Ευρετήριο 
 Προηγούμενο 
 Επόμενο 
 Πλήρες κείμενο 
Διαδικασία : 2014/2210(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A8-0223/2015

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A8-0223/2015

Συζήτηση :

PV 07/09/2015 - 26
CRE 07/09/2015 - 26

Ψηφοφορία :

PV 08/09/2015 - 5.10
CRE 08/09/2015 - 5.10

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P8_TA(2015)0290

Κείμενα που εγκρίθηκαν
PDF 504kWORD 122k
Τρίτη 8 Σεπτεμβρίου 2015 - Στρασβούργο Οριστική έκδοση
Οικογενειακές επιχειρήσεις στην Ευρώπη
P8_TA(2015)0290A8-0223/2015

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 8ης Σεπτεμβρίου 2015 σχετικά με τις οικογενειακές επιχειρήσεις στην Ευρώπη (2014/2210(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 17 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

–  έχοντας υπόψη τα κριτήρια που καθορίστηκαν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2003 για τον ορισμό των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ),

–  έχοντας υπόψη το «πρόγραμμα δράσης για την επιχειρηματικότητα 2020» της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (COM(2012)0795),

–  έχοντας υπόψη την έκθεση του 2009, της ομάδας εμπειρογνωμόνων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με τίτλο «Επισκόπηση ζητημάτων που αφορούν τις οικογενειακές επιχειρήσεις: έρευνα, μέτρα πολιτικής και υφιστάμενες μελέτες»,

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 5ης Φεβρουαρίου 2013, σχετικά με τη βελτίωση της πρόσβασης των ΜΜΕ σε χρηματοδότηση(1),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 15ης Ιανουαρίου 2014, σχετικά με την αναβιομηχάνιση της Ευρώπης για την προαγωγή της ανταγωνιστικότητας και της βιωσιμότητας(2),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Προτεραιότητα στις μικρές επιχειρήσεις: Μια “Small Business Act” για την Ευρώπη» (COM(2008)0394),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων και της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων (A8-0223/2015),

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 17 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης προστατεύει την ιδιοκτησία·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι οικογενειακές επιχειρήσεις γενικά έχουν συμβάλει σημαντικά κατά το παρελθόν στην άνοδο της ευρωπαϊκής οικονομίας και διαδραμάτισαν σημαντικό ρόλο στην οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη, στη μείωση της ανεργίας, ιδίως μεταξύ των νέων, και στην επένδυση σε ανθρώπινο κεφάλαιο· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο πολυγενεακός χαρακτήρας των οικογενειακών επιχειρήσεων ενισχύει τη σταθερότητα της οικονομίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι οικογενειακές επιχειρήσεις διαδραματίζουν συνήθως κεφαλαιώδη ρόλο στην ανάπτυξη των περιφερειών από πλευράς απασχόλησης, μετάδοσης τεχνογνωσίας και περιφερειακής οργάνωσης· λαμβάνοντας υπόψη ότι η εφαρμογή πολιτικών προσανατολισμένων στις οικογενειακές επιχειρήσεις θα ενθάρρυνε την επιχειρηματικότητα και θα προσέφερε κίνητρα στις ευρωπαϊκές οικογένειες να ξεκινήσουν τις δικές τους οικογενειακές επιχειρήσεις·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με την Επετηρίδα οικογενειακών επιχειρήσεων της Ernst and Young, του 2014, το 85% του συνόλου των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων είναι οικογενειακές επιχειρήσεις, οι οποίες παρέχουν το 60% των θέσεων εργασίας στον ιδιωτικό τομέα·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι οικογενειακές επιχειρήσεις έχουν διάφορα μεγέθη, γεγονός που τους προκαλεί διάφορες δυσκολίες και προβλήματα·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, ενώ οι περισσότερες οικογενειακές επιχειρήσεις είναι ΜΜΕ, οι οικογενειακές επιχειρήσεις μπορεί να είναι μικρές, μεσαίες ή μεγάλες, εισηγμένες ή μη εισηγμένες στο χρηματιστήριο· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι επιχειρήσεις αυτές έχουν ευρέως εξισωθεί με τις ΜΜΕ, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το γεγονός ότι υπάρχουν επίσης πολύ μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες που είναι οικογενειακές επιχειρήσεις· λαμβάνοντας υπόψη ότι σε ορισμένα κράτη μέλη της ΕΕ, μικρός αριθμός οικογενειακών επιχειρήσεων δημιουργεί μεγάλο μέρος του συνολικού κύκλου εργασιών όλων των επιχειρήσεων και, ως εκ τούτου, συμβάλλει σημαντικά στη διατήρηση θέσεων εργασίας, και μάλιστα σε περίοδο κρίσης, στη δημιουργία και στην ανάπτυξη απασχόλησης και στην οικονομική επιτυχία της χώρας· λαμβάνοντας υπόψη ότι πολλές οικογενειακές επιχειρήσεις οι οποίες δεν εμπίπτουν πλέον στον ορισμό των ΜΜΕ αλλά ούτε μπορούν να θεωρηθούν μεγάλοι όμιλοι, αφενός αποκλείονται από ορισμένες δυνατότητες χρηματοδότησης και αφετέρου δεν απαλλάσσονται από ορισμένες διοικητικές υποχρεώσεις· λαμβάνοντας υπόψη ότι τούτο οδηγεί αναπόφευκτα σε περιττή γραφειοκρατία, η οποία συνεπάγεται σημαντική επιβάρυνση γενικά, ιδίως για τις οικογενειακές επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι σημαντικός αριθμός οικογενειακών επιχειρήσεων δραστηριοποιούνται σε περισσότερες από μία χώρες, γεγονός που σημαίνει ότι το μοντέλο της οικογενειακής επιχείρησης έχει διακρατική διάσταση·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η άμεση φορολογία και το κληρονομικό δίκαιο είναι αρμοδιότητες των κρατών μελών, και ότι ορισμένα κράτη μέλη έχουν θεσπίσει μέτρα για την υποστήριξη των οικογενειακών επιχειρήσεων και την αντιμετώπιση των προβληματισμών τους·

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι οικογενειακές επιχειρήσεις θεωρείται πως διαθέτουν υψηλό βαθμό ακεραιότητας και αξίες που διέπουν τις επιχειρηματικές τους δραστηριότητες, και εισάγουν υψηλά πρότυπα εταιρικής κοινωνικής ευθύνης έναντι των υπαλλήλων τους και του περιβάλλοντος, καλλιεργώντας παράλληλα ευνοϊκό κλίμα για την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι οικογενειακές επιχειρήσεις εγγυώνται συνήθως τη μετάδοση γνώσεων και δεξιοτήτων και σε ορισμένες περιπτώσεις διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στους κοινωνικούς δεσμούς·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι οικογενειακές γεωργικές μονάδες είναι το συνηθέστερο επιχειρηματικό μοντέλο και συμβάλλουν σημαντικά στην πρόληψη της εγκατάλειψης της υπαίθρου, ενώ σε πολλές περιπτώσεις αποτελούν τη μοναδική πηγή απασχόλησης στις περιφέρειες της Ευρώπης που υστερούν σε ανάπτυξη, ιδίως δε στις λιγότερο εκβιομηχανισμένες περιφέρειες· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι οικογενειακές γεωργικές νομάδες μπορούν να προσφέρουν ένα μοντέλο επιτυχίας, διότι γενικά εφαρμόζουν στην πράξη την αρχή της περιβαλλοντικής-κοινωνικής κυκλικής οικονομίας, και διότι στο πλαίσιο αυτό οι γυναίκες που έχουν ηγετικές θέσεις δεν συμβάλλουν μόνο στην επιχειρηματικότητα, αλλά και σε ορισμένες επικοινωνιακές και κοινωνικές δεξιότητες·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το έργο της ομάδας εμπειρογνωμόνων της Επιτροπής σχετικά με τις οικογενειακές επιχειρήσεις έχει ολοκληρωθεί εδώ και πάνω από μια πενταετία, και έκτοτε δεν έχει δρομολογηθεί καμία νέα ευρωπαϊκή πρωτοβουλία σε επίπεδο ΕΕ· λαμβάνοντας υπόψη ότι εξακολουθεί να υπάρχει έλλειψη έρευνας και δεδομένων σε εθνικό και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, για την κατανόηση των ιδιαίτερων αναγκών και δομών των οικογενειακών επιχειρήσεων·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν υπάρχει σε ευρωπαϊκό επίπεδο νομικά δεσμευτικός, συγκεκριμένος, απλός και εναρμονισμένος ορισμός των «οικογενειακών επιχειρήσεων»·

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, λόγω της έλλειψης ορισμού, δεν είναι δυνατή η συλλογή συγκρίσιμων δεδομένων στα κράτη μέλη της ΕΕ, για την ευαισθητοποίηση όσον αφορά την ιδιαίτερη κατάσταση, τις ανάγκες και τις οικονομικές επιδόσεις των οικογενειακών επιχειρήσεων· λαμβάνοντα υπόψη ότι αυτή η έλλειψη αξιόπιστων και συγκρίσιμων δεδομένων μπορεί να σταθεί εμπόδιο στη λήψη πολιτικών αποφάσεων και να έχει ως συνέπεια να μην ληφθούν υπόψη οι ανάγκες των οικογενειακών επιχειρήσεων·

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι οικογενειακές επιχειρήσεις, πέρα από την οικονομική τους σημασία, διαδραματίζουν επίσης σημαντικό ρόλο από κοινωνική άποψη·

ΙΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν υπάρχουν και στα 28 κράτη μέλη της ΕΕ ενώσεις ή άλλες δομές εκπροσώπησης συμφερόντων οι οποίες να καλύπτουν ειδικά τις ανάγκες των οικογενειακών επιχειρήσεων·

ΙΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι προσπάθειες σε επίπεδο ΕΕ για τόνωση της επιχειρηματικότητας και των νεοφυών επιχειρήσεων θα πρέπει να ενισχυθούν και να συμπληρωθούν με μεγαλύτερη έμφαση στη διευκόλυνση και την προώθηση της μακροπρόθεσμης επιβίωσης των οικογενειακών επιχειρήσεων·

ΙΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το μοντέλο των οικογενειακών επιχειρήσεων παρουσιάζει ανομοιόμορφη κατανομή στα κράτη μέλη· λαμβάνοντας υπόψη ότι σημαντικό μέρος των οικογενειακών επιχειρήσεων στην Ευρώπη έχουν διακρατικό χαρακτήρα και δραστηριοποιούνται σε διάφορα κράτη μέλη·

ΙΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γυναίκες στην ΕΕ έχουν, κατά μέσο όρο, 16% μικρότερο ωρομίσθιο συγκριτικά με τους άνδρες, ότι υπάρχουν ελάχιστες γυναίκες σε υψηλόβαθμες και ηγετικές θέσεις, και ότι εφαρμόζονται διαφορετικές εργασιακές πρακτικές και μισθολογικά συστήματα σε άνδρες και γυναίκες, πράγμα που δυσχεραίνει την οικονομική ανεξαρτησία των γυναικών, την πλήρη συμμετοχή τους στην αγορά εργασίας και την ισορροπία επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής·

ΙΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι συχνά ο ρόλος των γυναικών είναι αφανής ή εικονικός και ότι δεν αναγνωρίζεται επαρκώς η εργασιακή και η μισθολογική τους κατάσταση, πράγμα που έχει σοβαρές επιπτώσεις στις ασφαλιστικές τους εισφορές, στις συντάξεις και στις κοινωνικές τους παροχές, καθώς και σε επίπεδο αναγνώρισης των δεξιοτήτων τους, όπως φαίνεται από τα στοιχεία σχετικά με το χάσμα ως προς τις αμοιβές και τις συντάξεις των δύο φύλων(3)·

Σημασία για την οικονομία

1.  τονίζει ότι οι οικογενειακές επιχειρήσεις τείνουν να επιδεικνύουν υψηλή κοινωνική ευθύνη έναντι των εργαζομένων τους και διαχειρίζονται τους πόρους ενεργά και υπεύθυνα, κατά κανόνα δε υιοθετούν μια βιώσιμη και μακροπρόθεσμη προοπτική όσον αφορά το οικονομικό μέλλον της επιχείρησης («έντιμος έμπορος», υπεύθυνος ιδιοκτήτης ή διαχειριστής), και συνεπώς έχουν σημαντική συμβολή στις τοπικές τους κοινότητες και στην ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης, και δημιουργούν και διατηρούν θέσεις εργασίας·

2.  υπογραμμίζει ότι οι οικογενειακές επιχειρήσεις, λόγω της παράδοσής τους, είναι ισχυρά συνδεδεμένες με τον τόπο εγκατάστασής τους και, κατά συνέπεια, δημιουργούν και διατηρούν θέσεις εργασίας σε αγροτικές ή λιγότερο ελκυστικές περιοχές, συμβάλλοντας στην καταπολέμηση της δημογραφικής γήρανσης και της συρρίκνωσης του πληθυσμού που πλήττει μεγάλα τμήματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης· καλεί, επομένως, την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να μεριμνήσουν για τις απαραίτητες οικονομικά αποδοτικές υποδομές, προκειμένου να εξασφαλιστούν η ανταγωνιστικότητα, η ανανέωση, η ανάπτυξη και η βιωσιμότητα των επιχειρήσεων αυτών, ιδίως των μικρότερων και των νεοφυών μονάδων, και να διευκολυνθεί η διατομεακή και διασυνοριακή συνεργασία, βοηθώντας ώστε να μπορέσουν να αναπτυχθούν και να διεθνοποιηθούν·

3.  αναγνωρίζει ότι οι οικογενειακές επιχειρήσεις αποτελούν τη μεγαλύτερη πηγή δημιουργίας θέσεων απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα και, συνεπώς, ό,τι ωφελεί τη συνέχεια, την ανανέωση και την ανάπτυξη στον τομέα των οικογενειακών επιχειρήσεων ευνοεί τη συνέχεια, την ανανέωση και την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής οικονομίας·

4.  επισημαίνει ότι οι οικογενειακές επιχειρήσεις υψηλής ειδίκευσης, ειδικότερα, διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο ως προμηθευτές και φορείς καινοτομίας για μεγαλύτερες επιχειρήσεις και ότι, με τη μακρόπνοη και διαγενεακή προοπτική που υιοθετούν στην άσκηση της επιχειρηματικής δραστηριότητάς τους, παρέχουν υλική ασφάλεια στις επιχειρήσεις τις οποίες προμηθεύουν, συμβάλλοντας έτσι σε σημαντικό βαθμό στην οικονομική ανάπτυξη·

5.  υπενθυμίζει στην Επιτροπή το γεγονός ότι οι οικογενειακές επιχειρήσεις είναι στην πλειονότητά τους ΜΜΕ(4) και ότι, κατά συνέπεια, επιβάλλεται να εφαρμοστεί η αρχή «Σκέψου πρώτα σε μικρή κλίμακα», έτσι ώστε να προσαρμοστεί καλύτερα η ευρωπαϊκή νομοθεσία στις πραγματικότητες και τις ανάγκες των επιχειρήσεων αυτών και να τους επιτρέψει να επωφεληθούν από χρηματοδοτικά προγράμματα και μείωση της γραφειοκρατίας·

6.  επισημαίνει ότι οι οικογενειακές επιχειρήσεις μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην ενθάρρυνση μειονοτήτων και υποεκπροσωπούμενων ομάδων να συμμετέχουν στις τοπικές τους οικονομίες·

7.  επισημαίνει ότι το υψηλότερο επίπεδο εμπιστοσύνης μεταξύ των μελών της οικογένειας καθιστά τις οικογενειακές επιχειρήσεις πολύ ευέλικτες και ικανές να προσαρμόζονται γρήγορα στις αλλαγές του οικολογικού-κοινωνικού περιβάλλοντος· παράλληλα, η δραστηριοποίησή τους σε εξειδικευμένες αγορές για μεγάλα χρονικά διαστήματα επιτρέπει στις οικογενειακές επιχειρήσεις να διαπρέπουν στον εντοπισμό νέων ευκαιριών και καινοτομίας·

Χρηματοδότηση

8.  επισημαίνει ότι οι οικογενειακές επιχειρήσεις παρουσιάζουν συχνά σημαντικά υψηλότερο δείκτη ιδίου κεφαλαίου από ό,τι οι μη οικογενειακές επιχειρήσεις, καθώς και ότι ο εν λόγω υψηλός δείκτης ιδίου κεφαλαίου εξασφαλίζει την οικονομική σταθερότητα των επιχειρήσεων και της συνολικής οικονομίας, παρέχοντας, παράλληλα, περιθώρια για την πραγματοποίηση πρόσθετων επενδύσεων στην επιχείρηση, τα οποία δεν θα πρέπει να περιοριστούν περαιτέρω·

9.  καλεί, στο πλαίσιο αυτό, τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν ότι οι εθνικές διατάξεις σχετικά με τη φορολογία κληρονομιών και δωρεών, το χρέος και τα ίδια κεφάλαια, και τη φορολογία των επιχειρήσεων στηρίζουν και δεν αποθαρρύνουν τη χρηματοδότηση μέσω ιδίων κεφαλαίων, που έχει ζωτική σημασία για τις οικογενειακές επιχειρήσεις· υπενθυμίζει ότι η άμεση φορολογία και το κληρονομικό δίκαιο αποτελούν αρμοδιότητες των κρατών μελών· καλεί, συνεπώς, τα κράτη μέλη να εξετάσουν τη «στρέβλωση χρέους» στο πλαίσιο των φορολογικών καθεστώτων τους αξιολογώντας τις επιπτώσεις της στη διάρθρωση της χρηματοδότησης των εταιρειών και το επίπεδο των επενδύσεων, και για να εξασφαλιστεί ίση μεταχείριση των ιδίων κεφαλαίων σε σχέση με τη χρηματοδότηση μέσω δανεισμού, ώστε να μην εμποδίζονται η διαδοχή της ιδιοκτησίας και οι μακροπρόθεσμες προοπτικές των οικογενειακών επιχειρήσεων· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εξετάσουν οποιαδήποτε διάκριση δημιουργούν τα φορολογικά συστήματα σε βάρος της χρηματοδότησης των επιχειρήσεων μέσω ιδίων κεφαλαίων στο πλαίσιο του θεμιτού ανταγωνισμού·

10.  υπογραμμίζει ότι η μακροπρόθεσμη εξασφάλιση της χρηματοδότησης των επιχειρήσεων έχει καταστεί βασικός παράγοντας ανταγωνιστικότητας· τονίζει, στο πλαίσιο αυτό, τη σημασία των σταθερών χρηματοπιστωτικών δομών σε διεθνές επίπεδο· καλεί την Επιτροπή να εξασφαλίσει ότι στο πλαίσιο της ρύθμισης των χρηματοπιστωτικών αγορών δεν προκύπτουν περιττές επιβαρύνσεις για τις επιχειρήσεις·

11.  καλεί την Επιτροπή να εξετάσει την επέκταση των δικαιούχων όλων των υφιστάμενων μέσων για τις ΜΜΕ και/ή τους επιχειρηματίες, ιδίως του COSME, στις οικογενειακές επιχειρήσεις μεσαίας κεφαλαιοποίησης·

12.  υπογραμμίζει ότι λόγω της χρηματοπιστωτικής κρίσης και του δυσμενούς οικονομικού κύκλου, πολλές από τις λειτουργίες των οικογενειακών επιχειρήσεων υποχρηματοδοτούνται, και ότι είναι σημαντικό οι οικογενειακές επιχειρήσεις να έχουν ανοικτή και εύκολη πρόσβαση σε εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης·

13.  επισημαίνει εν προκειμένω την ανάγκη προώθησης εναλλακτικών μορφών δανεισμού προς τις οικογενειακές επιχειρήσεις, όπως οι πιστωτικές ενώσεις·

Προκλήσεις

14.  επισημαίνει ότι για το 35% των επιχειρήσεων που δεν επενδύουν σε αγορές του εξωτερικού, βασικός λόγος είναι η ελλιπής γνώση των ξένων αγορών και η έλλειψη πείρας σε σχέση με τη διεθνοποίηση· καλεί, επομένως, την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διαθέτουν, ιδίως για τις μικρότερες οικογενειακές επιχειρήσεις, πληροφορίες σχετικά με ευκαιρίες διεθνοποίησης, μέσω της διαδικτυακής πύλης για τη διεθνοποίηση των ΜΜΕ και της ευρωπαϊκής πλατφόρμας συνεργασίας συνεργατικών σχηματισμών (ECCP), και να μεριμνούν για την καλύτερη ανταλλαγή εμπειριών και βέλτιστων πρακτικών, συμπεριλαμβανομένων των δυνατοτήτων διεθνοποίησης μέσω του διαδικτύου· καλεί, επιπλέον, τα κράτη μέλη να προσφέρουν υπηρεσίες υποστήριξης στις επιχειρήσεις που προτίθενται να επενδύσουν σε διεθνές επίπεδο, για παράδειγμα παρέχοντάς τους πληροφορίες ή εγγυήσεις εξαγωγικής πίστωσης, αίροντας τους φραγμούς στο εμπόριο και προωθώντας ειδική εκπαίδευση για την καλλιέργεια πνεύματος επιχειρηματικότητας στο πλαίσιο οικογενειακής επιχείρησης·

15.  επισημαίνει ότι η αυξημένη διεθνοποίηση των οικογενειακών επιχειρήσεων παρέχει περισσότερες ευκαιρίες για μεγέθυνση της οικονομίας και τη δημιουργία περισσότερων θέσεων εργασίας· καλεί, συνεπώς, την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να παρέχουν στις μικρότερες οικογενειακές επιχειρήσεις βοήθεια για την καλύτερη αξιοποίηση της ψηφιακής υποδομής·

16.  αναγνωρίζει ότι το φορολογικό, νομικό και διοικητικό περιβάλλον στο οποίο λειτουργούν οι οικογενειακές επιχειρήσεις (και οι επιχειρήσεις που τις διαχειρίζονται οι ιδιοκτήτες τους) καθορίζεται από το συνδυαστικό αποτέλεσμα της εταιρικής νομοθεσίας και του ιδιωτικού δικαίου·

17.  επισημαίνει ότι το 87% των ιδιοκτητών οικογενειακών επιχειρήσεων θεωρεί ότι η διατήρηση του ελέγχου της επιχείρησης αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες επιτυχίας(5)· επισημαίνει ότι, σύμφωνα με το «πρόγραμμα δράσης για την επιχειρηματικότητα 2020»(6) της Επιτροπής, οι μεγαλύτερες προκλήσεις που μπορεί να αντιμετωπίσει μια οικογενειακή επιχείρηση είναι η μεταβίβαση της κυριότητας της επιχείρησης και η μεταβίβαση της διαχείρισης από τη μία γενιά στην επόμενη·

18.  επισημαίνει ότι οι μικρές και μεσαίες οικογενειακές επιχειρήσεις έρχονται συνέχεια αντιμέτωπες με την ανάγκη για καινοτομία και προσέλκυση των κατάλληλων δεξιοτήτων και ταλέντων· καλεί, συνεπώς, την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να παρέχουν στις μικρότερες οικογενειακές επιχειρήσεις κίνητρα ώστε να αναλαμβάνουν κινδύνους για την ανάπτυξη, και κίνητρα για να εφαρμόσουν προγράμματα κατάρτισης του προσωπικού και για να αποκτήσουν πρόσβαση σε εξωτερική γνώση·

19.  καλεί τα κράτη μέλη να απλουστεύσουν τις διοικητικές διαδικασίες και τα φορολογικά συστήματα, λαμβάνοντας ιδιαίτερα υπόψη τις ειδικές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και οι οικογενειακές επιχειρήσεις·

20.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να δραστηριοποιηθούν για την ανάπτυξη ψηφιακής επιχειρηματικότητας και ψηφιακών δεξιοτήτων προκειμένου οι οικογενειακές επιχειρήσεις να αξιοποιούν πλήρως τη χρήση των ψηφιακών τεχνολογιών·

21.  καλεί τα κράτη μέλη να βελτιώσουν το νομικό πλαίσιο για τις μεταβιβάσεις οικογενειακών επιχειρήσεων, και να δημιουργήσουν ειδικά χρηματοδοτικά μέσα για τις μεταβιβάσεις, ώστε να αποφεύγονται τα προβλήματα ρευστότητας, με στόχο να εξασφαλίζεται η συνέχεια των οικογενειακών επιχειρήσεων και να αποφεύγονται οι αναγκαστικές πωλήσεις· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προωθήσουν ειδική εκπαίδευση, προσανατολισμένη στις οικογενειακές επιχειρήσεις, για τις μεταβιβάσεις επιχειρήσεων, τις δομές διακυβέρνησης, τις στρατηγικές ιδιοκτησίας και τη στρατηγική καινοτομίας, ιδίως σε χώρες όπου, για ιστορικούς λόγους, η έννοια της οικογενειακής επιχείρησης δεν είναι καθιερωμένη, που θα μπορούσε να συμβάλει στη μακροπρόθεσμη επιτυχία τους, ιδίως όσον αφορά τη μεταβίβαση επιχειρήσεων·

22.  υπογραμμίζει την ανάγκη άμεσης σύνδεσης των οικογενειακών επιχειρήσεων με εκπαιδευτικές δραστηριότητες που τους παρέχουν συνεχή ενημέρωση σχετικά με τις πλέον σύγχρονες ορθές πρακτικές διοίκησης επιχειρήσεων· τονίζει ότι οι οικογενειακές επιχειρήσεις συμβάλλουν αποφασιστικά στην επιτυχία των μεταρρυθμίσεων στην επαγγελματική εκπαίδευση και στην αύξηση του αριθμού των θέσεων κατάρτισης· επισημαίνει πως όταν τα συστήματα επιχειρηματικής κατάρτισης λειτουργούν σωστά, μπορούν σε βάθος χρόνου να συμβάλουν στην καταπολέμηση της έλλειψης εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού και της ανεργίας των νέων· επισημαίνει ότι η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να ενθαρρύνουν την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο τα συστήματα επαγγελματικής κατάρτισης θα μπορούσαν να προσφέρουν στις οικογενειακές επιχειρήσεις το καλύτερο δυνατό περιβάλλον για να επενδύουν σε θέσεις μαθητείας·

23.  επισημαίνει, επιπλέον, την ανάγκη για αντιμετώπιση άλλων προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι οικογενειακές επιχειρήσεις, όπως είναι οι δυσκολίες στην εύρεση και διατήρηση εργατικού δυναμικού με δεξιότητες, καθώς και τη σημασία της ενίσχυσης της επιχειρηματικής εκπαίδευσης και της ειδικής κατάρτισης στη διοίκηση οικογενειακών επιχειρήσεων·

24.  υπογραμμίζει τη σημασία που έχουν για τους μικροεπιχειρηματίες τα προγράμματα κατάρτισης που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ, τα οποία επιτρέπουν στους ιδιοκτήτες οικογενειακών επιχειρήσεων να προσαρμόζουν τις επιχειρήσεις τους σε ένα ταχέως μεταβαλλόμενο περιβάλλον που εξαρτάται από την αυξανόμενη παγκόσμια οικονομική ολοκλήρωση, την εμφάνιση νέων τεχνολογιών και την εστίαση σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα και με οικολογικό χαρακτήρα·

25.  επισημαίνει ότι η προώθηση της επιχειρηματικότητας σε σχολεία και λοιπά εκπαιδευτικά περιβάλλοντα έχει καίρια σημασία για την ανάπτυξη μιας περισσότερο επιχειρηματικής νοοτροπίας· επισημαίνει ακόμα ότι η εκπαίδευση θα πρέπει να περιλαμβάνει συγκεκριμένα ζητήματα που αφορούν τις οικογενειακές επιχειρήσεις, όπως η ιδιοκτησία, η διαδοχή και η οικογενειακή διακυβέρνηση, καθώς και πιο γενικές πληροφορίες, όπως η σημασία της καινοτομίας ως μέσου για τον επαναπροσδιορισμό της επιχείρησης·

26.  καλεί τα κράτη μέλη να λάβουν υπόψη την επίσημη και άτυπη, περιστασιακή και αόρατη εργασία που εκτελείται από μέλη των οικογενειών, και στις οικογενειακές επιχειρήσεις, και να δημιουργήσουν ένα σαφές νομικό πλαίσιο·

27.  τονίζει ότι η συμβολή των οικογενειακών επιχειρήσεων στην καινοτομία θα μπορούσε να ενισχυθεί με την προώθηση της συμμετοχής τους σε συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα και συνεργατικούς σχηματισμούς και με την ενθάρρυνση της συνεργασίας τους με ερευνητικά ιδρύματα·

Προοπτικές

28.  καλεί την Επιτροπή, στο πλαίσιο της βελτίωσης της νομοθεσίας, να πραγματοποιήσει ανάλυση της υφιστάμενης νομοθεσίας η οποία επηρεάζει τις οικογενειακές επιχειρήσεις, προκειμένου να προσδιοριστούν προβλήματα και εμπόδια για την ανάπτυξη·

29.  καλεί την Επιτροπή να αναθέτει τακτικές και επαρκώς χρηματοδοτούμενες μελέτες που θα αναλύουν τη σημασία της κυριότητας για την επιτυχία και την επιβίωση των επιχειρήσεων, θα εξετάζουν τις συγκεκριμένες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι οικογενειακές επιχειρήσεις, και θα προτείνουν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη έναν στατιστικά αποδεκτό ορισμό της «οικογενειακής επιχείρησης» –σε συνεργασία με τη Eurostat– λαμβάνοντας υπόψη τις συνθήκες στα διάφορα κράτη μέλη· καλεί, επιπλέον, την Επιτροπή να χρησιμοποιήσει την υπάρχουσα «ειδική ομάδα για τα δεδομένα των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων» προκειμένου να συγκεντρωθούν επαρκή δεδομένα, μεταξύ άλλων για τις οικογενειακές επιχειρήσεις σε όλα τα κράτη μέλη, ώστε να είναι δυνατή η σύγκριση της κατάστασης και των αναγκών των οικογενειακών επιχειρήσεων, καθώς και η σύγκριση των οικογενειακών επιχειρήσεων διαφορετικών μεγεθών με τις μη οικογενειακές, να προωθήσει την ανταλλαγή πληροφοριών, τεχνογνωσίας και ορθών πρακτικών σε ολόκληρη την ΕΕ, για παράδειγμα με τη δημιουργία ενός σημείου επαφής για τις οικογενειακές επιχειρήσεις στην Επιτροπή και με τη βέλτιστη αξιοποίηση προγραμμάτων όπως το «Erasmus για νέους επιχειρηματίες», και να προβλέψει περισσότερο στοχευμένη βοήθεια·

30.  καλεί την Επιτροπή να διεξαγάγει εκτίμηση αντικτύπου η οποία θα εξετάζει κατά πόσον είναι δυνατόν να επεκταθεί ο ευρωπαϊκός ορισμός των ΜΜΕ του 2003, ώστε να περιλάβει και ποιοτικά κριτήρια, πέρα από τα ποσοτικά, τα οποία να λαμβάνουν υπόψη, μεταξύ άλλων, την ιδιοκτησία της επιχείρησης, δεδομένων της αλληλεξάρτησης ιδιοκτησίας, ελέγχου και διαχείρισης, του γεγονότος ότι στις οικογενειακές επιχειρήσεις ο κίνδυνος και η ευθύνη φέρονται αποκλειστικά από την ίδια την οικογένεια, της κοινωνικής ευθύνης της επιχείρησης, και, γενικότερα, του προσωπικού χαρακτήρα της εταιρικής διακυβέρνησης, μεταξύ άλλων σε σχέση με τη συμμετοχή των εργαζομένων στη διαχείριση των δραστηριοτήτων της επιχείρησης, και των συνεπειών που θα μπορούσε να έχει αυτό για τις οικογενειακές επιχειρήσεις, π.χ. όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις και την επιλεξιμότητα των επιχειρήσεων αυτών·

31.  καλεί στο μεταξύ την Επιτροπή να διεξαγάγει, στο πλαίσιο της τακτικής αξιολόγησης των επιπτώσεων του ρυθμιστικού πλαισίου, μελέτη σκοπιμότητας για μια «δοκιμή οικογενειακών επιχειρήσεων» (για πολιτικές που αφορούν, για παράδειγμα, την κυριότητα, τη δομή διακυβέρνησης ή την ιδιωτικότητα μιας επιχείρησης) κατά το πρότυπο της δοκιμής ΜΜΕ, και να την καθιερώσει το συντομότερο δυνατόν, αν από τη μελέτη επιβεβαιωθεί η σκοπιμότητά της, προκειμένου να μπορεί να εκτιμηθεί εκ των προτέρων ο αντίκτυπος ορισμένων νομικών πράξεων στις οικογενειακές επιχειρήσεις, ώστε να μην επιβαρύνονται με περιττή γραφειοκρατία, με ιδιαίτερη έμφαση στις συνδυασμένες επιπτώσεις του εταιρικού και του ιδιωτικού δικαίου·

32.  επισημαίνει ότι οι διαφορές όσον αφορά π.χ. τη φορολογική νομοθεσία, τους κανονισμούς για τις ενισχύσεις ή την υλοποίηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας σε όμορες χώρες, μπορούν να δημιουργήσουν προβλήματα στις παραμεθόριες περιοχές για επιχειρήσεις, όπως οι οικογενειακές εκμεταλλεύσεις· ζητεί, στο πλαίσιο αυτό, από τα κράτη μέλη να εξετάζουν την προτεινόμενη εθνική νομοθεσία και την προτεινόμενη μέθοδο μεταφοράς της ευρωπαϊκής νομοθεσίας ώστε να διαπιστώνεται ο αντίκτυπός τους στους επιχειρηματίες, για παράδειγμα σε εκείνους που έχουν οικογενειακές επιχειρήσεις, στις παραμεθόριες περιοχές·

33.  καλεί την Επιτροπή να συγκροτήσει μόνιμη εσωτερική ομάδα εργασίας, και να καθορίσει τις αρμοδιότητές της, η οποία θα ασχολείται ειδικά με τις ανάγκες και τα χαρακτηριστικά των οικογενειακών επιχειρήσεων, θα υποβάλλει τακτικά εκθέσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη, θα ενθαρρύνει την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών μεταξύ των οργανώσεων οικογενειακών επιχειρήσεων στα κράτη μέλη, και θα διαδίδει κατευθυντήριες γραμμές και τυποποιημένα κείμενα και λύσεις για τις οικογενειακές επιχειρήσεις, για την υπέρβαση των ειδικών προβλημάτων τους· καλεί επίσης την Επιτροπή να δημιουργήσει μονοαπευθυντικές θυρίδες εξυπηρέτησης για τις επιχειρήσεις, που να μπορούν να ενεργούν ως σημεία επαφής σε ευρωπαϊκό επίπεδο για τις οικογενειακές επιχειρήσεις και τις ομάδες συμφερόντων των οικογενειακών επιχειρήσεων και να προσφέρουν βοήθεια σε ειδικά θέματα που σχετίζονται ειδικότερα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία και την πρόσβαση στη χρηματοδότηση της ΕΕ·

34.  υπογραμμίζει τον επιχειρηματικό ρόλο των γυναικών στις οικογενειακές επιχειρήσεις· καλεί την Επιτροπή να διεξαγάγει μελέτη για την παρουσία των γυναικών στις οικογενειακές επιχειρήσεις στην Ευρώπη, και να αξιολογήσει τις ευκαιρίες που προσφέρουν οι οικογενειακές επιχειρήσεις για τη χειραφέτηση των γυναικών, την ισότητα ευκαιριών και την ισορροπία μεταξύ ιδιωτικής και επαγγελματικής ζωής· τονίζει την ανάγκη να προστατευθεί το δικαίωμα των γυναικών στην κληρονομιά στις οικογενειακές επιχειρήσεις, σε ισότιμη βάση με τους άνδρες, με την προώθηση μιας νοοτροπίας ισότητας δικαιωμάτων μεταξύ ανδρών και γυναικών, που θα προωθεί τον επιχειρηματικό ρόλο των γυναικών στις οικογενειακές επιχειρήσεις, μεταξύ άλλων σε διευθυντικές θέσεις· υπογραμμίζει επίσης ότι οι οικογενειακές επιχειρήσεις θα πρέπει να συμμορφώνονται προς τις νομικές διατάξεις για την κοινωνική ασφάλιση, τις συνταξιοδοτικές εισφορές και τα πρότυπα ασφαλών συνθηκών εργασίας·

35.  υπενθυμίζει για μια ακόμη φορά στα κράτη μέλη και τις περιφερειακές και τοπικές αρχές τη σημασία της επαρκούς παροχής υπηρεσιών ποιότητας σε προσιτό κόστος για τη φροντίδα παιδιών, ηλικιωμένων και άλλων εξαρτώμενων ατόμων, καθώς και της παροχής φορολογικών κινήτρων στις επιχειρήσεις ή άλλων αντισταθμίσεων, για να βοηθούνται οι άνδρες και γυναίκες που εργάζονται ως μισθωτοί, αυτοαπασχολούμενοι ή στη διοίκηση οικογενειακών επιχειρήσεων να εξισορροπούν τις οικογενειακές και τις επαγγελματικές τους υποχρεώσεις·

36.  υπογραμμίζει την ανάγκη για χωριστές και επαρκώς αμειβόμενες περιόδους μητρότητας και πατρότητας και γονικής άδειας, οι οποίες να ανταποκρίνονται στις ανάγκες των εργαζομένων, των αυτοαπασχολούμενων και των επιχειρηματιών·

37.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προωθήσουν το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Πρεσβειρών Γυναικείας Επιχειρηματικότητας και το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Καθοδήγησης για Γυναίκες Επιχειρηματίες προκειμένου να γίνουν ευρύτερα γνωστά·

38.  διαπιστώνει ότι οι οικογενειακές γεωργικές εκμεταλλεύσεις είναι, λόγω της έγγειας ιδιοκτησίας, τους άρρηκτα συνδεδεμένες με τον τόπο εγκατάστασής τους· καλεί συνεπώς την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να μεριμνήσουν ώστε η συνέχεια αυτών των οικογενειακών εκμεταλλεύσεων να μην υπονομευθεί από την υπέρμετρη γραφειοκρατία· εφιστά την προσοχή στον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν οι γυναίκες στη διαχείριση οικογενειακών αγροτικών εκμεταλλεύσεων, και καλεί τα κράτη μέλη να υποστηρίξουν μέτρα για την επιχειρηματική κατάρτιση και επιμόρφωση ειδικά για τις αγρότισσες, προκειμένου να ενισχυθεί ακόμη περισσότερο η άμεση συμμετοχή των γυναικών στις οικογενειακές γεωργικές εκμεταλλεύσεις·

39.  καλεί την Επιτροπή να προωθήσει την ενίσχυση του επιχειρηματικού πνεύματος σε ολόκληρη την ΕΕ, λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία των οικογενειακών επιχειρήσεων στην οικονομία της ΕΕ, και να δημιουργήσει ένα περιβάλλον που να ευνοεί την επιχειρηματική αριστεία·

40.  καλεί την Επιτροπή να εκδώσει επειγόντως ανακοίνωση σχετικά με τον ρόλο των οικογενειακών επιχειρήσεων, με σκοπό την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και τη μεγέθυνση της ευρωπαϊκής οικονομίας έως το 2020, να καταρτίσει οδικό χάρτη με τα μέτρα που μπορούν να ενισχύσουν το οικονομικό περιβάλλον και την ανάπτυξη οικογενειακών επιχειρήσεων στην ΕΕ, να μεριμνήσει για την ευαισθητοποίηση στις ιδιαίτερες προκλήσεις που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι οικογενειακές επιχειρήσεις, καθώς επίσης να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα και το διεθνές προφίλ τους, και τις δυνατότητες που προφέρουν για τη δημιουργία απασχόλησης·

o
o   o

41.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και την Επιτροπή.

(1) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2013)0036.
(2) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2014)0032.
(3) http://ec.europa.eu/justice/gender-equality/files/gender_pay_gap/140319_gpg_el.pdf
(4) Τελική έκθεση της ομάδας εμπειρογνωμόνων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «Επισκόπηση για θέματα οικογενειακών επιχειρήσεων», Νοέμβριος 2009.
(5) European Family Business Barometer, Ιούνιος 2014.
(6) COM(2012)0795.

Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου