Ευρετήριο 
 Προηγούμενο 
 Επόμενο 
 Πλήρες κείμενο 
Διαδικασία : 2014/2208(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A8-0215/2015

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A8-0215/2015

Συζήτηση :

PV 06/07/2015 - 13
CRE 06/07/2015 - 13

Ψηφοφορία :

PV 09/07/2015 - 12.1
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P8_TA(2015)0266

Κείμενα που εγκρίθηκαν
PDF 544kWORD 161k
Πέμπτη 9 Ιουλίου 2015 - Στρασβούργο Οριστική έκδοση
Αποδοτικότητα των πόρων: προς μια κυκλική οικονομία
P8_TA(2015)0266A8-0215/2015

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 9ης Ιουλίου 2015 σχετικά με την αποδοτικότητα των πόρων: προς μια κυκλική οικονομία (2014/2208(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

‒  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Προς μια κυκλική οικονομία: πρόγραμμα μηδενικών αποβλήτων για την Ευρώπη» (COM(2014)0398),

‒  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Ευκαιρίες αποδοτικής χρήσης των πόρων στον οικοδομικό τομέα» (COM(2014)0445),

–   έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Πράσινο σχέδιο δράσης για τις ΜΜΕ: Να δοθεί η δυνατότητα στις ΜΜΕ να μετατρέψουν τις περιβαλλοντικές προκλήσεις σε επιχειρηματικές δραστηριότητες» (COM(2014)0440),

–   έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Στρατηγική πλαίσιο για μια ανθεκτική Ενεργειακή Ένωση με μακρόπνοη πολιτική για την κλιματική αλλαγή» (COM(2015)0080),

‒  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Οικοδόμηση ενιαίας αγοράς για πράσινα προϊόντα – Διευκόλυνση της καλύτερης πληροφόρησης σχετικά με τις περιβαλλοντικές επιδόσεις των προϊόντων και των οργανισμών» (COM(2013)0196),

–   έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Καινοτομία για βιώσιμη ανάπτυξη: μια βιοοικονομία για την Ευρώπη (COM(2012)0060),

‒  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Χάρτης πορείας για μια αποδοτική, από πλευράς πόρων, Ευρώπη» (COM(2011)0571),

‒  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Μια Ευρώπη που χρησιμοποιεί αποτελεσματικά τους πόρους – Εμβληματική πρωτοβουλία στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020»» (COM(2011)0021),

‒  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Ευρώπη 2020 – Στρατηγική για έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη» (COM(2010)2020),

–   έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 12ης Δεκεμβρίου 2013, σχετικά με την Οικολογική καινοτομία – Απασχόληση και ανάπτυξη μέσω της περιβαλλοντικής πολιτικής(1),

–   έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 14ης Ιανουαρίου 2014, σχετικά με μια ευρωπαϊκή στρατηγική για τα πλαστικά απόβλητα στο περιβάλλον(2),

‒  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 24ης Μαΐου 2012, σχετικά με μια Ευρώπη που χρησιμοποιεί αποτελεσματικά τους πόρους(3),

‒  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 13ης Σεπτεμβρίου 2011, σχετικά με μια αποτελεσματική στρατηγική στον τομέα των πρώτων υλών για την Ευρώπη(4),

‒  έχοντας υπόψη το 7ο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον,

–   έχοντας υπόψη τη στρατηγική της ΕΕ για την αειφόρο ανάπτυξη (2006) και την αναθεώρησή της το 2009,

‒  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου Περιβάλλοντος της 28ης Οκτωβρίου 2014 σχετικά με την «Ενσωμάτωση ‘πράσινης’ διάστασης στο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο και τη στρατηγική Ευρώπη 2020 – Ενδιάμεση επανεξέταση»,

–   έχοντας υπόψη τη συγκεφαλαιωτική έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος σχετικά με το ευρωπαϊκό περιβάλλον, την κατάσταση και τις προοπτικές του το 2015 («The European environment – state and outlook 2015»),

‒  έχοντας υπόψη τη σύμβαση για τη βιολογική ποικιλότητα (ΣΒΠ),

‒  έχοντας υπόψη την έρευνα του προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για το περιβάλλον (UNEP) σχετικά με τον σχεδιασμό ενός βιώσιμου χρηματοπιστωτικού συστήματος,

‒  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα της διεθνούς επιτροπής φυσικών πόρων του UNEP με τίτλο «Environmental Risks and Challenges of Anthropogenic Metals Flows and Cycles» (Περιβαλλοντικοί κίνδυνοι και προκλήσεις των ανθρωπογενών ροών και κύκλων μετάλλων) (2013),

‒  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα της διεθνούς επιτροπής φυσικών πόρων του UNEP με τίτλο «Decoupling natural resource use and environmental impacts from economic growth» (Αποσύνδεση της χρήσης φυσικών πόρων και των περιβαλλοντικών επιπτώσεων από την οικονομική ανάπτυξη) (2011),

–  έχοντας υπόψη τη συλλογή υπογραφών «Stop Food Waste in Europe!» (να τεθεί τέρμα στη σπατάλη τροφίμων στην Ευρώπη)·

‒  έχοντας υπόψη τη γνώμη της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής της 10ης Δεκεμβρίου 2014(5),

‒  έχοντας υπόψη τη γνώμη της Επιτροπής των Περιφερειών της 12ης Φεβρουαρίου 2015(6),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων και της Επιτροπής Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας (A8-0215/2015),

A.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η μη βιώσιμη χρήση των πόρων αποτελεί τη βασική αιτία διαφόρων περιβαλλοντικών κινδύνων, όπως η κλιματική αλλαγή, η απερήμωση, η αποδάσωση, η απώλεια βιοποικιλότητας και η αποδυνάμωση των υπηρεσιών οικοσυστήματος· λαμβάνοντας υπόψη ότι για την παγκόσμια παραγωγή και την απορρόφηση των αποβλήτων η παγκόσμια οικονομία χρησιμοποιεί πόρους που αντιστοιχούν σε 1,5 πλανήτες σαν τη Γη, και ότι έως το 2030 αναμένεται να χρειάζονται δύο πλανήτες σαν τη Γη·

B.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρώπη εξαρτάται από εισαγόμενους πόρους περισσότερο από κάθε άλλη περιοχή στον κόσμο και ότι πολλοί πόροι πρόκειται να εξαντληθούν σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης μπορεί να αυξηθεί σημαντικά μέσω της ενίσχυσης της προστιθέμενης αξίας των πόρων στην οικονομία και της προώθησης της βιώσιμης προμήθειας υλικών από ευρωπαϊκές πηγές· λαμβάνοντας επίσης υπόψη ότι, ως συμβολή στη διασφάλιση του εφοδιασμού με πρώτες ύλες, θα πρέπει να ενισχυθούν οι συμπράξεις καινοτομίας μεταξύ της βιομηχανίας και του τομέα διαχείρισης των αποβλήτων καθώς και η έρευνα για την ανακυκλωσιμότητα των σημαντικών πρώτων υλών·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η μετάβαση σε μια κυκλική οικονομία αποτελεί ουσιαστικά ζήτημα οικονομικού χαρακτήρα όσον αφορά την πρόσβαση σε πρώτες ύλες ή τη διαρκή διαθεσιμότητά τους, την επανεκβιομηχάνιση και την περαιτέρω ψηφιοποίηση της Ευρώπης, τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και τις προκλήσεις που σχετίζονται με την κλιματική αλλαγή, την ενεργειακή ανασφάλεια και την έλλειψη πρώτων υλών· λαμβάνοντας υπόψη ότι η επένδυση σε μια κυκλική οικονομία μπορεί κατά συνέπεια να είναι πλήρως συμβατή με το θεματολόγιο της Επιτροπής για θέσεις απασχόλησης, ανάπτυξη και ανταγωνιστικότητα, και προσφέρει τη δυνατότητα για τη δημιουργία μιας αμοιβαία επωφελούς κατάστασης για όλους τους ενδιαφερόμενους·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η αποδοτικότητα των πόρων πρέπει επίσης να λαμβάνει υπόψη και να συνδέεται με ευρύτερες ανησυχίες για τη βιωσιμότητα, οι οποίες περιλαμβάνουν περιβαλλοντικές, δεοντολογικές, οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις·

