Διαδικασία : 2019/2819(RSP)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : B9-0097/2019

Κείμενα που κατατέθηκαν :

B9-0097/2019

Συζήτηση :

PV 18/09/2019 - 17
CRE 18/09/2019 - 17

Ψηφοφορία :

PV 19/09/2019 - 7.5
CRE 19/09/2019 - 7.5
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P9_TA(2019)0021

<Date>{17/09/2019}17.9.2019</Date>
<NoDocSe>B9‑0097/2019</NoDocSe>
PDF 163kWORD 52k

<TitreType>ΠΡΟΤΑΣΗ ΨΗΦΙΣΜΑΤΟΣ</TitreType>

<TitreSuite>εν συνεχεία δηλώσεων του Συμβουλίου και της Επιτροπής</TitreSuite>

<TitreRecueil>σύμφωνα με το άρθρο 132 παράγραφος 2 του Κανονισμού</TitreRecueil>


<Titre>σχετικά με την ογδοηκοστή επέτειο από την έναρξη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου και τη σημασία της ευρωπαϊκής μνήμης για το μέλλον της Ευρώπης</Titre>

<DocRef>(2019/2819(RSP))</DocRef>


<RepeatBlock-By><Depute>Michael Gahler, Andrius Kubilius, Rasa Juknevičienė, Željana Zovko, David McAllister, Antonio Tajani, Sandra Kalniete, Traian Băsescu, Radosław Sikorski, Andrzej Halicki, Andrey Kovatchev, Ewa Kopacz, Kinga Gál, Βαγγέλης Μεϊμαράκης, Lukas Mandl, György Hölvényi, Alexander Alexandrov Yordanov, Andrea Bocskor, Inese Vaidere, Elżbieta Katarzyna Łukacijewska, Vladimír Bilčík, Ivan Štefanec</Depute>

<Commission>{PPE}εξ ονόματος της Ομάδας PPE</Commission>

</RepeatBlock-By>

Βλ. επίσης την κοινή πρόταση ψηφίσματος RC-B9-0097/2019

B9‑0097/2019

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με την ογδοηκοστή επέτειο από την έναρξη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου και τη σημασία της ευρωπαϊκής μνήμης για το μέλλον της Ευρώπης

(2019/2819(RSP))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

 έχοντας υπόψη τις οικουμενικές αρχές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και τις θεμελιώδεις αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως κοινότητας βασιζόμενης σε κοινές αξίες,

 έχοντας υπόψη την Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, που ενέκρινε η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών στις 10 Δεκεμβρίου 1948,

 έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 12ης Μαΐου 2005 σχετικά με την εξηκοστή επέτειο του τερματισμού του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου στην Ευρώπη στις 8 Μαΐου 1945[1],

 έχοντας υπόψη το ψήφισμα 1481 της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης, της 26ης Ιανουαρίου 2006, σχετικά με την ανάγκη διεθνούς καταδίκης των εγκλημάτων των ολοκληρωτικών κομμουνιστικών καθεστώτων,

 έχοντας υπόψη την απόφαση-πλαίσιο 2008/913/ΔΕΥ του Συμβουλίου, της 28ης Νοεμβρίου 2008, για την καταπολέμηση ορισμένων μορφών και εκδηλώσεων ρατσισμού και ξενοφοβίας μέσω του ποινικού δικαίου[2],

 έχοντας υπόψη τη Διακήρυξη της Πράγας, της 3ης Ιουνίου 2008, σχετικά με την ευρωπαϊκή συνείδηση και τον κομμουνισμό,

 έχοντας υπόψη τη δήλωσή του της 23ης Σεπτεμβρίου 2008 σχετικά με την ανακήρυξη της 23ης Αυγούστου ως Ευρωπαϊκής Ημέρας Μνήμης για τα Θύματα του Σταλινισμού και του Ναζισμού[3],

 έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 2ας Απριλίου 2009 σχετικά με την ευρωπαϊκή συνείδηση και τον ολοκληρωτισμό[4],

 έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σχετικά με τη μνήμη των εγκλημάτων που διαπράχτηκαν από τα ολοκληρωτικά καθεστώτα στην Ευρώπη (COM(2010)0783),

 έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 9ης-10ης Ιουνίου 2011 σχετικά με τη μνήμη των εγκλημάτων που διαπράχθηκαν από τα ολοκληρωτικά καθεστώτα στην Ευρώπη,

 έχοντας υπόψη τη Διακήρυξη της Βαρσοβίας της 23ης Αυγούστου 2011 σχετικά με την Ημέρα Μνήμης για τα θύματα ολοκληρωτικών καθεστώτων,

 έχοντας υπόψη την κοινή δήλωση των κυβερνητικών εκπροσώπων οκτώ κρατών μελών της ΕΕ, της 23ης Αυγούστου 2018, εις μνήμη των θυμάτων του Κομμουνισμού

 έχοντας υπόψη τα ψηφίσματα και τις δηλώσεις που έχουν εγκριθεί από διάφορα εθνικά κοινοβούλια σχετικά με τα εγκλήματα των ολοκληρωτικών κομμουνιστικών καθεστώτων,

 έχοντας υπόψη το άρθρο 132 παράγραφος 2 του Κανονισμού του,

Α. λαμβάνοντας υπόψη ότι η φετινή χρονιά, το 2019, είναι η ογδοηκοστή επέτειος από την έναρξη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, που προκάλεσε ανθρώπινο πόνο σε μια κλίμακα χωρίς προηγούμενο και οδήγησε στην επί δεκαετίες κατοχή χωρών της Ευρώπης·

Β. λαμβάνοντας υπόψη ότι πριν από 80 χρόνια, στις 23 Αυγούστου 1939, η κομμουνιστική Σοβιετική Ένωση και η ναζιστική Γερμανία υπέγραψαν τη Συνθήκη μη επιθέσεως, γνωστή ως σύμφωνο Μολότωφ-Ρίμπεντροπ, και τα μυστικά πρωτόκολλά της, με αποτέλεσμα να χωριστούν η Ευρώπη και τα εδάφη ανεξάρτητων κρατών σε σφαίρες επιρροής μεταξύ των δύο ολοκληρωτικών καθεστώτων και να ανοίξει ο δρόμος για το ξέσπασμα του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου,

Γ. λαμβάνοντας υπόψη ότι άμεση συνέπεια του συμφώνου Μολότωφ-Ρίμπεντροπ, που είχε ως συνέχεια τη Συνθήκη συνοριακών διευθετήσεων και φιλίας της 28ης Σεπτεμβρίου 1939 μεταξύ των Ναζί και των Σοβιετικών, ήταν η εισβολή που δέχτηκε η Πολωνική Δημοκρατία, αρχικά από τον Χίτλερ και δύο εβδομάδες αργότερα από τον Στάλιν, η οποία οδήγησε στην καταλυτικής σημασίας απώλεια της ανεξαρτησίας της Πολωνίας και σε μια χωρίς προηγούμενο τραγωδία για το πολωνικό έθνος· λαμβάνοντας υπόψη ότι πρόσθετη συνέπεια ήταν η κήρυξη, από την κομμουνιστική Σοβιετική Ένωση, στις 30 Νοεμβρίου 1939, επιθετικού πολέμου κατά της Φινλανδίας και η κατάκτηση και προσάρτηση, τον Ιούνιο του 1940, τμημάτων της Ρουμανίας (εδάφη τα οποία ουδέποτε επεστράφησαν) και η αναγκαστική προσάρτηση των ανεξάρτητων Δημοκρατιών της Λιθουανίας, της Λετονίας και της Εσθονίας·

Δ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, ως σύμμαχος και εταίρος της ναζιστικής Γερμανίας, η κομμουνιστική Σοβιετική Ένωση συνέβαλε πολιτικά και οικονομικά στην κατάκτηση της Δυτικής Ευρώπης από τον Χίτλερ, εξασφαλίζοντας στη Γερμανία, τους 22 πρώτους μήνες του πολέμου, ασφαλή μετόπισθεν, ποικίλα αγαθά στρατηγικής σημασίας, μεταξύ άλλων πετρέλαιο και σιτάρι, και πολιτική στήριξη, παραδείγματος χάρη μέσω της εντολής προς τους γάλλους κομμουνιστές να μην προβάλουν αντίσταση στη ναζιστική εισβολή·

Ε. λαμβάνοντας υπόψη ότι στρατηγικός στόχος των ηγετών του Κρεμλίνου ήταν να προωθήσουν την παγκόσμια κομμουνιστική επανάσταση υποκινώντας τον πόλεμο μεταξύ της ναζιστικής Γερμανίας και των δυτικών συμμάχων έτσι ώστε οι δύο πλευρές να αποδυναμώσουν η μία την άλλη μέχρι ότου να είναι ώριμες για σοβιετοποίηση – σχέδια που παρουσιάστηκαν στις 19 Αυγούστου 1939 στον μυστικό λόγο που απηύθυνε ο Στάλιν στο Πολιτμπιρό·

ΣΤ. λαμβάνοντας υπόψη ότι, μετά την ήττα του ναζιστικού καθεστώτος και τον τερματισμό του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, ορισμένες χώρες είχαν την τύχη να ζήσουν την ανοικοδόμηση και τη συμφιλίωση, ενώ άλλες παρέμειναν υπό σοβιετική κατοχή και κομμουνιστικές δικτατορίες επί μισό αιώνα και συνέχισαν να στερούνται την ελευθερία, την κυριαρχία, την αξιοπρέπεια, τα ανθρώπινα δικαιώματα και την κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη·

Ζ. λαμβάνοντας υπόψη ότι τα εγκλήματα του ναζιστικού καθεστώτος δικάστηκαν και τιμωρήθηκαν στο πλαίσιο της δίκης της Νυρεμβέργης· λαμβάνοντας υπόψη ότι παραμένει επιτακτική η ανάγκη για ολοκληρωμένη συνειδητοποίηση και ηθική και νομική αποτίμηση των εγκλημάτων που διέπραξαν ο σταλινισμός και οι κομμουνιστικές δικτατορίες·

Η. λαμβάνοντας υπόψη ότι σε ορισμένα κράτη μέλη το κομμουνιστικό καθεστώς έχει κηρυχθεί διά νόμου «εγκληματικό καθεστώς» και το κομμουνιστικό κόμμα «εγκληματική οργάνωση»·

Θ. λαμβάνοντας υπόψη ότι η διαδικασία διεύρυνσης του 2004, στην οποία συμμετείχαν ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες που υπέφεραν από τη σοβιετική κατοχή και τις κομμουνιστικές δικτατορίες, σηματοδότησε την επιστροφή των χωρών αυτών στην ευρωπαϊκή οικογένεια, εκεί όπου ανήκουν·

Ι. λαμβάνοντας υπόψη ότι η μνήμη των θυμάτων ολοκληρωτικών καθεστώτων και η αναγνώριση και συνειδητοποίηση της κοινής ευρωπαϊκής κληρονομιάς των εγκλημάτων που διέπραξαν οι κομμουνιστικές, η ναζιστική και άλλες δικτατορίες έχουν ζωτική σημασία για την ενότητα της Ευρώπης και του λαού της και για την οικοδόμηση της ανθεκτικότητας της ΕΕ απέναντι στις σημερινές εξωτερικές απειλές·

ΙΑ. λαμβάνοντας υπόψη ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο ιστορικής σημασίας ψήφισμά του σχετικά με την κατάσταση στην Εσθονία, τη Λετονία και τη Λιθουανία, που ενέκρινε στις 13 Ιανουαρίου 1983[5] ανταποκρινόμενο στην έκκληση 45 πολιτών από τις χώρες αυτές της Βαλτικής, καταδίκασε το γεγονός ότι η κατοχή αυτών των πρώην ανεξάρτητων και ουδέτερων κρατών από τη Σοβιετική Ένωση πραγματοποιήθηκε το 1940 βάσει του συμφώνου και συνεχιζόταν από τότε·

ΙΒ. λαμβάνοντας υπόψη ότι πριν από 30 χρόνια, στις 23 Αυγούστου 1989, η πεντηκοστή επέτειος του συμφώνου Μολότωφ-Ρίμπεντροπ και η μνήμη των θυμάτων ολοκληρωτικών καθεστώτων τιμήθηκαν από τη «Βαλτική Αλυσίδα», μια πρωτοφανή διαδήλωση δύο εκατομμυρίων Λιθουανών, Λετονών και Εσθονών που ένωσαν τα χέρια σχηματίζοντας ανθρώπινη αλυσίδα που εκτεινόταν στα τρία αυτά έθνη, από το Βίλνιους έως τη Ρίγα και το Ταλίν·

1. τονίζει ότι η έναρξη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, του πιο ολέθριου πολέμου στην ιστορία της Ευρώπης, ήταν το άμεσο αποτέλεσμα της διαβόητης Συνθήκης μη επιθέσεως της 23ης Αυγούστου 1939 μεταξύ Ναζί και Σοβιετικών, γνωστής επίσης ως σύμφωνο Μολότωφ-Ρίμπεντροπ, και των μυστικών πρωτοκόλλων, βάσει των οποίων δύο ολοκληρωτικά καθεστώτα που είχαν ως κοινό στόχο να κατακτήσουν τον κόσμο διαίρεσαν την Ευρώπη σε δύο σφαίρες επιρροής·

2. υπενθυμίζει ότι, στον εικοστό αιώνα, το ναζιστικό και τα κομμουνιστικά καθεστώτα προκάλεσαν μαζικές δολοφονίες, γενοκτονία, εκτοπίσεις και απώλεια ανθρώπινων ζωών σε μια πρωτοφανή για την ανθρωπότητα κλίμακα· υπενθυμίζει το φρικαλέο έγκλημα του Ολοκαυτώματος που διέπραξε το ναζιστικό καθεστώς·

3. εκφράζει τον βαθύ σεβασμό του σε καθένα και σε όλα τα θύματα των ολοκληρωτικών αυτών καθεστώτων και καλεί όλα τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και φορείς να καταβάλουν κάθε προσπάθεια για να εξασφαλίσουν τη μνήμη και μια δίκαιη διαδικασία για τα αποτρόπαια εγκλήματα του ολοκληρωτισμού και τις συστημικές κατάφωρες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και να εγγυηθούν ότι δεν πρόκειται ποτέ να επαναληφθούν παρόμοια εγκλήματα·

4. καταδικάζει απερίφραστα τις επιθετικές πράξεις, τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας και τις μαζικές παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που διαπράχθηκαν από τα ολοκληρωτικά καθεστώτα του Ναζισμού και του Κομμουνισμού·

5. καλεί τα κράτη μέλη της ΕΕ να κρίνουν με νηφαλιότητα και βάσει αρχών τα εγκλήματα και τις επιθετικές πράξεις που διέπραξαν τα ολοκληρωτικά κομμουνιστικά καθεστώτα και το ναζιστικό καθεστώς·

6. εκφράζει την ανησυχία του για την άνοδο ακροδεξιών και ακροαριστερών κινημάτων στα κράτη μέλη·

7. καλεί όλα τα κράτη μέλη να εορτάζουν την 23η Αυγούστου ως Ευρωπαϊκή Ημέρα Μνήμης για τα θύματα ολοκληρωτικών καθεστώτων τόσο σε ενωσιακό όσο και σε κρατικό επίπεδο, και να μεριμνήσουν για την ευαισθητοποίηση της νέας γενιάς, φροντίζοντας να περιληφθεί η ιστορία και η ανάλυση των συνεπειών των ολοκληρωτικών καθεστώτων στα προγράμματα σπουδών και στα διδακτικά βιβλία όλων των ευρωπαϊκών σχολείων·

8. καλεί την Επιτροπή να παράσχει ουσιαστική στήριξη σε σχέδια που προάγουν την ιστορική μνήμη και ανάμνηση στα κράτη μέλη και στις δραστηριότητες της Πλατφόρμας Ευρωπαϊκής Μνήμης και Συνείδησης και να διαθέσει επαρκή κονδύλια στο πλαίσιο του προγράμματος «Ευρώπη για τους πολίτες» προκειμένου να υποστηρίξει την τίμηση και τη μνήμη των θυμάτων του ολοκληρωτισμού·

9. τονίζει ότι, με την προσχώρησή τους στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ, οι χώρες της ανατολικής και κεντρικής Ευρώπης όχι μόνο επέστρεψαν στην ευρωπαϊκή οικογένεια των ελεύθερων δημοκρατικών χωρών, αλλά, με τη συνδρομή της ΕΕ, σημείωσαν πρωτοφανή επιτυχία στην εφαρμογή μεταρρυθμίσεων και στην εκκίνηση της κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης· τονίζει, ωστόσο, ότι το σχέδιο για την ειρήνη και την ολοκλήρωση στην Ευρώπη δεν θα ολοκληρωθεί προτού όλες οι ευρωπαϊκές χώρες που επιλέγουν την οδό των ευρωπαϊκών μεταρρυθμίσεων, όπως η Ουκρανία, η Μολδαβία και η Γεωργία, καταστούν πλήρη μέλη της ΕΕ·

10. θεωρεί ότι η επιτυχία της Ουκρανίας, της Γεωργίας και της Μολδαβίας, την οποία μπορεί να εξασφαλίσει μόνο η διαδικασία ένταξής τους στην ΕΕ, θα αποτελέσει, ως προηγούμενο, πανίσχυρο εργαλείο για την προώθηση του θετικού μετασχηματισμού της Ρωσίας, ο οποίος, με τη σειρά του, θα επιτρέψει στη Ρωσία να ξεπεράσει επιτέλους τις τραγικές συνέπειες του συμφώνου  Μολότωφ-Ρίμπεντροπ·

11. υποστηρίζει ότι η Ρωσία παραμένει το μεγαλύτερο θύμα του κομμουνιστικού ολοκληρωτισμού και ότι η μετεξέλιξή της σε δημοκρατικό κράτος θα συναντά εμπόδια όσο η κυβέρνηση, η πολιτική ελίτ και η πολιτική προπαγάνδα συνεχίζουν να ξεπλένουν τα κομμουνιστικά εγκλήματα και να εξυμνούν το σοβιετικό ολοκληρωτικό καθεστώς· ζητεί, ως εκ τούτου, από τη ρωσική κοινωνία στο σύνολό της να επανεξετάσει το τραγικό παρελθόν της·

12. εκφράζει τη βαθιά ανησυχία που του προκαλούν οι προσπάθειες της σημερινής ηγεσίας της Ρωσίας να διαστρεβλώσει το ιστορικό γεγονός και να ξεπλύνει τα εγκλήματα που διέπραξε το σοβιετικό ολοκληρωτικό καθεστώς· θεωρεί τις προσπάθειες αυτές επικίνδυνη παράμετρο του πολέμου πληροφοριών που έχει εξαπολυθεί κατά της δημοκρατικής Ευρώπης και έχει ως επιδίωξη να διχάσει την ήπειρό μας· καλεί, ως εκ τούτου, την Επιτροπή να αντιμετωπίσει τις προσπάθειες αυτές με αποφασιστικότητα·

13. εφιστά την προσοχή στη συνεχιζόμενη χρήση των συμβόλων του κομμουνιστικού ολοκληρωτικού καθεστώτος σε δημόσιους χώρους και για εμπορικούς σκοπούς, υπενθυμίζοντας ότι διάφορες ευρωπαϊκές χώρες έχουν απαγορεύσει τη χρήση των ναζιστικών και των κομμουνιστικών συμβόλων·

14. επισημαίνει ότι η διατήρηση, σε ορισμένα κράτη μέλη, σε δημόσιους χώρους τους (άλση, πλατείες, οδοί κλπ.), μνημείων και ηρώων εις δόξαν του σοβιετικού στρατού, ο οποίος ήταν στρατός κατοχής για τις ίδιες ακριβώς χώρες, δημιουργεί τις προϋποθέσεις για τη στρέβλωση της αλήθειας σχετικά με τις συνέπειες του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου και για την εξάπλωση του ολοκληρωτικού πολιτικού συστήματος·

15. αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή, καθώς και στις κυβερνήσεις και στα κοινοβούλια των κρατών μελών.

[1] ΕΕ C 92 Ε της 20.4.2006, σ. 392.

[2] ΕΕ L 328 της 6.12.2008, σ. 55.

[3] ΕΕ C 8 E της 14.1.2010, σ. 57.

[4] ΕΕ C 137 E της 27.5.2010, σ. 25.

[5] ΕΕ C 42 της 14.2.1983, σ. 77.

Τελευταία ενημέρωση: 18 Σεπτεμβρίου 2019Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου