Procedura : 2017/2510(RSP)
Przebieg prac nad dokumentem podczas sesji
Dokument w ramach procedury : RC-B8-0120/2017

Teksty złożone :

RC-B8-0120/2017

Debaty :

PV 01/02/2017 - 16
CRE 01/02/2017 - 16

Głosowanie :

PV 02/02/2017 - 7.6
CRE 02/02/2017 - 7.6
Wyjaśnienia do głosowania

Teksty przyjęte :

P8_TA(2017)0017

WSPÓLNY PROJEKT REZOLUCJI
PDF 367kWORD 57k
30.1.2017
PE598.431v01-00}
PE598.432v01-00}
PE598.432v01-00}
PE598.434v01-00}
PE598.435v01-00}
PE598.436v01-00}
PE598.437v01-00} RC1
 
B8-0120/2017}
B8-0121/2017}
B8-0122/2017}
B8-0123/2017}
B8-0124/2017}
B8-0125/2017}
B8-0126/2017} RC1

złożony zgodnie z art. 123 ust. 2 i 4 Regulaminu

zastępujący tym samym projekty rezolucji złożone przez następujące grupy:

ECR (B8-0120/2017)

ALDE (B8-0121/2017)

GUE/NGL (B8-0122/2017)

S&D (B8-0123/2017)

EFDD (B8-0124/2017)

Verts/ALE (B8-0125/2017)

PPE (B8-0126/2017)


w sprawie kryzysu praworządności w Demokratycznej Republice Konga i w Gabonie (2017/2510(RSP))


Mariya Gabriel, Bogdan Brunon Wenta, Michael Gahler, György Hölvényi, Maurice Ponga, Cristian Dan Preda, Anna Záborská, Joachim Zeller, Željana Zovko, Agustín Díaz de Mera García Consuegra, Frank Engel, Ádám Kósa, Adam Szejnfeld, Krzysztof Hetman, Ivo Belet, Paul Rübig, Teresa Jiménez-Becerril Barrio, Fernando Ruas w imieniu grupy PPE
Elena Valenciano, Jo Leinen, Norbert Neuser, Cécile Kashetu Kyenge w imieniu grupy S&D
Arne Gericke, Charles Tannock, Anna Elżbieta Fotyga, Ryszard Antoni Legutko, Ryszard Czarnecki w imieniu grupy ECR
Petras Auštrevičius, Izaskun Bilbao Barandica, Marielle de Sarnez, Javier Nart, Carolina Punset, Pavel Telička, Hilde Vautmans w imieniu grupy ALDE
Marie-Christine Vergiat, Kateřina Konečná w imieniu grupy GUE/NGL
Heidi Hautala w imieniu grupy Verts/ALE
Isabella Adinolfi, Ignazio Corrao, Piernicola Pedicini, Rolandas Paksas w imieniu grupy EFDD

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie kryzysu praworządności w Demokratycznej Republice Konga i w Gabonie (2017/2510(RSP))  

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Demokratycznej Republiki Konga (DRK),

–  uwzględniając oświadczenia delegatury UE w Demokratycznej Republice Konga w sprawie sytuacji w zakresie praw człowieka w tym kraju,

–  uwzględniając porozumienia polityczne zawarte w Demokratycznej Republice Konga (DRK) w dniach 18 października i 31 grudnia 2016 r.,

–  uwzględniając oświadczenie wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Federiki Mogherini z dnia 18 grudnia 2016 r. w sprawie braku porozumienia w DRK,

–  uwzględniając oświadczenie rzecznika wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel z dnia 23 listopada 2016 r. w sprawie obecnych wysiłków politycznych w DRK,

–  uwzględniając konkluzje Rady w sprawie DRK z dnia 23 maja i 17 października 2016 r.,

–  uwzględniając lokalne oświadczenia UE z dnia 2 sierpnia i 24 sierpnia 2016 r. w sprawie procesu wyborczego w DRK po rozpoczęciu dialogu narodowego w DRK,

–  uwzględniając rezolucje Rady Bezpieczeństwa ONZ w sprawie DRK, a zwłaszcza rezolucję nr 2293 (2016) w sprawie wznowienia sankcji nałożonych na DRK i mandatu grupy ekspertów oraz rezolucję nr 2277 (2016), w której przedłużono mandat misji stabilizacyjnej ONZ w DRK (MONUSCO),

–  uwzględniając komunikaty prasowe Rady Bezpieczeństwa ONZ z dnia 15 lipca i 21 września 2016 r. w sprawie sytuacji w DRK,

–  uwzględniając roczne sprawozdanie Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka w sprawie sytuacji w zakresie praw człowieka w DRK opublikowane dnia 27 lipca 2015 r.,

–  uwzględniając sprawozdania Sekretarza Generalnego ONZ z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie misji stabilizacyjnej ONZ w DRK oraz w sprawie wdrożenia Ram pokoju, bezpieczeństwa i współpracy dla DRK i regionu,

–  uwzględniając wspólne komunikaty prasowe Unii Afrykańskiej, Organizacji Narodów Zjednoczonych, Unii Europejskiej i Międzynarodowej Organizacji Frankofonii z dnia 16 lutego i 5 czerwca 2016 r. w sprawie potrzeby prowadzenia pluralistycznego dialogu politycznego w DRK i ich zaangażowania we wspieranie kongijskich podmiotów w wysiłkach na rzecz konsolidacji demokracji w tym kraju,

–  uwzględniając umowę ramową dotyczącą pokoju, bezpieczeństwa i współpracy w DRK i regionie, podpisaną w Addis Abebie w lutym 2013 r.,

–  uwzględniając końcowe sprawozdanie misji obserwacji wyborów Unii Europejskiej,

–  uwzględniając wspólne oświadczenie wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel i komisarza do spraw współpracy międzynarodowej i rozwoju Nevena Mimicy wydane w dniu 24 września 2016 r. w następstwie ogłoszenia przez gaboński Trybunał Konstytucyjny oficjalnych wyników wyborów prezydenckich,

–  uwzględniając oświadczenie w sprawie Gabonu wydane przez rzecznika wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel w dniu 11 września 2016 r.,

–  uwzględniając komunikat prasowy wydany przez Unię Afrykańską w dniu 1 września 2016 r., w którym potępiono brutalny charakter konfliktu powyborczego w Gabonie i zaapelowano o jego pokojowe rozwiązanie,

–  uwzględniając coroczne sprawozdanie UE na temat praw człowieka i demokracji na świecie w 2014 r., przyjęte przez Radę Unii Europejskiej w dniu 22 czerwca 2015 r.,

–  uwzględniając krajowy program orientacyjny w ramach 11. Europejskiego Funduszu Rozwoju na lata 2014–2020, w którym nadano priorytet wzmacnianiu demokracji, dobrych rządów i praworządności,

–  uwzględniając rezolucje przyjęte przez Wspólne Zgromadzenie Parlamentarne AKP-UE: z dnia 18 maja 2011 r. w sprawie wyzwań dla demokracji w przyszłości i poszanowania porządku konstytucyjnego w państwach AKP i UE oraz z dnia 27 listopada 2013 r. w sprawie przestrzegania praworządności oraz znaczenia bezstronnego i niezawisłego sądownictwa,

–  uwzględniając protokół ustaleń między Republiką Gabońską a Unią Europejską w sprawie unijnej misji obserwacji wyborów,

–  uwzględniając konstytucje Konga i Gabonu,

–  uwzględniając Afrykańską kartę praw człowieka i ludów z czerwca 1981 r.,

–  uwzględniając Afrykańską kartę na rzecz demokracji, wyborów i dobrych rządów,

–  uwzględniając Deklarację Unii Afrykańskiej w sprawie zasad rządzących wyborami demokratycznymi w Afryce (z 2002 r.),

–  uwzględniając Międzynarodową kartę praw człowieka ONZ,

–  uwzględniając umowę z Kotonu,

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 i 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że praworządność, odpowiedzialność, poszanowanie praw człowieka oraz wolne i uczciwe wybory są zasadniczymi elementami każdej funkcjonującej demokracji; mając na uwadze, że elementy te są kwestionowane w niektórych państwach Afryki Subsaharyjskiej, zwłaszcza w DRK i Gabonie, wskutek czego kraje te pogrążają się na długi okres w niestabilności politycznej i przemocy;

B.  mając na uwadze, że w ostatnim czasie Ali Bongo, ustępujący prezydent Gabonu, pozostający u władzy od 2009 r., czyli od śmierci swojego ojca, Omara Bongo, został ogłoszony zwycięzcą wyborów prezydenckich w 2016 r.; mając na uwadze, że obserwatorzy międzynarodowi, zwłaszcza z ramienia unijnej misji obserwacji wyborów, dostrzegli wyraźne nieprawidłowości przy opracowywaniu wyników;

C.  mając na uwadze, że Jean Ping, jego główny konkurent, natychmiast podważył i skrytykował te wyniki; mając na uwadze, że do Trybunału Konstytucyjnego wpłynęła skarga na rzekome nieprawidłowości wyborcze, w której wezwano do ponownego przeliczenia głosów, a Trybunał Konstytucyjny ostatecznie potwierdził te wyniki; mając na uwadze, że rozpatrzenie skargi nie rozwiało jednak wszystkich wątpliwości dotyczących wyników wyborów prezydenckich;

D.  mając na uwadze, że prezydent Konga Joseph Kabila, który pozostaje u władzy od 2001 r., opóźniał przeprowadzenie wyborów i sprawował władzę także po zakończeniu swojego konstytucyjnego mandatu; mając na uwadze, że sytuacja ta doprowadziła do bezprecedensowego napięcia politycznego, zamieszek i wybuchu przemocy w całym kraju;

E.  mając na uwadze, że po upływie kadencji prezydenta Kabili nastąpiła eskalacja przemocy, która doprowadziła do śmierci co najmniej 40 osób wskutek starć między protestującymi a siłami bezpieczeństwa; mając na uwadze, że według ONZ 107 osób odniosło rany lub zostało brutalnie potraktowanych, a co najmniej 460 aresztowano;

F.  mając na uwadze, że w dniu 18 października 2016 r. podpisano porozumienie między prezydentem Kabilą i częścią opozycji w sprawie przesunięcia wyborów prezydenckich na kwiecień 2018 r.; mając na uwadze, że po kilku miesiącach negocjacji strony porozumienia z 18 października 2016 r. zawarły kompleksowe i pluralistyczne porozumienie polityczne w dniu 31 grudnia 2016 r.; mając na uwadze, że porozumienie to przewiduje pierwsze od 1960 r. pokojowe przekazanie władzy w kraju, powołanie przejściowego rządu jedności narodowej, przeprowadzenie wyborów do końca 2017 r. oraz ustąpienie prezydenta Kabili; mając na uwadze, że niektórzy członkowie opozycji nie podpisali porozumienia;

G.  mając na uwadze, że w obu krajach rozpoczęły się demonstracje uliczne, które brutalnie stłumiono, doprowadzając do śmierci wielu osób; mając na uwadze, że władze podjęły zdecydowane kroki wobec członków opozycji i organizacji społeczeństwa obywatelskiego sprzeciwiających się obecnej władzy; mając na uwadze, że ugrupowania obrońców praw człowieka stale informują o pogarszaniu się sytuacji w zakresie praw człowieka oraz wolności słowa i zgromadzeń, w tym o nadużywaniu siły wobec pokojowych demonstrantów, niesłusznych aresztowaniach i zatrzymaniach oraz motywowanych politycznie procesach;

H.  mając na uwadze, że wolność mediów uległa znacznemu ograniczeniu, na co wpływ mają ciągłe groźby wobec dziennikarzy i ataki na nich; mając na uwadze, że media i stacje radiowe zostały zamknięte przez władze, nałożono także ograniczenia na korzystanie z internetu i sieci społecznościowych;

I.  mając na uwadze, że jedną z cech charakteryzujących demokrację jest poszanowanie konstytucji będącej podstawą ustroju państwa, jego instytucji oraz porządku prawnego; mając na uwadze, że pokojowe, wolne i uczciwe wybory w tych krajach przyczyniłyby się w znacznym stopniu do stawienia czoła wyzwaniom związanym z postępem demokratycznym i zmianą władzy, przed którymi stoi region Afryki Środkowej;

J.  mając na uwadze, że krajowy program orientacyjny w ramach 11. Europejskiego Funduszu Rozwoju na lata 2014–2020 nadaje priorytet wzmacnianiu demokracji, dobrych rządów i praworządności; mając na uwadze, że stały rozwój demokracji i ustanowienie należycie funkcjonującego systemu konstytucyjnego zdecydowanie leżą we wspólnym interesie UE i partnerów afrykańskich;

1.  ubolewa z powodu ofiar śmiertelnych w trakcie manifestacji w ostatnich miesiącach w obu krajach, a także wyraża najgłębsze współczucie rodzinom ofiar oraz narodom DRK i Gabonu;

2.  wyraża głębokie zaniepokojenie coraz bardziej niestabilną sytuacją w obydwu krajach; wzywa władze, a zwłaszcza prezydentów, do przestrzegania międzynarodowych zobowiązań, zagwarantowania praw człowieka i podstawowych wolności oraz do sprawowania rządów w sposób zapewniający ścisłe przestrzeganie zasad praworządności;

3.  stanowczo potępia wszelkie akty przemocy w Gabonie i DRK, przypadki naruszania praw człowieka, niesłusznych aresztowań i bezprawnego przetrzymywania, politycznego zastraszania społeczeństwa obywatelskiego i działaczy opozycji, a także przypadki naruszania wolności prasy i wolności słowa, które miały miejsce w związku z wyborami prezydenckimi; apeluje o zniesienie wszelkich ograniczeń dotyczących mediów oraz o uwolnienie wszystkich więźniów politycznych;

Gabon

4.  uznaje, że oficjalne wyniki wyborów prezydenckich są nieprzejrzyste i wysoce wątpliwe, co budzi obiekcje dotyczące legitymacji prezydenta Bongo; ubolewa, że procedura skargi, która doprowadziła do ogłoszenia Alego Bongo zwycięzcą wyborów, została przeprowadzona w sposób nieprzejrzysty oraz że Trybunał Konstytucyjny nie uwzględnił w wystarczający sposób nieprawidłowości wykrytych w niektórych prowincjach, zwłaszcza w prowincji Ogowe Górne, która stanowi udzielne księstwo Alego Bongo; ubolewa, że Trybunał Konstytucyjny odmówił ponownego przeliczenia głosów i porównania kart do głosowania przed ich zniszczeniem;

5.  jest głęboko zaniepokojony kryzysem politycznym w Gabonie oraz aktami przemocy mającymi miejsce między protestującymi a siłami bezpieczeństwa po ogłoszeniu wyników wyborów prezydenckich z 2016 r.;

6.  zdecydowanie potępia zastraszanie członków unijnej misji obserwacji wyborów i kierowane wobec nich groźby, a także ataki wymierzone w neutralność i przejrzystość misji; wyraża głębokie ubolewanie, że pomimo podpisania z rządem Gabonu protokołu ustaleń unijnej misji obserwacji wyborów umożliwiono jedynie ograniczony dostęp do scentralizowanych danych o liczbie głosów w lokalnych komisjach wyborczych i w siedzibie Państwowej Komisji Wyborczej, co uniemożliwiło unijnej misji obserwacji wyborów obserwację kluczowych elementów procesu wyborów prezydenckich;

7.  odnotowuje rozpoczęcie w dniu 14 listopada 2016 r. dialogu narodowego zaproponowanego przez Alego Bongo; wyraża w związku z tym zastrzeżenia co do wiarygodności i znaczenia takiego procesu; podkreśla jednak, że lider opozycji Jean Ping odmawia wzięcia udziału w tej inicjatywie i zamierza na własną rękę zainicjować ogólnokrajowy dialog;

8.  wzywa rząd Gabonu do przeprowadzenia dogłębnej i sprawnej reformy ordynacji wyborczej z uwzględnieniem zaleceń unijnej misji obserwacji wyborów w celu usprawnienia ordynacji i zapewnienia jej pełnej przejrzystości i wiarygodności; podkreśla, że władze Gabonu muszą zagwarantować pełną i szczerą współpracę ze wszystkimi zainteresowanymi stronami na szczeblu krajowym i międzynarodowym, aby kolejne wybory parlamentarne były w pełni przejrzyste i uczciwe oraz odbywały się w warunkach wolności, demokracji i pokoju, a także obejmowały wszystkie strony;

9.  wzywa do przeprowadzenia niezależnego i obiektywnego śledztwa dotyczącego przemocy okołowyborczej oraz zarzutów poważnych naruszeń praw człowieka i podstawowych wolności, a także podkreśla konieczność dopilnowania, by osoby odpowiedzialne zostały postawione przed wymiarem sprawiedliwości; apeluje ponadto, aby UE, we współpracy z ONZ i Unią Afrykańską, w dalszym ciągu uważnie monitorowała ogólną sytuację w Gabonie oraz informowała o wszystkich przypadkach naruszeń praw człowieka i podstawowych wolności; odnotowuje wnioski, jakie wpłynęły do Międzynarodowego Trybunału Karnego (MTK) w związku ze wstępnym dochodzeniem w sprawie aktów przemocy mających miejsce po zakończeniu wyborów;

10.  wzywa Radę do zainicjowania procesu konsultacji zgodnie z art. 96 umowy z Kotonu, jeżeli nie będzie postępów w ramach dialogu politycznego; gdyby w ramach procesu konsultacji nie osiągnięto porozumienia, wzywa Radę do rozważenia nałożenia ukierunkowanych sankcji na osoby odpowiedzialne za akty przemocy i przypadki naruszania praw człowieka mające miejsce po zakończeniu wyborów, a także za osłabianie procesu demokratycznego w kraju;

Demokratyczna Republika Konga

11.  ubolewa, że rząd Konga nie zdołał przeprowadzić wyborów prezydenckich w terminie ustanowionym w konstytucji; ponownie apeluje o podjęcie wszelkich niezbędnych kroków w celu zapewnienia warunków sprzyjających przeprowadzeniu nie później niż w grudniu 2017 r. wolnych, uczciwych i wiarygodnych wyborów w pełnej zgodności z konstytucją Konga i Afrykańską kartą na rzecz demokracji, wyborów i dobrych rządów;

12.  wzywa wszystkie siły polityczne do zaangażowania się w pokojowy i konstruktywny dialog, aby zapobiec pogłębianiu się obecnego kryzysu politycznego oraz powstrzymać dalszą przemoc i prowokacje;

13.  z zadowoleniem przyjmuje wysiłki Konferencji Episkopatu Konga (CENCO) zmierzające do wypracowania szerszego konsensusu w sprawie przemian politycznych; przyjmuje do wiadomości porozumienie osiągnięte pod koniec grudnia 2016 r., w ramach którego odmówiono prezydentowi Kabili sprawowania władzy przez trzecią kadencję i wezwano do przeprowadzenia wyborów do końca 2017 r.; przypomina wszystkim stronom o wiążącym dla nich charakterze tego porozumienia i wobec tego zachęca je do wdrażania wszystkich jego elementów oraz jak najszybszego przyjęcia konkretnego kalendarza kolejnych wyborów; przypomina im, jak wysoka jest stawka w przypadku niepowodzenia w doprowadzeniu do pomyślnego wyniku;

14.  wzywa rząd Konga do natychmiastowego zajęcia się nierozstrzygniętymi kwestiami związanymi z porządkiem kalendarza wyborczego, budżetem i aktualizacją spisu wyborców, aby umożliwić przeprowadzenie wolnych, uczciwych i przejrzystych wyborów; przypomina, że Niezależna Państwowa Komisja Wyborcza powinna być instytucją bezstronną i pluralistyczną, dysponującą wystarczającymi zasobami, aby umożliwić wszechstronny i przejrzysty proces;

15.  apeluje do Unii Europejskiej i jej państw członkowskich o wsparcie wdrożenia porozumienia i przeprowadzenia procesu wyborczego; wzywa wszystkie podmioty międzynarodowe do zapewnienia DRK znaczącego wsparcia politycznego, finansowego, technicznego i logistycznego, które jest niezbędne, aby wybory odbyły się do grudnia 2017 r.; apeluje o przejrzystość w związku z wszelkim wsparciem finansowym Unii Europejskiej i jej państw członkowskich przeznaczonym na organizację wyborów w Kongu;

16.  wzywa do przeprowadzenia pełnego, gruntownego i przejrzystego dochodzenia w sprawie zarzutów o łamanie praw człowieka, do których miało dochodzić podczas protestów, w celu zidentyfikowania sprawców i pociągnięcia ich do odpowiedzialności;

17.  pochwala przyjęcie unijnych sankcji ukierunkowanych na osoby odpowiedzialne za brutalne represje oraz za podważanie procesu demokratycznego w DRK, w tym wprowadzenie zakazu podróżowania i zamrożenie aktywów; wzywa Radę, by zgodnie z umową z Kotonu rozważyła przedłużenie środków restrykcyjnych, jeżeli nadal będą występować przypadki stosowania przemocy;

°

°  °

18.  wzywa Radę Praw Człowieka ONZ do zbadania przypadków poważnych naruszeń praw człowieka, które miały ostatnio miejsce w obu krajach;

19.  zwraca się do władz Konga i Gabonu o jak najszybszą ratyfikację Afrykańskiej karty na rzecz demokracji, wyborów i dobrych rządów;

20.  wzywa delegaturę UE do wykorzystania wszelkich odpowiednich narzędzi i instrumentów, aby wspierać obrońców praw człowieka i ruchy na rzecz demokracji, a także do prowadzenia rozszerzonego dialogu politycznego z władzami, przewidzianego w art. 8 umowy z Kotonu;

21.  ponadto apeluje do krajów UE i AKP o to, aby we współpracy z OZN i Unią Afrykańską nadal ściśle monitorowały ogólną sytuację w obu krajach;

22.  podkreśla, że sytuacja w Gabonie i DRK stanowi poważne zagrożenie dla stabilności całego regionu Afryki Środkowej; ponownie wyraża aprobatę dla pełnionej przez Unię Afrykańską kluczowej roli w zapobieganiu kryzysowi politycznemu w regionie i dalszej destabilizacji regionu Wielkich Jezior Afrykańskich;

23.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Unii Afrykańskiej, prezydentom, premierom i parlamentom Demokratycznej Republiki Konga i Gabonu, sekretarzowi generalnemu ONZ, Radzie Praw Człowieka ONZ oraz Wspólnemu Zgromadzeniu Parlamentarnemu AKP–UE.

 

Informacja prawna