostu temperatury o 3,2 °C[2] do 2100 r.; podkreśla pilną potrzebę podniesienia poziomu ambicji w dziedzinie klimatu przez wszystkie strony UNFCCC do 2020 r.;

6. z zadowoleniem przyjmuje publikację komunikatu Komisji pt. „Czysta planeta dla wszystkich – Europejska długoterminowa wizja strategiczna dobrze prosperującej, nowoczesnej, konkurencyjnej i neutralnej dla klimatu gospodarki”, w którym podkreśla się możliwości i wyzwania, jakie przed obywatelami i gospodarką Unii stawia przejście na gospodarkę o neutralnym poziomie emisji gazów cieplarnianych i który stwarza podstawy dla szerokiej debaty angażującej instytucje UE, parlamenty narodowe, sektor przedsiębiorstw, organizacje pozarządowe, miasta i społeczności, a także obywateli;

7. popiera cel, jakim jest osiągnięcie zerowych emisji netto gazów cieplarnianych do 2050 r., i wzywa państwa członkowskie, by uzgodniły strategię osiągnięcia tego celu w ramach debaty na temat przyszłości Europy na specjalnym szczycie UE w Sybinie w maju 2019 r.; apeluje do państw członkowskich o zobowiązanie się do osiągnięcia poziomu ambicji niezbędnego dla realizacji tego celu;

8. uważa, że Europa może być liderem na drodze do neutralności klimatycznej, inwestując w innowacyjne rozwiązania technologiczne, wzmacniając pozycję obywateli i dostosowując działania w kluczowych obszarach, takich jak energia, polityka przemysłowa i badania naukowe, przy jednoczesnym zapewnieniu sprawiedliwości społecznej dla sprawiedliwej transformacji;

9. zgadza się ze strategicznymi obszarami określonymi przez Komisję, w których wymagane jest wspólne działanie, i wspiera efektywność energetyczną, wykorzystanie odnawialnych źródeł energii oraz globalną konkurencyjność przemysłu UE;

10. podkreśla znaczenie różnych środków i przepisów w zakresie klimatu, przyjmowanych w różnych dziedzinach polityki, ostrzega jednak, że rozproszone podejście może prowadzić do niespójności, a nie do osiągnięcia przez UE gospodarki neutralnej pod względem emisji do 2050 r.; uważa, że należy przyjąć całościowe podejście;

Drogi do realizacji europejskiej strategii na rzecz osiągnięcia zerowych emisji do połowy stulecia

11. stwierdza, że w strategii przedstawiono osiem dróg transformacji gospodarczej, technologicznej i społecznej, które umożliwią Unii osiągnięcie długoterminowego celu dotyczącego temperatury zawartego w porozumieniu paryskim; zauważa, że tylko dwie z tych dróg umożliwiłyby Unii osiągnięcie zerowych emisji gazów cieplarnianych netto najpóźniej do 2050 r.; podkreśla, że wymaga to bezzwłocznego działania i znacznego wysiłku na wszystkich szczeblach, od lokalnego i regionalnego po krajowy i europejski, a także zaangażowania podmiotów niepublicznych; uznaje, że wkład ustalany na poziomie regionalnym i wkład ustalany na poziomie lokalnym mogą być ważnymi narzędziami służącymi zmniejszeniu rozbieżności w zakresie redukcji emisji; przypomina o zobowiązaniu państw członkowskich do przyjęcia długoterminowych strategii, zgodnie z rozporządzeniem w sprawie zarządzania[3]; w związku z tym wzywa państwa członkowskie do wprowadzenia jasnych krótko- i długoterminowych celów i strategii politycznych spójnych z celami porozumienia paryskiego oraz do zapewnienia wsparcia inwestycyjnego na rzecz dróg przejścia do gospodarki o zerowej emisji;

12. podkreśla, że pierwsza kategoria rozwiązań ma na celu ograniczenie emisji gazów cieplarnianych jedynie o około 80 % do 2050 r. w porównaniu z poziomami z 1990 r.; z niepokojem stwierdza, że ambicja ta oznacza niższy szczebel w utrzymaniu globalnego ocieplenia poniżej 2 °C i w związku z tym nie jest zgodna z paryskim celem utrzymania wzrostu temperatury na świecie znacznie poniżej 2 °C, ani tym bardziej następnie poniżej 1,5 °C;

13. podkreśla, że przejście na czystą energię powinno nadal stymulować modernizację gospodarki europejskiej, pobudzać zrównoważony wzrost gospodarczy oraz przynosić obywatelom Europy korzyści społeczne i środowiskowe; wskazuje, że zgodnie z danymi szacunkowymi Komisji oczekuje się, iż PKB UE wzrośnie w przypadku scenariuszy zakładających zerowe poziomy emisji w większym stopniu niż w przypadku scenariuszy zakładających niższy poziom redukcji emisji, przy czym w obydwu przypadkach skutki będą występować nierównomiernie w UE ze względu na różnice między państwami członkowskimi, między innymi pod względem PKB na mieszkańca i intensywności emisji koszyka energetycznego; uważa, że koszty braku działań byłyby zdecydowanie najwyższe i doprowadziłyby nie tylko do masowej utraty PKB w Europie, ale również do dalszego pogłębienia nierówności gospodarczych między państwami członkowskimi i regionami oraz w państwach członkowskich i regionach, ponieważ niektóre z nich mogą ucierpieć bardziej niż inne z powodu braku działania;

14. stwierdza z zaniepokojeniem, że zależność UE od importu surowców energetycznych wynosi obecnie około 55 %; podkreśla, że w ramach scenariusza zerowych emisji netto wskaźnik ten zmniejszy się do 20 % do 2050 r., co wywrze pozytywny wpływ na równowagę handlową i pozycję geopolityczną UE; zauważa, że łączne oszczędności kosztów importu paliw kopalnych w latach 2031–2050 wyniosłyby około 2–3 bln EUR, które to środki można byłoby przeznaczyć na inne priorytety dla obywateli europejskich;

15. podkreśla, że zmniejszenie zanieczyszczenia powietrza w ramach scenariusza zerowych emisji netto obniżyłoby liczbę przedwczesnych zgonów, których przyczyną jest pył drobny, o ponad 40 %; zauważa, że według takiego scenariusza szkody dla zdrowia kosztowałyby mniej o blisko 200 mld EUR rocznie;

16. z zadowoleniem przyjmuje uwzględnienie dwóch metod osiągnięcia zerowej emisji gazów cieplarnianych netto do 2050 r. i ich poparcie przez Komisję oraz uważa, że cel na połowę stulecia jest jedynym celem zgodnym z zobowiązaniami Unii wynikającymi z porozumienia paryskiego; ubolewa, że w strategii nie uwzględniono żadnej metody osiągnięcia zerowego poziomu netto emisji gazów cieplarnianych na okres przed 2050 r.;

17. zauważa, że metody te obejmują wykorzystanie szeregu technologii usuwania dwutlenku węgla, w tym w drodze wychwytywania i składowania lub wykorzystania oraz bezpośredniego wychwytywania z powietrza, które muszą zostać jeszcze zastosowane na dużą skalę; uważa jednak, że unijna strategia zerowych emisji netto powinna nadawać priorytet redukcji bezpośrednich emisji oraz działaniom mającym na celu ochronę i wzmacnianie naturalnych pochłaniaczy i zbiorników UE, i powinna dążyć do wykorzystywania technologii usuwania dwutlenku węgla tylko w przypadkach, gdy nie są dostępne opcje redukcji emisji bezpośrednich; uważa, że wymagane są dalsze działania do 2030 r., jeżeli Unia ma uniknąć polegania na technologii usuwania dwutlenku węgla, która wiązałaby się ze znacznym ryzykiem dla ekosystemów, różnorodności biologicznej i bezpieczeństwa żywnościowego, co zostało również potwierdzone w sprawozdaniu IPCC w sprawie 1,5 °C;

18. odnotowuje z niepokojem, że w żadnym ze scenariuszy nie wyklucza się całkowicie paliw kopalnych z koszyka energetycznego;

Społeczne aspekty zmiany klimatu i sprawiedliwa transformacja

19. z zadowoleniem przyjmuje zapewnienie Komisji, że zerowe emisje netto są możliwe bez utraty miejsc pracy, oraz odnotowuje z aprobatą szczegółową ocenę przemiany w przemyśle energochłonnym; podkreśla, że prawidłowo przeprowadzona, z odpowiednim wsparciem dla najbardziej wrażliwych regionów, sektorów i obywateli, sprawiedliwa transformacja w kierunku zerowych emisji netto gazów cieplarnianych może stworzyć w Unii dodatkowe miejsca pracy netto – zatrudnienie w całej gospodarce zwiększy się o 2,1 mln miejsc pracy do 2050 r. w ramach scenariusza zerowych emisji netto w porównaniu ze wzrostem zatrudnienia o 1,3 mln miejsc pracy w ramach scenariusza redukcji emisji o 80 %; uważa w związku z tym, że Komisja powinna opracować uaktualniony bilans umiejętności w ramach unijnej panoramy umiejętności, opierając się na danych regionalnych dotyczących zapotrzebowania na umiejętności dla Europy neutralnej dla klimatu, aby zapewnić obywatelom Unii sprawiedliwą transformację i wesprzeć najbardziej wrażliwe regiony, których gospodarki są uzależnione od działalności związanej z sektorami lub technologiami, które, jak się oczekuje, będą tracić na znaczeniu lub będą musiały w przyszłości ulec przekształceniu, a także aby pomóc obywatelom w przekwalifikowaniu w celu zdobycia wysokiej jakości miejsc pracy dostosowanych do przyszłych wyzwań w tych samych regionach;

20. podkreśla, że ta transformacja musi być sprawiedliwa dla wszystkich części społeczeństwa; zauważa, że wymaga to zrozumienia sprawiedliwej transformacji, która obejmuje negatywne i pozytywne skutki powiązane z przyspieszonymi działaniami w dziedzinie klimatu, takie jak utrata miejsc pracy oraz nowe możliwości zatrudnienia, a także skutki wynikające z opóźnienia działań w dziedzinie klimatu;

21. podkreśla liczne współwystępujące korzyści, jakie neutralne dla klimatu społeczeństwo będzie mieć dla zdrowia publicznego pod względem zarówno oszczędności kosztów zdrowotnych, jak i mniejszego obciążenia systemów ubezpieczeniowych i systemów publicznej opieki zdrowotnej, a także dla ogólnego dobrostanu obywateli europejskich ze względu na zwiększenie bioróżnorodności, zmniejszenie zanieczyszczenia powietrza i złagodzenie narażenia na substancje zanieczyszczające;

22. uważa, że europejska transformacja klimatyczna musi być zrównoważona pod względem ekologicznym, gospodarczym i społecznym; podkreśla, że dla zapewnienia politycznej akceptacji ze strony wszystkich obywateli ważne jest uwzględnienie efektów dystrybucyjnych strategii politycznych związanych z klimatem i obniżaniem emisyjności, w szczególności w stosunku do osób o niskich dochodach; uważa w związku z tym, że we wszystkich unijnych i krajowych politykach społecznych należy w pełni uwzględnić skutki społeczne z myślą o zapewnieniu społecznej i ekologicznej transformacji w Europie; podkreśla, że pod tym względem dostosowane i odpowiednio finansowane strategie na wszystkich szczeblach będą musiały zostać opracowane na podstawie całościowych procesów oraz w ścisłej współpracy z lokalnymi i regionalnymi organami publicznymi, związkami zawodowymi, instytucjami edukacyjnymi, organizacjami społeczeństwa obywatelskiego i sektorem prywatnym, aby zapewnić wszystkim obywatelom Europy sprawiedliwe i równe szanse w tej transformacji;

23. przypomina, że ok. 50–125 mln obywateli Europy jest obecnie zagrożonych ubóstwem energetycznym[4]; podkreśla, że transformacja energetyki może mieć nieproporcjonalny wpływ na osoby o niskich dochodach i dodatkowo pogłębić ubóstwo energetyczne; uznaje, że polityka energetyczna powinna uwzględniać wymiar społeczny oraz zapewniać, by nikt nie został pominięty; apeluje do państw członkowskich o podjęcie perspektywicznych działań w celu zapewnienia sprawiedliwej transformacji energetyki oraz dostępu do energii dla wszystkich obywateli UE;

24. wyraża przekonanie, że młodzi ludzie mają coraz większą świadomość społeczną i środowiskową, dzięki której są w stanie przekształcać nasze społeczeństwa w dążeniu do przyszłości odpornej na zmianę klimatu, oraz że edukacja młodzieży stanowi jedno z najskuteczniejszych narzędzi walki ze zmianą klimatu; podkreśla potrzebę aktywnego angażowania młodszych pokoleń w budowanie międzynarodowych, międzykulturowych i międzypokoleniowych stosunków, na których opiera się zmiana kulturowa, jaka wesprze wysiłki podejmowane globalnie na rzecz bardziej zrównoważonej przyszłości;

25. z zadowoleniem przyjmuje fakt, że ludzie w całej Europie coraz częściej angażują się w manifestacje na rzecz sprawiedliwości klimatycznej, w szczególności przez strajki szkolne; z zadowoleniem przyjmuje apele aktywistów o wyższy poziom ambicji i uważa, że rządy krajowe, regionalne i lokalne, a także UE powinny odpowiedzieć na te apele;

26. podkreśla, że zaangażowanie i udział obywateli Europy mają kluczowe znaczenie dla osiągnięcia przez Europę zerowych emisji netto gazów cieplarnianych najpóźniej do 2050 r.; zwraca się do rządów i samorządów na wszystkich szczeblach – krajowym, regionalnym i lokalnym o wprowadzenie konkretnych środków stymulujących i ułatwiających udział obywateli oraz wymianę najlepszych praktyk w zakresie transformacji energetycznej w stronę neutralnej dla klimatu gospodarki;

Cele pośrednie

27. uznaje, że dekada 2020–2030 jest najważniejszą dekadą, jeśli UE ma osiągnąć zerowe emisje netto do 2050 r.; apeluje do Komisji i państw członkowskich o poparcie silnego celu średnioterminowego na 2030 r., gdyż jest to niezbędne dla zapewnienia wystarczającej stabilności inwestycji na rynku oraz pełnego wykorzystania potencjału innowacji technologicznych i zwiększenia możliwości europejskich przedsiębiorstw, tak aby stały się światowymi liderami w produkcji niskoemisyjnej;

28. podkreśla, że osiągnięcie zerowej emisji gazów cieplarnianych netto w 2050 r. w sposób najbardziej racjonalny pod względem kosztów wymaga podniesienia poziomu ambicji z 2030 r. i dostosowania go do scenariusza zerowych emisji netto w 2050 r.; uważa, że niezwykle ważne jest, aby Unia wysłała jasny komunikat, najpóźniej podczas szczytu klimatycznego ONZ w Nowym Jorku we wrześniu 2019 r., że jest gotowa dokonać przeglądu swojego zobowiązania podjętego w ramach porozumienia paryskiego;

29. popiera aktualizację zadeklarowanych przez Unię ustalanych na poziomie krajowym wkładów, w ramach której do 2030 r. planuje się ograniczenie krajowych emisji gazów cieplarnianych o 55 % w skali całej gospodarki w porównaniu z poziomami z 1990 r; w związku z tym wzywa przywódców UE do wsparcia odpowiedniego podniesienia poziomu ambicji ustalonych na poziomie krajowym wkładów Unii na specjalnym szczycie UE w Sybinie w maju 2019 r., w perspektywie szczytu klimatycznego ONZ, który odbędzie się we wrześniu 2019 r.;

30. uważa w związku z tym, że Komisja powinna, najpóźniej podczas prowadzonych w latach 2022–2024 przeglądów pakietu klimatycznego na 2030 r. i innych odpowiednich przepisów, przedstawić wnioski ustawodawcze podnoszące poziom ambicji zgodnie ze zaktualizowanymi ustalonymi na poziomie krajowym wkładami oraz celem zerowej emisji netto; uważa, że niewystarczający poziom ambicji na 2030 r. ograniczyłby przyszłą liczbę wariantów, co mogłoby doprowadzić do ograniczenia dostępności niektórych wariantów opłacalnej dekarbonizacji; uważa, że przeglądy te stanowią ważny krok w kierunku realizacji zobowiązań UE w dziedzinie klimatu;

31. uważa, że aby jeszcze bardziej wzmocnić stabilność rynków, korzystne będzie dla UE również ustanowienie do 2040 r. kolejnego cząstkowego celu redukcji emisji, który mógłby zapewnić dodatkową stabilność i przybliżyć osiągnięcie długoterminowego celu na 2050 r.;

32. uważa, że należy regularnie dokonywać przeglądu unijnej strategii zerowych emisji netto; wyraża przekonanie, że taki przegląd powinien opierać się na przeprowadzanym co pięć lat przeglądzie globalnym, jak określono w porozumieniu paryskim, a także należy uwzględnić rozwój technologiczny i społeczny oraz wkład podmiotów niepaństwowych i Parlamentu Europejskiego;

Zaangażowanie sektorów

33. podkreśla, że emisje netto będą musiały zostać ograniczone niemal do zera we wszystkich sektorach gospodarki, które powinny się włączyć do wspólnych wysiłków na rzecz ograniczenia emisji; w związku z tym apeluje do Komisji o opracowanie ścieżek w kierunku neutralności klimatycznej dla wszystkich sektorów; w związku z tym podkreśla znaczenie zasady „zanieczyszczający płaci”;

34. podkreśla kluczową rolę energii w procesie przejścia na gospodarkę o zerowej emisji gazów cieplarnianych netto;

35. zwraca uwagę na znaczenie przyjęcia zintegrowanego międzysektorowego podejścia ułatwiającego wysiłki na rzecz dekarbonizacji w całym systemie energetycznym i w powiązanych sektorach oraz czerpania korzyści ze zwiększonej efektywności; uznaje, że integracja systemów energetycznych może zapewnić większą elastyczność, lepszą wydajność systemów, zwiększenie stosowania energii ze źródeł odnawialnych wśród wszystkich nośników energii, a ostatecznie – racjonalną pod względem kosztów transformację energetyki;

36. akcentuje rolę energochłonnych gałęzi przemysłu w osiąganiu celu, jakim są długoterminowe redukcje emisji gazów cieplarnianych w UE; uważa, że utrzymanie przez Unię pozycji lidera w przemyśle niskoemisyjnym oraz produkcji przemysłowej w UE, zachowanie konkurencyjności przemysłu europejskiego i uniknięcie ryzyka ucieczki emisji wymagają inteligentnych i ukierunkowanych ram politycznych; apeluje do Komisji o przedstawienie nowej i zintegrowanej unijnej strategii klimatycznej dla energochłonnych gałęzi przemysłu w celu wsparcia konkurencyjnej transformacji przemysłu ciężkiego w kierunku zerowych emisji netto;

37. powtarza, że przejście na gospodarkę neutralną pod względem emisji stanowi dla UE wyzwania i możliwości oraz że konieczne będą inwestycje w innowacje przemysłowe, w tym technologie cyfrowe i czystą technologię, aby wzmocnić dobrobyt i pobudzić konkurencyjność, zwiększyć przyszłe umiejętności i stworzyć miliony miejsc pracy, na przykład w rozwijającej się gospodarce o obiegu zamkniętym i biogospodarce;

38. apeluje do Komisji o opracowanie strategii przemysłowej obejmującej środki umożliwiające przemysłowi europejskiemu konkurowanie na równych warunkach na szczeblu globalnym; uważa, że w ramach tej strategii politycznej Komisja powinna przeanalizować skuteczność i zgodność z zasadami Światowej Organizacji Handlu dodatkowych środków mających chronić sektory przed ryzykiem ucieczki emisji w odniesieniu do przywozu produktów, które zastępowałyby, dostosowywałyby lub uzupełniałyby wszelkie istniejące środki w zakresie ucieczki emisji;

39. uważa, że dobrobyt gospodarczy, konkurencyjność światowego przemysłu i polityka klimatyczna wzajemnie się wzmacniają; przypomina, że ze względu na fakt, iż Europa jest pierwszą dużą gospodarką, która przejdzie na neutralność klimatyczną, europejskie przedsiębiorstwa będą mogły uzyskać na rynkach międzynarodowych przewagę związaną z odgrywaniem pionierskiej roli, a w rezultacie objąć pozycję globalnego lidera w zrównoważonej i zasobooszczędnej produkcji; podkreśla, że opóźnione lub niedostateczne działania na rzecz osiągnięcia zerowego poziomu netto emisji gazów cieplarnianych najpóźniej do 2050 r. doprowadzą do kosztów nieuzasadnionych pod względem ekologicznym, gospodarczym i społecznym, a także skutecznie ograniczą przyszłą konkurencyjność europejskiego sektora przemysłu;

40. zwraca uwagę, że wiele rynków wschodzących przymierza się do odegrania istotnej roli w zaspokajaniu potrzeb rynku światowego podczas przechodzenia na gospodarkę o zerowym poziomie emisji netto, np. w odniesieniu do bezemisyjnego transportu i energii ze źródeł odnawialnych; podkreśla, że UE musi pozostać przodującą gospodarką w obszarze ekologicznych innowacji i inwestycji w zielone technologie; uważa, że czołowa rola UE w dziedzinie energii odnawialnej i efektywności energetycznej pokazuje innym częściom świata, że przejście na czystą energię jest możliwe i korzystne nie tylko pod względem przeciwdziałania zmianie klimatu;

41. zauważa, że w sprawozdaniu Komisji z 2018 r. w sprawie cen i kosztów energii w Europie podkreślono utrzymujące się wysokie narażenie UE na zmienne i rosnące ceny paliw kopalnych oraz że oczekuje się, iż koszty produkcji energii elektrycznej w przyszłości będą rosły w przypadku energii wytwarzanej z paliw kopalnych i malały w przypadku energii ze źródeł odnawialnych; podkreśla, że koszty importu energii do UE wzrosły w 2017 r. o 26 % i wyniosły 266 mld EUR, głównie ze względu na wzrost cen ropy; zauważa, że w sprawozdaniu oszacowano, iż wzrost cen ropy wpływa niekorzystnie na wzrost gospodarczy w UE (-0,4 % PKB w 2017 r.) i na inflację (+0,6);

42. przypomina, że 71 % energii ogółem zużywa się tylko do celów ogrzewania pomieszczeń; zgadza się z Komisją, że energooszczędne domy będą normą w UE neutralnej dla klimatu, co przełoży się na lepsze zdrowie i większy komfort wszystkich Europejczyków;

43. apeluje o ustanowienie unijnego systemu lub mechanizmu mającego na celu wyraźne oznakowanie i promowanie produktów neutralnych pod względem emisji, łączącego obecne filary unijnych ram polityki klimatyczno-energetycznej;

44. uważa, że rozwój technologii i rozwiązania technologiczne, efektywność energetyczna pod względem zarówno podaży, jak i popytu oraz zrównoważona energia ze źródeł odnawialnych w sektorach transportu, budownictwa, ogrzewania i chłodzenia oraz energetyki, a także zasady gospodarki o obiegu zamkniętym będą mieć kluczowe znaczenie dla ograniczenia emisji gazów cieplarnianych; podkreśla w związku z tym znaczenie strategii uwzględniających poszczególne technologie;

45. podkreśla, że emisjami z procesów przemysłowych należy zająć się na znacznie większą skalę; zauważa, że według sprawozdania specjalnego IPCC w sprawie 1,5 °C emisje CO2 z przemysłu muszą być o 65–90 % niższe w 2050 r. względem 2010 r.;

46. apeluje o opracowanie wysoce energooszczędnego i opartego w 100 % na odnawialnych źródłach energii systemu energetycznego i zwraca się do Komisji i państw członkowskich o podjęcie wszelkich niezbędnych działań w tym zakresie, ponieważ system ten wywoła efekt domina we wszystkich sektorach gospodarki; podkreśla, że wszystkie rozwiązania zakładają pełną dekarbonizację sektora energetycznego najpóźniej do 2050 r., radykalne ograniczenie paliw kopalnych i znaczny wzrost energii ze źródeł odnawialnych;

47. podkreśla wkład efektywności energetycznej w bezpieczeństwo dostaw, konkurencyjność gospodarczą, ochronę środowiska, a także obniżenie rachunków za energię oraz poprawę jakości domów; potwierdza ważną rolę efektywności energetycznej w tworzeniu możliwości biznesowych i miejsc pracy, a także jej korzyści globalne i regionalne; przypomina w związku z tym o wprowadzeniu zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” przez rozporządzenie w sprawie zarządzania unią energetyczną, która powinna być w pełni stosowana w całym łańcuchu energetycznym i uważana za podstawę dla wszelkich metod osiągania celu w zakresie zerowych emisji netto do 2050 r.;

48. uznaje rolę nadawaną wychwytywaniu i składowaniu dwutlenku węgla w większości scenariuszy dotyczących 1,5 °C w sprawozdaniu specjalnym IPCC w sprawie 1,5 °C, a także potrzebę dalszej analizy wykorzystania technologii bezpiecznego dla środowiska wychwytywania, składowania i utylizacji dwutlenku węgla (CCU i CCS) umożliwiających ograniczenie emisji netto oraz uniknięcie trwałego składowania CO2 w procesach przemysłowych; odnotowuje z niepokojem, że obecnie wiele technologii wychwytywania i utylizacji dwutlenku węgla nie skutkuje trwałym ograniczeniem emisji; wzywa zatem Komisję do opracowania kryteriów technicznych zapewniających wsparcie tylko tym technologiom, które dają możliwe do zweryfikowania wyniki;

49. podkreśla, że dyrektywa w sprawie ekoprojektu[5] w znaczący sposób przyczynia się do osiągnięcia celów klimatycznych UE przez redukcję emisji gazów cieplarnianych o 320 mln ton ekwiwalentów CO2 rocznie oraz że szacuje się, że do 2020 r. odbiorcy w UE zaoszczędzą łącznie do 112 mld EUR, czyli ok. 490 EUR rocznie w przeliczeniu na gospodarstwo domowe, w wyniku wdrożenia tej dyrektywy; apeluje o uregulowanie dodatkowych produktów w ramach dyrektywy w sprawie ekoprojektu, w tym tabletów i smartfonów, oraz o zachowanie istniejących standardów w celu odzwierciedlenia rozwoju technologicznego;

50. zauważa, że elektryfikacja sektorów budownictwa, przemysłu i transportu może skutecznie ograniczyć emisje z tych sektorów oraz ich wpływ na środowisko tylko w przypadku, gdy wynikające z tego zapotrzebowanie na energię zostanie zaspokojone przez odpowiednie zwiększenie możliwości produkcji energii ze źródeł odnawialnych;

51. podkreśla potrzebę niezwłocznego wdrożenia projektu unii energetycznej i pakietu „Czysta energia dla wszystkich Europejczyków”, a także zapewnienia dalszej integracji europejskiego rynku energii w celu najskuteczniejszej dekarbonizacji sektora energii, ułatwienia inwestycji tam, gdzie możliwe jest wyprodukowanie większości energii ze źródeł odnawialnych, oraz wspierania aktywnego uczestnictwa obywateli w celu przyspieszenia transformacji energetyki w kierunku neutralnej pod względem emisji i zrównoważonej gospodarki przy jednoczesnym zmniejszaniu ubóstwa energetycznego;

52. podkreśla, że do przejścia do zerowej emisji gazów cieplarnianych netto kluczowe znaczenie będzie mieć zaangażowanie obywateli w systemie energetycznym oparte na zdecentralizowanej własnej produkcji energii ze źródeł odnawialnych, magazynowaniu energii elektrycznej oraz udziale w programach odpowiedzi odbioru i efektywności energetycznej; apeluje zatem o pełne włączenie aktywnego uczestnictwa obywateli w model ograniczania emisji, w szczególności po stronie popytu;

53. zwraca uwagę, że w strategii potwierdza się, iż emisje gazów cieplarnianych pochodzące z sektora transportu nadal rosną, oraz że obecne strategie polityczne nie wystarczą, aby obniżyć emisyjność sektora transportu do 2050 r.; podkreśla znaczenie zapewnienia przejścia modalnego z transportu lotniczego na transport kolejowy oraz w kierunku transportu publicznego i wspólnej mobilności; zauważa, że transport drogowy odpowiada za około jednej piątej całkowitych emisji dwutlenku węgla w UE; w związku z tym wzywa państwa członkowskie i Komisję do podjęcia zdecydowanych kroków w celu zapewnienia konsumentom we wszystkich państwach członkowskich dostępu do pojazdów bezemisyjnych i niskoemisyjnych, unikając zwiększonego wprowadzania na rynek starych pojazdów emitujących duże ilości zanieczyszczeń w państwach członkowskich o niskich dochodach; ponadto podkreśla znaczenie inteligentnych technologii, takich jak inteligentna infrastruktura ładowania, dla ustanowienia synergii pomiędzy elektryfikacją transportu a wykorzystywaniem energii ze źródeł odnawialnych;

54. podkreśla, że aby osiągnąć neutralność klimatyczną gospodarki UE jako całości, wszystkie sektory muszą wnieść wkład, w tym międzynarodowe lotnictwo i międzynarodowy transport morski; zauważa, że zgodnie z analizą Komisji obecne cele i środki globalne, przewidziane odpowiednio przez Międzynarodową Organizację Morską i Organizację Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego, nawet jeśli zostaną w pełni wdrożone, nie doprowadzą do koniecznych redukcji emisji, a ponadto potrzebne są dalsze istotne działania zgodne z celem, jakim jest osiągnięcie zerowych emisji netto w całej gospodarce; podkreśla potrzebę inwestowania w bezemisyjne i niskoemisyjne technologie i paliwa w tych sektorach; wzywa Komisję do praktycznego wdrożenia zasady „zanieczyszczający płaci” w tych sektorach, w szczególności w odniesieniu do cen biletów lotniczych i opodatkowania paliwa lotniczego; przypomina, że przewiduje się, iż do 2050 r. emisje gazów cieplarnianych z międzynarodowego transportu morskiego wzrosną aż o 250 %; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że międzynarodowy sektor transportu morskiego sam wyznaczył sobie cel bezwzględnego ograniczenia emisji gazów cieplarnianych; z niepokojem stwierdza brak postępów w zakresie przełożenia tego celu na działania krótko- i średnioterminowe oraz inne konkretne działania;

55. zauważa, że obecnie ok. 60 % emisji metanu na świecie pochodzi z takich źródeł jak rolnictwo, wysypiska i oczyszczalnie ścieków, a także przemysł wytwórczy oraz transport rurociągowy paliw kopalnych; przypomina, że metan jest silnym gazem cieplarnianym o współczynniku ocieplenia w skali 100 lat 28-krotnie wyższym niż CO2[6] i że redukcje emisji metanu mogą odegrać ważną rolę w ograniczeniu stężeń ozonu w warstwie przyziemnej oraz ich negatywnego wpływu na jakość powietrza i zdrowie ludzi; przyjmuje z zadowoleniem zamiar Komisji, aby ograniczyć emisje metanu w odnośnych sektorach, co może przyczynić się do dalszego ograniczenia stężeń ozonu w UE, oraz by promować ograniczenie ilości metanu na arenie międzynarodowej;

56. zauważa, że sektor budownictwa odpowiada obecnie za 40 % zużycia energii końcowej w Europie i za 36 % emisji CO2[7]; apeluje o uwolnienie potencjału tego sektora w zakresie oszczędzania energii i ograniczenia śladu węglowego, zgodnie z celem określonym w dyrektywie w sprawie charakterystyki energetycznej budynków[8], który dotyczy osiągnięcia bardzo efektywnych energetycznie i bezemisyjnych zasobów budowlanych do 2050 r.; podkreśla, że zwiększenie efektywności zużycia energii w budownictwie oferuje znaczny potencjał na rzecz dalszego ograniczenia emisji gazów cieplarnianych w Europie; ponadto uważa, że osiągnięcie budownictwa o niskim zapotrzebowaniu na energię, w pełni zasilanego energią ze źródeł odnawialnych, stanowi warunek konieczny dla wywiązania się z porozumienia paryskiego i dla realizacji unijnego programu na rzecz wzrostu gospodarczego, tworzenia lokalnych miejsc pracy i poprawy warunków życia obywateli w całej Europie;

57. ponawia apel do Komisji o jak najszybsze zbadanie wariantów strategicznych na potrzeby szybkiego rozwiązania problemu emisji metanu w ramach strategicznego planu Unii dotyczącego metanu oraz o przedstawienie Parlamentowi i Radzie wniosków ustawodawczych w tej sprawie; podkreśla, że rolnictwo jest i w 2050 r. w coraz większym stopniu będzie jednym z głównych pozostających źródeł emisji gazów cieplarnianych, w szczególności emisji metanu i podtlenku azotu, a także emisji z pośredniej zmiany użytkowania gruntów; odkreśla potencjał sektora rolnictwa w zwalczaniu skutków zmiany klimatu, na przykład przez innowacje ekologiczne i technologiczne oraz wychwytywanie dwutlenku węgla w glebie;   

58. apeluje, by wspólna polityka rolna przyczyniała się do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych zgodnie z założeniem przejścia na gospodarkę neutralną dla klimatu; wzywa Komisję do zapewnienia, by polityki rolne, w szczególności fundusze unijne i krajowe, były zgodne z celami i zamierzeniami porozumienia paryskiego;

59. podkreśla potrzebę włączenia ambicji klimatycznych do głównego nurtu wszystkich obszarów polityki UE, w tym polityki handlowej; wzywa Komisję do zapewnienia, by wszystkie umowy handlowe podpisywane przez UE były w pełni zgodne z porozumieniem paryskim, ponieważ nie tylko wzmocniłoby to globalne działania na rzecz przeciwdziałania zmianie klimatu, ale również zagwarantowało równe szanse dla dotkniętych sektorów;

60. podkreśla, że UE powinna promować rolę i wysiłki regionów, miejscowości i miast; wzywa Komisję, by podjęła działania na podstawie prac Porozumienia Burmistrzów reprezentujących 200 mln obywateli europejskich oraz by umożliwiła im odgrywanie roli katalizatora dalszych przemian;

61. wyraża ubolewanie, że możliwość wzmocnienia działań UE na rzecz fluorowanych gazów cieplarnianych nie została uwzględniona w strategii Komisji; podkreśla, że zapobieganie nielegalnemu handlowi wodorofluorowęglowodorem ((HFC) polegające na wprowadzeniu systemu licencjonowania HFC, zakaz stosowania HFC w sektorach, w których nie jest to już potrzebne, przydział kwot HFC za pośrednictwem systemu aukcyjnego oraz pełne wdrożenie rozporządzenia w sprawie fluorowanych gazów cieplarnianych[9] przez zakazanie wszystkich niepotrzebnych zastosowań SF6 stanowią wyraźne możliwości pomocy na rzecz UE w osiąganiu celów określonych w porozumieniu paryskim;

Maksymalizacja potencjału klimatycznego lasów w kontekście zrównoważonej biogospodarki

62. wspiera zrównoważone zarządzanie lasami na szczeblu krajowym, wraz z konkretnymi środkami na rzecz pobudzenia wydajnej i zrównoważonej biogospodarki UE, z uwagi na duży potencjał lasów w zakresie zwiększenia wkładu w działania europejskie w dziedzinie klimatu (poprzez sekwestrację, składowanie i substytucję) oraz osiągnięcie zerowego poziomu emisji najpóźniej do 2050 r.; dostrzega potrzebę przystosowania się do zmiany klimatu oraz potrzebę zatrzymania utraty różnorodności biologicznej i degradacji funkcji ekosystemu na terytorium UE do 2020 r.; podkreśla potrzebę opracowania opartych na dowodach strategii politycznych, które pomagają wdrażać i finansować środki ochrony różnorodności biologicznej UE;

63. zaleca ukierunkowanie znaczących wysiłków na agroleśnictwo i bardzo realne zyski, jakie można osiągnąć pod względem ekologii i różnorodności biologicznej przez włączenie drzew i różnych rodzajów roślinności na wykorzystywanych obszarach uprawnych;

64. uznaje pozytywny, ale ostatecznie ograniczony potencjał zalesiania w Europie; uważa w związku z tym, że inicjatywy w zakresie zalesiania powinny być uzupełniane konkretnymi inicjatywami i zachętami mającymi na celu zwiększenie potencjału sekwestracji, przy jednoczesnym zapewnieniu dobrego stanu istniejących obszarów leśnych i przy jednoczesnej poprawie tego stanu, co będzie korzystne dla klimatu, zrównoważonej biogospodarki i różnorodności biologicznej; popiera zatem zalesianie gruntów rolnych pozostawionych odłogiem i o ograniczonym potencjale produkcyjnym, system rolno-leśny oraz minimalizację przekształcania terenów leśnych na grunty o innym przeznaczeniu;

65. zwraca uwagę, że działania i strategie polityczne UE wywierają wpływ również na naturalne pochłaniacze, grunty i lasy poza Europą oraz że unijna strategia zerowych emisji netto powinna zapobiegać szkodliwym skutkom klimatycznym działań UE w państwach trzecich; w związku z tym wzywa Komisję i państwa członkowskie do opowiedzenia się za solidnymi przepisami międzynarodowymi w ramach pakietu paryskiego, zwłaszcza w odniesieniu do art. 6 porozumienia paryskiego, aby zapobiec lukom w rachunkowości oraz dwukrotnemu uwzględnianiu środków w zakresie zalesiania, co mogłoby osłabić globalne wysiłki w dziedzinie klimatu;

66. uważa, że długoterminowa strategia nie uwzględnia odpowiednio podstawowych sektorów produkcji w gospodarce oraz że sektory leśnictwa i rolnictwa, a także odnośne społeczności doświadczają nieproporcjonalnie wyższego ryzyka negatywnych skutków zmiany klimatu; zaleca, aby strategia ta wyznaczała wyraźny kierunek działania dla tych sektorów na rzecz zwiększenia ich odporności, poprawy zapobiegania ryzyku oraz zachowania ekosystemów i usług ekosystemowych, na których opiera się gospodarka;

67. podkreśla potrzebę maksymalizacji ochrony i odbudowy obszarów leśnych i terenów podmokłych jako naturalnych pochłaniaczy dwutlenku węgla;

68. odkreśla, że w glebach składowana jest większa ilość dwutlenku węgla niż w biosferze i atmosferze łącznie; w związku z tym podkreśla znaczenie powstrzymania degradacji gleb w UE oraz zapewnienia wspólnych działań UE na rzecz zachowania i poprawy jakości gleb i ich zdolności do składowania dwutlenku węgla;

69. podkreśla, że w łącznym potencjale technicznym praktyk w zakresie poprawy pochłaniania dwutlenku węgla na obszarach rolnych w UE największą rolę odgrywa system rolno-leśny[10];

70. podkreśla rolę pozyskanych produktów drzewnych o długim cyklu życia, a także ich rolę w sektorze użytkowania gruntów, zmiany użytkowania gruntów i leśnictwa do 2030 r.; podkreśla, że w przyszłych ramach należy uwzględnić wkład tych produktów, w tym również z kategorii użytków rolnych, a nie tylko z zagospodarowanych lasów i gruntów zalesionych;

71. podkreśla znaczenie włączenia do głównego nurtu modeli rolnictwa, które wspierają systemy rolne odporne na ekstremalne warunki pogodowe i inwazje szkodników oraz poprawiają sekwestrację dwutlenku węgla w glebie, retencję wody i bioróżnorodność w rolnictwie;

Finansowanie i badania

72. apeluje o szybkie wdrożenie funduszu innowacyjnego oraz o ogłoszenie pierwszego zaproszenia do składania wniosków w 2019 r. w celu pobudzenia inwestycji w demonstrację niskoemisyjnych przełomowych technologii przemysłowych w różnorodnych sektorach, nie tylko produkcji energii elektrycznej, ale także w systemach ciepłowniczych i procesach przemysłowych; apeluje o pełną spójność wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027 i objętych nimi programów z porozumieniem paryskim;

73. zwraca uwagę, że osiągnięcie gospodarki neutralnej pod względem emisji będzie wymagało znacznych dodatkowych inwestycji w system energetyczny UE i związaną z nim infrastrukturę w porównaniu z obecnym poziomem bazowym wynoszącym od 175 do 290 mld EUR rocznie; podkreśla, że stabilne i przewidywalne ramy polityki klimatyczno-energetycznej mają kluczowe znaczenie dla zapewnienia bardzo potrzebnego zaufania inwestorów oraz dla umożliwienia europejskiemu przemysłowi podejmowania długoterminowych decyzji inwestycyjnych w Europie; podkreśla w związku z tym, że należy priorytetowo potraktować wdrożenie planu działania na rzecz zrównoważonego finansowania, przyjętego w marcu 2018 r., w tym kalibrację wymogów kapitałowych dotyczących banków i podejście ostrożnościowe do aktywów wysokoemisyjnych, wymogi ostrożnościowe dotyczące towarzystw ubezpieczeniowych oraz aktualizację obowiązków inwestorów instytucjonalnych i podmiotów zarządzających aktywami;

74. uważa, że wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027 należy przed przyjęciem poddać ocenie w świetle celu osiągnięcia gospodarki neutralnej pod względem klimatu do 2050 r. oraz że należy opracować standardowy test dla zapewnienia, aby wydatki w ramach budżetu UE nie szkodziły klimatowi;

75. zauważa, że zgodnie z unijną strategią leśną polityka rozwoju obszarów wiejskich w ramach wspólnej polityki rolnej (WPR) jest uważana za główne źródło wsparcia ochrony lasów unijnych i zrównoważonego gospodarowania nimi oraz że strategia dotycząca biogospodarki podkreśla rolę WPR we wspieraniu biogospodarki zarówno finansowo, jak i przez dostarczanie surowców;

76. ubolewa nad faktem, że dotacje na paliwa kopalne są coraz większe i wynoszą ok. 55 mld EUR rocznie; wzywa UE i państwa członkowskie[11] do natychmiastowego wycofania wszystkich europejskich i krajowych dopłat do paliw kopalnych;

77. podkreśla znaczenie utworzenia funduszu sprawiedliwej transformacji, zwłaszcza dla regionów najbardziej dotkniętych dekarbonizacją, takich jak regiony wydobycia węgla, a także ogólnego uwzględnienia skutków społecznych w istniejącym finansowaniu działań związanych ze zmianą klimatu; podkreśla w związku z tym, że potrzebna jest szeroka akceptacja społeczna dla długoterminowej strategii ze względu na przeobrażenia niezbędne w niektórych sektorach;

78. podkreśla, że unijne i krajowe programy na rzecz badań i innowacji mają kluczowe znaczenie dla wsparcia Unii Europejskiej w jej wiodącej roli w przeciwdziałaniu zmianie klimatu;

79. podkreśla, że kwestie klimatu muszą być w pełni uwzględniane w programach dotyczących badań naukowych i innowacji, przy czym musi to być jedna z zasad finansowania UE, stosowana na wszystkich etapach cyklu badawczego;

80. zwraca uwagę na sprawozdanie Panelu Wysokiego Szczebla ds. ścieżek obniżania emisyjności[12] w sprawie roli badań naukowych i innowacji w osiąganiu celów porozumienia paryskiego, przy jednoczesnym zapewnieniu UE przewagi konkurencyjnej w wyścigu na rzecz obniżenia emisyjności; zwraca uwagę na zestaw zaleceń tematycznych i przekrojowych opracowanych przez Panel Wysokiego Szczebla, w szczególności w odniesieniu do ukierunkowania nowego programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji na lata 2021–2027 r. „Horyzont Europa”;

81. uważa, że w ciągu najbliższych dwóch dziesięcioleci konieczne będzie podjęcie znacznych starań w dziedzinie badań i innowacji, aby rozwiązania nisko- i bezemisyjne były dostępne dla wszystkich oraz opłacalne pod względem społecznym i gospodarczym, także aby wdrożone zostały nowe rozwiązania służące osiągnięciu gospodarki neutralnej pod względem emisji;

82. podkreśla swoje stanowisko w sprawie programu „Horyzont Europa”, zgodnie z którym należy przeznaczyć co najmniej 35 % wydatków programu na wspieranie odpowiednich celów klimatycznych w ramach ogólnego celu Unii, jakim jest włączenie działań w dziedzinie klimatu w główny nurt polityki;

Rola konsumentów i gospodarki o obiegu zamkniętym

83. podkreśla znaczący wpływ zmiany zachowań na osiągnięcie redukcji emisji gazów cieplarnianych, w tym w całym systemie żywnościowym i w sektorze transportu, a w szczególności w sektorze lotnictwa; apeluje do Komisji o jak najwcześniejsze rozważenie możliwych wariantów strategicznych, w tym opodatkowania ekologicznego, w celu zachęcania do zmiany zachowań; podkreśla znaczenie, jakie w propagowaniu zmiany zachowań mają inicjatywy oddolne, takie jak Porozumienie Burmistrzów;

84. odnotowuje, że chociaż spożycie tłuszczów nasyconych i czerwonego mięsa utrzymuje się w Unii na poziomie wyraźnie wyższym od zalecanych wartości żywieniowych, ze statystyk Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa wynika, że całkowite spożycie mięsa i produktów pochodzenia zwierzęcego na mieszkańca w UE-28 zmalało od lat 90. XX wieku; podtrzymuje pogląd, że przyspieszenie tego obecnego trendu ma zasadnicze znaczenie dla znacznego ograniczenia emisji gazów cieplarnianych i tlenków azotu z przemysłu spożywczego i rolnictwa;

85. podkreśla znaczenie zastąpienia przez UE nie tylko źródeł energii, lecz w równej mierze także produktów lub materiałów, tj. zastąpienia produktów i materiałów, które zostały uzyskane z surowców kopalnych lub powodują wysokie emisje na etapie produkcji, odpowiednikami pochodzącymi ze źródeł odnawialnych;

86. podkreśla, że bardzo duża część zużycia energii, a co za tym idzie emisji gazów cieplarnianych, jest bezpośrednio związana z nabywaniem, przetwarzaniem, transportem, konwersją, wykorzystaniem i usuwaniem zasobów; podkreśla, że na każdym etapie łańcucha zarządzania zasobami możliwe są bardzo istotne oszczędności; zwraca w związku z tym uwagę, że podniesienie produktywności zasobów przez poprawę efektywności i ograniczenie marnotrawstwa zasobów za pomocą środków takich jak ponowne użycie, recykling i regeneracja produktów mogą istotnie obniżyć zarówno zużycie zasobów, jak i emisje gazów cieplarnianych, zarazem wzmacniając konkurencyjność oraz tworząc możliwości rynkowe i miejsca pracy; podkreśla efektywność kosztową środków z zakresu gospodarki o obiegu zamkniętym; podkreśla, podkreśla, że zwiększona zasobooszczędność i podejścia oparte na gospodarce o obiegu zamkniętym, a także projektowanie produktów o zamkniętym cyklu życia sprowokują zmiany we wzorcach produkcji i konsumpcji oraz ograniczą ilość odpadów;

87. podkreśla znaczenie polityki produktowej, obejmującej np. ekologiczne zamówienia publiczne i ekoprojekt, która może znacznie przyczynić się do oszczędności energii i do ograniczenia śladu węglowego produktów przy jednoczesnym zmniejszeniu ich śladu materiałowego i całościowego wpływu na środowisko; podkreśla potrzebę ustanowienia wymogów dotyczących gospodarki o obiegu zamkniętym jako części unijnych norm ekoprojektu oraz rozszerzenia obecnej metodyki ekoprojektu na inne kategorie produktów oprócz tych związanych z energetyką;

88. uważa, że należy kontynuować prace nad wiarygodnym modelem pomiaru wpływu na klimat na podstawie konsumpcji; odnotowuje fakt, że dogłębna analiza oparta na obecnych modelach prowadzi do wniosku, że wysiłki UE na rzecz ograniczenia emisji z produkcji są w pewnej mierze niwelowane przez import towarów odznaczających się większym śladem węglowym; zwraca uwagę na wniosek, że do 2016 r. UE przyczyniła się już znacznie do ograniczenia emisji w innych krajach dzięki zwiększonym przepływom handlowym oraz poprawionej niskoemisyjności eksportowanych towarów;

UE i globalne działania w dziedzinie klimatu

89. podkreśla znaczenie wzmożonych inicjatyw i stałego dialogu na odpowiednich forach międzynarodowych oraz skutecznej dyplomacji klimatycznej dążącej do stymulowania podobnych decyzji politycznych podnoszących poziom ambicji w dziedzinie klimatu w innych regionach i państwach trzecich; apeluje do UE o zwiększenie własnego finansowania działań związanych ze zmianą klimatu i aktywnego działania na rzecz zachęcania państw członkowskich do zwiększania pomocy w postaci finansowania działań w związku ze zmianą klimatu (w formie pomocy rozwojowej, a nie pożyczek) w państwach trzecich, która powinna uzupełniać zagraniczną pomoc rozwojową, nie powinna być natomiast liczona podwójnie, jednocześnie jako pomoc rozwojowa i pomoc w postaci finansowania działań w związku ze zmianą klimatu;

90. zwraca uwagę na znaczenie zdecydowanej unijnej dyplomacji klimatycznej i energetycznej oraz we wzmocnieniu globalnej wielostronnej współpracy i ambicji w walce ze zmianą klimatu oraz dla zrównoważonego rozwoju; apeluje do Komisji i państw członkowskich o poparcie wspólnych ram i działania na forach ONZ;

91. podkreśla, że szczyt klimatyczny Organizacji Narodów Zjednoczonych we wrześniu 2019 r. będzie idealnym momentem na ogłoszenie przez przywódców zwiększonych poziomów ambicji pod względem wkładów ustalanych na poziomie krajowym; uważa, że UE powinna przyjąć stanowisko w sprawie aktualizacji swoich wkładów ustalanych na poziomie krajowym z dużym wyprzedzeniem, aby była dobrze przygotowana na szczyt, w ścisłej współpracy z międzynarodową koalicją stron w celu wsparcia zwiększonego poziomu ambicji w dziedzinie klimatu;

92. podkreśla znaczenie wzmocnienia interoperacyjności między instrumentami polityki UE a ich odpowiednikami w państwach trzecich, w szczególności mechanizmami ustalania opłat za emisję gazów cieplarnianych; wzywa Komisję, aby kontynuowała i intensyfikowała współpracę oraz wsparcie w obszarze opracowywania mechanizmów ustalania cen za emisję gazów cieplarnianych poza Europą w dążeniu do zwiększonego ograniczenia emisji i osiągnięcia równych szans na szczeblu globalnym; podkreśla znaczenie ustanowienia zabezpieczeń środowiskowych w celu zapewnienia faktycznych i dodatkowych redukcji emisji gazów cieplarnianych; wzywa w związku z tym Komisję, aby opowiedziała się za rygorystycznymi i solidnymi przepisami międzynarodowymi dotyczącymi art. 6 porozumienia paryskiego, aby zapobiec lukom w rachunkowości oraz dwukrotnemu uwzględnianiu redukcji emisji;

°

° °

93. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.

 

[1] Teksty przyjęte, P8_TA-PROV(2018)0430.

[2] Program Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska, „Sprawozdanie w sprawie rozbieżności między potrzebami a perspektywami w zakresie redukcji emisji z 2018 r.”, s. 10.

[3] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie zarządzania unią energetyczną i działaniami w dziedzinie klimatu, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 663/2009 i (WE) nr 715/2009, dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady 94/22/WE, 98/70/WE, 2009/31/WE, 2009/73/WE, 2010/31/UE, 2012/27/UE i 2013/30/UE, dyrektyw Rady 2009/119/WE i (EU) 2015/652 oraz uchylenia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 525/2013 (Dz.U. L 328 z 21.12.2018, s. 1).

[4] http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2015/563472/IPOL_STU(2015)563472_EN.pdf

[5] Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE z dnia 21 października 2009 r. ustanawiająca ogólne zasady ustalania wymogów dotyczących ekoprojektu dla produktów związanych z energią (Dz.U. L 285 z 31.10.2009, s. 10).

[6] Van Dingenen, R., Crippa, M., Maenhout, G., Guizzardi, D., Dentener, F., „Global trends of methane emissions and their impacts on ozone concentrations” [Globalne trendy w zakresie emisji metanu oraz ich wpływ na stężenia ozonu], EUR 29394 EN, Urząd Publikacji Unii Europejskiej, Luksemburg, 2018, ISBN 978-92-79-96550-0, doi:10.2760/820175, JRC113210.

[7] https://ec.europa.eu/energy/en/topics/energy-efficiency/buildings

[8] Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/844 z dnia 30 maja 2018 r. zmieniająca dyrektywę 2010/31/UE w sprawie charakterystyki energetycznej budynków i dyrektywę 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej (Dz.U. L 156 z 19.6.2018, s. 75).

[9] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 517/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie fluorowanych gazów cieplarnianych i uchylenia rozporządzenia (WE) nr 842/2006 (Dz.U. L 150 z 20.5.2014, s. 195).

[10] Joris Aertsens, Leo De Nocker, Anne Gobin, 2011: „Valuing the carbon sequestration potential for European agriculture” [Ocena potencjału pochłaniania dwutlenku węgla dla rolnictwa europejskiego].

[11] Ceny i koszty energii w Europie, COM(2019)0001, s. 10–11.

[12] Sprawozdanie końcowe z Panelu Wysokiego Szczebla ds. Europejskiej Inicjatywy Ścieżek Obniżania Emisyjności, Dyrekcja Generalna Komisji Europejskiej ds. Badań i Innowacji, listopad 2018.

Ostatnia aktualizacja: 13 marca 2019Informacja prawna