E.  λαμβάνοντας υπόψη τον δεσμευτικό χαρακτήρα των στόχων και των τελικών δράσεων προτεραιότητας του έβδομου προγράμματος δράσης για το περιβάλλον·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι σύμφωνα με το περιβαλλοντικό πρόγραμμα του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), η περιβαλλοντική αποτελεσματικότητα της οικειοθελούς προσέγγισης είναι συχνά αμφισβητήσιμη και η οικονομική της αποδοτικότητα είναι γενικά χαμηλή(7)·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η μετάβαση σε μια κυκλική οικονομία προϋποθέτει συστημικές αλλαγές που επηρεάζουν όλους τους συντελεστές της αλυσίδας αξίας, όπως επίσης και σημαντικές καινοτομίες στην τεχνολογία, τις επιχειρήσεις και την κοινωνία στο σύνολό της·

H.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πολίτες, οι μικρές επιχειρήσεις και οι δημόσιες αρχές σε τοπικό επίπεδο διαδραματίζουν ιδιαίτερο ρόλο στη διασφάλιση της αποδοτικότητας των πόρων και την προαγωγή της αποσύνδεσης της οικονομικής ανάπτυξης από την κατανάλωση πόρων·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι μια λειτουργική κυκλική οικονομία χρειάζεται ανταγωνιστικές επιχειρήσεις και ότι αυτές καθαυτές οι επιχειρήσεις αποτελούν φορείς προώθησης της μετάβασης σε μια κυκλική οικονομία·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι σημαντικό να τεθούν οι ΜΜΕ στο επίκεντρο της στρατηγικής της ΕΕ για την αποδοτική χρήση των πόρων, καθώς οι ΜΜΕ αντιπροσωπεύουν το 99% των επιχειρήσεων της ΕΕ και απασχολούν τα δύο τρίτα του εργατικού δυναμικού·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι μια φιλόδοξη ευρωπαϊκή δέσμη μέτρων για την κυκλική οικονομία δημιουργεί επιχειρηματικές ευκαιρίες, διασφαλίζει την πρόσβαση σε πρωτογενή υλικά, παρατείνει την παραγωγική τους χρήση (μέσω της επαναχρησιμοποίησης, της επαναμεταποίησης, της ανακύκλωσης ή της χρήσης ως ανταλλακτικών), διασφαλίζει διαδικασίες ανακύκλωσης υψηλής ποιότητας μόλις τα προϊόντα φθάσουν στο τέλος του κύκλου ζωής τους και επιτρέπει επίσης την εκμετάλλευση όλων των υποπροϊόντων και των αποβλήτων ως πολύτιμων ροών πόρων για να παραταθεί η χρήση τους·

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η βιώσιμη και υπεύθυνη απόκτηση πρωτογενών πρώτων υλών έχει καθοριστική σημασία για να διασφαλιστεί η αποδοτικότητα των πόρων και να εκπληρωθούν οι στόχοι της κυκλικής οικονομίας·

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι αναγκαίο να αναπτυχθούν αγορές για δευτερογενείς πρώτες ύλες προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι της αποδοτικότητας των πόρων και μια κυκλική οικονομία·

ΙΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το Κοινοβούλιο έχει καλέσει επανειλημμένα την Επιτροπή να ορίσει δείκτες και στόχους για την αποδοτικότητα των πόρων·

ΙΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η εξάλειψη των τοξικών χημικών ουσιών, για τις οποίες υφίστανται ήδη ή πρόκειται να αναπτυχθούν ασφαλέστερες εναλλακτικές λύσεις σύμφωνα με τη νομοθεσία που ισχύει για τα χημικά προϊόντα, διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην οικοδόμηση μιας κυκλικής οικονομίας·

ΙΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα στοιχεία της Eurostat σχετικά με την επεξεργασία των αστικών αποβλήτων στην ΕΕ 28 καταδεικνύουν σαφώς ότι αφενός εξακολουθούν να μην υπάρχουν ίσοι όροι ανταγωνισμού όσον αφορά την πολιτική για τα απόβλητα και αφετέρου ότι η εφαρμογή και η επιβολή της υφιστάμενης νομοθεσίας παρουσιάζει σημαντικές προκλήσεις·

ΙΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι κατά μέσον όρο μόνο το 40% των στερεών αποβλήτων επαναχρησιμοποιείται ή ανακυκλώνεται, ενώ το υπόλοιπο καταλήγει σε χώρους υγειονομικής ταφής ή καύσης·

ΙΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι για την παραγωγή και κατανάλωση τροφίμων γεωργικής προέλευσης χρησιμοποιείται σημαντική ποσότητα πόρων, με σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον, τη δημόσια υγεία, την υγεία των ζώων και την καλή διαβίωση των ζώων· λαμβάνοντας υπόψη ότι πρέπει να εξευρεθούν βιώσιμες λύσεις για να αντιμετωπιστεί από κάθε άποψη η μη αποδοτική χρήση των διατροφικών πόρων·

ΙΘ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η κατάργηση των περιβαλλοντικά επιζήμιων επιδοτήσεων, μεταξύ άλλων των άμεσων και έμμεσων επιδοτήσεων των ορυκτών καυσίμων, θα μειώσει σημαντικά τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, θα συμβάλει στην καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής και θα επιτρέψει τη μετάβαση στην κυκλική οικονομία·

1.  επικροτεί την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Προς μια κυκλική οικονομία: πρόγραμμα μηδενικών αποβλήτων για την Ευρώπη» (COM(2014)0398)· ενστερνίζεται την προσέγγιση της Επιτροπής στον σχεδιασμό και την καινοτομία για μια κυκλική οικονομία, με τη συγκρότηση πλαισίου πολιτικής για τη στήριξη της αποδοτικής χρήσης των πόρων καθώς και τον ορισμό στόχου για την αποδοτική χρήση των πόρων, όπως περιγράφεται στην ανακοίνωση, και τη χάραξη ειδικού πολιτικού πλαισίου που επιτρέπει στις ΜΜΕ να μετατρέπουν τις περιβαλλοντικές προκλήσεις σε περιβαλλοντικά βιώσιμες επιχειρηματικές ευκαιρίες· τονίζει ότι απαιτούνται νομοθετικά μέτρα για τη μετάβαση σε μια κυκλική οικονομία, και καλεί την Επιτροπή να παρουσιάσει μια φιλόδοξη πρόταση για την κυκλική οικονομία έως το τέλος του 2015, όπως είχε ανακοινώσει στο πρόγραμμα εργασίας της για το 2015·

2.  τονίζει ότι για την αντιμετώπιση της έλλειψης πόρων απαιτείται η μείωση της συνολικής εξόρυξης και χρήσης πόρων και η καθολική αποσύνδεση της ανάπτυξης από τη χρήση των φυσικών πόρων –μια συστημική αλλαγή που απαιτεί ανάλυση των αναγκαίων ενεργειών για την περιβαλλοντική, οικονομική, κοινωνική και τεχνολογική βιωσιμότητα με ορίζοντα το 2050 και την άμεση ανάληψη δράσης·

3.  επισημαίνει ότι η παραγωγή και η κατανάλωση αποτελούν τομείς που πρέπει να ρυθμιστούν με τρόπο ώστε να διασφαλιστεί η σύνδεση με τους ευρύτερους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης·

4.  υπενθυμίζει ότι, παρά τις βελτιώσεις που έχουν ήδη γίνει ως προς την αποδοτική χρήση των πόρων, η συνεχής αύξηση της παραγωγής έχει εξανεμίσει αυτά τα οφέλη αποδοτικότητας και η εξόρυξη πόρων εξακολουθεί να αυξάνεται ραγδαία σε παγκόσμιο επίπεδο με αποτέλεσμα να υπάρχει επείγουσα ανάγκη για συνολική μείωση της εξόρυξης και χρήσης των πόρων προκειμένου να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο της υποτροπής· καλεί την Επιτροπή να προτείνει κατάλληλα μέτρα·

5.  υπενθυμίζει ότι το νερό, τόσο ως φυσικός πόρος που χρησιμοποιείται σε διαδικασίες παραγωγής όσο και ως δημόσιο αγαθό, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη στον υπολογισμό των αριθμητικών στοιχείων για την κατανάλωση πρώτων υλών, και να χρησιμοποιείται με αποδοτικό τρόπο·

6.  τονίζει ότι η βελτίωση της χρήσης των πόρων μέσω της βελτίωσης των απαιτήσεων σχεδιασμού και της θέσπισης νομοθεσίας περί αποβλήτων που θα διασφαλίζει υψηλότερη θέση στην ιεραρχία των αποβλήτων (ενθαρρύνοντας έτσι την πρόληψη, την επαναχρησιμοποίηση, την προετοιμασία της επαναχρησιμοποίησης και την ανακύκλωση των αποβλήτων), θα μπορούσε να επιφέρει σημαντική καθαρή εξοικονόμηση πόρων για τις επιχειρήσεις της ΕΕ, τις δημόσιες αρχές και τους καταναλωτές, που εκτιμάται σε 600 δισεκατομμύρια ευρώ, ή 8% του ετήσιου κύκλου εργασιών, με παράλληλη μείωση των συνολικών ετήσιων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου κατά 2-4%· τονίζει ότι η αύξηση της παραγωγικότητας των πόρων κατά 30% έως το 2030 θα μπορούσε να αυξήσει το ΑΕΠ κατά σχεδόν 1% και να δημιουργήσει δύο εκατομμύρια νέες βιώσιμες θέσεις εργασίας(8)· υπενθυμίζει ότι η αποδοτικότητα των πόρων αποτελεί στόχο προτεραιότητας του 7ου προγράμματος περιβαλλοντικής δράσης, στο οποίο επισημαίνεται η ανάγκη τόνωσης της παραγωγής και της ζήτησης περιβαλλοντικά βιώσιμων προϊόντων και υπηρεσιών από τους καταναλωτές μέσω πολιτικών που προάγουν τη διαθεσιμότητα, την προσιτή τιμή, τη λειτουργικότητα και την ελκυστικότητά τους·

7.  είναι πεπεισμένο ότι η βελτίωση της αποδοτικής χρήσης των πόρων απαιτεί νομοθετικά και οικονομικά κίνητρα, την ενσωμάτωση του εξωτερικού κόστους και την περαιτέρω χρηματοδότηση της έρευνας και της καινοτομίας, όπως επίσης αλλαγή σε κοινωνικό επίπεδο και στον τρόπο ζωής· επισημαίνει ότι χρειάζεται πληθώρα μέσων σε διάφορα πολιτικά επίπεδα, λαμβανομένης υπόψη της αρχής της επικουρικότητας·

8.  πιστεύει ότι η εφαρμογή της πλήρως κυκλικής οικονομίας απαιτεί τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων μερών, περιφερειών, δήμων, τοπικών κοινοτήτων, ΜΜΕ, ΜΚΟ, εκπροσώπων της βιομηχανίας, συνδικαλιστικών οργανώσεων και πολιτών·

9.  καλεί την Επιτροπή να συμπεριλάβει τις τοπικές και περιφερειακές αρχές σε όλη την ανάπτυξη της δέσμης για την κυκλική οικονομία·

10.  τονίζει ότι η ευαισθητοποίηση του κοινού και η κατανόηση και η συμμετοχή των πολιτών έχουν ζωτική σημασία για την επιτυχημένη μετάβαση σε μια κυκλική οικονομία· επισημαίνει ότι θα πρέπει να δοθεί η αναγκαία προσοχή και να διατεθούν οι απαραίτητοι πόροι για την εκπαίδευση και την ενημέρωση, για την προώθηση προτύπων βιώσιμης κατανάλωσης και παραγωγής, καθώς και για την προβολή των πλεονεκτημάτων που προσφέρει η μετάβαση σε μια κυκλική, αποδοτική ως προς τη χρήση των πόρων οικονομία·

11.  επισημαίνει ότι η μετάβαση σε μια κυκλική οικονομία απαιτεί ειδικευμένο εργατικό δυναμικό, και ότι η εκπαίδευση και κατάρτιση πρέπει να λαμβάνει υπόψη την ανάγκη για «πράσινες» δεξιότητες·

12.  υπογραμμίζει ότι σε ευρωπαϊκό επίπεδο υφίστανται ήδη ορισμένα χρηματοοικονομικά μέσα προς όφελος της κυκλικής οικονομίας, τα οποία διατίθενται μεταξύ άλλων μέσω των προγραμμάτων «Ορίζων 2020» και Life+, και ότι, αν τα εν λόγω μέσα αξιοποιηθούν δεόντως, θα συμβάλουν στην προώθηση της οικολογικής καινοτομίας και της βιομηχανικής οικολογίας στα κράτη μέλη και τις περιφέρειες της ΕΕ·

13.  υπογραμμίζει ότι πρέπει να υπάρχει ασφάλεια δικαίου και μακροπρόθεσμη προβλεψιμότητα προκειμένου να αξιοποιηθούν οι δυνατότητες του Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων για την κυκλική οικονομία, ώστε να γίνουν επενδύσεις στη βιώσιμη οικονομία·

14.  τονίζει ότι η μετάβαση προς μια βιώσιμη και κυκλική οικονομία θα πρέπει να συνδυάζει φιλόδοξους περιβαλλοντικούς στόχους με ισχυρές κοινωνικές απαιτήσεις, συμπεριλαμβανομένης της προώθησης της αξιοπρεπούς εργασίας, της υγείας και ασφαλών συνθηκών εργασίας (δηλαδή: εξασφαλίζοντας ότι οι εργαζόμενοι δεν εκτίθενται σε επιβλαβείς ουσίες στον χώρο εργασίας τους)·

15.  υπογραμμίζει την ανάγκη διαμόρφωσης ενός συνεκτικότερου νομικού πλαισίου για τη βιώσιμη παραγωγή και κατανάλωση, το οποίο θα καλύπτει το σύνολο του παραγωγικού κύκλου, από τη βιώσιμη άντληση μέχρι την ανάκτηση στο τέλος του κύκλου ζωής·

Δείκτες και στόχοι

16.  τονίζει ότι μέχρι το 2050 θα πρέπει η χρήση των πόρων της ΕΕ πρέπει να έχει καταστεί βιώσιμη, και ότι αυτό απαιτεί, μεταξύ άλλων, απόλυτη μείωση της κατανάλωσης πόρων σε βιώσιμα επίπεδα, με βάση αξιόπιστη μέτρηση της κατανάλωσης πόρων σε ολόκληρη την αλυσίδα εφοδιασμού, αυστηρή εφαρμογή της ιεράρχησης των αποβλήτων, υλοποίηση μιας κλιμακωτής χρήσης πόρων, ιδίως στη χρήση βιομάζας, υπεύθυνη και βιώσιμη προμήθεια πρώτων υλών, τη δημιουργία ενός κλειστού βρόχου μη ανανεώσιμων ενεργειακών πόρων, αύξηση της χρήσης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας εντός των ορίων ανανεωσιμότητάς τους, και σταδιακή εξάλειψη των τοξικών ουσιών, ιδίως όταν υπάρχουν ή πρόκειται να αναπτυχθούν ασφαλέστερες εναλλακτικές ουσίες σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία περί χημικών ουσιών, προκειμένου να εξασφαλιστεί η ανάπτυξη μη τοξικών κύκλων υλικών και να βελτιωθεί η ποιότητα των υπηρεσιών οικοσυστήματος·

17.  υπενθυμίζει ότι το 2012 το Κοινοβούλιο ζητούσε ήδη να οριστούν σαφείς, αξιόπιστοι και μετρήσιμοι δείκτες της οικονομικής δραστηριότητας που να λαμβάνουν υπόψη την κλιματική αλλαγή, τη βιοποικιλότητα και την αποδοτικότητα των πόρων μέσα από το πρίσμα του κύκλου ζωής τους, καθώς επίσης να χρησιμοποιηθούν οι εν λόγω δείκτες ως βάση νομοθετικών πρωτοβουλιών και συγκεκριμένων αριθμητικών στόχων μείωσης·

18.  καλεί την Επιτροπή να αναπτύξει και να εφαρμόσει έως το τέλος του 2015 έναν βασικό δείκτη και μια σειρά επιμέρους δεικτών για την αποδοτική χρήση των πόρων, περιλαμβανομένων των υπηρεσιών οικοσυστήματος· επισημαίνει ότι η χρήση των εν λόγω εναρμονισμένων δεικτών πρέπει να είναι νομικά δεσμευτική από το 2018, και ότι οι δείκτες θα πρέπει να μετρούν την κατανάλωση πόρων, συμπεριλαμβανομένων των εισαγωγών και των εξαγωγών, σε επίπεδο ΕΕ, κρατών μελών και βιομηχανίας, και να λαμβάνουν υπόψη ολόκληρο τον κύκλο ζωής των προϊόντων και των υπηρεσιών, με βάση τη μεθοδολογία του αποτυπώματος, μετρώντας κατ' ελάχιστο τη χρήση του εδάφους, των υδάτων και των υλικών, και τις εκπομπές άνθρακα·

19.  καλεί την Επιτροπή να προτείνει, έως το τέλος του 2015, στόχο για την αύξηση κατά 30%, σε σχέση με το 2014, της αποδοτικότητας των πόρων σε επίπεδο ΕΕ έως το 2030, καθώς και μεμονωμένους στόχους για κάθε κράτος μέλος· τονίζει ότι, προκειμένου να μπορούν να υλοποιηθούν οι στόχοι για την αποδοτική χρήση των πόρων, πρέπει να βασίζονται σε δείκτες·

20.  καλεί την Επιτροπή να προωθήσει μέσω διεθνών συμβάσεων τη χρήση δεικτών για την αποδοτική χρήση των πόρων, προκειμένου να υπάρχει συγκρισιμότητα μεταξύ οικονομικών κλάδων και οικονομιών και να εξασφαλίζονται ίσοι όροι ανταγωνισμού, όπως επίσης για να στηριχτούν ο διάλογος και η συνεργασία με τρίτες χώρες·

21.  τονίζει ότι οι εν λόγω δείκτες θα πρέπει να συμπεριληφθούν στο Ευρωπαϊκό Εξάμηνο και σε όλες τις εκτιμήσεις αντικτύπου·

Πολιτική προϊόντων και οικολογική σχεδίαση

22.  τονίζει τη σημασία που έχει μια καλά μελετημένη πολιτική προϊόντων η οποία αυξάνει την αναμενόμενη διάρκεια ζωής των προϊόντων, την ανθεκτικότητα, τη δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης και την ανακυκλωσιμότητα· επισημαίνει ότι η ποσότητα πόρων που χρησιμοποιεί ένα προϊόν στη διάρκεια ζωής του, καθώς επίσης η επιδιορθωσιμότητα, η δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης και η ανακυκλωσιμότητά του, καθορίζονται σε μεγάλο βαθμό κατά τη φάση σχεδίασής του· καλεί την Επιτροπή να προωθήσει μια προσέγγιση κύκλου ζωής στις πολιτικές για τα προϊόντα, μεταξύ άλλων μέσω της ανάπτυξης εναρμονισμένων μεθοδολογιών για την εκτίμηση των περιβαλλοντικών αποτυπωμάτων των προϊόντων·

23.  καλεί, εν προκειμένω, την Επιτροπή, να υποβάλει φιλόδοξο πρόγραμμα εργασίας και να εφαρμόσει πλήρως και με αποφασιστικότητα τις απαιτήσεις οικολογικής σχεδίασης της ισχύουσας οδηγίας για τον οικολογικό σχεδιασμό με νέα και επικαιροποιημένα μέτρα εφαρμογής, ξεκινώντας με την άμεση έγκριση των μέτρων που έχουν ήδη καταρτιστεί·

24.  καλεί την Επιτροπή να προτείνει την επανεξέταση της οδηγίας για τον οικολογικό σχεδιασμό και της λοιπής νομοθεσίας σχετικά με την πολιτική για τα προϊόντα έως το τέλος του 2016, με βάση εκτίμηση επιπτώσεων, ενσωματώνοντας τις εξής σημαντικές αλλαγές: διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής των απαιτήσεων οικολογικής σχεδίασης για την κάλυψη όλων των βασικών ομάδων προϊόντων, και όχι μόνο των συνδεόμενων με την ενέργεια προϊόντων· σταδιακή ενσωμάτωση όλων των σχετικών χαρακτηριστικών για την αποδοτικότητα των πόρων στις υποχρεωτικές απαιτήσεις του σχεδιασμού προϊόντων· καθιέρωση υποχρεωτικού «διαβατηρίου προϊόντος» με βάση τις εν λόγω απαιτήσεις· εφαρμογή διαδικασιών αυτοπαρακολούθησης και διενέργεια ανεξάρτητων ελέγχων με σκοπό την εξασφάλιση της συμμόρφωσης των προϊόντων με τα εν λόγω πρότυπα· και καθορισμός οριζόντιων απαιτήσεων, μεταξύ άλλων όσον αφορά τη διάρκεια, την επιδιορθωσιμότητα, τη δυνατότητα επαναχρησιμοποίησης και την ανακυκλωσιμότητα·

25.  καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει, βάσει ανάλυσης κόστους-οφέλους, τη δυνατότητα καθορισμού ελάχιστων τιμών για τα ανακυκλωμένα υλικά που περιέχονται σε νέα προϊόντα, στο πλαίσιο της μελλοντικής αναθεώρησης της οδηγίας για τον οικολογικό σχεδιασμό·

26.  καλεί την Επιτροπή να αναπτύξει μέτρα κατά της προγραμματισμένης απαξίωσης και να αναπτύξει περαιτέρω ένα σύνολο προτύπων για την κυκλική οικονομία, το οποίο να περιλαμβάνει την ανακαίνιση και την επισκευή, τη διευκόλυνση της αποσυναρμολόγησης, και την αποδοτική χρήση πρώτων υλών, ανανεώσιμων πόρων και ανακυκλωμένων υλικών στα προϊόντα·

27.  υπενθυμίζει ότι, κατά τον σχεδιασμό μιας επιτυχημένης κυκλικής οικονομίας, σημαντικό ρόλο διαδραματίζουν μεταξύ άλλων η διαθεσιμότητα τυποποιημένων και διαρθρωμένων συστατικών μερών, ο σχεδιασμός της αποσυναρμολόγησης, η σχεδίαση προϊόντων για μεγάλη διάρκεια, καθώς και οι αποδοτικές παραγωγικές διαδικασίες· καλεί την Επιτροπή να αναλάβει σχετικές ενέργειες για να εξασφαλίσει ότι τα προϊόντα θα έχουν διάρκεια και θα μπορούν να αναβαθμιστούν, να επαναχρησιμοποιηθούν, να ανακατασκευαστούν, να επιδιορθωθούν, να ανακυκλωθούν και τελικά να αποσυναρμολογηθούν προκειμένου να δημιουργήσουν νέους πόρους, καθώς και ότι τα μέρη των προϊόντων που περιέχουν επικίνδυνες ουσίες θα προσδιορίζονται με σαφήνεια στα εγχειρίδια χρήσης, για να διευκολύνεται ο διαχωρισμός τους πριν από την ανακύκλωση·

28.  επισημαίνει ότι είναι καθοριστικό να ευαισθητοποιηθούν περισσότερο οι καταναλωτές και να αυξηθεί ο ενεργός ρόλος τους·

29.  καλεί την Επιτροπή να προτείνει την επέκταση των ελάχιστων εγγυήσεων ανθεκτικών καταναλωτικών αγαθών, προκειμένου να επεκταθεί η αναμενόμενη διάρκεια ζωής των προϊόντων, και να διευκρινίσει ότι, σύμφωνα με την οδηγία 1999/44/ΕΚ, οι πωλητές καταναλωτικών αγαθών θα πρέπει να εξετάζουν τα ελαττώματα που εμφανίζονται κατά τα πρώτα δύο έτη της νόμιμης εγγύησης και να χρεώνουν τους καταναλωτές μόνο αν το ελάττωμα έχει προκληθεί από ακατάλληλη χρήση·

30.  καλεί την Επιτροπή να προτείνει κατάλληλα μέτρα για τη διαθεσιμότητα ανταλλακτικών προκειμένου να εξασφαλίζεται η επιδιορθωσιμότητα των προϊόντων κατά τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους·

31.  καλεί την Επιτροπή, τα κράτη μέλη και τον ευρωπαϊκό οργανισμό χημικών προϊόντων (ECHA) να εντείνουν τις προσπάθειές τους για την υποκατάσταση των ουσιών που προκαλούν πολύ μεγάλη ανησυχία και τον περιορισμό των ουσιών που συνεπάγονται απαράδεκτο κίνδυνο για την υγεία του ανθρώπου και το περιβάλλον, στο πλαίσιο του κανονισμού REACH, μεταξύ άλλων ως μέσο εκπλήρωσης της απαίτησης του 7ου προγράμματος δράσης για το περιβάλλον σχετικά με την ανάπτυξη μη τοξικών κύκλων υλικών, ώστε τα υλικά που ανακυκλώνονται να χρησιμοποιούνται ως σημαντική, αξιόπιστη πηγή πρώτων υλών για την Ένωση· καλεί, εν προκειμένω, την Επιτροπή να άρει άμεσα τη μονομερή αναστολή της επεξεργασίας των συστάσεων του ECHA σε σχέση με τη συμπερίληψη των ουσιών που προκαλούν πολύ μεγάλη ανησυχία στο παράρτημα XIV του κανονισμού REACH, και να προχωρήσει άμεσα στη συμπερίληψη αυτών των ουσιών· τονίζει, σύμφωνα με την ιεράρχηση των αποβλήτων, ότι η πρόληψη έχει προτεραιότητα έναντι της ανακύκλωσης και ότι, αντίστοιχα, η ανακύκλωση δεν πρέπει να δικαιολογεί τη διαιώνιση της χρήσης επικίνδυνων παλαιών ουσιών·

32.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εντείνουν τις προσπάθειές τους για την αντικατάσταση επικίνδυνων ουσιών στο πλαίσιο της οδηγίας 2011/65/ΕΕ για τον περιορισμό της χρήσης ορισμένων επικίνδυνων ουσιών σε ηλεκτρικό και ηλεκτρονικό εξοπλισμό προκειμένου να δημιουργηθούν μη τοξικοί κύκλοι υλικών·

33.  καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν τον αποτελεσματικό έλεγχο της αγοράς προκειμένου να υπάρξει συμμόρφωση τόσο των ευρωπαϊκών όσο και των εισαγόμενων προϊόντων με τις απαιτήσεις οικολογικής σχεδίασης και πολιτικής των προϊόντων· καλεί τα κράτη μέλη, προκειμένου να εξασφαλιστεί η αποτελεσματική επιτήρηση της αγοράς, να προχωρήσουν χωρίς καθυστέρηση στη νομοθετική διαδικασία για την αναθεώρηση του κανονισμού σχετικά με την εποπτεία της αγοράς· επισημαίνει ότι κάθε περαιτέρω καθυστέρηση θα έβλαπτε τα συμφέροντα των επιχειρήσεων και των πολιτών·

Προς μηδενικά απόβλητα

34.  επισημαίνει την ανάλυση της Επιτροπής, η οποία δείχνει ότι η υιοθέτηση νέων στόχων για τα απόβλητα θα μπορούσε να δημιουργήσει 180 000 θέσεις εργασίας, να καταστήσει την Ευρώπη ανταγωνιστικότερη και να μειώσει τη ζήτηση για δαπανηρούς και σπάνιους πόρους(9)· εκφράζει την απογοήτευσή του για την απόσυρση της νομοθετικής πρότασης σχετικά με τα απόβλητα(10), αλλά θεωρεί την ανακοίνωση του Αντιπροέδρου Timmerman στη σύνοδο του Κοινοβουλίου τον Δεκέμβριο του 2014 ως ευκαιρία για μια νέα και πιο φιλόδοξη δέσμη για την κυκλική οικονομία·

35.  καλεί την Επιτροπή να υποβάλει την ανακοινωθείσα πρόταση σχετικά με την επανεξέταση της νομοθεσίας περί αποβλήτων έως το τέλος του 2015, εφαρμόζοντας με συνέπεια την ιεράρχηση των αποβλήτων, και να συμπεριλάβει τα ακόλουθα σημεία:

   σαφείς και αδιαμφισβήτητους ορισμούς·
   ανάπτυξη μέτρων πρόληψης δημιουργίας αποβλήτων·
   καθορισμός δεσμευτικών στόχων όσον αφορά τη μείωση των αστικών, εμπορικών και βιομηχανικών αποβλήτων, με προθεσμία έως το 2025·
   καθορισμός σαφών ελάχιστων απαιτήσεων για διευρυμένη ευθύνη των παραγωγών με στόχο την εξασφάλιση διαφάνειας και αποτελεσματικότητας όσον αφορά το κόστος των καθεστώτων διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού·
   έγκριση της αρχής «πληρωμή κατά την απόρριψη» όσον αφορά τα υπολειμματικά απόβλητα σε συνδυασμό με καθεστώτα χωριστής συλλογής με σκοπό την προώθηση ανακυκλώσιμων υλικών υψηλής ποιότητας· – καθιέρωση υποχρεωτικής χωριστής συλλογής των βιολογικών αποβλήτων έως το 2020·
   αύξηση των στόχων ανακύκλωσης και προετοιμασίας για επαναχρησιμοποίηση των αστικών στερεών αποβλήτων τουλάχιστον στο 70% και της ανακύκλωσης αποβλήτων από συσκευασίες στο 80% έως το 2030, βάσει αξιόπιστης μεθόδου υποβολής στοιχείων στο πλαίσιο της οποίας δεν θα είναι δυνατό τα απορριπτόμενα απόβλητα (αποτεφρωμένα ή θαμμένα) να αναφέρονται ως ανακυκλωμένα απόβλητα, και εφαρμογή της ίδιας εναρμονισμένης μεθόδου σε όλα τα κράτη μέλη με εξωτερική επαλήθευση των στατιστικών στοιχείων· υποχρέωση των ανακυκλωτών να υποβάλλουν στοιχεία σχετικά με τις εισερχόμενες ποσότητες αποβλήτων στη μονάδα διαλογής, και σχετικά με τις εξερχόμενες ποσότητες ανακυκλώσιμων υλικών από τις μονάδες διαλογής·
   αυστηρός περιορισμός της αποτέφρωσης, με ή χωρίς ανάκτηση ενέργειας, έως το 2020, σε μη ανακυκλώσιμα ή μη βιοαποικοδομήσιμα απόβλητα·
   δεσμευτική, προοδευτική μείωση κάθε υγειονομικής ταφής, σύμφωνα με τις απαιτήσεις για την ανακύκλωση, σε τρεις φάσεις (2020, 2025 και 2030), με απώτερο στόχο την απαγόρευση όλων των δραστηριοτήτων υγειονομικής ταφής, με εξαίρεση ορισμένα επικίνδυνα απόβλητα και κατάλοιπα αποβλήτων για τα οποία η υγειονομική ταφή είναι η καταλληλότερη από περιβαλλοντική άποψη επιλογή·
   παρότρυνση των κρατών μελών να προβούν στην επιβολή τελών στην υγειονομική ταφή και την αποτέφρωση·

36.  τονίζει την ανάγκη και την προστιθέμενη αξία των ευρωπαϊκών στόχων όσον αφορά την πολιτική για τα απόβλητα, αφενός για την ασφάλεια δικαίου και τη μακροπρόθεσμη προβλεψιμότητα, και τη δημιουργία ίσων όρων ανταγωνισμού στην εσωτερική αγορά, και αφετέρου για τη διασφάλιση της προστασίας και της βελτίωσης του περιβάλλοντος διαβίωσης όλων των πολιτών της ΕΕ·

37.  καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προαγάγει τους ίδιους στόχους για όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, ώστε να διασφαλιστεί το ίδιο υψηλό επίπεδο προστασίας του περιβάλλοντος σε ολόκληρη την ΕΕ και να αποφευχθεί η υπονόμευση της ενιαίας αγοράς·

38.  καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει την πλήρη και ορθή υλοποίηση των στόχων της υφιστάμενης νομοθεσίας περί αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένης ιδιαίτερα της υποχρέωσης για συστήματα χωριστής συλλογής αποβλήτων, προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι τα κράτη μέλη θα εντείνουν τις προσπάθειές τους για την επίτευξη των υφιστάμενων στόχων και τη θέσπιση μέτρων στήριξης των κρατών μελών στην εφαρμογή των κατάλληλων μέσων για την επίτευξη των στόχων εντός των προθεσμιών·

39.  τονίζει ότι, προκειμένου να διασφαλιστεί η βέλτιστη δυνατή χρήση του διαθέσιμου δυναμικού διαχείρισης αποβλήτων στην ΕΕ, απαιτείται καλύτερος σχεδιασμός και ανταλλαγή πληροφοριών για την αποφυγή υπερβάλλουσας παραγωγικής ικανότητας·

40.  καλεί την Επιτροπή να διερευνήσει περαιτέρω τη σκοπιμότητα πρότασης σχετικά με τη θέσπιση κανονιστικού πλαισίου ενισχυμένης ανασκαφής χωματερών, ώστε να είναι δυνατή η ανάκτηση δευτερογενών πρώτων υλών που περιέχονται σε υφιστάμενους χώρους υγειονομικής ταφής, και να εξετάσει την ανάπτυξη ενός καθεστώτος περιβαλλοντικής αδειοδότησης για τη βιομηχανία ανακύκλωσης·

41.  ζητεί από την Επιτροπή να εξασφαλίσει μεγαλύτερη διαφάνεια και καλύτερους έλεγχους για να μην μεταφέρονται απόβλητα σε χώρες με περιβαλλοντικά και κοινωνικά πρότυπα χαμηλότερα από εκείνα της ΕΕ·

42.  καλεί την Επιτροπή να καταβάλει, από κοινού με τα κράτη μέλη, περισσότερες προσπάθειες για την καταπολέμηση της παράνομης εξαγωγής αποβλήτων μετά την κατανάλωση·

43.  καλεί την Επιτροπή να καθορίσει, στο πλαίσιο της οδηγίας-πλαισίου για τα απόβλητα, ελάχιστες απαιτήσεις όσον αφορά τον καθορισμό των εθνικών προγραμμάτων πρόληψης, και να καθορίσει ένα σύνολο στόχων και δεικτών που θα καθιστούν εφικτή τη σύγκριση των αποτελεσμάτων στα επιμέρους κράτη μέλη·

44.  καλεί την Επιτροπή να αντιμετωπίσει τις συγκεκριμένες προκλήσεις στον τομέα των αποβλήτων και να αναλάβει δράση σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής για την κυκλική οικονομία (COM(2014)0398)· παροτρύνει τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να διασφαλίσουν την κινητοποίηση των χρηματοδοτικών πόρων της ΕΕ για την υποστήριξη της επίτευξης στόχων της ολοκληρωμένης διαχείρισης αποβλήτων, όπως η χωριστή συλλογή και η ανάπτυξη υποδομών ανακύκλωσης·

45.  καλεί την Επιτροπή να προτείνει έναν στόχο για τη μείωση των θαλάσσιων απορριμμάτων κατά 50% έως το 2025 σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2014·

46.  τονίζει την ανάγκη διατύπωσης στόχων σχετικά με τη συλλογή και την ανακύκλωση συγκεκριμένων κρίσιμων μετάλλων δεδομένης της αυξανόμενης σπανιότητάς τους και για τη μείωση της εξάρτησης·

47.  καλεί την Επιτροπή να προτείνει, μέχρι το τέλος του 2015, στόχους, μέτρα και μέσα για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της σπατάλης τροφίμων, καθορίζοντας μεταξύ άλλων δεσμευτικό στόχο για τη μείωση της σπατάλης τροφίμων κατά 30% τουλάχιστον έως το 2025, στους τομείς της μεταποίησης, του λιανικού εμπορίου/διανομής, των υπηρεσιών εστίασης/φιλοξενίας και στα νοικοκυριά· καλεί την Επιτροπή να προωθήσει στα κράτη μέλη τη δημιουργία συμβάσεων που να προβλέπουν ότι τα καταστήματα λιανικής του τομέα των τροφίμων θα διανέμουν τα απούλητα προϊόντα τους σε φιλανθρωπικές οργανώσεις· καλεί την Επιτροπή, στο πλαίσιο της εκτίμησης επιπτώσεων σε σχέση με νέες νομοθετικές προτάσεις, να αποτιμά τον δυνητικό αντίκτυπό τους όσον αφορά τη σπατάλη τροφίμων·

Βιώσιμα κτίρια

48.  επιδοκιμάζει την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Ευκαιρίες αποδοτικής χρήσης των πόρων στον οικοδομικό τομέα» (COM(2014)0445)· θεωρεί ότι απαιτείται ειδική προσέγγιση για τον οικοδομικό τομέα, με βάση χάρτη πορείας και τους μακροπρόθεσμους στόχους του·

49.  καλεί την Επιτροπή να προτείνει την πλήρη εφαρμογή των αρχών και απαιτήσεων της κυκλικής οικονομίας στον τομέα των κτιρίων και να αναπτύξει περαιτέρω το πλαίσιο πολιτικής για την αποδοτική χρήση των πόρων στα κτίρια – αυτό περιλαμβάνει την ανάπτυξη δεικτών, προτύπων και μεθόδων, και απαιτήσεων ποιότητας όσον αφορά τη χρήση γης και τον πολεοδομικό σχεδιασμό, την αρχιτεκτονική, τη δομική μηχανική, την κατασκευή, τη συντήρηση, την προσαρμοσιμότητα, την ενεργειακή απόδοση, την ανακαίνιση και επαναχρησιμοποίηση, και την ανακύκλωση· επισημαίνει ότι οι δείκτες που αφορούν τα βιώσιμα κτίρια θα πρέπει να περιλαμβάνουν επίσης τη δημιουργία «πράσινων» υποδομών, όπως οι «πράσινες» οροφές· τονίζει τη σημασία μιας ολιστικής θεώρησης του κτιριακού δυναμικού της Ευρώπης, με σαφείς και φιλόδοξους στόχους σε μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη βάση, και της χάραξης χαρτών πορείας για την υλοποίηση του οράματος αυτού·

50.  θεωρεί ότι η ποιότητα του αέρα στους εσωτερικούς χώρους και η ευημερία και οι κοινωνικές ανάγκες των χρηστών θα πρέπει να ενσωματωθούν στην εκτίμηση βιωσιμότητας των κτιρίων·

51.  καλεί την Επιτροπή να αναπτύξει, στο πλαίσιο των γενικών δεικτών για την αποδοτικότητα των πόρων, δείκτες αξιολόγησης της βιωσιμότητας των κτιρίων σε όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους, με τη χρήση υφιστάμενων προτύπων και μεθόδων και με βάση μια προσέγγιση βασισμένη στην περιβαλλοντική, οικονομική και κοινωνική βιωσιμότητα·

52.  ζητεί από την Επιτροπή να διαπιστώσει αν οι αρχές και τα πρότυπα της βέλτιστης διαθέσιμης τεχνολογίας θα μπορούσαν να επεκταθούν σε όλα τα υλικά και τα μέρη κτιρίων, και να αναπτύξει ένα «διαβατήριο κτιρίων» που θα λαμβάνει υπόψη τη συνολική διάρκεια ζωής ενός κτιρίου·

53.  θεωρεί ότι καθώς έχει ήδη καλυφθεί το 90% του δομημένου περιβάλλοντος του 2050, θα πρέπει να θεσπιστούν ειδικές απαιτήσεις και φορολογικά κίνητρα για τον τομέα της ανακαίνισης κτιρίων ώστε το ενεργειακό αποτύπωμα των κτιρίων να βελτιωθεί έως το 2050· καλεί, ως εκ τούτου, την Επιτροπή να αναπτύξει μια μακροπρόθεσμη στρατηγική για την ανακαίνιση των υφιστάμενων κτιρίων και να αναβαθμίσει τον ρόλο των εθνικών στρατηγικών ανακαίνισης που θεσπίστηκαν με την οδηγία 2012/27/ΕΕ σχετικά με την ενεργειακή απόδοση·

54.  καλεί τα κράτη μέλη να διευκολύνουν τη βελτίωση της ανακύκλωσης μέσω της ανάπτυξης υποδομών επιλεκτικής συλλογής και ανακύκλωσης στον κατασκευαστικό κλάδο·

55.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εξετάσουν το ενδεχόμενο της διενέργειας ελέγχων πριν από την κατεδάφιση (αξιολόγηση ενός κτιρίου πριν από την αποδόμηση ή την κατεδάφιση προκειμένου να περιγραφούν τα υλικά που υπάρχουν και να καθοριστεί ποια συστατικά θα μπορούσαν να διαχωριστούν για ανακύκλωση), καθώς και της επιτόπου διαλογής των ανακυκλώσιμων υλικών (από την επιτόπου διαλογή προκύπτουν συνήθως δευτερογενείς πρώτες ύλες με υψηλότερη καθαρότητα από τα προϊόντα ανακύκλωσης στη μονάδα κατεργασίας· η διαδικασία αυτή μπορεί να συμβάλει στη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων των μεταφορών, π.χ. μέσω της επιτόπου σύνθλιψης/συμπαγοποίησης)·

56.  επισημαίνει ότι το σκυρόδεμα είναι ένα από τα πλέον χρησιμοποιούμενα υλικά στον κατασκευαστικό κλάδο· καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει τις δυνατότητες μεγαλύτερης ανακύκλωσης του σκυροδέματος στον κατασκευαστικό κλάδο, όπως συμβαίνει στη Γερμανία και την Ελβετία·

Αναπτυσσόμενες αγορές για δευτερογενείς πρώτες ύλες

57.  καλεί την Επιτροπή να αναπτύξει μέτρα για τη διευκόλυνση της ανάπτυξης των αγορών με στόχο την παροχή υψηλής ποιότητας δευτερογενών πρώτων υλών και την ανάπτυξη της επιχειρηματικής δραστηριότητας βάσει της επαναχρησιμοποίησης δευτερογενών πρώτων υλών·

58.  θεωρεί ότι ένα μακροπρόθεσμο και προβλέψιμο πλαίσιο άσκησης πολιτικής θα συμβάλει στην τόνωση του επιπέδου επενδύσεων και δράσης που είναι αναγκαίο για να αναπτυχθούν πλήρως οικολογικότερες τεχνολογίες και να προωθηθούν βιώσιμες επιχειρηματικές λύσεις· τονίζει ότι οι δείκτες και οι στόχοι αποδοτικής χρήσης των πόρων που θα στηρίζονται σε αξιόπιστη συλλογή δεδομένων θα παρέχουν στα δημόσια και ιδιωτικά κέντρα λήψης αποφάσεων την αναγκαία καθοδήγηση για τον μετασχηματισμό της οικονομίας·

59.  τονίζει ότι είναι σημαντικό να προωθήσουν η Επιτροπή και τα κράτη μέλη τη διαμόρφωση προγραμμάτων βιομηχανικής συμβίωσης που υποστηρίζουν τη δημιουργία βιομηχανικών συνεργιών για την επαναχρησιμοποίηση και την ανακύκλωση και βοηθούν τις επιχειρήσεις –ιδίως τις ΜΜΕ– να ανακαλύψουν τον τρόπο με τον οποίο η ενέργεια, τα απόβλητα και τα υποπροϊόντα τους μπορούν να χρησιμεύσουν ως πόροι για άλλους· επισημαίνει παρόμοιες έννοιες, όπως η «από λίκνο σε λίκνο» και η βιομηχανική οικολογία·

Άλλα μέτρα

60.  καλεί την Επιτροπή να προτείνει διαδικασίες δημόσιων συμβάσεων στις οποίες τα επαναχρησιμοποιούμενα, επισκευασμένα, ανακατασκευασμένα, ανακαινισμένα και λοιπά βιώσιμα και αποδοτικά ως προς τη χρήση των πόρων προϊόντα και λύσεις πρέπει να προτιμώνται ή, σε αντίθετη περίπτωση, να εφαρμόζεται η αρχή «συμμόρφωση ή αιτιολόγηση»·

61.  υπογραμμίζει την ανάγκη για ένα φορολογικό πλαίσιο που θα είναι σύμφωνο με την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», δίνοντας έτσι τα σωστά σήματα για επενδύσεις στην αποδοτική χρήση των πόρων, τον εκσυγχρονισμό των διαδικασιών παραγωγής και την κατασκευή πιο επιδιορθώσιμων και μακροβιότερων προϊόντων· ζητεί από τα κράτη μέλη να επιδιώξουν την επίτευξη προόδου στον συγκεκριμένο τομέα στο πλαίσιο της διαδικασίας του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου(11)·

62.  καλεί την Επιτροπή να μελετήσει και να προτείνει μέτρα φορολογικού χαρακτήρα, όπως είναι η μείωση του ΦΠΑ για τα ανακυκλωμένα, επαναχρησιμοποιούμενα και ενεργειακά αποδοτικά προϊόντα·

63.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν πλήρως το πράσινο σχέδιο δράσης για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις·

64.  καλεί την Επιτροπή να αναπτύξει ένα πλαίσιο πολιτικής για τις θρεπτικές ύλες με σκοπό την ενίσχυση της ανακύκλωσης, την υποστήριξη της καινοτομίας, τη βελτίωση των συνθηκών της αγοράς και τη συνεκτίμηση της διάστασης της διατηρήσιμης χρήσης τους στη νομοθεσία της ΕΕ για τα λιπάσματα, τα τρόφιμα, τα ύδατα και τα απόβλητα·

65.  προτρέπει την Επιτροπή να υποβάλει μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2016 την ανακοίνωση για τα βιώσιμα τρόφιμα, η οποία έχει αναβληθεί επανειλημμένως από το 2013· υπογραμμίζει πως, δεδομένου ότι για την παραγωγή και κατανάλωση τροφίμων χρησιμοποιείται σημαντική ποσότητα πόρων, η ανακοίνωση θα πρέπει να καλύπτει συνολικά την ανεπάρκεια πόρων στην αλυσίδα τροφίμων και θα ενθαρρύνει την ανάπτυξη μιας βιώσιμης πολιτικής για τα τρόφιμα· καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει τη δυνατότητα αυξημένης χρήσης φιλικών προς το περιβάλλον συσκευασιών στα τρόφιμα, συμπεριλαμβανομένης της εξέτασης της σκοπιμότητας για προοδευτική αντικατάσταση των συσκευασιών τροφίμων με βιολογικά και βιοαποικοδομήσιμα υλικά, σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα·

66.  καλεί την Επιτροπή να δημιουργήσει μια μόνιμη πλατφόρμα για την αποδοτική χρήση των πόρων, με τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων, προκειμένου να ενθαρρύνει και να διευκολύνει την εφαρμογή των τελευταίων ερευνητικών πορισμάτων, την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών και την ανάδειξη μιας νέας βιομηχανικής σύνθεσης και νέων βιομηχανικών οικοσυστημάτων·

67.  καλεί την Επιτροπή να συγκροτήσει μια διατομεακή, κοινή μεταξύ των ΓΔ, ομάδα εργασίας για τη βιώσιμη χρηματοδότηση, με σκοπό την ενσωμάτωση των δεικτών αποδοτικής χρήσης των πόρων στα ολοκληρωμένα συστήματα υποβολής εκθέσεων και λογιστικής των επιχειρήσεων, σεβόμενη παράλληλα την εμπιστευτικότητα ορισμένων επιχειρηματικών πληροφοριών· καλεί επίσης την Επιτροπή να εξετάσει με ποιον τρόπο θα μπορούσε να ενσωματώσει την αποδοτική χρήση των πόρων και τους περιβαλλοντικούς κινδύνους στις αξιολογήσεις πιστοληπτικής ικανότητας και στις κεφαλαιακές απαιτήσεις των τραπεζών, μεταξύ άλλων, να αναπτύξει ένα ολοκληρωμένο σύστημα ασφάλισης για τους περιβαλλοντικούς κινδύνους και να ορίσει απαιτήσεις ενημέρωσης για τα επενδυτικά προϊόντα, με κατάλληλη αξιολόγηση αντικτύπου· πιστεύει ότι, σε αυτό το πλαίσιο, η Επιτροπή θα επωφεληθεί από τη συνεργασία με το UNEP σχετικά με τον σχεδιασμό ενός βιώσιμου χρηματοπιστωτικού συστήματος· ζητεί από την Επιτροπή να μελετήσει τις ισχύουσες προαιρετικές πρωτοβουλίες που αναλαμβάνονται στα κράτη μέλη με σκοπό την ενδεχόμενη ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών·

68.  καλεί την Επιτροπή να αναθεωρήσει τις πολιτικές συστάσεις της ευρωπαϊκής πλατφόρμας για την αποδοτική χρήση των πόρων όσον αφορά την ανάπτυξη προτύπων βιώσιμου πορισμού για ύλες και εμπορεύματα προτεραιότητας, δεδομένου ότι η βιώσιμη και υπεύθυνη άντληση πρωτογενών πρώτων υλών έχουν ζωτική σημασία για την αποδοτική χρήση των πόρων και την επίτευξη των στόχων της κυκλικής οικονομίας· επισημαίνει, στο πλαίσιο αυτό, την κοινή στήριξη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου στις προτάσεις της Επιτροπής σχετικά με την υπεύθυνη προμήθεια μετάλλων και ορυκτών από ζώνες συγκρούσεων·

69.  καλεί την Επιτροπή να επανεξετάσει τον ορισμό των «κρίσιμης σημασίας» πρώτων υλών, λαμβάνοντας περισσότερο υπόψη τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις και τους κινδύνους που απορρέουν από την εξόρυξη και την επεξεργασία τους, καθώς και τις αντίστοιχες δυνατότητες υποκατάστασής τους από δευτερογενή υλικά·

70.  τονίζει ότι όλες οι χρηματοδοτήσεις της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της χρηματοδότησης μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων (ΕΤΣΕ), του «Ορίζων 2020», του Ταμείου Συνοχής και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, πρέπει να κινητοποιηθούν για την προώθηση της αποδοτικής χρήσης των πόρων, σύμφωνα με την ιεράρχηση των αποβλήτων, και καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταργήσουν σταδιακά όλες τις επιζήμιες για το περιβάλλον επιδοτήσεις, περιλαμβανομένων και εκείνων που αφορούν την παραγωγή ενέργειας από το βιοαποικοδομήσιμο κλάσμα των βιομηχανικών και αστικών αποβλήτων με αποτέφρωση σύμφωνα με την οδηγία 2009/28/ΕΚ σχετικά με την προώθηση της χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και των άμεσων και έμμεσων επιδοτήσεων για τα ορυκτά καύσιμα·

71.  ζητεί, η χρηματοδότηση που χορηγείται από το πρόγραμμα της ΕΕ για την ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων και τις ΜΜΕ (COSME), το πρόγραμμα Ορίζων 2020 και τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά και επενδυτικά ταμεία να επικεντρωθεί περισσότερο στην ανάπτυξη βιώσιμων, καινοτόμων και αποδοτικών ως προς τους πόρους λύσεων, νέων επιχειρηματικών μοντέλων (όπως συστήματα μίσθωσης ή υπηρεσιών προϊόντων) και τη βελτίωση της σχεδίασης των προϊόντων και της αποδοτικής χρήσης υλικών στα προϊόντα, και των διαδικασιών·

72.  υπογραμμίζει ότι η έρευνα και η καινοτομία έχουν ζωτική σημασία για τη στήριξη της μετάβασης προς μια κυκλική οικονομία στην Ευρώπη και ότι είναι αναγκαία, στο πλαίσιο του προγράμματος «Ορίζων 2020», η συμβολή σε έργα έρευνας και καινοτομίας τα οποία μπορούν να καταδείξουν και να δοκιμάσουν στην πράξη την οικονομική και περιβαλλοντική βιωσιμότητα της κυκλικής οικονομίας· τονίζει, παράλληλα, ότι με την υιοθέτηση μιας συστημικής προσέγγισης, τα έργα αυτά μπορούν να διευκολύνουν την κατάρτιση ενός κανονισμού που θα ενθαρρύνει την καινοτομία και θα εφαρμόζεται ευκολότερα, μέσω του εντοπισμού κανονιστικών αβεβαιοτήτων, εμποδίων και/ή ελλείψεων που μπορούν να εμποδίσουν την ανάπτυξη επιχειρηματικών μοντέλων με βάση την αποδοτική χρήση των πόρων·

73.  ζητεί από την Επιτροπή να αξιοποιήσει όλες τις δυνατότητες που προσφέρουν το ψηφιακό θεματολόγιο και η τεχνολογία της πληροφορίας, για την προώθηση της αποδοτικής χρήσης των πόρων και τη μετάβαση σε μια κυκλική οικονομία·

74.  επισημαίνει ότι η ΕΕ διαθέτει μια ανοικτή οικονομία, που πραγματοποιεί εισαγωγές και εξαγωγές σε μια παγκόσμια αγορά· εφιστά την προσοχή στην ανάγκη να αντιμετωπιστεί, και σε διεθνές επίπεδο, το παγκόσμιο πρόβλημα της εξάντλησης των φυσικών πόρων· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να υποστηρίξουν ενεργά το έργο της διεθνούς επιτροπής φυσικών πόρων στο πλαίσιο του Περιβαλλοντικού Προγράμματος του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (UNEP), η οποία διερευνά καίρια ζητήματα παγκοσμίου εμβέλειας σχετικά με τους πόρους και αναπτύσσει πρακτικές λύσεις στους τομείς της χάραξης πολιτικής, της βιομηχανίας και της κοινωνίας·

75.  καλεί την Επιτροπή να λάβει τα αναγκαία μέτρα σε διεθνές επίπεδο για τη βελτίωση της ιχνηλασιμότητας των προϊόντων·

76.  τονίζει ότι η αύξηση της ενεργειακής απόδοσης μπορεί να συμβάλει στη μείωση της ενεργειακής εξάρτησης και της ενεργειακής φτώχειας στην ΕΕ, από την οποία πλήττονται περίπου 125 εκατομμύρια ευρωπαίοι πολίτες· παρατηρεί ότι η ενεργειακή απόδοση αξίζει να θεωρείται χωριστή πηγή ενέργειας, η προώθηση της οποίας συμβάλλει σημαντικά στην ανάπτυξη της βιομηχανίας της ΕΕ, στην απασχόληση και στη μείωση των λογαριασμών ενέργειας του πληθυσμού·

77.  καλεί την Επιτροπή να εξετάσει κατά πόσον η ισχύουσα και η σχεδιαζόμενη νομοθεσία θέτουν εμπόδια στην κυκλική οικονομία, στα υπάρχοντα καινοτόμα επιχειρηματικά μοντέλα ή την ανάδειξη νέων, όπως η οικονομία της μίσθωσης ή η κοινόχρηστη/συνεργατική οικονομία, ή αν υπάρχουν εν προκειμένω οικονομικά ή θεσμικά εμπόδια· καλεί την Επιτροπή να βελτιώσει την εν λόγω νομοθεσία και να αντιμετωπίζει τέτοια εμπόδια όπου απαιτείται· καλεί την Επιτροπή να επανεξετάσει τη σχετική νομοθεσία με στόχο τη βελτίωση των περιβαλλοντικών επιδόσεων και της αποδοτικότητας των προϊόντων από πλευράς χρήσης των πόρων σε όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής τους, την ενίσχυση της συνεκτικότητας μεταξύ των υπαρχόντων μέσων και την ανάπτυξη ενός πρωτοποριακού ρόλου·

78.  ζητεί από την Επιτροπή να αποσαφηνίσει τις σχετικές πτυχές της πολιτικής ανταγωνισμού της ΕΕ σε σχέση με την κυκλική οικονομία, κυρίως για να διευκρινίσει την ισορροπία μεταξύ των κίνδυνων αθέμιτης σύμπραξης στην αγορά και της ανάγκης για εμβάθυνση της συνεργασίας μεταξύ των κατασκευαστών και των προμηθευτών τους·

79.  καλεί την Επιτροπή να υποβάλει έκθεση στο Κοινοβούλιο σχετικά με όλα τα προαναφερθέντα μέτρα και να προτείνει τα επόμενα βήματα με χρονικό ορίζοντα το 2018·

o
o   o

80.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή και στα εθνικά κοινοβούλια.

(1) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2013)0584.
(2) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2014)0016.
(3) ΕΕ C 264 E της 13.9.2013, σ. 59.
(4) ΕΕ C 51 E της 22.2.2013, σ. 21.
(5) Δεν έχει δημοσιευθεί ακόμη στην Επίσημη Εφημερίδα.
(6) ΕΕ C 140 της 28.4.2015, σ. 37.
(7) The OECD Environment Programme, «Voluntary approaches to environmental policy», 2003.
(8) Ανακοίνωση της Επιτροπής, της 2ας Ιουλίου 2014, με τίτλο «Προς μια κυκλική οικονομία: πρόγραμμα μηδενικών αποβλήτων για την Ευρώπη» (COM(2014)0398).
(9) Υπηρεσιακό έγγραφο εργασίας της Επιτροπής, της 2ας Ιουλίου 2014, που περιλαμβάνει σύνοψη της εκτίμησης αντικτύπου που συνοδεύει την πρόταση οδηγίας που τροποποιεί τις οδηγίες για τα απόβλητα (SWD(2014)0208).
(10) Πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση των οδηγιών 2008/98/ΕΚ για τα απόβλητα, 94/62/ΕΚ για τις συσκευασίες και τα απορρίμματα συσκευασίας, 1999/31/ΕΚ για την υγειονομική ταφή των αποβλήτων, 2000/53/ΕΚ για τα οχήματα στο τέλος του κύκλου ζωής τους και 2006/66/ΕΚ σχετικά με τις ηλεκτρικές στήλες και τους συσσωρευτές και τα απόβλητα ηλεκτρικών στηλών και συσσωρευτών και 2012/19/ΕΕ σχετικά με τα απόβλητα ειδών ηλεκτρικού και ηλεκτρονικού εξοπλισμού (COM(2014)0397).
(11) Budget Europe, 2015, Country-Specific Recommendations in Support of the European Semester Process, σελίδα 6, http://www.foes.de/pdf/2015-02-25_CSR%20Recommendations_FINAL.pdf.

Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου