Procedura : 2019/2582(RSP)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : B8-0203/2019

Teksty złożone :

B8-0203/2019

Debaty :

Głosowanie :

PV 14/03/2019 - 11.15
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2019)0217

<Date>{11/03/2019}11.3.2019</Date>
<NoDocSe>B8‑0203/2019</NoDocSe>
PDF 206kWORD 68k

<TitreType>PROJEKT REZOLUCJI</TitreType>

<TitreSuite>złożony w następstwie oświadczeń Rady i Komisji</TitreSuite>

<TitreRecueil>zgodnie z art. 123 ust. 2 Regulaminu</TitreRecueil>


<Titre>w sprawie zmiany klimatu: europejska długoterminowa wizja strategiczna dobrze prosperującej, nowoczesnej, konkurencyjnej i neutralnej dla klimatu gospodarki</Titre>

<DocRef>(2019/2582(RSP))</DocRef>


<RepeatBlock-By><Depute>Lynn Boylan, Younous Omarjee, Marie‑Christine Vergiat, Patrick Le Hyaric, Barbara Spinelli, Anja Hazekamp, Marie‑Pierre Vieu, Stefan Eck, Eleonora Forenza, Luke Ming Flanagan, Rina Ronja Kari, Marisa Matias, Martina Michels</Depute>

<Commission>{GUE/NGL}w imieniu grupy GUE/NGL</Commission>

</RepeatBlock-By>

Patrz też projekt wspólnej rezolucji RC-B8-0195/2019

B8‑0203/2019

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie zmiany klimatu: europejska długoterminowa wizja strategiczna dobrze prosperującej, nowoczesnej, konkurencyjnej i neutralnej dla klimatu gospodarki

(2019/2582(RSP))

Parlament Europejski,

 uwzględniając komunikat Komisji z dnia 28 listopada 2018 r. „Czysta planeta dla wszystkich – Europejska długoterminowa wizja strategiczna dobrze prosperującej, nowoczesnej, konkurencyjnej i neutralnej dla klimatu gospodarki” (COM(2018)0773),

 uwzględniając Ramową konwencję Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UNFCCC) oraz załączony do niej protokół z Kioto,

 uwzględniając porozumienie paryskie, decyzję 1/CP.21, 21. konferencję stron (COP21) konwencji UNFCCC oraz 11. konferencję stron służącą jako spotkanie stron protokołu z Kioto (CMP11), które miały miejsce w Paryżu (Francja) w dniach 30 listopada–11 grudnia 2015 r.,

 uwzględniając 24. konferencję stron (COP24) konwencji UNFCCC, 14. sesję spotkania stron protokołu z Kioto (CMP14) i trzecią sesję konferencji stron służącej jako spotkanie stron porozumienia paryskiego (CMA1.3), które odbyły się w Katowicach w dniach od 2 do 14 grudnia 2018 r.,

 uwzględniając Agendę na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 i cele zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych,

 uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 października 2018 r. w sprawie konferencji klimatycznej ONZ w 2018 r. (COP24) w Katowicach (Polska)[1],

 uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z dnia 22 marca 2018 r.,

 uwzględniając sprawozdanie specjalne Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC) zatytułowane „Globalne ocieplenie o 1,5°C”, jego 5. sprawozdanie oceniające i jego sprawozdanie podsumowujące,

 uwzględniając 9. sprawozdanie Programu Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska w sprawie rozbieżności między potrzebami a perspektywami w zakresie redukcji emisji, przyjęte 27 listopada 2018 r.,

 uwzględniając Konwencję o różnorodności biologicznej,

 uwzględniając projekt rezolucji Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności oraz Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii,

 uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A. mając na uwadze, że konferencja COP24 w Katowicach doprowadziła do przyjęcia pakietu katowickiego, który zapewnia przejrzystość prawną w zakresie wdrażania porozumienia paryskiego;

1. podkreśla, że obywatele Europy już borykają się z bezpośrednimi skutkami zmiany klimatu; podkreśla, że według Europejskiej Agencji Środowiska średnie roczne straty spowodowane ekstremalnymi warunkami pogodowymi i klimatycznymi w Unii wyniosły około 12,8 mld EUR w latach 2010–2016, oraz że jeżeli nie zostaną podjęte żadne dalsze działania, szkody klimatyczne w UE mogą do 2080 r. wynieść co najmniej 190 mld EUR, co odpowiada utracie netto w wysokości 1,8 % jej obecnego PKB; podkreśla, że w ramach scenariusza wysokich emisji koszty ponoszone rocznie w związku z powodziami w UE mogą wzrosnąć do 1 bln EUR do 2100 r. oraz że przed końcem 2100 r. klęski wywołane przez zjawiska meteorologiczne mogą dotykać około dwóch trzecich obywateli europejskich, podczas gdy obecnie dotykają 5 % tych obywateli; ponadto zwraca uwagę, że według Europejskiej Agencji Środowiska przed 2030 r. na 50 % obszarów zaludnionych w UE wystąpią odczuwalne skutki poważnych niedoborów wody;

2. przypomina o wynikach badania Eurobarometr z listopada 2018 r., według których 93 % Europejczyków uważa, że zmiana klimatu jest wynikiem działalności człowieka, a 85 % respondentów zgadza się z tym, że zwalczanie skutków zmiany klimatu i efektywniejsze wykorzystywanie energii może przyczynić się do wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy w Europie; odnotowuje, że zmiana klimatu jest dla Europejczyków zagadnieniem priorytetowym;

