Indeks 
Teksty przyjęte
Środa, 28 października 2015 r. - StrasburgWersja ostateczna
Budżet ogólny Unii Europejskiej na rok budżetowy 2016 - wszystkie sekcje
 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej: liczba sędziów Sądu ***II
 Przepisy dotyczące połowów na obszarze objętym porozumieniem GFCM (Generalnej KomisjiRybołówstwa Morza Śródziemnego) ***II
 Stosowanie genetycznie zmodyfikowanej żywności i paszy ***I
 Nowa żywność ***I
 Emisje niektórych rodzajów zanieczyszczenia atmosferycznego ***I
 Europejska inicjatywa obywatelska
 Strategia UE dla regionu adriatycko-jońskiego
 Polityka spójności i przegląd strategii „Europa 2020”
 Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne a należyte zarządzanie gospodarcze

Budżet ogólny Unii Europejskiej na rok budżetowy 2016 - wszystkie sekcje
PDF 530kWORD 211k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 28 października 2015 r. 2015 r. dotyczące stanowiska Rady w sprawie projektu budżetu ogólnego Unii Europejskiej na rok budżetowy 2016 (11706/2015 – C8-0274/2015 – 2015/2132(BUD))
P8_TA(2015)0376A8-0298/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając art. 314 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 106a Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej,

–  uwzględniając decyzję Rady 2007/436/WE, Euratom z dnia 7 czerwca 2007 r. w sprawie systemu zasobów własnych Wspólnot Europejskich(1),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002(2),

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (UE, Euratom) nr 1311/2013 z dnia 2 grudnia 2013 r. określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2014–2020(3) („rozporządzenie w sprawie wieloletnich ram finansowych”),

–  uwzględniając Porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 2 grudnia 2013 r. pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami(4) („porozumienie międzyinstytucjonalne”),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 11 marca 2015 r. w sprawie ogólnych wytycznych dotyczących przygotowania budżetu, sekcja 3 – Komisja(5),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 29 kwietnia 2015 r. w sprawie preliminarza dochodów i wydatków Parlamentu Europejskiego na rok budżetowy 2016(6),

–  uwzględniając projekt budżetu ogólnego Unii Europejskiej na rok budżetowy 2016, przyjęty przez Komisję dnia 24 czerwca 2015 r. (COM(2015)0300),

–  uwzględniając stanowisko w sprawie projektu budżetu ogólnego Unii Europejskiej na rok budżetowy 2016, przyjęte przez Radę w dniu 4 września 2015 r. i przekazane Parlamentowi dnia 17 września 2015 r. (11706/2015 – C8-0274/2015),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 lipca 2015 r. w sprawie upoważnienia do rozmów trójstronnych dotyczących projektu budżetu na rok 2016(7),

–  uwzględniając komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej i Rady z dnia 23 września 2015 r. w sprawie zarządzania kryzysem związanym z uchodźcami: natychmiastowe środki operacyjne, budżetowe i prawne w ramach europejskiego programu w zakresie migracji (COM(2015)0490),

–  uwzględniając listy w sprawie poprawek nr 1/2016 (COM(2015)0317) oraz 2/2016 (COM(2015)0513) do projektu budżetu ogólnego Unii Europejskiej na rok budżetowy 2016,

–  uwzględniając art. 88 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Budżetowej oraz opinie innych zainteresowanych komisji (A8-0298/2015),

Sekcja 3

Zarys ogólny

1.  podkreśla, że podczas czytania w Parlamencie budżetu na rok 2016 w pełni uwzględniono priorytety polityczne przyjęte przeważającą większością głosów w wyżej wymienionych rezolucjach z dnia 11 marca 2015 r. w sprawie ogólnych wytycznych oraz z dnia 8 lipca 2015 r. w sprawie upoważnienia do rozmów trójstronnych; przypomina, że priorytety te obejmują wewnętrzną i zewnętrzną solidarność, w szczególności skuteczne rozwiązanie kwestii kryzysu związanego z migracją i uchodźcami, a także pobudzanie konkurencyjności poprzez tworzenie godnych i wysokiej jakości miejsc pracy oraz rozwój przedsiębiorstw i przedsiębiorczości w całej Unii;

2.  podkreśla, że Unia boryka się obecnie z szeregiem poważnych sytuacji kryzysowych, szczególnie z bezprecedensowym kryzysem związanym z migracją i uchodźcami; wyraża przekonanie, że należy dokonać alokacji niezbędnych środków finansowych w budżecie Unii w celu sprostania wyzwaniom politycznym i umożliwienia Unii wywiązania się z zadań oraz skutecznego reagowania na te kryzysy w trybie pilnym i priorytetowym; rozumie, że kryzysu związanego z migracją i uchodźcami nie da się rozwiązać jedynie za pomocą środków finansowych i że potrzebne jest kompleksowe podejście uwzględniające wymiar wewnętrzny i zewnętrzny tego kryzysu; uważa, że niezwykłe czasy wymagają nadzwyczajnych środków i że niezbędne jest zdecydowane zaangażowanie polityczne, aby zapewnić dodatkowe środki na ten cel; podkreśla w tym kontekście, że solidarność jest zasadą leżącą u podstaw budżetu UE; wyraża zaniepokojenie, że w sytuacji kryzysu związanego z uchodźcami zasada solidarności wydaje się nierówno stosowana w poszczególnych państwach członkowskich; zwraca się do Komisji o przedstawienie wniosku dotyczącego sposobu, w jaki budżet UE może nakłonić państwa członkowskie do bardziej zrównoważonego podejścia do solidarności;

3.  zauważa, że w budżecie na rok 2016 Parlament już od samego początku kładł szczególny nacisk na kwestię migracji i uchodźców; przypomina swoje wcześniejsze oświadczenia, że zarządzanie przepływami migracyjnymi zależy zarówno od wewnętrznej, jak i od zewnętrznej solidarności oraz że należy uruchomić również instrumenty finansowania zewnętrznego, w ramach zintegrowanego podejścia, tak aby zająć się głównymi przyczynami problemów, z którymi boryka się Unia; przypomina wspólne traktaty i umowy, takie jak dorobek prawny Schengen i rozporządzenie dublińskie(8) oraz wniosek Komisji w sprawie wiążącego kryzysowego mechanizmu relokacji (COM(2015)0450);

4.  w związku z tym postanawia niezwłocznie przedstawić kompleksowy pakiet poprawek zwiększających projekt budżetu o 1161 mln EUR w dziale 3 (bezpieczeństwo i obywatelstwo) i w dziale 4 (globalny wymiar Europy) w celu umożliwienia wstępnej reakcji na kryzys migracyjny; podkreśla, że w odniesieniu do wewnętrznego wymiaru tego kryzysu Parlament w swych poprawkach dokonuje pełnej integracji i dostosowania dwóch pakietów dotyczących relokacji osób ubiegających się o azyl, jednocześnie proponując dodatkowe zwiększenie środków na Fundusz Azylu, Migracji i Integracji (AMIF) oraz unijne agencje działające w tej dziedzinie; zwraca uwagę, jeśli chodzi o wymiar zewnętrzny, na szereg dodatkowych dofinansowań ukierunkowanych na konkretne programy w dziale 4, takich jak europejski instrument sąsiedztwa, instrument finansowania współpracy na rzecz rozwoju, pomoc humanitarna oraz instrument pomocy przedakcesyjnej;

5.  podkreśla jednak, że poprawki te należy rozpatrywać z uwzględnieniem listu w sprawie poprawek Komisji nr 2/2016, który obejmuje, oprócz drugiego pakietu dotyczącego relokacji, dodatkowe działania określone we wspomnianym powyżej komunikacie Komisji z dnia 23 września 2015 r.; żałuje, że Parlament i Rada nie mają więcej czasu na zbadanie adekwatności owego listu w sprawie poprawek, lecz rozumie konieczność natychmiastowej reakcji oraz znaczną presję czasu; podkreśla, że Parlament w pełni popiera te nowe działania i zamierza bronić ich finansowania z dodatkowych środków nawet w większym stopniu, niż na poziomie zaproponowanym w jego własnym stanowisku w sprawie budżetu na 2016 r.;

6.  postanawia również podjąć działania w odniesieniu do obecnego kryzysu dotykającego europejskich rolników, zwłaszcza w sektorze mleczarskim, i uwzględnić w swym stanowisku w sprawie budżetu na 2016 r. 500 mln EUR wsparcia w postaci środków nadzwyczajnych zapowiedzianych przez Komisję; wierzy, że list w sprawie poprawek Komisji nr 2/2016 pozwoli na określenie dokładnych linii budżetowych, które zostaną dofinansowane w tym kontekście; z zadowoleniem przyjmuje decyzję Komisji o przeniesieniu niewykorzystanych środków z rezerwy na wypadek kryzysu z budżetu na 2015 r. do budżetu na 2016 r. i zauważa, że te niewykorzystane środki zostaną przeznaczone na refundacje dla beneficjentów płatności bezpośrednich, jak przewidziano w rozporządzeniu (UE) nr 1306/2013;

7.  uznaje, że należy podjąć większe wysiłki w celu usunięcia braków w gospodarce Unii poprzez podnoszenie konkurencyjności, stymulowanie wzrostu gospodarczego i tworzenie wysokiej jakości miejsc pracy; podkreśla kluczową rolę mikro, małych i średnich przedsiębiorstw oraz przedsiębiorstw społecznych w tym zakresie; dofinansowuje zatem program COSME kwotą 16,5 mln EUR; postanawia również zaproponować nowe środki na zobowiązania w 2016 r. na kontynuowanie inicjatywy na rzecz zatrudniania ludzi młodych, której wszystkie środki finansowe zostały skoncentrowane na początku okresu finansowania w latach 2014-2015; uznaje znaczący wkład tego programu w zwalczanie bezrobocia i jest zdecydowany zapewnić niezbędne środki w celu uniknięcia niedopasowania poziomu środków do potrzeb przy jego wdrażaniu; przyjmuje zatem zwiększenie środków o 473,2 mln EUR na 2016 r., co odpowiada pierwotnej transzy przewidzianej na inicjatywę na rzecz zatrudniania ludzi młodych w ujęciu rocznym;

8.  podtrzymuje przekonanie, że z budżetu Unii nie powinno się finansować nowych inicjatyw ze szkodą dla istniejących programów i strategii unijnych oraz lekceważąc już podjęte zobowiązania polityczne; uznając i w pełni podtrzymując swe znaczące polityczne i finansowe wsparcie dla uruchomienia Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS), zamierza wywiązać się z zobowiązania, które podjął w czasie negocjacji w sprawie EFIS, mianowicie do ograniczenia do minimum oddziaływania na program „Horyzont 2020” i instrument „Łącząc Europę” w ramach rocznej procedury budżetowej; proponuje w związku z tym w pełni zrównoważyć cięcia dokonane w tych dwóch programach − ze względu na finansowanie funduszu gwarancyjnego EFIS w 2016 r. (1326 mln EUR) − tak aby umożliwić pełną realizację ich celów uzgodnionych zaledwie dwa lata temu wraz z przyjęciem ich odnośnych podstaw prawnych;

9.  podkreśla znaczenie pełnego poszanowania wspólnego oświadczenia w sprawie planu płatności na lata 2015−2016 uzgodnionego pomiędzy Parlamentem, Radą i Komisją, zgodnie ze wspólnym zobowiązaniem do zmniejszenia zaległości w nieuregulowanych wnioskach o płatność w odniesieniu do programów spójności na lata 2007−2013 do około 2 mld EUR do końca 2016 r.; krytykuje w związku z tym, że zaproponowane przez Radę cięcia stoją bezpośrednio w sprzeczności z owym planem płatności; podkreśla ponadto konieczność unikania w przyszłości narastania tego rodzaju niezrównoważonych zaległości i wzywa Komisję do przedstawienia w tym celu konkretnych propozycji; uważa, że z tego względu potrzeby w zakresie nieprzewidzianych płatności powinny być finansowane z dodatkowych środków i że dlatego koncentracja na początku okresu finansowania 1 mld EUR w 2016 r. dla Grecji powinna zostać sfinansowana poprzez dostępny pułap płatności wieloletnich ram finansowych; podkreśla swoje utrwalone od dawna stanowisko, że płatności pochodzące z zobowiązań uruchomionych z instrumentu elastyczności są liczone ponad pułapem;

10.  przywraca środki w odniesieniu do wszystkich cięć zaproponowanych przez Radę w projekcie budżetu (563,6 mln EUR w zobowiązaniach i 1421,8 mln EUR w płatnościach); nie jest w stanie zrozumieć powodów proponowanych cięć, np. w programie „Horyzont 2020” i instrumencie „Łącząc Europę”, ponieważ w tych dwóch programach dokonano już przeniesienia środków do EFIS, a także w polityce na rzecz rozwoju oraz polityce sąsiedztwa, szczególnie w świetle ostatnich wydarzeń; jest zaniepokojony, że proponując takie istotne cięcia w projekcie budżetu, Rada w dużej mierze ignoruje niezaprzeczalną wartość dodaną budżetu Unii; kwestionuje w każdym razie ogłoszony przez Radę zamiar skupienia się na liniach budżetowych o niskim wskaźniku wykonania lub zdolności absorpcyjnych, ponieważ nie jest to uzasadnione rzeczywistymi danymi liczbowymi i nie uwzględnia różnych modeli realizacji niektórych programów;

11.  wyraża ubolewanie, że w grupach ekspertów Komisji w dalszym ciągu brakuje równowagi, gdyż w nadmiernym stopniu dominują w nich interesy przedsiębiorstw;

12.  stwierdza, że w celu odpowiedniego sfinansowania tych palących potrzeb, a także biorąc pod uwagę bardzo wąskie marginesy wieloletnich ram finansowych w 2016 r., należy dokonać alokacji wszystkich dostępnych środków w rozporządzeniu w sprawie wieloletnich ram finansowych w zakresie elastyczności, łącznie z pełnym uruchomieniem instrumentu elastyczności; oczekuje, że Rada będzie podzielać ten pogląd i że w postępowaniu pojednawczym szybko zostanie osiągnięte porozumienie, co pozwoli Unii stanąć na wysokości zadania i skutecznie reagować na przyszłe wyzwania; podkreśla w związku z tym, że należy uruchomić łączny margines na zobowiązania wieloletnich ram finansowych z 2015 r., jak tylko spełnione zostaną warunki prawne; ma nadzieję osiągnąć w tej kwestii wstępne porozumienie z Radą i Komisją;

13.  przypomina o wspólnym oświadczeniu wszystkich trzech instytucji w kontekście porozumienia politycznego w sprawie wieloletnich ram finansowych, z którego wynika, że do rocznych procedur budżetowych włączone zostaną, w stosownych przypadkach, elementy uwzględniające aspekt płci; podkreśla, że uwzględnianie aspektu płci powinno wzmocnić, jako zasada horyzontalna, strategie polityczne Unii i apeluje o przestrzeganie w pełni zasady sporządzania budżetu z uwzględnieniem aspektu płci; ponadto z zadowoleniem przyjmuje pierwsze kroki na drodze ku ekologizacji budżetu Unii; wskazuje na potrzebę dalszego pogłębiania tego procesu w celu realizacji uzgodnionych celów w zakresie wydatkowania przyjaznego dla klimatu i środowiska;

14.  ustala ogólną wysokość środków w budżecie na 2016 r. na kwotę 157 427,3 mln EUR w środkach na zobowiązania i 146 459,3 mln EUR w środkach na płatności;

Dział 1a – Konkurencyjność na rzecz wzrostu i zatrudnienia

15.  krytycznie ocenia fakt, że w tym roku dział 1a ponownie został poważnie dotknięty cięciami dokonanymi przez Radę, które wyniosły 140,9 mln EUR w środkach na zobowiązania i 435,4 mln EUR w środkach na płatności w porównaniu z projektem budżetu; podkreśla, że około połowa tych cięć dotyczy programu „Horyzont 2020”, co skutkuje dalszym zmniejszeniem środków na ten program w 2016 r., po tym jak część jego środków została przesunięta na EFIS;

16.  podkreśla, że dla zapewnienia spójnego podejścia szereg cięć dokonanych przez Radę w czerwcu 2015 r. ze względu na niską zdolność absorpcyjną wielu programów działu 1a należy obecnie uchylić z powodu zdecydowanego przyspieszenia wdrażania tych programów we wrześniu 2015 r.; zauważa, że stanowi to ogólną tendencję, zgodnie z cyklem życia tych programów; postanawia zatem przywrócić poziom środków z projektu budżetu w liniach dotkniętych cięciami Rady zarówno w odniesieniu do środków na zobowiązania, jak i płatności;

17.  zgodnie ze swoimi priorytetami na rok 2016: zatrudnieniem, przedsiębiorstwami i przedsiębiorczością, i po przeprowadzeniu dokładnej oceny ich dotychczasowych zdolności absorpcyjnych, postanawia zaproponować − oprócz pełnego wyrównania związanych z EFIS cięć dotyczących programu „Horyzont 2020” i instrumentu „Łącząc Europę” − pewne selektywne zwiększenie środków ponad poziom z projektu budżetu w odniesieniu do programów COSME, „Horyzont 2020”, „Zatrudnienie i innowacje społeczne” oraz Erasmus+;

18.  podkreśla w szczególności, że koncentracja płatności na początku okresu finansowania dla COSME w latach 2014−2015 okazała się naprawdę korzystna ze względu na stały wzrost zapotrzebowania MŚP na wsparcie w dostępie do rynków i finansowania w kilku ostatnich latach; w związku z tym sprzeciwia się zmniejszeniu środków na COSME w projekcie budżetu w porównaniu z 2015 r. i postanawia zwiększyć środki na ten program ponad kwotę zapisaną w projekcie budżetu; przypomina, że Komisja zwróciła już uwagę na niedobór w instrumentach finansowych w ramach programu COSME na lata 2015, 2016 i 2017, co uwidacznia różnicę pomiędzy dostępnymi środkami na zobowiązania i przewidywanymi potrzebami; w ramach programu COSME zwraca się o znaczne zwiększenie środków na program Erasmus dla młodych przedsiębiorców, zważywszy, że dostępne zasoby nie wystarczą do pokrycia znacznego zapotrzebowania w zakresie uczestnictwa w tym programie;

19.  wzywa Komisję do przeanalizowania obciążeń finansowych powodowanych przez opłaty i należności pobierane w ramach obowiązkowych procedur certyfikacji i licencjonowania; wzywa Komisję do przedstawienia odpowiedniej oceny wpływu tych kosztów na konkurencyjność przedsiębiorstw przemysłowych oraz MŚP;

20.  postanawia zwiększyć ponad projektu budżetu środki dla trzech agencji nadzoru (Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego, Europejskiego Urzędu Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych oraz Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych) oraz Agencji ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki, tak aby zapewnić im odpowiednie zasoby w celu sprostania rosnącej liczbie zadań;

21.  potwierdza swoje poparcie dla programu ITER i zobowiązuje się do zapewnienia mu odpowiedniego finansowania; jest jednak zaniepokojony z powodu ewentualnych dalszych opóźnień i dodatkowych kosztów związanych z tym programem, a także wiążących się z tym potencjalnych następstw dla budżetu Unii; w związku z tym ubolewa, że nie był w stanie dokonać oceny poziomu środków na ITER na 2016 r. w odniesieniu do zaktualizowanego planu i harmonogramu płatności, który ma zostać przedstawiony w Radzie ITER dopiero w listopadzie 2015 r.; spodziewa się jednak, że ze zmienionego planu będzie wystarczająco jasno wynikać, iż zalecenia Parlamentu, określone w odnośnej rezolucji w sprawie udzielenia absolutorium za rok 2013(9), zostały właściwie uwzględnione i że zapewniona zostanie dobra kondycja finansowa oraz efektywność wydatków; zamierza poruszyć tę kwestię podczas postępowania pojednawczego dotyczącego budżetu na rok 2016; ponadto nalega na konieczność pełnej przejrzystości w odniesieniu do wykorzystywania wkładów wspólnego przedsięwzięcia „Fusion for Energy” na rzecz programu ITER; apeluje o odpowiedni mechanizm rozliczalności zapewniający jasny ogląd kwoty zasobów finansowych udostępnionych na międzynarodowy projekt i oceniający ich racjonalne wykorzystanie;

22.  rezerwuje część środków na standaryzację sprawozdawczości finansowej i badania sprawozdań finansowych oraz apeluje o wdrożenie zaleceń ujętych w sprawozdaniu Maystadta dotyczących zadań i obowiązków Europejskiej Grupy Doradczej ds. Sprawozdawczości Finansowej (EFRAG), co pozwoli na zwiększenie wpływu Unii na ustalanie międzynarodowych standardów rachunkowości; wyraża również zaniepokojenie, że znaczne środki przeznaczane przez UE na fundację zajmującą się międzynarodowymi standardami sprawozdawczości finansowej nie prowadzą do oczekiwanej poprawy w zakresie rozliczalności, przejrzystości i demokracji;

23.  zwiększa zatem poziom środków na zobowiązania i środków na płatności dla działu 1a ponad poziom z projektu budżetu odpowiednio o 1405,5 mln EUR i 491,5 mln EUR (łącznie z projektami pilotażowymi i działaniami przygotowawczymi), co wiąże się z przekroczeniem pułapu dla zobowiązań o 1316,9 mln EUR, które mają być sfinansowane wszelkimi dostępnymi środkami w odniesieniu do elastyczności w rozporządzeniu w sprawie wieloletnich ram finansowych po wyczerpaniu dostępnych marginesów;

Dział 1b — Spójność gospodarcza, społeczna i terytorialna

24.  odrzuca proponowane przez Radę cięcia w wysokości 3,1 mln EUR w zobowiązaniach i, co ważniejsze, 220,1 mln EUR w płatnościach w dziale 1b, w tym w liniach przeznaczonych na zakończenie działań; wzywa Radę do wyjaśnienia, w jaki sposób owe cięcia są zgodne z celem zmniejszenia liczby zaległości w nieuregulowanych rachunkach oraz uniknięcia negatywnych reperkusji i niepotrzebnych opóźnień w odniesieniu do wdrażania programów na lata 2014−2020; przypomina, że polityka spójności stanowi główną politykę inwestycyjną Unii mającą na celu zmniejszanie różnic między regionami w Europie poprzez wzmocnienie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej; podkreśla, że instrumenty takie jak Europejski Fundusz Społeczny, Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego, Fundusz Spójności czy inicjatywa na rzecz zatrudnienia ludzi młodych mają decydujące znaczenie dla promowania konwergencji, niwelowania różnic w rozwoju i wspierania tworzenia wysokiej jakości i trwałych miejsc pracy;

25.  odnotowuje dokonaną przez Komisję wstępną ocenę, opartą na najnowszych prognozach państw członkowskich, iż realizacja programów w obszarze polityki spójności może ulec opóźnieniu w 2016 r.; jest zaniepokojony, że jakiekolwiek znaczące niepełne wykorzystanie środków w trzecim roku realizacji nowego cyklu europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, w okresie, w którym programy powinny osiągać pełną operacyjność, będzie miało nie tylko negatywny wpływ na terminowe osiągnięcie wyników w praktyce, lecz może również doprowadzić do poważnej presji na płatności w kolejnych latach, ewentualnie ponownie tworząc zaległości w odniesieniu do nieuregulowanych rachunków; wzywa zainteresowane państwa członkowskie do poczynienia szybkich postępów w usuwaniu przyczyn tych opóźnień w realizacji, np. poprzez szybkie wyznaczanie organów programowych oraz niepowielanie i uproszczenie krajowych procedur administracyjnych; zgodnie z planem płatności wzywa Komisję do dokładnego monitorowania ewolucji płatności w ramach działu 1b związanych z okresem programowania 2014−2020, w tym za pomocą szczegółowych, regularnie aktualizowanych prognoz, które będą omawiane na specjalnych międzyinstytucjonalnych posiedzeniach, oraz do przedstawiania, w miarę potrzeb, stosownych wniosków;

26.  przypomina, że Komisja nie zaproponowała żadnych środków na zobowiązania w 2016 r. dla inicjatywy na rzecz zatrudniania ludzi młodych w wyniku koncentracji środków finansowych tego programu na początku okresu finansowania w latach 2014-2015; postanawia, zgodnie z rozporządzeniem w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego(10), które przewiduje możliwość takiej kontynuacji, przeznaczyć na inicjatywę na rzecz zatrudnienia ludzi młodych 473,2 mln EUR w środkach na zobowiązania, tj. kwotę odpowiadającą początkowej rocznej transzy przewidzianej na ten program; jest przekonany, że finansowanie tego ważnego programu, będącego odpowiedzią na jedno z najpilniejszych wyzwań dla Unii, nie powinno zakończyć się w 2015 r.; podkreśla, że dodatkowe finansowanie należy przeznaczyć na powiększenie tego programu, tym samym pomagając większej liczbie młodych ludzi w poszukiwaniu godnej i stałej pracy; apeluje do państw członkowskich, aby dołożyły wszelkich starań w celu przyspieszenia wdrażania w praktyce tej inicjatywy, co przyniesie bezpośrednie korzyści młodym Europejczykom; wzywa Komisję do przedstawienia Parlamentowi sprawozdania na temat finansowanych przez Unię środków zwalczania bezrobocia wśród młodzieży oraz na temat wyników stosowania tych środków;

27.  uwzględniając projekty pilotażowe i działania przygotowawcze, zwiększa środki na zobowiązania dla działu 1b o 482,7 mln EUR, a środki na płatności o 1164 mln EUR ponad poziom projektu budżetu, co wiąże się z przekroczeniem pułapu środków na zobowiązania o 467,3 mln EUR, które mają być sfinansowane wszelkimi dostępnymi środkami w odniesieniu do elastyczności w rozporządzeniu w sprawie wieloletnich ram finansowych;

Dział 2 – Trwały wzrost gospodarczy: zasoby naturalne

28.  zauważa, że Rada zmniejszyła środki również w dziale 2 o 199,9 mln EUR w zobowiązaniach i 251,1 mln EUR w płatnościach, w tym na rozwój obszarów wiejskich, Europejski Fundusz Morski i Rybacki oraz program LIFE; uważa, że list w sprawie poprawek nr 2/2016 dotyczący rolnictwa powinien pozostać podstawą rzetelnego przeglądu środków Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG); przywraca odpowiednio poziom środków zapisanych w projekcie budżetu;

29.  z zadowoleniem przyjmuje przedstawienie przez Komisję kompleksowego pakietu środków przeznaczonych na sytuacje kryzysowe w wysokości 500 mln EUR w celu wspierania europejskich rolników, szczególnie w sektorze mleczarskim, w obliczu spadających cen produktów i zwiększonej produkcji mleka; podkreśla, że skutki są najbardziej dotkliwe na obszarach oddalonych, gdzie społeczno-gospodarcze znaczenie sektora mleczarskiego jest niepodważalne; ujmuje tę kwotę w swym czytaniu jako wyraz wsparcia dla zapowiedzi Komisji i oczekuje jej pełnego uwzględnienia w trakcie procedury pojednawczej na podstawie listu w sprawie poprawek nr 2/2016; podkreśla, że pakiet ten powinien przyczynić się do szeregu działań mających na celu uporanie się ze stratami i długoterminowym wpływem na europejskich rolników rosyjskiego embarga na produkty rolne, ponieważ do tej pory Rosja była drugim pod względem znaczenia odbiorcą unijnego eksportu produktów rolnych;

30.  uważa, że refundacje wywozowe zakłócają handel i stoją w sprzeczności z celami rozwojowymi UE; popiera zatem ich całkowite zniesienie;

31.  przypomina, że ani środki na WPR, ani żadne inne środki z budżetu nie powinny być przeznaczane na finansowanie działalności związanej ze śmiertelnymi walkami byków; przypomina, ze takie finansowanie jest jawnym pogwałceniem Europejskiej konwencji o ochronie zwierząt hodowlanych i gospodarskich (dyrektywa Rady 98/58/WE)(11);

32.  podkreśla rosnącą liczbę zadań powierzoną Unii w ramach Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego; dlatego przywraca poziom środków z budżetu na 2015 r. na doradztwo naukowe i wiedzę z zakresu rybołówstwa ze względu na znaczenie gromadzenia danych w procesie decyzyjnym oraz dofinansowuje budżet Europejskiej Agencji Kontroli Rybołówstwa w celu wspierania jej roli w koordynowaniu i wdrażaniu wspólnej polityki rybołówstwa;

33.  z tego względu zwiększa środki na zobowiązania o 510,4 mln EUR, a środki na płatności o 520,6 mln EUR (łącznie z projektami pilotażowymi i działaniami przygotowawczymi), pozostawiając margines w wysokości 647,2 mln EUR poniżej pułapu środków na zobowiązania w dziale 2;

Dział 3 – Bezpieczeństwo i obywatelstwo

34.  przypomina, że w projekcie budżetu przewidywano dofinansowanie w obszarze bezpieczeństwa i migracji, w tym 150 mln EUR na program relokacji 40 000 osób potrzebujących międzynarodowej ochrony, co spowodowało, że Komisja przekroczyła pułap dla tego działu o 124 mln EUR i zaproponowała odpowiednie uruchomienie instrumentu elastyczności; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Rada zatwierdziła zasadę uruchamiania na ten cel instrumentu elastyczności; zauważa jednak, że potrzebny jest długoterminowy plan finansowy w odpowiedzi na kryzys związany z uchodźcami i uważa, że należy zająć się tym również w ramach przeglądu wieloletnich ram finansowych;

35.  postanawia, w świetle obecnych wyjątkowych przepływów migrantów i uchodźców, skoncentrować dofinansowanie na wzmocnieniu  Funduszu Azylu, Migracji i Integracji; w tym kontekście zdecydowanie popiera drugi pakiet w wysokości 780 mln EUR dotyczący relokacji dodatkowych 120 000 osób; postanawia ująć niezbędne środki w swym czytaniu oraz dostosować pierwszy pakiet dotyczący relokacji do drugiego pakietu poprzez dodanie 20 mln EUR na finansowanie kosztów transportu (500 EUR na migranta dla Włoch i Grecji); zatwierdza dodatkowe środki w wysokości 79 mln EUR na ogólne wzmocnienie Funduszu Azylu, Migracji i Integracji; podkreśla również konieczność zapewnienia odpowiednich możliwości finansowania Funduszu Azylu, Migracji i Integracji na nadchodzące lata; przypomina, że zgodnie z pkt 17 porozumienia międzyinstytucjonalnego możliwe jest zwiększenie o więcej niż 10 % kwoty przewidzianej na cały okres trwania danego programu, jeżeli pojawią się nowe, obiektywne, długoterminowe okoliczności;

36.  zauważa, że takie działania stanowią jedynie pierwszy krok ku pełnemu wdrożeniu zasady solidarności, na której opiera się Unia; wzywa Komisję i Radę do pełnej realizacji planów zaproponowanych we wspomnianym powyżej komunikacie Komisji z dnia 23 września 2015 r. i wykazania wyraźnego zobowiązania do poszanowania praw człowieka, zgodnie z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej; podkreśla znaczenie odpowiedniego finansowania działań dotyczących powrotów, zgodnie z kartą i zasadą non‑refoulement, w celu realizacji skutecznej polityki w zakresie powrotów, zapobiegającej nielegalnej migracji i ją ograniczającej; podkreśla znaczenie wspierania uchodźców blisko ich krajów pochodzenia oraz ułatwienia procedur azylowych w państwach członkowskich;

37.  postanawia zwiększyć wsparcie dla agencji wykonujących zadania związane z migracją o 26 mln EUR, z czego na Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu przypada największy wzrost wynoszący 12 mln EUR ponad kwotę zapisaną w projekcie budżetu; przypomina, że agencja ta odgrywa kluczową i koordynującą rolę we wdrażaniu tymczasowych środków w zakresie ochrony międzynarodowej i coraz częściej jest wzywana do wspierania zainteresowanych państw członkowskich;

38.  z zadowoleniem przyjmuje komunikat Komisji z dnia 23 września 2015 r. oraz odpowiednie środki uwzględnione w liście w sprawie poprawek nr 2/2016, zwłaszcza 600 mln EUR dodatkowego finansowania na pomoc w sytuacjach nadzwyczajnych dla najbardziej dotkniętych państw członkowskich; wyraża zadowolenie, że Komisja zajmuje wiodącą pozycję w tej dziedzinie i że w ten sposób potwierdza podejście przyjęte przez Parlament podczas czytania; jest gotowy rozważyć dalsze dofinansowanie w trakcie postępowania pojednawczego;

39.  ubolewa, że Rada zmniejsza środki na zobowiązania o 25,1 mln EUR, a środki na płatności o 33,6 mln EUR w porównaniu z projektem budżetu; uważa, że te cięcia zagrażają prawidłowemu wdrażaniu programów i działań w ramach działu 3; w tym kontekście przypomina, że choć niektóre z proponowanych cięć wydają się niewielkie, należy pamiętać o stosunkowo niewielkiej skali niektórych ważnych i wartościowych programów, co czyni je szczególnie wrażliwymi na cięcia; postanawia dlatego przywrócić poziom środków zapisanych w projekcie budżetu;

40.  ponadto uważa za niezbędne, z uwagi na ich ważną rolę we wspieraniu sektora kultury i sektora kreatywnego, które reprezentują kluczowe europejskie wartości, by zwiększyć ogółem o 10,5 mln EUR ponad poziom zapisany w projekcie budżetu środki na zobowiązania podprogramów dotyczących kultury i mediów, w tym działań multimedialnych oraz systemu poręczeń dla sektora kultury i sektora kreatywnego, planowanych na rok 2016 oraz mających posłużyć do rozwiązania poważnego problemu dotyczącego dostępu do finansowania dla MŚP i organizacji działających w sektorze kultury i sektorze kreatywnym;

41.  za priorytet uznaje również dofinansowanie programu „Europa dla Obywateli” kwotą 1,5 mln EUR, a także zmodyfikowanie nomenklatury budżetowej tego programu poprzez przeznaczenie oddzielnej linii na wdrożenie europejskiej inicjatywy obywatelskiej;

42.  zauważa, że podczas czytania (łącznie z projektami pilotażowymi i działaniami przygotowawczymi) przekroczono pułap działu 3 o 1055,1 mln EUR w zobowiązaniach − o 931 mln EUR ponad poziom zapisany w projekcie budżetu − jednocześnie zwiększając środki na płatności o 586,5 mln EUR; proponuje dlatego uruchomienie wszelkich dostępnych środków w wieloletnich ramach finansowych w celu sfinansowania pakietu dofinansowań związanych z migracją;

Dział 4 – Globalny wymiar Europy

43.  zwraca uwagę na fakt, że ze wszystkich działów to dział 4 został dotknięty największymi cięciami ze strony Rady zarówno w zobowiązaniach (–163,4 mln EUR), jak i płatnościach (–450,4 mln EUR); z zaskoczeniem odnotowuje, że wśród najbardziej dotkniętych tymi cięciami znajduje się europejski instrument sąsiedztwa (szczególnie ograniczenie ubóstwa i bezpieczeństwo w krajach śródziemnomorskich), instrument finansowania współpracy na rzecz rozwoju (w tym cel tematyczny − migracja i azyl) oraz instrument pomocy przedakcesyjnej (pomimo krajów kandydujących goszczących znaczną liczbę uchodźców lub leżących na głównych szlakach migracyjnych); podkreśla, że takie podejście stoi w rażącej sprzeczności z oświadczeniami Rady i Rady Europejskiej w sprawie programu w dziedzinie migracji, kryzysu związanego z uchodźcami oraz współpracy z krajami pochodzenia i tranzytu;

44.  w tym kontekście postanawia przywrócić poziom środków przewidziany w projekcie budżetu; zauważa, że sytuacja w odniesieniu do płatności w dziale 4 jest nadal przedmiotem szczególnej troski ze względu na przenoszenie znacznej liczby zaległych nieuregulowanych rachunków i sztuczne odraczanie zobowiązań umownych, co prowadzi do stałego niedofinansowania budżetu w odniesieniu do płatności; dlatego ponownie potwierdza, że zwiększenie środków na płatności zaproponowane przez Komisję było po prostu konieczne, pomimo faktu, że bezprecedensowy kryzys związany z migracją i uchodźcami w międzyczasie stał się źródłem nowych wyzwań w zakresie działań zewnętrznych Unii;

45.  uzupełnia pakiet poprawek w sprawie kryzysu związanego z migracją i uchodźcami poprzez przyjęcie ukierunkowanego zwiększenia środków na zobowiązania przede wszystkim w ramach europejskiego instrumentu sąsiedztwa (+178,1 mln EUR), lecz również w ramach instrumentu finansowania współpracy na rzecz rozwoju (+26,6 mln EUR), pomocy humanitarnej (+26 mln EUR), instrumentu pomocy przedakcesyjnej (+11,2 mln EUR), instrumentu na rzecz przyczyniania się do stabilności i pokoju (+12,6 mln EUR) oraz europejskiego instrumentu na rzecz wspierania demokracji i praw człowieka (+1 mln EUR), wspierając, w miarę potrzeb, ponowne ustalenie priorytetów w obrębie tych programów w celu skoncentrowania się na najbardziej aktualnych wyzwaniach; podkreśla, że nie może to prowadzić do zmniejszenia wysiłków związanych z pierwotnymi celami odnośnej podstawy prawnej, gdyż oznaczałoby to ryzyko zdestabilizowania europejskiego sąsiedztwa lub innych odnośnych regionów; przypomina o potrzebie przyjęcia kompleksowego i opartego na prawach człowieka podejścia łączącego migrację z rozwojem i mającego na celu integrację legalnych migrantów, osób ubiegających się o azyl i uchodźców; podkreśla potrzebę nasilenia współpracy i zaangażowania z krajami pochodzenia i tranzytu w celu skutecznego stawienia czoła obecnemu kryzysowi migracyjnemu, a w szczególności zajęcia się potrzebami w zakresie zdrowia i edukacji osób przesiedlonych w krajach trzecich; z tego względu uważa, że takie zwiększenie środków jest niezbędne do sfinansowania dodatkowych inicjatyw w uzupełnieniu pierwotnych celów odnośnych podstaw prawnych;

46.  zauważa, że regionalny fundusz powierniczy Unii Europejskiej w odpowiedzi na kryzys w Syrii oraz nadzwyczajny fundusz powierniczy na rzecz stabilności i eliminacji podstawowych przyczyn nieuregulowanej migracji i wysiedleń osób w Afryce utworzono, ponieważ budżet unijny nie posiada niezbędnej elastyczności i środków pozwalających na szybką i kompleksową reakcję na kryzys; podkreśla, że w ramach przeglądu lub zmiany wieloletnich ram finansowych trzeba znaleźć bardziej całościowe rozwiązanie kwestii, w jaki sposób uczynić wsparcie z budżetu Unii na pomoc humanitarną i na rzecz rozwoju bardziej skutecznym i łatwiej dostępnym oraz jak pomyślnie połączyć je z Europejskim Funduszem Rozwoju i pomocą dwustronną oferowaną przez państwa członkowskie; domaga się, aby dodatkowe środki na programy realizowane w ramach działu 4 były wykorzystane w szczególności do zwiększenia finansowania tych dwóch funduszy powierniczych, a także natychmiastowej pomocy za pośrednictwem Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców (UNHCR) oraz Światowego Programu Żywnościowego; wzywa poszczególne państwa członkowskie do wcielenia słów w czyn i niezwłocznego wniesienia niezbędnych dodatkowych wkładów w celu dostosowania finansowania unijnego związanego z funduszami powierniczymi oraz zniwelowania braków w finansowaniu agencji ONZ; zauważa, że szereg projektów finansowanych ewentualnie z funduszy powierniczych dodatkowo osłabia argument Rady o rzekomym braku zdolności absorpcyjnych w dziale 4;

47.  podnosi o 40 mln EUR środki w linii budżetowej na wspieranie procesu pokojowego i udzielanie pomocy finansowej Palestynie i Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Pomocy Uchodźcom Palestyńskim na Bliskim Wschodzie (UNRWA); zauważa, że UNRWA skutecznie pełni swoją rolę w zakresie wspierania coraz większej liczby uchodźców palestyńskich bezpośrednio dotkniętych kryzysem w Syrii, co stanowi dla tej organizacji dodatkowe obciążenie; wyraża zaniepokojenie niedopasowaniem poziomu środków do potrzeb UNRWA i apeluje o przeznaczenie tych dodatkowych środków na Fundusz Ogólny UNRWA wspierający edukację podstawową oraz usługi społeczne i zdrowotne;

48.  przypomina, że aby złagodzić długofalowe szkodliwe skutki kryzysu humanitarnego koniecznie należy zadbać o nieprzerwaną edukację dotkniętych tym kryzysem dzieci; w związku z tym podnosi środki na wspieranie edukacji w budżecie przeznaczonym na pomoc humanitarną, tak aby stanowiły one 3 %, a nie 1 % i do roku 2019 osiągnęły poziom 4 %;

49.  zatwierdza symboliczne podniesienie środków w budżecie na wspólną politykę zagraniczną i bezpieczeństwa z myślą o wspieraniu wszelkich inicjatyw mających na celu włączenie kwestii migracji do cywilnych misji w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony, a jednocześnie w pełni popiera operację wojskową sił morskich dowodzonych przez Unię Europejską (EUNAVFOR MED), której celem jest zwalczanie przemytu ludzi i handlu ludźmi;

50.  docenia toczące się rozważania w ESDZ na temat przyszłości specjalnych przedstawicieli UE i ich stosunków z ESDZ; uważa, że wszelkie zmiany w pozycji budżetu przeznaczonej na specjalnych przedstawicieli UE powinny nastąpić dopiero po zakończeniu bieżących rozważań;

51.  uważa za niezbędne podniesienie środków w linii budżetowej przeznaczonej dla społeczności Turków cypryjskich (+2 mln EUR), aby kontynuować oraz zdecydowanie zintensyfikować działania Komitetu ds. Osób Zaginionych na Cyprze, a także wesprzeć Komisję Techniczną ds. Dziedzictwa Kulturowego, w której skład wchodzą przedstawiciele obydwu społeczności, gdyż sprzyja to zaufaniu i pojednaniu między tymi społecznościami;

52.  podkreśla, że wdrożenie umowy o ułatwieniach w handlu, którą zawarto podczas 9. konferencji ministerialnej WTO, będzie wymagać większego wsparcia finansowego dla krajów najsłabiej rozwiniętych i krajów rozwijających się; podkreśla potrzebę skoordynowanych wysiłków Komisji i państw członkowskich w międzynarodowych instytucjach finansowych w celu uniknięcia obniżenia środków na pomoc na rzecz wymiany handlowej i inicjatyw wielostronnych oraz z myślą o uniknięciu nieprawidłowości w ramach współpracy z niektórymi partnerami, które prowadzą do obniżenia skuteczności wydatkowanych środków, a także potrzebę zadbania o to, by umowa o ułatwieniach w handlu była korzystna dla rozwoju;

53.  postanawia wyczerpać margines w wysokości 261,3 mln EUR w środkach na zobowiązania pozostawiony w projekcie budżetu poniżej pułapu w dziale 4 oraz nie posuwać się dalej na obecnym etapie; podnosi również środki na płatności o 132,5 mln EUR; oczekuje owocnego postępowania pojednawczego w oparciu o te poprawki oraz przy uwzględnieniu listu w sprawie poprawek nr 2/2016; podkreśla jednak, że pułap ten może okazać się niewystarczający, gdyż ustalono go, zanim doszło do poważnych zmian na Ukrainie, w Syrii, Tunezji i ogólnie w krajach sąsiadujących, na Bliskim Wschodzie i w Afryce; w związku z tym apeluje o pełne wykorzystanie możliwości, jakie daje rezerwa na pomoc nadzwyczajną, a także jest otwarty na intensywniejsze korzystanie z przepisów dotyczących elastyczności, jakie przewidziano w wieloletnich ramach finansowych w związku z zewnętrznym wymiarem kryzysu migracyjnego i uchodźczego;

Dział 5 – administracja; inne działy – wydatki administracyjne oraz na wsparcie badań naukowych

54.  zauważa, że cięcia Rady w tym dziale opiewają na kwotę 31,2 mln EUR, z czego kwota 19,3 mln EUR dotyczy budżetu administracyjnego Komisji, zwłaszcza środków przeznaczonych na budynki i wyposażenie, a przede wszystkim na personel w związku z podwyższeniem standardowego ryczałtowego potrącenia do 4,3 %; nie dostrzega uzasadnienia w postępowaniu Rady i przypomina, że w związku z ciągłymi ograniczeniami ostatnich lat proponowane wydatki administracyjne Komisji w 2016 r. utrzymano blisko spodziewanego poziomu inflacji, a więc w ujęciu realnym na stabilnym poziomie, oraz że Komisja wdraża program stałej redukcji personelu;

55.  uważa ponadto, że cięcia te mają charakter arbitralny z uwagi na przewidywalność tego rodzaju wydatków wynikającą głównie z zobowiązań umownych oraz z uwagi na bardzo wysoki wskaźnik wykonania zgłaszany przez Komisję; zauważa w szczególności, że na dzień 1 kwietnia 2015 r. wskaźnik rzeczywistego obsadzenia stanowisk wynikających z planu zatrudnienia Komisji osiągnął rekordową wartość 97,8 %; wyraża ubolewanie, że oprócz tego w działach innych niż dział 5 Rada obniżyła wydatki administracyjne oraz wydatki na wspieranie badań naukowych o całkowitą kwotę w wysokości 28 mln EUR, choć wydatki te mają kluczowe znaczenie dla powodzenia programów w różnych dziedzinach polityki Unii;

56.  w związku z powyższym postanawia przywrócić środki zapisane w projekcie budżetu we wszystkich liniach budżetowych dotyczących wydatków administracyjnych i wydatków na wspieranie badań naukowych w dziedzinach polityki, a także we wszystkich liniach w dziale 5, w których Rada dokonała cięć, a także w nielicznych przypadkach zatwierdzić nieznaczne podwyższenie środków;

57.  zwraca się do Komisji o zadbanie o to, aby łączny budżet Komitetu Nadzoru OLAF i jego sekretariatu umieszczono w odrębnej linii budżetowej budżetu OLAF na rok 2016;

Agencje

58.  zasadniczo potwierdza szacunki Komisji dotyczące potrzeb budżetowych agencji; zwraca uwagę, że Komisja obniżyła już w znacznym stopniu wstępne zapotrzebowanie na środki zgłoszone przez większość agencji;

59.  uważa wobec tego, że wszelkie dalsze cięcia proponowane przez Radę mogłyby stanowić zagrożenie dla właściwego funkcjonowania agencji i uniemożliwiłyby im wypełnianie zadań, które zostały im wyznaczone przez władzę ustawodawczą;

60.  w ramach ogólnego pakietu dotyczącego migracji postanawia podwyższyć środki dla głównych agencji działających w tej dziedzinie, mianowicie dla Europejskiego Urzędu Wsparcia w dziedzinie Azylu, Fronteksu, Europolu, Eurojustu, Europejskiej Agencji ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości (eu-LISA), Europejskiego Kolegium Policyjnego i Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej o całkowitą kwotę w wysokości 26 mln EUR, gdyż agencje te odgrywają ważną rolę w poszukiwaniu skutecznego rozwiązania aktualnych pilnych problemów związanych z przepływami migracyjnymi; z zadowoleniem przyjmuje dodatkowe środki i dodatkowe 120 stanowisk w planie zatrudnienia dla agencji w budżecie korygującym nr 7/2015 oraz oczekuje, że decyzja ta wpłynie również na budżet na 2016 r. oraz na kolejne lata; podkreśla szybko pogarszającą się sytuację kryzysową i ogromne nasilenie przepływów migracyjnych; wzywa Komisję do przedstawienia aktualnych i zbiorczych informacji o potrzebach agencji przed rozpoczęciem postępowania pojednawczego w sprawie budżetu; wzywa Komisję do zaproponowania średnio- i długoterminowej strategii działań agencji zajmujących się obszarem sprawiedliwości i spraw wewnętrznych, która obejmie: cele, misję, koordynację, rozwijanie punktów szybkiej rejestracji migrantów oraz zasoby finansowe;

61.  ponadto postanawia podwyższyć środki w budżecie na 2016 r. dla trzech agencji nadzoru finansowego z uwagi na ich dodatkowe zadania i większe obciążenie pracą; zwraca się do Komisji o przedłożenie do 2017 r. wniosku w sprawie koncepcji finansowej opartej na opłatach, która całkowicie zastąpiłaby obecne wkłady państw członkowskich, w celu zagwarantowania niezależności organów europejskich w stosunku do krajowych organów państw członkowskich;

62.  postanawia również podnieść środki dla Agencji ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki, Europejskiej Agencji Kontroli Rybołówstwa oraz Europejskiego Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii, aby poziom zasobów udostępnianych tym agencjom lepiej odpowiadał powierzonym im zadaniom;

63.  nie może jednak zaakceptować podejścia Komisji i Rady do kwestii obsadzania stanowisk w agencjach i wobec tego wprowadza zmiany do znacznej liczby planów zatrudnienia; po raz kolejny podkreśla, że każda agencja powinna zredukować liczbę stanowisk o 5 % w ciągu pięciu lat, zgodnie z porozumieniem międzyinstytucjonalnym, ale też że nowym stanowiskom potrzebnym do realizacji dodatkowych zadań wynikających ze zmian w polityce i z nowych przepisów wprowadzanych od 2013 r. muszą towarzyszyć dodatkowe zasoby oraz że stanowisk tych nie należy wliczać do celu, jakim jest redukcja liczby pracowników zgodnie z porozumieniem międzyinstytucjonalnym;

64.  wobec tego ponownie podkreśla swój sprzeciw wobec koncepcji wspólnej dla agencji puli związanej z przeniesieniem pracowników, ale potwierdza swoją gotowość do zwolnienia stanowisk dzięki poprawie wydajności w ramach ściślejszej współpracy administracyjnej między agencjami lub nawet poprzez rozważenie możliwości łączenia agencji w odpowiednich przypadkach, a także w drodze łączenia pewnych funkcji z Komisją lub inną agencją;

65.  ponownie podkreśla, że stanowiska finansowane przez przemysł nie mają wpływu na budżet Unii, wobec czego nie powinny podlegać redukcji personelu; zaznacza, że należy pozostawić zainteresowanym agencjom swobodę w zakresie reagowania na zmienne obciążenie pracą poprzez nieobsadzanie wszystkich stanowisk, jakimi dysponują;

66.  w związku z tym wprowadza zmiany w wielu planach zatrudnienia agencji stosownie do priorytetów opisanych powyżej, aby dostosować poziom zatrudnienia do dodatkowych zadań, a inne modyfikuje, aby urzeczywistnić cel polegający na redukcji personelu o 5 % w ciągu pięciu lat oraz odmiennie potraktować stanowiska finansowane z pobieranych opłat; przypomina, że cel redukcji zatrudnienia o 5 % w ciągu pięciu lat wprowadzono z myślą o obniżeniu kosztów administracyjnych; podkreśla w tym kontekście, że dodatkowe stanowiska w planie zatrudnienia nie mają automatycznie skutków finansowych dla budżetu Unii, gdyż agencje obsadzają swoje stanowiska stosownie do potrzeb i dlatego nie zawsze wszystkie stanowiska znajdujące się w ich planach zatrudnienia są obsadzone;

Projekty pilotażowe i działania przygotowawcze

67.  po przeprowadzeniu starannej analizy przedłożonych projektów pilotażowych i działań przygotowawczych pod kątem udanej realizacji aktualnych projektów, a także po wykluczeniu inicjatyw objętych już obowiązującymi podstawami prawnymi, jak i w pełni uwzględniając ocenę Komisji dotyczącą możliwości wdrożenia projektów, postanawia przyjąć pakiet kompromisowy, na który składa się ograniczona liczba projektów pilotażowych i działań przygotowawczych, również ze względu na ograniczone dostępne marginesy;

Płatności

68.  ponownie podkreśla znaczenie wspólnego planu płatności na lata 2015–2016 uzgodnionego przed procedurą budżetową przez Parlament, Radę i Komisję, który odzwierciedla zobowiązanie tych trzech instytucji do ograniczenia liczby zaległych nieuregulowanych płatności; zauważa, że wszystkie trzy instytucje uzgodniły, że będą ściśle współpracować w celu zatwierdzenia takiego poziomu płatności w budżecie na 2016 r., który pozwoli na osiągnięcie wspomnianego celu, oraz że Komisja wyliczyła odpowiednią wysokość środków na płatności na rok 2016; uważa, że wszelkie działania mające na celu zarządzanie ryzykiem związanym z nagromadzeniem się nieuregulowanych rachunków należy uzupełniać wysiłkami, których celem jest wydajniejsza wymiana opinii oraz poprawa współpracy między Radą a Parlamentem i Komisją; przypomina, że zgodnie z art. 310 TFUE dochody i wydatki wykazane w budżecie Unii muszą się równoważyć;

69.  wyraża ubolewanie, że mimo wynikającego stąd nieznacznego wzrostu i sporych marginesów zaproponowanych przez Komisję Rada postanowiła obniżyć środki na płatności o 1,4 mld EUR zarówno w liniach przeznaczonych na zakończenie działań, jak i na programy będące w głównej fazie realizacji, co sprawia, że stopniowe obniżanie liczby zaległych nieuregulowanych rachunków może się nie udać; przypomina, że w przypadku programów zarządzanych w sposób bezpośredni niedobory środków na płatności odzwierciedlają się nie tylko w rosnącej liczbie nieuregulowanych rachunków, ale także powodują sztuczne opóźnienia w realizacji programów, np. opóźniając zaproszenia do składania wniosków lub podpisanie nowych umów;

70.  postanawia przywrócić środki na płatności zapisane w projekcie budżetu we wszystkich liniach, w których Rada dokonała cięć, przy założeniu, że poziom płatności zaproponowany przez Komisję w projekcie budżetu odpowiada poziomowi niezbędnemu do realizacji celów planu płatności;

71.  dbając o odpowiednie proporcje, podnosi wysokość środków na płatności we wszystkich liniach, w których zmieniono wysokość środków na zobowiązania, a także uwzględnia obszary charakteryzujące się szybkim wydawaniem środków lub wysokim stopniem pilności, mianowicie Erasmus+, dwa systemy relokacji, UNRWA i pomoc humanitarną; podnosi środki na płatności o dalszy 1 mld EUR, aby koncentrację płatności dla Grecji na początku okresu finansowania umożliwić w całości z nowych środków; z uwagi na dotychczasowe doświadczenia związane z wdrażaniem pomocy postanawia również podnieść płatności na rzecz Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji;

Inne sekcje

Sekcja 1 – Parlament Europejski

72.  przypomina, że w preliminarzu Parlamentu na 2016 r. zapisano kwotę 1 823 648 600 EUR, co oznacza wzrost o 1,6 % w stosunku do budżetu na 2015 r.; przypomina ponadto, że 15 mln EUR przewidziano na pilne inwestycje w dziedzinie bezpieczeństwa i bezpieczeństwa cybernetycznego, przez co budżet na rok 2016 opiewa na ogólną kwotę 1 838 648 600 EUR;

73.  zwraca uwagę, że w dniu 15 czerwca 2015 r., po przyjęciu preliminarza Parlamentu na 2016 r., powstała nowa grupa polityczna oraz że ze względu na te zmiany w organizacji Parlamentu potrzebne są dodatkowe środki, aby zagwarantować równe traktowanie wszystkich grup politycznych;

74.  dokonuje pełnej rekompensaty tych podwyżek poprzez obniżenie środków w liniach budżetowych dotyczących rezerwy na nieprzewidziane wydatki, diety ogólnej dla posłów, doskonalenia zawodowego, wyposażenia wnętrz, zużycia energii, inwestycji projektowych w zakresie informatyki i telekomunikacji oraz mebli;

75.  zwraca uwagę na konkluzje Prezydium z dnia 7 września 2015 r. dotyczące czytania budżetu na 2016 r. w Parlamencie, w których proponuje się uwzględnienie w budżecie niedawnych decyzji i dostosowań technicznych; zatwierdza ograniczone zmiany techniczne zaproponowane przez Prezydium, które obejmują neutralne pod względem budżetowym dostosowania środków i planu zatrudnienia oraz aktualizację niektórych aspektów nomenklatury budżetowej;

76.  w związku z tym utrzymuje na niezmienionym poziomie – 1 838 648 600 EUR – środki w budżecie na 2016 r. przyjętym na posiedzeniu plenarnym w dniu 29 kwietnia 2015 r.;

77.  podkreśla, że działalność grup politycznych nie jest tożsama z pracą o charakterze administracyjnym; potwierdza, że z tego powodu całkowita liczba pracowników w grupach politycznych nie jest objęta celem polegającym na redukcji personelu o 5 % zgodnie z decyzjami podjętymi przez Parlament w odniesieniu do roku budżetowego 2014(12) i 2015(13) oraz preliminarza na 2016 r.(14);

78.  przypomina, że od 2012 r. grupy polityczne mają zakaz zatrudniania nowych pracowników oraz że ich potrzeby w tym zakresie w poprzednich latach budżetowych uwzględniano jedynie częściowo;

79.  potwierdza swoje zobowiązanie do wdrożenia pkt 27 porozumienia międzyinstytucjonalnego, w którym przewidziano redukcję personelu w Parlamencie o 1 %;

80.  podkreśla, że Parlament i Rada muszą zająć się potrzebą opracowania planu działania na rzecz jednej siedziby, o co w kilku rezolucjach wnioskowała duża większość w tym Parlamencie, aby w perspektywie długoterminowej wygenerować oszczędności w budżecie Unii;

Zmiany w planie zatrudnienia

81.  redukuje liczbę stanowisk w planie zatrudnienia Sekretariatu Generalnego w 2016 r. o 57 (cel: obniżenie liczby pracowników o 1 %), przy czym redukcja ta obejmuje: 4 stanowiska AD14, 13 stanowisk AD13, 2 stanowiska AD12, 1 stanowisko AD9, 2 stanowiska AD8, 1 stanowisko AD5, 2 stanowiska AST11, 1 stanowisko AST10, 3 stanowiska AST9, 8 stanowisk AST8, 7 stanowisk AST7, 4 stanowiska AST6, 3 stanowiska AST5, 2 stanowiska AST4, 1 stanowisko AST3, 1 stanowisko AST1 (stanowiska stałe) oraz 2 tymczasowe stanowiska AST4; przypomina, że skutki budżetowe tych działań uwzględniono już w preliminarzu;

82.  zgodnie z nowym regulaminem pracowniczym przekształca 80 stałych stanowisk AST (25 stanowisk AST 11, 10 stanowisk AST 10, 5 stanowisk AST 8, 15 stanowisk AST 7, 5 stanowisk AST 6, 5 stanowisk AST 5, 5 stanowisk AST 4, 5 stanowisk AST 3 i 5 stanowisk AST 2) w 80 stanowisk AST/SC1;

83.  dokonuje następujących korekt technicznych: likwiduje trzy stanowiska AST7 i trzy stanowiska AST6, tworzy sześć stanowisk AST5 oraz wykreśla przypis nr 1 w planie zatrudnienia, gdyż w ostatnich latach nie stosowano odpowiedniej procedury;

84.  wyraża zgodę na utworzenie 43 nowych stanowisk tymczasowych (2 stanowiska AD7, 19 stanowisk AD5, 5 stanowisk AST5, 5 stanowisk AST3 i 12 stanowisk AST1) oraz na zmianę kategorii zaszeregowania jednego stanowiska tymczasowego AD10 na AD14 w związku z dodatkowymi potrzebami wynikającymi z powstania nowej grupy politycznej;

Obniżenie liczby pracowników o 5 %

85.  przypomina, że trzeci rok z rzędu Parlament realizuje cel polegający na obniżeniu liczby pracowników o 5 %, przestrzegając przy tym należycie litery i ducha porozumienia międzyinstytucjonalnego; podkreśla, że od 2014 r. w planie zatrudnienia zlikwidowano w tym celu 171 stałych stanowisk(15); podkreśla, że aby w pełni zrealizować zadeklarowany cel i obniżyć liczbę pracowników o 5 %, do roku 2018 należy dwukrotnie zlikwidować 57 stanowisk(16);

86.  podkreśla, że zgodnie z pkt 27 porozumienia międzyinstytucjonalnego obniżenie liczby pracowników o 5 % stanowi rekompensatę kadrową w związku z podwyższeniem liczby godzin pracy w wymiarze tygodniowym z 37,5 do 40 w porównaniu z planem zatrudnienia na dzień 1 stycznia 2013 r.; uważa, że redukcja ta musi odnosić się do stałego obciążenia pracą oraz że w konsekwencji rachunek ten nie może uwzględniać nowych zakresów odpowiedzialności ani podróży służbowych;

87.  zauważa, że w związku z rozszerzeniem uprawnień Parlamentu i przydzielaniem mu nowych zadań od 2013 r. ważne zmiany strukturalne, takie jak internalizacja procesów, realizowano w miarę możliwości poprzez przeniesienia wewnętrzne, a nowe stanowiska tworzono tylko wówczas, gdy było to absolutnie niezbędne; postanawia wyłączyć te dodatkowe stanowiska z działań mających na celu obniżenie liczby pracowników o 5 %;

88.  wzywa Komisję, aby monitorując realizację przez Parlament celu polegającego na obniżeniu liczby pracowników, uwzględniała nowe dodatkowe kwestie, takie jak stałe obciążenie pracą, wyjątki dla grup politycznych, kompensowanie internalizacji poprzez obniżenie środków w liniach budżetowych na usługi zewnętrzne oraz nowe uprawnienia i zadania;

89.  podkreśla, że obniżenie liczby pracowników o 5 % nie powinno zagrozić należytemu funkcjonowaniu Parlamentu ani korzystaniu przez Parlament z jego podstawowych uprawnień, nie powinno też wpłynąć na wysoką jakość prac ustawodawczych Parlamentu ani na warunki pracy posłów i pracowników;

90.  przypomina, że żadne porozumienie nie może pozbawić Parlamentu i Rady niezależności w dokonywaniu ocen ani prawa do decydowania każdego roku o merytorycznej stronie budżetu;

Inne kwestie dotyczące pracowników

91.  przypomina, że nowe stanowiska w Sekretariacie należy obsadzić w drodze wewnętrznych przeniesień, chyba że potrzeba utworzenia nowych stanowisk zostanie należycie uzasadniona i wykazana;

92.  przypomina, że reorganizacja pracy parlamentarnej lub procedur nie powinna prowadzić do pogorszenia warunków pracy ani praw socjalnych pracowników bez względu na zajmowane przez nich stanowiska;

93.  ponownie podkreśla, że aby zapewnić posłom odpowiednie wsparcie w ich działalności parlamentarnej, konieczna jest nowa równowaga między akredytowanymi asystentami parlamentarnymi a asystentami krajowymi; zwraca uwagę, że sekretarz generalny zaproponował Prezydium sposób osiągnięcia tego celu; odnotowuje porozumienie osiągnięte w Prezydium, które jest zgodne, co do istoty, z wnioskiem Parlamentu Europejskiego zawartym w wyżej wymienionej rezolucji z dnia 29 kwietnia 2015 r. w sprawie preliminarza; z zadowoleniem przyjmuje decyzję o natychmiastowym wdrożeniu tego porozumienia;

94.  ponownie potwierdza swoje zaangażowanie na rzecz wielojęzyczności w pracy parlamentarnej i opowiada się za wysokimi standardami w zakresie tłumaczeń ustnych i pisemnych; zwraca się do sekretarza generalnego o przedstawienie Komisji Budżetowej wyników analizy i oceny przeprowadzonej po nieuzgodnieniu nowych warunków pracy dla tłumaczy ustnych (wiosną 2015 r.); oczekuje, że sekretarz generalny wykaże się wszelką elastycznością, jaka jest niezbędna do zapewnienia posłom wysokiej jakości usług w zakresie tłumaczeń ustnych i pisemnych;

95.  zwraca się do sekretarza generalnego o przedstawienie szczegółowego wykazu wszystkich stanowisk w Parlamencie w latach 2014–2016, obejmującego przydział stanowisk poszczególnym służbom, kategorię oraz rodzaj umowy;

Polityka zarządzania nieruchomościami

96.  przypomina, że Komisję Budżetową należy regularnie informować o nowych kwestiach dotyczących prowadzonej przez Parlament polityki w zakresie nieruchomości, a także w odpowiednim czasie, tzn. przed zawarciem umowy, zasięgać jej opinii w odniesieniu do każdego projektu w zakresie nieruchomości mającego skutki finansowe; potwierdza, że finansowe skutki wszystkich projektów w zakresie nieruchomości będą dokładnie analizowane;

97.  uważa, że decyzje dotyczące projektów w zakresie nieruchomości powinny zapadać w ramach przejrzystego procesu decyzyjnego;

98.  ponownie apeluje o jak najszybsze, nie później niż do początku 2016 r., przedstawienie Komisji Budżetowej nowej średnioterminowej strategii w zakresie nieruchomości, tak aby Parlament mógł ją uwzględnić w ramach przygotowywania preliminarza na rok budżetowy 2017; zwraca się do sekretarza generalnego o przedstawienie Komisji Budżetowej ewentualnej długoterminowej strategii do 2025 r., zanim jesienią 2016 r. Parlament przystąpi do czytania budżetu;

99.  zauważa, że od 2014 r. nie przeznacza się środków na inwestycje w ramach budowy budynku Konrad Adenauer (KAD) w Luksemburgu; przypomina, że w preliminarzu na 2016 r. uwzględniono jedynie środki na prace i usługi opłacane bezpośrednio przez Parlament, co dotyczy przede wszystkim zarządzania projektem, wiedzy fachowej i doradztwa; zwraca się do sekretarza generalnego o dokonanie – do końca bieżącego roku – oceny środków pieniężnych niewykorzystanych w budżecie na 2015 r. oraz o przeznaczenie ich na projekt KAD w drodze wniosku o przesunięcie środków pod koniec roku 2015, aby w miarę możliwości uniknąć w przyszłości płatności odsetek związanych z budynkiem;

Wydatki posłów

100.  ponownie występuje z apelem o wyższy stopień przejrzystości w odniesieniu do zwrotu kosztów ogólnych dla posłów; wzywa Prezydium Parlamentu do podjęcia prac nad określeniem bardziej szczegółowych przepisów dotyczących rozliczania wydatków, na które zezwolono w ramach pokrywania kosztów ogólnych, tak aby nie generować przy tym dodatkowych kosztów dla Parlamentu;

101.  zwraca się o ocenę wyników dobrowolnego podejścia wybranego przez wspólną grupę roboczą w celu ograniczenia lotów posłów i pracowników w klasie biznes, a także o ocenę, w jaki sposób można uzyskać korzystniejsze ceny, aby obniżyć koszty podróży posłów i pracowników;

Sekcja 4 – Trybunał Sprawiedliwości

102.  ubolewa, że mimo ciągle powiększającego się zakresu działalności sądowej i planowanej reformy Sądu Komisja ograniczyła zatrudnienie o 20 stanowisk, ryzykując tym samym powstanie zatorów oraz narażając na szwank należyte funkcjonowanie i sprawne wymierzanie sprawiedliwości; postanawia wobec tego przywrócić 20 stanowisk, o które pierwotnie wnioskował Trybunał;

103.  wyraża ubolewanie, że Rada podniosła wysokość standardowego potrącenia stosowanego w odniesieniu do środków przeznaczonych na wynagrodzenia dla pracowników z 2,5 % do 3,2 %, co odpowiada obniżce o 1,55 mln EUR oraz stoi w sprzeczności z wyjątkowo wysokim wskaźnikiem obsadzenia stanowisk w Trybunale (98 % pod koniec 2014 r.) i wysokim wskaźnikiem wykonania budżetu (99 % w 2014 r.); wobec tego dokonuje ponownej korekty wysokości standardowego potrącenia do poziomu zapisanego w projekcie budżetu oraz anuluje wynikające stąd obniżenie środków, aby Trybunał mógł odpowiednio reagować na znaczny wzrost liczby spraw i w pełni wykorzystać przyznane mu stanowiska;

104.  postanawia ponadto przywrócić siedem stanowisk, o które Trybunał pierwotnie występował, aby umożliwić mu spełnienie wymogu wzmocnienia sekcji bezpieczeństwa i ochrony Trybunału z myślą o lepszej ochronie pracowników, odwiedzających i dokumentów, a także wymogu wdrożenia nowego art. 105 Regulaminu Sądu, który przewiduje ustanowienie systemu o wysokim stopniu bezpieczeństwa umożliwiającego stronom zaangażowanym w niektóre sprawy przekazywanie informacji i materiałów dotyczących bezpieczeństwa Unii i państw członkowskich lub kształtowania ich stosunków międzynarodowych;

105.  w tym kontekście podkreśla potrzebę zasobów na ochronę i nadzór w budynkach Trybunału i wobec tego postanawia przywrócić środki odebrane przez Radę w tej dziedzinie do poziomu zapisanego w projekcie budżetu;

106.  likwiduje istniejącą rezerwę na podróże służbowe i zastępuje ją nową rezerwą, z której środki zostaną uwolnione, kiedy Trybunał opublikuje informacje na temat zewnętrznej działalności sędziów, o co Parlament zwrócił się w swojej rezolucji w sprawie udzielenia Trybunałowi absolutorium za rok 2013(17);

Sekcja 5 – Trybunał Obrachunkowy

107.  dokonuje ponownej korekty wysokości standardowego potrącenia do pierwotnego poziomu 2,76 %, aby Trybunał Obrachunkowy mógł zaspokoić swoje potrzeby wynikające z planu zatrudnienia;

108.  przywraca środki we wszystkich innych liniach, w których Rada dokonała cięć, aby Trybunał Obrachunkowy mógł zrealizować swój plan prac i sporządzić planowane sprawozdania z audytu;

Sekcja 6 – Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny

109.  dokonuje ponownej korekty wysokości standardowego potrącenia do pierwotnego poziomu 4,5 %, aby Komitet mógł zaspokoić swoje potrzeby oraz poradzić sobie z ciągłą redukcją personelu w kontekście porozumienia o współpracy zawartego między Parlamentem a Komitetem;

110.  postanawia ponadto przywrócić środki zapisane w projekcie budżetu na podróże i diety dzienne;

Sekcja 7 – Komitet Regionów

111.  z jednej strony obniża wynagrodzenia i świadczenia o kwotę odpowiadającą 66 przypadkom zmiany kategorii zaszeregowania na wyższe oraz czterem dodatkowym stanowiskom nieujętym jeszcze w projekcie budżetu, aby uwzględnić przeniesienie tych stanowisk do Parlamentu;

112.  z drugiej strony podwyższa środki w szeregu linii (zlecanie tłumaczeń pisemnych na zewnątrz, strony trzecie, komunikacja, wydatki reprezentacyjne, komunikacja z grupami politycznymi, wyjazdy służbowe, sprzątanie i utrzymanie), dopasowując je bardziej do własnych szacunków Komitetu, aby mógł on prowadzić swoją działalność polityczną i wypełniać podjęte zobowiązania;

113.  ponadto przywraca odebrane przez Radę środki na ochronę i nadzór w budynkach Komitetu, aby zagwarantować wystarczające finansowanie środków bezpieczeństwa na wypadek podwyższonego (tzw. żółtego) poziomu zagrożenia w 2016 r.;

Sekcja 8 – Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich

114.  z ubolewaniem zauważa, że Rada obniżyła środki w projekcie budżetu Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich o 135 000 EUR; podkreśla, że obniżka ta stanowiłaby niewspółmierne obciążenie dla nader ograniczonego budżetu Rzecznika i poważnie wpłynęłaby na zdolność tej instytucji do podejmowania skutecznych działań w służbie obywatelom Unii; wobec tego przywraca środki we wszystkich liniach budżetowych, w których Rada dokonała cięć, aby umożliwić Rzecznikowi wypełnianie mandatu i wywiązywanie się z zobowiązań;

Sekcja 9 – Europejski Inspektor Ochrony Danych

115.  z ubolewaniem zauważa, że Rada obniżyła środki w projekcie budżetu Europejskiego Inspektora Ochrony Danych o 135 000 EUR; podkreśla, że obniżka ta stanowiłaby niewspółmierne obciążenie dla nader ograniczonego budżetu Inspektora i poważnie wpłynęłaby na zdolność tej instytucji do podejmowania skutecznych działań w służbie instytucji europejskich; wobec tego przywraca środki we wszystkich liniach budżetowych, w których Rada dokonała cięć, aby umożliwić Inspektorowi wypełnianie mandatu i wywiązywanie się z zobowiązań;

Sekcja 10 – Europejska Służba Działań Zewnętrznych

116.  uważa, że ESDZ należy zagwarantować odpowiednie finansowanie, aby instytucja ta była w stanie sprostać wyzwaniom wynikającym z niepewnej sytuacji geopolitycznej oraz aby umocnić rolę Unii na świecie; wobec tego przywraca środki zapisane w projekcie budżetu we wszystkich liniach oraz anuluje rezerwy przyjęte przez Radę w związku z wahaniami kursu wymiany euro;

o
o   o

117.  jest przekonany, że budżet Unii może skutecznie przyczynić się nie tylko do eliminacji skutków, ale i podstawowych przyczyn kryzysów, z jakimi Unia obecnie się zmaga; jest jednak zdania, że na nieprzewidziane wydarzenia dotyczące całej Unii należy reagować poprzez łączenie wysiłków i udostępnianie dodatkowych środków na szczeblu Unii, a nie poprzez kwestionowanie zobowiązań z przeszłości lub powrót do iluzji poszukiwania rozwiązań na szczeblu poszczególnych państw; podkreśla zatem, że przepisy dotyczące elastyczności mają na celu umożliwienie wspólnego i szybkiego reagowania i należy z nich w pełni korzystać, aby zrekompensować ścisłe ograniczenia dotyczące pułapów wieloletnich ram finansowych;

118.  podkreśla, że zaledwie dwa lata po rozpoczęciu obowiązywania obecnych wieloletnich ram finansowych Komisja dwukrotnie musiała wnioskować o uruchomienie instrumentu elastyczności oraz wykorzystanie marginesu na nieprzewidziane wydatki, aby zaspokoić pilne i nieprzewidziane potrzeby, których nie można było sfinansować w obrębie istniejących pułapów wieloletnich ram finansowych; zwraca również uwagę, że łączny margines na zobowiązania w roku 2015, pierwszym roku jego obowiązywania, wykorzystano natychmiast w całości, natomiast zasoby przeznaczone na dwa ważne programy Unii trzeba było obniżyć, aby umożliwić finansowanie nowych inicjatyw; podkreśla, że z powodu koncentracji wydatków na wstępie w latach 2014–2015 w przypadku kilku programów Unii środki na zobowiązania dostępne od 2016 r. są niższe lub nawet spadły do zera; wyraźnie wobec tego dostrzega, że pułapy w wieloletnich ramach finansowych są zbyt rygorystyczne w wielu działach i paraliżują Unię w dziedzinach charakteryzujących się największymi potrzebami, a mechanizmy elastyczności dostępne w wieloletnich ramach finansowych osiągnęły już granice swoich możliwości; uważa, że sytuacja ta dowodzi, iż potrzebna jest średniookresowa rewizja wieloletnich ram finansowych; w związku z powyższym z niecierpliwością oczekuje na ambitne wnioski Komisji w 2016 r.;

119.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji wraz z poprawkami do projektu budżetu ogólnego Radzie, Komisji, innym zainteresowanym instytucjom i organom oraz parlamentom narodowym.

(1) Dz.U. L 163 z 23.6.2007, s. 17.
(2) Dz.U. L 298 z 26.10.2012, s. 1.
(3) Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 884.
(4) Dz.U. C 373 z 20.12.2013, s. 1.
(5) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0061.
(6) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0172.
(7) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0263.
(8) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (Dz.U. L 180 z 29.6.2013, s. 31).
(9) Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 29 kwietnia 2015 r. zawierająca uwagi stanowiące integralną część decyzji w sprawie absolutorium z wykonania budżetu Wspólnego Przedsięwzięcia na rzecz Realizacji Projektu ITER i Rozwoju Energii Termojądrowej za rok budżetowy 2013 (Dz.U. L 255 z 30.9.2015, s. 395).
(10) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1304/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1081/2006 (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 470).
(11) Dyrektywa Rady 98/58/WE z dnia 20 lipca 1998 r. dotycząca ochrony zwierząt hodowlanych (Dz.U. L 221 z 8.8.1998, s. 23).
(12) Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 23 października 2013 r. dotycząca stanowiska Rady w sprawie projektu budżetu ogólnego Unii Europejskiej na rok budżetowy 2014 (teksty przyjęte, P7_TA(2013)0437).
(13) Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 22 października 2014 r. dotycząca stanowiska Rady w sprawie projektu budżetu ogólnego Unii Europejskiej na rok budżetowy 2015 (teksty przyjęte, P8_TA(2014)0036).
(14) Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 29 kwietnia 2015 r. w sprawie preliminarza dochodów i wydatków Parlamentu Europejskiego na rok budżetowy 2016 (teksty przyjęte, P8_TA(2015)0172).
(15) W roku 2014 zlikwidowano 67 stanowisk, w roku 2015 – 47 stanowisk, a w roku 2016 likwidacji ulegnie 57 stanowisk.
(16) Z uwagi na polityczną decyzję o wyłączeniu z tego rachunku grup politycznych redukcja dotyczy części planu zatrudnienia obejmującej Sekretariat (referencyjna liczba stanowisk – 1% – minus 57).
(17) Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 29 kwietnia 2015 r. zawierająca uwagi stanowiące nieodłączną część decyzji w sprawie udzielenia absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej na rok budżetowy 2013, sekcja 4 – Trybunał Sprawiedliwości (Dz.U. L 255 z 30.9.2015, s. 118).


Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej: liczba sędziów Sądu ***II
PDF 399kWORD 66k
Rezolucja
Tekst
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 28 października 2015 r. dotyczącego stanowiska Rady w pierwszym czytaniu w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego Protokół nr 3 w sprawie Statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (09375/1/2015 – C8-0166/2015 – 2011/0901B(COD))
P8_TA(2015)0377A8-0296/2015

(Zwykła procedura ustawodawcza: drugie czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając stanowisko Rady w pierwszym czytaniu (09375/1/2015 – C8-0166/2015),

–  uwzględniając swoje stanowisko przyjęte w pierwszym czytaniu(1) dotyczące wniosku Trybunału Sprawiedliwości przedstawionego Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (02074/2011),

–  uwzględniając zobowiązanie przedstawiciela Rady przekazane pismem z dnia 21 października 2015 r., do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu Europejskiego, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 294 ust. 7 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 69 Regulaminu,

–  uwzględniając zalecenia do drugiego czytania przedstawione przez Komisję Prawną (A8-0296/2015),

1.  przyjmuje poniższe stanowisko w drugim czytaniu;

2.  Zatwierdza wspólne oświadczenie Parlamentu Europejskiego i Rady załączone do niniejszej rezolucji.;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie, Trybunałowi Sprawiedliwości i Komisji, a także parlamentom narodowym.

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 28 października 2015 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2015/... zmieniającego Protokół nr 3 w sprawie Statutu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, rozporządzenia (UE) 2015/2422.)ZAŁĄCZIK DO REZOLUCJI USTAWODAWCZEJWspólne oświadczenie Parlamentu Europejskiego i RadyPo zakończeniu procesu reformy Sąd będzie składał się z dwóch sędziów z każdego państwa członkowskiego. Zatem, aby osiągnąć równość kobiet i mężczyzn, która jest celem Unii Europejskiej zgodnie z art. 3 TUE, rządy państw członkowskich powinny w możliwie największym zakresie zapewnić równą reprezentację kobiet i mężczyzn w procesie mianowania kandydatów na sędziów w Sądzie na mocy art. 254 TFUE”

(1) Teksty przyjęte z dnia 15.4.2014 r., P7_TA(2014)0358.


Przepisy dotyczące połowów na obszarze objętym porozumieniem GFCM (Generalnej KomisjiRybołówstwa Morza Śródziemnego) ***II
PDF 326kWORD 65k
Rezolucja
Załącznik
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 28 października 2015 r. w sprawie stanowiska Rady w pierwszym czytaniu w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 1343/2011 w sprawie niektórych przepisów dotyczących połowów na obszarze objętym porozumieniem GFCM (Generalnej Komisji Rybołówstwa Morza Śródziemnego) (08806/1/2015 – C8-0260/2015 – 2014/0213(COD))
P8_TA(2015)0378A8-0295/2015

(Zwykła procedura ustawodawcza: drugie czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając stanowisko Rady w pierwszym czytaniu (08806/1/2015 – C8-0260/2015),

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 15 października 2014 r.(1),

–  uwzględniając swoje stanowisko przyjęte w pierwszym czytaniu(2) dotyczące wniosku Komisji przedstawionego Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2014)0457),

–  uwzględniając art. 294 ust. 7 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 76 Regulaminu,

–  uwzględniając zalecenie do drugiego czytania przedstawione przez Komisję Rybołówstwa (A8-0295/2015),

1.  zatwierdza stanowisko Rady przyjęte w pierwszym czytaniu;

2.  przyjmuje oświadczenie załączone do niniejszej rezolucji;

3.  stwierdza, że akt prawny zostaje przyjęty zgodnie ze stanowiskiem Rady;

4.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do podpisania wraz z przewodniczącym Rady aktu prawnego zgodnie z art. 297 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej;

5.  zobowiązuje swojego sekretarza generalnego do podpisania aktu prawnego po stwierdzeniu, że wszystkie procedury zostały prawidłowo zakończone, oraz do przygotowania, w porozumieniu z sekretarzem generalnym Rady, publikacji tego aktu wraz z odnoszącym się do niego oświadczeniem Parlamentu Europejskiego w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej;

6.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji, a także parlamentom narodowym.

ZAŁĄCZNIK DO REZOLUCJI USTAWODAWCZEJ

Oświadczenie Parlamentu Europejskiego w sprawie przyznania odstępstw dotyczących połowów za pomocą włoków i sieci skrzelowych na Morzu Czarnym

„Parlament Europejski oświadcza, że przepisy zawarte w art. 15a, które zostaną włączone do rozporządzenia (UE) nr 1343/2011 w odniesieniu do odstępstw od zakazu stosowania pewnych narzędzi połowowych w wodach przybrzeżnych Morza Czarnego, mają charakter wyjątkowy. Uwzględniają one sytuację panującą w regionie, w którym państwa członkowskie muszą wprowadzić środki w celu umożliwienia stosowania odnośnych narzędzi zgodnie z odpowiednimi zaleceniami GFCM. Parlament otrzymał tę informację, zanim został przedstawiony obecny wniosek Komisji. Dlatego też Parlament przyjmuję w bieżącym kontekście ustalenia zezwalające zainteresowanym państwom członkowskim na przyznanie wspomnianych odstępstw. Podkreśla jednak, że przepisy te nie mogą być traktowane ani stosowane jako precedens dla wszelkich przyszłych aktów prawnych.”

(1) Dz.U. C 12 z 15.1.2015, s. 116.
(2) Teksty przyjęte w dniu 13.1.2015 r., P8_TA(2015)0005.


Stosowanie genetycznie zmodyfikowanej żywności i paszy ***I
PDF 335kWORD 62k
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 28 października 2015 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1829/2003 w odniesieniu do umożliwienia państwom członkowskim ograniczenia lub zakazu stosowania genetycznie zmodyfikowanej żywności i paszy na swoim terytorium (COM(2015)0177 – C8-0107/2015 – 2015/0093(COD))
P8_TA(2015)0379A8-0305/2015

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

—  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2015)0177),

—  uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 114 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C8-0107/2015),

—  uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

—  uwzględniając uzasadnione opinie przedstawione – na mocy protokołu nr 2 w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności – przez Izbę Reprezentantów Belgii, Kortezy Generalne Hiszpanii, Drugą Izbę parlamentu Niderlandów i austriacki Bundesrat, w których stwierdzono, że projekt aktu ustawodawczego nie jest zgodny z zasadą pomocniczości,

—  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 16 września 2015 r.(1),

—  uwzględniając opinię Komitetu Regionów z dnia 13 października 2015 r.(2),

—  uwzględniając art. 59 Regulaminu,

—  uwzględniając sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności oraz opinię Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi (A8-0305/2015),

1.  odrzuca wniosek Komisji;

2.  zwraca się do Komisji o wycofanie wniosku i o przedłożenie nowego;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

(1) Dotychczas nieopublikowana w Dzienniku Urzędowym.
(2) Dotychczas nieopublikowana w Dzienniku Urzędowym.


Nowa żywność ***I
PDF 403kWORD 90k
Rezolucja
Tekst
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 28 października 2015 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie nowej żywności (COM(2013)0894 – C7-0487/2013 – 2013/0435(COD))
P8_TA(2015)0380A8-0046/2014

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2013)0894),

–  uwzględniając art. 294 ust. 2 oraz art. 114 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C7–0487/2013),

–  uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając stanowiska Rady i Parlamentu Europejskiego w dniu 29 marca 2011 r., kiedy procedura pojednawcza w sprawie nowej żywności zakończyła się niepowodzeniem;

–  uwzględniając uzasadnione opinie przedstawione – na mocy protokołu nr 2 w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności – przez Zgromadzenie Narodowe Francji i Senat Francji, w których stwierdzono, że projekt aktu ustawodawczego nie jest zgodny z zasadą pomocniczości,

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 30 kwietnia 2014 r.(1),

–  uwzględniając art. 59 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, a także opinie Komisji Handlu Międzynarodowego oraz Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi (A8-0046/2014),

1.  przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu;

2.  zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli uzna ona za stosowne wprowadzenie znaczących zmian do swojego wniosku lub zastąpienie go innym tekstem;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 28 października 2015 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/... w sprawie nowej żywności, zmieniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 258/97 Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporządzenie Komisji (WE) nr 1852/2001

(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, rozporządzenia (UE) 2015/2283.)

(1) Dz.U. C 311 z 12.9.2014, s. 73.


Emisje niektórych rodzajów zanieczyszczenia atmosferycznego ***I
PDF 861kWORD 419k
Poprawki przyjete przez Parlament Europejski w dniu 28 października 2015 r. w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie redukcji krajowych emisji niektórych rodzajów zanieczyszczenia atmosferycznego oraz zmiany dyrektywy 2003/35/WE (COM(2013)0920 – C7-0004/2014 – 2013/0443(COD))(1)
P8_TA(2015)0381A8-0249/2015

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Tekst proponowany przez Komisję   Poprawka
Poprawka 2
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 2
(2)  W siódmym unijnym programie działań w zakresie środowiska18 potwierdzono długofalowy cel polityki Unii dotyczącej powietrza, polegający na osiągnięciu poziomów jakości powietrza, które nie powodują znacznych negatywnych skutków ani zagrożenia dla zdrowia ludzkiego i środowiska, i dlatego wezwano do pełnej zgodności z obowiązującymi przepisami Unii dotyczącymi jakości powietrza oraz celami strategicznymi i działaniami zaplanowanymi po 2020 r.; wezwano także do wzmożenia wysiłków na obszarach, gdzie populacja i ekosystemy narażone są na wysokie poziomy zanieczyszczenia powietrza, oraz do wzmocnienia synergii między przepisami dotyczącymi jakości powietrza a celami polityki Unii w szczególności w odniesieniu do zmiany klimatu i bioróżnorodności.
(2)  W siódmym unijnym programie działań w zakresie środowiska18 potwierdzono długofalowy cel polityki Unii dotyczącej powietrza, polegający na osiągnięciu poziomów jakości powietrza, które nie powodują znacznych negatywnych skutków ani zagrożenia dla zdrowia ludzkiego i środowiska, i dlatego wezwano do pełnej zgodności z obowiązującymi przepisami Unii dotyczącymi jakości powietrza oraz celami strategicznymi i działaniami zaplanowanymi po 2020 r.; wezwano także do wzmożenia wysiłków na obszarach, gdzie populacja i ekosystemy narażone są na wysokie poziomy zanieczyszczenia powietrza, oraz do wzmocnienia synergii między przepisami dotyczącymi jakości powietrza a celami polityki Unii w szczególności w odniesieniu do zmiany klimatu i bioróżnorodności. Wspólna polityka rolna na lata 2014–2020 stwarza państwom członkowskim możliwość przyczynienia się do poprawy jakości powietrza za pomocą konkretnych środków. Przeprowadzona w przyszłości ocena pozwoli lepiej zrozumieć skutki tych środków.
__________________
__________________
18 Wniosek dotyczący decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ogólnego unijnego programu działań w zakresie środowiska do 2020 r. „Dobrze żyć w granicach naszej planety” COM(2012)0710 z 29.11.2012.
18 Wniosek dotyczący decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ogólnego unijnego programu działań w zakresie środowiska do 2020 r. „Dobrze żyć w granicach naszej planety” COM(2012)0710 z 29.11.2012.
Poprawka 3
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 4 a (nowy)
(4a)  Państwa członkowskie i Unia są stronami Konwencji z Minamaty w sprawie rtęci z 2013 r., której celem jest poprawa zdrowia ludzkiego i ochrony środowiska przez zmniejszenie emisji rtęci z istniejących i nowych źródeł. Niniejsza dyrektywa powinna przyczyniać się do ograniczenia emisji rtęci w Unii zgodnie z komunikatem Komisji do Rady i Parlamentu Europejskiego z dnia 28 stycznia 2005 r. w sprawie strategii Wspólnoty w sprawie rtęci i Konwencji z Minamaty w sprawie rtęci.
Poprawka 4
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 6
(6)  Należy zatem zmienić system krajowych pułapów emisji ustanowiony dyrektywą 2001/81/WE w celu dostosowania go do międzynarodowych zobowiązań Unii i państw członkowskich.
(6)  Należy zatem zmienić system krajowych pułapów emisji ustanowiony dyrektywą 2001/81/WE w celu zapewnienia zgodności z międzynarodowymi zobowiązaniami Unii i państw członkowskich.
Poprawka 5
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 8
(8)  Niniejsza dyrektywa powinna również przyczynić się do osiągnięcia celów w zakresie jakości powietrza ustanowionych w przepisach Unii i do złagodzenia skutków zmiany klimatu poprzez ograniczenie emisji krótkotrwałych zanieczyszczeń, jak również do poprawy jakości powietrza w skali globalnej.
(8)  Niniejsza dyrektywa powinna również przyczynić się do osiągnięcia, w efektywny kosztowo sposób, celów w zakresie jakości powietrza ustanowionych w przepisach Unii i do złagodzenia skutków zmiany klimatu poprzez ograniczenie emisji krótkotrwałych zanieczyszczeń oprócz poprawy jakości powietrza w skali globalnej oraz poprzez zwiększenie synergii z unijną polityką klimatyczno-energetyczną oraz zagwarantowanie niepowielania obowiązujących przepisów Unii. W szczególności, niniejsza dyrektywa powinna być spójna z ewoluującymi unijnymi i międzynarodowymi działaniami Unii w zakresie przeciwdziałania zmianie klimatu, włącznie z ramami politycznymi dotyczącymi klimatu i energii do 2030 r. oraz z całościowym, prawnie wiążącym światowym porozumieniem w sprawie zmiany klimatu, ale nie wyłącznie.
Poprawka 6
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 8 a (nowy)
(8a)  Niniejsza dyrektywa powinna również przyczyniać się do ograniczenia kosztów Unii Europejskiej związanych z ochroną zdrowia przed zanieczyszczeniem powietrza dzięki poprawie jakości życia obywateli UE, a także do sprzyjania przechodzeniu na zieloną gospodarkę.
Poprawka 7
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 8 b (nowy)
(8b)  W celu ograniczenia emisji pochodzących z transportu morskiego należy zapewnić pełne i terminowe wdrożenie pułapów określonych przez Międzynarodową Organizację Morską oraz ścisłe egzekwowanie dyrektywy 2012/33/UE Parlamentu Europejskiego i Rady1a. Potrzebne są również dalsze działania w celu kontroli emisji pochodzących z żeglugi. Właściwym jest, by Unia i jej państwa członkowskie rozważyły możliwość zdefiniowania nowych obszarów kontroli emisji i kontynuowały współpracę w ramach IMO w celu dalszego ograniczenia emisji.
______________
1a Dyrektywa 2012/33/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 listopada 2012 r. zmieniająca dyrektywę Rady 1999/32/WE w zakresie zawartości siarki w paliwach żeglugowych (Dz.U. L 327 z 27.11.2012, s. 1).
Poprawka 8
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 9
(9)   Państwa członkowskie powinny przestrzegać zobowiązań do redukcji emisji określonych w niniejszej dyrektywie na 2020 i 2030 r. Aby zapewnić widoczny postęp w realizacji zobowiązań na 2030 r., państwa członkowskie powinny w 2025 r. osiągnąć średnioterminowe poziomy emisji wyznaczone na podstawie liniowej ścieżki między ich poziomami emisji na rok 2020 a poziomami emisji określonymi w zobowiązaniach do redukcji emisji na 2030 r., chyba że pociągałoby to za sobą nieproporcjonalnie wysokie koszty. W przypadku gdy takie ograniczenie emisji w 2025 r. jest niemożliwe, państwa członkowskie powinny wyjaśnić powody tego w swoich sprawozdaniach sporządzonych na mocy niniejszej dyrektywy.
(9)   W celu ograniczenia emisji zanieczyszczeń do atmosfery i zapewnienia skutecznego wkładu w realizację celu Unii w zakresie jakości powietrza – bez pociągania za sobą znacznych negatywnych skutków i zagrożeń dla zdrowia – oraz w celu ograniczenia poziomów i depozycji zanieczyszczeń powodujących zakwaszanie i eutrofizację poniżej krytycznych obciążeń i poziomów w niniejszej dyrektywie ustanawia się zobowiązania do redukcji emisji na 2020, 2025 i 2030 r.
Poprawka 9
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 11
(11)   Aby wspierać racjonalne pod względem kosztów wypełnienie krajowych zobowiązań do redukcji emisji oraz osiągnięcie średnioterminowych poziomów emisji, należy umożliwić państwom członkowskim uwzględnienie redukcji emisji z międzynarodowej żeglugi morskiej, jeżeli emisje pochodzące z tego sektora są niższe niż poziomy emisji, które wynikałyby z przestrzegania norm zawartych w przepisach Unii, w tym limitów zawartości siarki w paliwach określonych w dyrektywie Rady 1999/32/WE21. Państwa członkowskie powinny również mieć możliwość wspólnej realizacji zobowiązań i wspólnego osiągania średnioterminowych poziomów emisji w odniesieniu do metanu (CH4) oraz wykorzystania w tym celu decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady nr°406/2009/WE22. Aby sprawdzić zgodność ze swoimi krajowymi pułapami emisji, zobowiązaniami do redukcji emisji i średnioterminowymi poziomami emisji, państwa członkowskie mogłyby dostosowywać krajowe bilanse emisji w kontekście rozwoju wiedzy naukowej i ulepszonej metodyki w dziedzinie emisji. Komisja mogłaby sprzeciwić się korzystaniu przez państwo członkowskie z tych przepisów dotyczących elastyczności, gdyby warunki określone w niniejszej dyrektywie nie zostały spełnione.
(11)   Aby wspierać racjonalne pod względem kosztów wypełnienie krajowych zobowiązań do redukcji emisji, państwa członkowskie powinny również mieć możliwość wspólnej realizacji zobowiązań w odniesieniu do metanu (CH4) oraz wykorzystania w tym celu decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady nr°406/2009/WE22. Aby sprawdzić zgodność ze swoimi krajowymi pułapami emisji, zobowiązaniami do redukcji emisji i poziomami emisji, państwa członkowskie mogłyby dostosowywać krajowe bilanse emisji w kontekście rozwoju wiedzy naukowej i ulepszonej metodyki w dziedzinie emisji. Komisja mogłaby sprzeciwić się korzystaniu przez państwo członkowskie z tej elastyczności, gdyby warunki określone w niniejszej dyrektywie nie zostały spełnione.
__________________
__________________
21 Dyrektywa Rady 1999/32/WE z dnia 26 kwietnia 1999 r. odnosząca się do redukcji zawartości siarki w niektórych paliwach ciekłych oraz zmieniająca dyrektywę 93/12/EWG (Dz.U. L 121 z 11.5.1999, s. 13).
22 Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2009/406/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wysiłków podjętych przez państwa członkowskie, zmierzających do zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych w celu realizacji do roku 2020 zobowiązań Wspólnoty dotyczących redukcji emisji gazów cieplarnianych (Dz.U. L 140 z 5.6.2009, s. 136).
22 Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2009/406/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie wysiłków podjętych przez państwa członkowskie, zmierzających do zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych w celu realizacji do roku 2020 zobowiązań Wspólnoty dotyczących redukcji emisji gazów cieplarnianych (Dz.U. L 140 z 5.6.2009, s. 136).
Poprawka 10
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 12
(12)   Państwa członkowskie powinny przyjąć i wdrożyć krajowy program kontroli zanieczyszczenia powietrza, aby spełnić wymogi dotyczące redukcji emisji i osiągnąć średnioterminowe poziomy emisji, a także przyczynić się do realizacji unijnych celów dotyczących jakości powietrza. W związku z tym państwa członkowskie powinny wziąć pod uwagę potrzebę ograniczenia emisji w strefach i aglomeracjach dotkniętych nadmiernymi stężeniami zanieczyszczeń powietrza lub w strefach i aglomeracjach, które znacząco przyczyniają się do zanieczyszczenia powietrza w innych strefach i aglomeracjach, w tym w państwach sąsiednich. W tym celu krajowe programy kontroli zanieczyszczenia powietrza powinny przyczyniać się do wdrażania planów ochrony jakości powietrza, przyjętych na mocy art. 23 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/50/WE23.
(12)   Państwa członkowskie powinny przyjąć i wdrożyć krajowy program kontroli zanieczyszczenia powietrza, aby spełnić wymogi dotyczące redukcji emisji, a także przyczynić się do realizacji unijnych celów dotyczących jakości powietrza. W związku z tym państwa członkowskie powinny wziąć pod uwagę potrzebę ograniczenia emisji w strefach i aglomeracjach dotkniętych nadmiernymi stężeniami zanieczyszczeń powietrza lub w strefach i aglomeracjach, które znacząco przyczyniają się do zanieczyszczenia powietrza w innych strefach i aglomeracjach, w tym w państwach sąsiednich. W tym celu krajowe programy kontroli zanieczyszczenia powietrza powinny przyczyniać się do wdrażania planów ochrony jakości powietrza, przyjętych na mocy art. 23 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/50/WE23.
__________________
__________________
23 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/50/WE z dnia 21 maja 2008 r. w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy (Dz.U. L 152 z 11.6.2008, s. 1).
23 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/50/WE z dnia 21 maja 2008 r. w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy (Dz.U. L 152 z 11.6.2008, s. 1).
Poprawka 11
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 13
(13)  Aby ograniczyć emisje NH3 i PM2,5 do atmosfery z głównych źródeł zanieczyszczeń, do krajowych programów kontroli zanieczyszczenia powietrza należy włączyć środki mające zastosowanie do sektora rolniczego. Z uwagi na specyficzne warunki krajowe państwa członkowskie powinny mieć możliwość wprowadzania środków inne niż środki określone w niniejszej dyrektywie, o równoważnym poziomie ekologiczności.
(13)  Aby ograniczyć emisje NH3, CH4 i PM2,5 do atmosfery z głównych źródeł zanieczyszczeń, do krajowych programów kontroli zanieczyszczenia powietrza należy włączyć środki mające zastosowanie do sektora rolniczego. Środki te powinny być racjonalne pod względem kosztów, opierać się na konkretnych informacjach i danych uwzględniających postęp naukowy i wcześniejsze działania podjęte przez państwa członkowskie. Ponadto w celu dążenia do ograniczenia emisji NH3 należałoby opracować wytyczne dotyczące dobrych praktyk rolniczych w zakresie stosowania NH3, które byłyby upowszechniane na szczeblu Unii. Z uwagi na specyficzne warunki krajowe państwa członkowskie powinny mieć możliwość wprowadzania środków inne niż środki określone w niniejszej dyrektywie, o równoważnym poziomie ekologiczności.
Poprawka 12
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 13 a (nowy)
(13a)  Aby ograniczyć emisje z głównych źródeł zanieczyszczeń, do krajowych programów kontroli zanieczyszczenia powietrza należy włączyć środki mające zastosowanie do wszystkich odpowiednich sektorów, w tym rolnictwa, przemysłu, transportu drogowego, maszyn jezdnych nieporuszających się po drogach, żeglugi śródlądowej i krajowej, ogrzewania gospodarstw domowych i rozpuszczalników. Biorąc pod uwagę specyficzne warunki krajowe państwa członkowskie powinny mieć możliwość wprowadzania środków innych niż środki określone w niniejszej dyrektywie, o równoważnym poziomie efektywności środowiskowej.
Poprawka 13
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 13 b (nowy)
(13b)  Przy podejmowaniu działań, które mają być włączane do krajowych programów kontroli zanieczyszczenia powietrza mających zastosowanie do sektora rolnictwa, państwa członkowskie powinny dopilnować, by wpływ na małe i średnie gospodarstwa rolne został w pełni uwzględniony oraz by nie wiązał się on ze znacznymi dodatkowymi kosztami, których przedmiotowe gospodarstwa nie byłyby w stanie udźwignąć. Poprawę jakości powietrza powinno się osiągnąć jedynie za pomocą proporcjonalnych środków z zabezpieczeniem przyszłości gospodarstw rolnych. Krajowe programy kontroli zanieczyszczenia powietrza powinny zapewniać równowagę pomiędzy hodowlą zwierząt i kontrolą zanieczyszczeń.
Poprawka 14
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 13 c (nowy)
(13c)  Środki przedsięwzięte w ramach krajowych programów kontroli zanieczyszczenia powietrza majace na celu zapobieganie emisji NH3, CH4 i PM2.5 z sektora rolnego powinny się kwalifikować do wsparcia finansowego w ramach, między innymi, Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, w szczególności środki przedsięwzięte przez małe i średnie gospodarstwa rolne wiążące się ze znaczną zmianą dotychczasowych praktyk lub ze znacznymi inwestycjami, jak ekstensywny wypas, agroekologia, rozkład beztlenowy do produkcji biogazu przy wykorzystaniu odpadów rolniczych oraz niskoemisyjne systemy chowu zwierząt.
Poprawka 15
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 14 a (nowy)
(14a)  W celu poprawy jakości powietrza, szczególnie na obszarach miejskich, do krajowych programów kontroli zanieczyszczenia należy włączyć środki ograniczenia emisji tlenków azotu i cząstek stałych na tych obszarach.
Poprawka 16
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 15 a (nowy)
(15a)  Zgodnie z Konwencją z Aarhus o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska oraz z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości społeczeństwu należy dać szeroki dostęp do wymiaru sprawiedliwości, aby zapewnić skuteczne wdrożenie i egzekwowanie niniejszej dyrektywy oraz przyczynić się do ochrony prawa do życia w środowisku odpowiednim do zachowania zdrowia i dobrego samopoczucia ludzi.
Poprawka 17
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 15 b (nowy)
(15b)  Aby zapewnić skuteczność niniejszej dyrektywy i środków przyjętych w celu realizacji jej celów potrzebne są kontrole środowiskowe i nadzór rynku.
Poprawka 18
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 15 c (nowy)
(15c)  Oceniając synergię między unijną polityką dotyczącą jakości powietrza a polityką klimatyczno-energetyczną, Komisja powinna uwzględniać przeprowadzoną przez Dział Analiz Parlamentu Europejskiego analizę zatytułowaną „Jakość powietrza – uzupełniająca ocena skutków dotycząca powiązań między unijną polityką w zakresie jakości powietrza z polityką w zakresie klimatu i energii”.
Poprawka 123
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 20
(20)   Konieczna jest zmiana dyrektywy 2003/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady26 w celu zagwarantowania spójności niniejszej dyrektywy z Konwencją z Aarhus z 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska.
__________________
(20)   Konieczna jest zmiana dyrektywy 2003/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady26 w celu zagwarantowania spójności niniejszej dyrektywy oraz dyrektywy 2008/50/WE z Konwencją z Aarhus z 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska.
__________________
26 Dyrektywa 2003/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 maja 2003 r. przewidująca udział społeczeństwa w odniesieniu do sporządzania niektórych planów i programów w zakresie środowiska oraz zmieniająca w odniesieniu do udziału społeczeństwa i dostępu do wymiaru sprawiedliwości dyrektywy Rady 85/337/EWG i 96/61/WE (Dz.U. L 156 z 25.6.2003, s. 17).
26 Dyrektywa 2003/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 maja 2003 r. przewidująca udział społeczeństwa w odniesieniu do sporządzania niektórych planów i programów w zakresie środowiska oraz zmieniająca w odniesieniu do udziału społeczeństwa i dostępu do wymiaru sprawiedliwości dyrektywy Rady 85/337/EWG i 96/61/WE (Dz.U. L 156 z 25.6.2003, s. 17).
Poprawka 19
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 21
(21)  W celu uwzględnienia rozwoju technicznego należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w odniesieniu do zmiany wytycznych dotyczących sprawozdawczości określonych w załączniku I, jak również do zmiany części 1 załącznika III oraz załączników IV i V w celu dostosowania ich do postępu technicznego. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów. Przygotowując i opracowując akty delegowane, Komisja powinna zapewnić jednoczesne, terminowe i odpowiednie przekazywanie stosownych dokumentów Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
(21)  W celu uwzględnienia rozwoju technicznego należy przekazać Komisji na określony czas uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej na określony czas w odniesieniu do zmiany wytycznych dotyczących sprawozdawczości określonych w załączniku I, jak również do zmiany części 1 załącznika III oraz załączników IV i V w celu dostosowania ich do postępu technicznego. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów. Przygotowując i opracowując akty delegowane, Komisja powinna zapewnić jednoczesne, terminowe i odpowiednie przekazywanie stosownych dokumentów Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.
Poprawka 21
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 26 a (nowy)
(26a)  Państwa kandydujące i potencjalne państwa kandydujące powinny w największym możliwym stopniu dostosować swoje przepisy krajowe do niniejszej dyrektywy.
Poprawka 22
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 – akapit pierwszy a (nowy)
Niniejsza dyrektywa ma na celu ograniczenie emisji do atmosfery zanieczyszczeń powodujących zakwaszanie i eutrofizację, prekursorów ozonu, cząstek pierwotnych i prekursorów cząstek wtórnych oraz innych zanieczyszczeń powietrza, a tym samym ma przyczynić się do:
a)  osiągnięcia długoterminowego celu Unii w zakresie takiej jakości powietrza, która nie powoduje znacznego negatywnego wpływu na zdrowie ludzi i środowisko, ani nie stwarza dla nich zagrożeń, zgodnie z wytycznymi opublikowanymi przez Światową Organizację Zdrowia;
b)  osiągnięcia unijnych celów w dziedzinie różnorodności biologicznej i ekosystemu dzięki zmniejszeniu poziomu i depozycji zanieczyszczeń powodujących zakwaszanie i eutrofizację oraz innych zanieczyszczeń, w tym ozonu w warstwie przyziemnej, do wartości poniżej krytycznych obciążeń i poziomów;
c)  osiągnięcia celów dotyczących jakości powietrza określonych w aktach ustawodawczych Unii;
d)  złagodzenia skutków zmiany klimatu poprzez ograniczenie emisji krótkotrwałych zanieczyszczeń oraz poprzez zwiększenie synergii z unijną polityką klimatyczno-energetyczną.
Niniejsza dyrektywa musi być w szczególności spójna z ewoluującymi unijnymi i międzynarodowymi działaniami Unii w zakresie przeciwdziałania zmianie klimatu, włącznie z ramami politycznymi dotyczącymi klimatu i energii do 2030 r. oraz z całościowym, prawnie wiążącym światowym porozumieniem w sprawie zmiany klimatu, ale nie wyłącznie.
Amendment 131
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 3 – wprowadzenie – ustęp 2
2.  „prekursory ozonu” oznaczają tlenki azotu, niemetanowe lotne związki organiczne, metan i tlenek węgla;
2.  „prekursory ozonu” oznaczają tlenki azotu, niemetanowe lotne związki organiczne i tlenek węgla;
Poprawka 23
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 3 – punkt 3 a (nowy)
3a)  „ładunek krytyczny” oznacza ilościowy szacunek wielkości oddziaływania jednego lub więcej rodzajów zanieczyszczeń, poniżej którego, zgodnie z obecnym stanem wiedzy, nie występuje znaczące szkodliwe oddziaływanie na wrażliwe elementy środowiska;
Poprawka 24
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 3 – punkt 3 b (nowy)
3b)  „poziom krytyczny” oznacza stężenie zanieczyszczeń w atmosferze lub uwolnienie się do odbiorców, powyżej którego, zgodnie z obecnym stanem wiedzy, może występować bezpośrednie negatywne oddziaływanie na odbiorców takich jak ludzie, rośliny, ekosystemy lub materiały;
Poprawka 25
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 3 – punkt 4 a (nowy)
4a)  „ozon w warstwie przyziemnej” oznacza ozon w najniższej części troposfery;
Poprawka 26
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 3 – punkt 4 b (nowy)
4b)  „lotne związki organiczne” (LZO) oznaczają wszystkie związki organiczne poza metanem powstałe w wyniku działalności człowieka i wykazujące zdolność wytwarzania fotochemicznych utleniaczy w reakcji z tlenkami azotu pod wpływem światła słonecznego;
Poprawka 28
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 3 – punkt 6 a (nowy)
6a)  „krajowy poziom emisji” oznacza maksymalną ilość substancji wyrażoną w kilotonach, którą państwo członkowskie może wyemitować w roku kalendarzowym;
Poprawka 29
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 3 – punkt 9
9)  „międzynarodowa żegluga morska” oznacza kursy – na morzu i w wodach przybrzeżnych – statków wodnych pływających pod wszystkimi banderami, wypływających z terytorium jednego państwa i wpływających na terytorium innego państwa, z wyjątkiem statków rybackich;
skreślony
Poprawka 30
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 3 – punkt 12 a (nowy)
2010/7512a) „strategie polityczne dotyczące zanieczyszczeń powietrza pochodzących z UE” oznaczają rozporządzenia lub dyrektywy, które niezależnie od zawartych w nich zobowiązań mają za cel, częściową lub nie, redukcję emisji dwutlenku siarki (SO2), tlenków azotu (NOx), niemetanowych lotnych związków organicznych (NMLZO), amoniaku (NH3), drobnych cząstek stałych (PM2,5) i metanu (CH4) poprzez podjęcie u źródła środków ograniczających ryzyko, włączając w nie przynajmniej, ale nie wyłącznie, redukcje emisji osiągnięte przez:
–  dyrektywę 94/63/WE1a;
–  dyrektywę 97/68/WE1b;
–  dyrektywę 98/70/WE1c;
–  dyrektywę 1999/32/WE1d;
–  dyrektywę 2009/126/WE1e;
–  dyrektywę 2004/42/WE1f;
–  dyrektywę 2007/46/WE1g, w tym rozporządzeni (WE) nr 715/20071h,
rozporządzenie (WE) nr 79/20091i,
rozporządzenie (WE) nr 595/2009 1j oraz rozporządzenie (WE) nr 661/20091k,
–  dyrektywę 2010/75/UE1l;
–  rozporządzenie (UE) nr 167/20131m;
–  rozporządzenie (UE) nr 168/20131n;
–  dyrektywę 2014/94/UE1o.
_______________________
1aDyrektywa 94/63/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 1994 r. w sprawie kontroli emisji lotnych związków organicznych (LZO) wynikających ze składowania paliwa i jego dystrybucji z terminali do stacji paliw (Dz.U. L 365 z 31.12.1994, s. 24).
1b Dyrektywa 97/68/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 1997 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do środków dotyczących ograniczenia emisji zanieczyszczeń gazowych i pyłowych z silników spalinowych montowanych w maszynach samojezdnych nieporuszających się po drogach (Dz.U. L 59 z 27.2.1998, s. 1).
1c Dyrektywa 98/70/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 1998 r. odnosząca się do jakości benzyny i olejów napędowych oraz zmieniająca dyrektywę Rady 93/12/EWG (Dz.U. L 350 z 28.12.1998, s. 58).
1d Dyrektywa Rady 1999/32/WE z dnia 26 kwietnia 1999 r. odnosząca się do redukcji zawartości siarki w niektórych paliwach ciekłych oraz zmieniająca dyrektywę 93/12/EWG (Dz.U. L 121 z 11.5.1999, s. 13).
1e Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/126/WE z dnia 21 października 2009 r. w sprawie odzyskiwania oparów paliwa na etapie II podczas tankowania pojazdów silnikowych na stacjach paliw (Dz.U. L 285 z 31.10.2009, s. 36).
1f Dyrektywa 2004/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie ograniczeń emisji lotnych związków organicznych w wyniku stosowania rozpuszczalników organicznych w niektórych farbach i lakierach oraz produktach do odnawiania pojazdów, a także zmieniająca dyrektywę 1999/13/WE (Dz.U. L 143 z 30.4.2004, s. 87).
1g Dyrektywa 2007/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 września 2007 r. ustanawiająca ramy dla homologacji pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, części i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów („dyrektywa ramowa”) (Dz.U. L 263 z 9.10.2007, s. 1).
1h Rozporządzenie (WE) nr 715/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie homologacji typu pojazdów silnikowych w odniesieniu do emisji zanieczyszczeń pochodzących z lekkich pojazdów pasażerskich i użytkowych (Euro 5 i Euro 6) oraz w sprawie dostępu do informacji dotyczących naprawy i utrzymania pojazdów (Dz.U. L 171 z 29.6.2007, s. 1).
1i Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 79/2009 z dnia 14 stycznia 2009 r. w sprawie homologacji typu pojazdów silnikowych napędzanych wodorem oraz zmieniające dyrektywę 2007/46/WE (Dz.U. L 35 z 4.2.2009, s. 32).
1j Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 595/2009 z dnia 18 czerwca 2009 r. dotyczące homologacji typu pojazdów silnikowych i silników w odniesieniu do emisji zanieczyszczeń pochodzących z pojazdów ciężarowych o dużej ładowności (Euro VI) oraz w sprawie dostępu do informacji dotyczących naprawy i obsługi technicznej pojazdów, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i dyrektywę 2007/46/WE oraz uchylające dyrektywy 80/1269/EWG, 2005/55/WE i 2005/78/WE (Dz.U. L 188 z 18.7.2009, s. 1).
1k Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 661/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie wymagań technicznych w zakresie homologacji typu pojazdów silnikowych dotyczących ich bezpieczeństwa ogólnego, ich przyczep oraz przeznaczonych dla nich układów, części i oddzielnych zespołów technicznych (Dz.U. L 200 z 31.7.2009, s. 1).
1l Dyrektywa 2010/75/UEParlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie krajowych poziomów emisji dla niektórych rodzajów zanieczyszczenia powietrza (Dz.U. L 334 z 17.12.2010, s. 17).
1m Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 167/2013 z dnia 5 lutego 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów rolniczych i leśnych (Dz.U. L 60 z 2.3.2013, s. 1).
1n Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 168/2013 z dnia 15 stycznia 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów dwu- lub trzykołowych oraz czterokołowców (Dz.U. L 60 z 2.3.2013, s. 52).
1o Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/94/UE z dnia 22 października 2014 r. w sprawie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych (Dz.U. L 307 z 28.10.2014, s. 1).
Poprawka 31
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 3 – punkt 12 b (nowy)
12b)  „zainteresowana społeczność” oznacza społeczność, której dotyczą lub mogą dotyczyć emisje zanieczyszczeń powietrza do atmosfery, lub która jest nimi zainteresowana; do celów niniejszej definicji za zainteresowane uznaje się organizacje pozarządowe propagujące ochronę środowiska, organizacje konsumenckie, organizacje reprezentujące interesy najsłabszych grup oraz inne odpowiednie organy ochrony zdrowia spełniające wymogi na mocy prawa krajowego.
Poprawka 32
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 4 – ustęp 1
1.   Państwa członkowskie co najmniej ograniczają swoje roczne antropogeniczne emisje dwutlenku siarki (SO2), tlenków azotu (NOx), niemetanowych lotnych związków organicznych (NMLZO), amoniaku (NH3), cząstek stałych (PM2,5) i metanu (CH4) zgodnie z krajowymi zobowiązaniami do redukcji emisji mającymi zastosowanie od 2020 i 2030 r., jak określono w załączniku II.
1.   Państwa członkowskie co najmniej ograniczają swoje roczne antropogeniczne emisje dwutlenku siarki (SO2), tlenków azotu (NOx), niemetanowych lotnych związków organicznych (NMLZO), amoniaku (NH3), cząstek stałych (PM2,5) zgodnie z krajowymi zobowiązaniami do redukcji emisji mającymi zastosowanie od 2020, 2025 i 2030 r., jak określono w załączniku II.
Poprawka 33
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 4 – ustęp 1 a (nowy)
1a.  Państwa członkowskie ograniczą co najmniej swoje roczne antropogeniczne emisje dwutlenku metanu (CH4) z wyjątkiem emisji metanu jelitowego produkowanego przez zwierzęta przeżuwające, zgodnie z krajowymi zobowiązaniami do redukcji emisji od 2030 r., zgodnie z załącznikiem II.
Poprawka 34
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 4 – ustęp 2 – akapit pierwszy
2.   Nie naruszając przepisów ust. 1, państwa członkowskie wprowadzają wszelkie niezbędne środki, które nie pociągają za sobą nieproporcjonalnie wysokich kosztów, w celu ograniczenia do 2025 r. swoich antropogenicznych emisji SO2, NOx, NMLZO, NH3, PM2,5 i CH4. Poziomy tych emisji określa się na podstawie paliw sprzedanych, z wykorzystaniem liniowej ścieżki redukcji ustalonej pomiędzy ich poziomami emisji na 2020 r. i poziomami emisji określonymi w zobowiązaniach do redukcji emisji na rok 2030.
2.  Państwa członkowskie przedstawiają w swoich sprawozdaniach przedkładanych Komisji zgodnie z art. 9 aktualne informacje o postępach w wypełnianiu ich krajowych zobowiązań do redukcji emisji.
Poprawka 35
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 4 – ustęp 3 – wprowadzenie
3.   Do celów zgodności z przepisami ust. 1 i 2 nie uwzględnia się następujących emisji:
3.   Do celów zgodności z przepisami ust. 1 nie uwzględnia się następujących emisji:
Poprawka 36
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 4 – ustęp 3 – litera d
d)  emisji pochodzących z międzynarodowej żeglugi morskiej, nie naruszając przepisów art. 5 ust. 1.
d)  emisji pochodzących z międzynarodowej żeglugi morskiej.
Poprawka 37
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 5 – ustęp 1
1.  Aby zachować zgodność ze średnioterminowymi poziomami emisji określonymi na rok 2025 zgodnie z art. 4 ust. 2 oraz z krajowymi zobowiązaniami do redukcji emisji określonymi w załączniku II i mającymi zastosowanie od roku 2030 do NOx, SO2 i PM2,5, państwa członkowskie mogą odliczyć redukcje emisji NOx, SO2 i PM2,5 osiągnięte w międzynarodowej żegludze morskiej od emisji NOx, SO2 i PM2,5 uwolnionych z innych źródeł w tym samym roku, pod warunkiem że:
skreślony
a)  redukcje emisji dokonywane są na obszarach morza, które są częścią mórz terytorialnych państw członkowskich, ich wyłącznych stref ekonomicznych lub stref kontroli zanieczyszczeń, jeżeli strefy takie zostały ustanowione;
b)  państwa członkowskie przyjęły i wdrożyły skuteczne środki monitorowania i kontroli w celu zapewnienia właściwego wykonywania przepisów dotyczących elastyczności;
c)  państwa członkowskie wdrożyły środki służące temu, aby emisje NOx, SO2 i PM2,5 pochodzące z międzynarodowej żeglugi morskiej były niższe od poziomów emisji, które osiągnięto by poprzez zgodność z normami Unii mającymi zastosowanie do emisji NOx, SO2 i PM2,5, oraz określiły ilościowo dodatkowe redukcje emisji wynikające z tych środków;
d)  państwa członkowskie nie odliczyły więcej niż 20 % redukcji emisji NOx, SO2 i PM2,5 obliczonych zgodnie z lit. c), pod warunkiem że odliczenie nie powoduje braku zgodności z krajowymi zobowiązaniami do redukcji emisji na 2020 r., określonymi w załączniku II.
Poprawka 38
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 5 – ustęp 2 – wprowadzenie
2.  Państwa członkowskie mogą wspólnie wypełniać swoje zobowiązania do redukcji emisji metanu oraz działać na rzecz osiągnięcia średnioterminowych poziomów emisji, o których mowa w załączniku II, pod warunkiem że:
2.  Państwa członkowskie mogą wspólnie wypełniać swoje zobowiązania do redukcji emisji metanu, o których mowa w załączniku II, pod warunkiem że:
Poprawka 39
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 5 – ustęp 3
3.  Państwa członkowskie mogą ustanowić dostosowane roczne krajowe bilanse emisji SO2, NOx, NH3, NMLZO i PM2,5 zgodnie z załącznikiem IV, jeżeli brak zgodności z ich krajowymi zobowiązaniami do redukcji emisji lub średnioterminowymi poziomami emisji wynikałby z zastosowania ulepszonych metod sporządzania bilansów emisji uaktualnionych zgodnie z wiedzą naukową.
3.  Państwa członkowskie mogą ustanowić dostosowane roczne krajowe bilanse emisji SO2, NOx, NH3, NMLZO i PM2,5 zgodnie z załącznikiem IV, jeżeli brak zgodności z ich krajowymi zobowiązaniami do redukcji emisji wynikałby z zastosowania ulepszonych metod sporządzania bilansów emisji uaktualnionych zgodnie z wiedzą naukową.
Poprawka 40
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 5 – ustęp 4
4.   Państwa członkowskie, które zamierzają zastosować ust. 1, 2 i 3, informują Komisję najpóźniej do dnia 30 września roku poprzedzającego dany rok sprawozdawczy. Informacje te dotyczą między innymi odnośnych zanieczyszczeń i sektorów oraz, jeśli dane takie są dostępne, skali wpływu na krajowe bilanse emisji.
4.   Państwa członkowskie, które zamierzają zastosować przepisy o elastyczności na podstawie niniejszej dyrektywy, informują o tym Komisję najpóźniej do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego dany rok sprawozdawczy. Informacje te dotyczą między innymi odnośnych zanieczyszczeń i sektorów oraz, jeśli dane takie są dostępne, skali wpływu na krajowe bilanse emisji.
Poprawka 41
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 5 – ustęp 5 – akapit pierwszy
5.  Komisja, wspierana przez Europejską Agencję Środowiska, analizuje i ocenia, czy korzystanie z tych przepisów o elastyczności w danym roku spełnia stosowne wymogi i kryteria.
5.  Komisja, wspierana przez Europejską Agencję Środowiska, analizuje i ocenia, czy korzystanie z przepisów o elastyczności lub z dostosowania w danym roku spełnia stosowne wymogi i kryteria.
Poprawka 42
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 5 – ustęp 5 – akapit drugi
Jeśli Komisja nie zgłosiła żadnych zastrzeżeń w ciągu dziewięciu miesięcy od daty otrzymania odpowiedniego sprawozdania, o którym mowa w art. 7 ust. 4, 5 i 6, państwo członkowskie, którego to dotyczy, uznaje zastosowaną przez siebie w danym roku elastyczność za zaakceptowany i ważny. W przypadku gdy Komisja uważa, że wykorzystanie elastyczności nie jest zgodne ze stosownymi wymogami i kryteriami, przyjmuje decyzję i informuje państwo członkowskie, że wykorzystanie tego mechanizmu nie może zostać zaakceptowane.
Jeśli Komisja nie zgłosiła żadnych zastrzeżeń w ciągu sześciu miesięcy od daty otrzymania odpowiedniego sprawozdania, o którym mowa w art. 7 ust. 5 i 6, państwo członkowskie, którego to dotyczy, uznaje zastosowaną przez siebie w danym roku elastyczność za zaakceptowaną i ważną. W przypadku gdy Komisja uważa, że wykorzystanie elastyczności nie jest zgodne ze stosownymi wymogami i kryteriami, w ciągu dziewięciu miesięcy od dnia otrzymania odnośnego sprawozdania przyjmuje decyzję i informuje państwo członkowskie, że wykorzystanie tego mechanizmu nie może zostać zaakceptowane. Tej decyzji towarzyszy uzasadnienie.
Poprawka 43
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 5 – ustęp 6
6.   Komisja może przyjąć akty wykonawcze określające szczegółowe zasady dotyczące stosowania elastyczności, o której mowa w ust. 1, 2 i 3, zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 14.
6.   Komisja może przyjąć akty wykonawcze określające szczegółowe zasady dotyczące stosowania elastyczności, o której mowa w ust. 2 i 3, zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 14.
Poprawka 44
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 6 – ustęp 1
1.  Państwa członkowskie sporządzają i przyjmują krajowy program kontroli zanieczyszczenia powietrza zgodnie z częścią 2 załącznika III w celu ograniczenia swoich rocznych antropogenicznych emisji zgodnie z art. 4.
1.  Państwa członkowskie sporządzają i przyjmują krajowy program kontroli zanieczyszczenia powietrza zgodnie z częścią 2 załącznika III w celu ograniczenia swoich rocznych emisji zgodnie z art. 4 oraz osiągnięcia celów niniejszej dyrektywy zgodnie z art. 1.
Poprawka 45
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 6 – ustęp 2 – akapit pierwszy – litera a a (nowa)
aa)  badają opłacalność środków redukcji emisji i biorą pod uwagę osiągnięte już redukcje emisji lub, jeśli dane państwo członkowskie traktuje priorytetowo swoje środki redukcji emisji, redukcje, które mogą być osiągnięte dzięki zastosowaniu prawodawstwa Unii;
Poprawka 46
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 6 – ustęp 2 – akapit pierwszy – litera a b (nowa)
ab)  priorytetowo traktuje szczegółowe strategie polityczne mające na celu zmniejszenia ryzyka dla zdrowia zagrożonych grup społecznych oraz zapewnienie zgodności z celem redukcji narażenia ustanowionym zgodnie z sekcją B załącznika XIV do dyrektywy 2008/50/WE;
Poprawka 47
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 6 – ustęp 2 – akapit pierwszy – litera b
b)   uwzględniają potrzebę redukcji emisji zanieczyszczeń powietrza, aby osiągnąć zgodność z celami dotyczącymi jakości powietrza na swoich terytoriach oraz, w stosownych przypadkach, w sąsiednich państwach członkowskich;
b)   redukują emisje zanieczyszczeń powietrza, aby osiągnąć zgodność z celami dotyczącymi jakości powietrza na swoich terytoriach, a zwłaszcza by przestrzegać dopuszczalnych wartości określonych w dyrektywie 2008/50/WE, oraz, w stosownych przypadkach, w sąsiednich państwach członkowskich;
Poprawka 48
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 6 – ustęp 2 – akapit pierwszy – litera b a (nowa)
ba)  określają ilościowo redukcję emisji konieczną do osiągnięcia do 2030 r. poziomów jakości powietrza odpowiadających poziomom zalecanym przez Światową Organizację Zdrowia lub niższych niż te poziomy;
Poprawka 49
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 6 – ustęp 2 – akapit pierwszy – litera b b(nowa)
bb)  określają ilościowo dodatkową redukcję emisji konieczną do osiągnięcia do 2030 r. krytycznych poziomów i ładunków do celów ochrony środowiska;
Poprawka 50
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 6 – ustęp 2 – akapit pierwszy – litera b c(nowa)
bc)  określają środki odpowiednie do osiągnięcia celów, o których mowa w lit. ba) i bb);
Poprawka 51
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 6 – ustęp 2 – akapit pierwszy – litera c a (nowa)
ca)  wspierają przekierowanie inwestycji na czyste i wydajne technologie oraz zrównoważoną produkcję przy pomocy zachęt podatkowych;
Poprawka 52
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 6 – ustęp 2 – akapit pierwszy – litera c b (nowa)
cb)  oceniają, w jakim stopniu różne krajowe regiony geograficzne mają różne potrzeby i trudności z przeciwdziałaniem zanieczyszczeniu powietrza;
Poprawka 53
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 6 – ustęp 2 – akapit pierwszy – litera d a (nowa)
da)  dbają o to, by odpowiednie właściwe organy monitorowały skuteczność środków wprowadzonych przez państwa członkowskie, by zachować zgodność z niniejszą dyrektywą oraz były uprawnione w razie potrzeby do podjęcia działań.
Poprawka 124
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 6 – ustęp 2 a (nowy)
2a.  Komisja dopilnuje, by cała unijna polityka dotycząca źródeł zanieczyszczeń powietrza była adekwatna do celów i przyczyniała się do osiągnięcia celów UE w zakresie jakości powietrza.
W tym celu Komisja i państwa członkowskie bezzwłocznie dojdą do porozumienia co do nowego wniosku dotyczącego rozporządzenia w sprawie emisji gazów w rzeczywistych warunkach drogowych, który jest obecnie rozpatrywany.
Nowa metoda testowa do celów homologacji typu zostanie wprowadzona nie później niż w 2017 r. i zagwarantuje, że emisja zanieczyszczeń, takich jak NOx i cząstki stałe (PM2.5 i PM10), będzie skutecznie ograniczana dzięki współczynnikom zgodności, które są konieczne do oddania rzeczywistych warunków drogowych. Nowe testy muszą być niezależne i przejrzyste.
Te współczynniki zgodności muszą być surowe i wyliczone tak, by odzwierciedlały jedynie niepewność pomiarową procedury testowej dotyczącej emisji gazów w rzeczywistych warunkach drogowych.
Poprawka 55
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 6 – ustęp 2 b (nowy)
2b.  Państwa członkowskie ustanawiają system rutynowych i nierutynowych inspekcji środowiskowych oraz nadzór rynkowy i publiczną sprawozdawczość dotyczącą ruchomych i stacjonarnych źródeł emisji, aby zapewnić skuteczność strategii politycznych i środków w obniżaniu emisji w rzeczywistych warunkach działania.
Do dnia ...* Komisja przedstawi wniosek ustawodawczy dotyczący ogólnounijnego systemu badania monitorującego w trakcie eksploatacji oraz publicznej sprawozdawczości w zakresie norm emisji dla lekkich pojazdów dostawczych lub osobowych, zarządzanego przez odnośny właściwy organ, aby sprawdzać, czy pojazdy i silniki spełniają normę Euro 6 przez cały okres ich użyteczności.
______________
*Dwa lata po terminie transpozycji niniejszej dyrektywy.
Poprawka 56
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 6 – ustęp 3 a (nowy)
3a.  Państwa członkowskie mogą wspierać stopniowe eliminowanie źródeł emisji w warstwie przyziemnej, promując zastępowanie przepuszczalnych węży w sektorze transportu i paliw technologiami niepowodującymi emisji.
Poprawka 57
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 6 – ustęp 4 – litera b
b)  państwa członkowskie decydują się na skorzystanie z elastyczności określonej w art. 5.
b)  państwa członkowskie decydują się na skorzystanie z elastyczności określonej w art. 5.
Poprawka 58
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 6 – ustęp 4 – akapit pierwszy a (nowy)
W krajowych programach kontroli zanieczyszczenia powietrza podaje się, czy państwa członkowskie zamierzają skorzystać z elastyczności na mocy art. 5.
Poprawka 59
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 6 – ustęp 5
5.   W odniesieniu do projektu krajowego programu kontroli zanieczyszczenia powietrza oraz wszelkich istotnych aktualizacji programu przed ich finalizacją, państwa członkowskie, zgodnie z odpowiednimi przepisami Unii, zasięgają opinii społeczeństwa i właściwych organów, które – z powodu swojej szczególnej odpowiedzialności w odniesieniu do zanieczyszczenia powietrza, jakości powietrza i zarządzania powietrzem na wszystkich poziomach – mogą być zainteresowane wdrażaniem krajowych programów kontroli zanieczyszczenia powietrza. W stosownych przypadkach zapewnia się konsultacje transgraniczne zgodnie z odpowiednimi przepisami Unii.
5.   W odniesieniu do projektu krajowego programu kontroli zanieczyszczenia powietrza oraz istotnych aktualizacji programu przed ich finalizacją, państwa członkowskie, zgodnie z odpowiednimi przepisami Unii, zasięgają opinii właściwych organów, które – z powodu swojej szczególnej odpowiedzialności w odniesieniu do zanieczyszczenia powietrza, jakości powietrza i zarządzania powietrzem na wszystkich poziomach – mogą być zainteresowane wdrażaniem krajowych programów kontroli zanieczyszczenia powietrza. Te konsultacje uwzględniają zasięganie opinii odnośnych lokalnych lub regionalnych organów odpowiedzialnych za prowadzenie polityki w zakresie redukcji emisji na określonych obszarach i/lub w określonych aglomeracjach, włącznie z obszarami i aglomeracjami znajdującymi się na terytorium co najmniej dwóch państw członkowskich.
Poprawka 60
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 6 – ustęp 5 – akapit pierwszy a (nowy)
Zgodnie z odpowiednimi przepisami Unii państwa członkowskie dbają o to, by na wczesnym etapie sporządzania i dokonywania przeglądu krajowych programów kontroli zanieczyszczenia powietrza oraz przy aktualizacji tych programów przed ich finalizacją zasięgać opinii zainteresowanych społeczności. W stosownych przypadkach zapewnia się konsultacje transgraniczne zgodnie z odpowiednimi przepisami Unii, w tym z art. 25 dyrektywy 2008/50/WE.
Poprawka 61
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 6 – ustęp 5 a (nowy)
5a.  Państwa członkowskie powołują swój własny niezależny organ złożony z ekspertów, który ma za zadanie przeprowadzenie przeglądu projektu krajowego programu kontroli zanieczyszczenia powietrza w celu dokonania oceny prawdziwości informacji oraz akuratności ujętej w tym programie polityki i środków. Wyniki takiego przeglądu są udostępniane opinii publicznej przed publikacją projektu krajowego programu kontroli zanieczyszczenia powietrza, aby ułatwić znaczący udział obywateli w tym procesie.
Poprawka 62
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 6 – ustęp 6 – akapit pierwszy a (nowy)
Komisja wydaje również wytyczne dotyczące środków redukcji emisji, które nie są zawarte w części 1 załącznika III, takich jak ogrzewanie domowe i ruch drogowy, a które państwa członkowskie mogą zawrzeć w krajowym programie kontroli zanieczyszczenia powietrza.
Poprawka 63
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 6 – ustęp 8
8.  Komisja może ustanowić wskazówki dotyczące opracowywania i wdrażania krajowych programów kontroli zanieczyszczenia powietrza.
8.  Komisja ustanawia wskazówki dotyczące opracowywania i wdrażania krajowych programów kontroli zanieczyszczenia powietrza.
Poprawka 64
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 6 – ustęp 9
9.  Komisja może także określić format i niezbędne informacje dotyczące krajowych programów kontroli zanieczyszczenia powietrza w państwach członkowskich w formie aktów wykonawczych. Wspomniane akty wykonawcze przyjmowane są zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 14.
9.  Komisja określa także format i niezbędne informacje dotyczące krajowych programów kontroli zanieczyszczenia powietrza w państwach członkowskich w formie aktów wykonawczych. Wspomniane akty wykonawcze przyjmowane są zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 14.
Poprawka 65
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 6 a (nowy)
Artykuł 6a
Fundusz czystego powietrza
Komisja uprości dostęp do wsparcia finansowego, aby pomóc w zagwarantowaniu możliwości podjęcia odpowiednich środków na rzecz zgodności z celami zawartymi w niniejszej dyrektywie.
Obejmuje to dostępne fundusze w ramach m.in.:
a)  finansowania rolnictwa, w tym z funduszy w ramach wspólnej polityki rolnej na lata 2014–2020, zgodnie ze zmianami wprowadzonymi w wyniku śródokresowego przeglądu w 2017 r., w wyniku których jakość powietrza ma się stać dobrem publicznym, ze szczególnym odniesieniem do metanu lub amoniaku, lub obu tych związków, aby zaoferować państwom członkowskim oraz właściwym organom regionalnym i lokalnym szanse przyczynienia się do redukcji emisji dzięki zastosowaniu konkretnych środków oraz wsparcie w realizacji tego celu;
b)  przyszłych programów prac w ramach „Horyzontu 2020” – program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji;
c)  europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych;
d)  instrumentów finansowania działań na rzecz środowiska i klimatu, jak LIFE;
e)  jakiegokolwiek połączenia powyższych.
Komisja dopilnowuje, by procedury finansowania były proste, przejrzyste i łatwo dostępne dla różnych szczebli administracji publicznej.
Komisja ocenia możliwość utworzenia punktu kompleksowej obsługi, w którym jednostki łatwo znajdą informacje o dostępnych funduszach i procedurach związanych z dostępem do funduszy, które finansują rozwiązanie problemów związanych z zanieczyszczeniem powietrza.
Poprawka 67
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 7 – ustęp 4
4.  Państwa członkowskie, które stosują przepisy o elastyczności przewidziane w art. 5 ust. 1, włączają do raportu metodycznego IIR na dany rok następujące informacje:
skreślony
a)  ilość emisji NOx, SO2 i PM2,5, która miałaby miejsce w przypadku braku obszaru kontroli emisji;
b)  poziom redukcji emisji osiągnięty w części obszaru kontroli emisji danego państwa członkowskiego zgodnie z art. 5 ust. 1 lit. c);
c)  zakres, w jakim dane państwo członkowskie stosuje przepisy o elastyczności;
d)  wszelkie informacje dodatkowe, jakie państwa członkowskie mogą uznać za stosowne, by umożliwić Komisji, wspieranej przez Europejską Agencję Środowiska, przeprowadzenie pełnej oceny warunków, na jakich elastyczność została wdrożona.
Poprawka 68
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 7 – ustęp 7
7.  Państwa członkowskie ustanawiają bilanse emisji, w tym dostosowane bilanse emisji, prognozy emisji i raport metodyczny IIR zgodnie z załącznikiem IV.
7.  Państwa członkowskie ustanawiają bilanse emisji, w tym w stosownych przypadkach dostosowane bilanse emisji, prognozy emisji i raport metodyczny IIR zgodnie z załącznikiem IV.
Poprawka 69
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 8 – ustęp 1
1.  O ile jest to wykonalne, państwa członkowskie zapewniają monitorowanie negatywnego wpływu zanieczyszczenia powietrza na ekosystemy zgodnie z wymaganiami określonymi w załączniku V.
1.  Państwa członkowskie monitorują negatywny wpływ zanieczyszczenia powietrza na ekosystemy zgodnie z wymaganiami określonymi w załączniku V.
Poprawka 70
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 8 – ustęp 2
2.  W stosownych przypadkach państwa członkowskie koordynują monitorowanie wpływu zanieczyszczenia powietrza z innymi programami monitorowania ustanowionymi na mocy przepisów Unii, w tym na mocy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/50/WE i dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady30.
2.  Państwa członkowskie koordynują monitorowanie wpływu zanieczyszczenia powietrza z innymi programami monitorowania ustanowionymi na mocy przepisów Unii, w tym na mocy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/50/WE i dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady.30
__________________
__________________
30 Dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz.U. L 327 z 22.12.2000, s. 1).
30 Dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz.U. L 327 z 22.12.2000, s. 1).
Poprawka 71
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 9 – ustęp 1 – akapit pierwszy
1.  Państwa członkowskie przekazują Komisji krajowe programy kontroli zanieczyszczenia powietrza [within three months of the date referred to in Article 17, date to be inserted by OPOCE] oraz aktualizacje co dwa lata po tej dacie.
1.  Do …* państwa członkowskie przekazują Komisji krajowe programy kontroli zanieczyszczenia powietrza oraz aktualizacje co dwa lata po tej dacie.
_________________
*Sześć miesięcy po wejściu w życie niniejszej dyrektywy.
Poprawka 72
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 9 – ustęp 1 – akapit drugi
W przypadku gdy krajowy program kontroli zanieczyszczenia powietrza jest aktualizowany na mocy art. 6 ust. 4, dane państwo członkowskie informuje Komisję o tym fakcie w terminie dwóch miesięcy.
W przypadku gdy krajowy program kontroli zanieczyszczenia powietrza jest aktualizowany na mocy art. 6 ust. 4, dane państwo członkowskie przekazuje Komisji zaktualizowany program w terminie dwóch miesięcy.
Poprawka 73
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 9 – ustęp 2 – akapit pierwszy
2.   Od 2017 r. państwa członkowskie przekazują Komisji i Europejskiej Agencji Środowiska krajowe bilanse emisji, prognozy emisji, bilanse emisji w układzie przestrzennym, bilanse emisji z dużych źródeł punktowych oraz sprawozdania, o których mowa w art. 7 ust. 1, 2 i 3 oraz w stosownych przypadkach w art. 7 ust. 4, 5 i 6, zgodnie z terminami przedkładania sprawozdań określonymi w załączniku I.
2.   Od 2017 r. państwa członkowskie przekazują Komisji i Europejskiej Agencji Środowiska krajowe bilanse emisji, prognozy emisji, bilanse emisji w układzie przestrzennym, bilanse emisji z dużych źródeł punktowych oraz sprawozdania, o których mowa w art. 7 ust. 1, 2 i 3 oraz w stosownych przypadkach w art. 7 ust. 5 i 6, zgodnie z terminami przedkładania sprawozdań określonymi w załączniku I.
Poprawka 134
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 9 – ustęp 3
3.  Państwa członkowskie przekazują informacje o krajowych emisjach i prognozach emisji CH4 zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 525/201331.
skreślony
__________________
31 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 525/2013 z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie mechanizmu monitorowania i sprawozdawczości w zakresie emisji gazów cieplarnianych oraz zgłaszania innych informacji na poziomie krajowym i unijnym, mających znaczenie dla zmiany klimatu, oraz uchylające decyzję nr 280/2004/WE (Dz.U. L 165 z 18.6.2013, s. 13).
Poprawka 74
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 9 – ustęp 4 – wprowadzenie
4.  Komisja, wspomagana przez Europejską Agencję Środowiska i państwa członkowskie, regularnie poddaje przeglądowi dane zawarte w krajowych bilansach emisji. Przegląd ten polega na:
4.  Komisja, wspomagana przez Europejską Agencję Środowiska i państwa członkowskie, regularnie poddaje przeglądowi dane zawarte w krajowych bilansach emisji i krajowe programy kontroli zanieczyszczenia powietrza. Przegląd ten polega na:
Poprawka 75
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 9 – ustęp 4 – litera c a (nowa)
ca)  kontrolach mających na celu sprawdzenie, czy krajowe programy kontroli zanieczyszczenia powietrza spełniają wymogi zawarte w art. 6.
Poprawka 76
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 9 – ustęp 4 – akapit pierwszy a (nowy)
Wyniki przeglądu Komisji są podawane do wiadomości publicznej zgodnie z art. 11.
Poprawka 77
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 10 – ustęp 1 – akapit pierwszy
1.   Co najmniej co pięć lat Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie z postępów we wdrażaniu niniejszej dyrektywy, w tym ocenę wkładu tego wdrażania w realizację celów niniejszej dyrektywy.
1.   Co trzydzieści miesięcy od …* Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie z wdrażania niniejszej dyrektywy. We wniosku tym Komisja ocenia:
a)  swój wkład i wysiłki państw członkowskich na rzecz osiągnięcia celów niniejszej dyrektywy;
b)  postępy w zakresie redukcji emisji zanieczyszczeń powietrza do 2025 r. i 2030 r.;
c)  postępy w osiąganiu długofalowych celów dotyczących jakości powietrza określonych w 7. programie działań w zakresie środowiska;
d)  czy przekroczone są krytyczne obciążenia i poziomy oraz wartości wytycznych Światowej Organizacji Zdrowia; oraz
e)  absorpcję przez państwa członkowskie dostępnych funduszy UE, jeśli fundusze takie wykorzystano na ograniczanie zanieczyszczenia powietrza.
______________
* Data wejścia w życie niniejszej dyrektywy.
Poprawka 78
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 10 – ustęp 1 – akapit pierwszy a (nowy)
Składając sprawozdanie z redukcji emisji przez państwo członkowskie za rok 2020, 2025 i 2030, Komisja załącza w stosownych przypadkach wyjaśnienia dotyczące nieosiągnięcia celów.
Poprawka 79
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 10 – ustęp 1 – akapit pierwszy b (nowy)
Jeżeli ze sprawozdania wynika, że państwa członkowskie nie są w stanie stosować się do przepisów Unii oraz przestrzegać dopuszczalnych wartości dotyczących jakości powietrza określonych w dyrektywie 2008/50/WE, Komisja:
a)  ocenia, czy nieprzestrzeganie to jest wynikiem nieskutecznej polityki dotyczącej zanieczyszczeń powietrza pochodzących z UE, w tym jej wdrożenia w danym państwie członkowskim,
b)  konsultuje się z komisją, o której mowa w art. 14 i dokonuje oceny, czy potrzebne są nowe przepisy źródłowe oraz, w stosownych przypadkach, przedstawia wnioski ustawodawcze w celu zapewnienia zgodności z celami niniejszej dyrektywy. Każdy taki wniosek musi być poparty solidną oceną skutków i odzwierciedlać najnowsze dane naukowe.
Poprawka 80
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 10 – ustęp 1 – akapit drugi
W każdym przypadku Komisja przedkłada sprawozdania, o których mowa powyżej, za rok 2025 oraz przedstawia informacje na temat osiągnięcia średnioterminowych poziomów emisji, o których mowa w art. 4 ust. 2, oraz – w przypadku nieosiągnięcia tych poziomów – jego przyczyny. Komisja określa potrzebę dalszych działań, uwzględniając również kwestię sektorowych skutków wdrażania.
Na podstawie tych sprawozdań Komisja, we współpracy z państwami członkowskimi, określa potrzebę dalszych działań, również na szczeblu krajowym, uwzględniając również kwestię sektorowych skutków wdrażania.
Poprawka 81
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 10 – ustęp 2
2.   Sprawozdania, o których mowa w ust. 1, mogą obejmować ocenę wpływu niniejszej dyrektywy na środowisko oraz jej skutków społeczno-gospodarczych.
2.   Sprawozdania, o których mowa w ust. 1, obejmują ocenę wpływu niniejszej dyrektywy na zdrowie, środowisko oraz jej skutków społeczno-gospodarczych, w tym oddziaływanie na systemy ochrony zdrowia państw członkowskich, a także koszty niewprowadzenia środków. Komisja podaje te sprawozdania do wiadomości publicznej.
Poprawka 152
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 10 – ustęp 2 a (nowy)
2a.  Przed określeniem krajowych zobowiązań do redukcji emisji Komisja przeprowadza również ocenę oddziaływania dotyczącą rtęci (Hg) oraz, w razie potrzeby, przedkłada nowy wniosek ustawodawczy.
Poprawka 82
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 10 a (nowy)
Artykuł 10a
Europejskie forum na temat czystego powietrza
Komisja powoła europejskie forum na temat czystego powietrza, aby ułatwić skoordynowane wdrożenie programu „Czyste powietrze dla Europy” i zebrać co dwa lata w jednym miejscu odpowiednie podmioty, w tym właściwe organy państw członkowskich na wszystkich istotnych szczeblach, Komisję, przemysł, społeczeństwo obywatelskie i środowisko naukowe. Będzie ono nadzorować ustalanie wskazówek dotyczących opracowywania i wdrażania krajowych programów kontroli zanieczyszczenia powietrza, ewolucję ścieżek redukcji emisji, w tym ocenę wymogów dotyczących sprawozdawczości.
Poprawka 83
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 11 – ustęp 1 – litera b a (nowa)
ba)  postępy państw członkowskich w osiąganiu wiążących celów dla poszczególnych krajów na 2025 i 2030 r. odnośnie do każdej substancji zanieczyszczającej.
Poprawka 84
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 11 – ustęp 1 – litera b b (nowa)
bb)  wyników przeglądu, o którym mowa w art. 9 ust. 4.
Poprawka 85
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 11 – ustęp 2 a (nowy)
2a.  Państwa członkowskie dopilnowują, by zainteresowane społeczności miały dostęp do procedur administracyjnych i sądowych, by móc kwestionować działania i brak działań ze strony właściwych organów lub osób prywatnych, jeśli stanowi to naruszenie niniejszej dyrektywy.
Takie procedury zapewniają odpowiednie i skuteczne środki naprawcze, w tym w razie potrzeby tymczasowe zabezpieczenie roszczeń, jak również są sprawiedliwe, zgodne z zasadą równości, terminowe i nie są nadmiernie kosztowne.
Państwa członkowskie dopilnowują, aby informacje o dostępie do tych procedur były ogólnie dostępne, i rozważają stworzenie odpowiednich mechanizmów usunięcia lub ograniczenia barier finansowych i innych blokujących dostęp do wymiaru sprawiedliwości.
Poprawka 127
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 11 – ustęp 2 b (nowy
2b.  W oparciu o sprawozdania, o których mowa w art. 10 ust. 1 Komisja ocenia aktualnie obowiązujące i prawnie wiążące krajowe zobowiązania do redukcji emisji NH3 na podstawie najnowszych dowodów naukowych, biorąc pod uwagę osiągnięcia państw członkowskich na mocy dyrektywy 2001/81/WE oraz protokołu do z 1999 r. do konwencji z 1979 r. w sprawie transgranicznego zanieczyszczania powietrza na dalekie odległości w zakresie przeciwdziałania zakwaszeniu, eutrofizacji i powstawaniu ozonu w warstwie przyziemnej.
Do roku 2022 Komisja oceni postępy w realizacji zobowiązań powziętych na mocy przedmiotowej dyrektywy, biorąc pod uwagę między innymi:
a)  wytyczne EKG ONZ dotyczące zapobiegania emisjom amoniaku i zmniejszania ich, kodeks ramowy EKG ONZ dotyczący dobrej praktyki rolniczej na rzecz redukcji emisji amoniaku zgodny z przeglądem z 2014 r. oraz najlepsze dostępne techniki określone w art. 3 ust. 10 dyrektywy 2010/75/UE Parlamentu Europejskiego i Rady;
b)  środki rolnośrodowiskowe w ramach wspólnej polityki rolnej;
c)  przeglądy wszystkich właściwych uregulowań dotyczących jakości powietrza, w tym, między innymi, uregulować, o których mowa w art. 3 ust. 12a niniejszej dyrektywy.
W stosowanych wypadkach Komisja przedstawia wnioski ustawodawcze dotyczące poziomów na okres po 2030 r. w celu poprawy norm jakości powietrza.
Poprawka 86
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 11 a (nowy)
Artykuł 11a
W oparciu o sprawozdania, o których mowa w art. 10 ust. 1 Komisja dokona przeglądu niniejszej dyrektywy nie później niż w 2025 r. z myślą o zagwarantowaniu postępu w osiągnięciu zalecanych przez WHO poziomów jakości powietrza i realizacji długofalowej wizji określonej zwłaszcza w 7. programie działań w zakresie środowiska. W szczególności, w stosownych przypadkach i z uwzględnieniem postępów naukowych i technologicznych, Komisja proponuje zmiany krajowych zobowiązań do redukcji emisji w załączniku II;
Na podstawie regularnych sprawozdań, o których mowa w art. 10 ust. 1 Komisja rozważy wprowadzenie środków redukcji emisji powstałych z międzynarodowego transportu morskiego, szczególnie na wodach terytorialnych państw członkowskich i w ich wyłącznych strefach ekonomicznych, oraz w stosownych przypadkach przedłoży wniosek ustawodawczy.
Poprawka 87
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 12
Unia i państwa członkowskie, w stosownych przypadkach, dążą do dwustronnej i wielostronnej współpracy z państwami trzecimi oraz koordynacji działań w ramach odpowiednich organizacji międzynarodowych, takich jak Program Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska (UNEP), Europejska Komisja Gospodarcza ONZ (EKG ONZ), Międzynarodowa Organizacja Morska (IMO) oraz Organizacja Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO), w tym poprzez wymianę informacji w zakresie badań technicznych i naukowych oraz rozwoju w celu poprawy podstaw do redukcji emisji.
Unia i państwa członkowskie, w stosownych przypadkach, dążą do dwustronnej i wielostronnej współpracy z państwami trzecimi oraz koordynacji działań w ramach odpowiednich organizacji międzynarodowych, takich jak Program Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska (UNEP), Europejska Komisja Gospodarcza ONZ (EKG ONZ), Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO), Międzynarodowa Organizacja Morska (IMO) oraz Organizacja Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO), w tym poprzez wymianę informacji w zakresie badań technicznych i naukowych oraz rozwoju w celu poprawy podstaw do redukcji emisji. Unia i państwa członkowskie, w stosownych przypadkach, dążą do dwustronnej i wielostronnej współpracy z państwami trzecimi oraz koordynacji działań w ramach odpowiednich organizacji międzynarodowych, takich jak Program Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska (UNEP), Europejska Komisja Gospodarcza ONZ (EKG ONZ), Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO), Międzynarodowa Organizacja Morska (IMO) oraz Organizacja Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO), w tym poprzez wymianę informacji w zakresie badań technicznych i naukowych oraz rozwoju w celu poprawy podstaw do redukcji emisji.
Poprawka 88
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 13 – ustęp 2
2.   Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 6 ust. 7, art. 7 ust. 9 i art. 8 ust. 3, powierza się Komisji na czas nieokreślony od dnia wejścia w życie niniejszej dyrektywy.
2.   Uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych, o których mowa w art. 6 ust. 7, art. 7 ust. 9 i art. 8 ust. 3, powierza się Komisji na okres pięciu lat od dnia ...*. Komisja sporządza sprawozdanie dotyczące przekazania uprawnień nie później niż dziewięć miesięcy przed końcem okresu pięciu lat. Przekazanie uprawnień zostaje automatycznie przedłużone na takie same okresy, chyba że Parlament Europejski lub Rada sprzeciwią się takiemu przedłużeniu nie później niż trzy miesiące przed końcem każdego okresu.
_______________
* Data wejścia w życie niniejszej dyrektywy.
Poprawka 89
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 15 – akapit pierwszy
Państwa członkowskie określają zasady dotyczące sankcji stosowanych w przypadku naruszenia przepisów krajowych przyjętych na podstawie niniejszej dyrektywy i wprowadzają wszelkie niezbędne środki w celu zapewnienia ich wykonania. Przewidziane sankcje muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.
Państwa członkowskie określają zasady dotyczące sankcji stosowanych w przypadku naruszenia przepisów krajowych przyjętych na podstawie niniejszej dyrektywy i wprowadzają wszelkie niezbędne środki w celu zapewnienia ich wykonania. Sankcje te są skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Państwa członkowskie powiadamiają o tych środkach Komisję nie później niż …* oraz powiadamiają ją bezzwłocznie o wszelkich kolejnych zmianach związanych z tymi środkami.
_________________
* Data wejścia w życie niniejszej dyrektywy.
Poprawka 90
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 15 – akapit pierwszy a (nowy)
Bez uszczerbku dla ust. 1 państwa członkowskie nie przerzucą kosztów przestrzegania przepisów na organy nieposiadające uprawnień strategicznych do przestrzegania wymogów tej dyrektywy.
Poprawka 125
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 16 – ustęp 1 – wprowadzenie
W załączniku I do dyrektywy 2003/35/WE dodaje się literę g) w brzmieniu:
W załączniku I do dyrektywy 2003/35/WE dodaje się litery g) i h) w brzmieniu:
Poprawka 126
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 16 – punkt 1 a (nowy)
„h) art. 23 dyrektywy 2008/50/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 maja 2008 r. w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy.”
Poprawka 135
Wniosek dotyczący dyrektywy
Załącznik I – tabela A – wiersz 4

Tekst proponowany przez Komisję

Wszystkie krajowe emisje z podziałem na kategorie źródeł

—  CH4

Raz w roku, począwszy od 2005 r. do roku sprawozdawczego minus 2 (X-2)

15/02****

Poprawka

skreślony

Poprawka 91
Wniosek dotyczący dyrektywy
Załącznik I – tabela A – wiersz 5

Tekst proponowany przez Komisję

Wstępne krajowe emisje wg zagregowanych kategorii NFR(2)

—  SO2, NOX, NH3, NMVOC, PM2,5

Raz w roku dla roku sprawozdawczego minus 1 (X-1)

30/09

Poprawka

Wstępne krajowe emisje wg zagregowanych kategorii NFR(2)

—  SO2, NOX, NH3, NMVOC, PM2,5

Co dwa lata dla roku sprawozdawczego minus 1 (X-1)

31/12

Poprawka 136
Wniosek dotyczący dyrektywy
Załącznik I – tabela C – wiersz 5

Tekst proponowany przez Komisję

Prognozowane emisje według zagregowanej kategorii źródła

—  CH4

Przekazywanie sprawozdań co dwa lata; sprawozdania obejmują każdy rok od roku X do 2030 oraz, jeżeli dane są dostępne, do roku 2040 i 2050.

15/03

Poprawka

skreślony

Poprawka 92
Poprawka 95
Wniosek dotyczący dyrektywy
Załącznik III – część 1 – sekcja A – punkt 1 – litera a
a)  zarządzanie azotem, z uwzględnieniem całkowitego cyklu azotowego;
a)  zarządzanie azotem, z uwzględnieniem całkowitego cyklu azotowego i rozważenie opracowania planów zarządzania glebą i substancjami pokarmowymi;
Poprawka 96
Wniosek dotyczący dyrektywy
Załącznik III– część 1 – sekcja A – punkt 1 – litera c
c)  niskoemisyjne sposoby rozprowadzania nawozu naturalnego;
c)  niskoemisyjne sposoby i techniki rozprowadzania nawozu naturalnego, w tym rozdzielanie na płyny i ciała stałe;
Poprawka 97
Wniosek dotyczący dyrektywy
Załącznik III – część 1 – sekcja A – punkt 1 – litera e
e)  niskoemisyjne systemy przetwarzania nawozu naturalnego i kompostowania;
e)  niskoemisyjne systemy przetwarzania nawozu naturalnego i kompostowania, w tym rozdzielanie na płyny i ciała stałe;
Poprawka 98
Wniosek dotyczący dyrektywy
Załącznik III – część 1 – sekcja A – punkt 1 – litera g a (nowa)
ga)  wspieranie wypasu i rolnictwa ekstensywnego oraz wzmacnianie bioróżnorodności pastwisk roślinami o dużym poziomie aminokwasów, takimi jak koniczyna, lucerna, zboża;
Poprawka 99
Wniosek dotyczący dyrektywy
Załącznik III – część 1 – sekcja A – punkt 1 – litera g b (nowa)
gb)  wspieranie płodozmianu, w tym upraw wiążących azot;
Poprawka 100
Wniosek dotyczący dyrektywy
Załącznik III – część 1 – sekcja A – punkt 1 – litera g c (nowa)
gc)  wspieranie agroekologicznej hodowli, która prowadzi do powstania systemów rolnych o dużej bioróżnorodności, dużej wydajności zasobów oraz zmniejszonego uzależnienia od sztucznych środków produkcji lub najlepiej zlikwidowania tego uzależnienia.
Poprawka 101
Wniosek dotyczący dyrektywy
Załącznik III – część 1 – sekcja A – punkt 3 – litera d
d)   nawozy nieorganiczne rozprowadza się zgodnie z przewidywanymi wymogami nawożonej uprawy lub nawożonego użytku zielonego w odniesieniu do azotu i fosforu, biorąc również pod uwagę istniejącą zawartość substancji pokarmowych w glebie oraz składniki pokarmowe w innych nawozach.
d)   nawozy nieorganiczne są w możliwie jak największym stopniu zastępowane przez nawozy organiczne. Tam, gdzie będzie się kontynuowało stosowanie nawozów nieorganicznych, będą one rozprowadzane zgodnie z przewidywanymi wymogami nawożonej uprawy lub nawożonego użytku zielonego w odniesieniu do azotu i fosforu, biorąc również pod uwagę istniejącą zawartość substancji pokarmowych w glebie oraz składniki pokarmowe w innych nawozach..
Poprawka 108
Wniosek dotyczący dyrektywy
Załącznik III – część 1 – sekcja A a (nowa)
Aa.  Środki kontroli emisji tlenków azotu i cząstek stałych w obszarach miejskich
W porozumieniu z lokalnymi i regionalnymi władzami państwa członkowskie rozważają następujące środki:
–  zrównoważone plany dotyczące mobilności w miastach, w tym środki takie jak strefy niskiej emisji, wycena kosztów związanych z zatorami drogowymi, kontrole parkowania, ograniczenia prędkości, programy współużytkowania samochodów i uruchamianie alternatywnej infrastruktury służącej do ładowania;
–  promowanie zmiany środka transportu, by zwiększyć wykorzystanie transportu rowerowego, pieszego i transportu publicznego;
–  zrównoważone plany dotyczące transportu towarów w obszarach miejskich, takie jak wprowadzenie centrów konsolidacji logistycznej i środków promujących przeniesienie regionalnego transportu towarowego z dróg na koleje elektryczne i drogi wodne;
–  wykorzystanie systemu planowania, by rozwiązać problem emisji z nowych budynków i systemów kotłów; zastosowanie środków zwiększania efektywności energetycznej, aby umożliwić modernizację istniejących budynków;
–  środki modernizacji promujące zastępowanie starych instalacji energetycznego spalania używanych w budynkach mieszkalnych lepszą izolacją budynków, pompami ciepła, lekkim olejem opałowym, nowymi urządzeniami do spalania peletów drzewnych, systemem lokalnego ogrzewania lub gazem;
–  zachęty ekonomiczne i podatkowe do stosowania niskoemisyjnych urządzeń grzewczych;
–  zakaz spalania paliwa stałego na obszarach mieszkalnych i w innych newralgicznych strefach, aby chronić zdrowie narażonych grup, w tym dzieci;
–  dopilnowanie ograniczenia emisji z budownictwa poprzez wprowadzenie i egzekwowanie polityki na rzecz redukcji i monitorowania pyłów budowlanych oraz ustalenie limitów emisji dla maszyn jezdnych nieporuszających się po drogach;
–  przegląd wysokości stawek opodatkowania pojazdów, z uwzględnieniem wyższych rzeczywistych emisji z samochodów z silnikiem diesla i pojazdów z silnikami typu wtrysku bezpośredniego, aby promować sprzedaż mniej zanieczyszczających samochodów;
–  zamówienia publiczne i zachęty podatkowe, aby zachęcać do szybkiego wdrażania pojazdów o bardzo niskiej emisji zanieczyszczeń;
–  wsparcie dla modernizacji filtrów cząstek stałych UNECE REC klasy IV w maszynach, samochodach ciężarowych, autobusach i taksówkach z silnikiem diesla;
–  uregulowanie emisji pochodzących z maszyn budowlanych i innych maszyn jezdnych nieporuszających się po drogach pracujących na gęsto zaludnionych obszarach (również poprzez modernizację);
–  kampanie edukacyjne i ostrzeganie.
Poprawka 109
Wniosek dotyczący dyrektywy
Załącznik III – część 1 – sekcja C a (nowa)
Ca.  Środki redukcji emisji służące ograniczeniu emisji węglowodorów
Państwa członkowskie ograniczają emisje niemetanowych lotnych związków organicznych (NMLZO), wspierając stosowanie nowoczesnych niskoemisyjnych technologii produkcji węży do tankowania wykorzystywanych w różnych sektorach.
Poprawka 110
Wniosek dotyczący dyrektywy
Załącznik III– część 2 – punkt 1 – litera a – podpunkt i
(i)   priorytety polityczne i ich odniesienie do priorytetów określonych w innych powiązanych obszarach polityki, w tym w polityce dotyczącej zmiany klimatu;
(i)   priorytety polityczne i ich odniesienie do priorytetów określonych w innych powiązanych obszarach polityki, w tym w polityce dotyczącej rolnictwa, gospodarki wiejskiej, przemysłu, mobilności i transportu, ochrony przyrody oraz zmiany klimatu;
Poprawka 111
Wniosek dotyczący dyrektywy
Załącznik III – część 2 – punkt 1 – litera b
b)   warianty strategiczne rozważane w celu wypełnienia zobowiązań do redukcji emisji na 2020 r. oraz na 2030 r. i na lata następne, w celu osiągnięcia średnioterminowych poziomów emisji określonych na 2025 r. oraz w celu dalszej poprawy jakości powietrza, a także analiza tych wariantów wraz z metodą jej przeprowadzenia; poszczególne lub łączne skutki strategii i środków dotyczących redukcji emisji, jakości powietrza i środowiska; oraz związaną z nimi niepewność;
b)   warianty strategiczne rozważane w celu wypełnienia zobowiązań do redukcji emisji na 2020 r., 2025 r. oraz na 2030 r. w celu dalszej poprawy jakości powietrza, a także analiza tych wariantów wraz z metodą jej przeprowadzenia; poszczególne lub łączne skutki strategii i środków dotyczących redukcji emisji, jakości powietrza i środowiska; oraz związaną z nimi niepewność;
Poprawka 112
Wniosek dotyczący dyrektywy
Załącznik III – część 2 – punkt 1 – litera d
d)   w stosownych przypadkach wyjaśnienie powodów, dla których osiągnięcie średnioterminowych poziomów emisji określonych dla 2025 r. jest niemożliwe bez pociągania za sobą nieproporcjonalnie wysokich kosztów;
d)   wyjaśnienie środków przedsięwziętych w celu wypełnienia krajowych zobowiązań do redukcji emisji;
Poprawka 113
Wniosek dotyczący dyrektywy
Załącznik III– część 2 – punkt 1 – litera d a (nowa)
da)  wyjaśnienie metodyki zastosowanej w celu zagwarantowania, by środki służące wypełnieniu krajowych zobowiązań do redukcji emisji PM2,5 traktowały priorytetowo redukcję emisji sadzy;
Poprawka 114
Wniosek dotyczący dyrektywy
Załącznik III – część 2 – punkt 1 – litera e
e)  ocenę tego, w jaki sposób wybrane strategie i środki zapewniają spójność z planami i programami w innych odnośnych obszarach polityki.
e)  ocenę tego, w jaki sposób wybrane strategie i środki zapewniają spójność z planami i programami w innych odnośnych obszarach polityki, w szczególności, ale nie tylko, planami dotyczącymi jakości powietrza określonymi w dyrektywie 2008/50/WE, przejściowymi planami krajowymi i planami inspekcji określonymi w dyrektywnie 2010/75/WE, krajowymi planami działania na rzecz racjonalizacji zużycia energii określonymi w dyrektywie 2012/27/WE, krajowymi planami działania w zakresie energii ze źródeł odnawialnych określonymi w dyrektywie 2009/28/WE oraz odnośnymi planami lub programami podlegającymi wymogom dyrektywy 2001/42/WE lub równorzędnymi postanowieniami w późniejszym prawodawstwie.
Poprawka 115
Wniosek dotyczący dyrektywy
Załącznik III – część 2 – punkt 2 – litera a
a)   ocenę postępów we wdrażaniu programu, ograniczaniu emisji i zmniejszaniu stężeń;
a)   ocenę postępów we wdrażaniu programu, ograniczaniu emisji, zmniejszaniu stężeń oraz związanych z tym korzyści dla środowiska, zdrowia publicznego i korzyści socjo-ekonomicznych;
Poprawka 116
Wniosek dotyczący dyrektywy
Załącznik III – część 2 – punkt 2 – litera b
b)  wszelkie znaczące zmiany kontekstu politycznego, ocen, programu lub harmonogramu wdrażania.
b)  wszelkie znaczące zmiany kontekstu politycznego, ocen (w tym rezultatów inspekcji i nadzoru rynkowego przeprowadzanych zgodnie z art. 6(2b)), programu lub harmonogramu wdrażania.
Poprawka 117
Wniosek dotyczący dyrektywy
Załącznik III– część 2 – punkt 2 – litera b a (nowa)
ba)  ocenę postępów w realizacji długoterminowych celów UE w zakresie zdrowia i środowiska w świetle wszelkich niezbędnych aktualizacji tych celów, w tym wszelkich nowych wytycznych dotyczących jakości powietrza określonych przez Światową Organizację Zdrowia;
Poprawka 118
Wniosek dotyczący dyrektywy
Załącznik III– część 2 – punkt 2 – litera b b (nowa)
bb)  Jeżeli krajowy program kontroli zanieczyszczenia powietrza jest aktualizowany zgodnie z art. 6 ust. 4, musi on zawierać informacje na temat wszelkich dodatkowych środków ograniczania zanieczyszczenia powietrza, rozpatrywanych pod kontem wdrożenia na odpowiednim szczeblu – lokalnym, regionalnym lub krajowym – w związku z realizacją zobowiązań redukcji emisji i celów dotyczących jakości powietrza, łącznie ze środkami wymienionymi w załączniku III niniejszej dyrektywy i ust. 3 załącznika XV (B) do dyrektywy 2008/50/WE.

(1) Sprawa została odesłana do właściwej komisji w celu ponownego rozpatrzenia zgodnie z art. 61 ust. 2 akapit drugi regulaminu(A8-0249/2015).


Europejska inicjatywa obywatelska
PDF 354kWORD 112k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 28 października 2015 r. w sprawie europejskiej inicjatywy obywatelskiej (2014/2257(INI))
P8_TA(2015)0382A8-0284/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając art. 11 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej i art. 24 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Konstytucyjnych w sprawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i w sprawie inicjatywy obywatelskiej (A7-0350/2010),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 211/2011 w sprawie inicjatywy obywatelskiej,

–  uwzględniając wysłuchanie publiczne na temat inicjatywy obywatelskiej, które odbyło się w dniu 26 lutego 2015 r. i było zorganizowane wspólnie przez Komisję Spraw Konstytucyjnych i Komisję Petycji,

–  uwzględniając studium Departamentu Tematycznego C Parlamentu zatytułowane „Europejska inicjatywa obywatelska – pierwsze doświadczenia”, opublikowane w 2014 r.,

–  uwzględniając decyzję Europejskiej Rzeczniczki Praw Obywatelskich z dnia 4 marca 2015 r., zamykającą dochodzenie z własnej inicjatywy w sprawie Komisji Europejskiej (OI/9/2013/TN),

–  uwzględniając badanie Biura Analiz Parlamentu Europejskiego z lutego 2015 r. zatytułowane „Wdrażanie europejskiej inicjatywy obywatelskiej”,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Europejskiej z dnia 31 marca 2015 r. w sprawie Europejskiej inicjatywy obywatelskiej,

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Konstytucyjnych oraz opinie Komisji Petycji, jak również Komisji Prawnej (A8-0284/2015),

A.  mając na uwadze, że europejska inicjatywa obywatelska (ECI) jest nowym prawem politycznym przysługującym obywatelom, a także jednym w swoim rodzaju i innowacyjnym narzędziem ustalania programu na rzecz demokracji uczestniczącej w Unii Europejskiej, które umożliwia obywatelom branie aktywnego udziału w dotyczących ich projektach i procesach, a także którego potencjał należy w pełni wykorzystać i zwiększyć, aby zachęcić jak największą liczbę obywatelek i obywateli Unii do udziału w dalszym rozwijaniu procesu integracji europejskiej; mając na uwadze, że jednym z priorytetowych celów Unii Europejskiej musi być wzmocnienie legitymacji demokratycznej;

B.  mając na uwadze, że trzy lata po wejściu w życie rozporządzenia (UE) nr 211/2011, które jest stosowane od dnia 1 kwietnia 2012 r., należy dogłębnie ocenić jego stosowanie, aby wskazać wszelkie niedociągnięcia i zaproponować realne rozwiązania w celu ich szybkiego usunięcia;

C.  mając na uwadze, że doświadczenie pokazuje, iż większość organizatorów europejskich inicjatyw obywatelskich napotkała liczne problemy natury praktycznej i prawnej z opracowywaniem inicjatyw oraz mając na uwadze, że organizatorzy wielu odrzuconych inicjatyw zaskarżyli decyzje Komisji o odmowie rejestracji tych inicjatyw do Trybunału Sprawiedliwości i u Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich; mając na uwadze, że należy opracować przepisy tak, aby europejskie inicjatywy europejskie były możliwie najbardziej dostępne dla obywateli i organizatorów;

D.  mając na uwadze, że Parlament jest jedynym bezpośrednio wybieranym organem Unii Europejskiej;

E.  mając na uwadze, że liczne instytucje, organizacje pozarządowe, ośrodki analityczne i grupy społeczeństwa obywatelskiego stwierdziły wiele niedociągnięć w stosowaniu rozporządzenia (UE) nr 211/2011 w sprawie inicjatywy obywatelskiej i organizowaniu europejskich inicjatyw obywatelskich, że zaproponowały one wiele ulepszeń oraz wielokrotnie wskazywały, które aspekty rozporządzenia wymagają pilnych zmian;

F.  mając na uwadze, że praktyczne aspekty określone w art. 6 rozporządzenia, a w szczególności utworzenie systemu zbierania deklaracji online oraz jego poświadczenie przez właściwy organ w państwie członkowskim, pozostawiają organizatorom w większości przypadków mniej niż 12 miesięcy na zebranie wymaganych podpisów;

G.  mając na uwadze, że przedłożenie pomyślnie przeprowadzonej inicjatywy Komisji po upłynięciu okresu zbierania podpisów nie podlega konkretnemu terminowi i w związku z tym stanowi źródło nieporozumień i niepewności zarówno w instytucjach, jak i w społeczeństwie;

1.  przyjmuje z zadowoleniem europejską inicjatywę obywatelską (ECI) – zdefiniowaną w art. 11 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) i art. 24 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) – jako pierwszy instrument demokracji uczestniczącej umożliwiający obywatelom bezpośredni kontakt z instytucjami UE oraz czynny udział w opracowywaniu polityki i prawodawstwa unijnego, będący uzupełnieniem ich prawa do składania petycji do Parlamentu oraz odwoływania się do Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich;

2.  podkreśla fakt, że europejska inicjatywa obywatelska jest pierwszym narzędziem demokracji uczestniczącej, które daje obywatelom UE prawo do podjęcia inicjatywy na podstawie deklaracji poparcia od co najmniej miliona osób z co najmniej jednej czwartej państw członkowskich UE, umacniając tym samym nowe prerogatywy polityczne obywateli, i zwraca się do Komisji o przedstawienie w ramach posiadanych przez nią uprawnień odpowiedniego wniosku w kwestiach, w których zdaniem obywateli konieczny jest akt prawny, aby wdrożyć Traktaty;

3.  podkreśla, że europejska inicjatywa obywatelska stanowi dla obywateli wyjątkową szansę na określenie i wyrażenie swoich dążeń oraz wezwania do działania na poziomie europejskim; podkreśla, że należy do niej zachęcać i wspierać ją wszystkimi dostępnymi środkami; jednocześnie uznaje jednak, że istnieją znaczące deficyty, które należy wychwycić i wyeliminować, aby usprawnić europejską inicjatywę obywatelską; podkreśla, że wszystkie kolejne oceny powinny być skierowane na uzyskanie instrumentu jak najbardziej przyjaznego dla użytkowników, ponieważ jest on podstawowym środkiem tworzenia więzi między obywateli Europy a UE; ponadto podkreśla, że posługiwanie się językiem ojczystym jest prawem obywatelskim i w związku z tym wzywa Komisję i państwa członkowskie do zbadania alternatyw, aby umożliwić posługiwanie się językiem ojczystym we wszystkich działaniach związanych z europejską inicjatywą obywatelską; podkreśla znaczenie, jakie ma wiedza społeczeństwa o europejskiej inicjatywie obywatelskiej, a jednocześnie ubolewa nad ograniczoną wiedzą o tym narzędziu wśród obywateli UE; w tym celu wzywa UE do zorganizowania upowszechniających i promujących ECI, aby spopularyzować ją w środkach przekazu i społeczeństwie;

4.  podkreśla ponadto, że zaangażowanie obywatelskie wśród młodych ludzi ma zasadnicze znaczenie dla przyszłości wszystkich demokracji i wzywa Komisję do wyciągnięcia wniosków z krajowych doświadczeń związanych z naprawdę pomyślnie przeprowadzonymi europejskimi inicjatywami obywatelskimi;

5.  uważa, że kwestią podstawowej wagi jest to, aby obywatele mogli się przyczyniać do wykonywania ustawodawczych prerogatyw Unii i bezpośrednio uczestniczyć w inicjowaniu wniosków ustawodawczych;

6.  podkreśla znaczenie, jakie ma wiedza społeczeństwa o europejskiej inicjatywie obywatelskiej, jeśli ma się ona stać skutecznym narzędziem demokratycznego uczestnictwa; w związku z tym wzywa Komisję i państwa członkowskie do nasilenia działań komunikacyjnych odnośnie do tego instrumentu, aby zwrócić uwagę na jego istnienie u możliwie największej liczby obywateli i zachęcić ich do korzystania z tego instrumentu;

7.  wzywa Komisję do wykorzystania wszystkich publicznych kanałów komunikacyjnych, aby podnieść poziom wiedzy o europejskiej inicjatywie obywatelskiej, oraz do podjęcia niezbędnych działań, aby zapewnić jej przejrzystość i ułatwić komunikację w związku z trwającymi obecnie europejskimi inicjatywami obywatelskimi, na przykład poprzez utworzenie aplikacji umożliwiających zasięganie informacji, wysyłających powiadomienia i umożliwiających składanie podpisów online; podkreśla, że aktywne uczestnictwo obywateli Unii Europejskiej w europejskiej inicjatywie obywatelskiej w decydującej mierze zależy też od tego, czy zostanie ona nagłośniona w państwach członkowskich i dlatego proponuje, aby parlamenty krajowe państw członkowskich umieszczały na swoich oficjalnych stronach internetowych informacje europejskiej inicjatywie obywatelskiej;

8.  zwraca uwagę, że w inicjatywie obywatelskiej wzięło udział ponad sześć milionów obywateli UE oraz że wpłynęło 51 wniosków o uruchomienia inicjatyw, spośród których jedynie trzy – mianowicie „Right2Water”, „One of Us” i „Stop Vivisection” – uznano za dopuszczalne, zaś sześciu organizatorów europejskiej inicjatywy obywatelskiej (odpowiadających 30% wszystkich odrzuconych wniosków) wniosło sprawę przeciwko Komisji do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, co pokazuje, że nadal pozostaje wiele do zrobienia, aby w pełni wykorzystać potencjał europejskiej inicjatywy obywatelskiej; zwraca uwagę na szereg trudności natury praktycznej, jakie napotkali organizatorzy od czasu wejścia w życie rozporządzenia w kwietniu 2012 r., a także na fakt, że liczba inicjatyw spada;

9.  wzywa Komisję do możliwie najwcześniejszego udzielania organizatorom europejskich inicjatyw obywatelskich odpowiednich i wyczerpujących wskazówek – w szczególności natury prawnej – za pomocą linii telefonicznej Europe Direct tak, aby byli informowani o istniejących możliwościach i nie popełnili błędu zgłaszając inicjatywę obywatelską, której przedmiot wyraźnie wykracza poza kompetencje Komisji i nie spełnia kryteriów dopuszczalności prawnej ; wzywa do rozważenia możliwości powołania innego niezależnego organu, który pełniłby funkcję doradczą; zauważa jednak, że w świetle traktatu lizbońskiego kwestie poruszane przez inicjatywy obywatelskie mogą nie należeć całkowicie do kompetencji Komisji Europejskiej; uważa, że Komisja powinna rozważyć możliwość utworzenia w swoich przedstawicielstwach w każdym państwie członkowskim biura zajmującego się europejskimi inicjatywami obywatelskimi, w którym udzielano by wszelkich niezbędnych informacji, porad i wsparcia w związku z europejskimi inicjatywami obywatelskimi;

10.  podkreśla też, że biuro zajmujące się europejskimi inicjatywami obywatelskimi mogłoby się też przyczyniać do zwiększenia wiedzy o inicjatywach w społeczeństwie i mediach; zachęca zatem Komisję do propagowania europejskiej inicjatywy obywatelskiej jako oficjalnego instrumentu UE umożliwiającego realizację tego celu; podkreśla, że ten środek może także umożliwić przezwyciężenie nieufności obywateli wobec podawania danych osobowych wymaganych w przypadku popierania europejskiej inicjatywy obywatelskiej;

11.  wzywa, aby w każdym państwie członkowskim, w którym organizatorzy prowadzą swoje kampanie, udzielano bardziej szczegółowych wytycznych dotyczące interpretacji podstaw prawnych oraz więcej informacji o obowiązku ochrony danych, aby dać im pewność prawną, a także o możliwości wykupienia przez organizatorów ubezpieczenia o przystępnej cenie;

12.  ubolewa, że na wczesnych etapach zabrakło jasnych informacji o europejskiej inicjatywie europejskiej, co było przyczyną błędnych wyobrażeń o charakterze tego instrumentu i spowodowało frustrację, kiedy Komisja Europejska odrzuciła pierwsze europejskie inicjatywy obywatelskie; przypomina, że instrument ten powinien być prosty, jasny, przyjazny dla użytkowników i że należy szerzyć o nim wiedzę; podkreśla, że Komisja powinna zachęcać krajowych i lokalnych przedstawicieli do inicjowania akcji szerzenia wiedzy o europejskich inicjatyw obywatelskich i wspierać ich w tych działaniach;

13.  ponadto popiera aktywne udział obywateli UE w odpowiednim korzystaniu z tego instrumentu do celów ustalenia programu działań; wyraża zaniepokojenie możliwym konfliktem interesów ze względu na fakt, że to sama Komisja ponosi wyłączną odpowiedzialność za sprawdzenie dopuszczalności prawnej, i domaga się, aby w przyszłości zająć się odpowiednio tą kwestią; zauważa jednocześnie, że przejrzystość i odpowiedzialność powinny być celem wszystkich zainteresowanych stron, aby zachować jasność działań obywateli;

14.  w związku z tym wzywa Komisję do uznania także Parlamentu Europejskiego za podmiot kształtujący politykę, w szczególności biorąc pod uwagę, że jest on jedyną instytucją, której członkowie są bezpośrednio wybierani przez obywateli UE;

15.  podkreśla, że w świetle przepisów art. 4 rozporządzenia (UE) nr 211/2011, jeżeli Komisja odmówi rejestracji danej inicjatywy „Komisja informuje organizatorów o przyczynach tej odmowy oraz o wszystkich możliwych dostępnych dla nich sądowych i pozasądowych środkach prawnych.”; potwierdza w związku z tym, że organizatorzy wnieśli wiele zażaleń, ponieważ nie podano im szczegółowych i wyczerpujących przyczyn odrzucenia przedłożonych przez nich inicjatyw obywatelskich; zachęca Komisję Europejską do szczegółowego wyjaśnienia powodów odrzucenia danej inicjatywy obywatelskiej, jeżeli jej zdaniem dana inicjatywa „w sposób oczywisty wykracza poza kompetencje Komisji” oraz do jednoczesnego podania organizatorom na piśmie i tak, aby ułatwić im pracę, odpowiednich prawnych przyczyn – które w imię przejrzystości należy w pełni upublicznić – aby prawomocność i pełna obiektywność tych elementów mogły być poddane kontroli prawnej i aby zredukować o ile to możliwe swobodę działania Komisji jako sędziego i strony w ocenie dopuszczalności inicjatywy i aby organizatorzy mogli zdecydować, czy mają zmienić inicjatywę i przedstawić ją ponownie w zmienionej postaci;

16.  wzywa Komisję do rozważenia możliwości rejestrowania tylko części inicjatywy, jeżeli dana inicjatywa nie wchodzi w pełni w zakres kompetencji Komisji; wzywa Komisję do informowania organizatorów w momencie rejestracji, którą część danej petycji można zarejestrować, ponieważ uznaje, że dialog i współpraca z organizatorami europejskiej inicjatywy obywatelskiej są niezbędne w całym procesie, i wzywa Komisję do podawania do wiadomości Parlamentu decyzji o rejestracji europejskich inicjatyw obywatelskich; zachęca Komisję do zbadania sposobów przekazywania inicjatyw bądź ich części, które nie wchodzą w zakres jej kompetencji, do właściwego organu na poziomie krajowym lub regionalnym;

17.  podkreśla znaczenie technologii jako narzędzia zachęcającego obywateli do działania; wzywa Komisję do zwiększenia łatwości korzystania z oprogramowania służącego do zbierania podpisów online, do umożliwienia korzystania z niego osobom niepełnosprawnym oraz do zaoferowania swoich serwerów do bezpłatnego, stałego przechowywania podpisów online przy wykorzystaniu obecnego budżetu UE, a także do uproszczenia i zmiany specyfikacji technicznych do zbierania podpisów online, tak by gromadzone adresy mejlowe nie musiały figurować na tym samym ekranie, na którym znajduje się formularz poparcia, lecz aby były przechowywane w oddzielnej bazie danych;

18.  uważa, że instrument ten, jeżeli zostanie poddany przeglądowi, może służyć angażowaniu społeczeństwa i promowaniu dialogu między obywatelami oraz między obywatelami a instytucjami UE; podkreśla potrzebę powiązania systemów zbierania podpisów online z nowymi odpowiednimi narzędziami społecznościowymi i cyfrowymi narzędziami do prowadzenia kampanii w mediach, idąc za przykładem innych platform kampanii online, które odniosły sukces;

19.  zachęca Komisję do rozważenia możliwości zniesienia związku między 12-miesięcznym okresem zbierania deklaracji poparcia dla danej inicjatywy obywatelskiej a automatyczną rejestracją danej inicjatywy obywatelskiej, tak aby jej organizatorzy mogli sami zadecydować, kiedy chcą rozpocząć zbieranie podpisów;

20.  wzywa Komisję, by zaapelowała do państw członkowskich o korzystanie z narzędzia zatwierdzania deklaracji poparcia europejskiej inicjatywy obywatelskiej opracowanego w ramach programu na rzecz rozwiązań interoperacyjnych dla europejskich administracji publicznych;

21.  podkreśla, że w ramach dostępnych instrumentów służących wzmacnianiu demokracji uczestniczącej w Unii narzędzia IT powinny być udostępniane również regionom, co umożliwiłoby większe zaangażowanie obywateli w sprawy publiczne;

22.  z niezmiernym zadowoleniem przyjmuje propozycję Europejskiego Komitetu Społeczno-Ekonomicznego dotyczącą zaoferowania bezpłatnych tłumaczeń tekstów inicjatyw europejskich, aby zmniejszyć koszt organizowania inicjatywy obywatelskiej;

23.  wzywa do zacieśnienia międzyinstytucjonalnej współpracy na szczeblu UE, jak i na szczeblach krajowym i lokalnym, przy udzielaniu informacji i wsparcia organizatorom europejskich inicjatyw obywatelskich; wzywa do udoskonalenia prowadzonej przez Komisję wielojęzycznej strony internetowej poświęconej europejskiej inicjatywie obywatelskiej oraz do opracowania jednolitego zbioru wytycznych we wszystkich językach urzędowych Unii Europejskiej na temat praw i obowiązków organizatorów europejskiej inicjatywy obywatelskiej oraz procedur administracyjnych dotyczących całego procedury związanej z europejską inicjatywą obywatelską;

24.  wzywa do utworzenia w przyszłości fizycznego oraz internetowego punktu kompleksowej obsługi, w którym można by stale uzyskiwać informacje, usługi tłumaczeniowe oraz wsparcie techniczne, prawne i polityczne dla europejskiej inicjatywy obywatelskiej, i uważa, że mógłby on korzystać z obecnych zasobów punktu kontaktowego zlokalizowanego w Europejskim Centrum Kontaktu Bezpośredniego, w przedstawicielstwach Komisji Europejskiej oraz w biurach informacyjnych Parlamentu Europejskiego w poszczególnych państwach członkowskich; uważa, że utworzenie takiego punktu przybliżyłoby obywatelom europejską inicjatywę obywatelską;

25.  uważa, że podawanie różnych danych osobowych na poparcie inicjatyw obywatelskich w 28 państwach członkowskich, jak określono w rozporządzeniu (UE) nr 211/2011 na podstawie różnych przepisów krajowych, jest zbyt skomplikowane dla organizatorów i wzywa do wprowadzenia jednolitej procedury deklarowania poparcia poprzez zmianę załącznika III do rozporządzenia (UE) nr 211/2011, aby ujednolicić charakter danych zbieranych w państwach członkowskich; zachęca Komisję do dalszych negocjacji z państwami członkowskimi mających na celu zmniejszenie wymogów liczby danych, usunięcie – w odpowiednim przypadku – wymogu podawania osobistych numerów identyfikacyjnych i zwiększenie ich przyjazności dla użytkownika oraz przypomina, ze w europejskiej inicjatywie obywatelskiej chodzi bardziej o udział i ustalanie programów niż o wiążące wnioski; proponuje, aby rozważyć możliwość utworzenia cyfrowego obywatelstwa UE i zaleca, aby do momentu jego utworzenia stosować tymczasowe rozwiązanie w celu rozwiązania istniejących problemów związanych z rejestracją zbiorową; w związku z tym wzywa Komisję do zbadania tej kwestii w ramach agendy cyfrowej w trybie pilnym;

26.  wzywa Komisję do zmiany art. 3 rozporządzenia (UE) nr 211/2011 i zaleca państwom członkowskim, aby obniżyły wiek uprawniający do wspierania i udziału w europejskiej inicjatywie obywatelskiej z 18 do 16 lat oraz aby nie miało to związku z prawem do głosowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego, co umożliwi młodym ludziom aktywny udział w kształtowaniu projektu europejskiego;

27.  zauważa delikatny problem, jaki stanowi osobista odpowiedzialność organizatorów za ochronę danych przy zbieraniu danych osobowych sygnatariuszy i proponuje, aby zmniejszyć zakres wymaganych danych oraz aby zmienić brzmienie art. 13 rozporządzenia (UE) nr 211/2011, dotyczącego odpowiedzialności, tak aby stało się jasne, że odpowiedzialność osobista nie jest nieograniczona; w tym celu proponuje, aby komitety obywatelskie mogły nabyć osobowość prawną oraz aby zaczerpnąć inspirację z artykułu 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/99/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie ochrony środowiska poprzez prawo karne i ustanowić, że organizatorzy są odpowiedzialni jedynie za „czyny dokonane bezprawnie i umyślnie lub będące skutkiem przynajmniej rażącego niedbalstwa”;

28.  zachęca Komisję i państwa członkowskie do opracowania takich wymogów w zakresie zbierania danych, które będą bardziej przyjazne dla użytkowników i bardziej jednolite; wzywa właściwe władze krajowe do okresowego informowania komisji ds. europejskich w parlamentach narodowych o inicjatywach obywatelskich będących w toku, które już uzyskały znaczną liczbę podpisów. nalega, by Komisja przedstawiła wniosek w sprawie przeglądu rozporządzenia (UE) nr 211/2011, aby zagwarantować obywatelom możliwość podpisania europejskiej inicjatywy obywatelskiej w ich kraju zamieszkania;

29.  wyraża zaniepokojenie faktem, że od 2012 r. z 31 zarejestrowanych europejskich inicjatyw obywatelskich tylko 3 doszły do ostatniego etapu procedury; podkreśla, że gwałtowny spadek liczby nowych inicjatyw jest jedną z konsekwencji nieproporcjonalnie rygorystycznych wymogów i niepotrzebnie skomplikowanego systemu; wyraża ubolewanie nad brakiem skutków prawodawczych i zniechęcającą reakcją Komisji na pomyślnie przeprowadzone europejskie inicjatywy obywatelskie; stwierdza, że jego opinia różni się od opinii Komisji dotyczącej pomyślnego wdrożenia rozporządzenia umożliwiającego pełne wykorzystanie potencjału europejskiej inicjatywy obywatelskiej; podkreśla, że instytucje europejskie i państwa członkowskie muszą poczynić wszelkie niezbędne kroki, aby promować europejską inicjatywę obywatelską i wzbudzać zaufanie obywateli do tego narzędzia;

30.  wzywa Komisję do zmiany brzmienia art. 10 lit. c) rozporządzenia (UE) nr 211/2011, aby umożliwić właściwe monitorowanie pomyślnie przeprowadzonej inicjatywy obywatelskiej; wzywa Komisję do rozpoczęcia przygotowań do opracowania aktu prawnego dotyczącego inicjatyw obywatelskich przeprowadzonych pomyślnie w ciągu 12 miesięcy po wydaniu pozytywnej opinii;

31.  uważa, że aby podkreślić polityczny wymiar inicjatyw obywatelskich, wysłuchanie publiczne, o którym mowa w art. 11 rozporządzenia (UE) nr 211/2011, powinno być zorganizowane w taki sposób, aby umożliwić organizatorom nawiązanie dialogu z posłami do Parlamentu Europejskiego i odpowiednimi urzędnikami Komisji; podkreśla, że wysłuchania na temat inicjatyw obywatelskich powinny być organizowane pod przewodnictwem „neutralnej” komisji, która nie ma głównych uprawnień w dziedzinie, która stanowi inicjatywy, a ponadto że należy stale zasięgać opinii ekspertów zewnętrznych;

32.  wzywa Parlament i jego komisje, jeżeli zajdzie taka potrzeba– a Komisja nie przedłoży wniosku ustawodawczego w ciągu tych 12 miesięcy –do skorzystania zgodnie z art. 225 TFUE z prawa do zażądania od Komisji, aby przedłożyła odpowiedni wniosek; jest zdania, że korzystając z tego prawa, właściwa komisja parlamentarna powinna uwzględnić treść pomyślnie przeprowadzonej europejskiej inicjatywy obywatelskiej oraz zasięgnąć opinii organizatorów europejskiej inicjatywy obywatelskiej podczas kolejnego wysłuchania; apeluje o dokonanie odpowiednich zmian w Regulaminie;

33.  zachęca Komisję Europejską do zbadania możliwości udzielenia inicjatywom obywatelskim wsparcia finansowego z budżetu UE za pomocą europejskich programów takich jak „Europa dla Obywateli” oraz „Prawa, równość i obywatelstwo”, w tym możliwości finansowania radiowych i telewizyjnych programów promocyjnych, mając na uwadze konieczność zagwarantowania równości obywateli, ponieważ organizacja inicjatyw obywatelskich naprawdę potrzebuje wsparcia finansowego i zgłoszono w tym celu wiele poprawek do budżetu UE;

34.  wzywa Komisję do przeciwdziałania wszelkimi sposobami kradzieżom, także tym dokonywanym za pomocą narzędzi internetowych, wrażliwych informacji odnoszących się do sygnatariuszy, w szczególności jeżeli są one zarządzane w postaci danych zagregowanych;

35.  z zadowoleniem przyjmuje sprawozdanie Komisji z dnia 31 marca 2015 r. w sprawie europejskiej inicjatywy obywatelskiej oraz decyzję Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich OI/9/2013TN i wzywa Komisję, aby dokonując przeglądu tego instrumentu zapewniła wdrożenie wszystkich odpowiednich środków prawnych, aby podjęto odpowiednie działania następcze, jeżeli dana inicjatywa obywatelska zostanie uznana za przeprowadzoną pomyślnie; w związku z różnorakimi trudnościami, jakie się pojawiły, wzywa Komisję do jak najszybszego przedstawienia wniosku ustawodawczego dotyczącego zmiany rozporządzenia (UE) nr 211/2011 w sprawie inicjatywy obywatelskiej (UE) nr 1179/2011;

36.  wzywa instytucje UE do zrealizowania niezbędnych prac w dziedzinie komunikacji poprzez kampanie informacyjne na temat inicjatyw obywatelskich.

37.  zwraca się do Komisji o systematyczne informowanie Parlamentu o stanie bieżących europejskich inicjatyw obywatelskich, tak by Parlament w ramach swoich powinności wobec obywateli europejskich mógł nadzorować jak najskuteczniejsze działanie tego instrumentu; podkreśla, że procedura związana z europejską inicjatywą obywatelską powinna być stale usprawniana, stosownie do zdobywanego praktycznego doświadczenia, a ponadto powinna być zgodna z orzeczeniami wydawanymi przez Trybunał Sprawiedliwości;

38.  zaleca korzystanie z wszelkich dostępnych kanałów komunikacji, w szczególności z platform instytucji europejskich w mediach społecznościowych i cyfrowych, tak by prowadzić na bieżąco kampanie uświadamiające przy udziale biur i przedstawicielstw UE oraz władz krajowych; wzywa Komisję do poparcia pomysłu opracowania otwartego oprogramowania na urządzenia mobilne specjalnie na potrzeby europejskiej inicjatywy obywatelskiej; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że dzięki niektórym europejskim inicjatywom obywatelskim udało się wywrzeć wpływ na poziomie lokalnym;

39.  uważa, że zwiększenie przejrzystości i jakości kontroli nad finansowaniem i sponsorowaniem europejskich inicjatyw obywatelskich ma kluczowe znaczenie dla właściwego korzystania przez obywateli z tego narzędzia demokracji uczestniczącej i dla zapobieżenia możliwym nadużyciom służącym interesom prywatnym;

40.  zwraca uwagę na ważną rolę Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w postępowaniu sprawdzającym rozpatrywanie wniosków dotyczących europejskich inicjatyw obywatelskich przez Komisję, w szczególności w przypadku odmowy rejestracji europejskiej inicjatywy obywatelskiej;

41.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji, a także rządom i parlamentom państw członkowskich.


Strategia UE dla regionu adriatycko-jońskiego
PDF 481kWORD 177k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 28 października 2015 r. w sprawie strategii UE dla regionu adriatycko-jońskiego (2014/2214(INI))
P8_TA(2015)0383A8-0279/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając komunikat Komisji dotyczący strategii Unii Europejskiej dla regionu adriatycko-jońskiego (COM(2014)0357) oraz towarzyszący mu plan działań i dodatkowy dokument analityczny,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, a także ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006(1) (zwane dalej rozporządzeniem w sprawie wspólnych przepisów),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1299/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie przepisów szczegółowych dotyczących wsparcia z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach celu „Europejska współpraca terytorialna”(2),

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 23 października 2014 r. w sprawie strategii Unii Europejskiej dla regionu adriatycko-jońskiego,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów dotyczące wartości dodanej strategii makroregionalnych (COM(2013)0468) i odpowiednie konkluzje Rady z dnia 22 października 2013 r.,

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 11 września 2014 r. w sprawie komunikatu Komisji dotyczącego strategii Unii Europejskiej dla regionu adriatycko-jońskiego (COM(2014)0357) oraz strategię Unii Europejskiej dla regionu adriatycko-jońskiego: badania, rozwój i innowacje w MŚP (o opinię rozpoznawczą zwróciła się włoska prezydencja UE),

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 21 stycznia 2014 r. w sprawie strategii Unii Europejskiej dla regionu adriatycko-jońskiego (EUSAIR) (opinia rozpoznawcza),

–  uwzględniając opinię Komitetu Regionów z dnia 26 czerwca 2014 r. w sprawie strategii Unii Europejskiej dla regionu adriatycko-jońskiego,

–  uwzględniając opinię z inicjatywy własnej Komitetu Regionów z dnia 11 października 2011 r. zatytułowaną „Współpraca terytorialna w regionie Morza Śródziemnego poprzez Instrument makroregionu adriatycko-jońskiego”,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 3 lipca 2012 r. w sprawie ewolucji strategii makroregionalnych UE: obecne praktyki i przyszłe perspektywy, szczególnie w regionie Morza Śródziemnego(3),

–  uwzględniają komunikat Komisji zatytułowany „Strategia morska dla Morza Adriatyckiego i Morza Jońskiego” (COM(2012)0713),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji w sprawie zarządzania strategiami makroregionalnymi (COM(2014)0284),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 26 stycznia 2011 r. w sprawie wkładu polityki regionalnej w zrównoważony wzrost w ramach strategii „Europa 2020” (COM(2011)0017),

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/52/UE z dnia 16 kwietnia 2014 r. zmieniającą dyrektywę 2011/92/UE w sprawie oceny wpływu wywieranego przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko,

–  uwzględniając dyrektywę 2001/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 czerwca 2001 r. w sprawie oceny wpływu niektórych planów i programów na środowisko,

–  uwzględniając decyzję Rady 2005/370/WE z dnia 17 lutego 2005 r. w sprawie zawarcia w imieniu Wspólnoty Europejskiej Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (konwencja z Aarhus),

–  uwzględniając deklarację z Ankony przyjętą podczas konferencji w sprawie rozwoju i bezpieczeństwa regionu adriatycko-jońskiego, która odbyła się w dniach 19–20 maja 2000 r.,

–  uwzględniając konferencję założycielską euroregionu adriatycko-jońskiego, która odbyła się w Puli w dniu 30 czerwca 2006 r., oraz deklarację w sprawie uruchomienia inicjatywy na rzecz utworzenia strategii adriatyckiej, przyjętą podczas obrad Zgromadzenia euroregionu adriatycko-jońskiego w Splicie w dniu 22 października 2009 r.,

–  uwzględniając badanie przeprowadzone w styczniu 2015 r. przez swoją Dyrekcję Generalną ds. Polityki Wewnętrznej (Departament Polityczny B: Polityka Strukturalna i Polityka Spójności), zatytułowane „Nowa rola makroregionów w europejskiej współpracy terytorialnej”,

–  uwzględniając badanie przeprowadzone w czerwcu 2015 r. przez swoją Dyrekcję Generalną ds. Polityki Wewnętrznej (Departament Polityczny B: Polityka Strukturalna i Polityka Spójności), zatytułowane „Region adriatycko-joński: analiza społeczno-ekonomiczna i ocena powiązań transportu i energii”,

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Rozwoju Regionalnego, a także opinie Komisji Spraw Zagranicznych, Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności oraz Komisji Rybołówstwa (A8-0279/2015),

A.  mając na uwadze, że strategie makroregionalne reprezentują nowy model wielopoziomowego sprawowania rządów, w którym kluczowym czynnikiem pomyślnej realizacji i osiągania celów jest udział zainteresowanych stron reprezentujących szczebel unijny, krajowy, regionalny i lokalny, w tym partnerów gospodarczych i społecznych, organizacje społeczeństwa obywatelskiego, a także komplementarność różnych strategii politycznych i programów; mając na uwadze, że władze lokalne i regionalne odgrywają kluczową rolę w promowaniu demokracji, decentralizacji, a także większej autonomii lokalnej i regionalnej;

B.  mając na uwadze, że poprzednie strategie dla regionu Morza Bałtyckiego oraz Dunaju przyniosły zaangażowanym regionom wymierne korzyści, potwierdziły skuteczność mechanizmów współpracy UE i zapewniły pożyteczną wiedzę pomocną przy opracowywaniu nowych strategii makroregionalnych;

C.  mając na uwadze, że wzrasta zainteresowanie regionów tą nowoczesną formą regionalnej współpracy i towarzyszącym jej modelem rządzenia; mając na uwadze, że działo się tak ostatnio zwłaszcza w odniesieniu do regionów górskich, takich jak region Karpat czy Alp, w których naturalne ograniczenia wymagają prowadzenia specyficznej polityki regionalnej;

D.  mając na uwadze, że strategia makroregionalna – zatwierdzona przez Radę Europejską – w postaci zintegrowanych ram odnoszących się do państw członkowskich i krajów spoza UE leżących na tym samym obszarze geograficznym stanowi strategię UE;

E.  mając na uwadze, że wśród krajów zaangażowanych w tę strategię, w szczególności między państwami członkowskimi Unii Europejskiej a krajami spoza Unii Europejskiej, występują znaczne różnice społeczno-gospodarcze;

F.  mając na uwadze, że zwiększone zainteresowanie państw regionu adriatycko-jońskiego współpracą i określeniem wspólnych działań w celu radzenia sobie z wyzwaniami dzięki wykorzystaniu potencjału całego regionu oraz ich ciągłe wysiłki służące osiągnięciu synergii doprowadziły do przyjęcia strategii Unii Europejskiej dla regionu adriatycko-jońskiego (EUSAIR);

G.  mając na uwadze, że strategie makroregionalne mogą być postrzegane jako narzędzie europejskiej integracji i zwiększonej spójności terytorialnej w oparciu o dobrowolną współpracę państw członkowskich z państwami sąsiadującymi w zakresie radzenia sobie ze wspólnymi wyzwaniami; mając na uwadze, że strategia EUSAIR to nowa forma współpracy regionalnej, która może pomóc uczestniczącym krajom kandydującym i potencjalnym krajom kandydującym na ich drodze do UE, oraz że stanowi ona istotny element szerszej polityki śródziemnomorskiej UE, której wyrazem jest Unia dla Śródziemnomorza; mając na uwadze, że EUSAIR jako element polityki regionalnej UE stanowi narzędzie promowania spójności gospodarczej i społecznej, a jej głównymi celami są: niwelowanie różnic między regionami, dążenie do rzeczywistej konwergencji oraz stymulowanie wzrostu i zatrudnienia;

H.  mając na uwadze, że Morze Adriatyckie, ze względu na fakt, iż jest morzem częściowo zamkniętym, jest szczególnie narażone na zanieczyszczenia i posiada szczególne cechy hydrograficzne, takie jak bardzo zróżnicowana głębokość i wybrzeże znacznie różniące się między północną a południową częścią regionu; mając na uwadze, że wszystkie państwa przybrzeżne eksploatują te same stada, co stale zagraża ich odtworzeniu; mając na uwadze, że w przyszłym rozporządzeniu ramowym dotyczącym technicznych środków w zreformowanej WPRyb środki powinny być opracowane dla konkretnych regionów i dostosowane do cech tego obszaru, jego zasobów morskich oraz prowadzonych na nim połowów;

Uwagi ogólne

1.  z zadowoleniem przyjmuje komunikat Komisji dotyczący strategii Unii Europejskiej dla regionu adriatycko-jońskiego oraz towarzyszący mu plan działań; uważa, że jest to ważny krok w rozwoju tej części Europy; podkreśla, że EUSAIR została stworzona, by przynieść wartość dodaną interwencjom UE, organów krajowych lub regionalnych bądź sektora prywatnego w sposób znacząco wzmacniający funkcjonowanie makroregionu; podkreśla perspektywy, jakie strategia oferuje krajom kandydującym oraz potencjalnym krajom kandydującym w regionie; podkreśla znaczenie faktu, że strategia opiera się na zasadach integracji, koordynacji, współpracy i partnerstwa; podkreśla znaczenie zasady „3 x nie” – nie dla nowych uregulowań, nie dla nowych instytucji i nie dla nowych środków finansowych, ponieważ makroregiony stanowią ramy dla inicjatyw współpracy w oparciu o synergię będącą efektem powiązania różnych instrumentów polityki UE, w tym europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych;

2.  z zadowoleniem przyjmuje działania podejmowane przez wszystkie zainteresowane strony w zakresie tworzenia struktur instytucjonalnych dla wdrożenia strategii EUSAIR do obowiązujących już ram instytucjonalnych; zachęca wszystkie krajowe, regionalne i lokalne zainteresowane strony do przyjęcia pełnej odpowiedzialności za wdrożenie projektów objętych tą strategią makroregionalną; podkreśla znaczenie wzmocnienia potencjału instytucjonalnego i wydajności administracji publicznych, a także usług publicznych oraz zapewnienia w każdym kraju uczestniczącym wystarczających zasobów i kompetentnego personelu administracyjnego, wyraźnie poświęconych realizacji strategii EUSAIR;

3.  podkreśla potrzebę przyjęcia podejścia ukierunkowanego na konkretne obszary odnośnie do działań w zakresie współpracy oraz zwraca uwagę na wartość dodaną modelu wielopoziomowego sprawowania rządów, który musi odpowiedzieć na brak potencjału administracyjnego i może zostać wykorzystany do mobilizacji zasobów w makroregionie; w związku z tym zdecydowanie twierdzi, że istnieje potrzeba włączenia władz lokalnych i regionalnych w polityczne organy zarządzające oraz w organy operacyjne, techniczne i wykonawcze strategii, przy jednoczesnym utrzymaniu roli Komisji w procesie koordynacji; podkreśla, że rozwój lokalny kierowany przez społeczność może pomóc zmobilizować i zaangażować lokalne podmioty w proces podejmowania decyzji oraz wzmocnić poczucie odpowiedzialności za projekty na szczeblu społecznym;

4.  podkreśla znaczenie przejrzystości procesu przyjmowania, monitorowania i oceny strategii, a także otwartości wobec społeczeństwa obywatelskiego i wszystkich zainteresowanych stron oraz włączenia ich w ten proces; podkreśla, że komunikacja i szerzenie wiedzy w ramach wszystkich filarów są niezbędne dla uczestnictwa zainteresowanych stron w procesie podejmowania decyzji oraz budowy wsparcia publicznego; zachęca państwa członkowskie do zapewnienia odpowiedniej widoczności strategii na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym, wypracowania odpowiedniej komunikacji w zakresie celów i rezultatów strategii, a także promowania koordynacji i wymiany dobrych praktyk z innymi istniejącymi i przyszłymi strategiami makroregionalnymi;

5.  podkreśla potrzebę ujednolicenia ustawodawstw krajów spoza UE z poszczególnymi sektorami dorobku prawnego Unii odnoszącymi się do strategii, aby zapewnić realizację celów UE oraz ich regularne, zgodne z przepisami i terminowe wdrażanie w oparciu o normy i przepisy UE; zachęca wszystkie kraje uczestniczące do tworzenia ośrodków analitycznych oraz organizowania regularnych spotkań w celu wymiany najlepszych praktyk, aby chronić tej procedury i zapewnić jej większą efektywność;

6.  zauważa, że w związku z gwałtownym spadkiem prywatnych inwestycji w państwach regionu oraz konsolidacją budżetową i ograniczonymi możliwościami inwestycyjnymi w sektorze publicznym mogą pojawić się problemy z finansowaniem projektów w ramach strategii; wzywa kraje uczestniczące do utrzymania wysokiego poziomu odpowiedzialności, zaangażowania i przywództwa, aby z powodzeniem realizować strategię;

7.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne oraz Instrument Pomocy Przedakcesyjnej na lata 2014–2020, a w szczególności program współpracy adriatycko-jońskiej na lata 2014–2020 (ADRION), zapewniają znaczne zasoby w zakresie potencjału oraz szeroką gamę narzędzi i możliwości technicznych na potrzeby strategii; popiera dostępność innych funduszy i instrumentów odnoszących się do poszczególnych filarów strategii, w szczególności programu „Horyzont 2020” oraz Erasmus Plus w odniesieniu do wszystkich filarów, instrumentu „Łącząc Europę” w odniesieniu do filaru II, programu LIFE w odniesieniu do filaru III, jak również do łagodzenia skutków i przystosowania do zmiany klimatu, oraz programów COSME i Kreatywna Europa dla MŚP w odniesieniu do filaru IV, a także programu na rzecz finansowania innowacji INNOVFIN; z myślą o zapewnieniu synergii dostępnych funduszy zachęca do współpracy między komitetami monitorującymi programy współpracy terytorialnej w regionie, radą zarządzającą EUSAIR i organami zarządzającymi europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi; podkreśla, że strategia powinna umożliwiać skuteczniejsze i bardziej wydajne korzystanie z istniejących instrumentów i funduszy;

8.  wzywa Komisję Europejską, a także krajowe, regionalne i lokalne organy odpowiedzialne za przygotowanie i wdrożenie programów europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych oraz za zarządzanie nimi, by podkreślały znaczenie makroregionalnych projektów i działań;

9.  podkreśla znaczenie określenia na szczeblu makroregionalnym struktury wdrożenia i mechanizmów koordynacji, aby ułatwić współpracę, z uwzględnieniem wspólnego planowania, dostosowania możliwości finansowania oraz podejścia oddolnego; podkreśla potrzebę dostosowania krajowych i regionalnych programów operacyjnych do celów strategii, w tym, o ile to możliwe, włączenia strategii EUSAIR do tych programów; uważa za niezbędne koordynowanie i ujednolicanie inicjatyw, propozycji i projektów dotyczących regionu adriatycko-jońskiego;

10.  zachęca Komisję, Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) oraz kraje uczestniczące do pełnego wykorzystania możliwości dostępnych w ramach nowo utworzonego Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS) w celu finansowania projektów w regionie, które mogłyby przynieść wartość dodaną, wspierać zrównoważony rozwój i spójność gospodarczo-społeczną, pobudzić wzrost i zwiększyć zatrudnienie na szczeblu makroregionalnym, a także przyczynić się do realizacji celów strategii „Europa 2020”; w tym kontekście zachęca do przyznawania „punktów bonusowych” projektom makroregionalnym w fazie wyboru projektów ze względu na ich specyficzny ponadnarodowy charakter;

11.  podkreśla, że nie istnieją specjalne fundusze przeznaczone wyłącznie na realizację strategii makroregionalnych oraz że warunkiem wstępnym osiągnięcia sukcesu jest silna wola polityczna, partnerstwo i koordynacja działań między państwami; w związku z tym apeluje do krajów w regionie, by zgromadziły fundusze (europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne, Instrument Pomocy Przedakcesyjnej, EFIS), a także wkłady z zasobów krajowych w ramach EBI w postaci platformy finansowej i inwestycyjnej służącej wspieraniu finansowania projektów przyczyniających się do realizacji celów strategii; wzywa do utworzenia przejrzystej i publicznie dostępnej serii projektów dla regionu adriatycko-jońskiego, zapewniających widoczność bieżących i potencjalnych potrzeb inwestycyjnych i projektów, tak aby zachęcić inwestorów do inwestowania w te projekty;

12.  apeluje do zainteresowanych stron o wymianę najlepszych praktyk, korzystanie ze zdobytej wiedzy oraz wskazanie trudności we wdrażaniu innych strategii makroregionalnych UE, a także o zwiększenie współpracy z ich odpowiednikami z makroregionu Morza Bałtyckiego, dorzecza Dunaju oraz makroregionu alpejskiego;

13.  wzywa Komisję do usunięcia przeszkód administracyjnych i niefinansowych, które często powstrzymują potencjalnych inwestorów od inwestowania w takie projekty;

14.  uznaje, że należy koniecznie znaleźć sposoby na zaangażowanie – przynajmniej na zasadzie realizacji pojedynczych i określonych projektów – krajów nieobjętych strategią, które geograficznie znajdują się blisko regionu i są mu bliskie pod względem gospodarczym; w tym kontekście podkreśla znaczenie współpracy transgranicznej i ponadnarodowej w ramach polityki spójności oraz zachęca państwa członkowskie i zainteresowane regiony do wykorzystywania istniejących najlepszych praktyk w tym obszarze;

15.  przypomina o znacznym wpływie kryzysu gospodarczego na region i podkreśla potrzebę systematycznej oceny strategii, by ożywić gospodarkę; zaznacza, że kraje w regionie znajdują się na różnym etapie rozwoju i mają różne potrzeby; apeluje do Komisji, by podkreślała znaczenie stworzenia warunków umożliwiających ograniczenie różnic społeczno-gospodarczych między państwami; wspiera reformy w mniej rozwiniętych krajach i w tym kontekście zachęca do wymiany wiedzy, doświadczeń i praktyk;

16.  wskazuje na konieczność stymulowania, wznawiania i pogłębiania współpracy kulturalnej, naukowej i edukacyjnej, w tym przez poszerzanie zakresu mobilności akademickiej studentów i pracowników wyższych uczelni; podkreśla, że nauka i innowacyjność są niezbędne dla osiągnięcia inteligentnego, sprzyjającego włączeniu społecznemu i zrównoważonego wzrostu; podkreśla współzależność między współpracą naukową i kulturalną a wzrostem dynamiki rozwoju gospodarczego oraz poziomem zróżnicowania i trwałego rozwoju turystyki w regionie;

17.  z zadowoleniem przyjmuje obecność przedstawicieli Parlamentu Europejskiego w organach zarządzających strategią EUSAIR; apeluje, by Komisja dokonała analizy wspólnych wysiłków państw regionu (państw członkowskich UE i państw trzecich) oraz skutecznego udziału organów lokalnych i regionalnych w realizacji celów strategii;

18.  odnosi się do precedensów ustanowionych w kontekście innych strategii makroregionalnych UE i wzywa do wspierania, w ramach projektów pilotażowych i działań przygotowawczych, różnych rodzajów działań, począwszy od analiz po kapitał początkowy na przygotowanie projektów w ramach różnych obszarów priorytetowych;

19.  uważa za nieodzowne, aby na etapie wdrażania strategii jej ogólne zasady, a zwłaszcza kwestie ochrony środowiska i wykorzystywania zasobów naturalnych, były należycie brane pod uwagę we wszystkich czterech filarach, również w celu uzyskania całościowego podejścia do złożonych i zróżnicowanych wyzwań stojących przed makroregionem;

20.  podkreśla, że należy zwrócić szczególną uwagę na obszary, o których mowa w art. 174 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, takie jak wyspy, regiony górskie i obszary wiejskie, z myślą o zidentyfikowaniu i wykorzystaniu ich szczególnego potencjału, zwłaszcza w sektorze turystyki, przy jednoczesnym poszanowaniu obszarów działania i priorytetów określonych w niniejszym sprawozdaniu; ponadto apeluje do Komisji o przedłożenie wniosku w sprawie Europejskiego Roku Wysp i Obszarów Górskich;

21.  uważa, że należy koniecznie znaleźć sposoby umożliwiające krajom uczestniczącym uwzględnienie innych istotnych filarów, które mogłyby przynieść korzyści rozwojowe dla regionu, na przykład rolnictwa, ze względu na szczególne warunki geologiczno-klimatyczne, różnorodność biologiczną i potencjał do osiągnięcia synergicznych i skoordynowanych wyników, a także dalszego wzrostu; zaleca bliską współpracę i koordynację między obszarami lądowymi, przybrzeżnymi i wyspami w celu wypracowania synergii między projektami na rzecz czystej energii a zdrową produkcją żywności;

22.  zwraca uwagę na znaczenie odpowiedniej sprawozdawczości i oceny wdrażania strategii; w tym kontekście wzywa kraje uczestniczące oraz Komisję do zgromadzenia wiarygodnych danych bazowych oraz ustanowienia dla każdego filaru konkretnych celów poddawanych corocznej ocenie i publicznie udostępnianych;

23.  apeluje o kompleksowe i zintegrowane podejście Europy do migracji; podkreśla, że region boryka się z poważnymi wyzwaniami w zakresie migracji i ubolewa nad wszystkimi tragediami na Morzu Śródziemnym; zdecydowanie podkreśla, że konieczna jest istotna zmiana polityki azylowej w odniesieniu do solidarności między państwami członkowskimi, aby zaradzić tym wyzwaniom; podkreśla potrzebę zbadania ogólnej strategii współpracy z państwami trzecimi; ubolewa z powodu niewystarczającej współpracy między państwami członkowskimi UE w zakresie wyzwań związanych z migracją; zachęca do wymiany dobrych praktyk w przyjmowaniu migrantów i apeluje, by pilnie zwrócić szczególną uwagę na kwestie społeczne i humanitarne dotyczące regionu z myślą o potencjalnym ponownym określeniu priorytetów strategii EUSAIR w przyszłości;

24.  oczekuje, że działaniom umacniającym pokój i bezpieczeństwo w Europie Południowo-Wschodniej zostanie nadany nowy impuls;

25.  wzywa państwa do wymiany najlepszych praktyk w obszarze poszanowania praw mniejszości w celu stosowania najwyższych standardów, z uwzględnieniem faktu, że jest to szczególnie wrażliwy obszar z uwagi na kwestie językowe;

26.  podkreśla, że na poszczególnych etapach wdrażania należy zapewnić publicznym i prywatnym podmiotom gospodarczym, podmiotom społecznym i poszczególnym grupom zorganizowanego społeczeństwa obywatelskiego odpowiednie szkolenie w postaci określonych programów, w tym wsparcia organizacyjno-technicznego;

27.  apeluje do Komisji, by co dwa lata przedkładała Parlamentowi i Radzie sprawozdanie w sprawie wdrażania strategii EUSAIR, aby ocenić jej funkcjonowanie oraz wartość dodaną w odniesieniu do wzrostu i miejsc pracy, a także niwelowania różnic i zrównoważonego rozwoju;

28.  zachęca do podejmowania konkretnych działań w celu promowania wymiaru społecznego; podkreśla znaczenie uwzględniania priorytetów i działań mających na celu wspieranie włączenia osób niepełnosprawnych i zapobieganie dyskryminacji wszelkiego typu;

„Niebieski” wzrost

29.  podkreśla, że wyjątkowe położenie geograficzne regionu oraz specyficzne ukształtowanie linii brzegowej wraz z bogatą różnorodnością środowiska morskiego skrywają nieprzebrane możliwości tworzenia „niebieskich” miejsc pracy, innowacyjnego oraz zrównoważonego rozwoju i wzrostu gospodarczego, w tym w sektorach niebieskich technologii, rybołówstwa i akwakultury, oraz ulepszenia zarządzania i usług w gospodarce morskiej;

30.  wspiera niebieską gospodarkę jako potencjalne rozwiązanie w sytuacji obecnego kryzysu gospodarczego, ponieważ sprzyja ona tworzeniu nowych miejsc pracy i rozwojowi gospodarczemu, zwłaszcza w odniesieniu do zatrudnienia kobiet i ludzi młodych w państwach nadbrzeżnych i wyspiarskich; uważa, że strategia UE na rzecz regionu Morza Adriatyckiego i Morza Jońskiego nie może zostać wdrożona bez uwzględnienia pojęcia niebieskiej gospodarki, jako że obejmuje ona szerokie spektrum sektorów działalności gospodarczej związanej z morzami i oceanami, akwakulturą, transportem morskim i rzecznym oraz turystyką środowiskową;

31.  wzywa Komisję i kraje uczestniczące w tej strategii do zapewnienia zachęt, które będą przyciągać młodych ludzi do branży rybołówstwa i akwakultury w regionie Morza Adriatyckiego i Morza Jońskiego oraz będą zachęcać ich do podejmowania działalności w tych dziedzinach;

32.  apeluje o koordynację polityki i harmonizację celów strategii, a także wspólnych projektów zgodnie z wartościami, zasadami i celami wspólnej polityki rybołówstwa; ponadto zachęca do wspierania rozwoju zrównoważonego sektora rybołówstwa i produkcji tradycyjnej zdrowej żywności; wzywa do tworzenia lokalnych grup działania w sektorze rybołówstwa, które mogą być naturalnym narzędziem różnicowania działalności połowowej; podkreśla fakt, że dla trwałości i rentowności rybołówstwa oraz akwakultury konieczny jest wzmożony udział zainteresowanych stron w ogólnym zarządzaniu, a także udoskonalona i zróżnicowana działalność rybacka;

33.  uważa, że „niebieski” wzrost obejmuje wysoce zróżnicowane sektory oraz przedsiębiorstwa i z tego względu jego rozwój wymaga wysoce wykwalifikowanych pracowników we wszystkich tych sektorach; wzywa państwa członkowskie objęte strategią EUSAIR do promowania różnych sektorów „niebieskiego” wzrostu w ich programach szkoleniowych, z uwzględnieniem systemów uczenia się przez całe życie oraz szkoleń dla pracowników; zwraca uwagę na złożoność działań, sektorów i dyscyplin systemów społeczno-gospodarczych objętych „niebieskim” wzrostem, dlatego uważa, że bardzo ważne jest, aby państwa członkowskie zaangażowane w strategię EUSAIR przyjmowały strategie polityczne na rzecz rynku pracy w celu zwiększania możliwości w zakresie dostosowywania się do zmian, innowacji i wielodyscyplinarności, dostosowywania szkoleń zasobów ludzkich oraz zwiększania wskaźnika aktywności zawodowej kobiet;

34.  podkreśla znaczenie większego i rzeczywistego powiązania między strategią „UE 2020” a trzema filarami strategii EUSAIR, w szczególności w odniesieniu do filaru „niebieskiego” wzrostu, w oparciu o plan działania Komisji Europejskiej; uznaje plan działania za jeden z rezultatów podejścia strategii określający konkretne priorytety dla makroregionu; podkreśla, że na tej podstawie każde działanie lub projekt wybiera się w ramach procesu szeroko zakrojonych konsultacji oddolnych, obejmującego szereg zainteresowanych stron z regionu adriatycko-jońskiego i reprezentujących nie tylko krajowe, regionalne i lokalne organy oraz partnerów społecznych, ale również sektor prywatny, gospodarkę społeczną, środowisko akademickie i społeczeństwo obywatelskie;

35.  zachęca do promowania klastrów łączących agencje publiczne i prywatne przedsiębiorstwa, wyższe uczelnie, instytuty badawcze i inne zainteresowane strony w sektorze gospodarki morskiej oraz do współpracy między tymi podmiotami w celu pobudzania innowacji i pełnego wykorzystania synergii; uważa, że dla zapewnienia bardziej efektywnych i wydajnych inwestycji, działania w ramach filaru niebieskiego wzrostu powinny opierać się na krajowych i regionalnych strategiach badań i innowacji na rzecz inteligentnej specjalizacji; wzywa państwa i regiony do uczestniczenia w platformie S3 Komisji i tym samym do korzystania z pomocy w zakresie opracowywania, wdrażania i przeglądu strategii inteligentnej specjalizacji; w tym kontekście uważa za konieczne zapewnienie lepszego dostępu do kredytów dla MŚP oraz doskonalenie istniejących sieci biznesowych (klastrów) w ramach procesu umiędzynarodowiania w celu tworzenia nowej jakości i trwałych miejsc pracy;

36.  popiera utworzenie wspólnego znaku jakości przeznaczonego dla wysokiej jakości owoców morza pochodzących z regionu w celu zwiększenia ich konkurencyjności;

37.  podkreśla znaczenie dialogu społecznego oraz zaangażowania przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego w działania na rzecz budowania potencjału wraz z organami publicznymi; uważa, że można to osiągnąć przez utworzenie – na poziomie makroregionalnym oraz na poziomie regionalnym w każdym państwie członkowskim – stałej platformy służącej reprezentowaniu partnerów społecznych i gospodarczych, zgodnie z tym, co już zrealizowano w odniesieniu do uczelni wyższych, izb handlowych i miast;

38.  podkreśla rolę badań morskich oraz ściślejszej współpracy naukowców, państw członkowskich i regionów objętych strategią EUSAIR w tych sektorach w celu wyeliminowania istniejącej luki między państwami członkowskimi i zwiększenia konkurencyjności obszarów przybrzeżnych oraz tworzenia lokalnych, wysokiej jakości i trwałych miejsc pracy;

39.  z niepokojem odnotowuje uszczuplenie zasobów połowowych w Morzu Adriatyckim i Morzu Jońskim na skutek przełowienia oraz nielegalnych, nieraportowanych i nieuregulowanych połowów (NNN), a także inne istotne zagrożenia dla całego środowiska morskiego; podkreśla, że rybołówstwo jest jednym z kluczowych sektorów gospodarki na obszarach przybrzeżnych i wyspowych; w związku z tym uważa za konieczne, by postrzegać za nadrzędny cel strategii ochronę i zachowanie zasobów połowowych oraz ekosystemów morskich zgodnie z zasadą maksymalnych podtrzymywalnych połowów zawartą we wspólnej polityce rybołówstwa; podkreśla, że w okresie przejściowym należy koniecznie wspierać dostosowywanie limitów połowowych za pośrednictwem dotacji na zakup urządzeń w ramach Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (EFMR); apeluje o stanowcze działanie polegające na dostosowaniu ustawodawstw państw trzecich w dziedzinie rybołówstwa do przepisów UE, wymiany danych, platform wspólnego monitorowania oraz wieloletnich planów zarządzania rybołówstwem, a także o rozważenie, w jaki sposób rozwijać zrównoważony sektor akwakultury z jego wielkim potencjałem zasilania go energią ze źródeł odnawialnych;

40.  przypomina, że ilości ryb oraz skorupiaków, mięczaków i innych bezkręgowców wodnych wykorzystywanych do celów handlowych powinny się mieścić w bezpiecznych limitach biologicznych, co zapewni osiągnięcie dobrego stanu ekosystemów i zabezpieczy długoterminową równowagę przemysłu rybnego;

41.  zwraca się do Komisji o rejestrowanie wielkości połowów dokonywanych w ramach połowów rekreacyjnych oraz o uregulowanie tej działalności i o zastosowanie do nich, a także do połowów przemysłowych, celu, jakim jest maksymalny podtrzymywalny połów;

42.  apeluje o przeprowadzenie kompleksowych badań zasobów połowowych, obejmujących w szczególności zagrożone gatunki i ich biologiczne współzależności, mając na uwadze, że brak dokładnych danych stwarza ryzyko, że dokonywane oceny będą nieprecyzyjne i niewiarygodne; apeluje o zachowanie naturalnych tarlisk;

43.  wzywa do analizy i promowania projektów, które mają na celu ocenę wpływu połowów niebezpośrednich (urwane fragmenty sieci rybackich, sieci do hodowli małży) oraz przyłowów chronionych gatunków; szacuje się, że tylko na Morzu Adriatyckim przyławia się przypadkowo ponad 40 000 żółwi morskich; uważa, że niezbędne jest pilne przeprowadzenie badań w sprawie tego rodzaju wpływu, a także w sprawie łagodzenia go (np. za pomocą urządzeń zapobiegających przypadkowemu połowowi żółwi);

44.  apeluje o zdecydowane wsparcie sektora budowy statków, w tym statków rekreacyjnych, skupiając się na jego modernizacji i specjalizacji w celu tworzenia miejsc pracy i dostosowania do wymogów dotyczących zrównoważonego i konkurencyjnego wzrostu idącego w parze z niebieskimi technologiami;

45.  wzywa do zapewnienia silnego wsparcia na rzecz obszarów produkcyjnych, nawiązywania partnerstwa i współpracy między obszarami w różnych częściach makroregionu; zachęca do wymiany dobrych praktyk nabytych dzięki najcenniejszym doświadczeniom w sektorze, a także dobrych praktyk wypracowanych w innych regionach, aby zastosować to samo podejście w celu propagowania tworzenia obszarów produkcyjnych;

46.  podkreśla znaczenie wpierania i zachęcania do rekreacyjnego wędkarstwa sportowego i rodzinnego, a także zintegrowanych strategii politycznych w zakresie rybołówstwa i turystyki (rybołówstwo, turystyka połowowa, marikultura), w szczególności na wyspach, z myślą o ochronie lokalnych tradycji kulturowych i morskiego stylu życia mieszkańców wysp i małych nadbrzeżnych miejscowości; wspiera zrównoważone, tradycyjne rybołówstwo na niewielką skalę oraz akwakulturę, wraz z bardziej zróżnicowaną ofertą kulinarną oraz promowaniem lokalnych targów rybnych, jako najlepszego sposobu zapewnienia zrównoważoności oraz silniejszego wsparcia turystyki przybrzeżnej;

47.  apeluje do Komisji o wsparcie i propagowanie udziału rybołówstwa i pracowników sektora rybołówstwa w projektach w zakresie turystyki kulturalnej i turystyki związanej z dziedzictwem, obejmujących rybołówstwo, odkrywanie na nowo kultury morskiej oraz miejsc istotnych dla tradycyjnego rybołówstwa i zawodów z nim związanych;

48.  podkreśla znaczenie gospodarki społecznej i przedsiębiorczości kobiet w realizacji filaru „niebieskiego” wzrostu i wzywa państwa członkowskie objęte strategią EUSAIR do promowania i wspierania uczestnictwa kobiet we wszystkich odnośnych sektorach; przypomina o podstawowej roli małych przedsiębiorstw i mikroprzedsiębiorstw w odnośnych regionach i obszarach oraz zwraca się do państw członkowskich objętych strategią EUSAIR o wdrożenie aktywnych strategii politycznych, by wspierać takie formy działalności gospodarczej;

49.  wspiera działania mające na celu zmniejszenie ryzyka hydrogeologicznego i ryzyka erozji wybrzeża;

50.  podkreśla znaczenie badań i zachęca do silnego wsparcia obszarów morskich i przybrzeżnych;

51.  podkreśla, że rozwój akwakultury i marikultury może odgrywać ważną rolę nie tylko w odbudowie różnorodności gatunków, ale również we wzroście gospodarczym w regionie Morza Adriatyckiego i Jońskiego;

52.  wzywa Komisję do intensyfikacji wymiany dobrych praktyk, takich jak trwałość projektów opracowywanych przez przybrzeżne grupy działania.

Połączenie regionu

53.  zauważa, że lepsze połączenia transportowe i energetyczne między krajami uczestniczącymi, a także między krajami uczestniczącymi a ich państwami ościennymi, w tym w odniesieniu do transportu morskiego, połączeń intermodalnych z obszarami w głębi lądu, jak również sieci energetycznych, są niezbędne dla makroregionu i są warunkiem wstępnym rozwoju gospodarczo-społecznego; podkreśla brak połączeń między oboma wybrzeżami Morza Adriatyckiego oraz istniejącą lukę infrastrukturalną w regionie adriatycko-jońskim;

54.  zachęca do stymulowania wdrażania trwałych połączeń w transporcie, które skracałyby czas przejazdu, zmniejszały koszty transportu i logistyki oraz koszty zewnętrzne; apeluje o realizację głównych strategicznych działań związanych z węzłami transportowymi łączącymi sieci lądowe i morskie w celu stworzenia szans dla transportu intermodalnego między krajami, zapewnienia spójności oraz poprawy ogólnej sieci i ograniczenia ruchu drogowego, a co za tym idzie zmniejszenia emisji CO2; zwraca uwagę na potrzebę poprawy wymiaru morskiego i portowego związanego z kabotażem, autostradami morskimi i rejsami między dwoma brzegami Adriatyku, zarówno na szlakach północ–południe, jak i wschód–zachód; wskazuje na potrzebę większej koordynacji w celu uniknięcia nadmiernego ruchu morskiego i usprawnienia jego zarządzania oraz nadzoru nad nim;

55.  zachęca do zastosowania rozporządzenia w sprawie monitorowania, raportowania i weryfikacji emisji dwutlenku węgla z transportu morskiego (rozporządzenie (UE) 2015/757) na rzecz innowacji i stworzenia zrównoważonego transportu morskiego w makroregionie poprzez wykorzystanie alternatywnych rodzajów napędu oraz paliw w celu zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych oraz poprawy efektywności energetycznej w sektorze transportu;

56.  podkreśla znaczenie połączenia morskich szlaków transportowych i portów z innymi częściami Europy, a także połączeń z korytarzami TEN-T; wzywa kraje uczestniczące do skoncentrowania wysiłków na wdrażaniu projektów objętych obecną siecią TEN-T oraz na innych działaniach dotyczących koncepcji jej rozszerzenia na Południowo-Wschodnią Europę/ wschodnie wybrzeże Adriatyku, umożliwiających rozwiązanie problemu luki w sieci w regionie adriatycko-jońskim; w związku z tym zachęca zaangażowane kraje do określenia priorytetowych projektów infrastruktury o regionalnej i europejskiej wartości dodanej, a także sugeruje, by zwrócić uwagę między innymi na:

   (i) ukończenie korytarza bałtycko-adriatyckiego, w tym również rozszerzenia na cały region Morza Jońskiego i Adriatyckiego;
   (ii) przedłużenie północ-południe korytarza skandynawsko-środziemnomorskiego;
   (iii) utworzenie kolejowego korytarza towarowego w regionie Alpy-Bałkany Zachodnie;
   (iv) lepsze połączenie Półwyspu Iberyjskiego ze środkowymi Włochami i Bałkanami Zachodnimi;
   (v) wprowadzenie połączeń drogowych w regionie Bałkanów między systemem portów a krajami śródlądowymi, a także stworzenie połączenia z korytarzem Ren-Dunaj;
   (vi) udoskonalenie obiektów portowych w celu lepszego połączenia obu wybrzeży Adriatyku, a także opracowanie przez zarządy portów północnego wybrzeża Adriatyku wspólnej strategii dotyczącej zapewnienia bardziej kompleksowego zaopatrywania Europy Środkowej w towary importowane;

57.  zachęca do zoptymalizowania wydajności istniejącej sieci infrastrukturalnej, w szczególności w odniesieniu do aktualnych połączeń drogowych i kolejowych w makroregionie, w tym do połączeń ostatniego odcinka; podkreśla konieczność niezwłocznego ukończenia budowy autostrady adriatycko-jońskiej, co przyspieszy rozwój gospodarczy i społeczny całego makroregionu; przypomina o znaczeniu nowych korytarzy obejmujących autostrady, linie kolejowe oraz inne elementy infrastruktury po obu stronach regionu adriatycko-jońskiego; wskazuje na potrzebę większej koordynacji w celu uniknięcia nadmiernego ruchu morskiego i usprawnienia jego zarządzania oraz nadzoru nad nim;

58.  wzywa do rozwijania infrastruktury kolei dużych prędkości, która zapewni wzajemnie połączenia w makroregionie oraz umożliwi lepsze połączenie z UE oraz w jej obrębie; podkreśla znaczenie ulepszenia połączeń kolejowych w regionie adriatycko-jońskim, a także między wybrzeżem Morza Tyrreńskiego i Adriatyckiego/Jońskiego;

59.  wzywa kraje uczestniczące do poprawy swojej infrastruktury transportu morskiego, kolejowego i lotniczego oraz do tworzenia autostrad morskich w makroregionie obejmujących środki transportu intermodalnego, w szczególności z myślą o połączeniach z obszarami w głębi lądu, a także do poprawy logistyki transportowej przy jak najlepszym wykorzystaniu najbardziej zaawansowanych technologii oraz zagwarantowaniu stałego, wysokiego poziomu bezpieczeństwa i równowagi środowiska naturalnego; apeluje do krajów uczestniczących o dokonanie oceny możliwości poprawy połączeń dzięki instrumentom w zakresie elektromobilności, które mogłyby usprawnić międzynarodowe usługi elektronicznej sprzedaży biletów;

60.  podkreśla brak skutecznych połączeń z wyspami; wzywa Komisję i państwa członkowskie do usprawnienia połączeń przez zbadanie nowych skoordynowanych, przynoszących korzyści opcji, optymalizację wykorzystania połączeń towarowych i pasażerskich oraz angażowanie prywatnych i publicznych zainteresowanych stron, by poprawić jakość życia, powstrzymać wyludnianie i umożliwić wykorzystanie szans społeczno-gospodarczych w tych obszarach; podkreśla potrzebę usprawnienia wewnętrznych połączeń wysp oraz infrastruktury transportowej w celu zapewnienia zrównoważonej mobilności wewnętrznej; podkreśla również potrzebę zapewnienia mieszkańcom wysp całorocznego dostępu do odpowiednich programów ochrony zdrowia i programów edukacyjnych;

61.  wzywa do realizacji głównych projektów na rzecz intermodalnych połączeń wysp, a przede wszystkim apeluje o silne wsparcie lotnisk o strategicznym znaczeniu zarówno w zakresie infrastruktury, jak i nowych połączeń z innymi regionami makroregionu;

62.  wzywa kraje uczestniczące do podejmowania dalszych wysiłków w celu dywersyfikacji źródeł energii, co nie tylko poprawi bezpieczeństwo energetyczne makroregionu, lecz również zwiększy konkurencję i pozwoli zwalczyć ubóstwo energetyczne, przynosząc istotne korzyści dla rozwoju gospodarczego i społecznego regionu; podkreśla potrzebę szczegółowej oceny wpływu działań w sektorze energii na środowisko; podkreśla znaczenie wspólnego planowania inwestycji w zakresie budowy terminali skroplonego gazu ziemnego (LNG) i brakujących sieci gazociągów w makroregionie, przyczyniając się tym samym do osiągnięcia większej niezależności i bezpieczeństwa energetycznego; ponadto zachęca do przyjęcia środków w celu zwiększania efektywności energetycznej i efektywnego gospodarowania zasobami, co przyczyni się również do zwiększenia konkurencyjności;

63.  zachęca do rozwoju infrastruktury energetycznej umożliwiającej redukcję śladu węglowego, zwiększenie efektywności energetycznej i zagwarantowanie bezpieczeństwa energetycznego w makroregionie i poza nim; ponadto podkreśla znaczenie rozwijania i promowania koncepcji inteligentnych miast, aby zapewnić dodatkowe korzyści w odniesieniu do istniejącej ogólnej infrastruktury energetycznej makroregionu;

64.  uznaje wysoki potencjał niedostatecznie wykorzystywanych odnawialnych źródeł energii w makroregionie; wzywa do korzystania z dostępnych odnawialnych źródeł energii, takich jak energia słoneczna i wiatrowa oraz energia pływów i prądów morskich (jeżeli jest to technicznie wykonalne), w ramach koszyka produkcji energii; podkreśla zrównoważenie i konkurencyjność potencjału elektrowni wodnych we wszystkich krajach uczestniczących; wzywa te kraje do udziału w tworzeniu prężnego i wzajemnie połączonego rynku gazu i energii w makroregionie, co zapewni równy dostęp do taniej i przystępnej energii; podkreśla znaczenie wzmocnienia transgranicznych wzajemnych połączeń energetycznych wspierających inwestycje w sektorze energetycznym jako kluczowych warunków wstępnych integracji z unijną siecią energetyczną, a także zniesienia barier dla inwestycji transgranicznych w sektorze energetycznym;

65.  wspiera wspólne planowanie i inwestycje w infrastrukturę energetyczną zarówno do produkcji, jak i transportu energii oraz gazu w makroregionie zgodnie z założeniami sieci TEN-E, dzięki realizacji konkretnych projektów wymienionych w wykazie projektów będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty Energetycznej (PECI);

66.  wyraża zaniepokojenie nowymi zachętami do poszukiwania i wydobywania ropy naftowej i gazu ziemnego na obszarach morskich i na lądzie, co może narazić makroregion na wystąpienie katastrof o bardzo poważnych skutkach dla środowiska i gospodarki, w tym dla sektora rybołówstwa oraz zdrowia publicznego; podkreśla, że każda tego typu działalność musi być zgodna z unijnymi przepisami i wytycznymi w dziedzinie klimatu i energii odnawialnej; podkreśla, że Morze Adriatyckie jest zamkniętym, płytkim morzem, gdzie nie ma możliwości usuwania zanieczyszczeń, oraz że ma ono kwitnącą gospodarkę turystyczną na obu brzegach, a także, że wzrost w makroregionie powinien w pierwszym rzędzie zależeć od działalności turystycznej i działalności gospodarczych związanych ze specyfiką środowiska i ekosystemu; podkreśla potrzebę spójnego wdrażania unijnego prawa i międzynarodowych konwencji w zakresie zrównoważenia środowiskowego oraz bezpieczeństwa działalności morskiej; wzywa do pełnego wdrożenia dyrektywy ramowej w sprawie strategii morskiej (2008/56/WE) oraz dyrektywy w sprawie bezpieczeństwa działalności związanej ze złożami ropy naftowej i gazu ziemnego na obszarach morskich (2013/30/EU);

67.  wzywa do określenia wspólnych europejskich standardów w obszarze makroregionu adriatycko-jońskiego w zakresie bezpieczeństwa transportu;

68.  wspiera potrzebę promowania transgranicznych usług lotniczych poprzez realizację wspólnych projektów mających na celu zagwarantowanie i zwiększenie liczby wewnętrznych połączeń w makroregionie;

Jakość środowiska

69.  przypomina o bogactwie ekosystemów morskich, przybrzeżnych i lądowych w krajach uczestniczących; zauważa, że w Morzu Adriatyckim żyje prawie połowa (49 %) wszystkich zarejestrowanych gatunków śródziemnomorskich i jest ono najbardziej wyjątkowym podregionem Morza Śródziemnego ze względu na płytkość, niewielkie pływy oraz duży wpływ rzek; wzywa do wspólnych wysiłków ukierunkowanych na podejmowanie wszystkich możliwych środków, takich jak wykorzystanie czystych paliw w transporcie morskim i logistyce, w celu zachowania różnorodności biologicznej środowiska morskiego i transnarodowych siedlisk lądowych oraz zmniejszenia zanieczyszczenia morza i innych zagrożeń dla różnorodności biologicznej obszarów przybrzeżnych i morskich, a także zapobiegania im; podkreśla znaczenie ochrony zagrożonych gatunków morskich i lądowych, takich jak mniszka śródziemnomorska, odmieniec jaskiniowy, ryś, sęp płowy i inne; apeluje do krajów uczestniczących o wdrożenie współmiernych środków na rzecz realizacji tego celu;

70.  wzywa do wymiany najlepszych praktyk między krajami uczestniczącymi w dziedzinie zarządzania dziedzictwem przyrodniczym i kulturowym z uwzględnieniem obszarów Natura 2000 i obiektów UNESCO w celu stworzenia atrakcji turystycznych z zachowaniem zasad zrównoważonego rozwoju;

71.  apeluje do wszystkich krajów uczestniczących o połączenie sił przy planowaniu przestrzennym obszarów morskich zgodnie z dyrektywą 2014/89/UE ustanawiającą ramy planowania przestrzennego obszarów morskich oraz przy zintegrowanym zarządzaniu wybrzeżem, z udziałem różnych zainteresowanych stron (władz krajowych, regionalnych i lokalnych, miejscowej ludności, środowisk naukowych, organizacji pozarządowych itp.); uważa, że właściwe wspólne zarządzanie obszarem morskim zapewnia ramy istotne dla trwałego i przejrzystego użytkowania zasobów morskich;

72.  podkreśla znaczenie ochrony i zachowania rzek i jezior w basenie Morza Adriatyckiego i Morza Jońskiego;

73.  wskazuje na potrzebę odpowiedzialnego przeciwdziałania zanieczyszczeniom historycznym i transgranicznym oraz oczyszczenia miejsc dotkniętych przemysłowym zanieczyszczeniem gleby, wody i powietrza, a także, w stosownych przypadkach, zanieczyszczeniem spowodowanym konfliktami zbrojnymi; wspiera wszelkie aktywne środki służące ograniczeniu zanieczyszczenia morza bronią chemiczną i konwencjonalną; wspiera ograniczanie z zamiarem wyeliminowania zanieczyszczeń morskich, zgodnie z dyrektywą ramową w sprawie strategii morskiej, a zwłaszcza w odniesieniu do zanieczyszczenia odpadami wysp na Adriatyku;

74.  wyraża niepokój w związku ze szkodami spowodowanymi przez plastikowe odpady w morzu; wzywa Komisję do wsparcia inicjatyw mających na celu zbieranie tych odpadów i poddawanie ich recyklingowi; podkreśla znaczenie włączenia rybaków w ten proces;

75.  wzywa kraje do opracowania i wdrożenia kompleksowych planów ponownego wykorzystywania opuszczonych terenów przemysłowych i wojskowych; podkreśla, że takie tereny nie tylko stwarzają zagrożenie dla środowiska naturalnego, ale również posiadają znaczący potencjał gospodarczy, który jest niewykorzystywany;

76.  apeluje o zachęcanie do przenoszenia przemysłu z ośrodków miejskich i obszarów przybrzeżnych w celu podnoszenia jakości życia;

77.  domaga się wykorzystania wszelkich istniejących środków w celu wprowadzenia najlepszych rozwiązań w zakresie gospodarowania odpadami i oczyszczania ścieków w regionie, zgodnie z dyrektywą Rady 91/271/EWG z dnia 21 maja 1991 r. dotyczącą oczyszczania ścieków komunalnych w państwach członkowskich UE;

78.  zwraca uwagę na różne klęski żywiołowe oraz katastrofy spowodowane przez człowieka, które dotknęły region w ostatnich latach; zwraca uwagę na problem wylesiania i inne zagrożenia związane ze zmianą klimatu; podkreśla potrzebę pełnego stosowania zasad horyzontalnych w zakresie zarządzania ryzykiem katastrof naturalnych i dostosowania do zmian klimatu w celu wdrożenia planu działania i priorytetów każdego z filarów; zachęca do współpracy krajowe instytuty hydrometeorologiczne w celu radzeniu sobie z ekstremalnymi warunkami pogodowymi, konsekwencjami zmian klimatu i zarządzania ryzykiem wystąpienia katastrof; uznaje, że sektory gospodarki wodnej, rolnictwa i turystyki są najbardziej narażone na zmiany klimatu, stąd też zachęca do podjęcia współpracy pomiędzy władzami krajowymi w celu ustanowienia ram i mechanizmu wsparcia na rzecz wdrożenia środków łagodzenia zmiany klimatu i przystosowywania się do niej;

79.  podkreśla potrzebę zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych, w szczególności w sektorze transportu morskiego;

80.  podkreśla, że istnieje problem geograficznych i sezonowych nierówności w dostępie do zasobów wodnych przejawiający się w istotnym niedoborze wody na wyspach i w obszarze przybrzeżnym w okresie letnim, kiedy zapotrzebowanie na wodę jest kilka razy wyższe ze względu na przyjazd dużej liczby turystów;

81.  wzywa do utworzenia regionalnego centrum alarmowego na wypadek klęsk żywiołowych oraz opracowania wspólnego planu awaryjnego na wypadek wycieku ropy naftowej lub wystąpienia zanieczyszczeń na dużą skalę z myślą o ustanowieniu systemu wczesnego ostrzegania przed klęskami żywiołowymi oraz katastrofami powodowanymi działalnością przemysłową, transportową i innymi czynnikami, takimi jak powodzie, pożary czy działalność wydobywcza w Adriatyku; podkreśla, że takie centrum powinno być bezpośrednio powiązane z unijnym mechanizmem ochrony ludności; podkreśla znaczenie ochrony ekosystemu oraz różnorodności biologicznej regionu poprzez lepsze zrozumienie i wymianę najlepszych praktyk;

82.  wzywa kraje spoza UE do przyspieszenia wdrażania sektorowego dorobku prawnego (m.in. ramowej dyrektywy wodnej) w celu przygotowywania się do przystąpienia w przyszłości do UE;

83.  apeluje do państw członkowskich, by konsultowały się z właściwymi organami krajów ościennych i lokalnymi społecznościami w makroregionie, w szczególności odnośnie do działalności gospodarczej podlegającej ocenie oddziaływania na środowisko zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/52/UE z dnia 16 kwietnia 2014 r. zmieniającą dyrektywę 2011/92/UE w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko;

Zrównoważona i konkurencyjna turystyka

84.  podkreśla szczególne znaczenie turystyki dla gospodarki europejskiej i rozwoju spójności społecznej w UE, w tym dla krajów śródziemnomorskich, a także dla całego regionu; podkreśla potrzebę opracowania nowych podejść, by przeciwdziałać sezonowości, zgodnie z wpływem turystyki na środowisko i jej zrównoważonym charakterem; apeluje o rozszerzenie wsparcia na finansowanie projektów z dziedziny turystyki ze środków europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych oraz z innych źródeł;

85.  apeluje o pilną poprawę transgranicznych połączeń drogowych, aby zwiększyć konkurencyjność turystyki, ponieważ słabe połączenia powodują powstawanie utrudnień komunikacyjnych i poważnych opóźnień; podkreśla konieczność poprawy – na potrzeby turystyki – istniejącej infrastruktury lotniczej oraz połączenia morskiego między dwoma wybrzeżami Adriatyku;

86.  podkreśla potrzebę promowania już istniejących portów lotniczych w makroregionie w celu uniknięcia nadmiernej koncentracji pasażerów w kilku węzłach, a także wspierania zrównoważonej turystyki oraz lepszego rozkładu ruchu turystycznego na różnych obszarach;

87.  uznaje bogate dziedzictwo kulturowe i naturalne regionu (w tym działalność kulturalną, na przykład kino, teatr i muzykę) za największy atut, na którym opiera się sektor turystyki; zwraca uwagę na dużą liczbę atrakcji turystycznych wpisanych na listę UNESCO oraz obszarów Natura 2000 we wszystkich krajach uczestniczących; uważa, że pomimo znaczącego wkładu tego sektora w gospodarkę potencjał turystyki nie jest w pełni wykorzystywany, zwłaszcza z uwagi na dużą sezonowość oraz brak obszarów innowacji, zrównoważoności, infrastruktury transportowej, jakościowej oferty turystycznej, kwalifikacji uczestniczących zainteresowanych stron, a także odpowiedzialnego zarządzania turystyką; apeluje do krajów uczestniczących, aby przyjęły rozwiązania polityczne mające na celu zagwarantowanie odpowiedniej oferty połączeń i usług hotelarskich również poza sezonem letnim w celu dywersyfikacji napływu turystów i zapewnienia stałej ich obecności o różnych porach roku; podkreśla znaczenie łączenia turystyki z dziedzictwem naturalnym, kulturalnym i artystycznym;

88.  zachęca państwa członkowskie do promowania zrównoważonych rozwiązań w zakresie mobilności w sektorze turystyki, co poprawi jakość usług turystycznych oraz rozszerzy ich zakres;

89.  uznaje podstawowe znaczenie parków narodowych i przyrodniczych oraz obszarów chronionych dla dalszej edukacji obywateli w dziedzinie ochrony środowiska i walki ze zmianą klimatu;

90.  podkreśla, że współpraca miedzy krajami jest nieodzowna dla dalszego rozwoju turystyki w regionie; zachęca do tworzenia zrównoważonych strategii turystycznych dla Morza Adriatyckiego i Morza Jońskiego, umożliwiających krajom czerpanie korzyści z synergii, a także rozwiązanie wspólnych problemów na szczeblu makroregionu; uważa, że nieodzowna jest współpraca na rzecz wzmocnienia pozycji ośrodków turystycznych położonych w regionie adriatycko-jońskim;

91.  apeluje do Komisji Europejskiej, krajów uczestniczących oraz władz lokalnych i regionalnych, aby podejmowały działania w celu motywowania zainteresowanych stron do usprawniania infrastruktury turystycznej;

92.  podkreśla znaczenie wspierania branży kulturalnej i twórczej, a zwłaszcza rozwoju i uwzględniania przedsiębiorczości w sektorze muzycznym, teatralnym, tanecznym i kinematograficznym; zachęca do organizowania festiwali, konwencji i wydarzeń kulturalnych promujących integrację;

93.  zwraca uwagę na potrzebę zapewnienia MŚP łatwiejszego dostępu do wsparcia i finansowania, ponieważ moją one zasadnicze znaczenie dla sektora turystycznego; zachęca zainteresowane strony w regionie do uczestnictwa w Europejskiej Sieci Przedsiębiorczości w celu wymiany doświadczeń, nawiązywania kontaktów i znajdowania partnerów transgranicznych;

94.  podkreśla znaczenie projektów inteligentnej specjalizacji oraz tworzenia inteligentnych wspólnot poprzez lepsze wykorzystanie istniejących platform innowacyjnych, takich jak utworzenie obszaru kreatywności w regionie adriatycko-jońskim;

95.  wspiera rozwój zróżnicowanej oferty turystycznej obejmującej parki i szlaki tematyczne oraz turystykę kulturalną, wiejską, zdrowotną, medyczną, wodną, winiarsko-gastronomiczną, konferencyjną i sportową, w tym jazdę na rowerze, golf, nurkowanie, piesze wędrówki, jazdę na nartach, wspinaczkę i inne dyscypliny sportowe na wolnym powietrzu, w celu promowania turystyki przez cały rok oraz zwiększenia konkurencyjności ośrodków turystycznych w oparciu o zrównoważoność; wspiera rozwój agroturystyki w celu odciążenia głównych ośrodków turystycznych i wąskiego obszaru przybrzeżnego, co pomoże zaradzić problemowi sezonowości; wspiera rozszerzanie działalności turystycznej na obszary położone w głębi lądu oraz tworzenie zintegrowanych produktów turystycznych, które obejmują główne atrakcje makroregionu i jego stolic;

96.  podkreśla znaczenie spójności między zarządzaniem w turystyce a infrastrukturą oraz potrzebę poprawy jakości i zwiększenia różnorodności usług i możliwości, z uwzględnieniem specyfiki regionu; podkreśla również duże znaczenie promowania i podtrzymywania lokalnych i regionalnych tradycji;

97.  podkreśla znaczenie poszukiwania alternatywnych szlaków i modeli biznesowych, a także lepszego powiązania oferty rejsowej z lokalnymi mieszkańcami i produktami, co ułatwi rozwiązanie problemu niezrównoważonych zatorów i lepsze wykorzystywanie pełnego potencjału przy uzyskaniu trwalszych korzyści gospodarczych dla lokalnych gospodarek; uznaje znaczenie rozwijania i kreowania wizerunku szlaków turystycznych makroregionu poprzez mapowanie i dalsze promowanie istniejących szlaków;

98.  wspiera wykorzystanie w celach turystycznych największych bogactw regionu oraz opracowanie programów promocyjno-handlowych;

99.  podkreśla potrzebę zapewnienia rzeczywistej intermodalności transportu poprzez wykorzystanie zintegrowanej sieci usług i powiązań w celu rozwinięcia turystyki wysokiej jakości i przyjaznej środowisku;

100.  wspiera utworzenie karty adriatycko-jońskiej, promującej zrównoważoną turystykę poprzez określenie kryteriów, zasad i wytycznych oraz wdrożenie systemu ETIS (European Tourism Indicator System) służącego ocenie ośrodków turystycznych w celu usprawnienia ich zrównoważonego rozwoju;

o
o   o

101.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz parlamentom i rządom krajów uczestniczących w strategii EUSAIR (Chorwacja, Grecja, Włochy, Słowenia, Albania, Bośnia i Hercegowina, Czarnogóra i Serbia).

(1) Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 320.
(2) Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 259.
(3) Dz.U. C 349 E z 29.11.2013, s. 1.


Polityka spójności i przegląd strategii „Europa 2020”
PDF 440kWORD 128k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 28 października 2015 r. w sprawie polityki spójności i przeglądu strategii „Europa 2020” (2014/2246(INI))
P8_TA(2015)0384A8-0277/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), w szczególności jego art. 4, 162 oraz art. 174–178,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (zwane dalej „rozporządzeniem w sprawie wspólnych przepisów”)(1),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1301/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i przepisów szczególnych dotyczących celu „Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia” oraz w sprawie uchylenia rozporządzenia (WE) nr 1080/2006(2),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1304/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1081/2006(3),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1299/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie przepisów szczegółowych dotyczących wsparcia z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach celu „Europejska współpraca terytorialna”(4),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1302/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1082/2006 w sprawie europejskiego ugrupowania współpracy terytorialnej (EUWT) w celu doprecyzowania, uproszczenia i usprawnienia procesu tworzenia takich ugrupowań oraz ich funkcjonowania(5),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1300/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1084/2006(6),

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (UE, Euratom) nr 1311/2013 z dnia 2 grudnia 2013 r. określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2014−2020(7),

–  uwzględniając szóste sprawozdanie Komisji na temat spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej z dnia 23 lipca 2014 r. zatytułowane „Inwestycje na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia: promowanie rozwoju i dobrego zarządzania w regionach i miastach UE” (zwane dalej „szóstym sprawozdaniem na temat spójności”),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002(8),

–  uwzględniając ósme sprawozdanie Komisji z postępów w dziedzinie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej zatytułowane „Miejski i regionalny wymiar kryzysu” z dnia 26 czerwca 2013 r.,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 stycznia 2014 r. w sprawie inteligentnej specjalizacji: tworzenie sieci doskonałości na rzecz należycie prowadzonej polityki spójności(9),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 stycznia 2014 r. w sprawie gotowości państw członkowskich UE do skutecznego i terminowego rozpoczęcia nowego okresu programowania polityki spójności(10),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie siódmego i ósmego sprawozdania Komisji Europejskiej z postępów unijnej polityki spójności oraz w sprawie sprawozdania strategicznego 2013 dotyczącego realizacji programów na lata 2007–2013(11),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 27 listopada 2014 r. w sprawie opóźnień w rozpoczęciu realizacji polityki spójności na lata 2014–2020(12),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 3 marca 2010 r. zatytułowany „Europa 2020” – strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu” (COM(2010)2020),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 19 października 2011 r. zatytułowany „Ramy dla nowej generacji innowacyjnych instrumentów finansowych – unijnych platform instrumentów kapitałowych i dłużnych” (COM(2011)0662),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/760 z dnia 29 kwietnia 2015 r. w sprawie europejskich długoterminowych funduszy inwestycyjnych(13),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 13 stycznia 2015 r. zatytułowany „Optymalne wykorzystanie elastyczności przewidzianej w obowiązujących postanowieniach paktu stabilności i wzrostu” (COM(2015)0012),

–  uwzględniając konkluzje Rady dotyczące szóstego sprawozdania w sprawie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej: inwestycje na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia, przyjęte przez Radę do Spraw Ogólnych (polityka spójności) w dniu 19 listopada 2014 r.,

–  uwzględniając opinię Komitetu Regionów z dnia 3 grudnia 2014 r. zatytułowaną „Szóste sprawozdanie w sprawie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej”(14),

–  uwzględniając dokument roboczy zatytułowany „Szkic do przeglądu strategii »Europa 2020«: wkład Platformy Monitorowania Strategii »Europa 2020« zarządzanej przez Komitet Sterujący Komitetu Regionów”(15),

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno- Społecznego z dnia 21 stycznia 2015 r. w sprawie szóstego sprawozdania Komisji na temat spójności(16),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 2 marca 2015 r. zatytułowany „Wyniki konsultacji publicznych w sprawie strategii »Europa 2020«” (COM(2015)0100),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 13 stycznia 2015 r. zatytułowany „Optymalne wykorzystanie elastyczności przewidzianej w obowiązujących postanowieniach paktu stabilności i wzrostu” (COM(2015)0012),

–  uwzględniając art.52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Rozwoju Regionalnego (A8-0277/2015),

A.  mając na uwadze, że polityka spójności jest główną polityką inwestycyjną UE na rzecz wzrostu i rozwoju uwzględniającą cele strategii „Europa 2020” na rzecz inteligentnego i trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu oraz mającą na celu zmniejszenie różnic między regionami i promowanie konwergencji, z budżetem wynoszącym 351,8 mld EUR do końca 2020 r.; mając na uwadze, że UE nadal boryka się ze skutkami kryzysu gospodarczego i finansowego, tj. z wysokim bezrobociem oraz nierównym i powolnym tempem odbudowy gospodarki; mając też na uwadze, że polityka spójności dąży do zmobilizowania całej energii i wszystkich możliwości oraz ukierunkowania ich na realizację celów strategii „Europa 2020” związanych z trwałym wzrostem i zatrudnieniem;

B.  mając na uwadze, że zasadniczą sprawą jest utrzymanie spójnego podejścia w ramach różnych inicjatyw unijnych na rzecz wzrostu i zatrudnienia oraz ochrony środowiska i klimatu; mając na uwadze, że inicjatywy przewodnie strategii „Europa 2020” odgrywają kluczową rolę we wzmacnianiu koordynacji na szczeblu lokalnym i regionalnym, jeżeli chodzi o wdrażanie polityki spójności; mając na uwadze, że przepisy dotyczące programowania czy sprawozdawczości nie przewidują specjalnego mechanizmu, który dotyczyłby wyraźnie inicjatyw przewodnich i wkładu europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w ich realizację; mając na uwadze, że przy okazji przeglądu strategii „Europa 2020” trzeba będzie zająć się realizacją inicjatyw przewodnich i dążyć do równowagi między z jednej strony środkami finansowymi, fiskalnymi i ekonomicznymi a z drugiej strony aspektami społecznymi, edukacyjnymi, środowiskowymi i aspektami równości (zwłaszcza równości płci);

C.  mając na uwadze coraz pilniejszą potrzebę większej współodpowiedzialności za strategię na poszczególnych szczeblach sprawowania rządów i ze strony poszczególnych zainteresowanych podmiotów oraz wspólnej odpowiedzialności, której towarzyszą odpowiednie prawa i obowiązki, na wszystkich szczeblach wdrażania projektu; mając na uwadze, że należy usprawnić wielopoziomowe sprawowanie rządów i partnerstwo, ponieważ zasady te mogą pomóc w uporaniu się z brakiem potencjału administracyjnego;

D.  mając na uwadze, że cele polityki spójności niezaprzeczalnie ewoluowały w czasie, przyczyniając się do wspierania inwestycji w główne priorytety UE oraz wykazując zdolność adaptacji i skuteczność, jednocześnie stale zmniejszając różnice w poziomach rozwoju poszczególnych regionów, co pozostaje głównym celem, wzmacniając potencjał regionów i promując zrównoważony rozwój; mając na uwadze, że Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych wnosi nowe elementy w całą unijną strategię mającą na celu osiągnięcie innowacyjnego, zrównoważonego wzrostu, sprzyjającego włączeniu społecznemu, a także tworzenie miejsc pracy wymagających wysokich kwalifikacji;

E.  mając na uwadze, że przegląd średniookresowy strategii „Europa 2020” powinien uwzględniać katastrofalne skutki kryzysu gospodarczego i finansowego, bardzo różne w różnych krajach i regionach Unii, a także być inteligentny i wyważony ze względu na spójność i skuteczność; mając na uwadze, że można by w nim jednak rozważyć też inne środki, takie jak środki związane z infrastrukturą, rynkiem wewnętrznym i potencjałem administracyjnym; mając na uwadze, że należy uwzględnić różne uwarunkowania terytorialne, poświęcając szczególną uwagę regionom UE wspomnianym w art. 174 i 349 TFUE;

F.  mając na uwadze, że przegląd śródokresowy strategii „Europa 2020”, mimo opóźnienia w 2015 r., stwarza przede wszystkim szansę na dokonanie oceny (i uznanie) wkładu polityki spójności w osiąganie celów strategii oraz w poprawę istniejących zależności i powiązań między różnymi strategiami politycznymi UE a budżetem UE, aby napędzały one skutecznie proces wdrażania strategii; mając na uwadze, że etap ten ma zasadnicze znaczenie dla kształtowania przyszłej polityki spójności jako ogólnounijnej polityki inwestycyjnej przy jednoczesnym priorytetowym podejściu do zmniejszenia różnic rozwojowych i ponownego przyspieszenia procesu konwergencji;

Strategia „Europa 2020” i jej powiązania z polityką spójności

1.  przypomina, że strategia „Europa 2020” jest nadrzędną, długoterminową strategią Unii Europejskiej na rzecz wzrostu i zatrudnienia, opartą na pięciu ambitnych celach w zakresie: zatrudnienia, innowacji, zmiany klimatu i zrównoważonej energetyki, kształcenia oraz zwalczania ubóstwa i wykluczenia społecznego; zauważa, że uzupełnieniem tych celów jest siedem inicjatyw przewodnich, że nierównomiernie zajęto się wyzwaniami zidentyfikowanymi w 2010 r. i że postępy na drodze do realizacji niektórych z nich, np. walka z bezrobociem, są nadal umiarkowane; podkreśla, że UE powinna skupić się na trwałym wzroście, zrównoważonym rozwoju i godnych miejscach pracy, aby trwale czerpać korzyści z inwestycji;

2.  podkreśla, że postęp na drodze ku zapewnieniu równości płci mógłby się również przyczynić do wzrostu gospodarczego, trwałego rozwoju i spójności społecznej;

3.  zaznacza, że ramy zarządzania gospodarczego UE i ich mechanizm wdrażania, tj. „europejski semestr”, zostały ustanowione w 2010 r., aby zapewnić koordynację polityki fiskalnej i reform strukturalnych państw członkowskich oraz lepsze dostosowanie krajowej polityki budżetowej na rzecz wzrostu i zatrudnienia na szczeblu unijnym i krajowym w celu wspierania realizacji strategii; zwraca uwagę na fakt, że nadal należy podjąć wyzwania związane z dalszą koordynacją i synchronizacją

4.  podkreśla, że polityka spójności na lata 2007–2013, w zestawieniu z poprzedzającą ją strategią lizbońską mającą podobne główne cele, znajdowała się już na etapie realizacji w momencie uruchamiania strategii „Europa 2020”, oraz że jej przeprogramowanie zgodnie z nowymi celami strategii byłoby nie tylko trudne, lecz przyniosłoby efekty odwrotne od zamierzonych; zaznacza jednak, że w czasie światowego kryzysu gospodarczego polityka spójności była nie tylko jedynym źródłem inwestycji dla wielu państw członkowskich, ale także, w ramach przydziału środków na cele strategii lizbońskiej, istotnie wspierała i uzupełniała krajowe strategie na rzecz wdrażania strategii „Europa 2020”, co potwierdza szóste sprawozdanie na temat spójności oraz szereg komunikatów i analiz Komisji; podkreśla, że zaangażowanie państw członkowskich, regionów i miast na rzecz strategii lizbońskiej osłabło wraz z upływem czasu i że zarządzanie strategią „Europa 2020” jest szczególnie zgodne z zasadami i instrumentami polityki spójności, co może zapewnić zobowiązanie do współodpowiedzialności za wdrażanie strategii;

5.  wzywa Komisję, aby w kontekście ocen ex post okresu programowania 2007–2013 przedstawiła informacje na temat zarówno ukierunkowania na wyniki, jak i konkretnego wkładu polityki spójności w realizację celów strategii „Europa 2020”; podkreśla znaczenie zrozumienia realiów i ograniczeń dostępnych dowodów dotyczących wkładu polityki spójności w realizację nadrzędnych celów strategii oraz znaczenie uwzględnienia wstrząsów, jakich doznały gospodarki UE, zwłaszcza krajów, które poważnie ucierpiały w czasie kryzysu; jest zadowolony, że wnioski te mogłyby być przydatne podczas bieżącej realizacji strategii;

6.  przypomina, że obejmująca wszystkie regiony polityka spójności stanowi główny unijny instrument inwestycji w gospodarkę realną i jest wyrazem europejskiej solidarności poprzez rozszerzanie zasięgu wzrostu gospodarczego i dobrobytu oraz poprzez zmniejszanie różnic ekonomicznych, społecznych i terytorialnych; zaznacza, że polityka spójności jest w pełni dostosowana do celów strategii „Europa 2020” i zapewnia niezbędne ramy dla inwestycji, nie będąc jedynie narzędziem ich realizacji; podkreśla w tym kontekście, że poprzez koncentrację tematyczną w ramach nowej struktury europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne są ukierunkowane na 11 celów tematycznych wywodzących się wprost z celów strategii „Europa 2020” oraz że warunki wstępne powiązane bezpośrednio z tymi celami tematycznymi zostały ustanowione po to, aby przeprowadzać inwestycje w sposób zapewniający maksymalną skuteczność; podkreśla swoje pełne poparcie dla tego nowego podejścia, które przyczyni się do zwiększenia skuteczności wydatkowanych środków;

7.  podkreśla, że polityka spójności rozwija synergię z innymi dziedzinami polityki UE takimi jak jednolity rynek cyfrowy, unia energetyczna, jednolity rynek kapitałowy, polityka społeczna, a poprzez wszystkie swoje instrumenty i cele, w tym strategie makroregionalne, program rozwoju miast, agenda terytorialna, inwestowanie w MŚP, strategie inteligentnego rozwoju i inteligentnej specjalizacji, przyczynia się w znacznym stopniu do umocnienia jednolitego rynku i realizacji celów strategii „Europa 2020”; wzywa w tym kontekście organy krajowe i regionalne w całej Europie do opracowywania strategii inteligentnej specjalizacji i do wykorzystywania synergii między różnymi instrumentami unijnymi, krajowymi i regionalnymi, zarówno publicznymi, jak i prywatnymi;

8.  wskazuje na związek z szerszym procesem zarządzania gospodarczego poprzez środki łączące efektywność europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych z solidnym zarządzaniem gospodarczym; wzywa państwa członkowskie do odpowiedzialnego działania w celu unikania ich stosowania w możliwie największym stopniu oraz zapobiegania negatywnym skutkom dla wdrażania EFIS i dla osiągnięcia celów polityki spójności; podkreśla ponadto, że państwom członkowskim doświadczającym przejściowych trudności budżetowych należy udzielać wsparcia; z zadowoleniem przyjmuje mechanizmy elastyczności przewidziane w obowiązujących postanowieniach paktu stabilności i wzrostu (COM(2015)0012) mające na celu wzmocnienie powiązania między inwestycjami, reformami strukturalnymi i wykorzystywaniem zasobów w celu promowania długotrwałego wzrostu i ułatwiania postępów w realizacji celów strategii „Europa 2020”;

9.  podkreśla z zaniepokojeniem opóźnienia we wdrażaniu polityki spójności w czasie bieżącego okresu programowania; zaznacza, że choć zatwierdzono już znaczną większość programów operacyjnych, to proces ich wdrażania znajduje się wciąż na bardzo wczesnym etapie; podkreśla jednak, że można dokonać oceny przydziału zasobów polityki na priorytety przyczyniające się do trwałego wzrostu i zatrudnienia; w tym kontekście odnotowuje, że zgodnie z pierwszą oceną Komisji kwoty przeznaczone na badania i rozwój, wsparcie MŚP, ICT, gospodarkę niskoemisyjną, zatrudnienie, włączenie społeczne, kształcenie i budowanie zdolności są dużo większe w porównaniu z poprzednimi okresami programowania, natomiast spadł poziom wsparcia na infrastrukturę transportową i środowiskową; zwraca uwagę na fakt, że w momencie śródokresowego przeglądu strategii „Europa 2020” nadal może brakować danych dotyczących wdrażania europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w latach 2014–2020 oraz że w rezultacie dokonanie konkretnej oceny wkładu tych funduszy w realizację celów strategii może być niemożliwe na tym etapie; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że państwa członkowskie podjęły działania, np. aby zagwarantować przeznaczanie 20% swoich zasobów na działania w dziedzinie klimatu;

10.  uznaje, że stworzenie ram wykonania oraz wprowadzenie warunków wstępnych i powiązań z zaleceniami dla poszczególnych krajów w okresie programowania polityki spójności 2014–2020 mogłoby stworzyć lepsze otoczenie inwestycyjne sprzyjające zmaksymalizowaniu wkładu polityki spójności w realizację kluczowych celów strategii „Europa 2020”;

Dynamika przeglądu i powiązane wyzwania

11.  przypomina, że Komisja uruchomiła proces przeglądu strategii w 2014 r., publikując komunikat zatytułowany „Podsumowanie realizacji strategii »Europa 2020« na rzecz inteligentnego i trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu”, i wyraża ubolewanie, że niewystarczająco odniesiono się w nim do polityki spójności i powiązanych z nią instrumentów; docenia to, że na dalszym etapie procesu włączono konsultacje publiczne przeprowadzone między majem a październikiem 2014 r. w celu zebrania dowodów na potrzeby przeglądu, i wyraża zadowolenie, że właściwość strategii oraz przydatność jej celów i priorytetów znalazły potwierdzenie;

12.  stwierdza, że uznano, iż inicjatywy przewodnie osiągnęły swoje cele, podkreśla jednak, że ich widoczność została oceniona dość nisko; ubolewa, że kryzys gospodarczy i finansowy pogłębił dysproporcje w Unii Europejskiej i że poczyniono niewystarczające postępy w osiąganiu kilku kluczowych celów strategii, zwłaszcza w dziedzinie zatrudnienia, badań i rozwoju, ograniczania ubóstwa i wykluczenia społecznego; pochwala wniosek dotyczący potrzeby poprawy odpowiedzialności i zaangażowania na miejscu poprzez ugruntowanie partnerstwa pionowego i poziomego w celu lepszej realizacji strategii; podkreśla, że strategia powinna sprzyjać przejściu od ukierunkowania na proces i wynik do podejścia polegającego na ukierunkowaniu na rzeczywiste rezultaty w celu zagwarantowania jak największej wydajności i skuteczności polityk UE związanych ze strategią;

13.  pochwala regularne publikowanie przez Eurostat wskaźników postępu we wdrażaniu strategii „Europa 2020”; wzywa jednak do zapewnienia większej i dokładniejszej regionalnej szczegółowości danych dostarczanych na poziomach NUTS II i NUTS III, co będzie miało coraz większe znaczenie z uwagi na nieprzewidziane problemy gospodarcze i społeczne występujące w różnych regionach UE niezależnie od poziomu ich rozwoju; zwraca ponadto uwagę na trzy wymiary polityki spójności: gospodarczy, społeczny i terytorialny, i uważa w świetle tego, że jej pomiarów nie należy dokonywać wyłącznie na podstawie wskaźników gospodarczych; w tym kontekście wzywa Komisję i państwa członkowskie do dalszej dyskusji i bardziej wydajnej współpracy nad opracowaniem wskaźników o szerszym zakresie, uzupełniających PKB, które byłyby właściwsze przy ocenie postępów w realizacji priorytetowych celów strategii „Europa 2020”;

14.  zauważa, że publikacja wniosku Komisji dotyczącego przeglądu strategii „Europa 2020” jest oczekiwana przed końcem 2015 r. i ubolewa nad tym opóźnieniem, zwłaszcza że początkowo publikację wniosku zaplanowano na początek 2015 r.; podkreśla, że raz jeszcze nastąpi ona w dość „niefortunnym momencie” w cyklu polityki spójności, w trakcie procesu wdrażania; podkreśla ponadto, że wczesne przeprogramowanie przyniosłoby efekty całkowicie odwrotne od zamierzonych w kwestii długoterminowego planowania strategicznego polityki spójności;

15.  z zadowoleniem przyjmuje powołanie zespołu do spraw lepszego wdrażania funduszy UE; ponadto z zadowoleniem przyjmuje stworzenie służby wsparcia reformy strukturalnej, która oficjalnie rozpoczęła prace w dniu 1 lipca 2015 r. i będzie udzielać państwom członkowskim pomocy technicznej, z myślą o skuteczniejszym wdrażaniu reform strukturalnych i zaleceń dla poszczególnych krajów;

16.  dostrzega jednocześnie potrzebę uwzględnienia ewolucji prognoz gospodarczych, stosowania nowych instrumentów, postępów w osiąganiu celów strategii i związanej z tym konieczności dokonania dostosowań operacyjnych;

17.  apeluje zatem o to, by zakres przeglądu śródokresowego strategii „Europa 2020” był inteligentny i wyważony oraz ukierunkowany na lepsze powiązanie pięciu celów strategii i jej inicjatyw przewodnich, a także na określenie metod lepszej realizacji i oceny tych celów bez tworzenia dodatkowej kompleksowości i nadmiernych obciążeń administracyjnych; podkreśla, że przegląd powinien uwzględniać mocne i słabe strony gospodarki UE, rosnące nierówności (np. w dziedzinie zdrowia), wysokie bezrobocie i wysokie długi publiczne; zaznacza, że równolegle z koncentracją na makroekonomicznych kryteriach zarządzania fiskalnego i gospodarczego należy czynić postępy w realizacji wszystkich głównych celów strategii „Europa 2020”; uważa, że uwagę trzeba zwrócić również na większe zrównoważenie społeczne i środowiskowe, większe włączenie społeczne i równouprawnienie płci; podkreśla znaczenie stałego wspierania organów państw członkowskich przez służby Komisji w zwiększaniu zdolności administracyjnej;

18.  ponownie wzywa do pogłębienia wymiaru odpowiedzialności, poczucia zaangażowania, przejrzystości i uczestnictwa w odniesieniu do strategii poprzez zaangażowanie władz lokalnych i regionalnych oraz wszystkich odnośnych partnerów z organizacji społeczeństwa obywatelskiego i zainteresowanych stron, począwszy od opracowania celów aż do realizacji, monitorowania i oceny strategii; podkreśla kluczowe znaczenie lepszej struktury zarządzania opartej na zarządzaniu wielopoziomowym, struktur zachęt, skutecznego łączenia podejścia odgórnego i oddolnego, modelu partnerstwa stosowanego w polityce spójności oraz partnerstw publiczno-prywatnych ogólnie, z myślą o przeprowadzeniu konsultacji i współpracy z wszystkimi zainteresowanymi stronami w celu zapewnienia umiejętności skutecznego osiągania celów; przypomina, że zgodnie z ramami instytucjonalnymi i prawnymi państw członkowskich władze regionalne i lokalne odpowiadają również za inwestycje publiczne i dlatego należy uznać je za główne podmioty w procesie wdrażania strategii;

19.  sugeruje ponadto, że władze lokalne i regionalne oraz zainteresowane strony powinny ponownie zadeklarować zaangażowanie w projekt „Europa 2020” poprzez zawarcie paktu z państwami członkowskimi i Komisją, aby zapewnić poczucie współodpowiedzialności i uczestnictwa, oraz że należy przyjąć kodeks postępowania podobny do kodeksu postępowania dotyczącego partnerstw, przyjętego w ramach polityki spójności na lata 2014–2020;

20.  podkreśla znaczenie przyjęcia prawdziwie terytorialnego podejścia do strategii „Europa 2020” w celu dostosowania interwencji i instrumentów publicznych do różnych cech terytorialnych i szczególnych potrzeb; uważa, że podstawowe znaczenie ma powiązanie ogólnego podejścia w ramach strategii „Europa 2020” z podejściem terytorialnym w ramach Agendy Terytorialnej UE 2020; uważa ponadto, że należy umożliwić dostosowane do potrzeb, dobrowolne cele regionalne strategii „Europa 2020”, które powinno się omawiać na szczeblu regionalnym bez nakładania dodatkowego obciążenia biurokratycznego na działania w terenie; podkreśla, że takie dostosowane do potrzeb cele regionalne realizowane na zasadzie dobrowolności powinny być zgodne z nadrzędną strukturą strategii i zawierać się w określonych wcześniej celach; przypomina również w tym kontekście o znaczeniu strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność;

21.  uznaje znaczącą rolę miast i obszarów miejskich jako siły napędowej wzrostu i tworzenia miejsc pracy oraz domaga się uwzględnienia w ramach przeglądu strategii „Europa 2020” również szerszego całościowego podejścia do przyszłego rozwoju miast jako podmiotów aktywnie uczestniczących w realizacji celów strategii „Europa 2020”; wzywa zatem Komisję, by zwróciła należytą uwagę na deklarację z Rygi w sprawie programu rozwoju miast, uwzględniając podstawową rolę, jaką odgrywają obszary miejskie – małe, średnie i duże; podkreśla w szczególności potrzebę strategii, która uwzględnia szczególne potrzeby małych i średnich obszarów miejskich, opartej na podejściu wykorzystującym synergię z agendą cyfrową i instrumentem „Łącząc Europę”;

22.  wzywa Komisję do przekazania informacji o roli aspektów terytorialnych jako czynników wzrostu gospodarczego, tworzenia miejsc pracy i zrównoważonego rozwoju oraz domaga się uwzględnienia skutków terytorialnych w przeglądzie strategii „Europa 2020”, a także zapewnienia wytycznych co do tego, jak im sprostać; przypomina o znaczeniu konsultacji z władzami lokalnymi i regionalnymi w tym zakresie, ponieważ odgrywają one decydującą rolę w realizacji strategii rozwoju terytorialnego; zwraca też uwagę na rolę, jaką strategie makroregionalne i ogólnie europejska współpraca terytorialna mogą odgrywać w skutecznej realizacji celów strategii „Europa 2020”, jako że wiele projektów rozwojowych obejmuje obszary transgraniczne, w tym kilka regionów i krajów, i może doprowadzić do wypracowania ukierunkowanych na dany obszar reakcji na wyzwania o charakterze długofalowym;

23.  dostrzega znaczenie nowego unijnego instrumentu inwestycyjnego, tj. Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS), który pomoże uruchomić do 315 mld EUR na inwestycje z zamiarem zapełnienia luki inwestycyjnej w UE i zmaksymalizowania skutków wydatków publicznych; podkreśla, że EFIS powinien funkcjonować jako uzupełnienie europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych i dodatek do nich; ubolewa, że EFIS nie jest wyraźnie powiązany ze strategią „Europa 2020”, lecz uważa, że poprzez swoje cele oraz wybór rentownych i trwałych projektów powinien przyczynić się do wdrażania strategii w konkretnych obszarach;

24.  podkreśla ponadto konieczność zapewnienia pełnej spójności i synergii między wszystkimi instrumentami UE poprzez uznanie strategii inteligentnej specjalizacji za jeden z centralnych instrumentów inwestycyjnych, aby uniknąć pokrywania się lub sprzeczności między nimi lub między poszczególnymi szczeblami realizacji polityki; domaga się zatem, by w przeglądzie strategii „Europa 2020” stanowiącej długoterminowe unijne strategiczne ramy wzrostu i zatrudnienia zostało to potwierdzone i by podjąć to wyzwanie dotyczące koordynacji instrumentów politycznych łącznie z EFIS z zamiarem skutecznego wykorzystania wszystkich dostępnych zasobów i osiągnięcia oczekiwanych wyników w kwestii nadrzędnych celów strategicznych;

25.  zwraca się do Komisji, aby – z myślą o promowaniu ogólnego harmonijnego rozwoju UE i ze względu na kluczową rolę polityki spójności w realizacji celów strategii „Europa 2020” – uwzględniła w przeglądzie celów i kierunków strategii specyficzne cechy i ograniczenia szczególnych regionów UE, takich jak obszary wiejskie, obszary podlegające przemianom przemysłowym, regiony, które cierpią na skutek poważnych i trwałych niekorzystnych warunków przyrodniczych lub demograficznych, regiony wyspiarskie, transgraniczne i górskie oraz najbardziej oddalone regiony UE, zgodnie z art. 174 i 349 TFUE; w tym kontekście zwraca uwagę na potencjał tych ostatnich regionów w dziedzinie biotechnologii, odnawialnych źródeł energii i bioróżnorodności;

26.  podkreśla poprawę rezultatów wynikających ze zwiększenia ilości, jakości i oddziaływania inwestycji w badania i rozwój w ramach skoordynowanego stosowania instrumentów polityki spójności i programu „Horyzont 2020” w kontekście przeglądu śródokresowego strategii „Europa 2020”; w związku z tym zwraca się do Komisji o wzmocnienie wszystkich możliwych interakcji i synergii między tymi dwiema ważnymi ramami polityki w związku z przeglądem celów i kierunków strategii „Europa 2020” oraz o stworzenie internetowego systemu monitorowania, mającego na celu identyfikowanie przypadków łączenia finansowania w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych z finansowaniem w ramach programu „Horyzont 2020”, EFIS oraz pozostałych programów finansowanych ze środków wspólnotowych; dlatego z zadowoleniem przyjmuje plan wprowadzenia „pieczęci doskonałości” dla wnioskodawców, którzy spełnili kryterium doskonałości, lecz nie mogli uzyskać finansowania w ramach programu „Horyzont 2020”, aby pomóc im w dostępie do europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych;

27.  wzywa Komisję do stworzenia spójnego procesu ciągłej oceny w celu dokonywania regularnej oceny postępów w realizacji celów strategii „Europa 2020”, a także do zaproponowania zbioru odpowiednich środków służących ich osiągnięciu i zaleceń dotyczących polityki spójności po 2020 roku; podkreśla też rolę Parlamentu w nadzorowaniu wdrażania strategii „Europa 2020” i polityki spójności w sposób skoordynowany nie tylko w Parlamencie, ale i we współpracy ze wszystkimi odnośnymi instytucjami; w związku z tym apeluje o angażowanie Parlamentu w stosownym czasie we wszystkie istotne dyskusje nad kształtem strategii politycznych objętych zakresem strategii, ich realizacją i oceną; przypomina, jak ważne jest włączenie w tę wymianę poglądów również Komitetu Regionów, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, parlamentów krajowych i regionalnych, władz lokalnych i regionalnych oraz innych zainteresowanych podmiotów i stron;

Przyszła polityka spójności – spojrzenie wykraczające poza perspektywę krótkoterminową

28.  uważa, że już sam przegląd strategii „Europa 2020”, który poprzedzi przedstawienie wniosku dotyczącego śródokresowej rewizji wieloletnich ram finansowych (WRF) na lata 2014–2020, będzie stanowić podstawę struktury przyszłej polityki spójności po 2020 r., a także innych instrumentów WRF; podkreśla w związku z tym znaczenie skutecznego rozwiązania wszystkich wyrażonych powyżej obaw przy jednoczesnym zapewnieniu ciągłości podejścia strategicznego; przypomina również o wartości dodanej ogólnounijnej polityki spójności, która musi pozostać jednym z podstawowych instrumentów inwestycyjnych UE na rzecz wzrostu, zatrudnienia i ochrony klimatu, zapewniając jednocześnie wyważony i harmonijny rozwój w całej UE jako katalizator zmian i stymulator wzrostu również w słabiej rozwiniętych regionach; podkreśla w związku z tym potrzebę zadbania o utrzymanie zrównoważonego poziomu finansowania europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych po 2020 roku;

29.  zaznacza, że zarówno przyszła polityka spójności, jak i przyszła długoterminowa strategia unijna powinny zostać wstępnie nakreślone przed końcem obecnej kadencji Komisji, pamiętając, że w 2019 r. odbędą się wybory do Parlamentu Europejskiego, oraz że nakłada to istotne konkretne ograniczenia czasowe na współprawodawców co do harmonogramu negocjacji, a także na Komisję i państwa członkowskie co do przygotowania i przyjęcia nowych umów partnerstwa i programów operacyjnych przed początkiem obowiązywania następnych WRF; stwierdza równocześnie, że będą również prowadzone negocjacje w sprawie przyszłych WRF; wzywa zatem Komisję do uwzględnienia wszystkich konkretnych ograniczeń wynikających z wzajemnych powiązań i wymogów związanych z koordynacją czasową oraz do opracowania spójnego podejścia do przyszłej długoterminowej unijnej strategii trwałego wzrostu i zatrudnienia, budżetu UE, zwłaszcza polityki spójności, i innych instrumentów w ramach WRF;

o
o   o

30.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, państwom członkowskim oraz regionom.

(1) Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 320.
(2) Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 289.
(3) Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 470.
(4) Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 259.
(5) Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 303.
(6) Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 281.
(7) Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 884.
(8) Dz.U. L 298 z 26.10.2012, s. 1.
(9) Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0002.
(10) Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0015.
(11) Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0132.
(12) Teksty przyjęte, P8_TA(2014)0068.
(13) Dz.U. L 123 z 19.5.2015, s. 98.
(14) Dz.U. C 19 z 21.1.2015, s. 9.
(15) https://portal.cor.europa.eu/europe2020/SiteCollectionDocuments/2459-brochure-BlueprintEU2020.pdf
(16) Dz.U. C 242 z 23.7.2015, s. 43.


Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne a należyte zarządzanie gospodarcze
PDF 519kWORD 104k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 28 października 2015 r. w sprawie europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych a należytego zarządzania gospodarczego: wytyczne dotyczące stosowania art. 23 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów (2015/2052(INI))
P8_TA(2015)0385A8-0268/2015

Parlament Europejski,

–   uwzględniając komunikat Komisji dotyczący wytycznych w sprawie stosowania działań łączących skuteczność europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych z należytym zarządzaniem gospodarczym zgodnie z art. 23 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013 (COM(2014)0494) (dalej „wytyczne”),

–  uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), w szczególności jego art. 4, 162 oraz 174–178 oraz art. 349,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006(1) (zwane dalej „rozporządzeniem w sprawie wspólnych przepisów”),

–  uwzględniając oświadczenie Komisji w sprawie art. 23 zawarte w oświadczeniach dotyczących rozporządzenia (UE) nr 1303/2013 (2),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 października 2013 r. w sprawie skutków ograniczeń budżetowych nałożonych na władze regionalne i lokalne w związku z wydatkami z funduszy strukturalnych UE w państwach członkowskich(3),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 20 maja 2010 r. w sprawie wkładu polityki spójności w osiągnięcie celów lizbońskich i celów strategii „Europa 2020”(4),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie siódmego i ósmego sprawozdania Komisji Europejskiej z postępów unijnej polityki spójności oraz w sprawie sprawozdania strategicznego 2013 dotyczącego realizacji programów na lata 2007–2013(5),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 22 października 2014 r. w sprawie europejskiego semestru na rzecz koordynacji polityki gospodarczej: realizacja priorytetów na rok 2014(6),

–  uwzględniając szóste sprawozdanie Komisji na temat spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej pt. „Inwestycje na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia: promowanie rozwoju i dobrego rządzenia w regionach UE i miastach” z dnia 23 lipca 2014 r.,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji pt. „Polityka spójności: sprawozdanie strategiczne 2013 dotyczące realizacji programów na lata 2007–2013” z dnia 18 kwietnia 2013 r. (COM(2013)0210),

–  uwzględniając opinię Komitetu Regionów z dnia 12 lutego 2015 r. na temat wytycznych w sprawie stosowania działań łączących skuteczność europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych z należytym zarządzaniem gospodarczym,

–  uwzględniając ekspertyzę Parlamentu ze stycznia 2014 r. pt. „Europejskie zarządzanie gospodarką i polityka spójności” (Dyrekcja Generalna ds. Polityki Wewnętrznej, Departament Tematyczny B, Polityka strukturalna i polityka spójności),

–  uwzględniając notatkę informacyjną Parlamentu z grudnia 2014 r. pt. „Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne a należyte zarządzanie gospodarcze: wytyczne dotyczące stosowania art. 23 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów” (Dyrekcja Generalna ds. Polityki Wewnętrznej, Departament Tematyczny B, Polityka strukturalna i polityka spójności),

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Rozwoju Regionalnego i opinie Komisji Budżetowej oraz Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych (A8-0268/2015),

A.  mając na uwadze, że polityka spójności jest przede wszystkim polityką opartą na TFUE i wyrazem solidarności europejskiej oraz ma na celu zwiększenie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej w UE, a w szczególności zmniejszenie różnic między regionami poprzez promowanie zrównoważonego i harmonijnego rozwoju społeczno-ekonomicznego; mając na uwadze, że jest to również polityka inwestycyjna przyczyniająca się do realizowania celów strategii „Europa 2020” na rzecz inteligentnego i zrównoważonego wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu;

B.  mając na uwadze, że obecne ramy ustawodawcze dotyczące polityki spójności – choć wiążą się z unijną strategią na rzecz inteligentnego i zrównoważonego wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu, europejskim semestrem i zintegrowanymi wytycznymi strategii „Europa 2020”, a także ze stosownymi zaleceniami dotyczącymi poszczególnych państw i zaleceniami Rady – podlegają bardzo konkretnym zadaniom, celom i zasadom horyzontalnym;

C.  mając na uwadze, że obecne ramy prawne europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych mają na celu umocnienie koordynacji, wzajemnego uzupełniania się i synergii z innymi strategiami politycznymi i instrumentami UE;

D.  mając na uwadze, że choć istnieją dowody wskazujące na to, że dobre zarządzanie i skuteczne instytucje to podstawowe warunki dla zrównoważonego i długotrwałego wzrostu gospodarczego, tworzenia miejsc pracy oraz rozwoju społecznego i terytorialnego, niemniej jednak istnieje mniej dowodów dotyczących czynników makroekonomicznych, które wpływają na sposób działania polityki spójności;

E.  mając na uwadze, że nieprzewidywalność gospodarcza i finansowa oraz brak pewności prawnej mogą prowadzić do spadku poziomu inwestycji publicznych i prywatnych, zagrażając realizacji celów spójności;

F.  mając na uwadze, że wytyczne dotyczą pierwszej ścieżki działań łączących skuteczność europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych z należytym zarządzaniem gospodarczym na mocy art. 23 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów; mając na uwadze, że wiąże się to z przeprogramowaniem i zawieszeniem płatności, które nie są obowiązkowe, w przeciwieństwie do drugiej ścieżki art. 23 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów, która wymaga zawieszenia zobowiązań lub płatności w przypadku gdy państwa członkowskie nie podejmą działania naprawczego w kontekście procesu europejskiego zarządzania gospodarczego;

G.  mając na uwadze słabe wyniki państw członkowskich w zakresie wdrażania rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów, na jakie wskazują przeprowadzone przez Komisję oceny postępów we wdrażaniu 279 zaleceń dotyczących poszczególnych państw wydanych w latach 2012 i 2013, z których wynika, że 28 zaleceń zostało w pełni wdrożonych lub odnotowało poważny postęp (10%), 136 zaleceń (48,7%) osiągnęło względny postęp, natomiast w przypadku 115 (41,2%) zaleceń postęp ten był ograniczony lub w ogóle go nie odnotowano;

Łączenie skuteczności europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych z należytym zarządzaniem gospodarczym

1.  podkreśla znaczenie instrumentów i zasobów polityki spójności dla utrzymania poziomu inwestycji o europejskiej wartości dodanej w państwach członkowskich i regionach w celu zwiększenia tworzenia miejsc pracy i polepszania warunków społeczno-ekonomicznych, zwłaszcza w przypadku gdy inwestycje znacznie się zmniejszyły z powodu kryzysu gospodarczego i finansowego;

2.  jest przekonany, że realizacja celów polityki dotyczącej europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych nie powinna być hamowana mechanizmami zarządzania gospodarczego, przy czym uznaje ich znaczenie w przyczynianiu się do stabilnego otoczenia makroekonomicznego oraz skutecznej, efektywnej i skoncentrowanej na rezultatach polityki spójności;

3.  uważa, że art. 23 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów musi być wykorzystywany jedynie do wspierania skutecznego wdrażania europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych;

4.  kładzie nacisk na wieloletni i długoterminowy charakter programów i celów w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w przeciwieństwie do rocznego cyklu europejskiego semestru; podkreśla w tym kontekście konieczność zapewnienia jasności mechanizmów jego wdrażania oraz wzywa do ścisłej koordynacji między obydwoma procesami, a także między organami odpowiedzialnymi za ich wdrażanie;

5.  podkreśla potrzebę przedstawienia przez Komisję białej księgi uwzględniającej długoterminowe skutki inwestycji publicznych oraz przedstawiającej typologię inwestycji jakościowych, tak by można było wyraźnie zidentyfikować te, które przynoszą najlepsze efekty w perspektywie długoterminowej;

6.  przypomina, że polityka spójności odgrywa zasadniczą rolę i silnie zareagowała na ograniczenia makroekonomiczne i budżetowe w kontekście obecnego kryzysu, poprzez przeprogramowanie ponad 11% dostępnych środków budżetowych w latach 2007–2012, tak aby sprostać najbardziej pilnym potrzebom i umocnić niektóre działania interwencyjne; podkreśla w związku z tym, że w kilku państwach członkowskich polityka spójności stała za ponad 80% inwestycji publicznych w okresie 2007-2013;

7.  zwraca się do Komisji o przedstawienie dalszych danych analitycznych na temat wpływu i znaczenia mechanizmów makroekonomicznych na rozwój regionalny i skuteczność polityki spójności, a także na współdziałanie ram europejskiego zarządzania gospodarczego z polityką spójności oraz o udzielenie dokładnych informacji na temat wkładu polityki spójności w realizację zaleceń dotyczących poszczególnych krajów i zaleceń Rady;

8.   wzywa państwa członkowskie do jak najlepszego wykorzystania elastyczności oferowanej na mocy przepisów paktu stabilności i wzrostu;

Przeprogramowanie na mocy art. 23 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów

Ogólne rozważania

9.  przypomina, że wszelkie decyzje o przeprogramowaniu lub zawieszeniu na mocy art. 23 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów muszą mieć charakter wyjątkowy, być dobrze wyważone, a także wymagają dokładnego uzasadnienia i wdrożenia w ostrożny sposób ze wskazaniem odpowiednich programów lub priorytetów, tak aby zapewnić przejrzystość oraz umożliwić ich sprawdzenie i przegląd; podkreśla ponadto, że takie decyzje nie powinny zwiększać trudności, z jakimi borykają się te regiony i państwa członkowskie w wyniku ich otoczenia społeczno-ekonomicznego lub położenia geograficznego oraz szczególnych cech w rozumieniu art. 174 i 349 TFUE;

10.  uważa, że porozumienia o partnerstwie i programy przyjęte w bieżącym okresie programowania uwzględniły stosowne zalecenia dotyczące poszczególnych państw i stosowne zalecenia Rady, dzięki czemu w średniej perspektywie zapewniono solidne podstawy dla uniknięcia przeprogramowania, chyba że warunki ekonomiczne miałyby się znacznie pogorszyć;

11.  podkreśla, że częste przeprogramowywanie miałoby skutki odwrotne do zamierzonych i należy go unikać, aby nie zakłócać gospodarowania funduszami lub nie podważać stabilności i przewidywalności wieloletniej strategii inwestycyjnej, a także zapobiegać wszelkim negatywnym skutkom, w tym w kwestii absorpcji europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych;

12.   z zadowoleniem przyjmuje ostrożne podejście Komisji pod względem przeprogramowania oraz jej dążenie do utrzymania go na minimalnym poziomie; wzywa do podejścia opartego na „wczesnym ostrzeganiu” w celu informowania zainteresowanych państw członkowskich o uruchamianiu procedury przeprogramowania na mocy art. 23 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów oraz podkreśla, że wnioski o przeprogramowanie powinny być poprzedzane konsultacją z komitetem monitorującym;

13.  zwraca się do Komisji o przeprowadzenie, w ścisłej współpracy z danym państwem członkowskim, kompleksowej analizy wszystkich dostępnych możliwości innych niż zastosowanie art. 23 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów w celu rozwiązania problemów, które mogą zakończyć się wnioskiem o przeprogramowanie;

14.  ubolewa nad wszelkimi przypadkami nieproporcjonalnego wzrostu obciążenia administracyjnego i związanych z tym kosztów na wszystkich poziomach administracji, uwzględniając krótkie terminy i złożoność procedury przeprogramowywania na mocy art. 23 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów; ostrzega przed nakładaniem się procedur przeprogramowywania na mocy art. 23 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów z kolejnymi cyklami europejskiego semestru; wzywa Komisję do rozważenia możliwości ponownej oceny stosowania terminów w ramach przeglądu, o którym mowa w art. 23 ust. 16 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów;

Zasady horyzontalne leżące u podstaw rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów

15.  wyraża zaniepokojenie faktem, że wytyczne nie zawierają wyraźnego odniesienia do zasad ogólnych i horyzontalnych, o których mowa w art. 4–8 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów i przypomina, że interpretacja art. 23 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów musi uwzględniać te zasady i być z nimi zgodna, zwłaszcza w kwestii partnerstwa i wielopoziomowego sprawowania rządów, a także być zgodna z rozporządzeniem i wspólnymi ramami strategicznymi jako całością; wzywa w tym kontekście Komisję do wyjaśnienia, w jaki sposób te zasady będą konkretnie uwzględniane przy stosowaniu postanowień art. 23 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów;

Subkrajowy wymiar art. 23 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów

16.  podkreśla, że wzrost długu publicznego wynika głównie z polityki stosowanej przez rządy państw członkowskich i jest poważnie zaniepokojony faktem, że niezdolność do należytego rozwiązania problemów makroekonomicznych na szczeblu krajowym może zaszkodzić organom szczebla niższego niż krajowy oraz beneficjentom europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych i ubiegającym się o nie;

17.  przypomina, że zasady koncentracji tematycznej przewidziane w polityce spójności na lata 2014–2020 pozostawiają pewien stopień elastyczności w reagowaniu na potrzeby państw członkowskich i regionów oraz zauważa, że stosowanie art. 23 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów może tę elastyczność ograniczyć; przypomina o potrzebie uwzględnienia kluczowych wyzwań terytorialnych, a także zasady pomocniczości zgodnie z art. 4 ust. 3 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów;

18.  zwraca się do Komisji o przeprowadzanie – w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi i partnerami zgodnie z art. 5 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów – oceny wpływu i oszczędności kosztowej w skali regionalnej i lokalnej wszelkich działań podjętych na mocy art. 23 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów;

19.  podkreśla potrzebę aktywnego zaangażowania władz lokalnych i regionalnych we wszystkie działania w ramach przeprogramowania i jest zdania, że ponieważ europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne są związane z należytym zarządzaniem gospodarczym, należy nadać europejskiemu semestrowi wymiar terytorialny, uwzględniając również te władze;

20.  zwraca się do Komisji o interpretowanie art. 23 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów zgodnie z zasadą proporcjonalności, poprzez uwzględnienie sytuacji tych państw członkowskich i regionów, które zmagają się z trudnościami społeczno-gospodarczymi, i w których europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne mają znaczny udział w inwestycjach, co jest jeszcze ważniejsze w kontekście kryzysu; podkreśla, że państwa członkowskie i regiony, zwłaszcza opóźnione, nie powinny zostać bardziej dotknięte;

Koordynacja instytucjonalna, przejrzystość i rozliczalność

21.  przypomina, że mocna koordynacja instytucjonalna ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia właściwego dopełniania się i synergii polityki, a także odpowiedniej interpretacji ram należytego zarządzania gospodarczego i ich współdziałania z polityką spójności;

22.  apeluje o właściwy przepływ informacji między Komisją, Radą i Parlamentem, a także o przeprowadzenie debaty publicznej na odpowiednim szczeblu politycznym w celu dopilnowania, by warunki stosowania art. 23 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów były jednakowo rozumiane; przypomina w tym kontekście o konieczności zastosowania specjalnej konfiguracji w Radzie do spraw polityki spójności, która zajęłaby się decyzjami na mocy art. 23 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów;

23.  zauważa zasadnicze znaczenie zapewnienia przejrzystości i rozliczalności poprzez uprawnienie Parlamentu do demokratycznej kontroli nad systemem zarządzania w kontekście art. 23 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów, który wprowadza znaczne ograniczenia oddolnego podejścia będącego istotną cechą polityki spójności;

Zawieszenie płatności

24.  przypomina, że Rada podejmuje decyzje o zawieszeniu płatności na podstawie wniosku, jaki Komisja może przyjąć, w przypadku gdy dane państwo członkowskie nie podejmie skutecznego działania; podkreśla ważne gwarancje prawne ustanowione w art. 23 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów w celu dopilnowania, by mechanizm zawieszenia miał charakter wyjątkowy;

25.  podkreśla penalizujący charakter każdego zawieszenia płatności i zwraca się do Komisji o korzystanie ze swobody wniesienia o zawieszenie płatności z niezwykłą ostrożnością i w ścisłej zgodzie z art. 23 ust. 6 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów, po należytym rozpatrzeniu wszystkich odnośnych informacji i okoliczności wynikających z usystematyzowanego dialogu i opinii wyrażonych w jego ramach;

26.  w kontekście kryteriów ustalania programów, które mają być zawieszone, oraz poziomu zawieszenia w ramach pierwszej ścieżki, z zadowoleniem przyjmuje ostrożnościowe podejście przyjęte w wytycznych, przewidujące uwzględnienie sytuacji gospodarczej i społecznej danego państwa członkowskiego i rozważenie czynników łagodzących podobnych do tych, które przewidziano w przypadku zawieszenia na podstawie art. 23 ust. 9 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów;

27.  wzywa Komisję do wyznaczenia terminu, do którego można odwołać zawieszenie, o którym mowa w art. 23 ust. 8 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów;

Rola Parlamentu w kontekście art. 23 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów

28.  wyraża ubolewanie z powodu braku odniesienia w wytycznych do roli Parlamentu, mimo że rozporządzenie w sprawie wspólnych przepisów zostało przyjęte w drodze zwykłej procedury ustawodawczej i pomimo stałego apelowania przez Parlament o umocnienie demokratycznej rozliczalności i kontroli w kontekście zarządzania gospodarczego;

29.  uważa, że należy sformalizować udział Parlamentu, w charakterze głównego demokratycznego gwaranta właściwego stosowania art. 23 ust. 15 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów, w drodze jasnej procedury umożliwiającej jego konsultację na wszystkich etapach w związku z przyjęciem wniosków dotyczących przeprogramowania czy wszelkich wniosków i decyzji o zawieszeniu zobowiązań lub płatności;

30.  podkreśla potrzebę stałej, jasnej i przejrzystej współpracy na poziomie międzyinstytucjonalnym oraz uważa, że taka procedura powinna obejmować co najmniej następujące etapy:

   Komisja powinna niezwłocznie informować Parlament o zaleceniach dotyczących poszczególnych państw i zaleceniach Rady stosownych w kontekście europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, a także o programach pomocy finansowej, czy odnośnych zmianach, które mogą być podstawą wniosku o przeprogramowanie na mocy art. 23 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów;
   Komisja powinna niezwłocznie informować Parlament o każdym wniosku o przeprogramowanie na mocy art. 23 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów lub wniosku dotyczącego decyzji o zawieszeniu płatności na mocy art. 23 ust. 6 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów, umożliwiając Parlamentowi zajęcie stanowiska w formie rezolucji przed podjęciem jakichkolwiek innych kroków;
   Komisja powinna uwzględnić stanowisko Parlamentu oraz wszelkie okoliczności wynikające z usystematyzowanego dialogu i opinii wyrażonych w jego ramach zgodnie z art. 23 ust. 15 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów;
   Parlament powinien zwracać się do Komisji o wyjaśnienie, czy jego opinie zostały uwzględnione w danym procesie, a także o informacje dotyczące wszelkich dalszych działań podjętych w następstwie usystematyzowanego dialogu;
   Komitet Regionów i Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny powinny być informowane o wnioskach dotyczących przeprogramowania i mieć możliwość wyrażenia opinii;
   Parlament, Rada i Komisja powinny podjąć dialog w kontekście stosowania art. 23 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów poprzez zapewnienie koordynacji międzyinstytucjonalnej i właściwego przepływu informacji, przewidując monitorowanie stosowania wszelkich procedur na mocy art. 23 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów;

31.  wzywa Komisję do złożenia sprawozdania na temat wpływu i wyników stosowania art. 23 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów w kontekście przeglądu stosowania tego rozporządzenia zgodnie z ust. 17 tego artykułu, w tym poprzez wyszczególnienie stopnia, w jakim dany wniosek o przeprogramowanie opierał się na wykonaniu stosownych zaleceń dotyczących poszczególnych państw lub zaleceń Rady, lub wyszczególnienie zakresu, w jakim dostępne europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne przyczyniły się do zwiększenia wzrostu i konkurencyjności w państwach członkowskich dzięki programom pomocy finansowej, a także poprzez przedstawienie danych dotyczących wszelkich zawieszonych kwot i odnośnych programów;

o
o   o

32.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, państwom członkowskim oraz regionom tym państw.

(1) Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 320.
(2) Dz.U. C 375 z 20.12.2013, s. 2.
(3) Teksty przyjęte, P7_TA(2013)0401.
(4) Dz.U. C 161 E z 31.5.2011, s. 120.
(5) Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0132.
(6) Teksty przyjęte, P8_TA(2014)0038.

Informacja prawna