3. podkreśla, że sprawozdanie specjalne IPCC w sprawie globalnego ocieplenia o 1,5°C stanowi najbardziej wyczerpującą i aktualną ocenę naukową metod łagodzenia skutków zgodnie z porozumieniem paryskim;

4. podkreśla, że zgodnie ze sprawozdaniem specjalnym IPCC w sprawie 1,5°C ograniczenie globalnego ocieplenia do 1,5°C bez żadnego lub niewielkiego przekroczenia tej granicy oznacza, że najpóźniej do 2067 r. osiągnięty musi zostać globalny zerowy poziom netto emisji gazów cieplarnianych, a do 2030 r. globalny poziom emisji gazów cieplarnianych musi zostać ograniczony do maksymalnej wartości 2527,4 GtCO2eq rocznie; podkreśla, że w świetle tych ustaleń, aby pełnić rolę światowego lidera i mieć realną szansę na utrzymanie wzrostu temperatury na świecie poniżej 1,5°C do 2100 r., Unia musi dążyć do tego, aby jak najszybciej, najpóźniej do 2050 r., osiągnąć zerowe emisje gazów cieplarnianych netto;

5. wyraża zaniepokojenie wynikami sprawozdania Programu Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska w sprawie rozbieżności między potrzebami a perspektywami w zakresie redukcji emisji z 2018 r., według których obecne bezwarunkowe wkłady ustalane na poziomie krajowym znacznie przekraczają określony w porozumieniu paryskim limit wzrostu temperatury o znacznie mniej niż 2°C, co zgodnie z szacunkami doprowadzi do wzrostu temperatury o 3,2°C[2] do 2100 r.; podkreśla potrzebę pilnego zwiększenia poziomu ambicji wszystkich stron do 2020 r.;

6. z zadowoleniem przyjmuje publikację komunikatu Komisji pt. „Czysta planeta dla wszystkich – Europejska długoterminowa wizja strategiczna dobrze prosperującej, nowoczesnej, konkurencyjnej i neutralnej dla klimatu gospodarki”, w którym podkreślono możliwości płynące z przejścia na gospodarkę o zerowych emisjach gazów cieplarnianych netto dla europejskich obywateli i gospodarki, w tym instytucji UE, parlamentów krajowych, sektora przedsiębiorstw i sektora społecznego, organizacji pozarządowych oraz obywateli; popiera cel dotyczący osiągnięcia zerowych emisji gazów cieplarnianych netto do 2050 r. i wzywa państwa członkowskie, aby również wyraziły swoje poparcie w tym zakresie podczas specjalnego szczytu UE w Sybinie, który odbędzie się w maju 2019 r.;

Drogi do realizacji europejskiej strategii na rzecz osiągnięcia zerowych emisji do połowy stulecia

7. wzywa Unię Europejską do uwzględnienia walki z globalnym ociepleniem pośród swych podstawowych wartości;

8. stwierdza, że w strategii przedstawiono osiem dróg transformacji gospodarczej, technologicznej i społecznej, które umożliwią Unii osiągnięcie długoterminowego celu dotyczącego temperatury zawartego w porozumieniu paryskim; zauważa, że jedynie dwie z nich pozwoliłyby Unii osiągnąć zerowe emisje gazów cieplarnianych netto najpóźniej do 2050 r.; podkreśla, że wymaga to podjęcia szybkich działań i dołożenia istotnych starań zarówno na poziomie lokalnym i regionalnym, jak i na szczeblu krajowym i europejskim przy udziale wszystkich podmiotów niepublicznych; uznaje, że wkłady ustalane na poziomie regionalnym i wkłady ustalane na poziomie lokalnym mogą być ważnymi narzędziami służącymi zmniejszeniu rozbieżności w zakresie redukcji emisji; przypomina o obowiązku przyjęcia krajowych strategii długoterminowych spoczywającym na państwach członkowskich zgodnie z rozporządzeniem w sprawie zarządzania unią energetyczną[3]; w związku z tym wzywa państwa członkowskie do wdrożenia jasnych krótko- i długoterminowych celów i polityk zgodnych z celami porozumienia paryskiego oraz do zapewnienia wsparcia inwestycyjnego na rzecz dróg do realizacji strategii na rzecz osiągnięcia zerowych emisji w ujęciu netto;

9. z zaniepokojeniem zauważa, że obecnie UE jest uzależniona od przywozu energii w około 55 %, importuje ok. 90 % ropy naftowej i 70 % gazu; podkreśla, że w ramach scenariusza zerowych emisji netto wskaźnik ten zmniejszy się do 20 % do 2050 r., co wywrze pozytywny wpływ na równowagę handlową i pozycję geopolityczną UE; zauważa, że łączne oszczędności kosztów importu paliw kopalnych w latach 20312050 wyniosłyby 2–3 bln EUR, które to środki można by przeznaczyć na inne priorytety obywateli europejskich;

10. podkreśla, że zmniejszenie zanieczyszczenia powietrza w ramach scenariusza zerowych emisji netto obniżyłoby liczbę przedwczesnych zgonów, których przyczyną jest pył drobny, o ponad 40 %; zauważa, że według takiego scenariusza szkody dla zdrowia kosztowałyby mniej o blisko 200 mld EUR rocznie;

11. z zadowoleniem przyjmuje włączenie dwóch dróg, których celem jest osiągnięcie zerowych emisji gazów cieplarnianych netto, a także ich wsparcie ze strony Komisji; uważa, że ten cel wyznaczony na połowę stulecia jest jedynym celem zgodnym z zobowiązaniami Unii na mocy porozumienia paryskiego; ubolewa, że w strategii nie uwzględniono żadnych dróg umożliwiających osiągnięcie zerowych emisji gazów cieplarnianych netto przed 2050 r.;

12. podkreśla, że zmiana klimatu i różnorodność biologiczna są ze sobą wzajemnie powiązane; wyraża głębokie zaniepokojenie z powodu niepowstrzymania utraty różnorodności biologicznej na szczeblu ogólnoświatowym; podkreśla, że różnorodność biologiczna zapewnia istotną wartość sama w sobie i ma kluczowe znaczenie dla istnienia człowieka;

Społeczne aspekty zmiany klimatu i sprawiedliwa transformacja

13. z zadowoleniem przyjmuje zapewnienie Komisji, że zerowe emisje netto są możliwe bez utraty miejsc pracy, oraz odnotowuje z aprobatą szczegółową ocenę przemiany w przemyśle energochłonnym; podkreśla, że sprawiedliwa transformacja ku zerowym emisjom gazów cieplarnianych netto, przeprowadzona z odpowiednim wsparciem regionów znajdujących się w najbardziej niekorzystnej sytuacji, może wiązać się ze wzrostem liczby miejsc pracy w Unii w ujęciu netto, jako że zatrudnienie na przestrzeni całej gospodarki zwiększy się o 2,1 mln miejsc pracy do 2050 r. w modelu zakładającym zerowe emisje netto, a model zakładający ograniczenie emisji o 80 % doprowadzi do zwiększenia zatrudnienia o 1,3 mln miejsc pracy; uważa zatem, że Komisja powinna opracować nowy audyt umiejętności w ramach unijnej panoramy umiejętności z uwzględnieniem regionalnych danych dotyczących zapotrzebowania na umiejętności na rzecz Europy neutralnej pod względem klimatycznym w celu wsparcia regionów, sektorów i osób znajdujących się w najbardziej niekorzystnej sytuacji w procesie przekwalifikowania do objęcia przyszłościowych, wysokiej jakości miejsc pracy w swoich regionach;

14. uważa, że europejska transformacja klimatyczna musi być zrównoważona pod względem ekologicznym, gospodarczym i społecznym; podkreśla, że w celu zapewnienia politycznej akceptacji przez wszystkich obywateli należy uwzględnić skutki dystrybucyjne strategii politycznych związanych z klimatem i dekarbonizacją, zwłaszcza dla osób o niskich dochodach; uważa zatem, że należy w pełni uwzględnić skutki społeczne we wszystkich strategiach politycznych dotyczących klimatu na szczeblu UE i krajowym z myślą o zapewnieniu społecznej i ekologicznej transformacji w Europie; w tym kontekście podkreśla, że dostosowane i odpowiednio finansowane strategie na wszystkich szczeblach będą musiały zostać opracowane na podstawie całościowych procesów oraz w ścisłej współpracy z lokalnymi i regionalnymi organami publicznymi, związkami zawodowymi, instytucjami edukacyjnymi, organizacjami społeczeństwa obywatelskiego i sektorem prywatnym, aby zapewnić wszystkim obywatelom Europy sprawiedliwe i równe szanse w tej transformacji;

15. przypomina, że ok. 50–125 mln obywateli Europy jest obecnie zagrożonych ubóstwem energetycznym[4]; podkreśla, że transformacja energetyczna może wywrzeć nieproporcjonalnie negatywny wpływ na osoby o niskich dochodach i doprowadzić do dalszego pogłębienia ubóstwa energetycznego; uznaje, że polityka energetyczna powinna uwzględniać wymiar społeczny oraz zapewniać, by nikt nie został pominięty; wzywa państwa członkowskie do podjęcia przyszłościowych działań, aby zapewnić sprawiedliwą transformację energetyczną i dostęp do energii dla wszystkich obywateli UE;

16. wyraża przekonanie, że młodzi ludzie mają coraz większą świadomość społeczną i środowiskową, dzięki której są w stanie przekształcać nasze społeczeństwa w kierunku przyszłości odpornej na zmianę klimatu, oraz że edukacja młodzieży stanowi jedno z najskuteczniejszych narzędzi walki ze zmianą klimatu; podkreśla potrzebę aktywnego angażowania młodszych pokoleń w budowanie międzynarodowych, międzykulturowych i międzypokoleniowych stosunków, na których opiera się zmiana kulturowa, jaka wesprze wysiłki podejmowane globalnie na rzecz bardziej zrównoważonej przyszłości;

17. z zadowoleniem przyjmuje fakt, że ludzie w całej Europie coraz częściej angażują się w manifestacje na rzecz sprawiedliwości klimatycznej, w szczególności przez strajki szkolne; z zadowoleniem przyjmuje apele aktywistów o wyższy poziom ambicji i uważa, że rządy krajowe, regionalne i lokalne, a także UE powinny odpowiedzieć na te apele;

Cele pośrednie

18. podkreśla, że osiągnięcie zerowej emisji gazów cieplarnianych netto w 2050 r. stanowi sposób najbardziej efektywny pod względem kosztów, wymaga podniesienia poziomu ambicji z 2030 r. i dostosowania go do scenariusza zerowych emisji netto w 2050 r.; uważa, że niezwykle ważne jest, aby Unia wysłała jasny komunikat, najpóźniej podczas szczytu klimatycznego ONZ w Nowym Jorku we wrześniu 2019 r., że jest gotowa dokonać przeglądu swojego zobowiązania podjętego w ramach porozumienia paryskiego;

19. popiera aktualizację zadeklarowanych przez Unię ustalanych na poziomie krajowych wkładów, w ramach której do 2030 r. planuje się ograniczenie krajowych emisji gazów cieplarnianych o co najmniej 55 % w skali całej gospodarki w porównaniu z poziomami z 1990 r; w związku z tym wzywa przywódców UE do wsparcia stosownego podniesienia poziomu ambicji unijnego wkładu ustalanego na poziomie krajowym na specjalnym szczycie UE w Sybinie w maju 2019 r., w perspektywie szczytu klimatycznego ONZ, który odbędzie się we wrześniu 2019 r.;

20. w związku z tym uważa, że najpóźniej podczas przeprowadzanych w latach 2022–2024 przeglądów pakietu klimatycznego do 2030 r. i innych istotnych przepisów Komisja powinna przedstawić wnioski ustawodawcze zwiększające poziom ambicji zgodnie z aktualizacją ustalonych na poziomie krajowym wkładów oraz celem dotyczącym osiągnięcia zerowych emisji netto; uważa, że niewystarczający poziom ambicji na 2030 r. ograniczyłby przyszłą liczbę wariantów, co mogłoby doprowadzić do ograniczenia dostępności niektórych wariantów opłacalnej dekarbonizacji; uważa, że przeglądy te stanowią ważny krok w kierunku realizacji zobowiązań UE w dziedzinie klimatu;

21. uważa, że aby jeszcze bardziej wzmocnić stabilność rynków, korzystne będzie dla UE również ustanowienie do 2040 r. kolejnego cząstkowego celu redukcji emisji, który mógłby zapewnić dodatkową stabilność i przybliżyć osiągnięcie długoterminowego celu na rok 2050;

Zaangażowanie sektorów

22. podkreśla znaczenie przyjęcia zintegrowanego, przekrojowego podejścia w celu ułatwienia wysiłków na rzecz dekarbonizacji na przestrzeni całego systemu energetycznego i innych powiązanych sektorów oraz czerpania korzyści ze zwiększonej efektywności; uznaje, że integracja systemów energetycznych może zapewnić większą elastyczność, poprawę efektywności systemów, zwiększone wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych we wszystkich nośnikach energii oraz efektywną pod względem kosztów transformację energetyczną;

23. podkreśla, że unijny system handlu emisjami nie zapewnił ograniczenia emisji od czasu jego przyjęcia w 2005 r. i opóźnił rozmowy dotyczące konkretnych działań w zakresie klimatu na szczeblu UE; uważa, że rynek uprawnień do emisji dwutlenku węgla stanowi ułomny system, którego nie da się naprawić w drodze przeglądów, a zmiany klimatu nie da się zatrzymać przez oddziaływanie mechanizmów rynkowych; wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby porzuciły unijny system handlu emisjami i opowiedziały się za bezpośrednimi uregulowaniami dotyczącymi  przemysłu opartego na paliwach kopalnych i największych źródeł zanieczyszczeń;

24. podkreśla znaczenie innowacji i zachęca do wprowadzania innowacji w szerokiej gamie technologii w celu dekarbonizacji gospodarki, na przykład osiągnięcia bezemisyjnego transportu, gospodarki o obiegu zamkniętym i biogospodarki; wzywa do wstrzymania wsparcia na rzecz energii uzyskiwanej z paliw kopalnych oraz do wykorzystania środków na poziomie działalności gospodarczej, ze zwróceniem szczególnej uwagi na mikroprzedsiębiorstwa i MŚP, do finansowania prac badawczych i projektowych związanych z czystą technologią i (lokalną) produkcją energii ze źródeł odnawialnych oraz ze zrównoważoną produkcją żywności na szczeblu lokalnym, niezwiązaną z intensywną gospodarką rolną;

25. przypomina, że 71 % łącznej energii jest wykorzystywane tylko do ogrzewania pomieszczeń, dlatego efektywne energetycznie domy staną się normą w UE neutralnej pod względem klimatu, zapewniając lepsze zdrowie i większy komfort wszystkim Europejczykom;

26. podkreśla centralną rolę odnawialnych źródeł energii w przejściu na gospodarkę o zerowym poziomie emisji netto, biorąc pod uwagę fakt, że energetyka odpowiada obecnie za 75 % emisji gazów cieplarnianych w Europie;

27. uważa, że rozwój technologiczny i nowe rozwiązania, efektywność energetyczna zarówno w zakresie popytu, jak i podaży, oraz zrównoważona energia ze źródeł odnawialnych w transporcie, budynkach, ogrzewaniu i chłodzeniu oraz w sektorach energetycznych, a także zasady gospodarki o obiegu zamkniętym będą miały kluczowe znaczenie dla ograniczenia emisji gazów cieplarnianych;

28. apeluje o opracowanie wysoce energooszczędnego i opartego na odnawialnych źródłach energii systemu energetycznego; zwraca się do Komisji i państw członkowskich o podjęcie wszelkich niezbędnych działań w tym zakresie, ponieważ system ten wywoła efekt domina we wszystkich sektorach gospodarki; apeluje o wiążący charakter dyrektywy w sprawie efektywności energetyczne, tak aby ustanowione w niej cele mogły być skutecznie osiągane; podkreśla, że wszystkie rozwiązania zakładają pełną dekarbonizację sektora energetycznego najpóźniej do 2050 r., radykalne ograniczenie paliw kopalnych i znaczny wzrost energii ze źródeł odnawialnych;

29. podkreśla, że należy uwzględnić zasadę „efektywność energetyczna przede wszystkim” na wszystkich etapach całego łańcucha energetycznego, w tym na etapie produkcji, przesyłu, dystrybucji i użytkowania końcowego energii; uważa również, że należy uwzględnić efektywność energetyczną zawsze wtedy, gdy podejmowane są decyzje dotyczące planowania lub finansowania, mające znaczenie dla systemu energetycznego;

30. podkreśla, że dyrektywa w sprawie ekoprojektu[5] w znaczący sposób przyczynia się do osiągnięcia celów klimatycznych UE przez redukcję emisji gazów cieplarnianych o 320 mln ton ekwiwalentów CO 2 rocznie oraz że szacuje się, że do 2020 r. odbiorcy w UE zaoszczędzą łącznie do 112 mld EUR, czyli ok. 490 EUR rocznie w przeliczeniu na gospodarstwo domowe, w wyniku wdrożenia tej dyrektywy; apeluje o uregulowanie dodatkowych produktów w ramach dyrektywy w sprawie ekoprojektu, w tym tabletów i smartfonów, oraz o zachowanie istniejących standardów w celu odzwierciedlenia rozwoju technologicznego;

31. zwraca uwagę, że w strategii potwierdza się, iż emisje gazów cieplarnianych pochodzące z sektora transportu nadal rosną, oraz że obecne strategie polityczne nie wystarczą, aby obniżyć emisyjność sektora transportu do 2050 r.; podkreśla znaczenie zapewnienia przejścia modalnego z transportu lotniczego na transport kolejowy oraz w kierunku transportu publicznego i wspólnej mobilności; zauważa, że transport drogowy odpowiada za około jedną piątą całkowitych emisji dwutlenku węgla w UE; w związku z tym wzywa państwa członkowskie i Komisję do podjęcia zdecydowanych kroków na rzecz umożliwienia dostępu do zeroemisyjnych i niskoemisyjnych pojazdów konsumentom we wszystkich państwach członkowskich, unikając przy tym zwiększenia stopnia wykorzystania starych pojazdów emitujących wysoką ilość zanieczyszczeń w państwach członkowskich o niskich dochodach; ponadto podkreśla znaczenie inteligentnych technologii, takich jak inteligentna infrastruktura ładowania, dla ustanowienia synergii pomiędzy elektryfikacją transportu a wykorzystywaniem energii ze źródeł odnawialnych;

32. ubolewa, że dotacje ustanowione w niektórych państwach członkowskich jako „premia transformacyjna” w rzeczywistości sprzyjają zwiększeniu kupna samochodów na olej napędowy i benzynę o ponad 90 %, wzywa państwa członkowskie do modyfikacji tych premii, aby osiągnąć efektywny poziom kupna co najmniej 50 % samochodów elektrycznych i zeroemisyjnych;

33. podkreśla, że aby osiągnąć neutralność klimatyczną gospodarki UE jako całości, wszystkie sektory muszą wnieść wkład, w tym międzynarodowe lotnictwo i międzynarodowy transport morski; zauważa, że zgodnie z analizą Komisji obecne cele i środki globalne, przewidziane przez Międzynarodową Organizację Morską i Organizację Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego, nawet jeśli zostaną w pełni wdrożone, nie doprowadzą do koniecznych redukcji emisji, a ponadto potrzebne są dalsze istotne działania zgodne z celem, jakim jest osiągnięcie zerowych emisji netto w całej gospodarce; podkreśla potrzebę inwestowania w bezemisyjne i niskoemisyjne technologie i paliwa w tych sektorach; wzywa Komisję do praktycznego wdrożenia zasady „zanieczyszczający płaci” w tych sektorach, w szczególności w odniesieniu do opodatkowania paliwa lotniczego i do cen biletów lotniczych; przypomina, że przewiduje się, iż emisje gazów cieplarnianych z międzynarodowego transportu morskiego wzrosną aż o 250 % do 2050 r.; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że międzynarodowy sektor transportu morskiego sam wyznaczył sobie cel bezwzględnego ograniczenia emisji gazów cieplarnianych; z zaniepokojeniem odnotowuje brak postępów w zakresie przełożenia tego celu na konkretne działania, takie jak uznanie Morza Śródziemnego za obszar SECA (obszar kontroli emisji siarki) dla liniowców, dużych statków przewozowych, tak jak to zostało ustalone dla Morza Północnego i Kanału La Manche;

34. podkreśla, że sektor rolnictwa, zwłaszcza sektor hodowlany, odpowiada za około 10 % łącznych emisji gazów cieplarnianych UE, jest największym emitentem metanu i wywiera zdecydowanie negatywny wpływ na różnorodność biologiczną na całym świecie; wyraża głębokie zaniepokojenie z powodu wzrostu emisji gazów cieplarnianych z rolnictwa w ciągu ostatnich lat oraz faktu, że obecnie sięgają one 60 % światowego poziomu emisji metanu; podkreśla, że ograniczenie emisji silnego, lecz nietrwałego gazu cieplarnianego, jakim jest metan, stanowi nieodzowną strategię w celu utrzymania wzrostu globalnego ocieplenia poniżej 1,5°C;

35. przypomina, że metan jest silnym gazem cieplarnianym o współczynniku ocieplenia w skali 100 lat 28-krotnie większym niż CO 2[6] i że redukcje emisji metanu mogą odegrać ważną rolę w ograniczeniu stężeń ozonu w warstwie przyziemnej oraz ich negatywnego wpływu na jakość powietrza i zdrowie ludzi; przyjmuje z zadowoleniem zamiar Komisji, aby ograniczyć emisje metanu w danych sektorach, co może przyczynić się do dalszego ograniczenia stężeń ozonu w UE, oraz by promować na arenie międzynarodowej ograniczenie ilości metanu;

36. zauważa, że sektor budownictwa UE odpowiada obecnie za 40 % docelowego zużycia energii w Europie i za 36 % emisji CO2[7]; apeluje o uwolnienie potencjału tych zasobów w zakresie oszczędzania energii i o ograniczenie śladu węglowego, zgodnie z celem dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków[8], który dotyczy osiągnięcia bardzo efektywnych energetycznie i bezemisyjnych zasobów budowlanych do 2050 r.; podkreśla, że zwiększenie efektywności zużycia energii w budownictwie oferuje znaczny potencjał na rzecz dalszego ograniczenia emisji gazów cieplarnianych w Europie; ponadto uważa, że osiągnięcie budynków o niskim zapotrzebowaniu na energię, w pełni zasilanych energią ze źródeł odnawialnych, stanowi warunek konieczny dla wywiązania się z porozumienia paryskiego i dla realizacji unijnego programu na rzecz wzrostu gospodarczego, tworzenia lokalnych miejsc pracy i poprawy warunków życia obywateli w całej Europie;

37. ponawia apel do Komisji o jak najszybsze zbadanie wariantów strategicznych na potrzeby szybkiego rozwiązania problemu emisji metanu w ramach strategicznego planu Unii dotyczącego metanu oraz o przedstawienie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie wniosków ustawodawczych w tej sprawie; podkreśla, że rolnictwo stanie się jednym z głównych pozostałych źródeł emisji gazów cieplarnianych w UE w 2050 r., zwłaszcza z powodu emisji metanu i podtlenku azotu; podkreśla potencjał sektora rolnictwa w zakresie zwalczania skutków zmiany klimatu, na przykład przez ograniczenie liczby żywego inwentarza oraz innowacje ekologiczne i technologiczne oraz wychwytywanie dwutlenku węgla w glebie;

38. podkreśla odpowiedzialność strategii politycznych UE prowadzonych przez lata w zakresie wspólnej polityki rolnej w postaci zwiększenia koncentracji produkcji, poziomów intensywnej gospodarki rolnej i nadużyć wobec zwierząt, a także stosowania wysokich dawek chemikaliów (pestycydów i nawozów), co z kolei pogłębiło regionalne asymetrie i zwiększyło zależność w zakresie produktów rolnych od źródeł zagranicznych; wzywa do rozpoczęcia od prawdziwej tradycji w zakresie różnorodności biologicznej poszczególnych państw mogących ograniczyć emisje gazów cieplarnianych zgodnie z założeniami przejścia na gospodarkę neutralną pod względem klimatu zamiast zadawania poważnych ciosów środowisku w postaci większego zanieczyszczenia gruntów, wody i powietrza, w szczególności w Europie, oraz apeluje o przywrócenie zrównoważonej polityki rolnej we wszystkich państwach członkowskich;

39. wyraża ubolewanie, że możliwość wzmocnienia działań UE na rzecz fluorowanych gazów cieplarnianych nie została uwzględniona w strategii Komisji; podkreśla, że zapobieganie nielegalnemu handlowi wodorofluorowęglowodorem (HFC) polegające na wprowadzeniu systemu licencjonowania HFC, zakazanie stosowania HFC w sektorach, w których nie jest to już potrzebne, przydzielanie kwot HFC za pośrednictwem systemu aukcyjnego oraz pełne wdrożenie rozporządzenia w sprawie fluorowanych gazów cieplarnianych[9] przez zakazanie wszystkich niepotrzebnych zastosowań SF6 to wyraźne możliwości pomocy UE w osiągnięciu celów określonych w porozumieniu paryskim;

40. wyraża zaniepokojenie z powodu różnic między poziomem ambicji w zakresie wolnego handlu i działań klimatycznych oraz negatywnego skutku, jaki przyszłe umowy handlowe, takie jak TTIP, CETA i TiSA, wywrą na cele zrównoważonego rozwoju; w związku z tym wzywa Komisję, aby w sposób wiążący zapewniła uwzględnienie praw człowieka i celów zrównoważonego rozwoju we wszystkich politykach handlowych oraz by skutecznie zabezpieczyła demokratyczną i suwerenną przestrzeń polityczną rządów w zakresie przyjmowania uregulowań  podejmowania decyzji z korzyścią dla swej ludności;

41. wzywa do wdrożenia, przy pełnym poszanowaniu kompetencji krajowych, szerszych europejskich ram prawnych, zgodnie z którymi Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej mógłby orzekać w sprawach dotyczących zbrodni klimatycznych i ekologicznych;

42. podkreśla potrzebę praktyk zrównoważonej gospodarki leśnej utrzymujących równowagę między trzema głównymi filarami zrównoważonego rozwoju, tj. ekologicznym, ekonomicznym i społeczno-kulturalnym, w celu wsparcia środków zarządzania zapewniających istotne efekty w zakresie wychwytywania i składowania dwutlenku węgla, takie jak wykorzystywanie drewna jako materiału budowlanego zarówno w miastach, jak i na obszarach wiejskich, zamiast paliw kopalnych i jako narzędzia poprawiającego retencję wody;

43. uznaje pozytywny, ale ostatecznie ograniczony potencjał zalesiania w Europie; uważa w związku z tym, że inicjatywy w zakresie zalesiania powinny być uzupełniane konkretnymi inicjatywami i zachętami mającymi na celu zwiększenie potencjału sekwestracji, przy jednoczesnym zapewnieniu dobrego stanu istniejących obszarów leśnych i przy jednoczesnej poprawie tego stanu, co będzie korzystne dla klimatu, zrównoważonej biogospodarki i różnorodności biologicznej; w związku z tym wspiera zalesianie porzuconych i marginalnie produktywnych gruntów rolnych, system rolno-leśny oraz ograniczenie przekształcania obszarów leśnych w inne rodzaje gruntów do minimum, a także zwiększenie ochrony i odbudowy terenów zalesionych i podmokłych jako naturalnych miejsc pochłaniania dwutlenku węgla;

44. zwraca uwagę, że działania i strategie polityczne UE wywierają wpływ również na naturalne pochłaniacze, grunty i lasy poza Europą oraz że unijna strategia zerowych emisji netto powinna zapobiegać szkodliwym skutkom klimatycznym działań UE w państwach trzecich; w związku z tym wzywa Komisję i państwa członkowskie do opowiedzenia się za solidnymi przepisami międzynarodowymi w ramach pakietu paryskiego, zwłaszcza w odniesieniu do artykułu 6 porozumienia paryskiego, aby zapobiec lukom w rachunkowości oraz dwukrotnemu uwzględnianiu środków w zakresie zalesiania, co mogłoby osłabić globalne wysiłki w dziedzinie klimatu;

45. wzywa do wprowadzenia odstraszającego podatku od zużycia papieru, aby zminimalizować jego stosowanie na wszystkich szczeblach, zwłaszcza w reklamie i opakowaniach zbiorczych, a także do zakazania wycinki drzew na potrzeby wykorzystania drewna do produkcji papieru i mebli poza lasami uprawnymi; wzywa do opracowania alternatywnych praktyk możliwych do wprowadzenia w życie dzięki bardzo wysokiemu rozwojowi pomocy cyfrowych we współczesnym społeczeństwie;

46. zwraca uwagę na pilną potrzebę zmniejszenia śladu wzorców konsumpcyjnych i produkcyjnych UE nie tylko wewnątrz Unii, ale także poza jej granicami, gdzie zwłaszcza produkcja pasz i biopaliw wywiera ogromną presję na klimat i ekosystemy zasobne w węgiel, takie jak lasy deszczowe i torfowiska; apeluje o zdecydowane poparcie transformacji w dziedzinie białka i energii, co może znacząco zmniejszyć ślad węglowy Europy; uwzględnia dodatkowe korzyści dla różnorodności biologicznej, bezpieczeństwa żywności, zdrowia ludzi i dobrostanu zwierząt stwarzane przez skuteczne dokonanie tych transformacji;

47. podkreśla rolę pozyskanych produktów drzewnych o długim cyklu życia, a także ich rolę w sektorze użytkowania gruntów, zmiany użytkowania gruntów i leśnictwa do 2030 r.; podkreśla, że w przyszłych ramach należy uwzględnić ich wkład również z kategorii użytków rolnych, a nie tylko zagospodarowanych lasów i gruntów zalesionych;

48. podkreśla znaczenie włączenia do głównego nurtu modeli rolnictwa, które wspierają systemy rolne odporne na ekstremalne warunki pogodowe i inwazje szkodników oraz poprawiają sekwestrację dwutlenku węgla w glebie, retencję wody i bioróżnorodność w rolnictwie;

Finansowanie i badania

49. uważa, że wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027 należy przed przyjęciem poddać ocenie w świetle celu osiągnięcia gospodarki neutralnej pod względem klimatu do 2050 r. oraz że należy opracować standardowy test wydatków nieszkodzących klimatowi w ramach budżetu UE; podkreśla, że kwestie klimatu muszą być w pełni uwzględniane w treściach dotyczących badań naukowych i innowacji, przy czym musi to być jedna z zasad finansowania UE, stosowana na wszystkich etapach cyklu badawczego;

50. podkreśla znaczenie stworzenia sprawiedliwego funduszu transformacyjnego, w szczególności dla regionów najbardziej dotkniętych skutkami dekarbonizacji, między innymi regionów górnictwa węgla, przy należytym uwzględnieniu społecznych skutków w zakresie obecnego finansowania działań działań związanych ze zmianą klimatu;

51. wzywa EBC jako unijną instytucję związaną porozumieniem paryskim do ambitnego zwiększenia kredytów udzielanych w celu wsparcia zrównoważonego rozwoju i ekologicznej transformacji oraz do dążenia do ich znaczącego zwiększania z roku na rok kosztem kredytów udzielanych sektorom paliw kopalnych;

52. ubolewa, że dotacje bezpośrednie i pośrednie udzielane w zakresie paliw kopalnych nadal zwiększają się i wynoszą około 55 mld EUR rocznie; wzywa UE i państwa członkowskie[10] do podjęcia natychmiastowych działań w celu wycofania wszelkich europejskich i krajowych dotacji w zakresie paliw kopalnych oraz zaprzestania wydawania nowych zezwoleń na działania badawcze lub eksploatacyjne w zakresie ropy naftowej lub gazu, a także zaprzestania eksploatacji na podstawie istniejących koncesji do roku 2030;

Rola konsumentów i gospodarki o obiegu zamkniętym

53. zauważa, że pomimo danych statystycznych Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa wskazujących na spadek całkowitej konsumpcji mięsa i produktów zwierzęcych w przeliczeniu na jednego mieszkańca UE-28 od lat 90. XX wieku w okresie tym całkowita produkcja mięsa uległa zwiększeniu ze względu na rozszerzenie działalności na rynkach zagranicznych, co prowadzi do zwiększonych emisji dwutlenku węgla, oraz z uwagi na strategię handlową UE; zauważa, że z uwagi na ograniczone zdolności do produkcji mięsa i produktów zwierzęcych w UE unijne polityki handlowe muszą wspierać krótkie łańcuchy dostaw tych produktów;

54. wzywa do przyjęcia dodatkowych środków w celu wsparcia tej tendencji, między innymi w postaci reformy podatkowej zwiększającej atrakcyjność podejmowania zdrowych i odpowiedzialnych pod względem ekologicznym wyborów żywności, wsparcia innowacyjności w zakresie zrównoważonej żywności, edukacji publicznej w zakresie wpływu, jaki żywność wywiera na klimat, oraz zaprzestania udzielania wsparcia finansowego na rzecz wprowadzania do obrotu białek pochodzenia zwierzęcego;

55. wzywa do wdrożenia obniżonych stawek podatku VAT dla restauratorów korzystających z dostaw pochodzących z krótkich łańcuchów oraz ekologicznej żywności i produktów;

56. podkreśla znaczenie zastąpienia przez UE nie tylko źródeł energii, lecz w równej mierze także produktów lub materiałów, tj. zastąpienia produktów i materiałów, które zostały uzyskane z surowców kopalnych lub powodują wysokie emisje na etapie produkcji, odpowiednikami pochodzącymi ze źródeł odnawialnych;

UE i globalne działania w dziedzinie klimatu

57. podkreśla znaczenie wzmożonych inicjatyw i stałego dialogu na odpowiednich forach międzynarodowych oraz skutecznej dyplomacji w dziedzinie kwestii klimatycznych w celu pobudzenia podobnych decyzji politycznych podnoszących poziom ambicji w dziedzinie klimatu w innych regionach i państwach trzecich; wzywa UE do zwiększenia własnego finansowania działań związanych ze zmianą klimatu i aktywnego działania na rzecz zachęcania państw członkowskich do zwiększania pomocy w postaci finansowania działań w związku ze zmianą klimatu (w formie pomocy rozwojowej, a nie pożyczek) w państwach trzecich, która powinna uzupełniać zagraniczną pomoc rozwojową, nie powinna być natomiast liczona podwójnie, jednocześnie jako pomoc rozwojowa i pomoc w postaci finansowania działań w związku ze zmianą klimatu;

58. ubolewa, że wiele innych dużych gospodarek nie pracuje jeszcze nad strategiami zmniejszenia emisji do 2050 r. oraz że w innych dużych gospodarkach niemal nie jest prowadzona debata na temat zwiększenia ustalonych na poziomie krajowym wkładów, by dostosować je do celu globalnego wynikającego z porozumienia paryskiego; w związku z tym zwraca się do Rady i Komisji o zwiększenie dyplomacji w dziedzinie kwestii klimatycznych i podjęcie innych stosownych środków, aby zachęcić inne istotne gospodarki do przestrzegania wspólnych ram i działania w ramach systemów ONZ z myślą o wspólnym osiągnięciu długoterminowych celów porozumienia paryskiego;

59. podkreśla szczyt klimatyczny ONZ, który odbędzie się we wrześniu 2019 r., jako odpowiedni moment ogłoszenia zwiększenia poziomu ambicji liderów w dziedzinie ustalonych na poziomie krajowym wkładów; uważa, że UE powinna przyjąć stanowisko w zakresie aktualizacji ustalonych na poziomie krajowym wkładów ze znacznym wyprzedzeniem, aby zapewnić sobie dobre przygotowanie do szczytu klimatycznego, w ścisłej współpracy z międzynarodową koalicją stron na rzecz zwiększonych poziomów ambicji w dziedzinie klimatu;

 

°

° °

60. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.

[1]  Teksty przyjęte, P8_TA(2018)0430.

[2] Program Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska, „Sprawozdanie w sprawie rozbieżności między potrzebami a perspektywami w zakresie redukcji emisji z 2018 r.”, s. 10.

[3] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1999 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie zarządzania unią energetyczną i działaniami w dziedzinie klimatu, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 663/2009 i (WE) nr 715/2009, dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady 94/22/WE, 98/70/WE, 2009/31/WE, 2009/73/WE, 2010/31/UE, 2012/27/UE i 2013/30/UE, dyrektyw Rady 2009/119/WE i (UE) 2015/652 oraz uchylenia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 525/2013 (Dz.U. L 328 z 21.12.2018, s. 1).

[4] http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2015/563472/IPOL_STU(2015)563472_EN.pdf

[5]  Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE z dnia 21 października 2009 r. ustanawiająca ogólne zasady ustalania wymogów dotyczących ekoprojektu dla produktów związanych z energią (Dz.U. L 285 z 31.10.2009, s. 10).

[6] Van Dingenen, R., Crippa, M., Maenhout, G., Guizzardi, D., Dentener, F., „Global trends of methane emissions and their impacts on ozone concentrations” [Globalne trendy w zakresie emisji metanu oraz ich wpływ na stężenia ozonu], EUR 29394 EN, Urząd Publikacji Unii Europejskiej, Luksemburg, 2018, ISBN 978-92-79-96550-0, doi:10.2760/820175, JRC113210.

[7] https://ec.europa.eu/energy/en/topics/energy-efficiency/buildings

[8] Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/844 z dnia 30 maja 2018 r. zmieniająca dyrektywę 2010/31/UE w sprawie charakterystyki energetycznej budynków i dyrektywę 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej (Dz.U. L 156 z 19.6.2018, s. 75).

[9] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 517/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie fluorowanych gazów cieplarnianych i uchylenia rozporządzenia (WE) nr 842/2006 (Dz.U. L 150 z 20.5.2014, s. 195).

[10] Ceny i koszty energii w Europie, COM(2019)0001, s. 10–11.

Ostatnia aktualizacja: 13 marca 2019Informacja prawna