Indeks 
Teksty przyjęte
Czwartek, 17 grudnia 2015 r. - StrasburgWersja ostateczna
Utworzenie komisji śledczej ds. pomiarów emisji w sektorze motoryzacyjnym, a także określenie jej uprawnień, składu i kadencji
 Groźba kary śmierci dla Ibrahima Halawy
 Sytuacja na Malediwach
 Malezja
 Umowa ramowa o wszechstronnym partnerstwie i współpracy między UE a Wietnamem (protokół mający na celu uwzględnienie przystąpienia Chorwacji do UE) ***
 Umowa ramowa o wszechstronnym partnerstwie i współpracy między UE a Wietnamem (zgoda) ***
 Umowa ramowa o wszechstronnym partnerstwie i współpracy między UE a Wietnamem (rezolucja)
 Dokończenie budowy europejskiej unii gospodarczej i walutowej
 Roczne sprawozdanie dotyczące praw człowieka i demokracji na świecie za rok 2014 oraz polityka UE w tym zakresie
 20.rocznica porozumienia pokojowego z Dayton
 Wywóz broni: wdrażanie wspólnego stanowiska 2008/944/WPZiB
 Patenty i prawo do ochrony odmian roślin
 Sytuacja w Burundi
 Ochrona Parku Narodowego Wirunga w Demokratycznej Republice Konga

Utworzenie komisji śledczej ds. pomiarów emisji w sektorze motoryzacyjnym, a także określenie jej uprawnień, składu i kadencji
PDF 397kWORD 74k
Decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie utworzenia komisji śledczej ds. pomiarów emisji w sektorze motoryzacyjnym, a także określenia jej uprawnień, składu i kadencji (2015/3037(RSO))
P8_TA(2015)0462B8-1424/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając przedstawiony przez 283 posłów wniosek w sprawie powołania komisji śledczej celem zbadania zarzutów dotyczących naruszenia prawa Unii i niewłaściwego administrowania w jego stosowaniu w związku z pomiarem emisji w sektorze motoryzacyjnym,

–  uwzględniając propozycję Konferencji Przewodniczących,

–  uwzględniając art. 226 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając decyzję 95/167/WE, Euratom, EWWiS Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji z dnia 19 kwietnia 1995 r. w sprawie szczegółowych przepisów regulujących egzekwowanie przez Parlament Europejski jego prawa do prowadzenia dochodzeń(1),

–  uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 715/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie homologacji typu pojazdów silnikowych w odniesieniu do emisji zanieczyszczeń pochodzących z lekkich pojazdów pasażerskich i użytkowych (Euro 5 i Euro 6) oraz w sprawie dostępu do informacji dotyczących naprawy i utrzymania pojazdów(2),

–  uwzględniając dyrektywę 2007/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 września 2007 r. ustanawiającą ramy dla homologacji pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, części i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów(3),

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/50/WE z dnia 21 maja 2008 r. w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy(4), a także toczące się obecnie postępowania w sprawie naruszenia przepisów,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 443/2009 z dnia 23 kwietnia 2009 r. określające normy emisji dla nowych samochodów osobowych w ramach zintegrowanego podejścia Wspólnoty na rzecz zmniejszenia emisji CO2 z lekkich pojazdów dostawczych(5),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 27 października 2015 r. w sprawie pomiarów emisji w sektorze motoryzacyjnym(6), w której apeluje się o przeprowadzenie gruntownego dochodzenia w sprawie roli i odpowiedzialności Komisji i organów państw członkowskich, mając na uwadze m.in. problemy określone w sprawozdaniu Wspólnego Centrum Badawczego Komisji Europejskiej z 2011 r.,

–  uwzględniając projekt rozporządzenia Komisji zmieniający rozporządzenie (WE) nr 692/2008 w odniesieniu do emisji zanieczyszczeń pochodzących z lekkich pojazdów pasażerskich i użytkowych (Euro 6) (D042120),

–  uwzględniając opinię wydaną dnia 28 października 2015 r. przez Komitet Techniczny ds. Pojazdów Silnikowych (TCMV), ustanowiony na mocy art. 40 ust. 1 dyrektywy nr 2007/46/WE,

–  uwzględniając art. 198 Regulaminu,

1.  podejmuje decyzję o powołaniu komisji śledczej celem zbadania zarzutów naruszenia prawa Unii i niewłaściwego administrowania w jego stosowaniu w związku z pomiarem emisji, bez uszczerbku dla jurysdykcji sądów krajowych lub unijnych;

2.  postanawia, że komisja śledcza będzie miała za zadanie:

   przeprowadzenie dochodzenia w sprawie domniemanego niedopełnienia przez Komisję obowiązku nałożonego art. 14 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 715/2007 i dotyczącego dokonywania oceny cyklów testowych stosowanych do pomiaru emisji zanieczyszczeń, a także ich dostosowania, jeżeli nie są one już odpowiednie lub nie odwzorowują rzeczywistych emisji, tak aby w wystarczający sposób odwzorowywały emisje pochodzące z rzeczywistego ruchu drogowego, pomimo informacji dotyczących poważnych i utrzymujących się przekroczeń dopuszczalnych wartości emisji dla pojazdów w normalnych warunkach użytkowania, co stanowiło naruszenie obowiązków określonych w art. 5 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 715/2007, obejmując też sprawozdania Wspólnego Centrum Badawczego z lat 2011 i 2013 oraz badania prowadzone przez International Council on Clean Transportation udostępnione w maju 2014 r.;
   zbadanie domniemanego braku podjęcia odpowiednich i skutecznych działań przez Komisję i organy państw członkowskich w celu nadzorowania stosowania prawa i egzekwowania wyraźnego zakazu stosowania urządzeń ograniczających skuteczność działania, zgodnie z art. 5 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 715/2007;
   przeprowadzenie dochodzenia w sprawie domniemanego niewprowadzenia przez Komisję w stosownym terminie badań odzwierciedlających rzeczywiste warunki jazdy oraz nieprzyjęcia środków dotyczących stosowania urządzeń ograniczających skuteczność działania, jak przewidziano w art. 5 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 715/2007;
   zbadanie domniemanego niewprowadzenia przez państwa członkowskie przepisów dotyczących skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających sankcji mających zastosowanie do producentów w przypadku naruszenia przepisów rozporządzenia (WE) nr 715/2007, w tym stosowania urządzeń ograniczających skuteczność działania, odmowy udzielenia dostępu do informacji oraz fałszowania wyników badań dotyczących homologacji typu lub zgodności w eksploatacji, zgodnie z wymogami art. 13 ust. 1 i art. 13 ust. 2 tego rozporządzenia;
   zbadanie domniemanego nieprzedsięwzięcia przez państwa członkowskie wszelkich środków niezbędnych do dopilnowania, by przepisy dotyczące sankcji mających zastosowanie w przypadku naruszenia rozporządzenia (WE) nr 715/2007 były wdrażane zgodnie z wymogami określonymi w art. 13 ust. 1 tego rozporządzenia;
   zbieranie i analizowanie informacji w celu określenia, czy Komisja i państwa członkowskie uzyskały dowody stosowania urządzeń ograniczających skuteczność działania przed powiadomieniem o naruszeniu przepisów wydanym przez Agencję Ochrony Środowiska Stanów Zjednoczonych w dniu 18 września 2015 r.;
   gromadzenie i analizowanie informacji na temat wdrażania przez państwa członkowskie przepisów dyrektywy nr 2007/46/WE, w szczególności w odniesieniu do art. 12 ust. 1 i art. 30 ust. 1, 3 i 4;
   zbieranie i analizowanie informacji w celu określenia, czy Komisja i państwa członkowskie dysponowały dowodami na wykorzystywanie do badań emisji CO2 urządzeń ograniczających skuteczność działania;
   przedstawienie wszelkich zaleceń, jakie uzna za niezbędne w tym względzie;

3.  postanawia, że komisja śledcza przedstawi sprawozdanie śródokresowe w terminie 6 miesięcy od dnia rozpoczęcia działalności oraz sprawozdanie końcowe w terminie 12 miesięcy od dnia rozpoczęcia działalności;

4.  postanawia, że komisja śledcza będzie liczyć 45 członków;

5.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do zapewnienia publikacji niniejszej decyzji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

(1) Dz.U. L 113 z 19.5.1995, s. 1.
(2) Dz.U. L 171 z 29.6.2007, s. 1
(3) Dz.U. L 263 z 9.10.2007, s. 1.
(4) Dz.U. L 152 z 11.6.2008, s. 1.
(5) Dz.U. L 140 z 5.6.2009, s. 1.
(6) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0375.


Groźba kary śmierci dla Ibrahima Halawy
PDF 339kWORD 85k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie Ibrahima Halawy, potencjalnie zagrożonego karą śmierci (2015/3016(RSP))
P8_TA(2015)0463RC-B8-1402/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Egiptu, a w szczególności rezolucję z dnia 15 stycznia 2015 r. w sprawie sytuacji w Egipcie(1) oraz rezolucję z dnia 8 października 2015 r. w sprawie kary śmierci(2),

–  uwzględniając konkluzje Rady do Spraw Zagranicznych UE w sprawie Egiptu z sierpnia 2013 r. i lutego 2014 r.,

–  uwzględniając układ o stowarzyszeniu między UE a Egiptem z 2001 r., który wszedł w życie w 2004 r. i został uzupełniony planem działania UE–Egipt z 2007 r.,

–  uwzględniając sprawozdanie w ramach EPS z dnia 25 marca 2015 r. w sprawie postępów poczynionych przez Egipt,

–  uwzględniając niedawne oświadczenia Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych w sprawie Egiptu, w tym oświadczenie z dnia 16 czerwca 2015 r. w sprawie wyroków sądu w Egipcie oraz z dnia 4 lutego 2015 r. w sprawie skazania działaczy w Egipcie,

–  uwzględniając wydane w dniu 10 października 2015 r. wspólne oświadczenie Federiki Mogherini, wysokiej przedstawiciel Unii Europejskiej do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, oraz Thorbjørna Jaglanda, sekretarza generalnego Rady Europy, w sprawie Europejskiego i Światowego Dnia przeciwko Karze Śmierci,

–  uwzględniając wytyczne UE w sprawie kary śmierci oraz wytyczne w sprawie polityki UE wobec państw trzecich dotyczącej tortur i innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania,

–  uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych z 1966 r., Konwencję ONZ o prawach dziecka oraz Konwencję ONZ w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania, których Egipt jest stroną; uwzględniając rezolucje Zgromadzenia Ogólnego ONZ, a w szczególności rezolucję z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie moratorium na stosowanie kary śmierci (69/186),

–  uwzględniając konstytucję Arabskiej Republiki Egiptu,

–  uwzględniając egipską ustawę 107 z dnia 24 listopada 2013 r. regulującą prawo do zgromadzeń publicznych, pochodów i pokojowych demonstracji,

–  uwzględniając dekret prezydencki z listopada 2014 r. (ustawa 140), który umożliwia odesłanie do kraju pochodzenia cudzoziemców oskarżonych o popełnienie przestępstwa,

–  uwzględniając zasady i wytyczne dotyczące prawa do rzetelnego procesu sądowego i pomocy prawnej w Afryce, będące instrumentem Afrykańskiej Komisji Praw Człowieka i Ludów; uwzględniając Afrykańską kartę praw człowieka i ludów,

–  uwzględniając art. 135 ust. 5 i art. 123 ust. 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że ponad dwa lata temu obywatel Irlandii Ibrahim Halawa został zatrzymany pod zarzutem uczestniczenia – w trakcie rodzinnych wakacji, które spędzał w Kairze – w nielegalnych protestach w dniach 16 i 17 sierpnia 2013 r., podczas których demonstranci rzekomo spowodowali śmierć i uszkodzenie mienia; mając na uwadze śmierć 97 osób w tych protestach, najczęściej w wyniku nadmiernego użycia siły przez służby bezpieczeństwa; mając na uwadze, że w chwili aresztowania Ibrahim Halawa miał 17 lat, a więc był nadal nieletni w świetle prawa egipskiego i prawa międzynarodowego;

B.  mając na uwadze, że Ibrahim Halawa został aresztowany wraz ze swymi trzema siostrami, próbując schronić się w meczecie Al-Fateh, po tym jak w trakcie demonstracji wybuchła przemoc; mając na uwadze, że jego trzy siostry zostały następnie wypuszczone na wolność przez egipskie władze;

C.  mając na uwadze, że prokuratura nie zdołała przedstawić dowodów na to, że Ibrahim Halawa uczestniczył w jakimkolwiek akcie przemocy podczas protestów; mając na uwadze, że prokurator oparł się wyłącznie na zeznaniach świadków-policjantów oraz na sprawozdaniach i dochodzeniach służb wywiadowczych; mając na uwadze, że sąd egipski wielokrotnie odraczał i zawieszał rozprawę Ibrahima Halawy, ostatnio w dniu 15 grudnia 2015 r.; mając na uwadze, że przez cały rok po jego aresztowaniu nie postawiono mu zarzutów; mając na uwadze, że Ibrahim Halawa – wraz z 493 osobami, z których większość to osoby dorosłe – oczekuje na proces grupowy, który ma odbyć się dnia 19 grudnia 2015 r., bez jakiejkolwiek gwarancji zapewnienia minimalnych standardów wolnego i sprawiedliwego procesu, i jest potencjalnie zagrożony karą śmierci w razie wydania wyroku skazującego; mając na uwadze, że w maju 2015 r. Egipt dokonał egzekucji sześciu osób, z których jedna była w tym samym wieku, co Ibrahim Halawa obecnie;

D.  mając na uwadze, że od 2013 r. wydano dużą liczbę wyroków śmierci w grupowych procesach przeciwko domniemanym członkom Stowarzyszenia Braci Muzułmanów oraz rzekomym zwolennikom obalonego prezydenta Muhammada Mursiego; mając na uwadze, że procedury te są niezgodne z zobowiązaniami Egiptu wynikającymi z prawa międzynarodowego;

E.  mając na uwadze, że na mocy art. 10 Powszechnej deklaracji praw człowieka „każdy człowiek przy rozstrzyganiu o jego prawach i zobowiązaniach lub o skierowaniu przeciwko niemu oskarżenia o przestępstwo jest uprawniony na warunkach całkowitej równości do sprawiedliwego i publicznego wysłuchania przez niezależny i bezstronny sąd”;

F.  mając na uwadze, że Ibrahim Halawa został zatrzymany wskutek pokojowego egzekwowania swoich praw do wolności słowa i zgromadzeń oraz jest uznawany przez Amnesty International za więźnia sumienia; mając na uwadze, że wolność słowa i wolność zgromadzeń to niezbędne filary każdego demokratycznego i pluralistycznego społeczeństwa; mając na uwadze, że art. 73 egipskiej konstytucji stanowi, iż obywatele mają prawo do organizowania zgromadzeń publicznych, pochodów i demonstracji oraz wszelkich form pokojowych protestów;

G.  mając na uwadze, że od czasu przewrotu wojskowego w czerwcu 2013 r. dokonano w Egipcie bardzo wielu zatrzymań manifestantów i więźniów sumienia; mając na uwadze, że od lipca 2013 r. wolność zrzeszania się, wolność zgromadzeń i wolność słowa pozostają obszarami budzącymi szczególny niepokój;

H.  mając na uwadze, że Ibrahim Halawa przebywa w skrajnie trudnych warunkach więziennych, które obejmują domniemane stosowanie tortur i innego okrutnego, nieludzkiego i poniżającego traktowania w momencie aresztowania oraz w trakcie pozbawienia wolności, a także odmówiono mu opieki medycznej i pomocy prawnej; mając na uwadze, że zgodnie z informacjami przekazanymi przez jego rodzinę i przedstawicieli prawnych od dnia 21 października 2015 r. Ibrahim Halawa prowadzi strajk głodowy w proteście przeciwko ciągłemu przetrzymywaniu go w areszcie, co poważnie zagraża jego stanowi zdrowia;

I.  mając na uwadze, że egipska służba prokuratorska i sąd północnego Kairu nie uznały, iż Ibrahim Halawa był nieletni w chwili aresztowania, naruszając obowiązki spoczywające na władzach egipskich na mocy Konwencji o prawach dziecka, której Egipt jest stroną;

J.  mając na uwadze, że orzekanie kary śmierci wobec osób mających mniej niż 18 lat w chwili popełnienia przestępstwa, a także wykonywanie takich wyroków jest niezgodne z międzynarodowymi zobowiązaniami Egiptu;

K.  mając na uwadze, że Charles Flanagan, minister spraw zagranicznych i handlu Irlandii, wyraził rozczarowanie w związku z ciągłym odraczaniem sprawy Ibrahima Halawy w Egipcie; mając na uwadze, że irlandzcy urzędnicy konsularni brali udział we wszystkich dotychczasowych rozprawach sądowych i odbyli u Ibrahima Halawy 48 wizyt konsularnych, oraz mając na uwadze, że świadczy to o wadze, jaką rząd irlandzki przywiązuje do tej sprawy;

L.  mając na uwadze, że Egipt uwolnił cudzoziemców na mocy dekretu prezydenckiego z listopada 2014 r., który umożliwia deportację do krajów pochodzenia obcokrajowców oskarżonych o popełnienie przestępstwa;

M.  mając na uwadze, że Egipt nie wdrożył środków tymczasowych, o które wnosiła Afrykańska Komisja ds. Praw Człowieka i Narodów w marcu 2015 r., aby zagwarantować integralność Ibrahima Halawy i innych nieletnich osób zamieszanych w tę sprawę, zwalniając je w trybie natychmiastowym za kaucją;

N.  mając na uwadze, że UE i jej państwa członkowskie dążą do wypracowania w wielu dziedzinach bliższych stosunków z Egiptem i jego mieszkańcami – jako ważnym sąsiadem i partnerem; mając na uwadze, że Egipt jest najludniejszym krajem arabskim, o liczbie mieszkańców przekraczającej 80 milionów, oraz znaczącym krajem w południowym regionie Morza Śródziemnego; mając na uwadze, że kraj ten stoi w obliczu poważnych problemów dotyczących bezpieczeństwa w konsekwencji sytuacji w sąsiednich krajach; mając na uwadze, że wydarzenia natury politycznej, gospodarczej i społecznej w Egipcie mają istotny wpływ na cały region i nie tylko;

1.  wyraża głębokie zaniepokojenie niedopuszczalnym naruszeniem podstawowych praw człowieka wynikającym z arbitralnego zatrzymania irlandzkiego obywatela Ibrahima Halawy i wzywa egipskie władze do natychmiastowego i bezwarunkowego przekazania go władzom irlandzkim na mocy dekretu prezydenckiego wydanego w listopadzie 2014 r. zgodnie z egipską ustawą 140;

2.  wyraża głębokie zaniepokojenie pogarszającym się stanem Ibrahima Halawy wskutek strajku głodowego i domniemanych złych warunków w więzieniu; wzywa władze Egiptu do pilnego zapewnienia dobrego stanu zdrowia i samopoczucia Ibrahima Halawy, dopóki pozostaje on w więzieniu; domaga się dogłębnego i niezależnego zbadania wszystkich doniesień o torturach i złym traktowaniu Ibrahima Halawy;

3.  wzywa egipskie władze do zagwarantowania przestrzegania art. 10 Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych, który stanowi, że „każda osoba pozbawiona wolności będzie traktowana w sposób humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godności człowieka”;

4.  przypomina władzom egipskim, że Egipt jest związany niepodważalnymi zobowiązaniami międzynarodowymi wynikającymi z Konwencji o prawach dziecka, które mają zastosowanie do Ibrahima Halawy; domaga się, aby egipskie władze kategorycznie wykluczyły groźbę kary śmierci w przypadku skazania Ibrahima Halawy, biorąc pod uwagę, że został on aresztowany jako nieletni;

5.  przypomina o absolutnym sprzeciwie UE wobec stosowania kary śmierci w jakichkolwiek okolicznościach i wzywa do wprowadzenia w Egipcie pełnego moratorium na wydawanie wyroków śmierci; apeluje do Egiptu o ratyfikowanie drugiego protokołu fakultatywnego do Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych z 1966 r., którego celem jest zniesienie kary śmierci;

6.  wyraża głębokie zaniepokojenie faktem, że władze egipskie nie zapewniły prawa do rzetelnego procesu sądowego Ibrahima Halawy oraz 493 innych oskarżonych, a w szczególności: brakiem możliwości odwołania się lub zakwestionowania ich dalszego przetrzymywania i stawianych zarzutów, powtarzającą się odmową dostępu do adwokata oraz nadmiernym wydłużaniem okresu aresztu tymczasowego, co stanowi naruszenie krajowych i międzynarodowych zobowiązań Egiptu;

7.  jest przekonany, że obrońcom Ibrahima Halawy będzie niezwykle trudno prowadzić indywidualną obronę, jeżeli jego sprawa będzie rozpatrywana w ramach grupowego procesu wszystkich pozwanych aresztowanych w związku z protestami w sierpniu 2013 r.;

8.  zdecydowanie potępia wykorzystywanie grupowych procesów w postępowaniu sądowym oraz wzywa egipskie władze, aby przestrzegały prawa międzynarodowego i zapewniły najwyższe międzynarodowe standardy w odniesieniu do prawa do rzetelnego i sprawiedliwego procesu; wzywa egipskie władze do uwolnienia osób zatrzymanych wskutek pokojowego korzystania z prawa do wolności wypowiedzi, zgromadzeń i zrzeszania się, zapisanego w konstytucji Egiptu i innych międzynarodowych konwencjach, których Egipt jest stroną; jest poważnie zaniepokojony znacznym pogorszeniem się środowiska medialnego; potępia procesy i wydawane zaocznie wyroki skazujące egipskich i zagranicznych dziennikarzy;

9.  wzywa Europejską Służbę Działań Zewnętrznych – za pośrednictwem przedstawicielstwa UE w Kairze – a także państwa członkowskie, zwłaszcza Irlandię, do monitorowania wszystkich rozpraw w procesie Ibrahima Halawy i jego współoskarżonych; oczekuje, że ESDZ poruszy tę kwestię na najwyższym szczeblu dialogu z Egiptem i będzie składać Parlamentowi regularne sprawozdania z monitorowania procesu sądowego; wzywa władze irlandzkie – a także delegaturę UE – do dalszego świadczenia pełnego wsparcia prawnego, konsularnego oraz innych form wsparcia na rzecz Ibrahima Halawy i jego krewnych oraz do regularnego odwiedzania go w więzieniu; wzywa egipskie władze egipskie, aby w związku z europejskim obywatelstwem Ibrahima Halawy nadal ułatwiały rządowi Irlandii dostęp służb konsularnych;

10.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji/ wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Biuru Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka, parlamentom i rządom państw członkowskich oraz prezydentowi Arabskiej Republiki Egiptu i jego rządowi tymczasowemu.

(1) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0012.
(2) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0348.


Sytuacja na Malediwach
PDF 244kWORD 80k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sytuacji na Malediwach (2015/3017(RSP))
P8_TA(2015)0464RC-B8-1409/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Malediwów, w szczególności rezolucje z dnia 16 września 2004 r.(1) i z dnia 30 kwietnia 2015 r.(2),

−  uwzględniając sprawozdanie końcowe z unijnej misji obserwacji wyborów parlamentarnych w Republice Malediwów z dnia 22 marca 2014 r.,

−  uwzględniając wspólne oświadczenie lokalne z dnia 30 września 2014 r. w sprawie zagrożeń dla społeczeństwa obywatelskiego i praw człowieka na Malediwach, wydane przez delegaturę UE w porozumieniu z ambasadami państw członkowskich UE oraz ambasadami Norwegii i Szwajcarii w Kolombo akredytowanymi na Malediwach,

−  uwzględniając oświadczenie przewodniczącego Delegacji PE do spraw stosunków z państwami Azji Południowej z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie aresztowania byłego prezydenta Mohameda Nasheeda na Malediwach oraz uwzględniając pismo przewodniczącego Komisji Spraw Zagranicznych PE z dnia 10 kwietnia 2015 r. skierowane do ministra spraw zagranicznych Republiki Malediwów,

−  uwzględniając oświadczenie rzecznika wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z dnia 14 marca 2015 r. w sprawie wyroku skazującego dla byłego prezydenta Malediwów Mohameda Nasheeda,

−  uwzględniając oświadczenie rzecznika wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z dnia 5 listopada 2015 r. w sprawie ogłoszenia stanu wyjątkowego przez prezydenta Malediwów,

−  uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych (MPPOiP), którego stroną są Malediwy,

−  uwzględniając oświadczenie wysokiego komisarza ONZ ds. praw człowieka Zeida Ra’ad Al-Husseina z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie procesu byłego prezydenta Malediwów Mohameda Nasheeda,

−  uwzględniając opinię grupy roboczej ONZ ds. arbitralnych zatrzymań nr 33/2015 (Malediwy) z dnia 4 września 2015 r.,

−  uwzględniając dokumentację dotyczącą Malediwów z dnia 6 maja 2015 r. związaną z najnowszym powszechnym okresowym przeglądem praw człowieka organizowanym pod egidą Rady Praw Człowieka ONZ,

–  uwzględniając art. 135 ust. 5 i art. 123 ust. 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że podczas wyborów prezydenckich w 2013 r., w wyniku których władzę objął Abdullah Jamin Abdul Gajum, doszło do szeregu nieprawidłowości;

B.  mając na uwadze, że w dniu 13 marca 2015 r. Mohamed Nasheed, pierwszy wybrany demokratycznie prezydent Malediwów, został skazany na 13 lat więzienia z powodów politycznych, co zostało potępione przez grupę roboczą ONZ ds. arbitralnych zatrzymań; mając na uwadze, że w trakcie jego procesu odnotowano szereg nieprawidłowości; mając na uwadze, że inni wysocy urzędnicy państwowi, w tym były wiceprezydent Ahmed Adeeb oraz byli ministrowie obrony Mohamed Nazim i Tholhath Ibrahim, również zostali aresztowani i osadzeni w więzieniu;

C.  mając na uwadze zastrzeżenia, które pojawiły się z powodu wysoce upolitycznionej malediwskiej władzy sądowniczej, która przez lata nadużywała swoich uprawnień i sprzyjała obecnej partii rządzącej, działając przeciwko politykom opozycji;

D.  mając na uwadze, że w dniu 4 listopada 2015 r. rząd Malediwów ogłosił stan wyjątkowy (zniesiony sześć dni później), co wyglądało na próbę zapobieżenia masowym protestom antyrządowym, oraz mając na uwadze, że rząd spotkał się z szerokim potępieniem za zawieszenie podstawowych praw obywateli oraz udzielenie wojsku i policji prawa do przeprowadzania arbitralnych rewizji i aresztowań;

E.  mając na uwadze, że w dniach 27 i 28 listopada 2015 r. policja na Malediwach rozproszyła za pomocą gazu łzawiącego i gazu pieprzowego demonstrację opozycyjną, aresztując kilkunastu demonstrantów, którzy domagali się uwolnienia byłego prezydenta i innych uwięzionych przywódców politycznych;

F.  mając na uwadze, że w dniu 4 września 2015 r. zaatakowany został Mahfooz Saeed, prawnik z zakresu praw człowieka i członek zespołu prawnego byłego prezydenta Mohameda Nasheeda;

G.  mając na uwadze, że wprowadzone w 1953 r. moratorium na wykonywanie kary śmierci na Malediwach (w tym opóźnionych wyroków nałożonych na osoby nieletnie), zostało zniesione w kwietniu 2014 r.;

H.  mając na uwadze, że parlament przyjął przepisy, które za zdradę stanu uznają domaganie się nałożenia środków ograniczających i innych powiązanych kar na rząd Malediwów i jego członków;

I.  mając na uwadze, że Komisja Unii Międzyparlamentarnej ds. Praw Człowieka Parlamentarzystów uznała Malediwy za jeden z najgorszych krajów na świecie pod względem ataków na posłów opozycji – politycy opozycji są regularnie zastraszani, aresztowani i wtrącani do więzień; mając na uwadze, że coraz częściej zagrożona jest wolność słowa (w tym wolność mediów), wolność zrzeszania się i pluralizm demokratyczny, o czym świadczą setki aresztowań i oskarżeń wobec demonstrantów antyrządowych;

J.  mając na uwadze, że istnieją również obawy co do nasilenia działalności radykalnych bojówek islamskich oraz liczby zradykalizowanych młodych mężczyzn i kobiet, którzy rzekomo przystąpili do ISIS; mając na uwadze, że według szacunków największa liczba osób przystępujących do ISIS, w przeliczeniu na liczbę mieszkańców, pochodzi z Malediwów;

K.  mając na uwadze, że wciąż poszukiwany jest Ahmed Rilwan – dziennikarz krytykujący rząd, który „zniknął” w sierpniu 2014 r., i istnieje obawa, że nie żyje;

L.  mając na uwadze, że gangi oraz radykalne grupy islamistów – rzekomo we współpracy z policją – często atakują instytucje, organizacje i osoby, które są krytyczne wobec poczynań rządu bądź są oskarżane o propagowanie ateizmu, co tworzy atmosferę zastraszania;

M.  mając na uwadze, że organizacje społeczeństwa obywatelskiego i obrońcy praw człowieka coraz częściej są obiektem prześladowań, gróźb i ataków, o czym przekonała się między innymi była Komisja Praw Człowieka Malediwów, którą Sąd Najwyższy skrytykował za opracowanie raportu na potrzeby powszechnego okresowego przeglądu praw człowieka organizowanego pod egidą Rady Praw Człowieka ONZ;

1.  wyraża głębokie zaniepokojenie stopniowym pogarszaniem się standardów demokratycznych oraz nasilającymi się tendencjami autorytarnymi na Malediwach, powodującymi atmosferę strachu i napięcia polityczne, które mogą zagrażać wszelkim osiągnięciom dokonanym w ostatnich latach pod względem umacniania praw człowieka, demokracji i praworządności w tym kraju;

2.  piętnuje prześladowania oponentów politycznych; wzywa rząd Malediwów do natychmiastowego i bezwarunkowego uwolnienia byłego prezydenta Mohameda Nasheeda, byłego wiceprezydenta Ahmeda Adeeba oraz byłych ministrów obrony Tholhatha Ibrahima i Mohameda Nazima, wraz z szejkiem Imranem Abdullą i innymi więźniami politycznymi, a także do oczyszczenia ich z wszelkich zarzutów; jest również zaniepokojony pogarszającym się stanem zdrowia byłego prezydenta;

3.  ponownie wyraża głębokie niezadowolenie z powodu poważnych nieprawidłowości w procesie byłego prezydenta Mohameda Nasheeda;

4.  wzywa rząd Malediwów do zagwarantowania całkowitej bezstronności wymiaru sprawiedliwości oraz do poszanowania sprawiedliwości proceduralnej i prawa do rzetelnego, bezstronnego i niezawisłego procesu sądowego; podkreśla konieczność odpolitycznienia sądownictwa i służb bezpieczeństwa w tym kraju;

5.  w tym kontekście wyraża głębokie zaniepokojenie odwołaniem prokuratora generalnego oraz przypomina rządowi, że zgodnie z malediwską konstytucją prokuratura generalna jest niezależnym organem konstytucyjnym, a prokurator generalny musi wykonywać swój prawowity mandat konstytucyjny bez arbitralnych nacisków politycznych lub zastraszania ze strony władz państwowych;

6.  jest głęboko zaniepokojony ciągłą erozją praw człowieka, w tym nadużywaniem stanu wyjątkowego przez władzę wykonawczą na Malediwach, oraz ryzykiem dalszego pogorszenia się sytuacji; przypomina Republice Malediwów o jej międzynarodowych zobowiązaniach do poszanowania praw człowieka, w tym podstawowych wolności i praw dzieci;

7.  wzywa do zainicjowania rzeczywistego dialogu między wszystkimi partiami politycznymi na temat przyszłości tego niestabilnego państwa wyspiarskiego;

8.  wzywa rząd Malediwów do przestrzegania i pełnego wspierania prawa do protestu i prawa do wolności słowa, zrzeszania się i zgromadzeń, a także do powstrzymania się od ograniczania tych praw; wzywa ponadto rząd Malediwów, by położył kres bezkarności samozwańczych bojowników, którzy stosowali przemoc wobec osób promujących tolerancję religijną, pokojowych demonstrantów, krytycznych mediów i społeczeństwa obywatelskiego; wzywa rząd Malediwów, by w pełni przestrzegał podjętych zobowiązań międzynarodowych;

9.  wzywa rząd Malediwów do ochrony praw orędowników demokracji, umiarkowanych muzułmanów, zwolenników sekularyzmu oraz osób przeciwnych szerzeniu ideologii salafickiej i wahhabickiej na Malediwach, a także do zapewnienia im prawa do uczestnictwa we wszystkich sferach życia publicznego na Malediwach;

10.  przypomina, że wolność mediów stanowi fundament dobrze funkcjonującej demokracji; wzywa rząd i władze Malediwów do zapewnienia odpowiedniej ochrony dziennikarzom i obrońcom praw człowieka, którzy ze względu na wykonywaną pracę są obiektem gróźb i ataków, oraz do umożliwienia należytego śledztwa w sprawie zniknięcia Ahmeda Rilwana, napadu na Mahfooza Saeeda, a także ataków i gróźb pod adresem dziennikarzy, członków społeczeństwa obywatelskiego i niezależnych instytucji;

11.  wzywa do przywrócenia w trybie pilnym moratorium na wykonywanie kary śmierci z myślą o jej zniesieniu, a także do przeglądu kodeksu karnego w celu zaprzestania wykonywania kar cielesnych;

12.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do wydawania szczegółowych ostrzeżeń o sytuacji w zakresie praw człowieka na Malediwach dla turystów planujących podróż do tego kraju; wzywa również Europejską Służbę Działań Zewnętrznych do bacznego obserwowania sytuacji w zakresie praw człowieka oraz sytuacji politycznej na Malediwach;

13.  wzywa UE i państwa członkowskie, by w obliczu dalszego odwrotu od demokracji i pogorszenia się sytuacji w zakresie praw człowieka na Malediwach wprowadziły środki ograniczające w formie ukierunkowanych sankcji, mających na celu zamrożenie zagranicznych aktywów niektórych członków malediwskiego rządu i czołowych zwolenników rządu w malediwskich kręgach biznesowych, a także by zakazały tym osobom wjazdu na terytorium UE;

14.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Komisji, Radzie, państwom członkowskim oraz rządowi i parlamentowi Malediwów.

(1) Dz.U. C 140 E z 9.6.2005, s. 165.
(2) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0180.


Malezja
PDF 256kWORD 82k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie Malezji (2015/3018(RSP))
P8_TA(2015)0465RC-B8-1412/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Malezji,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 stycznia 2014 r. w sprawie przyszłości stosunków UE-ASEAN(1),

–  uwzględniając oświadczenie rzecznika Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (ESDZ) z dnia 15 kwietnia 2015 r. w sprawie przyjętej niedawno w Malezji zmiany ustawy o podburzaniu,

–  uwzględniając oświadczenie rzecznika ESDZ z dnia 17 marca 2015 r. w sprawie aresztowania malezyjskiej parlamentarzystki opozycyjnej Nurul Izzah,

–  uwzględniając oświadczenie rzecznika ESDZ z dnia 10 lutego 2015 r. w sprawie skazania malezyjskiego polityka opozycji Anwara Ibrahima,

–  uwzględniając strategiczne ramy UE dotyczące praw człowieka i demokracji,

–  uwzględniając oświadczenie Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka z dnia 9 kwietnia 2015 r. w sprawie projektu ustawy antyterrorystycznej i ustawy o podburzaniu,

–  uwzględniając wspólny komunikat prasowy ESDZ w sprawie dialogu politycznego UE-ASEAN na temat praw człowieka z dnia 23 października 2015 r.,

–  uwzględniając Wytyczne Unii Europejskiej w sprawie obrońców praw człowieka,

–  uwzględniając sesję dotyczącą powszechnego okresowego przeglądu praw człowieka ONZ w październiku 2013 r.,

–  uwzględniając sprawozdanie specjalnego sprawozdawcy ds. handlu ludźmi z czerwca 2015 r.,

–  uwzględniając drugi powszechny okresowy przegląd praw człowieka w Malezji przed Radą Praw Człowieka ONZ i wynikające z niego zalecenia, który odbył się w październiku 2013 r.,

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka z 1948 r.,

–  uwzględniając deklarację Narodów Zjednoczonych w sprawie obrońców praw człowieka z 1998 r.,

–  uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych z 1966 r.,

–  uwzględniając konwencję ONZ w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania z 1984 r.,

–  uwzględniając deklarację Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej w sprawie praw człowieka,

–  uwzględniając art. 135 ust. 5 i art. 123 ust. 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że UE postrzega Malezję jako kluczowego partnera politycznego i gospodarczego w Azji Południowo-Wschodniej; mając na uwadze, że UE i Malezja prowadzą negocjacje w sprawie umowy o partnerstwie i współpracy oraz umowy o wolnym handlu;

B.  mając na uwadze, że przestrzeń dla debaty publicznej i wolności słowa w Malezji szybko się kurczy, ponieważ rząd stosuje niejasno sformułowane przepisy prawa karnego, by uciszyć krytyków i stłumić niezadowolenie społeczne oraz pokojowe wyrażanie poglądów, w tym debaty w kwestiach będących przedmiotem zainteresowania publicznego; mając na uwadze, że do przepisów tych zaliczają się między innymi ustawy o podburzaniu, prasie drukowanej i publikacjach, komunikacji i multimediach, a także o pokojowych zgromadzeniach;

C.  mając na uwadze, że w dniu 3 grudnia 2015 r. parlament malezyjski większością głosów uchwalił ustawę o Radzie Bezpieczeństwa Narodowego; mając na uwadze, że ustawa ta przyznaje Radzie Bezpieczeństwa Narodowego, na czele której stoi premier, szerokie uprawnienia do ogłaszania stanu wyjątkowego na danym obszarze uznanym za stanowiący zagrożenie, a także zapewnia szerokie uprawnienia do aresztowania, przeszukiwania i zatrzymywania bez nakazu;

D.  mając na uwadze, że tylko na mocy ustawy o podburzaniu od początku 2014 r. przesłuchano lub oskarżono co najmniej 78 osób;

E.  mając na uwadze, że w lutym 2015 r. – w następstwie politycznie umotywowanych oskarżeń, które doprowadziły do procesu w którym nie przestrzegano międzynarodowych standardów sprawiedliwego procesu – były przywódca opozycji Anwar Ibrahim został skazany pod zarzutem dopuszczenia się sodomii; mając na uwadze, że odmówiono mu odpowiedniej opieki medycznej;

F.  mając na uwadze, że osoby LGBTI w Malezji są uznawane za przestępców na mocy krajowej ustawy o przeciwdziałaniu sodomii i regionalnych przepisów zakazujących transwestytyzmu oraz że narażone są na polityczne nawoływanie do nienawiści, arbitralne aresztowania, przemoc fizyczną i seksualną, więzienie, a także inne nadużycia;

G.  mając na uwadze, że na mocy ustawy o podburzaniu rysownik Zulkiflee Anwar Ulhaque (Zunar) został oskarżony w związku z krytycznymi dla rządu wpisami na Twitterze dotyczącymi skazania Anwara Ibrahima; mając na uwadze, że podobne zarzuty postawiono także blogerowi Khalidowi Ismathowi i wykładowcy Azmiemu Sharomowi;

H.  mając na uwadze, że malezyjska Komisja Antykorupcyjna przesłuchała premiera w związku z podejrzeniami o korupcję po tym, jak wykryto, że na jego koncie bankowym znajduje się ponad 600 mln euro z nieznanego źródła i o nieznanym przeznaczeniu, a także w związku z odrębnymi podejrzeniami, że w transakcjach, w których udział brała założona przez premiera państwowa firma 1Malaysia Development Berhad, sprzeniewierzono setki milionów euro;

I.  mając na uwadze, że na mocy ustawy o prasie drukowanej i publikacjach na środki masowego przekazu i wydawnictwa nakładane są restrykcje ze względu na ujawnienie powyższych podejrzeń; mając na uwadze, że prawnik Matthias Chang i polityk Khairuddin Abu Hassan zostali aresztowani za prowadzone przez nich dochodzenia w sprawie tych podejrzeń;

J.  mając na uwadze, że podczas wizyty w Malezji w dniach 5–6 sierpnia 2015 r. wysoka przedstawiciel wyraziła obawy związane z nadużywaniem przepisów prawa karnego;

K.  mając na uwadze, że zgodnie z ONZ i organizacjami pozarządowymi malezyjska policja coraz częściej stosuje tortury, nocne aresztowania, nieuzasadnione tymczasowe zatrzymania oraz ściganie wybranych osób;

L.  mając na uwadze, że Malezja nadal stosuje karę śmierci, na której wykonanie obecnie oczekuje prawie 1000 więźniów;

M.  mając na uwadze, że Malezja jest członkiem Rady Bezpieczeństwa ONZ i obecnie przewodniczy w stowarzyszeniu ASEAN oraz że w Kuala Lumpur w dniach 18–22 listopada 2015 r. odbył się 27. szczyt ASEAN;

1.  potwierdza silne zaangażowanie UE na rzecz ludności Malezji, z którą łączą ją silne wieloletnie więzy polityczne, gospodarcze i kulturalne;

2.  ubolewa nad pogorszeniem się sytuacji w dziedzinie praw człowieka w Malezji, a w szczególności nad atakami na działaczy społeczeństwa obywatelskiego, nauczycieli akademickich, środki przekazu i działaczy politycznych; wyraża zaniepokojenie gwałtownym wzrostem liczby osób, którym postanowiono zarzuty lub którym grozi areszt na mocy ustawy o podburzaniu;

3.  jest szczególnie zaniepokojony przyjęciem projektu ustawy o Radzie Bezpieczeństwa Narodowego i wzywa do wycofania tego projektu; wzywa rząd, aby zachował właściwą równowagę między koniecznością ochrony bezpieczeństwa narodowego oraz praw obywatelskich i politycznych;

4.  wzywa rząd Malezji do natychmiastowego uwolnienia wszystkich więźniów politycznych, w tym byłego przywódcy opozycji Anwara Ibrahima, do udzielenia im odpowiedniej opieki medycznej oraz do wycofania zarzutów umotywowanych politycznie, w tym zarzutów wobec rysownika Zulkiflee`a Anwara Haque`a (Zunarem), blogera Khalida Ismatha, nauczyciela akademickiego Azmiego Sharoma, dysydentów politycznych Khairuddina Abu Hassana i Matthiasa Changa oraz wobec działaczek na rzecz praw człowiek Leny Hendry i Marii Chin Abdullah;

5.  wzywa władze malezyjskie do uchylenia ustawy o podburzaniu oraz do dostosowania całego ustawodawstwa, w tym ustawy o zapobieganiu terroryzmowi, ustawy o prasie drukowanej i publikacjach , ustawy o komunikacji i multimediach, a także ustawy o pokojowych zgromadzeniach, oraz innych odpowiednich przepisów kodeksu karnego do międzynarodowych standardów dotyczących wolności słowa i zgromadzeń oraz ochrony praw człowieka; wzywa władze Malezji do ułatwienia organizowania pokojowych zgromadzeń oraz do zagwarantowania wszystkim ich uczestnikom w całym kraju bezpieczeństwa i wolności słowa;

6.  wzywa do powołania, zgodnie z zaleceniem Komisji Śledczej ds. Policji z 2005 r., niezależnej komisji ds. skarg dotyczących policji i jej niewłaściwego postępowania, która badałaby zarzuty o stosowanie tortur i spowodowanie śmierci w czasie aresztu;

7.  podkreśla, jak duże znaczenie mają niezależne i transparentne śledztwa lub dochodzenia w sprawie zarzutów łapownictwa oraz pełna współpraca z prowadzącymi śledztwo lub dochodzenie; wzywa rząd Malezji, aby zaprzestał wywierania presji na malezyjską Komisję Antykorupcyjną i malezyjskie środki przekazu;

8.  głęboko ubolewa nad faktem, że zwolennicy supremacji jednej grupy nad innymi przybierają na sile, co przyczynia się do narastania napięć na tle etnicznym;

9.  wzywa rząd Malezji do nawiązania dialogu z partiami opozycji i działaczami społeczeństwa obywatelskiego;

10.  wzywa rząd Malezji do ratyfikowania głównych międzynarodowych konwencji w dziedzinie praw człowieka, w tym Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych (ICCPR), Międzynarodowego Paktu Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych (ICESCR), Konwencji w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania (CAT), Międzynarodowej konwencji w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji rasowej (ICERD), konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy nr 169, Rzymskiego Statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego oraz konwencji dotyczącej statusu uchodźców oraz fakultatywnego protokołu do tej konwencji;

11.  wzywa rząd Malezji do wystosowania stałego zaproszenia w ramach wszystkich specjalnych procedur ONZ, aby specjalni sprawozdawcy mogli się udać do Malezji bez konieczności ubiegania się o zaproszenie;

12.  przypomina, że kara śmierci jest okrutnym, nieludzkim i poniżającym traktowaniem oraz wzywa Malezję do ogłoszenia moratorium jako pierwszego kroku do zniesienia kary śmierci za wszystkie przestępstwa, a także do zamienienia wszystkich kar śmierci na kary pozbawienia wolności;

13.  wzywa UE i jej państwa członkowskie, aby koordynowały politykę wobec Malezji zgodnie ze strategicznymi ramami UE dotyczącymi praw człowieka i demokracji, aby wszystkimi sposobami wspierać reformy w ww. dziedzinach, które budzą zaniepokojenie, w tym również w kontekście Rady Bezpieczeństwa ONZ, której Malezja jest niestałym członkiem w latach 2015–2016;

14.  wzywa delegaturę UE w Malezji do nasilenia starań mających na celu finansowanie projektów w dziedzinie wolności słowa i reform represyjnych przepisów oraz do wykorzystania wszystkich odpowiednich narzędzi, w tym Europejskiego Instrumentu na rzecz Wspierania Demokracji i Praw Człowieka, aby chronić obrońców praw człowieka; domaga się wycofania ustawy zakazującej sodomii oraz wzywa ESDZ, aby zgodnie z wytycznymi UE w sprawie ochrony i promowania praw osób LGBTI nasiliła prace nad prawami osób LGBTI, które są w Malezji ofiarami przemocy i prześladowań, oraz aby skupiła szczególną uwagę na zalegalizowaniu homoseksualizmu i transpłciowości;

15.  podkreśla znaczenie dialogu politycznego UE-ASEAN na temat praw człowieka jako przydatnego narzędzia wymiany dobrych wzorców i promowania inicjatyw budowania zdolności;

16.  wzywa Komisję do zadbania o należyte uwzględnienie obaw dotyczących praw człowieka podczas przyszłych negocjacji nad umową o wolnym handlu oraz umową o partnerstwie i współpracy między UE a Malezją;

17.  zobowiązuje przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawiciel Unii ds. zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, parlamentom i rządom państw członkowskich, parlamentowi i rządowi Malezji, Wysokiemu Komisarzowi ONZ ds. Praw Człowieka oraz rządom państw członkowskich ASEAN-u.

(1) Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0022.


Umowa ramowa o wszechstronnym partnerstwie i współpracy między UE a Wietnamem (protokół mający na celu uwzględnienie przystąpienia Chorwacji do UE) ***
PDF 317kWORD 61k
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie zawarcia, w imieniu Unii Europejskiej i jej państw członkowskich, Protokołu do Umowy ramowej o wszechstronnym partnerstwie i współpracy między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Socjalistyczną Republiką Wietnamu, z drugiej strony, w celu uwzględnienia przystąpienia Republiki Chorwacji do Unii Europejskiej (13079/2014 – C8-0282/2014 – 2014/0222(NLE))
P8_TA(2015)0466A8-0340/2015

(Zgoda)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając projekt decyzji Rady (13079/2014),

–  uwzględniając projekt Protokołu do Umowy ramowej o wszechstronnym partnerstwie i współpracy między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Socjalistyczną Republiką Wietnamu, z drugiej strony, w celu uwzględnienia przystąpienia Republiki Chorwacji do Unii Europejskiej (13078/2014),

–  uwzględniając wniosek o wyrażenie zgody przedstawiony przez Radę na mocy art. 207 i 209 oraz art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. a) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (C8–0282/2014),

–  uwzględniając art. 99 ust. 1 akapit pierwszy i trzeci, art. 99 ust. 2 oraz art 108 ust. 7 Regulaminu,

–  uwzględniając zalecenie Komisji Spraw Zagranicznych (A8-0340/2015),

1.  wyraża zgodę na zawarcie Protokołu;

2.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich oraz rządowi i parlamentowi Socjalistycznej Republiki Wietnamu.


Umowa ramowa o wszechstronnym partnerstwie i współpracy między UE a Wietnamem (zgoda) ***
PDF 317kWORD 63k
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie zawarcia w imieniu Unii Umowy ramowej o wszechstronnym partnerstwie i współpracy między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Socjalistyczną Republiką Wietnamu, z drugiej strony (05432/2015 – C8-0062/2015 – 2013/0440(NLE))
P8_TA(2015)0467A8-0339/2015

(Zgoda)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając projekt decyzji Rady (05432/2015),

–  uwzględniając projekt Umowy ramowej o wszechstronnym partnerstwie i współpracy między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Socjalistyczną Republiką Wietnamu, z drugiej strony (18204/2010),

–  uwzględniając wniosek o wyrażenie zgody przedstawiony przez Radę na mocy art. 207 i 209 oraz art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. a) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (C8–0062/2015),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 17 grudnia 2015 r.(1) w sprawie projektu decyzji,

–  uwzględniając art. 99 ust. 1 akapit pierwszy i trzeci, art. 99 ust. 2 oraz art. 108 ust. 7 Regulaminu,

–  uwzględniając zalecenie Komisji Spraw Zagranicznych (A8-0339/2015),

1.  wyraża zgodę na zawarcie umowy;

2.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji, jak również rządom i parlamentom państw członkowskich oraz Socjalistycznej Republiki Wietnamu.

(1) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0468.


Umowa ramowa o wszechstronnym partnerstwie i współpracy między UE a Wietnamem (rezolucja)
PDF 379kWORD 130k
Rezolucja nieustawodawczea Parlamentu Europejskiego z dnia 17 grudnia 2015 r. dotycząca projektu decyzji Rady w sprawie zawarcia, w imieniu Unii, Umowy ramowej o wszechstronnym partnerstwie i współpracy między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Socjalistyczną Republiką Wietnamu, z drugiej strony (05432/2015 – C8-0062/2015 – 2013/0440(NLE)2015/2096(INI))
P8_TA(2015)0468A8-0342/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając projekt decyzji Rady (05432/2015),

–  uwzględniając projekt Umowy ramowej o wszechstronnym partnerstwie i współpracy między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Socjalistyczną Republiką Wietnamu, z drugiej strony (18204/2010),

–  uwzględniając wniosek o wyrażenie zgody przedstawiony przez Radę na mocy art. 207 i 209 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w powiązaniu z jego art. 218 ust. 6 lit. a),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 17 grudnia 2015 r.(1) w sprawie projektu decyzji,

–  uwzględniając nawiązane dnia 22 października 1990 r. stosunki dyplomatyczne między Wietnamem a UE (w czasach Wspólnot Europejskich),

–  uwzględniając ramową umowę o współpracy między UE a Wietnamem, która weszła w życie dnia 1 czerwca 1996 r.(2),

–  uwzględniając deklarację Komisji z dnia 4 sierpnia 2015 r., zgodnie z którą UE i Wietnam osiągnęły porozumienie w sprawie kompleksowej umowy o wolnym handlu, która była przedmiotem negocjacji od 26 czerwca 2012 r.,

–  uwzględniając projekt zaleceń Europejskiej Rzecznik Praw Obywatelskich Emily O’Reilly z dnia 26 marca 2015 r., wzywający Komisję do bezzwłocznego przeprowadzenia oceny skutków w dziedzinie praw człowieka w kontekście planowanego zawarcia umowy o wolnym handlu z Wietnamem,

–  uwzględniając wieloletni program indykatywny dla Wietnamu na lata 2014–2020,

–  uwzględniając dialog między UE a Wietnamem na temat praw człowieka, który nawiązano w 2003 r., oraz czwartą rundę pogłębionego dialogu UE-Wietnam na temat praw człowieka, która odbyła się w Brukseli dnia 19 stycznia 2015 r.,

–  uwzględniając negocjacje w sprawie umowy o dobrowolnym partnerstwie z Wietnamem związane z planem działań na rzecz egzekwowania prawa, zarządzania i handlu w dziedzinie leśnictwa (FLEGT), które rozpoczęły się w listopadzie 2010 r.,

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (EWG) nr 1440/80 z dnia 30 maja 1980 r. dotyczące zawarcia Umowy o współpracy między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Indonezją, Malezją, Filipinami, Singapurem i Tajlandią – Państwami Członkowskimi Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN)(3), oraz protokół w sprawie rozszerzenia Umowy o współpracy między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a państwami ASEAN na Socjalistyczną Republikę Wietnamu, podpisany dnia 14 lutego 1997 r.(4),

–  uwzględniając wspólny komunikat do Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 maja 2015 r. pt. „UE i ASEAN: partnerstwo o strategicznym celu”,

–  uwzględniając 10. szczyt ASEAN, który odbył się w Mediolanie w dniach 16–17 października 2014 r., oraz kolejny szczyt, który odbędzie się w Ułan Bator (Mongolia) w 2016 r.,

–  uwzględniając wizytę delegacji Parlamentu ds. stosunków z państwami Azji Południowo-Wschodniej w Wietnamie w październiku 2013 r.,

–  uwzględniając posiedzenie międzyparlamentarne PE-Wietnam w Hanoi w dniu 30 października 2013 r.,

–  uwzględniając wizytę przewodniczącego Komisji Europejskiej José Manuela Barroso w Wietnamie w sierpniu 2014 r,

–  uwzględniając wizytę premiera Wietnamu Nguyena Tan Dunga w Unii Europejskiej w październiku 2014 r.,

–  uwzględniając 22. posiedzenie Wspólnego Komitetu Współpracy ASEAN-UE, które odbyło się w Dżakarcie dnia 5 lutego 2015 r.,

–  uwzględniając swoje niedawne rezolucje w sprawie Wietnamu, a mianowicie z dnia 12 lipca 2007 r. w sprawie praw człowieka w Wietnamie(5), z dnia 22 października 2008 r. w sprawie demokracji, praw człowieka i nowej Umowy o partnerstwie i współpracy między Wspólnotą Europejską a Wietnamem(6), z dnia 26 listopada 2009 r. na temat sytuacji w Laosie i Wietnamie(7), z dnia 18 kwietnia 2013 r. w sprawie Wietnamu, w szczególności o wolności wypowiedzi(8), z dnia 15 stycznia 2014 r. w sprawie przyszłości stosunków UE-ASEAN(9), z dnia 17 kwietnia 2014 r. w sprawie stanu prac nad umową o wolnym handlu między UE a Wietnamem(10),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 11 grudnia 2012 r. w sprawie strategii wolności cyfrowej w polityce zagranicznej UE(11),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 czerwca 2013 r. w sprawie wolności prasy i mediów na świecie(12),

–  uwzględniając wytyczne UE w sprawie praw człowieka dotyczących wolności wypowiedzi w internecie i poza nim, przyjęte przez Radę UE do Spraw Zagranicznych w dniu 12 maja 2014 r.,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 września 2015 r. pt. „Prawa człowieka a technologia: wpływ systemów inwigilacji i nadzoru na prawa człowieka w państwach trzecich”(13),

–  uwzględniając fakt, że dnia 28 lipca 1995 r. Wietnam uzyskał pełne członkostwo w Stowarzyszeniu Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN),

–  uwzględniając fakt, że Wietnam jest członkiem założycielem Komisji Rzeki Mekong, którą ustanowiono dnia 5 kwietnia 1995 r., by poprawić współpracę na rzecz zrównoważonego rozwoju dorzecza Mekongu,

–  uwzględniając 26. szczyt Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN), który odbył się w Kuala Lumpur i Langkawi w Malezji w dniach 26-28 kwietnia 2015 r.,

–  uwzględniając 14. azjatycki szczyt dotyczący bezpieczeństwa (tzw. Dialog Shangri-La organizowany przez Międzynarodowy Instytut Studiów Strategicznych — IISS), który odbył się w Singapurze w dniach 29-31 maja 2015 r.,

–  uwzględniając główne oświadczenie z Hanoi (HCS), wietnamską krajową strategię na rzecz wdrażania Deklaracji paryskiej w sprawie skuteczności pomocy,

–  uwzględniając sprawozdanie grupy roboczej ds. powszechnego okresowego przeglądu praw człowieka ws. Wietnamu z dnia 9 października 2009 r., jak również zalecenia drugiego sprawozdania z powszechnego okresowego przeglądu praw człowieka w Wietnamie na 26. sesji Rady Praw Człowieka Organizacji Narodów Zjednoczonych w dniu 20 czerwca 2014 r. oraz członkostwo Wietnamu w Radzie Praw Człowieka ONZ w okresie 2014-2016,

–  uwzględniając niedawne ratyfikowanie przez Wietnam Konwencji ONZ w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania oraz Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, jak również długo oczekiwaną wizytę Specjalnego Sprawozdawcy ONZ ds. Wolności Religii lub Przekonań w lipcu 2014 r.,

–  uwzględniając tegoroczne obchody 40 rocznicy zakończenia wojny wietnamskiej,

–  uwzględniając art. 99 ust. 1 akapit drugi Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych (A8-0342/2015),

A.  mając na uwadze, że w 2015 r. przypada 25. rocznica nawiązania stosunków miedzy UE a Wietnamem; mając na uwadze, że stosunki te szybko wykroczyły poza handel i pomoc, osiągając poziom bardziej złożonych relacji;

B.  mając na uwadze, że celem umowy o powszechnym partnerstwie i współpracy jest ustanowienie nowoczesnego i szeroko zakrojonego partnerstwa korzystnego dla obydwu stron, którego podstawą są wspólne interesy i zasady, takie jak równość, wzajemny szacunek, praworządność i prawa człowieka;

C.  mając na uwadze, że UE jest największym rynkiem eksportowym Wietnamu; mając na uwadze, że UE wraz z jej państwami członkowskimi jest największym darczyńcą Wietnamu w ramach oficjalnej pomocy rozwojowej (ODA), a budżet UE na ten cel zostanie podwyższony o 30% do kwoty 400 milionów euro na lata 2014–2020;

D.  mając na uwadze, że władze Wietnamu ogłosiły zniesienie zakazu bezpośrednich inwestycji zagranicznych w 45 sektorach i przyjęły środki mające na celu złagodzenie regulacji dotyczących działalności gospodarczej w kraju z myślą o wsparciu inwestycji zagranicznych;

E.  mając na uwadze, że w ostatnich dziesięcioleciach Wietnam konsekwentnie przyjmował podejście wyraźnie proeuropejskie oraz utrzymywał aktywne stosunki z UE jako członek koordynator ASEAN ds. stosunków i dialogu ASEAN-UE w latach 2012–2015, a także jako gospodarz 132. zgromadzenia Unii Międzyparlamentarnej w Hanoi w dniach 28 marca – 1 kwietnia 2015 r.; mając na uwadze, że działalność Wietnamu jako koordynatora zaowocowała znacznym wzrostem liczby posiedzeń z udziałem UE i ASEAN, a także podniesieniem ich rangi; mając na uwadze, że Wietnam przystąpił do projektu Azjatyckiego Banku Inwestycji Infrastrukturalnych prowadzonego przez Pekin (AIIB);

F.  mając na uwadze, że stosunki UE i ASEAN są złożone i dotyczą szeregu dziedzin, w tym handlu, inwestycji, rozwoju, gospodarki i spraw politycznych; mając na uwadze przyjęcie planu działania z Bandar Seri Begawanu z 2012 r. w celu strategicznego skupienia się na współpracy regionalnej między UE a ASEAN w tych dziedzinach;

G.  mając na uwadze, że dnia 5 października 2015 r. zawarto umowę w sprawie partnerstwa transpacyficznego (TPP) między dwunastoma krajami basenu Oceanu Spokojnego, w tym z Wietnamem, dzięki czemu powstał nowy blok handlowy generujący 36% światowego PKB, co może mieć dalekosiężne skutki dla handlu światowego;

H.  mając na uwadze, że na przestrzeni ostatnich dwóch dekad Wietnam poczynił ogromne postępy w realizacji milenijnych celów rozwoju w obszarze likwidacji ubóstwa, rozwoju gospodarczego, zabezpieczenia społecznego, zatrudnienia, oświaty i ochrony zdrowia;

I.  mając na uwadze, że polityka (odnowy) „doi moi” oraz działania w kierunku utworzenia gospodarki rynkowej przyczyniły się również do pogłębienia się różnic między bogatymi a biednymi; mając na uwadze, że nasiliły się protesty wobec przejmowania przez państwo gruntów i własności; mając jednak na uwadze, że globalna recesja uderzyła w eksporterów wietnamskich, a stopa wzrostu PKB Wietnamu w 2014 r. była jedną z najniższych wartości od zakończenia azjatyckiego kryzysu gospodarczego; mając na uwadze, że Wietnam stoi przed wyzwaniem, jakim jest roczny wzrost siły roboczej o ponad milion osób;

J.  mając na uwadze, że art. 1 ust. 1 umowy o wszechstronnym partnerstwie i współpracy potwierdza przywiązanie do ogólnych zasad prawa międzynarodowego, a także przewiduje „poszanowanie zasad demokracji i praw człowieka” jako zasadniczy element umowy, co jest podstawą wewnętrznej i międzynarodowej polityki obu stron; mając na uwadze, że nadal mają miejsce przypadki aresztowań działaczy praw człowieka w niejasnych okolicznościach oraz że kolejny zjazd Komunistycznej Partii Wietnamu, zaplanowany na styczeń 2016 r., będzie prawdziwym sprawdzianem rzeczywistego poszanowania zasad demokratycznych w Wietnamie;

K.  mając na uwadze, że ograniczenia wolności słowa w internecie i poza nim, wolności prasy i mediów, dostępu do informacji oraz wolności zrzeszania się i zgromadzeń w Wietnamie, jak również wolności wyznania, o których informuje specjalny sprawozdawca ONZ ds. wolności religii lub przekonań, wciąż budzą poważne obawy;

L.  mając na uwadze, że Wietnam jest cenionym przez UE partnerem w negocjacjach w sprawie zmiany klimatu, w ramach których zobowiązał się do redukcji emisji o 8–10% w porównaniu z 2010 r., a także do obniżenia zużycia energii w relacji do PKB o 1–1,5% rocznie w przededniu konferencji klimatycznej ONZ w Paryżu zaplanowanej na listopad 2015 r.;

M.  mając na uwadze, że wielu obywateli europejskich jest pochodzenia wietnamskiego ze względu na więzy historyczne, a także mając na uwadze, że Republika Czeska uznała swoich obywateli pochodzenia wietnamskiego za mniejszość etniczną;

N.  mając na uwadze wzrost napięcia w ostatnim czasie między Chinami a ich krajami ościennymi w regionie Morza Południowochińskiego, w tym Wietnamem, w wyniku jednostronnych działań Chin na spornych obszarach Morza Południowochińskiego, które nie są zgodne z prawem międzynarodowym; mając na uwadze, że eskalacja sporów terytorialnych w tym regionie ma wpływ na kwestie globalne i stanowi poważne zagrożenie dla pokoju, bezpieczeństwa, stabilności i handlu międzynarodowego; mając na uwadze, że ze względów strategicznych UE jest poważnie zainteresowana złagodzeniem tych napięć w trosce o utrzymanie globalnego bezpieczeństwa i stabilną sytuację na najważniejszych szlakach morskich na Morzu Południowochińskim, które są ważne dla handlu prowadzonego przez UE; mając na uwadze, że Wietnam oficjalnie popiera prawne uznanie przez Filipiny Stałego Trybunału Arbitrażowego w Hadze z dniem 16 marca 2015 r. na podstawie Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza (UNCLOS);

O.  mając na uwadze, że jednocześnie Wietnam zacieśnił strategiczną współpracę w dziedzinie bezpieczeństwa i energii ze swoimi azjatyckimi sąsiadami oraz zacieśnia dwustronne stosunki z kluczowymi podmiotami międzynarodowymi, takimi jak USA i Rosja, z powodu odradzających się napięć na Morzu Południowochińskim;

P.  mając na uwadze, że w Wietnamie wciąż jest bardzo dużo pozostałości materiałów wybuchowych po wojnie wietnamskiej, a ludzie i środowisko wciąż cierpią z powodu skutków rozpylenia około 20 milionów galonów tzw. czynnika pomarańczowego (dioksyny);

1.  z zadowoleniem przyjmuje zawarcie umowy o wszechstronnym partnerstwie i współpracy z Wietnamem oraz podkreśla ogromne strategiczne znaczenie Wietnamu jako kluczowego partnera UE w Azji Południowo-Wschodniej i w ASEAN; podkreśla, że umowa ta określa przyszłe stosunki w wielu dziedzinach z myślą o dalszym zacieśnianiu współpracy w odniesieniu do wyzwań o charakterze globalnym i regionalnym, takich jak dobre sprawowanie władzy i walka z korupcją, a także postęp gospodarczy i społeczny, przy uwzględnieniu zasady zrównoważonego rozwoju, kwestii rozbrojenia i broni masowego rażenia oraz walki z terroryzmem; wzywa rządy i parlamenty państw członkowskich do przyspieszenia ratyfikacji tej umowy, by umożliwić jej wejście w życie;

2.  wyraża nadzieję, że zarówno UE, jak i Wietnam skorzystają pod względem ekonomicznym na ratyfikacji umowy o wszechstronnym partnerstwie i współpracy; zwraca uwagę na możliwe skutki przyszłego porozumienia w sprawie handlu i inwestycji na tworzenie miejsc pracy i ograniczenie ubóstwa; wyraża zadowolenie z reform gospodarczych i finansowych podejmowanych przez władze Wietnamu w celu pobudzenia dalszej integracji tego kraju ze światową gospodarką oraz wzywa Wietnam do kontynuacji tych reform; wzywa rząd Wietnamu i UE do dalszej współpracy gospodarczej, handlowej i technologicznej na forach wielostronnych; wyraża zadowolenie z prawie dwukrotnego wzrostu wietnamskiego PKB na mieszkańca od 2010 r.;

3.  podkreśla znaczenie umów o wszechstronnym partnerstwie i współpracy w stosunkach między UE a ASEAN; uważa, że współpracę między UE a ASEAN można zacieśnić w różnych dziedzinach, takich jak rozwój sektora finansowego, przejrzystość i koordynacja polityki makroekonomicznej;

4.  wzywa państwa członkowskie do dostosowania w jak największym stopniu swoich indywidualnych celów w ramach współpracy rozwojowej do celów ustalonych w umowie o wszechstronnym partnerstwie i współpracy, z myślą o osiągnięciu spójności polityki;

5.  wyraża zadowolenie z powodu wczesnego wdrożenia umowy o wszechstronnym partnerstwie i współpracy w dziedzinie handlu, praw człowieka, migracji, bezpieczeństwa regionalnego, energii, nauki i technologii, choć proces ratyfikacji wciąż trwa;

6.  podkreśla, że należy określić jasne wskaźniki i wiążące terminy dotyczące wdrożenia umowy o wszechstronnym partnerstwie i współpracy;

7.  z zadowoleniem przyjmuje zamieszczenie w umowie o wszechstronnym partnerstwie i współpracy artykułów dotyczących wspólnego zaangażowania i współpracy w dziedzinie praw człowieka; wyraża nadzieję, że wzajemnie uzgodnione poszanowanie zasad demokracji i praw człowieka jeszcze bardziej pogłębi długofalowy dialog z rządem Wietnamu w zakresie promowania w szczególności wolności słowa, zrzeszania się i zgromadzeń oraz wolności wyznania zapisanych art. 69 konstytucji wietnamskiej oraz art. 9, 10 i 11 europejskiej konwencji praw człowieka;

8.  podkreśla rolę otwartego internetu oraz technologii informacyjno-komunikacyjnych jako katalizatora oraz źródła możliwości i kreatywności w dziedzinie budowania społeczności, dla społeczeństwa obywatelskiego, a także dla globalnego rozwoju gospodarczego, społecznego, naukowego, kulturalnego i politycznego; zwraca wobec tego uwagę na znaczenie nieograniczonego dostępu do bezpłatnego i otwartego internetu, zarówno z perspektywy gospodarczej i społecznej, jak i z perspektywy praw człowieka;

9.  z zadowoleniem przyjmuje decyzję władz Wietnamu o zniesieniu systemu wizowego dla obywateli pięciu krajów europejskich i uważa, że decyzja ta przyczyni się do zacieśnienia współpracy w turystyce;

10.  z zadowoleniem przyjmuje ogłoszenie przez premiera Wietnamu centralnego planu dotyczącego wdrożenia zaleceń Rady Praw Człowieka zawartych w powszechnym okresowym przeglądzie praw człowieka, jak również strategii reformy sądownictwa, która powinna się zakończyć do 2020 r.;

11.  wyraża zadowolenie z powodu podwyższenia przez UE środków w budżecie na oficjalną pomoc rozwojową dla Wietnamu do 400 mln EUR w latach 2014–2020; wzywa Komisję do inwestowania w lepszą widoczność działań i wsparcia UE w Wietnamie, aby zmaksymalizować strategiczny potencjał tych zasobów;

12.  zachęca UE, by w dalszym ciągu wspierała rozwijanie potencjału Wietnamu, propagując poszanowanie dobrych rządów i praworządności, a także z zadowoleniem przyjmuje fakt, że współpraca UE koncentruje się między innymi na reformach administracji publicznej, w tym opodatkowania, co ma kluczowe znaczenie dla maksymalizacji wewnętrznych możliwości generowania dochodu oraz walki z unikaniem opodatkowania i korupcją, nauki i technologii, transportu, a także planowania i rozwoju miast i regionów;

13.  wzywa Parlament i Komisję do przeanalizowania w ścisłym porozumieniu wszelkich przypadków naruszenia praw człowieka, tak aby zagwarantować należytą kontrolę demokratyczną nad wdrażaniem umowy o wszechstronnym partnerstwie i współpracy; wzywa Komisję, by zadbała o równoczesne, terminowe i właściwe przekazywanie odpowiednich dokumentów Parlamentowi;

14.  z zadowoleniem przyjmuje zamknięcie negocjacji w sprawie umowy o wolnym handlu w ; jest głęboko przekonany, że umowa o wszechstronnym partnerstwie i współpracy oraz umowa o wolnym handlu między UE a Wietnamem muszą przyczyniać się do umacniania praw człowieka w Wietnamie;

15.  pochwala wprowadzenie do przyszłej umowy o wolnym handlu rozdziału poświęconego handlowi i zrównoważonemu rozwojowi, zobowiązania na rzecz podstawowych norm pracy i konwencji MOP, przestrzeganie podstawowych praw pracowniczych przez obie strony oraz zobowiązania, które przyczynią się do ochrony zasobów naturalnych i zrównoważonego zarządzania nimi, zwracając szczególną uwagę na społeczną odpowiedzialność przedsiębiorstw oraz uczciwe i etyczne systemy handlu;

16.  wzywa wiceprzewodniczącą / wysoką przedstawiciel do spełnienia oczekiwań wynikających z nowej umowy oraz do zadbania o to, by strategie polityczne UE i jej państw członkowskich realizowane w kontekście wdrożenia umowy o partnerstwie i współpracy i przyszłej umowy o wolnym handlu z Wietnamem pomogły poprawić sytuację w zakresie poszanowania praw człowieka, praworządności i dobrych rządów; wzywa do budowania zdolności w celu poprawy mechanizmów rozstrzygania skarg składanych przez obywateli i społeczności w kontekście art. 35 umowy o wszechstronnym partnerstwie i współpracy; wzywa rząd wietnamski do zwiększenia zaangażowania społeczeństwa obywatelskiego poprzez udział stowarzyszeń i organizacji pozarządowych w rozwoju politycznym, gospodarczym i społecznym kraju;

17.  wzywa rząd Wietnamu do dokonania konkretnych postępów we wdrażaniu zaleceń Rady Praw Człowieka ONZ zawartych w powszechnym okresowym przeglądzie praw człowieka, począwszy od ustanowienia niezależnego krajowego organu ds. praw człowieka; wzywa Komisję do udzielenia Wietnamowi niezbędnego wsparcia w zakresie budowania zdolności; z zadowoleniem przyjmuje zapewnienie środków finansowych UE w ramach europejskiego instrumentu na rzecz wspierania demokracji i praw człowieka oraz apeluje o kontynuowanie tych inicjatyw z myślą o wspieraniu wysiłków rządu;

18.  w związku z wyborami w 2016 r. apeluje do uczestników XII Kongresu Komunistycznej Partii Wietnamu o umożliwienie obywatelom szerszego uczestnictwa w demokratycznym funkcjonowaniu państwa, zwłaszcza poprzez zezwolenie na zakładanie partii opozycyjnych, ruchów społeczeństwa obywatelskiego i organizacji pozarządowych;

19.  ubolewa, że według szacunków ponad 500 więźniów oczekuje na wykonanie kary śmierci; wzywa rząd Wietnamu do wprowadzenia natychmiastowego moratorium na egzekucje oraz do przyjęcia odpowiednich aktów ustawodawczych w celu zniesienia kary śmierci; z zadowoleniem przyjmuje elementy otwarcia systemu, lecz ubolewa nad przetrzymywaniem w więzieniu obrońców praw człowieka; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje gotowość rządu do ograniczenia liczby przestępstw podlegających karze śmierci oraz wzywa rząd do przejrzystości w kwestii tego, czy egzekucje wciąż się odbywają, a jeżeli tak – na podstawie jakich zarzutów;

20.  przypomina o znaczeniu dialogu prowadzonego przez UE i Wietnam na temat praw człowieka jako kluczowego instrumentu, który należy skutecznie i pragmatycznie wykorzystać, aby zachęcić Wietnam do wdrażania niezbędnych reform i pomóc mu w tym procesie;

21.  wzywa do ratyfikowania Rzymskiego statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego;

22.  zauważa, że przemysł odzieżowy i tekstylny, który zatrudnia ponad 2 mln pracowników, jest największą branżą eksportową Wietnamu, a także wyraża zaniepokojenie brakiem mechanizmów umożliwiających pracownikom obronę swoich praw; podkreśla pozytywny sygnał, jaki zostałby wysłany, gdyby władze Wietnamu miały ratyfikować Konwencję Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP) nr 87 dotyczącą wolności związkowej i ochrony praw związkowych i Konwencję MOP nr 98 dotyczącą stosowania zasad prawa organizowania się i rokowań zbiorowych;

23.  wzywa władze, aby powstrzymały się od tłumienia pokojowych demonstracji korzystających z prawa do wolności wypowiedzi, zrzeszania się i zgromadzeń; w związku z tym wzywa do nowelizacji kodeksu karnego, szczególnie jego art. 79, 87, 88 i 258; zwraca uwagę na amnestię, z jakiej niedawno skorzystało ponad 18 tys. więźniów, i wyraża ubolewanie, że nie objęto nią więźniów politycznych; wciąż jest zaniepokojony faktem, że w wietnamskich więzieniach przebywa ok. 60 więźniów sumienia, w tym obrońcy praw człowieka, dziennikarze, blogerzy, działacze na rzecz prawa do ziemi, robotnicy i działacze zajmujący się ochroną środowiska, którzy zostali skazani na podstawie skróconych procesów za różnego rodzaju przestępstwa, szczególnie za przestępstwa w zakresie wolności słowa i przestępstwa przeciwko państwu; apeluje o ich uwolnienie; zachęca do reformy systemu sądownictwa karnego, w szczególności kodeksu postępowania karnego, w tym zapisów kryminalizujących pokojowe działania ze względu na bezpieczeństwo narodowe; wzywa władze do ustanowienia niezależnego systemu sądownictwa karnego;

24.  wzywa do poszanowania wolności religii oraz położenia kresu dyskryminacji i represjonowaniu mniejszości etnicznych i wyznaniowych, w tym napastowaniu, inwigilowaniu, zastraszaniu, zatrzymaniom, aresztom domowym, fizycznym napaściom i zakazom podróżowania w stosunku do chrześcijan, buddystów oraz wyznawców religii Hòa Hảo i kaodaizmu, a w szczególności do położenia kresu prześladowaniom wspólnot religijnych, takich jak Zjednoczony Kościół Buddystów Wietnamu, chrześcijanie z ludu Degar i buddyści z ludu Khmerów Krom; wzywa do wdrożenia reform w celu poprawy warunków społeczno-gospodarczych mniejszości etnicznych i religijnych; wzywa do przeglądu przepisów regulujących rejestrację grup religijnych; przypomina tragiczny los czcigodnego Thich Quang Do, 87-letniego buddyjskiego dysydenta, który od ponad trzydziestu lat przebywa w areszcie domowym w swoim klasztorze bez postawionych zarzutów, i ponawia apel o jego uwolnienie;

25.  wzywa do natychmiastowej reformy systemu sprawiedliwości, tak aby zapewnić przestrzeganie międzynarodowych zasad sprawiedliwości procesowej, jak przewidziano w art. 10 Powszechnej deklaracji praw człowieka;

26.  ubolewa, że Wietnam jest jednym z krajów, z których pochodzi najwięcej ofiar handlu ludźmi, oraz wyraża zaniepokojenie doniesieniami na temat wysokiej liczby dzieci – zwłaszcza chłopców, których prawo nie chroni przed nadużyciami na tle seksualnym – padających ofiarą prostytucji dziecięcej, handlu ludźmi lub znęcania się; wzywa władze Wietnamu do opracowania surowych i skutecznych przepisów o ochronie dzieci, które chroniłyby wszystkie dzieci bez względu na ich płeć; wzywa Komisję do wsparcia Wietnamu w rozwijaniu zdolności w zakresie polityki migracyjnej oraz zwalczania handlu ludźmi i przestępczości zorganizowanej, w tym również w kontekście polityki zatrudnienia i polityki migracyjnej tego kraju; jest równie zaniepokojony doniesieniami o wykorzystywaniu wietnamskich ofiar handlu ludźmi, w tym nieletnich, w państwach członkowskich; wzywa Komisję do pilnego zadbania o to, aby w pełni wdrożono kluczowe zapisy dotyczące ochrony zawarte w unijnej strategii na rzecz wyeliminowania handlu ludźmi; zachęca rząd Wietnamu i Komisję do rozważenia możliwości powołania na mocy umowy o wszechstronnym partnerstwie i współpracy podkomisji lub specjalnej grupy roboczej ds. handlu ludźmi;

27.  podkreśla wyzwania natury społeczno-gospodarczej, jakie stoją przed Wietnamem, którego obywatele są młodzi i gdzie rośnie skala wewnętrznej migracji do miast;

28.  z zadowoleniem przyjmuje przyjęcie w 2013 r. znowelizowanej ustawy gruntowej, jednak jest wciąż zaniepokojony nadużywaniem praw własności, przymusowymi eksmisjami oraz konfiskowaniem gruntów przez państwo w związku z projektami rozwojowymi, co prowadzi do wywłaszczenia setek tysięcy rolników; apeluje do rządu o wstrzymanie masowego wykupu gruntów rolnych oraz o ustanowienie odpowiednich mechanizmów rozpatrywania skarg;

29.  z zadowoleniem przyjmuje szeroko zakrojone zobowiązania prawne podjęte przez władze Wietnamu w zakresie promowania równouprawnienia płci i zwalczania dyskryminacji, jednak wyraża zaniepokojenie poważnymi problemami związanymi z przemocą domową, handlem kobietami i dziećmi, coraz większym odsetkiem zarażenia wirusem HIV i zachorowań na AIDS wśród kobiet, naruszaniem praw do życia seksualnego i praw reprodukcyjnych; wzywa rząd Wietnamu do kontynuowania reformy rejestru stanu cywilnego i położenia kresu dyskryminacyjnym praktykom, które niekiedy wynikają ze specyfiki systemu kartoteki rodzinnej („Hộ khẩu”), uniemożliwiającego wielu rodzinom, zwłaszcza dzieciom, rejestrację, a tym samym dostęp do edukacji i usług społecznych;

30.  wyraża uznanie dla wiodącej roli Wietnamu w Azji pod względem rozwoju praw osób LGBTI, w szczególności dla niedawno przyjętej ustawy o małżeństwie i rodzinie, która dopuszcza ceremonie ślubne dla par tej samej płci;

31.  podziela obawy rządu Wietnamu, że korupcja stanowi jedno z głównych wyzwań stojących przed tym krajem; apeluje o dokładniejsze badanie sytuacji, w których obywatele demaskujący korupcję są ścigani przez władze; wzywa władze Wietnamu do rzetelnego badania nadużyć popełnionych wobec dziennikarzy, blogerów i osób zgłaszających przypadki naruszenia; ubolewa również nad niewłaściwym stosowaniem przez rząd wietnamski art. 258 kodeksu karnego, zgodnie z którym „nadużywanie wolności demokratycznych” może podlegać karze nawet do siedmiu lat więzienia; zwraca uwagę, że mimo ustawy antykorupcyjnej jedynie w bardzo niewielu przypadkach z powodzeniem udało się wnieść sprawę do sądu, oraz apeluje do rządu o lepsze wdrożenie tej ustawy;

32.  wzywa władze Wietnamu do podejmowania intensywniejszych działań przeciwko korupcji, aby wysłać pozytywny sygnał zagranicznym inwestorom; zauważa, że słaba struktura prawna i system oparty na korupcji prowadzą do braku przewidywalności finansowej oraz stanowią poważna przeszkodę dla inwestycji i działalności gospodarczej;

33.  wyraża głębokie zaniepokojenie katastrofalnym stanem środowiska w Wietnamie, w szczególności zanieczyszczeniem, wylesianiem i niezrównoważoną działalnością wydobywczą, która niszczy całe regiony i szlaki wodne oraz zakłóca życie lokalnych społeczności, a także działalnością wietnamskich przedsiębiorstw za granicą, które przyczyniają się do degradacji środowiska i masowego wykupu gruntów rolnych;

34.  stanowczo wzywa rząd Wietnamu do wprowadzenia środków zapewniających skuteczne egzekwowanie przepisów, tak by chronić środowisko i różnorodność biologiczną, zwłaszcza przed negatywnymi skutkami wylesiania i wydobycia surowców, przy czym środkom tym powinny towarzyszyć jasne, określone w czasie i oparte na wynikach cele w każdym z wymienionych wyżej obszarów; wzywa Komisję do udzielenia niezbędnego wsparcia w zakresie budowania zdolności z myślą o realizacji tego celu;

35.  podkreśla potrzebę przeprowadzenia przez Komisję Rzeki Mekong szerokich wcześniejszych konsultacji oraz dokonania dogłębnej oceny oddziaływania na środowisko, łowiska, źródła utrzymania i sytuację transgraniczną w związku z planami budowy elektrowni wodnej w głównym nurcie Mekongu;

36.  zwraca uwagę, że Ministerstwo Zasobów Naturalnych i Środowiska przyjęło strategię dostosowywania się do zmiany klimatu; zwraca uwagę, że Wietnam jest zaangażowany w rozwój energii z biomasy i energii słonecznej, i z zadowoleniem przyjmuje skoncentrowanie pakietu pomocowego UE na lata 2014–2020 na zrównoważonym rozwoju energii;

37.  wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby w związku ze skutkami wojny wietnamskiej dla zdrowia obywateli i środowiska rozważyły utworzenie funduszu na rzecz wspierania ofiar i weteranów wojennych oraz – wysyłając specjalistyczne misje – zintensyfikowały działania mające na celu usunięcie szkodliwych substancji oraz min z obszarów, na których wciąż mają miejsce wypadki powodujące ofiary, pomimo iż konflikt zakończył się 40 lat temu;

38.  wzywa rząd do zrewidowania decyzji o budowie i eksploatacji pierwszej wietnamskiej elektrowni jądrowej w Ninh;

39.  wyraża zadowolenie, że Wietnam podjął konkretne kroki z myślą o rozwoju wiedzy, badań naukowych i technologii, w celu rozwiązania problemów szkolnictwa wyższego, skłonienia do powrotu Wietnamczyków przebywających za granicą, a także w celu współpracy z europejskimi i amerykańskimi ośrodkami akademickimi, które mogą być pomocne w tym procesie;

40.  wzywa Chiny i zaangażowane państwa ościenne, w tym Wietnam, do zwiększenia wysiłków na rzecz złagodzenia napięć wokół spornych obszarów na Morzu Południowochińskim; jest zdania, że obecna sytuacja może zagrozić istotnym interesom UE w regionie, w tym również w kontekście bezpieczeństwa globalnego i wolności żeglugi na najważniejszych szlakach morskich, które są kluczowe dla handlu UE; podkreśla potrzebę pokojowego rozwiązywania sporów przez budowanie zaufania, dwustronne i regionalne dyskusje oraz w oparciu o prawo międzynarodowe, w tym prawo morza i mediacje z udziałem bezstronnych organów międzynarodowych, takich jak UNCLOS; przypomina, jak ważne jest wypracowanie rozwiązań na bazie współpracy i przy zaangażowaniu wszystkich stron; wzywa Komisję i wiceprzewodniczącą / wysoką przedstawiciel do aktywnego monitorowania sytuacji i poparcia rozwiązania sporu zgodnie z prawem międzynarodowym; z zadowoleniem przyjmuje wspólne oświadczenie przywódców Chin i Wietnamu z kwietnia 2015 r., w którym zobowiązali się oni do pokojowego rozwiązania sporów dotyczących wysp;

41.  z zadowoleniem przyjmuje rolę, jaką odgrywa ASEAN w pokojowym prowadzeniu sporów, zwłaszcza poprzez dążenie do ustanowienia regionalnego kodeksu postępowania;

42.  apeluje o zacieśnienie współpracy parlamentarnej oraz wzmocnienie roli Parlamentu i posiedzeń międzyparlamentarnych jako środków monitorowania wdrożenia umowy o wszechstronnym partnerstwie i współpracy;

43.  uważa, że umowa o wszechstronnym partnerstwie i współpracy z Wietnamem stanowi dla UE szansę na wzmocnienie jej pozycji w Azji i odgrywanie ważniejszej roli w regionie; podkreśla, że umowa ta jest dla UE również szansą na promowanie celów takich jak pokój, praworządność, demokracja, prawa człowieka, bezpieczeństwo na morzu i wspólne korzystanie z zasobów;

44.  podkreśla, że zgodnie z art. 218 ust. 10 TFUE Parlament musi być niezwłocznie i w pełni informowany na wszystkich etapach procedury o negocjacjach umowy o wszechstronnym partnerstwie i współpracy; domaga się, aby obejmowało to przekazywanie Parlamentowi obszernych informacji na piśmie na temat celów, do jakich UE dąży poprzez podejmowane działania i zajmowane stanowiska, zwłaszcza w odniesieniu do rozwoju sytuacji w dziedzinie praw człowieka, wolności wypowiedzi i praworządności w tym kraju; podkreśla ponadto zasadniczą rolę punktów kontaktowych w delegaturach UE dla monitorowania praw człowieka w tym kraju;

45.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych, rządom i parlamentom państw członkowskich oraz rządowi i Zgromadzeniu Narodowemu Wietnamu.

(1) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0467.
(2) Dz.U. L 136 z 7.6.1996, s. 28.
(3) Dz.U. L 144 z 10.6.1980, s. 1.
(4) Dz.U. L 117 z 5.5.1999, s. 31.
(5) Dz.U. C 175 E z 10.7.2008, s. 615.
(6) Dz.U. C 15 E z 21.1.2010, s. 58.
(7) Dz.U. C 285 E z 21.10.2010, s. 76.
(8) Teksty przyjęte, P7_TA(2013)0189.
(9) Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0022.
(10) Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0458.
(11) Teksty przyjęte, P7_TA(2012)0470.
(12) Teksty przyjęte, P7_TA(2013)0274.
(13) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0288.


Dokończenie budowy europejskiej unii gospodarczej i walutowej
PDF 400kWORD 72k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie dokończenia budowy europejskiej unii gospodarczej i walutowej (2015/2936(RSP))
P8_TA(2015)0469B8-1347/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 21 października 2015 r. w sprawie działań na rzecz dokończenia budowy unii gospodarczej i walutowej (COM(2015)0600);

–  uwzględniając decyzję Komisji z dnia 21 października 2015 r. ustanawiającą niezależną doradczą Europejską Radę Budżetową (C(2015)8000),

–  uwzględniając zalecenie Komisji z dnia 21 października 2015 r. dotyczące zalecenia Rady w sprawie ustanowienia w strefie euro krajowych rad ds. konkurencyjności (COM(2015)0601),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 21 października 2015 r. w sprawie planu działania na rzecz bardziej spójnej zewnętrznej reprezentacji strefy euro na forach międzynarodowych (COM(2015)0602),

–  uwzględniając wniosek Komisji z dnia 21 października 2015 r. w sprawie decyzji Rady określającej środki na rzecz stopniowego ustanowienia jednolitej reprezentacji strefy euro w Międzynarodowym Funduszu Walutowym (COM(2015)0603),

–  uwzględniając sprawozdanie zatytułowane „Dokończenie budowy europejskiej unii gospodarczej i walutowej” (sprawozdanie pięciu przewodniczących),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 24 czerwca 2015 r. w sprawie przeglądu ram zarządzania gospodarczego: sytuacja obecna i wyzwania(1),

–  uwzględniając rozporządzenia (UE) nr 1173/2011(2), (UE) nr 1174/2011(3), (UE) nr 1175/2011(4), (UE) nr 1176/2011(5) i (UE) nr 1177/2011(6) oraz dyrektywę 2011/85/EU(7), a także rozporządzenia (UE) nr 472/2013(8) i (UE) nr 473/2013(9) (sześciopak i dwupak),

–  uwzględniając dyrektywę 2014/49/UE w sprawie systemów gwarancji depozytów(10),

–  uwzględniając pytanie skierowane do Komisji na temat dokończenia budowy europejskiej unii gospodarczej i walutowej (O-000152/2015 – B8-1113/2015),

–  uwzględniając art. 128 ust. 5 i art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że w sprawozdaniu pięciu przewodniczących zatytułowanym „Dokończenie budowy europejskiej unii gospodarczej i walutowej” przedstawiono propozycje dotyczące dokończenia budowy europejskiej unii gospodarczej i walutowej;

B.  mając na uwadze, że w rezolucji w sprawie przeglądu ram zarządzania gospodarczego: sytuacja obecna i wyzwania podkreślono konieczność dokonania ambitnych i szybkich postępów w umacnianiu strefy euro;

C.  mając na uwadze, że w dniu 21 października 2015 r. Komisja opublikowała – jako element pierwszego etapu planu działania zawartego w sprawozdaniu pięciu przewodniczących – pakiet, składający się z dwóch komunikatów, zalecenia dotyczącego zalecenia Rady, wniosku w sprawie decyzji Rady i decyzji Komisji, w których określono kolejne działania na rzecz dokończenia budowy unii gospodarczej i walutowej (UGW);

Ocena ogólna

1.  odnotowuje wnioski Komisji mające wzmocnić UGW i – przyznając, że poczyniono pewne kroki w słusznym kierunku – zauważa, iż konieczne będą dalsze działania, aby wyeliminować braki, którymi obecnie cechują się ramy instytucjonalne strefy euro;

2.  zgodnie z tym, co stwierdzono w rezolucji w sprawie przeglądu ram zarządzania gospodarczego: sytuacja obecna i wyzwania, nalega na realizację postanowień sześciopaku i dwupaku, podkreślając, że obowiązujące traktaty i istniejące instrumenty pozwolą na podjęcie pewnych niezbędnych dodatkowych kroków w kierunku dokończenia budowy UWG;

3.  ubolewa, że pakiet opublikowany przez Komisję nie pozostawia wystarczająco wiele miejsca na nadzór parlamentarny i debatę na szczeblu europejskim, które są niezbędne do zapewnienia demokratycznej rozliczalności decyzji podejmowanych w związku z UGW, a co za tym idzie do zapewnienia obywatelskiego poczucia odpowiedzialności za zarządzanie strefą euro;

4.  zwraca się do Komisji, aby w związku z przygotowaniem białej księgi na temat przejścia z etapu 1 do etapu 2 reformy UGW w odpowiednim czasie skonsultowała się z Parlamentem, jak przewidziano w sprawozdaniu pięciu przewodniczących;

Europejski semestr

5.  wzywa Komisję, by zainicjowała negocjacje z Parlamentem, Radą i Eurogrupą, dotyczące porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie europejskiego zarządzania gospodarczego, obejmujące europejski semestr i kontrolę realizacji programu dostosowań makroekonomicznych, zgodnie z tym, co przewidziano w sprawozdaniu pięciu przewodniczących; utrzymuje, że porozumienie międzyinstytucjonalne powinno zapewniać – w ramach traktatów – taką strukturę europejskiego semestru, która umożliwiałaby merytoryczną i regularną kontrolę parlamentarną tego procesu, w szczególności jeśli chodzi o zalecenia dla strefy euro;

Europejska Rada Budżetowa i krajowe rady ds. konkurencyjności

6.  ubolewa, że Komisja postanowiła nie stosować zwykłej procedury ustawodawczej do decyzji w sprawie krajowych rad ds. konkurencyjności oraz wzywa Komisję, aby sporządziła wniosek ustawodawczy w tej sprawie;

7.  podkreśla, że jako organ doradczy Komisji Europejska Rada Budżetowa powinna odpowiadać przed Parlamentem oraz że w związku z tym jej oceny powinny być dostępne publicznie i przejrzyste;

Zewnętrzna reprezentacja strefy euro

8.  zwraca się do Komisji o dopilnowanie, aby reprezentacja strefy euro na forum międzynarodowym podlegała demokratycznej kontroli Parlamentu;

o
o   o

9.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji.

(1) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0238.
(2) Dz.U. L 306 z 23.11.2011, s. 1.
(3) Dz.U. L 306 z 23.11.2011, s. 8.
(4) Dz.U. L 306 z 23.11.2011, s. 12.
(5) Dz.U. L 306 z 23.11.2011, s. 25.
(6) Dz.U. L 306 z 23.11.2011, s. 33.
(7) Dz.U. L 306 z 23.11.2011, s. 41.
(8) Dz.U. L 140 z 27.5.2013, s. 1.
(9) Dz.U. L 140 z 27.5.2013, s. 11.
(10) Dz.U. L 173 z 12.6.2014, s. 149.


Roczne sprawozdanie dotyczące praw człowieka i demokracji na świecie za rok 2014 oraz polityka UE w tym zakresie
PDF 661kWORD 289k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie rocznego sprawozdania dotyczącego praw człowieka i demokracji na świecie za rok 2014 oraz polityki UE w tym zakresie (2015/2229(INI))
P8_TA(2015)0470A8-0344/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka (PDPC) oraz inne traktaty i instrumenty Organizacji Narodów Zjednoczonych dotyczące praw człowieka, w szczególności Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych oraz Międzynarodowy pakt praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych, przyjęte w Nowym Jorku w dniu 16 grudnia 1966 r.,

–  uwzględniając Konwencję ONZ o prawach dziecka oraz rezolucję Parlamentu Europejskiego z dnia 27 listopada 2014 r. w sprawie 25. rocznicy przyjęcia Konwencji ONZ o prawach dziecka(1),

–  uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej,

–  uwzględniając europejską konwencję praw człowieka,

–  uwzględniając art. 2, 3, 8, 21 i 23 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE),

–  uwzględniając strategiczne ramy i plan działania UE dotyczące praw człowieka i demokracji, przyjęte przez Radę do Spraw Zagranicznych w dniu 25 czerwca 2012 r.(2),

–  uwzględniając wytyczne Unii Europejskiej w sprawie praw człowieka,

–  uwzględniając wytyczne UE w sprawie praw człowieka dotyczących wolności wypowiedzi w internecie i poza nim, przyjęte przez Radę do Spraw Zagranicznych w dniu 12 maja 2014 r.(3),

–  uwzględniając wytyczne UE dotyczące propagowania i ochrony wolności religii lub przekonań(4),

–  uwzględniając wytyczne dla delegacji międzyparlamentarnych Parlamentu Europejskiego dotyczące wspierania praw człowieka i demokracji podczas wizyt w państwach spoza Unii Europejskiej(5),

–  uwzględniając roczne sprawozdanie UE dotyczące praw człowieka i demokracji na świecie w 2014 r., przyjęte przez Radę w dniu 22 czerwca 2015 r.(6),

–  uwzględniając przyjęty przez Radę w dniu 20 lipca 2015 r. plan działania UE dotyczący praw człowieka i demokracji na lata 2015–2019(7),

–  uwzględniając plan działania w sprawie równości płci oraz wzmocnienia pozycji kobiet: przekształcanie życia kobiet i dziewcząt poprzez działania w ramach stosunków zewnętrznych UE na lata 2016–2020 (GAPII), przyjęty przez Radę w dniu 26 października 2015 r.(8),

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 14 maja 2012 r. – „Zwiększanie wpływu unijnej polityki rozwoju: program działań na rzecz zmian”(9),

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 5 grudnia 2014 r. w sprawie promowania i ochrony praw dziecka(10),

–  uwzględniając decyzję Rady (WPZiB) 2015/260 z dnia 17 lutego 2015 r. przedłużającą mandat Specjalnego Przedstawiciela Unii Europejskiej ds. Praw Człowieka(11),

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 26 maja 2015 r. w sprawie płci w kontekście rozwoju(12),

–  uwzględniając rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1325 z dnia 31 października 2000 r. w sprawie kobiet, pokoju i bezpieczeństwa(13),

–  uwzględniając wydawane w trybie pilnym rezolucje w sprawie naruszeń praw człowieka, zasad demokracji i praworządności,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 17 czerwca 2010 r. w sprawie polityki Unii Europejskiej na rzecz obrońców praw człowieka(14),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 7 lipca 2011 r. w sprawie polityk zewnętrznych UE na rzecz demokratyzacji(15),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 11 grudnia 2012 r. w sprawie strategii wolności cyfrowej w polityce zagranicznej UE(16),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 czerwca 2013 r. w sprawie wolności prasy i mediów na świecie(17),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 października 2013 r. w sprawie korupcji w sektorze publicznym i prywatnym: wpływ na prawa człowieka w krajach trzecich(18),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 października 2013 r. w sprawie dyskryminacji ze względu na przynależność kastową(19),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 marca 2014 r. w sprawie priorytetów UE na 25. sesję Rady Praw Człowieka ONZ(20),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie priorytetów UE w Radzie Praw Człowieka ONZ w 2015 r.(21),

–  uwzględniając swoje zalecenie dla Rady z dnia 2 kwietnia 2014 r. w sprawie 69. sesji Zgromadzenia Ogólnego Organizacji Narodów Zjednoczonych(22),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie wykorzenienia tortur na świecie(23),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie rocznego sprawozdania dotyczącego praw człowieka i demokracji na świecie za rok 2013 oraz polityki Unii Europejskiej w tym zakresie(24),

–  uwzględniając swoją rezolucję z 9 lipca 2015 r. w sprawie przeglądu europejskiej polityki sąsiedztwa(25),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 września 2015 r. w sprawie „Prawa człowieka a technologia: wpływ systemów inwigilacji i nadzoru na prawa człowieka w państwach trzecich”(26),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 września 2015 r. w sprawie migracji i uchodźców w Europie(27),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 października 2015 r. w sprawie odnowienia planu działania UE w zakresie równości płci i wzmacniania pozycji kobiet w kontekście rozwoju(28),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 października 2015 r. w sprawie kary śmierci(29),

–  uwzględniając komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów z dnia 8 października 2014 r. pt. „Strategia rozszerzenia i najważniejsze wyzwania w latach 2014–2015”(30),

–  uwzględniając wspólny komunikat wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa i Komisji do Rady Europejskiej, Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego oraz Komitetu Regionów z dnia 8 marca 2011 r. pt. „Partnerstwo na rzecz demokracji i wspólnego dobrobytu z południowym regionem Morza Śródziemnego”(31),

–  uwzględniając wspólny komunikat wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa i Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego oraz Komitetu Regionów z dnia 25 maja 2011 r. pt. „Nowa koncepcja działań w obliczu zmian zachodzących w sąsiedztwie”(32),

–  uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z dnia 30 kwietnia 2014 r. zatytułowany „Podejście oparte na prawach, obejmujące wszystkie prawa człowieka, na rzecz unijnej współpracy rozwojowej”(SWD(2014)0152),

–  uwzględniając rezolucję Rady Praw Człowieka ONZ z dnia 26 czerwca 2014 r. wzywającą do utworzenia międzyrządowej grupy roboczej o nieograniczonym składzie, której rolą będzie opracowanie prawnie wiążącego międzynarodowego instrumentu w celu uregulowania, w ramach międzynarodowego prawa dotyczącego praw człowieka, działalności spółek międzynarodowych i innych przedsiębiorstw(33),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 9 lipca 2015 r. w sprawie nowego podejścia UE do praw człowieka i demokracji – ocena działalności Europejskiego Funduszu na rzecz Demokracji (EED) od początku jego utworzenia(34),

–  uwzględniając roczne sprawozdanie UNFPA UNICEF za 2014 r. w sprawie wspólnego programu dotyczącego okaleczania żeńskich narządów płciowych(35),

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych, a także opinie Komisji Rozwoju oraz Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia (A8-0344/2015),

A.  mając na uwadze, że art. 21 TUE zobowiązuje UE do rozwijania wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa (WPZiB) zgodnie z zasadami demokracji, państwa prawa, powszechności i niepodzielności praw człowieka i podstawowych wolności, poszanowania godności ludzkiej, zasad równości i solidarności oraz poszanowania Karty Narodów Zjednoczonych, Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz prawa międzynarodowego;

B.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 6 TUE Unia Europejska przystępuje do europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności;

C.  mając na uwadze, że poszanowanie praw człowieka, ich propagowanie, niepodzielność, ochrona i powszechność muszą stanowić fundamenty polityki zewnętrznej UE;

D.  mając na uwadze, że większa spójność między polityką wewnętrzną i zewnętrzną UE, a także między poszczególnymi strategiami polityki zewnętrznej UE, stanowi konieczny wymóg udanej i skutecznej polityki UE w dziedzinie praw człowieka; mając na uwadze, że większa spójność powinna umożliwiać UE szybszą reakcję na naruszenia praw człowieka w ich początkowej fazie;

E.  mając na uwadze, że zaangażowanie UE na rzecz skutecznego multilateralizmu, w którym centralne miejsce zajmuje ONZ, stanowi integralną część zewnętrznej polityki Unii i jest wynikiem przekonania, iż wielostronny system oparty na uniwersalnych zasadach i wartościach może najlepiej uporać się z globalnymi kryzysami, wyzwaniami i zagrożeniami;

F.  mając na uwadze, że poszanowanie praw człowieka jest obecnie na całym świecie kwestionowane i zagrożone; mając na uwadze, że wiele reżimów autorytarnych poważnie kwestionuje powszechność praw człowieka, zwłaszcza na forach wielostronnych;

G.  mając na uwadze, że ponad połowa ludności na świecie wciąż żyje w reżimach niedemokratycznych i represyjnych oraz że w ostatnich latach globalny poziom wolności stale spada; mając na uwadze, że brak poszanowania dla praw człowieka przynosi straty dla społeczeństwa oraz jednostki;

H.  mając na uwadze, że na całym świecie podejmuje się liczne próby ograniczenia przestrzeni społeczeństwa obywatelskiego, w tym w Radzie Praw Człowieka ONZ;

I.  mając na uwadze, że oprócz organizowania wolnych wyborów demokratyczne rządy charakteryzują się między innymi przejrzystym sprawowaniem rządów, poszanowaniem rządów prawa, wolnością słowa, poszanowaniem praw człowieka, istnieniem niezależnego systemu wymiaru sprawiedliwości, poszanowaniem prawa międzynarodowego i porozumień międzynarodowych oraz wytycznych w zakresie poszanowania praw człowieka;

J.  mając na uwadze, że podczas ogłaszania nowego wspólnego planu działania dotyczącego praw człowieka i demokracji wiceprzewodnicząca Komisji/wysoka przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oświadczyła, że prawa człowieka będą jednym z głównych priorytetów jej kadencji oraz kompasem wyznaczającym kierunek we wszystkich stosunkach z instytucjami UE, a także z państwami trzecimi, organizacjami międzynarodowymi i społeczeństwem obywatelskim; mając na uwadze, że okresowy przegląd planu działania dotyczącego praw człowieka i demokracji ma zostać przeprowadzony w 2017 r., co zbiegnie się z okresowym przeglądem zewnętrznych instrumentów finansowych, który powinien przyczynić się do zwiększenia spójności działań zewnętrznych UE;

K.  mając na uwadze, że Europejska Służba Działań Zewnętrznych (ESDZ), Komisja, Rada i państwa członkowskie są odpowiedzialne za wdrażanie nowego planu działania; mając na uwadze, że misje UE i przedstawicielstwa UE w państwach trzecich mogą odgrywać znaczącą rolę wspomagającą w udanej realizacji planu działania;

L.  mając na uwadze, że należy zapewnić odpowiednie zasoby, a także jak najskuteczniejsze wykorzystanie tych zasobów w celu jeszcze aktywniejszego propagowania praw człowieka i demokracji w państwach trzecich;

M.  mając na uwadze, że UE powinna zrobić więcej, aby zbadać wpływ prowadzonej przez siebie polityki na prawa człowieka, zmaksymalizować pozytywne skutki, zapobiegać negatywnym skutkom oraz je łagodzić, a także zwiększyć dostęp do środków odwoławczych dla poszkodowanej ludności;

N.  mając na uwadze, że współpraca z przywódcami i władzami państw trzecich – na wszystkich dwu- i wielostronnych forach – jest jednym z najbardziej skutecznych narzędzi służących rozwiązywaniu problemów w dziedzinie praw człowieka w państwach trzecich; mając na uwadze, że organizacje społeczeństwa obywatelskiego w państwach trzecich są kluczowymi partnerami w procesie kształtowania i wdrażania polityki UE w dziedzinie praw człowieka;

O.  mając na uwadze, że UE uznaje bliską współpracę ze społeczeństwem obywatelskim i obrońcami praw człowieka w państwach trzecich za jeden ze swoich głównych priorytetów w walce z naruszeniami praw człowieka;

P.  mając na uwadze, że współpraca międzynarodowa powinna odgrywać większą rolę we wzmacnianiu poszanowania praw podstawowych i skutecznym nadzorze parlamentarnym służb wywiadowczych z wykorzystaniem technologii cyfrowego nadzoru;

Q.  mając na uwadze, że UE i jej państwa członkowskie są lojalnymi sojusznikami Międzynarodowego Trybunału Karnego od momentu jego utworzenia, udzielając mu wsparcia finansowego, politycznego, dyplomatycznego i logistycznego i jednocześnie propagując powszechność statutu rzymskiego i broniąc jego integralności w celu zwiększenia niezawisłości Trybunału;

R.  mając na uwadze, że polityka wspierania praw człowieka i demokracji powinna być uwzględniana we wszystkich pozostałych unijnych strategiach politycznych posiadających wymiar zewnętrzny, takich jak polityka dotycząca rozwoju, migracji, bezpieczeństwa, zwalczania terroryzmu, rozszerzenia i handlu, tak aby w dalszym ciągu propagować poszanowanie praw człowieka;

S.  mając na uwadze, że art. 207 TFUE stanowi, iż polityka handlowa UE prowadzona jest zgodnie z zasadami i celami działań zewnętrznych Unii;

T.  mając na uwadze, że różne formy migracji stanowią dla unijnej polityki zewnętrznej duże wyzwanie, które wymaga natychmiastowych, skutecznych i trwałych rozwiązań, aby zagwarantować przestrzeganie praw osób będących w potrzebie, np. uciekających przed wojną i przemocą, przy poszanowaniu wartości europejskich oraz międzynarodowych standardów praw człowieka;

U.  mając na uwadze, że gospodarka światowa przechodzi kryzys który może oddziaływać na prawa gospodarcze i społeczne, a także na warunki życia ludności (wzrost poziomu bezrobocia i ubóstwa, nierówności i niepewność zatrudnienia, spadek jakości usług oraz ograniczony dostęp do nich), a co za tym idzie na jej samopoczucie;

V.  mając na uwadze, że wolność myśli, sumienia, wyznania i przekonań powinna stać się – w oparciu o powszechne i niepodzielne wartości – jednym z priorytetów UE, który musi być bezwarunkowo wspierany; mając na uwadze, że prawa te są nadal powszechnie zagrożone, a liczba ich naruszeń zdecydowanie wzrosła;

W.  mając na uwadze, że powszechne zniesienie kary śmierci pozostaje dla UE jednym z priorytetów jej zewnętrznej polityki dotyczącej praw człowieka; mając na uwadze, że w czerwcu 2016 r. w Oslo (Norwegia) ma się odbyć 6. Światowy Kongres przeciwko Karze Śmierci;

X.  mając na uwadze, że dzieci, kobiety i osoby należące do mniejszości stoją w obliczu rosnących i konkretnych zagrożeń, aktów przemocy i przemocy seksualnej, zwłaszcza na terenach objętych wojną;

Y.  mając na uwadze przyznanie Nagrody im. Sacharowa w 2014 r. dr Denisowi Mukwege za jego niesłabnące starania podejmowane w charakterze lekarza i obrońcy praw człowieka, w imieniu ofiar przemocy seksualnej i okaleczania narządów płciowych; mając na uwadze, że okaleczanie żeńskich narządów płciowych stanowi rażące naruszenie praw kobiet i dzieci; mając na uwadze, że jest absolutnie konieczne, aby walka z okaleczaniem narządów płciowych i z przemocą seksualną stanowiła kluczowy element unijnej polityki zewnętrznej i polityki w dziedzinie praw człowieka;

Z.  mając na uwadze, że według szacunków w 2014 r. 230 milionów dzieci żyjących obecnie w krajach i na obszarach dotkniętych konfliktami zbrojnymi było narażonych na skrajną przemoc i traumę, a także przymusowo rekrutowanych i celowo atakowanych przez ugrupowania ekstremistyczne;

AA.  mając na uwadze, że art. 25 PDPC uznaje prawo każdego człowieka do „stopy życiowej zapewniającej zdrowie i dobrobyt jego i jego rodziny”, w ramach którego matka i dziecko mają prawo do specjalnej opieki i pomocy, włączając w to opiekę lekarską; mając na uwadze, że rezolucja Rady Praw Człowieka nr 26/28(36) zawiera apel o zwołanie kolejnego posiedzenia forum społecznego rady, które powinno skoncentrować się na kwestii dostępu do leków w kontekście prawa każdej osoby do jak najwyższego osiągalnego poziomu zdrowia fizycznego i psychicznego; mając na uwadze, że konstytucja Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) stanowi, iż „korzystanie z najwyższego osiągalnego poziomu zdrowia jest jednym z podstawowych praw każdej istoty ludzkiej bez różnicy rasy, religii, przekonań politycznych, warunków ekonomicznych lub społecznych”;

AB.  mając na uwadze, że zmiana klimatu ma wpływ na dostęp do wody, zasobów naturalnych i żywności;

AC.  mając na uwadze, że zamierzone i systematyczne niszczenie wartościowych stanowisk archeologicznych stanowiących część światowego dziedzictwa przez grupy terrorystyczne i grupy bojowników ma na celu destabilizację ludności i pozbawienie jej kulturowej tożsamości oraz powinno być postrzegane nie tylko jako zbrodnia wojenna, ale również jako zbrodnia przeciwko ludzkości;

Uwagi ogólne

1.  wyraża głębokie zaniepokojenie faktem, że prawa człowieka i wartości demokratyczne, takie jak wolność wypowiedzi, myśli, sumienia i wyznania oraz wolność zrzeszania się i zgromadzeń, są w wielu częściach świata coraz bardziej zagrożone, szczególnie w reżimach autorytarnych; ponadto wyraża głębokie zaniepokojenie kurczeniem się przestrzeni publicznej dla społeczeństwa obywatelskiego oraz rosnącą liczbą ataków na obrońców praw człowieka na świecie;

2.  wzywa UE i państwa członkowskie do zwiększenia starań, by prawa człowieka i wartości demokratyczne leżały u podstaw ich stosunków zewnętrznych, do czego zobowiązały się w TUE; zwraca uwagę, że UE powinna podejmować odpowiednie środki przy rozpatrywaniu przypadków poważnych naruszeń praw człowieka w państwach trzecich, zwłaszcza w przypadku reżimów autorytarnych, w tym również poprzez stosunki handlowe, energetyczne oraz stosunki w dziedzinie bezpieczeństwa;

3.  ponownie podkreśla kluczowe znaczenie zapewnienia większej spójności między wewnętrzną i zewnętrzną polityką UE w odniesieniu do poszanowania praw człowieka i wartości demokratycznych; podkreśla w tym kontekście, że choć niniejsze sprawozdanie dotyczy polityki zewnętrznej UE na rzecz postępu w dziedzinie praw człowieka, Parlament przyjmuje także sporządzane przez Komisję Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych roczne sprawozdanie dotyczące sytuacji w zakresie praw podstawowych w Unii Europejskiej; podkreśla także znaczenie większej konsekwencji i spójności oraz unikania podwójnych standardów w polityce zewnętrznej UE i wszystkich jej instrumentach;

4.  wzywa UE i państwa członkowskie do skutecznego zmierzenia się z wewnętrznymi wyzwaniami w dziedzinie praw człowieka, takimi jak sytuacja Romów, traktowanie uchodźców i migrantów, dyskryminacja osób LGBTI, rasizm, przemoc wobec kobiet, warunki panujące w więzieniach i wolność mediów w państwach członkowskich, w celu zachowania wiarygodności i spójności swojej zewnętrznej polityki dotyczącej praw człowieka;

5.  podkreśla znaczenie zapewnienia spójności polityki UE w przypadkach okupacji lub aneksji terytorium; przypomina, że we wszystkich takich przypadkach UE powinna kierować się międzynarodowym prawem humanitarnym;

6.  zdecydowanie sprzeciwia się aneksji, okupacji i kolonizacji terytoriów oraz podkreśla niezbywalne prawo narodów do samostanowienia;

7.  uważa, że w celu wywiązania się ze zobowiązania do propagowania praw człowieka i demokracji na świecie UE i państwa członkowskie muszą przemawiać jednym i spójnym głosem oraz dopilnować, aby ich przekaz został usłyszany;

8.  ponadto podkreśla, ze należy zacieśnić współpracę między Komisją, Radą, ESDZ, Parlamentem i delegaturami UE, tak aby zwiększyć ogólną spójność unijnej polityki w dziedzinie praw człowieka i demokracji oraz nadać jej bardziej centralny charakter wśród wszystkich unijnych strategii politycznych posiadających wymiar zewnętrzny, w szczególności w dziedzinach dotyczących rozwoju, bezpieczeństwa, zatrudnienia, migracji, handlu i technologii;

9.  wzywa UE do ulepszenia i usystematyzowania pełnego zakresu wpływu jej polityki na prawa człowieka oraz do dopilnowania, aby te analizy posłużyły następnie do przeformułowania unijnej polityki; apeluje do UE o opracowanie bardziej efektywnych mechanizmów w celu maksymalizacji pozytywnego wpływu jej polityki na prawa człowieka, zapobiegania negatywnym skutkom oraz ich łagodzenia i zwiększenia dostępu do środków odwoławczych dla poszkodowanej ludności;

10.  zwraca uwagę na swoje długoterminowe zobowiązanie do wspierania praw człowieka i propagowania wartości demokratycznych, które znajduje odzwierciedlenie m.in. w przyznawaniu co roku Nagrody im. Sacharowa za wolność myśli, pracach Podkomisji Praw Człowieka i w przeprowadzanych co miesiąc debatach plenarnych oraz wydawanych rezolucjach w sprawie naruszeń praw człowieka, demokracji i praworządności;

11.  wyraża głębokie zaniepokojenie świadomym i systematycznym niszczeniem i łupieniem wartościowych stanowisk archeologicznych stanowiących część światowego dziedzictwa, mającym na celu destabilizację populacji i podważenie jej kulturowej tożsamości przez grupy terrorystyczne i grupy bojowników, które finansują akty przemocy ze środków pochodzących z nielegalnego handlu skradzionymi dziełami sztuki; wzywa zatem Komisję, by we współpracy z ONZ i UNESCO zwalczała nielegalny handel wartościowymi dziełami sztuki pochodzącymi z terenów ogarniętych wojną oraz opracowały inicjatywy mające na celu ochronę dziedzictwa kulturowego na takich terenach; wzywa Komisję, by uznała świadome niszczenie wspólnego dziedzictwa ludzkości za zbrodnię przeciwko ludzkości oraz podjęła odpowiednie kroki prawne;

Instrumenty polityki UE na rzecz propagowania praw człowieka i demokracji na całym świecie

Roczne sprawozdanie UE na temat praw człowieka i demokracji na świecie

12.  wyraża zadowolenie z przyjęcia rocznego sprawozdania UE dotyczącego praw człowieka i demokracji w 2014 r.; uważa, że roczne sprawozdanie jest nieodzownym narzędziem służącym kontroli, komunikacji i debacie na temat polityki UE w dziedzinie praw człowieka, demokracji i praworządności na świecie; wzywa ESDZ i Komisję, by zapewniły kompleksowe działania następcze w związku z kwestiami poruszonymi w rocznym sprawozdaniu, w tym również konkretne propozycje mające na celu rozwiązanie tych problemów, a także większą spójność poszczególnych sprawozdań dotyczących zewnętrznej polityki UE w dziedzinie praw człowieka i demokracji;

13.  ponawia swoje zaproszenie skierowane do wiceprzewodniczącej / wysokiej przedstawiciel do udziału w debacie z posłami do Parlamentu Europejskiego podczas dwóch posiedzeń plenarnych w roku, z których jedno byłoby organizowane w czasie przedstawiania rocznego sprawozdania UE, a drugie – w odpowiedzi na sprawozdanie Parlamentu; podkreśla, że pisemne odpowiedzi Komisji i ESDZ na rezolucję Parlamentu w sprawie rocznego sprawozdania dotyczącego praw człowieka i demokracji odgrywają istotną rolę w stosunkach międzyinstytucjonalnych, ponieważ umożliwiają podejmowanie systematycznych i pogłębionych działań następczych dotyczących wszystkich kwestii poruszonych przez Parlament;

14.  wyraża uznanie dla ESDZ i Komisji w związku z przedstawieniem przez nie wyczerpujących sprawozdań dotyczących działań podjętych przez UE w dziedzinie praw człowieka i demokracji w 2014 r.; uważa jednak, że można poprawić obecny format rocznego sprawozdania dotyczącego praw człowieka i demokracji, proponując lepszy przegląd konkretnego wpływu działań UE na prawa człowieka i demokrację w państwach trzecich oraz postępów osiągniętych w tej dziedzinie, a także format bardziej przyjazny dla czytelnika; ponadto wzywa do informowania o działaniach podjętych w odpowiedzi na rezolucje Parlamentu dotyczące przypadków naruszenia praw człowieka, demokracji i praworządności;

15.  zaleca w związku z tym, aby ESDZ przyjęła bardziej analityczne podejście podczas sporządzania projektu rocznego sprawozdania, jednocześnie kontynuując składanie sprawozdań na temat wdrażania strategicznych ram i planu działania UE; uważa, że w rocznym sprawozdaniu nie należy wyłącznie podkreślać osiągnięć UE i najlepszych praktyk w tej dziedzinie, ale powinno się także wskazać, jakie wyzwania i ograniczenia UE napotyka podczas swoich wysiłków na rzecz propagowania praw człowieka i demokracji w krajach trzecich oraz jakie wnioski można wyciągnąć w celu podjęcia konkretnych działań w kolejnych latach;

16.  podtrzymuje swoje stanowisko, że sprawozdania krajowe przedstawiane w rocznym sprawozdaniu powinny być mniej opisowe i statyczne, a w zamian powinny w większym stopniu uwzględniać wdrażanie strategii krajowych w dziedzinie praw człowieka oraz zawierać całościowy przegląd wpływu działań UE na sytuację w poszczególnych krajach;

Ramy strategiczne i (nowy) plan działania UE w dziedzinie praw człowieka i demokracji

17.  ponownie wyraża swój pogląd, że przyjęcie ram strategicznych UE i pierwszego planu działania w dziedzinie praw człowieka i demokracji w 2012 r. stanowiło dla UE ważny krok na rzecz włączenia kwestii praw człowieka i demokracji bez żadnych wyjątków w stosunki zewnętrzne Unii z resztą świata;

18.  z zadowoleniem odnosi się do przyjęcia przez Radę w lipcu 2015 r. nowego Planu działania UE dotyczącego praw człowieka i demokracji na lata 2015–2019; wyraża uznanie dla ESDZ w związku z przeprowadzonymi przez nią konsultacjami z Komisją, Parlamentem, państwami członkowskimi, społeczeństwem obywatelskim oraz organizacjami regionalnymi i międzynarodowymi podczas dokonywania oceny pierwszego planu działania i sporządzania nowego;

19.  z zadowoleniem przyjmuje odnowione zobowiązanie UE do propagowania i ochrony praw człowieka oraz wspierania demokracji na całym świecie; odnotowuje, że plan działania ma na celu umożliwienie UE przyjęcia bardziej ukierunkowanego, systematycznego i skoordynowanego podejścia w dziedzinie praw człowieka i demokracji, a także zwiększenie wpływu unijnej polityki i jej narzędzi w poszczególnych krajach; popiera w tym kontekście priorytetowe traktowanie pięciu strategicznych obszarów działania;

20.  wzywa wiceprzewodniczącą / wysoką przedstawiciel, ESDZ, Komisję, Radę i państwa członkowskie do zapewnienia skutecznego i spójnego wdrożenia nowego planu działania; zwraca w szczególności uwagę na znaczenie zwiększenia skuteczności i maksymalizacji lokalnego oddziaływania narzędzi wykorzystywanych przez UE do wspierania poszanowania praw człowieka i demokracji na świecie; podkreśla konieczność zapewnienia szybkiej i odpowiedniej reakcji na naruszenia praw człowieka; ponownie podkreśla znaczenie zintensyfikowania wysiłków mających prowadzić do uwzględniania kwestii praw człowieka i demokracji we wszystkich działaniach zewnętrznych UE, w tym na wysokim szczeblu politycznym;

21.  podkreśla, że aby zrealizować ambitne cele określone w nowym planie działania, UE musi wygospodarować wystarczające zasoby i zapewnić zaplecze wiedzy fachowej zarówno pod względem zasobów kadrowych w delegaturach i siedzibach głównych, jak i pod względem środków finansowych dostępnych na potrzeby projektów;

22.  ponawia swoje stanowisko, że potrzebne są trwałe porozumienie i większa koordynacja między państwami członkowskimi i instytucjami UE w celu spójnego i konsekwentnego posuwania naprzód agendy w dziedzinie praw człowieka i demokracji; przypomina, że plan działania dotyczy zarówno UE, jak i państw członkowskich; w związku z tym zdecydowanie podkreśla, że państwa członkowskie powinny bez wyjątku wziąć na siebie większą odpowiedzialność za wdrażanie planu działania i ram strategicznych UE oraz wykorzystywać je jako swój własny program działań na rzecz wspierania praw człowieka i demokracji w stosunkach dwu- i wielostronnych; z zadowoleniem odnotowuje planowaną okresową ocenę nowego planu działania oraz podkreśla znaczenie szeroko zakrojonych konsultacji mających na celu systematyczne przedstawianie wyników uzyskanych w procesie uwzględniania praw człowieka we wszystkich obszarach polityki UE;

23.  wzywa w związku z tym Radę do Spraw Zagranicznych do regularnego podnoszenia w dyskusji tematów dotyczących demokracji i praw człowieka; ponawia swój apel skierowany do Rady do Spraw Zagranicznych o organizowanie co roku debaty publicznej poświęconej działaniom UE w dziedzinie praw człowieka i demokracji;

24.  wyraża uznanie dla ESDZ i Komisji w związku z przedłożonymi przez nie sprawozdaniami dotyczącymi wdrożenia pierwszego planu działania oraz oczekuje, że taka sprawozdawczość będzie kontynuowana w ramach nowego planu działania; przypomina ponadto swoją determinację, aby brać bezpośredni udział we wdrażaniu nowego planu działania i w związanych z tym konsultacjach;

25.  wzywa wiceprzewodniczącą / wysoką przedstawiciel do opracowania we współpracy z pozostałymi komisarzami projektu programu, który będzie uwzględniał problematykę praw człowieka w ramach rozmaitych działań UE, zwłaszcza w obszarach dotyczących rozwoju, migracji, środowiska naturalnego, zatrudnienia, ochrony danych w internecie, handlu, inwestycji, technologii i przedsiębiorczości;

Przegląd innych instrumentów polityki UE

Mandat Specjalnego Przedstawiciela UE ds. Praw Człowieka

26.  przypomina znaczenie mandatu specjalnego przedstawiciela UE (SPUE) ds. praw człowieka w zwiększaniu widoczności i skuteczności UE w zakresie ochrony i wspierania praw człowieka i zasad demokratycznych na całym świecie; wyraża uznanie dla obecnie sprawującego tę funkcję w związku z jego znaczącymi osiągnięciami i udziałem w regularnych wymianach poglądów z Parlamentem i społeczeństwem obywatelskim;

27.  z zadowoleniem przyjmuje przedłużenie mandatu SPUE do lutego 2017 r. oraz ponawia swój apel o przekształcenie tego mandatu w mandat stały; w związku z tym wzywa do rewizji tego mandatu, aby przyznać SPUE uprawnienia do inicjatywy własnej, zapewnić odpowiedni personel i zasoby finansowe oraz umożliwić publiczne wypowiadanie się, zdawanie sprawozdań z wizyt w krajach trzecich oraz przedstawianie stanowiska UE w kwestiach związanych z prawami człowieka, tak aby wzmocnić rolę SPUE, zwiększając jego widoczność i skuteczność;

28.  ponawia swój apel do Rady o uwzględnienie w mandacie specjalnych przedstawicieli UE w poszczególnych regionach geograficznych wymogu ścisłej współpracy ze SPUE ds. praw człowieka;

Krajowe strategie w dziedzinie praw człowieka i rola delegatur UE

29.  odnotowuje, że w wyniku zgodnych działań delegatur UE, unijnych instytucji i państw członkowskich 132 krajowe strategie w dziedzinie praw człowieka otrzymały poparcie Komitetu Politycznego i Bezpieczeństwa; ponawia swoje poparcie dla celu wspomnianych strategii, którym jest dopasowanie działań UE w każdym kraju do jego szczególnej sytuacji i potrzeb; wskazuje na konieczność bieżącej oceny krajowych strategii w dziedzinie praw człowieka i ich dostosowywania, o ile zachodzi taka potrzeba; apeluje o dalsze usprawnienie współpracy, komunikacji i wymiany informacji między delegaturami UE, ambasadami państw członkowskich i instytucjami UE w zakresie opracowywania i wdrażania krajowych strategii w dziedzinie praw człowieka;

30.  ponawia swój apel, aby posłowie do Parlamentu Europejskiego mieli wgląd w treść wspomnianych strategii w odpowiednim formacie, tak aby mogli wykonywać swoje obowiązki w prawidłowy i przejrzysty sposób; zaleca, aby ESDZ i Komisja ogłaszały cel każdej strategii, aby zwiększyć przejrzystość krajowych strategii w dziedzinie praw człowieka; nalega, aby ESDZ uwzględniała jasne i mierzalne wskaźniki postępu w odniesieniu do każdej ze strategii;

31.  zdecydowanie podkreśla znaczenie uwzględniania krajowych strategii w dziedzinie praw człowieka na wszystkich szczeblach kształtowania polityki w stosunku do poszczególnych państw trzecich, w tym podczas przygotowywania dialogów politycznych wysokiego szczebla, dialogów dotyczących praw człowieka, krajowych dokumentów strategicznych i rocznych programów działania;

32.  z zadowoleniem przyjmuje wyznaczenie przez wszystkie delegatury oraz misje z zakresu wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (WPBiO) krajowych punktów centralnych dotyczących praw człowieka lub problematyki płci; zauważa jednak, że ogólnodostępne w internecie informacje na ten temat są w wielu przypadkach nieaktualne, i wzywa w związku z tym do ich szybkiego uaktualnienia;

33.  przypomina wystosowane do wiceprzewodniczącej / wysokiej przedstawiciel oraz do ESDZ zalecenie, aby opracować jasne wytyczne operacyjne dotyczące roli krajowych punktów centralnych w delegaturach w celu umożliwienia im działania w charakterze rzeczywistych organów doradczych ds. praw człowieka oraz zapewnienia skuteczności prowadzonych przez nie działań, przy jednoczesnej spójności i otwartości, tak aby zoptymalizować pracę delegatur; uważa, że działalność krajowych punktów centralnych ds. praw człowieka powinna być również wspierana przez personel dyplomatyczny państw członkowskich; jest zdania, że działalność krajowych punktów centralnych ds. praw człowieka powinna być całkowicie niezależna i wolna od ingerencji politycznej i nękania przez krajowe organy państw trzecich, zwłaszcza w ich kontaktach z obrońcami praw człowieka i społeczeństwem obywatelskim;

Dialog i konsultacje dotyczące praw człowieka

34.  uznaje, że dialogi dotyczące praw człowieka prowadzone z państwami trzecimi mogą być skutecznym narzędziem dwustronnego zaangażowania i współpracy w zakresie propagowania i ochrony praw człowieka, o ile nie stanowią one celu same w sobie, ale są sposobem uzyskania konkretnych zobowiązań i wyników od drugiej strony; z zadowoleniem przyjmuje zatem i zachęca do inicjowania dialogów dotyczących praw człowieka z coraz większą liczbą krajów, takich jak Mjanma/Birma; w tym kontekście z zadowoleniem odnotowuje na przykład szóstą rundę dialogu dotyczącego praw człowieka między UE a Mołdawią;

35.  wzywa wiceprzewodniczącą / wysoką przedstawiciel oraz ESDZ do prowadzenia dialogów na temat praw człowieka i związanych z nimi seminariów dla społeczeństwa obywatelskiego przy zastosowaniu jasnego i ukierunkowanego na wyniki podejścia zgodnego z krajowymi strategiami w dziedzinie praw człowieka; wzywa ESDZ do systematycznego uwzględniania dialogu przygotowawczego z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego, który to dialog powinien automatycznie stanowić wkład na rzecz dialogu właściwego; ponadto nalega, aby wiceprzewodnicząca / wysoka przedstawiciel, SPUE ds. praw człowieka i ESDZ systematycznie nagłaśniali w odpowiedzialny i przejrzysty sposób podczas dialogów dotyczących praw człowieka poszczególne przypadki obrońców praw człowieka zagrożonych karą więzienia lub przebywających w więzieniu, więźniów politycznych oraz naruszeń praw człowieka; uważa za niezbędne, by ESDZ systematycznie dopilnowywała wywiązywania się ze wszystkich zobowiązań powziętych podczas każdego z dialogów dotyczących praw człowieka;

36.  ponawia swój apel do ESDZ o opracowanie kompleksowego mechanizmu monitorowania i dokonywania przeglądu funkcjonowania dialogów dotyczących praw człowieka – we współpracy z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego i organizacjami praw człowieka – w celu zwiększenia ich oddziaływania; uważa, że jeśli takie dialogi będą stale kończyć się fiaskiem, należy wyciągnąć polityczne konsekwencje i wykorzystać alternatywne narzędzia służące wspieraniu poprawy sytuacji w dziedzinie praw człowieka w danym kraju; odnotowuje w tym kontekście, że dialog dotyczący praw człowieka z Rosją został zawieszony w 2014 r, a także zauważa brak rezultatów dialogu dotyczącego praw człowieka z Chinami i Białorusią; wzywa w związku z tym ESDZ do dogłębnego przemyślenia swojej strategii dotyczącej praw człowieka stosowanej względem Rosji i Chin;

37.  wzywa UE i jej delegatury do zintensyfikowania – wraz ze społeczeństwem obywatelskim – dialogu politycznego z rządami dopuszczającymi się łamania praw człowieka oraz zasad demokracji i praworządności, a także utrzymuje, że dialog polityczny między UE i państwami trzecimi na temat praw człowieka musi obejmować szerszą i kompleksową definicję niedyskryminacji, m.in. w odniesieniu do osób LGBTI, a także ze względu na religię lub wyznanie, płeć, pochodzenie rasowe lub etniczne, wiek, niepełnosprawność i orientację seksualną; podkreśla, że zwłaszcza w krajach o niewielkich osiągnięciach w zakresie rozwoju i poszanowania praw człowieka należy utrzymać, a nawet zwiększyć pomoc rozwojową, ale najlepiej gdyby była ona przekazywana za pośrednictwem organizacji społeczeństwa obywatelskiego i lokalnych partnerów pozarządowych oraz regularnie monitorowana, zaś rządy muszą zobowiązać się do poprawienia sytuacji w zakresie praw człowieka na miejscu;

38.  uznaje znaczenie dodatkowych środków wymierzonych w konkretne osoby (ukierunkowane sankcje, takie jak zamrażanie aktywów lub zakazy podróży) w przypadku uporczywego niepowodzenia dialogów z reżimami autorytarnymi;

Wytyczne UE w sprawie praw człowieka

39.  z zadowoleniem odnosi się do przyjęcia przez Radę w maju 2014 r. wytycznych UE w sprawie praw człowieka dotyczących wolności wypowiedzi w internecie i poza nim; przypomina jednak swoje skierowane do ESDZ wezwanie dotyczące wyjaśnienia procesu selekcji tematów zawartych w wytycznych UE oraz przeprowadzenia w tym względzie konsultacji także z Parlamentem i społeczeństwem obywatelskim przed wyborem tematów;

40.  ponawia swój apel do wiceprzewodniczącej / wysokiej przedstawiciel oraz ESDZ o skuteczne i konsekwentne wdrożenie wytycznych UE w sprawie międzynarodowego prawa humanitarnego(37), w tym w związku z konfliktami i kryzysami humanitarnymi, do których doszło w krajach takich jak Syria, Irak, Libia i Ukraina; zaleca w tym kontekście, aby ESDZ wspierała organizacje społeczeństwa obywatelskiego, które propagują przestrzeganie przepisów międzynarodowego prawa humanitarnego przez podmioty państwowe i niepaństwowe; apeluje ponadto, aby UE aktywnie wykorzystywała wszystkie dostępne jej instrumenty w celu zwiększenia zgodności działań podmiotów państwowych i niepaństwowych z międzynarodowym prawem humanitarnym; wzywa UE i państwa członkowskie, aby przyłączyły się do inicjatywy na rzecz zapewnienia zgodności z międzynarodowym prawem humanitarnym, prowadzonej przez Szwajcarię/Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża;

41.  zdecydowanie podkreśla znaczenie systematycznej oceny wdrażania unijnych wytycznych UE w sprawie praw człowieka, w tym wdrażania wytycznych UE w sprawie promowania i ochrony praw dziecka, poprzez zastosowanie precyzyjnie określonych punktów odniesienia; uważa, że w celu zapewnienia należytego wdrożenia tych wytycznych należy podjąć dalsze działania służące podniesieniu świadomości na temat ich treści wśród personelu ESDZ, delegatur UE i przedstawicielstw państw członkowskich za granicą; ponawia swój apel, aby organizacje społeczeństwa obywatelskiego i organizacje praw człowieka były bardziej angażowane w wybór, opracowanie, ocenę i przegląd tych wytycznych;

Prawa człowieka i demokracja w polityce zewnętrznej UE i jej instrumentach

42.  przypomina, że UE zobowiązała się, by prawa człowieka i demokracja leżały u podstaw jej stosunków z krajami trzecimi; podkreśla w związku z tym, że propagowanie praw człowieka i zasad demokracji musi być wspierane przez wszystkie strategie polityczne UE oraz odpowiednie instrumenty finansowe posiadające wymiar zewnętrzny, takie jak polityka rozszerzenia i sąsiedztwa, wspólna polityka bezpieczeństwa i obrony, a także polityka w dziedzinie rozwoju, handlu, migracji oraz wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych; w tym kontekście zwraca uwagę na niedawne wysiłki UE na rzecz uwzględnienia naruszeń praw człowieka w unijnym systemie wczesnego ostrzegania związanym z zapobieganiem kryzysom;

43.  podkreśla traktatowe zobowiązanie UE do dopilnowania, aby wszystkie jej zewnętrzne strategie polityczne i działania były opracowywane i realizowane w sposób integrujący i wspierający prawa człowieka oraz praworządność;

44.  uznaje zewnętrzne instrumenty finansowe UE za ważne narzędzie promowania i obrony wartości demokracji i praw człowieka za granicą; ponownie apeluje o zwiększenie spójności różnych instrumentów tematycznych i geograficznych;

45.  odnotowuje wysiłki Komisji zmierzające do wywiązania się z jej zobowiązania do uwzględniania przepisów w dziedzinie praw człowieka w ocenach skutków dotyczących wniosków ustawodawczych i nieustawodawczych, środków wykonawczych i porozumień handlowych; wzywa Komisję do podniesienia jakości i kompleksowości ocen skutków oraz działań podejmowanych w ich następstwie, tak aby zapewnić systematyczne uwzględnianie kwestii związanych z prawami człowieka; podkreśla rolę, jaką może w tym procesie odegrać społeczeństwo obywatelskie;

Polityka rozszerzenia i sąsiedztwa

46.  przypomina, że unijna polityka rozszerzenia jest jednym z najskuteczniejszych narzędzi służących wzmocnieniu poszanowania praw człowieka i zasad demokracji; zauważa, że proces rozszerzeniabędzie kontynuowany, mimo że do roku 2019 nie może nastąpić żadne rozszerzenie z powodu stanu negocjacji i sytuacji w zainteresowanych krajach, oraz z zadowoleniem przyjmuje zastosowanie nowego podejścia w negocjacjach akcesyjnych do rozdziałów obejmujących sądownictwo i prawa podstawowe, a także takie dziedziny jak sprawiedliwość, wolność i bezpieczeństwo, które to podejście uwzględnia czas niezbędny do należytego wdrożenia stosownych reform;

47.  wyraża zaniepokojenie pogorszeniem się sytuacji w odniesieniu do wolności słowa i mediów w niektórych państwach objętych procesem rozszerzenia i w szeregu krajów objętych europejską polityką sąsiedztwa; podkreśla pilną potrzebę wzmocnienia niezależności i przejrzystości własności mediów w tych krajach oraz rozwiązania problemu związanego z wywieraniem politycznej i ekonomicznej presji na dziennikarzy, co często prowadzi do cenzury i autocenzury; wzywa Komisję do dalszego monitorowania i priorytetowego traktowania poszanowania wolności słowa i mediów w procesie negocjacji akcesyjnych;

48.  wyraża ubolewanie z powodu faktu, że należyte wdrażanie ram prawnych dotyczących ochrony mniejszości nadal pozostaje wyzwaniem, o czym jest mowa w opracowanej przez Komisję strategii rozszerzenia na lata 2014–2015(38); wzywa kraje objęte procesem rozszerzenia do zintensyfikowania wysiłków na rzecz ukształtowania kultury akceptacji mniejszości poprzez lepsze włączanie ich przedstawicieli w procesy decyzyjne i system kształcenia, ze szczególnym uwzględnieniem dzieci romskich; wzywa UE, aby bacznie obserwowała w procesie rozszerzenia wdrażanie przepisów chroniących prawa człowieka, w tym prawa osób należących do mniejszości, oraz zwalczanie wszelkich form dyskryminacji, w tym przestępstw popełnianych z nienawiści z powodu orientacji seksualnej;

49.  z zaniepokojeniem zauważa obniżenie się poziomu demokratycznej kultury politycznej w niektórych krajach kandydujących i krajach będących potencjalnymi kandydatami do członkostwa oraz w szeregu krajów objętych europejską polityką sąsiedztwa; przypomina, że dobre sprawowanie rządów, poszanowanie rządów prawa, wolność opinii oraz prawa człowieka, dialog polityczny, osiąganie kompromisu i uczestnictwo wszystkich zainteresowanych stron w procesie decyzyjnym są centralnym elementem ustrojów demokratycznych; odnotowuje z równym zaniepokojeniem niewielki postęp poczyniony przez kraje objęte procesem rozszerzenia w zakresie zwiększenia niezawisłości sądownictwa i zwalczania korupcji; przyłącza się do apelu Komisji, by kraje objęte procesem rozszerzenia stworzyły rzetelny rejestr śledztw, postępowań karnych i prawomocnych wyroków;

50.  przypomina w kontekście trwającego przeglądu europejskiej polityki sąsiedztwa, że TUE stanowi, iż UE ma rozwijać z państwami z nią sąsiadującymi szczególne stosunki oparte na wartościach UE, które obejmują poszanowanie praw człowieka i demokracji(39); ponadto przypomina, że w następstwie arabskiej wiosny z 2011 r. UE zdefiniowała na nowo swoją politykę sąsiedztwa w oparciu o zasadę „więcej za więcej”, mając na celu wzmocnienie demokratycznych instytucji i propagowanie praw człowieka; podkreśla fakt, że znaczące wyzwania, przed którymi stanęły kraje sąsiadujące z UE w ostatnich kilku latach – na przykład rozprzestrzenianie się niestabilności i konfliktu na Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej oraz wykorzystywanie tych sytuacji przez grupy ekstremistów i dżihadystów, a także ludzkie cierpienie spowodowane działaniami Rosji – bardzo niekorzystnie wpłynęły na poszanowanie praw człowieka i zasad demokracji;

51.  wyraża w związku z tym przekonanie, że najważniejszym elementem zaktualizowanej europejskiej polityki sąsiedztwa powinno nadal być propagowanie praw człowieka i zasad demokracji; powtarza, że propagowanie praw człowieka i demokracji leży jednocześnie w interesie zarówno krajów partnerskich, jak i UE;

52.  podkreśla, że UE powinna nadal aktywnie wspierać demokratyczne i skuteczne instytucje działające w dziedzinie praw człowieka, społeczeństwo obywatelskie oraz wolne media w krajach sąsiadujących; z zadowoleniem odnotowuje w tym kontekście stałe znaczące wsparcie w ramach Europejskiego Instrumentu na rzecz Wspierania Demokracji i Praw Człowieka oraz Instrumentu na rzecz Społeczeństwa Obywatelskiego Krajów Sąsiedztwa; z zadowoleniem odnotowuje również konsekwentne i skuteczne zaangażowanie Europejskiego Funduszu na rzecz Demokracji we wschodnim i południowym sąsiedztwie mające na celu wspieranie demokracji i poszanowania podstawowych praw i wolności, o którym wspomniano w pierwszym sprawozdaniu z oceny tego funduszu(40); zdecydowanie zachęca UE i państwa członkowskie, aby w dalszym ciągu oferowały silne zachęty i fachową wiedzę zdobytą podczas ich własnych procesów przemian, aby wspierać procesy reform demokratycznych w sąsiedztwie UE;

53.  wyraża przekonanie, że absolutnie niezbędne jest zakończenie rosyjskiej agresji na Ukrainie oraz zapewnienie stabilności i poszanowania praw człowieka;

Handel w służbie praw człowieka

54.  ponownie wyraża swoje poparcie dla systematycznego zamieszczania klauzul praw człowieka we wszystkich międzynarodowych porozumieniach między UE i państwami trzecimi, przy uwzględnieniu między innymi europejskiego dialogu społecznego i norm pracy MOP; wzywa Komisję, by skutecznie i systematycznie monitorowała i oceniała wdrażanie klauzul praw człowieka oraz by regularnie zdawała Parlamentowi sprawozdanie z przestrzegania praw człowieka w krajach partnerskich; przyjmuje z zadowoleniem fakt, że Rada bardziej systematycznie stosuje środki ograniczające wobec państw trzecich, które celowo naruszają prawa człowieka; w związku z tym zaleca, aby w przypadku stwierdzenia rażącego naruszenia praw człowieka w kraju trzecim, z którym zawarta została umowa, UE podejmowała konkretne działania, stosując odpowiednie środki przewidziane w klauzulach praw człowieka;

55.  z zadowoleniem przyjmuje wejście w życie w dniu 1 stycznia 2014 r. nowego rozporządzenia (UE) nr 978/2012 w sprawie ogólnego systemu preferencji taryfowych (GSP); z zadowoleniem odnotowuje fakt, że 14 państwom przyznano do końca 2014 r. preferencyjne rozwiązania w ramach GSP Plus, oraz przypomina, że państwa mają obowiązek utrzymać ratyfikację 27 podstawowych konwencji międzynarodowych, a także monitorować ich skuteczne wdrożenie, zgodnie z kryteriami przewidzianymi na mocy tych konwencji i przez UE; oczekuje, że Komisja do końca 2015 r. oceni te kwestie w rzetelny i przejrzysty sposób oraz złoży Parlamentowi i Radzie sprawozdanie dotyczące statusu ratyfikacji i skutecznego wdrożenia tych konwencji przez beneficjentów korzystających z preferencyjnych rozwiązań w ramach GSP Plus; ponownie zaleca, by dodać statut rzymski do kolejnej listy konwencji;

Biznes a prawa człowieka

56.  jest zdania, że handel i prawa człowieka mogą iść w parze, a środowisko biznesu odgrywa istotną rolę w promowaniu praw człowieka i demokracji; jest zdania, że wspieranie praw człowieka powinno opierać się na współpracy między rządem i sektorem prywatnym; w związku z tym ponownie stwierdza, że przedsiębiorstwa europejskie powinny podejmować odpowiednie środki w celu zapewnienia, by prowadzona przez nie w państwach trzecich działalność odbywała się z poszanowaniem standardów praw człowieka; ponadto przypomina, że UE powinna propagować społeczną odpowiedzialność przedsiębiorstw, a europejskie przedsiębiorstwa powinny odgrywać wiodącą rolę w promowaniu międzynarodowych norm dotyczących działalności gospodarczej i praw człowieka; wzywa także UE, by odegrała aktywną rolę podczas 12. sesji grupy roboczej ONZ ds. praw człowieka i transnarodowych korporacji i innych przedsiębiorstw, a także wspierała starania o dostosowanie swoich strategii politycznych do wytycznych OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych; zaleca, by UE i państwa członkowskie zaangażowały się w debatę na temat prawnie wiążącego międzynarodowego instrumentu dotyczącego biznesu i praw człowieka w ramach systemu ONZ;

57.  uważa w związku z powyższym, że ESDZ powinna domagać się, aby delegatury UE nawiązywały kontakt z unijnymi przedsiębiorstwami działającymi w państwach trzecich w celu zapewnienia poszanowania praw człowieka w działaniach związanych z prowadzonym przez nich biznesem; przypomina ponadto swój apel, aby delegatury UE uwzględniały przestrzeganie praw człowieka w działalności gospodarczej jako priorytet podczas lokalnych zaproszeń do składania wniosków w ramach Europejskiego Instrumentu na rzecz Wspierania Demokracji i Praw Człowieka (EIDHR), oraz aby delegatury UE podejmowały wszelkie konieczne działania w celu ochrony obrońców praw człowieka zgodnie z wytycznymi UE w sprawie obrońców praw człowieka;

58.  ponownie zwraca się do Komisji, żeby do końca 2015 r. złożyła sprawozdanie w sprawie realizacji wytycznych ONZ w sprawie biznesu i praw człowieka(41) przez państwa członkowskie UE;

59.  apeluje, aby UE podjęła zdecydowane działania w celu rozwiązania problemu zawłaszczania ziemi, takie jak promowanie odpowiednich zabezpieczeń zapobiegających temu problemowi w odnośnych państwach oraz wśród unijnych i europejskich przedsiębiorstw obecnych w tych państwach;

60.  wzywa UE do opracowania projektu pilotażowego dotyczącego niepodzielności praw człowieka, kwestii związanych z ziemią (zawłaszczanie ziemi i przymusowe przesiedlanie) oraz spójności strategii politycznych UE w tym zakresie; apeluje do UE o przedstawienie sprawozdania na temat rozważenia przystąpienia do protokołu fakultatywnego do Międzynarodowego paktu praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych zgodnie ze zobowiązaniem zawartym w planie działania UE na rzecz praw człowieka i demokracji na lata 2015–2019;

Prawa człowieka a rozwój

61.  uważa, że współpraca na rzecz rozwoju powinna iść w parze z propagowaniem praw człowieka i zasad demokracji; przypomina w tym kontekście, że zdaniem ONZ w przypadku braku podejścia opartego na prawach człowieka niemożliwa jest pełna realizacja celów rozwoju; przypomina także, że UE zobowiązała się do wspierania krajów partnerskich, uwzględniając ich sytuację rozwojową i poczynione przez nie postępy w dziedzinie praw człowieka i demokracji; zachęca do uwzględnienia jasno określonych ram wyników we wszystkich instrumentach, aby zapewnić włączenie marginalizowanych i szczególnie wrażliwych grup oraz włączyć do głównego nurtu podejście oparte na prawach człowieka;

62.  z zadowoleniem odnosi się do opublikowanego w kwietniu 2014 r. i z uznaniem przyjętego przez Radę dokumentu roboczego służb Komisji w sprawie podejścia opartego na prawach, obejmującego wszystkie prawa człowieka, w tym prawa kobiet i dziewcząt, na rzecz unijnej współpracy rozwojowej; zachęca Komisję do monitorowania wdrażania podejścia opartego na prawach oraz do dopilnowania, aby prawa człowieka i współpraca na rzecz rozwoju wzajemnie się wzmacniały w terenie; zwraca się do Komisji, by przedstawiła przejrzystą i publiczną ocenę wdrażania unijnego zestawu narzędzi dotyczących podejścia opartego na prawach; wzywa UE, aby wzmocniła swą rolę zdecydowanego promotora praw człowieka na świecie, w sposób efektywny, spójny i rozważny korzystając ze wszystkich dostępnych instrumentów w celu propagowania i ochrony praw człowieka i ich obrońców oraz zapewniając skuteczność naszej polityki w zakresie pomocy rozwojowej, zgodnie z nowym celem zrównoważonego rozwoju nr 16;

63.  z zadowoleniem przyjmuje ambitny program działań na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030, przyjęty na specjalnym szczycie ONZ w Nowym Jorku, a także wiodącą rolę UE w tym procesie, w szczególności odnośnie do uwzględniania podstawowych wartości UE, takich jak prawa człowieka i dobre rządy; z zadowoleniem odnotowuje, że ten nowy program działania jest wyraźnie oparty na zobowiązaniach dotyczących praw człowieka oraz że jego 17 celów i 169 powiązanych celów ukierunkowanych jest na zapewnienie wszystkim ludziom poszanowania ich praw człowieka; podziela leżącą u podstaw tego dokumentu wizję świata opartego na powszechnym poszanowaniu praw człowieka i godności ludzkiej, praworządności, sprawiedliwości, równości i niedyskryminacji, a także poszanowaniu rasy, pochodzenia etnicznego i różnorodności kulturowej oraz równych możliwościach, pozwalających na pełne urzeczywistnienie ludzkiego potencjału i przyczyniających się do wspólnego dobrobytu; podkreśla, że należy zadbać o to, aby podstawą programu działań na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030, środków jego monitorowania oraz przyszłej realizacji przez wszystkie zainteresowane strony, w tym społeczeństwo obywatelskie i sektor prywatny, było podejście oparte na prawach człowieka i na równości płci, a także takie cele, jak eliminacja ubóstwa, ograniczanie nierówności i wykluczenia społecznego oraz demokratyzacja gospodarki;

64.  podkreśla znaczenie spójności polityki na rzecz rozwoju w realizacji nowego programu działania na rzecz zrównoważonego rozwoju; zwraca uwagę, że podejście oparte na prawach człowieka powinno doprowadzić do głębszego zrozumienia spójności polityki na rzecz rozwoju, ponieważ bez pokonania przeszkód na drodze do urzeczywistnienia praw nie można osiągnąć postępów w dążeniu do zrównoważonego rozwoju i eliminacji ubóstwa;

65.  ponownie stwierdza pilną potrzebę zajęcia się problemem ogólnoświatowego obciążenia chorobami związanymi z ubóstwem i chorobami zaniedbanymi; apeluje o ambitną długoterminową strategię polityczną i plan działania w zakresie ogólnoświatowego zdrowia, innowacji i dostępu do leków, uwzględniające między innymi inwestycje w badania i rozwój, aby zabezpieczyć prawo do standardu życia zapewniającego zdrowie i dobrobyt każdego człowieka bez dyskryminacji ze względu na rasę, wyznanie, przekonania polityczne, warunki gospodarcze lub społeczne, tożsamość płciową lub orientację seksualną;

66.  podkreśla, że plan działania z Addis Abeby oznacza zobowiązanie do zapewnienia powszechnego minimum ochrony socjalnej, powszechnej opieki zdrowotnej i podstawowych usług publicznych dla wszystkich, obejmujących zdrowie i edukację;

67.  z zadowoleniem odnotowuje sporządzone przez ESDZ i Komisję oraz poparte przez Radę wytyczne dotyczące zwalczania terroryzmu, mające na celu zapewnienie poszanowania praw człowieka podczas planowania i wdrażania projektów dotyczących pomocy w zwalczaniu terroryzmu w państwach trzecich; wzywa ESDZ i Komisję do zapewnienia skutecznego wdrożenia tego dokumentu, poczynając od jego szerokiego upowszechnienia; przypomina w tym kontekście, że poszanowanie praw i wolności podstawowych jest podstawą skutecznej polityki antyterrorystycznej, w tym stosowania cyfrowych technologii nadzoru; wspiera międzynarodowe wysiłki mające położyć kres naruszeniom praw człowieka, których dopuszcza się ISIS/Daisz;

Prawa ludności tubylczej

68.  wzywa ESDZ, Komisję i państwa członkowskie, by wsparły przegląd mandatu mechanizmu eksperckiego w kwestii praw ludów tubylczych zgodnie z dokumentem końcowym Światowej Konferencji w sprawie Ludów Tubylczych (rezolucja Zgromadzenia Ogólnego ONZ 69/2(42)) w celu nadzorowania, oceny i usprawnienia wdrażania Deklaracji praw ludów tubylczych; nalega na państwa członkowskie, aby domagały się, by wszyscy specjalni eksperci zwracali szczególną uwagę na kwestie dotyczące tubylczych kobiet i dziewcząt oraz regularnie składali Radzie Praw Człowieka ONZ sprawozdania z tych kwestii; wzywa ESDZ i państwa członkowskie, by aktywnie wspierały opracowanie systemowego planu działania na rzecz ludów tubylczych, o co zwróciło się Zgromadzenie Generalne ONZ w rezolucji z września 2014 r., szczególnie w odniesieniu do organizowania regularnych konsultacji z ludami tubylczymi w ramach tego procesu; głęboko ubolewa, że w niektórych regionach Afryki Zachodniej osoby z zaburzeniami psychicznymi są przykuwane łańcuchem do drzew w lasach lub porzucane na ulicach, co stanowi powszechną praktykę akceptowaną przez społeczności lokalne;

Działania UE w dziedzinie migracji i uchodźców

69.  wyraża głębokie zaniepokojenie oraz solidarność z dużą liczbą uchodźców i migrantów, którzy z powodu poważnych naruszeń praw człowieka cierpią jako ofiary konfliktów, prześladowań, błędów w sprawowaniu rządów oraz sieci organizujących nielegalną imigrację, handel ludźmi i przemyt ludzi, a także grup ekstremistów i grup przestępczych; wyraża również swoje głębokie ubolewanie w związku z tragiczną śmiercią ludzi próbujących dotrzeć do granic UE;

70.  podkreśla pilną potrzebę zajęcia się pierwotnymi przyczynami przepływów migracyjnych, a tym samym skoncentrowania się na wymiarze zewnętrznym kryzysu uchodźczego, w tym poprzez znalezienie trwałego rozwiązania konfliktów w naszym sąsiedztwie, w drodze budowania współpracy i partnerstwa z państwami trzecimi oraz za sprawą unijnej polityki zewnętrznej; podkreśla potrzebę kompleksowego i opartego na prawach człowieka podejścia do migracji oraz wzywa UE do zacieśnienia współpracy z ONZ, w tym również z jej agencjami, a także organizacjami regionalnymi, rządami i organizacjami pozarządowymi w celu zajęcia się pierwotnymi przyczynami przepływów migracyjnych oraz poprawy sytuacji w obozach dla uchodźców w pobliżu obszarów ogarniętych konfliktem; ponawia apel do UE o dopilnowanie, aby wszelkie porozumienia dotyczące współpracy w dziedzinie migracji i umowy o readmisji z państwami spoza UE były zgodne z prawem międzynarodowym; przypomina, że globalna strategia w dziedzinie migracji jest ściśle związana z polityką rozwojową i humanitarną, w tym z utworzeniem korytarzy z pomocą humanitarną i wydawaniem wiz humanitarnych, a także z innymi strategiami polityki zewnętrznej; odnotowuje operację wojskową Unii Europejskiej w południowym rejonie środkowej części Morza Śródziemnego (EUNAVFOR MED) przeciwko przemytnikom i handlarzom działającym w tym regionie; podkreśla pilną potrzebę opracowania bardziej zdecydowanych strategii politycznych na szczeblu Unii, aby uwzględnić pilne problemy związane z migrantami i uchodźcami oraz znaleźć skuteczny, sprawiedliwy i zrównoważony mechanizm zapewniający rozłożenie obciążeń między poszczególne państwa członkowskie; zwraca uwagę na środki zaproponowane przez Komisję w dniu 9 września 2015 r. w celu rozwiązania kryzysu uchodźczego, takie jak przewidziany przegląd rozporządzenia dublińskiego;

71.  wzywa UE i państwa członkowskie, aby w większym stopniu wspierały walkę z handlem ludźmi za pomocą instrumentów polityki zewnętrznej, zwracając szczególną uwagę na ochronę ofiar, zwłaszcza nieletnich; stoi zdecydowanie na stanowisku, że UE powinna zacieśnić współpracę z państwami trzecimi i innymi istotnymi podmiotami w celu wymiany dobrych praktyk i przyczyniania się do rozbijania międzynarodowych siatek handlarzy; ponownie podkreśla potrzebę wdrożenia przez wszystkie państwa członkowskie dyrektywy UE 2011/36/EU w sprawie zapobiegania handlowi ludźmi i zwalczania tego procederu oraz ochrony ofiar(43) i Strategii UE na rzecz wyeliminowania handlu ludźmi na lata 2012–2016(44);

72.  przypomina, że w roku 2014 17,5 miliona osób zostało zmuszonych do opuszczenia swoich domów w wyniku katastrof spowodowanych przez zagrożenia klimatyczne; przypomina, że te przesiedlenia dotyczą przede wszystkim regionów południowych, które są najbardziej narażone na wpływ zmiany klimatu; podkreśla w związku z tym, że 85% tych przesiedleń ma miejsce w krajach rozwijających się i są to głównie przesiedlenia wewnętrzne i wewnątrzregionalne; przypomina, że w ramach milenijnych celów rozwoju państwa członkowskie UE zobowiązały się do przeznaczania na pomoc rozwojową 0,7% PKB;

73.  wzywa UE do czynnego udziału w dyskusji nad terminem „uchodźca klimatyczny”, w tym nad jego możliwą definicją prawną w prawie międzynarodowym lub w wiążącej umowie międzynarodowej;

74.  ponawia apel o zajęcie przez UE wspólnego stanowiska dotyczącego wykorzystywania uzbrojonych bezzałogowych statków powietrznych, szanującego prawa człowieka i międzynarodowe prawo humanitarne oraz podejmującego takie kwestie jak ramy prawne, proporcjonalność, rozliczalność, ochrona ludności cywilnej i przejrzystość; ponownie wzywa UE do zakazania opracowywania, produkcji i stosowania w pełni autonomicznej broni, która umożliwia przeprowadzanie ataków bez interwencji człowieka; wzywa UE do wyrażenia sprzeciwu wobec pozasądowych egzekucji i do zakazania tej praktyki, a także do podejmowania odpowiednich działań, zgodnie z krajowymi i międzynarodowymi zobowiązaniami prawnymi, w przypadku gdy istnieją uzasadnione powody, by zakładać, że osoba fizyczna lub prawna podlegająca jej jurysdykcji może być powiązana z bezprawnymi zabójstwami za granicą;

Międzynarodowe wydarzenia kulturalne i sportowe a prawa człowieka

75.  jest poważnie zaniepokojony, że część dużych imprez sportowych odbywa się w państwach autorytarnych, w których dochodzi do naruszeń praw człowieka i podstawowych wolności; podkreśla potrzebę prowadzenia społecznych kampanii informacyjnych na temat konieczności przestrzegania praw człowieka w odniesieniu do imprez sportowych, w tym problemu związanego z przymusową prostytucją i handlem ludźmi; wzywa UE i państwa członkowskie do nawiązania współpracy z UNHCR i innymi forami wielostronnymi, a także z krajowymi zrzeszeniami sportowymi, podmiotami korporacyjnymi i organizacjami społeczeństwa obywatelskiego, tak aby zagwarantować pełne przestrzeganie praw człowieka podczas takich wydarzeń, co powinno stanowić jedno z kryteriów przyznawania organizacji dużych międzynarodowych imprez sportowych; w związku z tym zwraca szczególną uwagę na najbliższe mistrzostwa świata w piłce nożnej organizowane przez FIFA w Rosji w 2018 r. i w Katarze w 2022 r. oraz igrzyska olimpijskie w Pekinie w 2022 r.;

Działania UE w organizacjach wielostronnych

76.  ponownie podkreśla swoje pełne poparcie dla silnego zaangażowania UE na rzecz propagowania praw człowieka i zasad demokracji poprzez współpracę ze strukturami ONZ i jej wyspecjalizowanymi agencjami, a także z Radą Europy, OBWE i OECD, zgodnie z art. 21 i 220 TUE; w związku z tym z zadowoleniem odnosi się do przyjęcia celów zrównoważonego rozwoju;

77.  ponownie podkreśla ponadto znaczenie aktywnego i konsekwentnego angażowania się UE we wszystkie mechanizmy ONZ dotyczące praw człowieka, zwłaszcza w działalność Trzeciego Komitetu Zgromadzenia Ogólnego ONZ oraz Rady Praw Człowieka; uznaje wysiłki ESDZ, delegatur UE w Nowym Jorku i Genewie oraz państw członkowskich na rzecz zwiększenia spójności działań UE w dziedzinie praw człowieka na szczeblu ONZ; zachęca UE do zwiększenia wysiłków mających służyć dobitnemu przedstawianiu swojego stanowiska, w tym poprzez zintensyfikowanie coraz szerzej stosowanej praktyki inicjatyw międzyregionalnych oraz przyjmowanie roli współwnioskodawcy i lidera podczas prac nad rezolucjami;

78.  apeluje o przestrzeganie praw podstawowych ludności Sahary Zachodniej, w tym wolności zrzeszania się, wolności słowa i prawa swobody zgromadzeń; wzywa do uwolnienia wszystkich zachodniosaharyjskich więźniów politycznych; wnioskuje o umożliwienie dostępu do terytoriów Sahary Zachodniej posłom do parlamentu, niezależnym obserwatorom, organizacjom pozarządowym i przedstawicielom prasy; wzywa Narody Zjednoczone do zapewnienia misji MINURSO mandatu w dziedzinie praw człowieka zgodnie ze wszystkimi innymi misjami pokojowymi na całym świecie; popiera uczciwe i trwałe rozstrzygnięcie konfliktu w Saharze Zachodniej w oparciu o prawo ludności zachodniosaharyjskiej do samostanowienia, zgodnie z odpowiednimi rezolucjami Organizacji Narodów Zjednoczonych;

79.  przypomina znaczenie podtrzymania zinstytucjonalizowanej praktyki wysłania delegacji parlamentarnej do Zgromadzenia Ogólnego ONZ; z zadowoleniem przyjmuje powrót do tej praktyki w 2015 r. podczas 28. sesji Rady Praw Człowieka;

80.  podkreśla, że w celu zwiększenia wiarygodności i legitymacji Rady Praw Człowieka wszyscy jej członkowie muszą utrzymywać najwyższe standardy z zakresu praw człowieka i wypełniać swoje zobowiązania w tej dziedzinie; uważa, że należy wspierać, rozwijać i utrwalać prawa człowieka na wszystkich forach międzynarodowych; wzywa Komisję do przedłożenia publicznego sprawozdania z czynności i działań podejmowanych przez nią w celu dalszego realizowania agendy w dziedzinie praw człowieka oraz zwiększenia rozliczalności i odpowiedzialności w zakresie praw człowieka organizacji międzynarodowych, takich jak WTO i Bank Światowy (BIRD, MKF, MIGA);

81.  potwierdza swoje zdecydowane zobowiązanie do położenia kresu bezkarności w odniesieniu do najpoważniejszych zbrodni budzących obawy społeczności międzynarodowej oraz do zapewnienia sprawiedliwości ofiarom zbrodni wojennych, zbrodni przeciwko ludzkości i ludobójstwa, a także ponownie podkreśla swoje silne wsparcie dla Międzynarodowego Trybunału Karnego (MTK); uważa za godny ubolewania fakt, że w 2014 r. żadne państwo nie ratyfikowało statutu rzymskiego; podkreśla kwestię odpowiedzialności za położenie kresu bezkarności i ściganie sprawców zbrodni ludobójstwa, zbrodni przeciwko ludzkości i zbrodni wojennych, w tym zbrodni związanych z przemocą na tle seksualnym; wyraża poważne zaniepokojenie faktem, że nadal nie wykonano kilku nakazów aresztowania; zwraca się do UE, by w dalszym ciągu zdecydowanie wspierała – na szczeblu dyplomatycznym i politycznym – pogłębianie i rozszerzanie stosunków między MTK i ONZ, w szczególności w Radzie Bezpieczeństwa ONZ, a także w jej stosunkach dwustronnych i na wszelkich innych forach; wzywa UE, w tym jej delegatury, a także państwa członkowskie do zintensyfikowania wysiłków na rzecz propagowania powszechności statutu rzymskiego oraz jego ratyfikacji i skutecznego wdrożenia; wzywa państwa członkowskie do zapewnienia MTK niezbędnych zasobów oraz do zwiększenia wsparcia dla systemu międzynarodowego sądownictwa karnego, między innymi przez wsparcie finansowe dla podmiotów społeczeństwa obywatelskiego, przykładowo ze środków Europejskiego Instrumentu na rzecz Wspierania Demokracji i Praw Człowieka (EIDHR); apeluje o wdrożenie opracowanego w 2013 r. unijnego zestawu narzędzi w zakresie komplementarności między międzynarodowym i krajowym wymiarem sprawiedliwości;

82.  wzywa UE i państwa członkowskie do aktywnego wspierania MTK i podkreślania konieczności wykonywania jego orzeczeń we wszystkich rodzajach dialogów z krajami trzecimi;

Zwiększanie poszanowania praw człowieka na świecie

Wolność myśli, sumienia i religii lub przekonań

83.  przypomina, że wolność myśli, sumienia, wyznania i przekonań jest podstawowym prawem człowieka uznanym w Powszechnej deklaracji praw człowieka oraz gwarantowanym przez art. 18 Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych ONZ; przypomina również, że wolność ta jest powiązana z innymi prawami człowieka i podstawowymi wolnościami, obejmującymi prawo do wiary lub niewiary, wolność praktykowania przekonań teistycznych, nieteistycznych lub ateistycznych oraz prawo do przyjęcia, zmiany i porzucenia lub powrotu do wybranych przez siebie przekonań; wyraża zaniepokojenie faktem, że niektóre państwa nadal nie przestrzegają standardów ONZ i stosują represje państwowe, które mogą obejmować kary cielesne, kary więzienia, niewspółmierne kary finansowe, a nawet karę śmierci, co stanowi pogwałcenie wolności religii lub przekonań; wyraża zaniepokojenie nasileniem prześladowań mniejszości religijnych i wyznaniowych, w tym wspólnot chrześcijańskich, a także bezprawnym niszczeniem miejsc ich gromadzenia;

84.  wzywa UE i państwa członkowskie do zintensyfikowania wysiłków na rzecz wyeliminowania wszelkich form dyskryminacji religijnej oraz propagowania dialogu międzywyznaniowego podczas angażowania się we współpracę z krajami trzecimi; domaga się podjęcia konkretnych działań w celu ochrony mniejszości religijnych, osób niewierzących, apostatów i ateistów, będących ofiarą przepisów dotyczących bluźnierstwa, oraz wzywa UE i państwa członkowskie do zaangażowania na rzecz zniesienia takich przepisów; z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie UE do promowania prawa do wolności religii lub przekonań na forach międzynarodowych, w tym przez wspieranie mandatu Specjalnego Sprawozdawcy ONZ ds. Wolności Religii lub Przekonań; w pełni popiera stosowaną przez UE praktykę przejmowania wiodącej roli w Radzie Praw Człowieka i na Zgromadzeniu Ogólnym ONZ podczas rozmów na ten temat; domaga się podjęcia konkretnych działań i środków służących skutecznemu wdrożeniu oraz ulepszeniu wytycznych UE w sprawie propagowania i ochrony wolności religii lub przekonań; uważa, że należy podjąć działania na forach międzynarodowych i regionalnych przez prowadzenie otwartego, przejrzystego i systematycznego dialogu ze stowarzyszeniami i wspólnotami religijnymi, zgodnie z art. 17 TFUE, w tym również za pośrednictwem delegatur UE; ponadto zwraca uwagę na potrzebę zapewnienia systematycznych i spójnych szkoleń dla pracowników UE w głównych siedzibach i w delegaturach;

Działania UE przeciw karze śmierci

85.  z zadowoleniem przyjmuje wspólną deklarację wiceprzewodniczącej / wysokiej przedstawiciel oraz Sekretarza Generalnego Rady Europy(45) z października 2014 r., w której na nowo potwierdzili oni swój zdecydowany i całkowity sprzeciw wobec kary śmierci we wszystkich przypadkach i bez względu na okoliczności; podtrzymuje swoje stanowisko, że zniesienie kary śmierci na całym świecie powinno być jednym z najważniejszych celów UE w dziedzinie praw człowieka; zauważa, że wsparcie dla krajów trzecich we wdrażaniu polityki antynarkotykowej powinno mieć na celu zniesienie kary śmierci za przestępstwa związane z narkotykami; domaga się, aby w kontekście VI Światowego Kongresu przeciwko Karze Śmierci, który ma się odbyć w czerwcu 2016 r. w Oslo (Norwegia), UE oraz państwa członkowskie jednoznacznie opowiedziały się przeciwko karze śmierci, podjęły silniejsze zobowiązania na rzecz zniesienia kary śmierci oraz wsparły odnośne publiczne kampanie informacyjne;

86.  wyraża zaniepokojenie rosnącą na całym świecie liczbą wydawanych wyroków śmierci i wykonywanych egzekucji; wyraża głębokie ubolewanie, że w prawodawstwach niektórych państw trzecich nadal obowiązuje kara śmierci; uważa za godny ubolewania fakt, że po dwuletniej przerwie Białoruś powróciła do wykonywania egzekucji; w związku z tym ponawia apel do Białorusi o wdrożenie moratorium w sprawie kary śmierci, które powinno prowadzić ostatecznie do jej zniesienia; odnotowuje, że osiem państw ustanowiło przepisy przewidujące karę śmierci za homoseksualizm;

87.  wzywa ESDZ, Komisję i państwa członkowskie do opracowania wytycznych dotyczących kompleksowej i skutecznej polityki europejskiej w zakresie kary śmierci w odniesieniu do dziesiątek europejskich obywateli oczekujących na wykonanie wyroku w państwach trzecich, która to polityka powinna obejmować solidne i wzmocnione mechanizmy w zakresie systemu identyfikacji, świadczenia pomocy prawnej i przedstawicielstwa dyplomatycznego;

88.  wzywa UE do dalszego nawiązywania współpracy z krajami utrzymującymi karę śmierci, przy wykorzystaniu wszystkich narzędzi dyplomatycznych i narzędzi współpracy w celu doprowadzenia do zniesienia tej kary; ponawia ponadto swój apel do UE o kontynuowanie monitorowania warunków, w jakich wykonywane są egzekucje w krajach, które nadal stosują karę śmierci;

Zwalczanie tortur i złego traktowania

89.  uważa, że w związku z 30. rocznicą Konwencji ONZ w sprawie zakazu stosowania tortur, a także ze względu na fakt, że tortury i złe traktowanie nadal mają miejsce na całym świecie, UE powinna zintensyfikować swoje wysiłki zmierzające do wyeliminowania tych poważnych naruszeń praw człowieka; podkreśla, że szczególnej uwagi wymagają członkowie grup szczególnie wrażliwych, takich jak dzieci i kobiety, mniejszości etniczne, językowe i religijne, którzy są narażeni na tortury lub brutalne traktowanie w ośrodkach zatrzymań; wzywa w związku z tym ESDZ i wiceprzewodniczącą / wysoką przedstawiciel do bardziej zdecydowanego angażowania się w zwalczanie tortur i innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania poprzez prowadzone na większą skalę przedsięwzięcia dyplomatyczne i bardziej systematyczne poruszanie tego tematu na forach publicznych, co stanowi odzwierciedlenie wartości i zasad, do przestrzegania których zobowiązała się UE; zaleca, aby ESDZ, delegatury UE i państwa członkowskie wykorzystywały pełny potencjał wszystkich istniejących instrumentów, takich jak wytyczne UE w sprawie tortur(46); w związku z tym zaleca stałą poprawę mechanizmów kontroli wywozu leków, które mogą zostać wykorzystane do egzekucji lub tortur, w tym klauzuli o docelowym końcowym zastosowaniu, tak aby zawiesić lub wstrzymać transfer przedmiotów związanych z bezpieczeństwem, które wyraźnie nie mają żadnego innego praktycznego zastosowania niż wykonywanie kary śmierci lub zadawanie tortur;

90.  podkreśla, że istnieją kraje, które nie podjęły kroków zmierzających do zaspokojenia pilnej potrzeby w zakresie zapewnienia wszystkich koniecznych środków służących poprawie warunków panujących w więzieniach; zauważa, że poczyniono bardzo niewielkie postępy na rzecz zapewnienia, aby obiekty więzienne były zgodne z międzynarodowymi normami w dziedzinie praw człowieka oraz aby chronione było prawo więźniów do życia, integralności cielesnej i godności; podkreśla konieczność poprawy warunków panujących w więzieniach w celu przestrzegania praw człowieka oraz podkreśla fakt, że osoby osadzone nie powinny być poddawane nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu;

Dyskryminacja

91.  podkreśla, że przekonania i tradycje społeczne, religijne lub kulturowe nie mogą w żadnych okolicznościach uzasadniać żadnych form dyskryminacji, przemocy, działań odwetowych i tortur, seksualnego wykorzystywania kobiet i dziewcząt, okaleczania narządów płciowych, małżeństw dzieci i wymuszonych małżeństw, handlu kobietami, dyskryminacji i wykluczenia społecznego ze względu na klasę społeczną lub pochodzenie oraz przemocy domowej;

92.  potępia w najmocniejszych słowach wszystkie formy dyskryminacji, w tym ze względu na rasę, kolor, płeć, orientację seksualną, tożsamość płciową, język, kulturę, religię lub przekonania, pochodzenia społeczne, przynależność kastową, urodzenie, wiek, niepełnosprawność lub inny status; wzywa UE do zintensyfikowania wysiłków służących wykorzenieniu wszystkich rodzajów dyskryminacji, rasizmu i ksenofobii za sprawą dialogów w dziedzinie praw człowieka i dialogów politycznych, działalności delegatur UE i dyplomacji publicznej; ponadto wzywa UE do dalszego propagowania ratyfikacji i pełnego wdrożenia wszystkich konwencji ONZ, które wspierają tę sprawę, takich jak Międzynarodowa konwencja w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji rasowej lub Konwencja ONZ o prawach osób niepełnosprawnych;

Prawa osób LGBTI

93.  uważa, że UE powinna kontynuować wysiłki mające na celu większe przestrzeganie praw lesbijek, gejów, osób biseksualnych, transpłciowych i interseksualnych (LGBTI), zgodnie z odnośnymi wytycznymi UE(47); zaleca wdrożenie tych wytycznych, w tym również poprzez szkolenia dla pracowników UE w krajach trzecich; ubolewa, iż w 75 państwach homoseksualizm nadal uznawany jest za niezgodny z prawem, a w 8 z nich zagrożony jest karą śmierci, i uważa, że praktyki oraz akty przemocy na tle orientacji seksualnej nie powinny pozostać bezkarne; wyraża poparcie dla ustawicznych działań Wysokiego Komisarza NZ ds. Praw Człowieka mających na celu zwalczanie tych dyskryminacyjnych przepisów, a także dla pracy innych agencji ONZ; jest zaniepokojony ograniczeniami podstawowych wolności obrońców praw człowieka osób LGBTI i wzywa UE do okazania im większego wsparcia; jest zdania, że prawa podstawowe osób LGBTI będą prawdopodobnie lepiej przestrzegane, jeżeli umożliwi się tym osobom dostęp do instytucji prawnych, w miarę możliwości za pośrednictwem zarejestrowanego związku partnerskiego lub małżeństwa;

94.  podkreśla, że społeczności mniejszościowe w krajach trzecich mają szczególne potrzeby oraz że należy wspierać ich pełną równość we wszystkich obszarach życia gospodarczego, społecznego, politycznego i kulturalnego;

Dyskryminacja o podłożu kastowym

95.  odnotowuje z wielkim zaniepokojeniem skalę i skutki dyskryminacji o podłożu kastowym oraz popełnianie naruszeń praw człowieka w związku z przynależnością kastową, w tym odmowę dostępu do systemu prawnego lub zatrudnienia, ciągłą segregację, ubóstwo i stygmatyzację; apeluje o przyjęcie unijnego instrumentu służącego zapobieganiu i eliminowaniu dyskryminacji o podłożu kastowym; zaleca włączenie w główny nurt kwestii dotyczących wytycznych i planów działania ESDZ i Komisji, zwłaszcza unijnych działań na rzecz walki z wszystkimi formami dyskryminacji oraz wysiłków zmierzających do zwalczania przemocy wobec kobiet i dziewcząt oraz wszelkich form skierowanej przeciwko nim dyskryminacji;

Prawa osób niepełnosprawnych

96.  z zadowoleniem przyjmuje ratyfikację Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych; podkreśla znaczenie jej skutecznego wdrożenia zarówno przez państwa członkowskie, jak i instytucje UE; podkreśla w szczególności potrzebę wiarygodnego włączenia zasady powszechnej dostępności i wszelkich praw osób niepełnosprawnych do wszystkich instrumentów polityki UE, w tym w obszarze współpracy na rzecz rozwoju, i zwraca uwagę na nakazowy i horyzontalny charakter tego zagadnienia;

97.  zachęca wiceprzewodniczącą / wysoką przedstawiciel do dalszego wspierania procesu ratyfikacji i wdrażania Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych przez te kraje, które jeszcze jej nie ratyfikowały lub nie wdrożyły;

98.  podkreśla, że wspólnota międzynarodowa uznała, że priorytetowe znaczenie ma sytuacja kobiet niepełnosprawnych; przypomina wnioski biura Wysokiego Komisarza NZ ds. Praw Człowieka, w których stwierdzono, że strategie polityczne i programy mające na celu podjęcie kwestii przemocy wobec kobiet i dziewcząt niepełnosprawnych powinny być opracowywane w ścisłej współpracy z osobami, które dotknięte są niepełnosprawnością, uznając jednocześnie ich niezależność, oraz z organizacjami osób niepełnosprawnych; podkreśla konieczność regularnej kontroli instytucji i odpowiedniego szkolenia opiekunów; wzywa UE, aby uwzględniła zwalczanie dyskryminacji ze względu na niepełnosprawność w swoich strategiach politycznych dotyczących działań zewnętrznych, współpracy i pomocy rozwojowej, w tym w EIDHR;

Prawa kobiet i dziewcząt

99.  przypomina, że Nagrodę im. Sacharowa otrzymał w 2014 r. dr Denis Mukwege w uznaniu za jego zdecydowane zaangażowanie w pracę z ofiarami przemocy seksualnej i nieustanne propagowanie praw kobiet, co doprowadziło do zwiększenia świadomości na temat stosowania przemocy wobec kobiet, dziewcząt i dzieci, a także okaleczania ich narządów płciowych jako praktyk wojennych; potępia wszelkie formy wykorzystywania i przemocy wobec kobiet, dziewcząt i dzieci, zwłaszcza stosowanie przemocy seksualnej jako narzędzia walki, a także okaleczanie narządów płciowych kobiet, małżeństwa dzieci, przedwczesne i przymusowe małżeństwa, niewolnictwo seksualne, gwałty małżeńskie i inne formy szkodliwych praktyk tradycyjnych; podkreśla, że zgodnie z prawem międzynarodowym kobiety, dziewczęta i dzieci niegodziwie traktowane w czasie konfliktów muszą mieć dostęp do opieki zdrowotnej i psychologicznej; w tym kontekście odnotowuje pismo wiceprzewodniczącej / wysokiej przedstawiciel w sprawie polityki w dziedzinie pomocy humanitarnej, w szczególności zapobiegania przemocy seksualnej i zapewniania kobietom właściwego wsparcia i dostępu do opieki zdrowotnej i psychologicznej w przypadku gwałtu podczas konfliktu; wzywa państwa członkowskie Rady Europy do podpisania i ratyfikowania konwencji stambulskiej w sprawie zapobiegania i zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej;

100.  podkreśla, że ESDZ powinna wymieniać dobre praktyki, aby zaradzić brakowi dostępu do wymiaru sprawiedliwości dla ofiar przestępstw związanych z przemocą seksualną; zdecydowanie potępia brak dostępu kobiet w krajach trzecich do wymiaru sprawiedliwości, zwłaszcza gdy są one ofiarami przemocy ze względu na płeć; zwraca się do Komisji, by odegrała aktywną rolę w ściganiu tych przestępstw w krajach trzecich, a w niektórych przypadkach przez państwa członkowskie; pilnie wzywa Komisję do współpracy z ESDZ w celu zapewnienia lepszego wsparcia ofiarom, włączenia do działań humanitarnych UE interwencji w zakresie przemocy ze względu na płeć oraz do priorytetowego traktowania działań humanitarnych UE ukierunkowanych na przemoc ze względu na płeć i przemoc seksualną w czasie konfliktu; z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie UE do podjęcia działań w następstwie globalnego szczytu poświęconego położeniu kresu przemocy seksualnej w czasie konfliktu, który odbył się w Londynie w czerwcu 2014 r., i w związku z tym wzywa Komisję do podjęcia konkretnych działań;

101.  ubolewa nad brakiem strategii zapobiegania przemocy ze względu na płeć, brakiem wsparcia dla ofiar oraz wysokim poziomem bezkarności przestępców w wielu krajach; wzywa ESDZ do wymiany dobrych praktyk z krajami trzecimi w kwestii procedur tworzenia prawa i programów szkoleniowych dla policji, pracowników wymiaru sprawiedliwości i urzędników służby cywilnej; nalega, by UE wspierała organizacje społeczeństwa obywatelskiego działające na rzecz praw człowieka i promowania równości płci w krajach trzecich oraz nakłania ją do ścisłej współpracy z organizacjami międzynarodowymi działającymi w zakresie równości płci, takimi jak MOP, OECD, ONZ oraz Unia Afrykańska, z myślą o tworzeniu synergii i wspieraniu upodmiotowienia kobiet;

102.  jest głęboko zaniepokojony nasileniem się w wielu częściach świata przemocy ze względu na płeć oraz rosnącym wskaźnikiem kobietobójstwa w Ameryce Łacińskiej, do których to zbrodni dochodzi w kontekście ogólnej przemocy i dyskryminacji strukturalnej; zdecydowanie potępia wszelkie rodzaje przemocy na tle płciowym i odrażający rodzaj przestępstwa, jakim jest kobietobójstwo, a także panującą bezkarność za te przestępstwa, co może stanowić zachętę do nasilenia przemocy i większej liczby zabójstw;

103.  wyraża głębokie zaniepokojenie ewentualnymi naruszeniami praw człowieka dotykającymi kobiety i dziewczęta w obozach dla uchodźców na Bliskim Wschodzie i w Afryce, w tym zgłoszonymi przypadkami przemocy seksualnej i nierównego traktowania kobiet i dziewcząt; zwraca się do ESDZ, by nawoływała do przyjmowania ostrzejszych przepisów i rozwijania dobrych praktyk w krajach trzecich w celu położenia kresu brakowi równości między uchodźcami niezależnie od płci;

104.  ubolewa nad faktem, że połowa ludności świata boryka się z dyskryminacją płacową, przy czym w skali światowej zarobki kobiet stanowią 60 do 90% średnich zarobków mężczyzn;

105.  wzywa Komisję, ESDZ oraz wiceprzewodniczącą / wysoką przedstawiciel do dalszego promowania politycznego i ekonomicznego upodmiotowienia kobiet i dziewcząt za sprawą uwzględniania problematyki równouprawnienia płci we wszystkich zewnętrznych strategiach politycznych i programach, w tym również w ramach zorganizowanego dialogu z krajami trzecimi, oraz poprzez publiczne podnoszenie kwestii związanych z płcią i zapewnienie wystarczających środków na ten cel; z zadowoleniem odnotowuje nowe ramy dotyczące równości płci i wzmocnienia pozycji kobiet na lata 2016–2020(48); podkreśla potrzebę skupienia się na aspekcie horyzontalnym, którego celem jest bardziej skuteczne wywiązywanie się przez Komisję i ESDZ z unijnych zobowiązań w zakresie wzmocnienia praw kobiet i dziewcząt za sprawą stosunków zewnętrznych;

106.  ubolewa nad brakiem równości płci w sferze polityki; przypomina, że kobiety i mężczyźni są równi i powinni korzystać z tych samych praw politycznych i swobód obywatelskich oraz ubolewa też z powodu niskiego udziału kobiet w procesie podejmowania decyzji gospodarczych, społecznych i politycznych; podkreśla potrzebę wprowadzenia skutecznych mechanizmów ochrony dla obrończyń praw człowieka; zaleca wprowadzenie systemu kwot w celu promowania udziału kobiet w organach politycznych oraz procesie demokratyzacji, przede wszystkim jako kandydatek;

107.  wzywa UE, by w dalszym ciągu wspierała ekonomiczne, społeczne i polityczne upodmiotowienie kobiet będące sposobem na promowanie rzeczywistego korzystania przez nie z praw i podstawowych wolności, a także by przywiązywała duże znaczenie do dostępu dziewcząt do edukacji, zwłaszcza tych z najbiedniejszych i najbardziej marginalizowanych społeczności; wzywa do wspierania kształcenia zawodowego dla kobiet, do zwiększenia liczby szkoleń zawodowych w dziedzinie nauki i technologii, do opracowywania programów szkoleniowych z dziedziny równości płci przez osoby zawodowo zajmujące się edukacją w państwach trzecich oraz do podjęcia kroków na rzecz zapobiegania powielaniu stereotypów przez materiały edukacyjne; pilnie wzywa UE do uwzględnienia tego priorytetu we wszystkich jej działaniach dyplomatycznych, handlowych i rozwojowych;

108.  podkreśla, jak ważne jest kontynuowanie edukacji dziewcząt w obozach dla uchodźców, w strefach konfliktu oraz na obszarach dotkniętych skrajnym ubóstwem i problemami środowiskowymi, jak susza i powodzie;

109.  zachęca UE do dalszego uwzględniania aspektu dotyczącego wsparcia dla kobiet i dziewcząt w ramach operacji WPBiO i struktur ONZ służących do budowania pokoju oraz do kontynuowania wysiłków zmierzających do wdrożenia i lepszego egzekwowania rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ 1325(2000)(49) i 1820(2008)(50) w sprawie kobiet, pokoju i bezpieczeństwa; w związku z tym wzywa UE, by wspierała uznanie na szczeblu międzynarodowym wartości dodanej uczestnictwa kobiet w zapobieganiu konfliktom i rozwiązywaniu ich oraz w operacjach pokojowych, pomocy humanitarnej i odbudowie po zakończeniu konfliktu, a także w demokratycznych procesach przejściowych prowadzących do trwałych i stabilnych rozwiązań politycznych; równocześnie podkreśla, że należy zapewnić kobietom korzystanie w pełnym zakresie z praw człowieka oraz przyczyniać się do ich upodmiotowienia, w tym w ramach agendy na okres po 2015 r. oraz poprzez wsparcie w ramach pekińskiej platformy działania i konwencji stambulskiej; z zadowoleniem przyjmuje poparcie przez UE rezolucji ONZ w sprawie płci, zwłaszcza w sprawie roli wolności słowa i myśli we wzmacnianiu pozycji kobiet; z zadowoleniem odnosi się do przyjęcia konkluzji 59. sesji Komisji ONZ ds. Statusu Kobiet(51);

110.  zwraca się do Komisji o systematyczne uwzględnianie we wszystkich unijnych misjach obserwacji wyborów konkretnych działań na rzecz zwiększania udziału kobiet w procesach wyborczych zgodnie z wytycznymi UE w tym zakresie, biorąc pod uwagę konkluzje przyjęte na seminarium eksperckim wysokiego szczebla poświęconym wyborom, które odbyło się w kwietniu 2014 r. w Brukseli, i wyciągając wnioski z doświadczeń zdobytych podczas wcześniejszych misji;

111.  przyjmuje z zadowoleniem starania ESDZ podejmowane w krajach trzecich w celu przyspieszenia realizacji obowiązków i zobowiązań w dziedzinie praw kobiet, wynikających z Konwencji w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet, pekińskiej platformy działania i deklaracji z Kairu w sprawie ludności i rozwoju, a także z Agendy rozwoju po 2015 r.;

112.  podkreśla, że należy dążyć do tego, by nie zaprzepaścić dorobku pekińskiej platformy działania w zakresie dostępu do edukacji i opieki zdrowotnej jako podstawowych praw człowieka, oraz obrony praw seksualnych i reprodukcyjnych; zwraca uwagę, że powszechne respektowanie praw reprodukcyjnych i seksualnych oraz dostęp do odpowiednich usług w tym zakresie przyczyniają się do zmniejszenia śmiertelności okołoporodowej matek i umieralności dzieci; zwraca uwagę, że planowanie rodziny, opieka zdrowotna nad matkami, łatwy dostęp do środków antykoncepcyjnych i bezpiecznej aborcji to ważne elementy umożliwiające ratowanie kobietom życia oraz pomaganie im w powrocie do normalności, jeżeli padły ofiarą gwałtu; podkreśla potrzebę umieszczenia tych polityk w centrum współpracy na rzecz rozwoju z krajami trzecimi;

113.  uważa, że przedwczesne małżeństwo stanowi naruszenie podstawowych praw człowieka i oddziałuje na wszystkie aspekty życia dziewcząt: zagraża ich edukacji, ograniczając tym samym ich perspektywy, jest niebezpieczne dla ich zdrowia oraz naraża je na większe ryzyko przemocy i nadużyć;

114.  zauważa z głębokim zaniepokojeniem, że od lat 80. ubiegłego wieku przemysł kupowania żon korespondencyjnie rozrasta się w alarmującym tempie; zauważa z zaniepokojeniem, że odnotowano kilka udokumentowanych przypadków kobiet, które zostały zaatakowane lub zamordowane po poślubieniu mężczyzny w ramach „ślubu korespondencyjnego”; ubolewa nad faktem, że na stronach internetowych publikujących listy kobiet do „sprzedaży wysyłkowej” figuruje wiele małoletnich dziewcząt, oraz podkreśla, że wykorzystywanie dzieci do celów seksualnych trzeba uznawać za znęcanie się nad dziećmi;

115.  potępia praktykę macierzyństwa zastępczego, która podważa godność ludzką kobiety, ponieważ jej ciało i funkcje reprodukcyjne wykorzystywane są jako towar; uważa, że praktyka ta, która obejmuje reprodukcyjne wykorzystywanie ciała ludzkiego dla osiągnięcia zysku lub innych korzyści, zwłaszcza w przypadku kobiet znajdujących się w trudnym położeniu w krajach rozwijających się, powinna być zakazana i traktowana jako pilna kwestia w ramach instrumentów z zakresu praw człowieka;

Prawa dzieci

116.  ponownie podkreśla pilną potrzebę powszechnej ratyfikacji i skutecznego wdrożenia Konwencji ONZ o prawach dziecka i dołączonych do niej protokołów fakultatywnych; wzywa wszystkie państwa, by zobowiązały się do eliminacji najgorszych form pracy dzieci określonych w art. 3 konwencji MOP nr 182, a mianowicie niewolnictwa dzieci, handlu nimi, prostytucji dzieci, a także wykonywania przez nie niebezpiecznej pracy, która wywiera wpływ na ich zdrowie fizyczne i psychiczne;

117.  z zadowoleniem odnosi się do przyjętych w grudniu 2014 r. konkluzji Rady w sprawie promowania i ochrony praw dziecka(52) oraz wzywa UE do dalszego wspierania krajów partnerskich w zwalczaniu wszystkich form przemocy wobec dzieci, w tym wykorzystywania seksualnego, oraz do wzmacniania ich zdolności w zakresie ochrony praw dziecka; z zadowoleniem przyjmuje globalne wdrożenie w 2014 r. opracowanego wspólnie przez UE i UNICEF zestawu narzędzi w zakresie praw dziecka(53); odnotowuje oświadczenie komisarza Rady Europy ds. praw człowieka z maja 2014 r. w sprawie praw dzieci interseksualnych;

118.  ponawia swój apel do Komisji o przedstawienie kompleksowej strategii i planu działania w dziedzinie praw dziecka na kolejne pięć lat, tak aby nadać priorytetowe znaczenie kwestii praw dzieci w polityce zewnętrznej UE, wspierając tym samym wysiłki UE na rzecz promowania praw dziecka, zwłaszcza poprzez następujące działania: zapewnienie dzieciom dostępu do wody, urządzeń sanitarnych, opieki zdrowotnej i kształcenia, zapewnienie rehabilitacji i reintegracji dzieci zwerbowanych do grup zbrojnych, eliminowanie pracy dzieci, tortur, uprawiania czarów przez dzieci, handlu dziećmi, małżeństw dzieci i wykorzystywania seksualnego, świadczenie pomocy dzieciom w konfliktach zbrojnych oraz zapewnienie edukacji dzieci w strefach konfliktu i w obozach dla uchodźców; wzywa wiceprzewodniczącą / wysoką przedstawiciel do przedstawiania Parlamentowi co roku sprawozdania z rezultatów zewnętrznych działań UE ukierunkowanych na pomoc dzieciom; wyraża uznanie dla kampanii „Dzieci, nie żołnierze” oraz wzywa UE i państwa członkowskie do zintensyfikowania wysiłków zmierzających do osiągnięcia do 2016 r. celu dotyczącego położenia kresu rekrutacji i wykorzystywaniu dzieci w konfliktach przez rządowe siły zbrojne;

119.  z zadowoleniem przyjmuje współpracę UE z UNICEF-em, która doprowadziła do opracowania zestawu narzędzi służących uwzględnianiu praw dziecka we współpracy na rzecz rozwoju oraz do wsparcia kluczowych milenijnych celów rozwoju i programów ochrony dzieci służących realizacji praw dzieci, szczególnie tych znajdujących się w wyjątkowo trudnej sytuacji, a także współpracę z Organizacją Narodów Zjednoczonych do spraw Pomocy Uchodźcom Palestyńskim na Bliskim Wschodzie (UNRWA);

120.  z zadowoleniem odnosi się do aktywnej współpracy UE z wieloma specjalnymi sprawozdawcami ONZ działającymi w dziedzinie praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych, w tym ze specjalnym sprawozdawcą ds. prawa człowieka do dostępu do bezpiecznej wody pitnej i urządzeń sanitarnych, specjalnym sprawozdawcą ds. prawa do nauki, specjalnym sprawozdawcą ds. prawa do pożywienia, specjalnym sprawozdawcą ds. skrajnego ubóstwa i praw człowieka oraz specjalnym sprawozdawcą ds. odpowiednich warunków mieszkaniowych; z satysfakcją odnotowuje, że wzmocniono propagowanie praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych w wieloletnim programie indykatywnym Europejskiego Instrumentu na rzecz Wspierania Demokracji i Praw Człowieka na lata 2014–2017, którego celem jest m.in. przyczynianie się do wzmacniania pozycji związków zawodowych, podnoszenia świadomości na temat kwestii związanych z wynagrodzeniem, ochrony dziedzictwa gruntów, promowania integracji społecznej poprzez wzmacnianie pozycji gospodarczej oraz ograniczania dyskryminacji ekonomicznej i przemocy w miejscu pracy;

Wzmacnianie demokracji na świecie

121.  podkreśla zaangażowanie UE na rzecz utrzymywania i promowania poszanowania praw człowieka i wartości demokratycznych w jej relacjach zewnętrznych z resztą świata; przypomina, że ustroje demokratyczne charakteryzują się nie tylko wolnymi i uczciwymi procedurami wyborczymi, ale także m.in. wolnością słowa, prasy i stowarzyszania się, praworządnością i odpowiedzialnością, niezawisłym sądownictwem i bezstronną administracją; podkreśla, że demokracja i prawa człowieka są ze sobą nierozerwalnie związane i wzajemnie się umacniają, jak przypomniano w konkluzjach Rady z dnia 18 listopada 2009 r. w sprawie wspierania demokracji w stosunkach zewnętrznych UE; z zadowoleniem odnosi się do faktu, że w nowym planie działania dotyczącym praw człowieka i demokracji zwraca się większą uwagę na działania z zakresu wspierania demokracji;

Obrona wolności słowa i wzmacnianie społeczeństwa obywatelskiego

122.  ponownie podkreśla fakt, że wolność słowa jest kluczowym elementem każdego społeczeństwa demokratycznego, ponieważ jest budulcem kultury pluralizmu, która wzmacnia pozycję społeczeństwa obywatelskiego i obywateli, aby mogli rozliczać rządy i decydentów politycznych, a także wspiera poszanowanie praworządności; wzywa w związku z tym UE do zintensyfikowania wysiłków na rzecz propagowania wolności słowa za sprawą unijnej polityki zewnętrznej i jej instrumentów;

123.  ponawia swój apel do UE i państw członkowskich o dokładniejsze monitorowanie wszystkich rodzajów ograniczeń nakładanych na wolność słowa i mediów w państwach trzecich oraz o bezzwłoczne i systematyczne potępianie takich ograniczeń nawet wtedy, gdy są one nakładane z myślą o realizacji uzasadnionych celów, takich jak zwalczanie terroryzmu, bezpieczeństwo państwa czy egzekwowanie prawa; podkreśla, że należy zadbać o skuteczne wdrożenie wytycznych UE w sprawie wolności wypowiedzi w internecie i poza nim oraz regularne monitorowanie ich wpływu; przypomina cel UE dotyczący zapewnienia i ochrony niedyskryminacyjnego dostępu do informacji oraz wolności słowa dla wszystkich osób, zarówno w internecie, jak i poza nim;

124.  uważa, że dzięki jak najszerszemu udostępnianiu informacji technologie informacyjno-komunikacyjne (ICT) stanowią szansę na wzmocnienie praw człowieka i praktyk demokratycznych oraz rozwój społeczno-gospodarczy; ponadto podkreśla, że ICT wspierają wysiłki organizacji społeczeństwa obywatelskiego, zwłaszcza w ustrojach niedemokratycznych; wyraża zaniepokojenie sposobami korzystania z ICT przez niektóre reżimy autorytarne, które stanowią coraz większe zagrożenie dla działaczy na rzecz praw człowieka i demokracji; podkreśla potrzebę większego wsparcia w obszarach propagowania wolności mediów, ochrony niezależnych dziennikarzy i blogerów, ograniczania przepaści cyfrowej oraz ułatwiania nieograniczonego dostępu do informacji; wzywa Komisję do zwracania szczególnej uwagi na aspekty praw człowieka w odniesieniu do produktów podwójnego zastosowania w ramach przeglądu unijnego systemu kontroli wywozu;

Wsparcie UE dla obrońców praw człowieka

125.  ubolewa, że społeczeństwo obywatelskie, w tym obrońcy praw człowieka, jest na całym świecie przedmiotem coraz częstszych ataków; jest głęboko zaniepokojony, że coraz większa liczba krajów – na przykład Rosja i niektóre kraje Azji Środkowej – wprowadza rygorystyczne przepisy mające blokować działania organizacji pozarządowych, ograniczając ich dostęp do zagranicznego finansowania oraz wprowadzając uciążliwe wymogi w zakresie sprawozdawczości i surowe kary za nieprzestrzeganie przepisów; przypomina, że prawo do wolności zrzeszania się i zgromadzeń jest zasadniczą cechą demokratycznego, otwartego i tolerancyjnego społeczeństwa; apeluje o wznowienie wysiłków mających na celu zwalczanie ograniczeń i zastraszania, z którymi borykają się osoby pracujące dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego na całym świecie, a także wzywa UE, by stała się wzorem, jeśli chodzi o ochronę i promowanie odnośnych praw;

126.  z zadowoleniem odnotowuje, że w nowym planie działania wiceprzewodnicząca / wysoka przedstawiciel na nowo potwierdziła zaangażowanie UE na rzecz wzmacniania pozycji podmiotów lokalnych i organizacji społeczeństwa obywatelskiego, oraz podkreśla, że w związku ze znacznym kurczeniem się przestrzeni społeczeństwa obywatelskiego działalność organizacji społeczeństwa obywatelskiego, w tym zwłaszcza obrońców praw człowieka, wymaga większej uwagi i wysiłków ze strony UE; wzywa zatem UE i państwa członkowskie do opracowania spójnej i konsekwentnej odpowiedzi na główne wyzwania, przed którymi stoi społeczeństwo obywatelskie, w tym obrońcy praw człowieka, na całym świecie;

127.  wzywa UE i państwa członkowskie do stałego monitorowania i nagłaśniania na wszystkich poziomach dialogu politycznego przypadków naruszeń wolności zrzeszania się i zgromadzeń, w tym poprzez różne formy zakazów i ograniczeń nakładanych na organizacje społeczeństwa obywatelskiego i ich działalność;

128.  ponadto wzywa UE i państwa członkowskie do wykorzystania wszelkich dostępnych środków do systematycznego nagłaśniania indywidualnych przypadków obrońców praw człowieka i działaczy społeczeństwa obywatelskiego znajdujących się w niebezpieczeństwie, a zwłaszcza przetrzymywanych w więzieniach; zachęca delegatury UE i personel dyplomatyczny państw członkowskich do dalszego aktywnego wspierania obrońców praw człowieka poprzez systematyczne monitorowanie procesów sądowych, odwiedzanie zatrzymanych działaczy i wydawanie oświadczeń dotyczących indywidualnych przypadków, a także poprzez poruszanie kwestii naruszeń praw człowieka w rozmowach ze swoimi odpowiednikami; nalega, aby wysokiej rangi przedstawiciele UE, zwłaszcza wiceprzewodnicząca / wysoka przedstawiciel, komisarze, specjalni przedstawiciele UE i urzędnicy państwowi z państw członkowskich systematycznie spotykali się z obrońcami praw człowieka podczas ich podróży do krajów, w których społeczeństwo obywatelskie podlega naciskom;

129.  z zadowoleniem odnotowuje pomoc UE dla obrońców praw człowieka i społeczeństwa obywatelskiego na całym świecie ze środków Europejskiego Instrumentu na rzecz Wspierania Demokracji i Praw Człowieka; podkreśla szczególne znaczenie wykorzystywania tego instrumentu do ochrony najbardziej zagrożonych obrońców praw człowieka; podkreśla również, że wsparcie dla zagrożonych obrońców praw człowieka powinno przede wszystkim uwzględniać kryteria skuteczności, unikając nadmiernie nakazowych warunków; wzywa Komisję, ESDZ i delegatury UE do dopilnowania, aby finansowanie dostępne dla obrońców praw człowieka było należycie wykorzystywane;

Wspieranie procedur wyborczych oraz wzmacnianie praworządności, niezawisłości sądownictwa i bezstronności administracji w państwach trzecich

130.  z zadowoleniem odnosi się do ośmiu misji obserwacji wyborów i ośmiu misji ekspertów ds. wyborów przeprowadzonych na całym świecie przez UE w 2014 r.; powtarza swoją pozytywną opinię na temat stałego unijnego wsparcia dla procedur wyborczych oraz pomocy i wsparcia ze strony UE dla obserwatorów krajowych;

131.  przypomina znaczenie odpowiednich działań podejmowanych w następstwie sprawozdań i zaleceń misji obserwacji wyborów jako sposobu zwiększenia ich oddziaływania i wzmocnienia unijnego wsparcia dla standardów demokratycznych w danych krajach;

132.  zaleca, aby UE zintensyfikowała wysiłki zmierzające do opracowania bardziej kompleksowego podejścia do procesów demokratyzacji, spośród których wolne i uczciwe wybory stanowią tylko jeden aspekt, z myślą o wzmacnianiu instytucji demokratycznych i zaufania publicznego do procedur wyborczych na całym świecie;

133.  z zadowoleniem odnotowuje w tym kontekście rozpoczęcie w 2014 r. w 12 wybranych delegaturach UE projektów pilotażowych drugiej generacji w dziedzinie wspierania demokracji, będących wynikiem zobowiązania sformułowanego w konkluzjach Rady z grudnia 2009 r. i zawartego w planie działania w dziedzinie praw człowieka i demokracji w 2012 r.; zdecydowanie podkreśla znaczenie tych projektów pilotażowych dla osiągnięcia większej spójności we wspieraniu demokracji za pomocą unijnej polityki zewnętrznej i jej instrumentów;

134.  z zadowoleniem przyjmuje zawarte w nowym planie działania dotyczącym praw człowieka i demokracji zobowiązanie Komisji, ESDZ i państw członkowskich do bardziej zdecydowanego i konsekwentnego zaangażowania się we współpracę w krajach trzecich z organami wyborczymi, instytucjami parlamentarnymi, lokalnymi organizacjami pozarządowymi, obrońcami praw człowieka i organizacjami społeczeństwa obywatelskiego w celu ich większego zaangażowania w monitorowanie przebiegu wyborów, do wzmocnienia ich pozycji, a tym samym do umocnienia procesów demokratycznych;

135.  przypomina, że doświadczenia zdobyte przez Unię Europejską, polityków, środowisko akademickie, media, organizacje pozarządowe i społeczeństwo obywatelskie oraz wnioski wyciągnięte z przemian demokratycznych w ramach polityki rozszerzenia i sąsiedztwa mogłyby w pozytywny sposób przyczynić się do wskazania najlepszych praktyk, które mogłyby zostać zastosowane do wspierania i konsolidowania innych procesów demokratyzacji na całym świecie;

136.  przypomina, że korupcja stanowi zagrożenie dla równego korzystania z praw człowieka oraz podważa procesy demokratyczne, takie jak praworządność oraz uczciwe wymierzanie sprawiedliwości; przypomina także, że UE zastrzegła sobie wyłączną kompetencję do podpisania Konwencji NZ przeciwko korupcji;

137.  stoi na stanowisku, że UE powinna podkreślać w ramach wszystkich platform dialogu z krajami trzecimi znaczenie przejrzystości i dostępności, uczciwości, rozliczalności i właściwego zarządzania sprawami publicznymi, budżetem publicznym oraz własnością publiczną, o czym jest mowa w Konwencji NZ przeciwko korupcji; uważa, że korupcja we wszystkich jej formach podważa demokratyczne zasady i ma negatywny wpływ na rozwój społeczno-gospodarczy; wzywa do podjęcia działań w następstwie wniosku Parlamentu o lepsze monitorowanie wdrażania konwencji NZ przeciwko korupcji, a także o właściwe rozpatrzenie zaleceń OECD; uważa, że UE powinna w bardziej spójny i systematyczny sposób wspierać kraje trzecie w zwalczaniu korupcji, służąc wiedzą fachową w zakresie tworzenia i umacniania niezależnych i skutecznych instytucji antykorupcyjnych, w tym przez aktywną współpracę z sektorem prywatnym; ponadto zaleca opracowanie innowacyjnych mechanizmów finansowych w celu nasilenia walki z wszelkimi przejawami korupcji; w tym kontekście odnotowuje apel o lepsze uregulowanie transakcji finansowych na szczeblu międzynarodowym;

138.  jest zdania, że UE powinna zwiększyć wysiłki służące promowaniu praworządności i niezawisłości sądownictwa na szczeblu dwu- i wielostronnym; zachęca UE, by wspierała uczciwe wymierzanie sprawiedliwości na całym świecie, służąc pomocą podczas przeprowadzania reform ustawodawczych i instytucjonalnych w krajach trzecich; zachęca także delegatury UE i ambasady państw członkowskich do systematycznego monitorowania procesów sądowych w celu promowania niezawisłości sądownictwa;

Rozszerzenie działań Parlamentu Europejskiego w zakresie praw człowieka

139.  z zadowoleniem przyjmuje przegląd wytycznych dla delegacji międzyparlamentarnych Parlamentu Europejskiego dotyczących wspierania praw człowieka i demokracji, którego dokonała Konferencja Przewodniczących Delegacji we współpracy z Podkomisją Praw Człowieka; w związku z tym zaleca, aby w bardziej systematyczny i przejrzysty sposób podnosić kwestie praw człowieka – zwłaszcza poszczególnych przypadków opisywanych w rezolucjach Parlamentu – podczas wizyt delegacji w państwach trzecich oraz informować na piśmie Podkomisję Praw Człowieka o podjętych działaniach, a także – o ile jest to uzasadnione politycznie – na specjalnym posiedzeniu podsumowującym;

140.  podkreśla potrzebę ciągłego rozważania najbardziej odpowiednich sposobów zapewnienia jak największej wiarygodności, widoczności i skuteczności rezolucji Parlamentu w sprawie naruszania praw człowieka oraz zasad demokracji i praworządności;

141.  zachęca do dyskusji na temat uwzględnienia poszczególnych narzędzi służących do wspierania i promowania praw człowieka, którymi dysponuje Parlament, w jednym dokumencie strategicznym, który powinien zostać przyjęty przez Parlament na posiedzeniu plenarnym;

o
o   o

142.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, specjalnemu przedstawicielowi UE ds. praw człowieka, rządom i parlamentom państw członkowskich, Radzie Bezpieczeństwa ONZ, sekretarzowi generalnemu ONZ, przewodniczącemu 70. Zgromadzenia Ogólnego ONZ, przewodniczącemu Rady Praw Człowieka ONZ, wysokiemu komisarzowi NZ ds. praw człowieka i szefom delegatur UE.

(1) Teksty przyjęte, P8_TA(2014)0070.
(2) http://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-11855-2012-INIT/pl/pdf
(3) http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/EN/foraff/142549.pdf
(4) http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/EN/foraff/137585.pdf
(5) http://www.europarl.europa.eu/document/activities/cont/201203/20120329ATT42170/20120329ATT42170EN.pdf
(6) http://www.consilium.europa.eu/en/policies/pdf/st10152-en15_pdf/
(7) http://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-10897-2015-INIT/pl/pdf
(8) http://www.consilium.europa.eu/en/meetings/fac/2015/10/st13201-en15_pdf/
(9) http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/EN/foraff/130243.pdf
(10) http://register.consilium.europa.eu/doc/srv?l=pl&f=ST%2015559%202014%20INIT
(11) http://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:32015D0260
(12) http://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-9242-2015-INIT/pl/pdf
(13) http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=S/RES/1325(2000)
(14) Dz.U. C 236 E z 12.8.2011, s. 69.
(15) Dz.U. C 33 E z 5.2.2013, s. 165.
(16) Teksty przyjęte, P7_TA(2012)0470.
(17) Teksty przyjęte, P7_TA(2013)0274.
(18) Teksty przyjęte, P7_TA(2013)0394.
(19) Teksty przyjęte, P7_TA(2013)0420.
(20) Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0252.
(21) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0079.
(22) Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0259.
(23) Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0206.
(24) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0076.
(25) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0272.
(26) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0288.
(27) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0317.
(28) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0350.
(29) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0348.
(30) http://ec.europa.eu/enlargement/pdf/key_documents/2014/20141008-strategy-paper_pl.pdf
(31) http://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/?uri=CELEX:52011DC0200
(32) http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=COM:2011:0303:FIN:pl:PDF
(33) http://daccess-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/G14/082/52/PDF/G1408252.pdf?OpenElement
(34) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0274.
(35) http://www.unfpa.org/sites/default/files/pub-pdf/Joint%20Programme%20on%20FGMC%20Summary%20Report.pdf
(36) http://daccess-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/G14/086/06/PDF/G1408606.pdf?OpenElement
(37) https://www.consilium.europa.eu/ueDocs/cms_Data/docs/hr/news53.pdf
(38) http://ec.europa.eu/enlargement/pdf/key_documents/2014/20141008-strategy-paper_pl.pdf
(39) http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2014:077:0027:0043:PL:PDF
(40) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0274.
(41) http://www.ohchr.org/Documents/Publications/GuidingPrinciplesBusinessHR_EN.pdf
(42) http://wcip2014.org/wp-content/uploads/2013/03/N1446828.pdf
(43) Dz.U. L 101 z 15.4.2011, s. 1.
(44) https://ec.europa.eu/anti-trafficking/sites/antitrafficking/files/eu_strategy_towards_the_eradication_of_trafficking_in_human_beings_2012-2016_1.pdf
(45) http://www.coe.int/en/web/portal/10-october-against-death-penalty
(46) http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cmsUpload/TortureGuidelines.pdf
(47) http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/foraff/137584.pdf
(48) http://europa.eu/rapid/press-release_IP-15-5690_en.pdf
(49) http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=S/RES/1325(2000)
(50) http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=S/RES/1820(2008)
(51) http://www.un.org/ga/search/view_doc.asp?symbol=E/2015/27
(52) http://register.consilium.europa.eu/doc/srv?l=pl&f=ST%2015559%202014%20INIT
(53) http://www.unicef.org/eu/crtoolkit/downloads/Child-Rights-Toolkit-Web-Links.pdf


20.rocznica porozumienia pokojowego z Dayton
PDF 317kWORD 67k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie 20. rocznicy układu pokojowego z Dayton (2015/2979(RSP))
P8_TA(2015)0471RC-B8-1362/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając układ pokojowy z Dayton, jego ramy ogólne i dwanaście załączników do niego,

–  uwzględniając swoje rezolucje dnia 7 lipca 2005 r.(1), z dnia 15 stycznia 2009 r.(2) oraz z dnia 9 lipca 2015 r.(3) w sprawie Srebrenicy,

–  uwzględniając opinię Komisji Weneckiej z dnia 11 marca 2005 r. w sprawie reformy konstytucyjnej w Bośni i Hercegowinie,

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 i 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że układ pokojowy z Dayton został podpisany w dniu 14 grudnia 1995 r. w Paryżu i zakończył najkrwawszą wojnę w Europie od zakończenia drugiej wojny światowej;

B.  mając na uwadze, że układ ten zakończył wojnę, jednak nie doprowadził do utworzenia samodzielnego i dobrze funkcjonującego państwa, a także mając na uwadze, że instytucjonalna struktura kraju jest zbyt skomplikowana i okazała się nieefektywna;

1.  przypomina o znaczeniu podpisania układu pokojowego z Dayton, pamięta o wszystkich ofiarach wojny w Bośni i Hercegowinie i przekazuje szczere wyrazy współczucia rodzinom ofiar;

2.  ubolewa nad tym, że 20 lat po zakończeniu konfliktu i sporządzeniu ogólnej umowy ramowej określającej główne aspekty ustaleń pokojowych i przyszły kształt kraju, kolejne rządy nie zdołały zbudować w pełni funkcjonującego i samodzielnego państwa;

3.  z zadowoleniem przyjmuje rezultaty działań mających na celu powrót uchodźców i przesiedleńców wewnętrznych oraz odbudowę i restytucję mienia, zgodnie z postanowieniami załącznika 7 do układu z Dayton; podkreśla konieczność pełnego wdrożenia tego załącznika i odnośnej strategii w celu zapewnienia trwałego powrotu przesiedleńców wewnętrznych, uchodźców i innych osób będących ofiarami wojny oraz opracowania na ich rzecz sprawiedliwych, całościowych i trwałych rozwiązań; podkreśla w związku z tym konieczność trwałego powrotu Chorwatów, Bośniaków i innych do Republiki Serbskiej; podkreśla konieczność poczynienia postępów w poprawie integracji społeczno-gospodarczej osób powracających; wzywa do lepszej koordynacji działań na wszystkich szczeblach oraz do zwrócenia większej uwagi na sytuację osób wysiedlonych należących do grup najbardziej podatnych na zagrożenia, w tym Romów i kobiety będące ofiarami przemocy; z ubolewaniem zauważa, że według Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża nadal około 7 000 osób jest zaginionych, a ich los pozostaje nieznany;

4.  uznaje pozytywną transformację Bośni i Hercegowiny w ostatnich 20 latach z kraju ogarniętego wojną do państwa aspirującego do członkostwa w Unii Europejskiej;

5.  potwierdza zaangażowanie UE na rzecz perspektywy europejskiej i kontynuowania procesu akcesyjnego Bośni i Hercegowiny oraz wszystkich państw Bałkanów Zachodnich; uważa, że współpraca regionalna i proces integracji europejskiej są najlepszą drogą do promowania pojednania oraz przezwyciężenia nienawiści i podziałów;

6.  wzywa władze, by wykorzystały 20. rocznicę układu pokojowego z Dayton do przeprowadzenia koniecznych reform – zwłaszcza w kontekście planowanego wniosku Bośni i Hercegowiny o członkostwo w UE; przypomina, że priorytetowe znaczenie ma zaspokojenie społeczno-gospodarczych potrzeb obywateli oraz utworzenie skutecznego mechanizmu koordynacji w odniesieniu do kwestii związanych z UE; przypomina, że kluczowe znaczenie ma również jednoczesne kontynuowanie reform konstytucyjnych i politycznych oraz demokratyzacji systemu politycznego, których celem będzie zagwarantowanie prawdziwej równości i reprezentacji demokratycznej wszystkich trzech narodów składowych i wszystkich obywateli tego kraju; podkreśla, że wszyscy obywatele Bośni i Hercegowiny muszą mieć równe szanse na wybór do organów decyzyjnych wszystkich szczebli;

7.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządom państw członkowskich, rządowi i parlamentowi Bośni i Hercegowiny oraz jej części składowych, a także rządom i parlamentom państw Bałkanów Zachodnich.

(1) Dz.U. C 157 E z 6.7.2006, s. 468.
(2) Dz.U. C 46 E z 24.2.2010, s. 111.
(3) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0276.


Wywóz broni: wdrażanie wspólnego stanowiska 2008/944/WPZiB
PDF 460kWORD 142k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie wywozu broni: wdrażanie wspólnego stanowiska 2008/944/WPZiB (2015/2114(INI))
P8_TA(2015)0472A8-0338/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wspólne stanowisko Rady 2008/944/WPZiB z dnia 8 grudnia 2008 r. określające wspólne zasady kontroli wywozu technologii wojskowych i sprzętu wojskowego (zwane dalej „wspólnym stanowiskiem”)(1),

–  uwzględniając przegląd wspólnego stanowiska przeprowadzony przez Grupę Roboczą Rady UE ds. Wywozu Broni Konwencjonalnej,

–  uwzględniając szesnaste sprawozdanie roczne Rady sporządzone zgodnie z art. 8 ust. 2 wspólnego stanowiska Rady 2008/944/WPZiB określającego wspólne zasady kontroli wywozu technologii wojskowych i sprzętu wojskowego(2),

–  uwzględniając decyzję Rady 2012/711/WPZiB z dnia 19 listopada 2012 r. w sprawie wsparcia dla działań Unii mających na celu propagowanie wśród państw trzecich kontroli wywozu uzbrojenia oraz zasad i kryteriów wspólnego stanowiska 2008/944/WPZiB,

–  uwzględniając strategię UE przeciw rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia z dnia 9 grudnia 2003 r.,

–  uwzględniając europejską strategię bezpieczeństwa pt. „Bezpieczna Europa w lepszym świecie”, przyjętą przez Radę Europejską w dniu 12 grudnia 2003 r.,

–  uwzględniając Traktat o handlu bronią przyjęty przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w dniu 2 kwietnia 2013 r.(3),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 5 lutego 2014 r. w sprawie ratyfikacji Traktatu o handlu bronią(4),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 21 maja 2015 r. w sprawie wpływu zmian na europejskim rynku wyposażenia obronnego na możliwości w zakresie obronności i bezpieczeństwa w Europie(5), w szczególności jej ust. 4, 10, 18, 19, 20 i 21,

–  uwzględniając decyzję Rady 2013/768/WPZiB z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie działań UE wspierających wdrożenie traktatu o handlu bronią w ramach europejskiej strategii bezpieczeństwa(6),

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 428/2009 z dnia 5 maja 2009 r. ustanawiające wspólnotowy system kontroli wywozu, transferu, pośrednictwa i tranzytu w odniesieniu do produktów podwójnego zastosowania(7), zmienione rozporządzeniem (UE) nr 599/2014, a także wykaz produktów i technologii podwójnego zastosowania przedstawiony w załączniku I do tego rozporządzenia,

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 24 kwietnia 2014 r. skierowany do Rady i Parlamentu Europejskiego zatytułowany „Przegląd polityki kontroli wywozu: zapewnienie bezpieczeństwa i konkurencyjności w zmieniającym się świecie” (COM(2014)0244),

–  uwzględniając wspólne oświadczenie Parlamentu, Rady i Komisji z dnia 12 czerwca 2014 r. w sprawie przeglądu systemu kontroli wywozu produktów podwójnego zastosowania,

–  uwzględniając konkluzje Rady w sprawie przeglądu polityki kontroli wywozu z dnia 21 listopada 2014 r.,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 września 2015 r. w sprawie „Prawa człowieka a technologia: wpływ systemów inwigilacji i nadzoru na prawa człowieka w państwach trzecich”(8),

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/43/WE z dnia 6 maja 2009 r. w sprawie uproszczenia warunków transferów produktów związanych z obronnością we Wspólnocie(9),

–  uwzględniając strategię UE w zakresie zwalczania nielegalnego gromadzenia broni strzeleckiej i lekkiej, amunicji do tych rodzajów broni oraz handlu nimi, którą Rada Europejska przyjęła w dniach 15–16 grudnia 2005 r., oraz wspólne działanie Rady 2002/589/WPZiB z dnia 12 lipca 2002 r. w sprawie wkładu Unii Europejskiej w zwalczanie destabilizującego gromadzenia i rozpowszechniania ręcznej broni strzeleckiej i broni lekkiej oraz uchylające wspólne działanie 1999/34/WPZiB,

–  uwzględniając wspólne stanowisko Rady 2003/468/WPZiB z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie kontroli pośrednictwa w handlu bronią(10),

–  uwzględniając uaktualniony wspólny wykaz uzbrojenia Unii Europejskiej przyjęty przez Radę w dniu 9 lutego 2015 r.,

–  uwzględniając przewodnik do wspólnego stanowiska Rady 2008/944/WPZiB określającego wspólne zasady kontroli wywozu technologii wojskowych i sprzętu wojskowego,

–  uwzględniając Porozumienie z Wassenaar z dnia 12 maja 1996 r. w sprawie kontroli eksportu broni konwencjonalnej oraz towarów i technologii podwójnego zastosowania, wraz ze zaktualizowanymi w 2015 r. wykazami tych towarów i technologii oraz amunicji(11),

–  uwzględniając decyzje przyjęte na 19. posiedzeniu plenarnym Porozumienia z Wassenaar w sprawie kontroli eksportu broni konwencjonalnej oraz towarów i technologii podwójnego zastosowania, które odbyło się w Wiedniu w dniach 3–4 grudnia 2013 r.,

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 1236/2005 z dnia 27 czerwca 2005 r. w sprawie handlu niektórymi towarami, które mogłyby być użyte do wykonywania kary śmierci, tortur lub innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania,

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 28 kwietnia 2015 r. do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego oraz Komitetu Regionów w sprawie Europejskiej agendy bezpieczeństwa (COM(2015)0185),

–  uwzględniając Konsensus europejski w sprawie rozwoju przyjęty w dniu 24 lutego 2006 r.,

–  uwzględniając komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów z dnia 13 października 2011 r. pt. „Zwiększanie wpływu unijnej polityki rozwoju – Program działań na rzecz zmian” (COM(2011)0637),

–  uwzględniając cele zrównoważonego rozwoju, zwłaszcza cel 16: cel 16.4, w którym apeluje się do państw o znaczne ograniczenie nielegalnego przepływu broni,

–  uwzględniając decyzję Rady 2014/512/WPZiB dotyczącą środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie,

–  uwzględniając art. 42 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) i art. 346 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–  uwzględniając Traktat ONZ o handlu bronią, który wszedł w życie dnia 24 grudnia 2014 r.,

–  uwzględniając rezolucję nr 24/35 Rady Praw Człowieka ONZ z dnia 8 października 2013 r. w sprawie wpływu transferu broni na prawa człowieka w konfliktach zbrojnych(12),

–  uwzględniając art. 52 oraz art. 132 ust. 2 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych (A8-0338/2015),

A.  mając na uwadze, że globalne środowisko bezpieczeństwa wokół UE zmieniło się radykalnie, zwłaszcza w południowym i wschodnim sąsiedztwie;

B.  mając na uwadze, że art. 51 Karty ONZ przewiduje naturalne prawo do samoobrony indywidualnej lub zbiorowej;

C.  mając na uwadze, że ze względu na stabilność międzynarodową ważne jest, by zapewnić środki odstraszające na podstawie oceny poszczególnych przypadków, przy zachowaniu pełnej zgodności z art. 51 Karty Narodów Zjednoczonych oraz kryterium czwarte wspólnego stanowiska dotyczącym zachowania pokoju, bezpieczeństwa i stabilności w regionie;

D.  mając na uwadze, że niekontrolowane rozprzestrzenianie broni stanowi poważne zagrożenie dla pokoju i bezpieczeństwa, praw człowieka i zrównoważonego rozwoju; mając na uwadze, że co minutę na świecie jedna osoba umiera w wyniku przemocy z użyciem broni i produkowanych jest 15 nowych sztuk broni;

E.  mając na uwadze, że regulowanie międzynarodowego handlu bronią jest z definicji celem globalnym; mając na uwadze, że UE musi zapewnić spójność wszystkich swych działań zewnętrznych w ramach swoich stosunków zewnętrznych, aby propagować demokrację i praworządność, zapobiegać konfliktom, eliminować ubóstwo, wspierać dialog międzykulturowy oraz utrzymać stabilność i bezpieczeństwo na świecie; mając na uwadze, że w latach 2010–2014 państwa członkowskie UE odpowiadały za 25,4% faktycznych dostaw(13) głównych rodzajów broni konwencjonalnej na świecie;

F.  mając na uwadze, że zgodnie z Traktatem z Lizbony eliminacja ubóstwa stanowi priorytetowy cel polityki rozwoju UE oraz jeden z priorytetów jej działań zewnętrznych w ramach dążenia do stabilniejszego i lepiej prosperującego świata; mając na uwadze, że dostarczanie broni do krajów ogarniętych konfliktami nie tylko zwiększa prawdopodobieństwo eskalacji przemocy, ale też negatywnie wpływa na możliwości rozwoju tych krajów, co potwierdzają oceniające ten wpływ sprawozdania organizacji humanitarnych(14);

G.  mając na uwadze, że w 2013 r. państwa członkowskie UE wyeksportowały broń o łącznej wartości 36,7 mld EUR, w tym do państw trzecich broń o wartości 26 mld EUR; mając na uwadze, że dla porównania całkowity budżet Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa na okres 2014–2020 wynosi 15,4 mld EUR; mając na uwadze, że państwa członkowskie UE odpowiadały za 30 % ogólnego wywozu broni; mając na uwadze, że trudno jest utrzymywać, by te przepływy handlowe były związane z bezpośrednimi interesami UE w zakresie bezpieczeństwa;

H.  mając na uwadze, że wspólne stanowisko 2008/944/WPZiB stanowi prawnie wiążące ramy wyznaczające osiem kryteriów dla wywozu broni konwencjonalnej, które państwa członkowskie UE mają stosować w odniesieniu do swoich decyzji o udzieleniu zezwolenia; mając na uwadze, że należy odpowiednio uwzględnić to wspólne stanowisko, zwłaszcza w kontekście rozwoju europejskiego rynku obronności i europejskiej bazy technologiczno-przemysłowej sektora obronnego;

I.  mając na uwadze, że do przestrzegania kryteriów i zasad ustanowionych we wspólnym stanowisku oficjalnie zobowiązały się takie państwa trzecie jak Albania, Bośnia i Hercegowina, była jugosłowiańska republika Macedonii, Islandia, Kanada, Czarnogóra i Norwegia;

Globalne środowisko bezpieczeństwa a wywóz broni

1.  jest głęboko zaniepokojony rozszerzaniem się konfliktów zbrojnych, zwłaszcza konfliktów na Ukrainie, w Syrii, Iraku, Libii i Jemenie, a także wszystkich konfliktów międzynarodowych, które w coraz bardziej zglobalizowanym świecie powodują zagrożenia dla stabilności i bezpieczeństwa na świecie i sprawiły, że sąsiedztwo UE stało się mniej stabilne i bezpieczne; zauważa, że transfer broni do państw objętych konfliktem mógł przyczynić się do tych konfliktów;

2.  wyraża ubolewanie w związku z tym, że wydarzenia ostatnich dwóch lat pokazują, iż broń często trafia do terrorystów lub reżimów represyjnych bądź krajów, w których dzieci mogą być rekrutowane lub wykorzystywane do działań wojennych, czy też do reżimów utrzymujących wątpliwe relacje z międzynarodowymi organizacjami terrorystycznymi bądź prowadzących agresywną politykę wewnętrzną i zagraniczną, a także uważa, że jest w związku z tym konieczne przyjęcie skutecznych systemów kontroli wywozu broni; potępia stosowanie broni w celu zwiększania poczucia braku bezpieczeństwa i podsycania konfliktów zbrojnych w kraju i poza nim lub do wspierania wewnętrznych represji, konfliktów regionalnych i poważnego naruszania praw człowieka i podstawowych wolności; wyraża też ubolewanie w związku z tym, że nielegalny handel bronią wciąż jest dużym i dochodowym biznesem;

3.  ubolewa na tym, że co roku wskutek przemocy z użyciem broni ginie około pół miliona(15) osób zarówno w konfliktach zbrojnych, jak i w związku z działalnością przestępczą;

4.  podkreśla, że postępowanie zgodnie ze wspólnym stanowiskiem ma podstawowe znaczenie w kontekście przestrzegania zasad i wartości UE, w szczególności w zakresie międzynarodowego prawa dotyczącego praw człowieka i międzynarodowego prawa humanitarnego, oraz obowiązków UE w zakresie bezpieczeństwa na poziomie regionalnym i globalnym;

5.  zauważa, że państwa członkowskie UE są głównymi eksporterami broni na świecie i w 2013 r. odpowiadały za globalny eksport broni o wartości 36,711 mld EUR, z czego broń o wartości 10,735 mld EUR sprzedały między sobą, a broń o wartości 25,976 mld EUR do państw trzecich, zgodnie z 16. sprawozdaniem rocznym; przypomina, że zgodnie z art. 10 wspólnego stanowiska interesy gospodarcze, handlowe ani przemysłowe państw członkowskich nie powinny wpływać na stosowanie ośmiu kryteriów regulujących wywóz broni;

6.  ubolewa jednak, że art. 10 jest często pomijany, zwłaszcza że europejskie przedsiębiorstwa z sektora obronności w coraz większym stopniu kompensują sobie zmniejszone obroty w Europie wywozem poza UE; jest poważnie zaniepokojony konsekwencjami, jakie dla bezpieczeństwa i obrony UE ma transfer do państw trzecich szczególnie chronionej wiedzy i technologii, co stanowi zwiększone ryzyko zależności od państw trzecich, jak np. Rosji, w zróżnicowaniu interesów strategicznych;

7.  przypomina, że przemysł obronny powinien posłużyć za instrument gwarantowania obrony i bezpieczeństwa państw członkowskich, zapewniając bezpieczeństwo systemu dostaw w UE i jednocześnie przyczyniając się do wdrażania wzmocnionej WPZiB i WPBiO, biorąc pod uwagę, że ma to kluczowe znaczenie dla zapewnienia stabilności i bezpieczeństwa na świecie; przyznaje, że wywóz broni istotnie przyczynił się do umacniania i dalszego rozwijania bazy technologicznej i przemysłowej europejskiego sektora obronnego, co odegrało ważną rolę z perspektywy różnych innowacji i rozwoju technologicznego;

8.  uznaje zgodność z prawem wywozu ściśle przestrzegającego kryteriów określonych w art. 4 lit. c) wspólnego stanowiska 2008/944/WPZiB, jeśli odpowiada on na wniosek zgłoszony Unii zgodnie z prawem do samoobrony; popiera dostarczanie broni obronnej w przypadku uzasadnionej obrony własnej; przyjmuje do wiadomości decyzję niektórych państw członkowskich o dostarczaniu broni obronnej peszmergom w irackim Kurdystanie i na Ukrainę; zauważa, że w tym względzie państwa członkowskie nie koordynują ze sobą działań;

9.  zwraca uwagę, że choć odmawianie bądź zawieszanie zezwoleń w następstwie embarga czy konfliktów stanowi pozytywny sygnał, wskazuje to, że unijna polityka eksportowa polega z natury tylko na reagowaniu; jest zdania, że zgodnie ze wspólnym stanowiskiem przed przyznaniem zezwolenia należałoby dokonywać dokładniejszej oceny konkretnych zagrożeń związanych z krajami otrzymującymi te zezwolenia oraz oceny interesów UE w zakresie bezpieczeństwa;

10.  zauważa, że zagrożenia wynikające z przenikania, przemytu i składowania broni i materiałów wybuchowych są coraz większe i w dalszym ciągu stanowią wyzwanie, któremu należy stawić czoła; podkreśla ryzyko związane z tym, że broń z państw trzecich charakteryzujących się wysokim poziomem korupcji może zostać wprowadzona do Europy z uwagi na wzrost przemytu broni i nielegalnego handlu nią, a także brak kontroli w miejscach jej wprowadzania, jak np. w portach, co zagraża bezpieczeństwu obywateli, jak podkreślono w niedawnym sprawozdaniu Europolu(16);

11.  podkreśla, że kontrolowanie wywozu broni stanowi integralną część unijnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa i musi opierać się na zasadach zapisanych w art. 21 TUE, zwłaszcza na promowaniu demokracji i rządów prawa oraz utrzymywaniu pokoju, zapobieganiu konfliktom i umacnianiu bezpieczeństwa międzynarodowego; przypomina, że niezwykle istotne jest zapewnienie spójności między wywozem broni a wiarygodnością UE jako globalnego obrońcy praw człowieka; jest głęboko przekonany, że skuteczniejsze wprowadzenie w życie ośmiu kryteriów wspólnego stanowiska stanowiłyby ważny wkład w rozwój zarówno WPZiB, jak i WPBiO; apeluje o to, by w nowej globalnej strategii UE w zakresie polityki zagranicznej i bezpieczeństwa odpowiednio uwzględnić kwestie wywozu broni z uwagi na zmienione środowisko bezpieczeństwa i powiązane z tym ryzyko i zagrożenia dla europejskich interesów w zakresie bezpieczeństwa;

12.  ubolewa nad tym, że nielegalny, zakazany i nieuregulowany transfer broni w dalszym ciągu zagraża stabilizacji politycznej i hamuje rozwój demokratyczny, gospodarczy i społeczny w niektórych częściach świata; uznaje, że spójna interpretacja i rzeczywiste wdrożenie ósmego kryterium wspólnego stanowiska 2008/944/WPZiB stanowiłoby kluczowy wkład w realizację celów spójności unijnej polityki na rzecz rozwoju; wzywa do ciągłego zwracania uwagi na kryterium ósme, aby ocenić ewentualny negatywny wpływ wydatków na broń na perspektywy rozwojowe uboższych państw-odbiorców;

Traktat o handlu bronią

13.  z zadowoleniem przyjmuje wejście w życie Traktatu o handlu bronią; z zadowoleniem przyjmuje działania informacyjne podejmowane przez UE w celu promowania powszechnej ratyfikacji i wdrożenia Traktatu o handlu bronią, a także apeluje o prowadzenie stałych działań w tym względzie, zwłaszcza względem krajów będących ważnymi handlarzami bronią; wzywa państwa członkowskie, które wciąż nie ratyfikowały Traktatu o handlu bronią, aby jak najszybciej to uczyniły; uznaje, że choć Traktat o handlu bronią jest pozytywnym osiągnięciem, to jednak ma swoje ograniczenia i niejasności (niejasne koncepcje, wyjątki od obowiązku sprawozdawczego, brak systemu sankcji);

14.  z zadowoleniem przyjmuje sukces pierwszej konferencji państw-stron, która odbyła się w Cancún w dniach 24–27 sierpnia 2015 r., ale zwraca uwagę, że nie osiągnięto porozumienia w sprawie wzoru do sporządzania rocznych sprawozdań; uważa, że Traktat będzie można w pełni uznać za sukces wyłącznie pod warunkiem jego udanej uniwersalizacji oraz określenia wiążących mechanizmów lub sankcji w przypadku niestosowania ustalonych zasad;

15.  wyraża zadowolenie z powodu wymogu zobowiązującego państwa-strony Traktatu o handlu bronią do uwzględniania – w procesie podejmowania decyzji o wydaniu zezwolenia – ryzyka, że transferowana broń może zostać wykorzystana do popełnienia lub ułatwienia popełnienia poważnych aktów przemocy na tle płciowym lub poważnych aktów przemocy w stosunku do kobiet i dzieci; zwraca się do państw członkowskich o wzmocnienie brzmienia wspólnego stanowiska w odniesieniu do przemocy na tle płciowym lub poważnych aktów przemocy w stosunku do kobiet i dzieci;

16.  pochwala fakt, że UE posiada unikalne na skalę światową prawnie wiążące ramy, za pomocą których egzekwowana jest kontrola wywozu broni, w tym w regionach objętych kryzysem i państwach o budzącej wątpliwości historii przestrzegania praw człowieka; w związku z tym wyraża zadowolenie, że kilka państw europejskich i państw trzecich przyłączyło się do systemu kontroli wywozu broni w oparciu o wspólne stanowisko;

17.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Albania, Bośnia i Hercegowina, Kanada, była jugosłowiańska republika Macedonii, Islandia, Czarnogóra i Norwegia dostosowały się do kryteriów i zasad wspólnego stanowiska 2008/944/WPZiB; zauważa, że w 2012 r. wdrożono specjalny system wymiany informacji między UE a zaangażowanymi państwami trzecimi;

Wspólne stanowisko

18.  przypomina, że wspólne stanowisko powinno prowadzić do wypracowania skoordynowanego podejścia do handlu bronią, które nie wpływa na prawo państw członkowskich do prowadzenia bardziej restrykcyjnej polityki krajowej, zgodnie z art. 3 wspólnego stanowiska; przypomina ponadto, że w każdym wypadku odmowa transferu jakiejkolwiek technologii wojskowej i uzbrojenia pozostaje w wyłącznej kompetencji państw członkowskich oraz że wspólne standardy określone we wspólnym stanowisku należy postrzegać jako minimalny standard zarządzania transferami technologii wojskowej zgodnie z motywem 3; zaznacza, że harmonizacja na szczeblu europejskim nie powinna być wykorzystywana jako pretekst do łagodzenia surowszych przepisów krajowych;

19.  wzywa państwa członkowskie, by spójnie interpretowały i ściśle stosowały kryteria wspólnego stanowiska we wszystkich przypadkach, a także by nie dopuściły do sytuacji, w której aspekty polityczne i gospodarcze mają pierwszeństwo przed procesem decyzyjnym; wzywa ponadto państwa członkowskie do anulowania uzgodnionych już kontraktów, jeżeli w wyniku znacznie zmienionej sytuacji umowa taka narusza wspólne stanowisko;

20.  uważa, że prawdziwym problemem jest niepełne zastosowanie i niespójna interpretacja wspólnego stanowiska przez państwa członkowskie, w związku z czym uważa za kluczowe dążenie do spójnego i ambitnego stosowania ośmiu kryteriów; wobec powyższego zwraca uwagę na brak sankcji za naruszenie kryteriów i uważa, że należy ustanowić procedury niezależnych kontroli oraz sankcje w przypadku naruszenia postanowień wspólnego stanowiska;

21.  odnotowuje dokonany przez Grupę Roboczą Rady ds. Wywozu Broni Konwencjonalnej przegląd wspólnego stanowiska 2008/944/WPZiB i stwierdzenie, zgodnie z którym odpowiednio służy ono celom określonym przez Radę i jest zgodne z Traktatem o handlu bronią; zauważa, że nie wprowadzono żadnych zmian pomimo poważnej sytuacji w Syrii i Iraku, nasilenia się działalności terrorystycznej oraz powszechnych konfliktów i destabilizacji na całym Bliskim Wschodzie i w Afryce Północnej, co może z kolei wpłynąć na bezpieczeństwo samej Unii;

22.  odnotowuje aktualizację przewodnika do wspólnego stanowiska Rady oraz wykazu uzbrojenia UE; oczekuje na przyjęcie przez Grupę Roboczą Rady ds. Wywozu Broni Konwencjonalnej nowego internetowego mechanizmu dzielenia się informacjami; z zadowoleniem przyjmuje nowe odniesienia do aspektów Traktatu o handlu bronią, które nie są jeszcze uwzględnione we wspólnym stanowisku, a także zmiany w szczegółowych wytycznych dotyczących kryterium siódmego; wzywa do podjęcia działań, zwłaszcza w odniesieniu do wytycznych dotyczących skutecznego wdrożenia kryterium ósmego;

23.  wzywa państwa członkowskie do zapewnienia ściślejszego stosowania ośmiu kryteriów; uważa, że państwa członkowskie, również na szczeblu europejskim w ramach Grupy Roboczej Rady ds. Wywozu Broni Konwencjonalnej, powinny poszerzyć swoje oceny, aby uwzględnić sytuację w kraju przeznaczenia oraz konkretną odnośną technologię wojskową; zachęca państwa członkowskie do stosowania surowszych kryteriów krajowych;

24.  jest zaniepokojony skutkami, jakie groźby podjęcia kroków prawnych przez przedsiębiorstwa w niektórych państwach członkowskich, czy to rzeczywiste czy rzekome, mogą mieć na rozpatrywanie wniosków o wydanie zezwolenia na wywóz; przypomina państwom członkowskim, że ścisłe i skrupulatne stosowanie ośmiu kryteriów daje niezbędne podstawy do odmowy udzielenia zezwolenia;

25.  zauważa, że kryterium drugie wymaga od państw członkowskich odmowy wydania zezwolenia na wywóz, wyłącznie gdy istnieje wyraźne ryzyko, że przeznaczone do wywozu technologia wojskowa lub sprzęt wojskowy mogłyby być użyte do represji wewnętrznych; uważa, że kryterium to daje możliwość niespójnego stosowania wspólnych zasad; wzywa do rozmów z przedstawicielami Rady Europy, Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka i organizacji praw człowieka w celu dalszego uściślenia kryterium drugiego;

26.  wyraża krytyczne stanowisko wobec częstych naruszeń ośmiu kryteriów przez różne państwa członkowskie; ubolewa ze względu na brak mechanizmów do wprowadzenia sankcji z tytułu naruszeń ośmiu kryteriów przez państwa członkowskie oraz ze względu na brak planów w tym zakresie; uważa, że należy przewidzieć mechanizm sprawowania niezależnej kontroli oraz mechanizmy sankcji w przypadkach naruszania wspólnego stanowiska;

27.  wzywa każde państwo członkowskie, by potraktowało koncepcję ryzyka w procesie udzielania zezwolenia na transfer broni na zasadzie ostrożnościowej, co jest standardem w działaniach w innych dziedzinach, takich jak terroryzm, pranie pieniędzy i kwestie środowiskowe;

28.  podkreśla konieczność zapewnienia spójniejszej polityki dotyczącej embarga i konieczność zastosowania jej ze skutkiem natychmiastowym; wzywa państwa członkowskie do wyjaśnienia krajowych i międzynarodowych przepisów dotyczących wywozu broni „wojskowej” i „niewojskowej”, które mogłyby sprawić, że transfer broni strzeleckiej byłby w stanie obejść systemy regulacji pod pretekstem, że jest on opisany jako „niewojskowy”;

29.  przypomina, że rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 258/2012 wdrażające art. 10 Protokołu Narodów Zjednoczonych przeciwko nielegalnemu wytwarzaniu i obrotowi bronią palną ma na celu zapewnienie skutecznej kontroli obrotu bronią palną do użytku cywilnego; uznaje zgodność z prawem wywozu broni używanej do polowań i broni sportowej do użytku cywilnego zgodnie z tym rozporządzeniem; z zadowoleniem przyjmuje przegląd prawodawstwa UE dotyczącego broni palnej (w tym dotyczącego dezaktywacji, sankcji administracyjnych i broni alarmowej) i zamiar zacieśnienia współpracy policyjnej z krajami ościennymi w zakresie przemytu broni; w związku z tym zwraca się do Komisji o wzmocnienie potencjału Europolu;

30.  wzywa państwa członkowskie do włączenia do wspólnego stanowiska mechanizmu, który pozwalałby na automatyczne zamrożenie obowiązującego zezwolenia na wywóz broni do krajów, na które po udzieleniu tego zezwolenia na wywóz nałożono europejskie embargo na broń;

31.  sugeruje zbadanie możliwości zastosowania i rozszerzenia ośmiu kryteriów, obejmując nimi również transfer usług powiązanych z wywozem broni, jak doradztwo, a także działalność mających siedzibę w UE prywatnych agencji wojskowych w krajach trzecich; wzywa do wypracowania jednolitego podejścia UE do kwestii pływających warsztatów zbrojeniowych;

32.  wzywa wszystkie państwa członkowskie, które nie przestrzegają jeszcze w pełni wspólnego stanowiska Rady 2003/468/WPZiB z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie kontroli pośrednictwa w handlu bronią, do wyjaśnienia, dlaczego go nie przestrzegają oraz jakie kroki planują podjąć i kiedy, by wypełnić swoje zobowiązania wynikające z tego wspólnego stanowiska; zachęca państwa członkowskie do włączenia do swojego ustawodawstwa dotyczącego pośrednictwa w handlu bronią usług transportu i finansowania broni;

33.  jest zaniepokojony możliwym przenikaniem wywożonej broni i wzywa państwa członkowskie do ustanowienia skutecznego systemu kontroli (systemy monitorowania, klauzula o zapobieganiu nieprawidłowemu użyciu w certyfikatach użytkowników końcowych oraz kontrole na miejscu u użytkowników końcowych), w tym zwiększenia liczby personelu wyznaczonego do tego celu; uważa, że powinna istnieć wzmożona współpraca między państwami członkowskimi oraz między państwami członkowskimi a Europolem i Eurojustem, a także z państwami trzecimi, co ułatwiłoby sądowe ściganie pośredników i przemytników parających się nielegalnymi transferami broni; zwraca się do Rady, by lepiej dostosowała kryterium siódme do art. 11 Traktatu o handlu bronią;

34.  jest głęboko zaniepokojony możliwym obchodzeniem unijnych kontroli wywozu dzięki licencjonowanej produkcji w krajach trzecich lub za pośrednictwem zagranicznych jednostek zależnych przedsiębiorstw z siedzibą w UE; nalega, aby Grupa Robocza Rady ds. Wywozu Broni Konwencjonalnej dokładnie zbadała tę kwestię w swoim następnym sprawozdaniu rocznym;

35.  apeluje o lepszą koordynację na szczeblu roboczym w Radzie i ESDZ w celu dopilnowania, by aspekty związane z zapobieganiem konfliktom, rozwojem i prawami człowieka zostały należycie uwzględnione; wzywa do regularnych konsultacji między Grupą Roboczą ds. Wywozu Broni Konwencjonalnej a Grupą Roboczą ds. Praw Człowieka, a ponadto wzywa Grupę Roboczą ds. Wywozu Broni Konwencjonalnej do utrzymywania kontaktu ze wszystkimi właściwymi podmiotami unijnymi, takimi jak Intcen, Koordynator UE ds. Zwalczania Terroryzmu i delegatury Unii, w celu ulepszenia spójności i przekazywania informacji, które mogą być istotne w podejmowaniu decyzji o udzielaniu zezwoleń na transfer broni, zwłaszcza w odniesieniu do ryzyka w proponowanych krajach-odbiorcach, co poprawi jakość decyzji podejmowanych w kontekście wspólnego stanowiska;

Przejrzystość

36.  ubolewa nad późnym (najbardziej do tej pory spóźnionym) przyjęciem szesnastego sprawozdania rocznego;

37.  odnotowuje, że przedłożone informacje oznaczają dane na temat wartości finansowej zarówno wydanych zezwoleń na wywóz broni, jak i rzeczywistego wywozu, w podziale zarówno na miejsce przeznaczenia, jak i kategorię wykazu uzbrojenia UE; wzywa pozostałe państwa członkowskie do wywiązania się ze zobowiązania do składania rocznych sprawozdań i przedłożenia danych do ujęcia w szesnastym sprawozdaniu rocznym z mocą wsteczną, a danych do ujęcia w nadchodzących sprawozdaniach rocznych – w odpowiednim terminie;

38.  zwraca uwagę, że sprawozdanie zawiera standardowe informacje na temat wydanych zezwoleń na wywóz, ale nie zawiera kompleksowych informacji dotyczących faktycznego wywozu broni; wzywa Radę oraz wiceprzewodniczącą/wysoką przedstawiciel do poszukiwania sposobów na poprawę przestrzegania obowiązku sprawozdawczego i zwiększenie przejrzystości oraz nasilenie nadzoru publicznego nad ramami kontroli wywozu, zwłaszcza poprzez dopilnowanie, by państwa członkowskie zgłaszały wszelki wywóz broni; wzywa do naprawienia tego braku, a więc do wprowadzenia obowiązku zawierania w sprawozdaniu rocznym rzeczywistych danych dotyczących wywozu, uporządkowanych według rodzaju i przeznaczenia;

39.  wzywa do wprowadzenia znormalizowanej procedury sprawozdawczości i przedkładania, łącznie z podaniem terminu, w odniesieniu do informacji na temat faktycznego wywozu i danych dotyczących zezwoleń, która to procedura będzie stosowana i przestrzegana jednakowo we wszystkich państwach członkowskich; zwraca się do państw członkowskich, by przedkładały pełne informacje dotyczące odmowy wydania zezwolenia, w tym informacje o poszczególnych zezwoleniach dotyczące państwa otrzymującego zezwolenie i konkretnego organu, opis transferowanych towarów i ich ilość w odniesieniu do podkategorii wykazu uzbrojenia, oraz by podawały powód odmowy; proponuje zmienić format sprawozdania rocznego i ponownie publikować je jako publiczną i interaktywną internetową bazę danych, którą można będzie przeszukiwać;

40.  apeluje o usprawnienie konsultacji między państwami członkowskimi w zakresie transferów do słabych i niestabilnych regionów świata oraz krajów, zwłaszcza tych, które wykazują agresywną postawę względem swego sąsiedztwa; wzywa do głębokiej i systematycznej weryfikacji wprowadzania w życie systemu sankcji UE przeciwko Rosji w zakresie wywozu broni i sprzedaży technologii podwójnego zastosowania; wzywa państwa członkowskie do przygotowania listy osób (w tym podmiotów i osób fizycznych), które zostały skazane za naruszenie przepisów dotyczących wywozu broni oraz za stwierdzone przypadki przenikania broni, a także osób, co do których stwierdzono udział w nielegalnym handlu bronią lub udział w działaniach, które zagrażają bezpieczeństwu międzynarodowemu, nawet jeśli te osoby nie zostały skazane na drodze sądowej; zwraca się do państw członkowskich, by przedłożyły szczegółowe informacje dotyczące procedur uchylania czy zawieszania udzielonego zezwolenia w odniesieniu do krajów, na które nałożono embargo;

41.  uważa to za imperatyw, aby kraje kandydujące do przystąpienia do UE podzielały stanowisko UE w sprawie wywozu broni i handlu bronią oraz kierowały się takimi samymi zasadami jak UE w tym względzie;

42.  wzywa do nadzoru i współdziałania w zakresie nielegalnego handlu bronią, za pośrednictwem procedur współpracy między policją i służbami granicznymi, opierających się na wymianie informacji i baz danych, aby zminimalizować zagrożenie dla bezpieczeństwa UE i jej obywateli;

Nadzór publiczny

43.  przypomina, że rządy ponoszą polityczną odpowiedzialność za decyzje o wywożeniu lub nie produktów wojskowych lub produktów podwójnego zastosowania; zwraca się do państw członkowskich o to, aby w sposób szczegółowy informowały o każdym przyznanym zezwoleniu, tak aby umożliwić nadzór na szczeblu unijnym mający na celu zapobieganie naruszaniu przez poszczególne kraje kryteriów wspólnego stanowiska ze względu na interesy gospodarcze, polityczne czy osobiste; zwraca się do ESDZ/Grupy Roboczej ds. Wywozu Broni Konwencjonalnej o podjęcie się zbadania tych zezwoleń, w stosunku do których istnieją wątpliwości co do zgodności z kryteriami przedstawionymi we wspólnym stanowisku;

44.  jest głęboko przekonany, że obywatele i parlamenty mają prawo do otrzymywania informacji na temat podejmowanych przez ich rządy decyzji dotyczących wywozu broni, jako że decyzje te wpływają na bezpieczeństwo i dobrostan narodu oraz innych krajów, przy czym służy to również przejrzystości i lepszej kontroli publicznej; zwraca się z wnioskiem o podawanie sprawozdań do wiadomości publicznej;

45.  wzywa Radę i ESDZ, by zwiększyły również dostęp do informacji dotyczących unijnych sankcji i embarga na broń, ponieważ informacje te są często nieaktualne lub nie są prezentowane w łatwo dostępnej formie;

46.  apeluje o wzmocnienie nadzoru parlamentarnego zarówno na szczeblu krajowym, jak i europejskim dzięki rocznym sprawozdaniom przedstawianym w parlamentach; wzywa do przedyskutowania kwestii europejskiego wywozu broni i europejskiej polityki przemysłowej w dziedzinie obronności na następnej konferencji międzyparlamentarnej poświęconej WPZiB/WPBiO;

47.  z zadowoleniem przyjmuje regularne konsultacje ze społeczeństwem obywatelskim, gdyż zwiększają one przejrzystość; zwraca się do Komisji i do ESDZ/Grupy Roboczej ds. Wywozu Broni Konwencjonalnej o kontynuowanie tego dialogu ze społeczeństwem obywatelskim, organizacjami pozarządowymi i ośrodkami analitycznymi; zachęca społeczeństwo obywatelskie oraz jednostki akademickie do przeprowadzenia niezależnej kontroli handlu bronią;

Nowe technologie i kwestia produktów podwójnego zastosowania

48.  uważa, że rozwój technologiczny coraz bardziej utrudnia odróżnienie zastosowania czysto wojskowego od zastosowania czysto cywilnego oraz że w związku z tym należy zwrócić szczególną uwagę na wykaz produktów podwójnego zastosowania (Dual Use List) w świetle porozumienia z Wassenaar; wzywa wiceprzewodniczącą/wysoką przedstawiciel, państwa członkowskie i Komisję do dopilnowania, by nie było żadnych luk na poziomie porozumienia z Wassenaar oraz między wykazem uzbrojenia a załącznikami do rozporządzenia o produktach podwójnego zastosowania, a także do zwrócenia szczególnej uwagi na nowe technologie o znaczeniu strategicznym, jak zdalnie kierowane bezzałogowe systemy powietrzne, robotyka stosowana i technologia nadzoru;

49.  przypomina, że proliferacja niektórych technologii nadzoru i inwigilacji na świecie może nie tylko przynieść szkodę prawom człowieka, ale także stanowić znaczne zagrożenie dla europejskich interesów strategicznych i naszej infrastruktury cyfrowej;

50.  z zadowoleniem przyjmuje realizowaną obecnie przez Komisję inicjatywę modernizacji unijnej kontroli wywozu produktów podwójnego zastosowania oraz jej zamiar przedstawienia w pierwszej połowie 2016 r. nowego wniosku ustawodawczego dotyczącego inteligentnej i skutecznej polityki regulacji komercyjnego wywozu usług związanych z wdrażaniem i stosowaniem technologii podwójnego zastosowania, przy czym przewidziane zostaną również skuteczne zabezpieczenia, aby takie kontrole wywozu nie szkodziły badaniom naukowym i badaniom w obszarze bezpieczeństwa IT; podkreśla, że wniosek powinien mieć również na celu poprawę spójności i przejrzystości systemu kontroli wywozu, a także w pełni uwzględniać zmieniający się charakter wyzwań w zakresie bezpieczeństwa oraz tempo rozwoju technologii, w szczególności w dziedzinie oprogramowania i sprzętu do nadzoru i inwigilacji; z zadowoleniem przyjmuje porozumienie osiągnięte dnia 4 grudnia 2013 r. przez państwa uczestniczące w porozumieniu z Wassenaar w sprawie ustanowienia kontroli w zakresie nadzoru, egzekwowania prawa i narzędzi zbierania informacji oraz sieciowych systemów nadzoru; przypomina o pilnej potrzebie zajęcia się potencjalnie szkodliwym wywozem produktów i usług ICT, które mogą zostać wykorzystane w związku z naruszeniami praw człowieka w niektórych państwach członkowskich, zgodnie z uzgodnieniami zawartymi we wspólnym oświadczeniu Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji z kwietnia 2014 r.;

51.  wzywa państwa członkowskie do przygotowania wystarczających zasobów, by skutecznie wdrożyć i egzekwować kontrole wywozu produktów podwójnego zastosowania, kontrole pośrednictwa i tranzytu; z zadowoleniem przyjmuje bieżące programy budowania zdolności finansowane przez UE, wspierające systemy kontroli wywozu produktów podwójnego zastosowania wdrożone przez państwa trzecie; wzywa państwa członkowskie do tego, by także w ramach UE zmobilizowały możliwości szkoleniowe;

52.  podkreśla, że Komisja powinna w krótkim czasie być w stanie przekazywać przedsiębiorstwom mającym wątpliwości, czy powinny złożyć wniosek o wydanie zezwolenia na wywóz, dokładne i aktualne informacje o legalności lub potencjalnie szkodliwych skutkach ewentualnych transakcji;

53.  wzywa Komisję do przedłożenia wniosków dotyczących przeglądu metod wykorzystywania norm UE dotyczących technologii ICT do zapobiegania potencjalnie szkodliwym skutkom wywozu takich technologii lub innych usług do państw trzecich, w których pojęć takich, jak „uprawnione przechwytywanie”, nie można uznać za równoważne z pojęciami stosowanymi przez Unię Europejską lub np. w przeszłości nie przestrzegano w nich praw człowieka albo nie są stosowane zasady praworządności;

54.  ponownie stwierdza, że normy unijne, a w szczególności normy określone w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, powinny przeważać nad innymi aspektami w ocenie przypadków wykorzystywania technologii podwójnego zastosowania w sposób, który może ograniczać prawa człowieka;

55.  ubolewa nad aktywną współpracą niektórych europejskich przedsiębiorstw, jak również przedsiębiorstw międzynarodowych, które handlują technologiami podwójnego zastosowania, wiedząc, że mają one szkodliwy wpływ na poszanowanie praw człowieka, gdy w handlu biorą udział reżimy łamiące prawa człowieka;

56.  z naciskiem wzywa Komisję, by publicznie wykluczyła przedsiębiorstwa angażujące się w takie działania z unijnych procedur przetargowych, finansowania badań i rozwoju i wszelkich innych form wsparcia finansowego;

o
o   o

57.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej/wysokiej przedstawiciel oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.

(1) Dz.U. L 335 z 13.12.2008, s. 99.
(2) Dz.U. C 103 z 27.3.2015, s. 1.
(3) Traktat o handlu bronią, ONZ, 13-27217.
(4) Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0081.
(5) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0215.
(6) Dz.U. L 341 z 18.12.2013, s. 56.
(7) Dz.U. L 134 z 29.5.2009, s. 1.
(8) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0288.
(9) Dz.U. L 146 z 10.6.2009, s. 1.
(10) Dz.U. L 156 z 25.6.2003, s. 79.
(11) http://www.wassenaar.org/controllists/, „list of dual-use goods and technologies and munitions list” (wykaz towarów i technologii podwójnego zastosowania oraz wykaz amunicji), Porozumienie z Wassenaar w sprawie kontroli eksportu broni konwencjonalnej oraz towarów i technologii podwójnego zastosowania, 25 marca 2015 r.
(12) A/HRC/RES/24/35
(13) Trends in international arms transfers, 2014 (Tendencje w międzynarodowych transferach broni, 2014 r.), SIPRI Fact Sheet, marzec 2015 r.
(14) IANSA, Oxfam International and Saferworld, Africa’s missing billions – International arms flows and the cost of conflict (Miliony stracone w Afryce – międzynarodowy przepływ broni a koszty konfliktów), 2007.
(15) Global Burden of Armed Violence 2015: Every Body Counts (Globalne obciążenie wynikające z przemocy z użyciem broni: liczy się każdy człowiek), sprawozdanie w ramach inicjatywy Deklaracja z Genewy w sprawie przemocy z użyciem broni i rozwoju.
(16) Exploring Tomorrow’s Organised Crime (Badanie przyszłości przestępczości zorganizowanej), Europol (2015).


Patenty i prawo do ochrony odmian roślin
PDF 327kWORD 73k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie patentów i praw do ochrony odmian roślin (2015/2981(RSP))
P8_TA(2015)0473RC-B8-1394/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 maja 2012 r. w sprawie patentowania procesów o charakterze czysto biologicznym(1),

–  uwzględniając dyrektywę 98/44/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 lipca 1998 r. w sprawie ochrony prawnej wynalazków biotechnologicznych(2), w szczególności jej art. 4, który stanowi, że nie udziela się patentów na produkty uzyskane w procesach o charakterze czysto biologicznym,

–  uwzględniając Konwencję o udzielaniu patentów europejskich z dnia 5 października 1973 r., w szczególności jej art. 53 lit. b),

–  uwzględniając decyzję Rozszerzonej Komisji Odwoławczej Europejskiego Urzędu Patentowego z dnia 25 marca 2015 r. w sprawach G2/12 (dotyczącej pomidorów) i G2/13 (dotyczącej brokułów),

–  uwzględniając przepisy wykonawcze Konwencji o udzielaniu patentów europejskich, zwłaszcza zawartą w nich zasadę 26, w której stwierdzono, że w przypadku europejskich zgłoszeń patentowych i patentów, których przedmiotem są wynalazki biotechnologiczne, stosuje się dyrektywę 98/44/WE jako uzupełniający środek interpretacji,

–  uwzględniając Międzynarodową konwencję o ochronie nowych odmian roślin z dnia 2 grudnia 1961 r. zmienioną w Genewie w dniu 10 listopada 1972 r., 23 października 1978 r. i 19 marca 1991 r. (zwaną dalej „konwencją UPOV”),

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 2100/94 z dnia 27 lipca 1994 r. w sprawie wspólnotowego systemu ochrony odmian roślin(3) (zwane dalej „rozporządzeniem Rady (WE) nr 2100/94”), w szczególności jego art. 15 lit. c) i d),

–  uwzględniając Porozumienie Rady w sprawie Jednolitego Sądu Patentowego z dnia 19 lutego 2013 r.(4) (zwane dalej „Porozumieniem w sprawie Jednolitego Sądu Patentowego”), w szczególności jego art. 27 lit. c),

–  uwzględniając Porozumienie w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej (TRIPS), w szczególności jego art. 27 ust. 3, który stanowi, że strony porozumienia mogą wyłączyć możliwość udzielania patentów na procesy o charakterze czysto biologicznym,

–  uwzględniając art. 128 ust. 5 i art. 123 ust. 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że dostęp do biologicznego materiału roślinnego obejmującego cechy roślin jest absolutnie niezbędny, by wspierać innowacyjność oraz tworzyć nowe odmiany w celu zagwarantowania bezpieczeństwa żywnościowego na świecie, przeciwdziałania zmianie klimatu i zapobiegania monopolom w sektorze hodowli roślin, a równocześnie zaoferowania większych szans MŚP;

B.  mając na uwadze, że prawa własności intelektualnej są istotne w celu ochrony zachęt gospodarczych do tworzenia nowych produktów roślinnych i uzyskiwania konkurencyjności;

C.  mając na uwadze, że patenty na produkty uzyskane w konwencjonalnej hodowli lub na materiał genetyczny niezbędny do konwencjonalnej hodowli mogą podważać wyłączenie zawarte w art. 53 lit. b) Konwencji o udzielaniu patentów europejskich i w art. 4 dyrektywy 98/44/WE;

D.  mając na uwadze, że należy wyłączyć możliwość udzielenia patentów na produkty uzyskane w procesach o charakterze czysto biologicznym, np. rośliny, nasiona, naturalne cechy i geny;

E.  mając na uwadze, że hodowla roślin to innowacyjny proces stosowany przez rolników i społeczności rolnicze, odkąd narodziło się rolnictwo, a nieopatentowane odmiany i metody hodowli mają duże znaczenie dla różnorodności genetycznej;

F.  mając jednak na uwadze, że dyrektywa 98/44/WE ustanawia przepisy dotyczące wynalazków biotechnologicznych, w szczególności inżynierii genetycznej, jednak – jak wskazano w motywie 52 i 53 tej dyrektywy – zamiarem prawodawcy nie było włączenie do zakresu dyrektywy możliwości udzielania patentów na produkty uzyskane w procesach o charakterze czysto biologicznym;

G.  mając na uwadze, że Europejski Urząd Patentowy nie podjął jeszcze decyzji w sprawie licznych zastosowań produktów uzyskanych w procesach o charakterze czysto biologicznym, w związku z czym powstaje pilna potrzeba wyjaśnienia zakresu i interpretacji dyrektywy 98/44/WE, w szczególności jej art. 4;

H.  mając na uwadze, że dyrektywa 98/44/WE wyraźnie uznaje swobodę wykorzystywania do celów doświadczalnych materiału objętego zakresem patentu, jak wynika z art. 12 ust. 3 lit. b) oraz art. 13 ust. 3 lit. b);

I.  mając na uwadze, że wyłączenie, o którym mowa w art. 27 lit. c) Porozumienia w sprawie Jednolitego Sądu Patentowego, będzie miało zastosowanie jedynie do patentów przyznanych w ramach jednolitego systemu ochrony patentowej i nie będzie automatycznie stosowane do patentów krajowych w UE, co spowoduje niespójność, jeżeli chodzi o możliwość hodowli z wykorzystaniem uzyskanego w procesach o charakterze czysto biologicznym materiału objętego zakresem patentu;

J.  mając na uwadze, że u podstaw międzynarodowego systemu ochrony odmian roślin opierającego się na konwencji UPOV z 1991 r. oraz unijnego systemu opierającego się na rozporządzeniu Rady (WE) nr 2100/94 leży zasada, że posiadacz prawa do ochrony odmiany rośliny nie może uniemożliwiać innym wykorzystywania chronionej rośliny do dalszej działalności hodowlanej;

1.  wyraża zaniepokojenie z powodu faktu, że niedawna decyzja Rozszerzonej Komisji Odwoławczej Europejskiego Urzędu Patentowego w sprawach G2/12 (dotyczącej pomidorów) i G2/13 (dotyczącej brokułów) może doprowadzić do wzrostu liczby patentów udzielanych przez Europejski Urząd Patentowy w odniesieniu do naturalnych cech wprowadzanych do nowych odmian z wykorzystaniem procesów o charakterze czysto biologicznym, takich jak krzyżowanie i selekcja;

2.  wzywa Komisję, by w trybie pilnym wyjaśniła zakres i interpretację dyrektywy 98/44/WE, w szczególności jej art. 4, art. 12 ust. 3 lit. b) i art. 13 ust. 3 lit. b), w celu zapewnienia jasności prawa, jeśli chodzi o zakaz udzielania patentów na produkty uzyskane w procesach o charakterze czysto biologicznym, oraz w celu wyjaśnienia, że dozwolona jest hodowla z wykorzystaniem materiału biologicznego objętego zakresem patentu;

3.  wzywa Komisję do powiadomienia Europejskiego Urzędu Patentowego o przyszłym wyjaśnieniu możliwości udzielania patentów na produkty uzyskane w procesach o charakterze czysto biologicznym, by wyjaśnienie to można było stosować jako uzupełniający środek interpretacji;

4.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do zapewnienia w Unii ochrony gwarantowanego dostępu do materiału uzyskanego w procesach o charakterze czysto biologicznym i wykorzystywania tego materiału w hodowli roślin, by – w stosownych przypadkach – nie dochodziło do kolizji z praktyką gwarantowania wyłączenia w odniesieniu do odmian roślin;

5.  apeluje do Komisji, by w kontekście wielostronnych rozmów na temat ujednolicenia prawa patentowego dążyła do wyłączenia możliwości udzielania patentów na procesy o charakterze czysto biologicznym;

6.  wzywa Komisję do przedłożenia sprawozdania w sprawie rozwoju i skutków prawa patentowego w dziedzinie biotechnologii i inżynierii genetycznej zgodnie z art. 16 lit. c) dyrektywy 98/44/WE oraz apelem Parlamentu zawartym w rezolucji z dnia 10 maja 2012 r. w sprawie patentowania procesów o charakterze czysto biologicznym;

7.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji i Europejskiemu Urzędowi Patentowemu.

(1) Dz.U. C 261 E z 10.9.2013, s. 31.
(2) Dz.U. L 213 z 30.7.1998, s. 13.
(3) Dz.U. L 227 z 1.9.1994, s. 1.
(4) Dz.U. C 175 z 20.6.2013, s. 1.


Sytuacja w Burundi
PDF 265kWORD 103k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sytuacji w Burundi (2015/2973(RSP))
P8_TA(2015)0474RC-B8-1348/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając zmienioną umowę z Kotonu,

–  uwzględniając Porozumienie z Aruszy w sprawie pokoju i pojednania w Burundi z dnia 28 sierpnia 2000 r.,

–  uwzględniając konstytucję Burundi, w szczególności jej art. 96,

–  uwzględniając Afrykańską kartę na rzecz demokracji, wyborów i dobrych rządów,

–  uwzględniając Afrykańską kartę praw człowieka i ludów,

–  uwzględniając wspólne oświadczenie w sprawie pogarszającej się sytuacji w Burundi, wydane w dniu 13 grudnia 2015 r. przez wiceprzewodniczącą Komisji/ wysoką przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Federikę Mogherini oraz przez komisarza ds. współpracy międzynarodowej i rozwoju Nevena Mimicę,

–  uwzględniając przyjęte w dniu 8 grudnia 2015 r. konkluzje Rady w sprawie konsultacji UE-Burundi na podstawie art. 96 umowy z Kotonu,

–  uwzględniając rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2248 (2015) z dnia 12 listopada 2015 r. w sprawie sytuacji w Burundi,

–  uwzględniając wspólne oświadczenie w sprawie Burundi wydane w dniu 12 listopada 2015 r. przez zastępcę sekretarza generalnego Narodów Zjednoczonych Jana Eliassona, przewodniczącą Unii Afrykańskiej Nkosazanę Dlamini-Zumę oraz wiceprzewodniczącą Komisji/ wysoką przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Federikę Mogherini,

–  uwzględniając decyzje Rady Pokoju i Bezpieczeństwa Unii Afrykańskiej (UA) z dnia 13 czerwca, 17 października i 13 listopada 2015 r. w sprawie sytuacji w Burundi,

–  uwzględniając oświadczenia Wspólnoty Wschodnioafrykańskiej z dnia 31 maja i 6 lipca 2015 r. w sprawie sytuacji w Burundi,

–  uwzględniając rezolucję Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego AKP-UE z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawie sytuacji w Burundi,

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (UE) 2015/1755 z dnia 1 października 2015 r. w sprawie środków ograniczających w związku z sytuacją w Burundi,

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 16 marca, 18 maja, 22 czerwca i 16 listopada 2015 r. w sprawie Burundi,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 9 lipca 2015 r. w sprawie sytuacji w Burundi(1),

–  uwzględniając pismo zatwierdzone przez Radę w dniu 26 października 2015 r., w którym zwrócono się do władz Burundi o rozpoczęcie konsultacji zgodnie z art. 96 umowy z Kotonu,

–  uwzględniając oświadczenie prokurator Międzynarodowego Trybunału Karnego Fatou Bensoudy z dnia 6 listopada 2015 r.,

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 i 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że w ostatnich dniach, po atakach na trzy obozy wojskowe w Bużumburze, stan bezpieczeństwa w Burundi znacznie się pogorszył; mając na uwadze, że w dniu 11 i 12 grudnia 2015 r. burundyjskie siły bezpieczeństwa zabiły co najmniej 87 osób; mając na uwadze, że jak się wydaje, w wielu przypadkach były to egzekucje przypadkowych osób;

B.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 96 konstytucji Burundi oraz art. 7 ust. 3 protokołu II do Porozumienia z Aruszy w sprawie pokoju i pojednania w Burundi funkcji prezydenta nie można sprawować dłużej niż dwie kadencje; mając na uwadze, że prezydent Pierre Nkurunziza zajmuje to stanowisko od 2005 r., a w roku 2010 został ponownie wybrany na ten urząd;

C.  mając na uwadze, że w Burundi w dniu 29 czerwca 2015 r. odbyły się wybory parlamentarne i lokalne, a w dniu 21 lipca 2015 r. wybory prezydenckie; mając na uwadze, że społeczność międzynarodowa uznała, iż żaden z tych procesów wyborczych nie był przejrzysty, pluralistyczny, wolny i wiarygodny; mając na uwadze, że z tego powodu Unia Afrykańska (UA) odmówiła wysłania obserwatorów do śledzenia wyborów, UE zawiesiła swoją misję wyborczą w Burundi, a znaczna część burundyjskiej opozycji zdecydowała się zbojkotować wybory;

D.  mając na uwadze, że fakt, iż prezydent Nkurunzizy ubiegał się o wybór na trzecią kadencję, a także jego reelekcja w wyborach z dnia 21 lipca 2015 r. pogrążyły kraj w najgłębszym kryzysie politycznym od czasu zakończenia wojny domowej;

E.  mając na uwadze, że rząd Burundi zlekceważył decyzje i zalecenia UA oraz Wspólnoty Wschodnioafrykańskiej przyjęte odpowiednio w dniu 13 czerwca 2015 r. i 6 lipca 2015 r., mimo że ich pełne wdrożenie umożliwiłoby przeprowadzenie wiarygodnych i powszechnych wyborów;

F.  mając na uwadze, że według Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka oraz według innych organizacji walczących o prawa człowieka w Burundi dochodziło do politycznie umotywowanego naruszania praw człowieka, łamania praw człowieka i aktów przemocy zarówno w przed wyborami, jak i po nich, a celem tych naruszeń byli w szczególności działacze opozycji, obrońcy praw człowieka i dziennikarze, w tym Pierre Claver Mbonimpa, którego syna znaleziono martwego po tym, jak został zatrzymany przez policję, a także Marguerite Barankitse, Antoine Kaburahe i Bob Rugurika; mając na uwadze powszechne przekonanie, że z działaniami tymi powiązane są w większości, chociaż nie wyłącznie, instytucje państwowe; mając na uwadze, że główna odpowiedzialność za zapewnienie bezpieczeństwa w Burundi i ochronę ludności kraju, w zgodzie z zasadami praworządności, prawami człowieka i międzynarodowym prawem humanitarnym, spoczywa na rządzie Burundi;

G.  mając na uwadze, że w wyniku pogarszającej się sytuacji politycznej w Burundi ponad 200 000 ludzi zostało wysiedleńcami wewnętrznymi lub próbowało znaleźć schronienie w sąsiednich krajach; mając na uwadze, że w lipcu 2015 r. UE zwiększyła pomoc humanitarną i zmobilizowała dodatkowe 4,5 mln EUR na pomoc dla wysiedlonej ludności;

H.  mając na uwadze, że Burundi jest jednym z najsłabiej rozwiniętych państw świata; mając na uwadze, że niemal połowa (45 %) spośród 10,6 mln mieszkańców tego kraju ma nie więcej niż 15 lat (19,9 % mieszkańców stanowią dzieci poniżej lat 5); mając na uwadze, że Burundi zajmuje najgorszą na świecie pozycję pod względem wskaźnika głodu – u trzech piątych dzieci w tym kraju odnotowuje się opóźniony wzrost; mając na uwadze, że w latach 2013–2014 Burundi spadło o dwa miejsca (ze 178. na 180.) w klasyfikacji rozwoju społecznego prowadzonej przez Program Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju (UNDP), cztery piąte mieszkańców Burundi musi się utrzymać za mniej niż 1,25 USD dziennie, a 66,9 % Burundyjczyków żyje poniżej progu ubóstwa;

I.  mając na uwadze, że w dniu 26 października 2015 r. UE zwróciła się o rozpoczęcie konsultacji na podstawie art. 96 umowy z Kotonu w celu zbadania kwestii nieprzestrzegania istotnych elementów umowy, w szczególności praw człowieka oraz zasad demokracji i praworządności; mając na uwadze, że konsultacje te rozpoczęły się dnia 8 grudnia 2015 r.

J.  mając na uwadze, że w dniu 8 grudnia 2015 r. UE uznała, iż stanowisko zajęte przez Burundi w czasie konsultacji prowadzonych na podstawie art. 96 umowy z Kotonu nie umożliwia naprawienia faktu, że Burundi nie spełnia podstawowych warunków partnerstwa z UE; mając na uwadze, że UE uznała również, iż stanowisko zajęte przez Burundi uniemożliwia satysfakcjonującą reakcję na decyzje Rady Pokoju i Bezpieczeństwa Unii Afrykańskiej z dnia 17 października i 13 listopada 2015 r., zwłaszcza jeśli chodzi o konieczność bezzwłocznego nawiązania szczerego i pluralistycznego dialogu w oparciu o porozumienie z Aruszy;

K.  mając na uwadze, że impas polityczny w Burundi, charakteryzujący się brakiem dialogu między burundyjskimi zainteresowanymi stronami oraz pogarszającym się stanem bezpieczeństwa i sytuacją gospodarczą, niesie poważne konsekwencje dla mieszkańców i stanowi poważne zagrożenie dla stabilności regionu, gdzie w nadchodzących dwóch latach ma się odbyć szereg wyborów (w Ugandzie, Demokratycznej Republice Konga, Rwandzie);

L.  mając na uwadze, że wspólnota międzynarodowa odgrywa ważną rolę jako gwarant porozumień z Aruszy; mając na uwadze, że dotychczas żadne regionalne ani subregionalne wysiłki podejmowane w celu zażegnania kryzysu i przywrócenia dialogu między wszystkimi siłami politycznymi nie przyniosły pozytywnych rezultatów;

M.  mając na uwadze, że w dniu 1 sierpnia 2015 r. w Addis Abebie zgromadziła się opozycja polityczna i przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego, aby utworzyć Radę Narodową ds. Przywrócenia Porozumień z Aruszy i Praworządności;

N.  mając na uwadze, że w dniu 23 września 2015 r. prezydent podpisał dekret ustanawiający narodową komisję ds. dialogu wewnątrzburundyjskiego, która ma przez sześć miesięcy prowadzić negocjacje; mając na uwadze, że społeczeństwo obywatelskie niezwykle sceptycznie odnosi się do potencjalnych wyników prac tej komisji, gdyż większość przedstawicieli opozycji i społeczeństwa obywatelskiego, którzy są przeciwni trzeciej kadencji prezydenta Nkurunzizy, jest ściganych pod zarzutem organizacji powstania i współudziału w nieudanej próbie zamachu stanu z dnia 13 i 14 maja 2015 r.; mając na uwadze, że przewodniczący nowo wybranego Zgromadzenia Narodowego Pascal Nyabenda oświadczył, iż „osoby, które uczestniczyły w organizacji i przeprowadzeniu zamachu stanu (...), nie zostaną włączone do dialogu”;

O.  mając na uwadze, że UA, UE i Stany Zjednoczone zamroziły aktywa i nałożyły zakaz podróżowania na przywódców rządu i opozycji, których działania i oświadczenia przyczyniają się do istnienia przemocy oraz stanowią przeszkodę w dążeniu do politycznego rozwiązania kryzysu w Burundi;

P.  mając na uwadze, że USA i inne kraje radzą swoim obywatelom niezwłocznie opuścić Burundi z powodu pogarszającego się stanu bezpieczeństwa;

Q.  mając na uwadze, że w dniu 17 października 2015 r. Rada Pokoju i Bezpieczeństwa Unii Afrykańskiej zwróciła się o sfinalizowanie planu postępowania awaryjnego w celu rozmieszczenia w Burundi w razie potrzeby misji pod dowództwem afrykańskim, mającej zapobiec przemocy w tym kraju, a także uzgodniła, że wszczęte zostanie dogłębne dochodzenie w sprawie naruszeń praw człowieka i innych nadużyć wobec ludności cywilnej w Burundi;

R.  mając na uwadze, że w dniu 30 listopada 2015 r. sekretarz generalny ONZ Ban Ki-moon przedstawił Radzie Bezpieczeństwa trzy propozycje, w których zalecił dokonanie przeglądu mandatu dla sił ONZ w Burundi stosownie do rozwoju sytuacji, co umożliwia przeprowadzenie misji pokojowej – w ostatniej instancji – w razie nasilenia się kryzysu;

S.  mając na uwadze, że ONZ wyśle na miejsce zespół wsparcia mający pomagać w prowadzeniu dialogu wewnątrzburundyjskiego, doradzać rządowi w sprawach dotyczących umacniania praworządnych instytucji i rozbrojenia, w koordynacji z działaniami podmiotów regionalnych, monitorować sytuację na miejscu i informować o niej, a także przyczynić się do zaplanowania większej obecności sił ONZ w Burundi;

T.  mając na uwadze, że UA i inne podmioty międzynarodowe niejednokrotnie wzywały do autentycznego i pluralistycznego dialogu z udziałem wszystkich zainteresowanych stron, prowadzonego w poszanowaniu porozumienia z Aruszy i konstytucji Burundi, by znaleźć kompromisowe rozwiązanie konfliktu w Burundi; mając na uwadze, że UE i ONZ popierają to stanowisko;

U.  mając na uwadze trwające wysiłki mediacyjne, podejmowane przy pełnym poparciu UA, UE i ONZ, mające na celu wspieranie dialogu wewnątrzburundyjskiego z myślą o znalezieniu kompromisowego pokojowego rozwiązania kryzysu w Burundi;

V.  mając na uwadze, że UE wnosi istotny wkład w roczny budżet Burundi, którego blisko połowa pochodzi z pomocy międzynarodowej, i że ostatnio przyznała Burundi 432 mln EUR z Europejskiego Funduszu Rozwoju na lata 2014–2020;

W.  mając na uwadze, że w drodze dekretu 530/1597 władze Burundi zawiesiły działalność 10 organizacji obrońców praw człowieka: ACAT-Burundi, APRODH, AMINA, FOCODE, FORSC, FONTAINE-ISOKO, Maison Shalom, PARCEM, RCP i SPPDF, a także zablokowały ich rachunki bankowe;

1.  wyraża głębokie zaniepokojenie z powodu bardzo złego stanu bezpieczeństwa i z powodu sytuacji politycznej w Burundi, szybko pogarszającej się sytuacji humanitarnej i konsekwencji, jakie może to przynieść bezpieczeństwu i stabilności w całym subregionie;

2.  zdecydowanie potępia niedawne brutalne ataki i coraz większą liczbę naruszeń i przypadków łamania praw człowieka, w tym zabójstw, egzekucji pozasądowych, przypadków naruszania integralności cielesnej, tortur i innego okrutnego, nieludzkiego i poniżającego traktowania, arbitralnych aresztowań i bezprawnych zatrzymań, w tym zatrzymywania dzieci i okupowania szkół przez wojsko i policję, a także naruszania wolności prasy i wolności słowa oraz panującej w tym względzie bezkarności; wzywa do przeprowadzenia dogłębnego i niezależnego śledztwa w sprawie zabójstw i naruszeń oraz do postawienia przed sądem osób, które dopuściły się tych czynów;

3.  wzywa do niezwłocznego położenia kresu przemocy, łamaniu praw człowieka i politycznemu zastraszaniu oponentów oraz do niezwłocznego rozbrojenia wszystkich grup zbrojnych sprzymierzonych z partiami politycznymi, w ścisłej zgodności z prawem międzynarodowym i prawami człowieka;

4.  apeluje, by wszystkie strony tworzyły warunki niezbędne do odbudowy zaufania i wspierania jedności narodowej, oraz wzywa do niezwłocznego ponownego podjęcia pluralistycznego i przejrzystego dialogu krajowego, obejmującego rząd, partie opozycyjne i przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego;

5.  podkreśla, że taki dialog, mający na celu osiągnięcie trwałego pokoju, bezpieczeństwa i stabilności oraz przywrócenie demokracji i praworządności w interesie obywateli Burundi, powinien opierać się na porozumieniu z Aruszy i konstytucji Burundi, co wymaga zgodności z międzynarodowym przepisami i umowami;

6.  w szczególności wskazuje na obecność wielu młodych ludzi, w tym dzieci w wieku poniżej 18 lat, w ugrupowaniach zbrojnych działających w Burundi, a także wzywa społeczność międzynarodową do zwrócenia szczególnej uwagi na reintegrację tych osób i wspieranie ich udziału w pokojowym procesie politycznym;

7.  domaga się od wszystkich stron konfliktu w Burundi, by powstrzymały się od wszelkich działań zagrażających pokojowi i bezpieczeństwu w kraju; zdecydowanie potępia wszystkie publiczne oświadczenia służące podburzaniu do przemocy lub podżeganiu do nienawiści wobec różnych grup burundyjskiego społeczeństwa, gdyż oświadczenia takie mogą potencjalnie pogorszyć obecne napięcia, a także wzywa wszystkie podmioty, by powstrzymały się od wydawania takich oświadczeń;

8.  przypomina władzom Burundi, że mają obowiązek zapewnić bezpieczeństwo na swoim terytorium i zagwarantować przestrzeganie praw człowieka, praw cywilnych i politycznych oraz podstawowych wolności, o których mowa w konstytucji Burundi, Afrykańskiej karcie praw człowieka i ludów oraz w innych międzynarodowych i regionalnych instrumentach dotyczących praw człowieka;

9.  przypomina w tym kontekście, że partnerstwo UE z Burundi reguluje umowa z Kotonu i że obie strony zobowiązane są do przestrzegania i wykonywania postanowień umowy, w szczególności do poszanowania praw człowieka; w szczególności przypomina, że art. 96 umowy z Kotonu przewiduje możliwość wszczęcia procedur konsultacji w sprawach dotyczących nieprzestrzegania praw człowieka oraz zasad demokracji i praworządności, i z zadowoleniem przyjmuje w związku z tym decyzję UE o złożeniu wniosku o rozpoczęcie konsultacji zgodnie ze wspomnianym artykułem;

10.  zdecydowanie potępia fakt, że prezydent Pierre Nkurunziza naruszył porozumienia z Aruszy z chwilą zaprzysiężenia na trzecią kadencję prezydencką;

11.  apeluje do władz Burundi, by zachęcały do ustalenia prawdy o masowych zbrodniach popełnionych w latach 1962–2008 oraz by wykorzystały w tym celu środki sądowe i pozasądowe, takie jak Komisja Prawdy i Pojednania oraz trybunały specjalne, co będzie stanowić wsparcie dla pojednania narodowego;

12.  z zadowoleniem przyjmuje starania mediacyjne podejmowane pod przewodnictwem Wspólnoty Wschodnioafrykańskiej przy poparciu UA i ONZ, by ułatwić dialog między zainteresowanymi stronami w Burundi; wzywa wiceprzewodniczącą Komisji/ wysoką przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, by także poparła te starania mediacyjne; apeluje, by rząd Burundi i inne zainteresowane strony w pełni współpracowały z mediatorem;

13.  wyraża poważne zaniepokojenie z powodu napływających od początku kryzysu doniesień o liczbie ofiar i poważnych przypadkach łamania praw człowieka; apeluje, by właściwe organy w najbliższym czasie przeprowadziły skrupulatne dochodzenie w sprawie okoliczności i motywów tych zbrodni oraz zagwarantowały pociągnięcie do odpowiedzialności osób za nie odpowiedzialnych; przypomina, że osoby odpowiedzialne za łamanie lub poważne naruszanie praw człowieka nie mogą pozostać bezkarne; apeluje do władz o zapewnienie, że w szkołach nadal będzie można bezpiecznie się uczyć; wzywa prokurator Międzynarodowego Trybunału Karnego do uważnego śledzenia sytuacji w Burundi i popiera oświadczenie wydane przez nią w dniu 6 listopada 2015 r.;

14.  wzywa do uchylenia dekretu 530/1597, na mocy którego tymczasowo zawieszono działalność szeregu organizacji obrońców praw człowieka, oraz apeluje o niezwłoczne odblokowanie ich kont bankowych, by mogły one swobodnie prowadzić działalność;

15.  apeluje o zapewnienie bezpiecznego powrotu do kraju dziennikarzom i obrońcom praw człowieka przebywającym na uchodźctwie, ponownego otwarcia mediów, które zamknięto po nieudanym zamachu z 13 i 14 maja 2015 r., oraz odstąpienia od zarzutów przeciwko dziennikarzom oskarżonym o bezpośredni lub pośredni udział w nieudanym zamachu;

16.  wyraża szczególne zaniepokojenie dramatycznie wysokim poziomem dyskryminacji i penalizacji osób LGBTI w Burundi; ponownie zauważa, że orientacja seksualna to element wolności wypowiedzi oraz prawa jednostki do prywatności, zagwarantowanych w międzynarodowym prawie dotyczącym praw człowieka, zgodnie z którym trzeba przestrzegać zasad równego traktowania i niedyskryminacji oraz gwarantować wolność wypowiedzi; w związku z tym wzywa Zgromadzenie Narodowe i rząd Burundi do uchylenia artykułów kodeksu karnego, które dyskryminują osoby LGBTI;

17.  podkreśla, że dzieci ponoszą poważne konsekwencje kryzysu, i wzywa Komisję, by nadal współpracowała z partnerami międzynarodowymi w zapewnianiu usług opieki zdrowotnej, w tym podstawowych leków, a także bezpiecznego dostępu do edukacji i ochrony dzieci przez przemocą w jakiejkolwiek postaci, a także w gwarantowaniu dostępu do innych usług socjalnych;

18.  z zadowoleniem przyjmuje wysłanie przez UA obserwatorów i ekspertów ds. praw człowieka, mających monitorować sytuację w tej dziedzinie, i podkreśla, że należy z nimi współpracować, by ułatwić realizację ich mandatu; ponadto wzywa Międzynarodowy Trybunał Karny do zbadania podlegających jego jurysdykcji zarzutów dotyczących łamania praw człowieka w czasie ostatniego kryzysu;

19.  z zadowoleniem przyjmuje zatwierdzenie przez UE ukierunkowanych sankcji, spójne z podjętą przez UA decyzją o nałożeniu ukierunkowanych sankcji, w tym zakazu podróżowania i zamrożenia aktywów Burundyjczyków, których działania i oświadczenia przyczyniają się do utrwalenia przemocy i utrudniają dążenie do politycznego rozwiązania kryzysu; wzywa UE do rozszerzenia tych sankcji na wszystkie osoby, których działania stanowią zagrożenie dla pokoju i stabilności w regionie, podżegają do nienawiści i naruszają porozumienie z Aruszy;

20.  wzywa UE i państwa członkowskie, by w związku z przebiegiem konsultacji publicznych prowadzonych na mocy art. 96 umowy z Kotonu rozważyły zamrożenie całej udzielanej rządowi Burundi pomocy poza pomocą humanitarną do czasu zaprzestania nadużywania siły i łamania praw człowieka przez siły rządowe, co odnotowało Biuro Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka, oraz znalezienia politycznego rozwiązania w drodze prawdziwego dialogu wewnątrzburundyjskiego, a także do przekierowania tej pomocy na umacnianie społeczeństwa obywatelskiego; uważa, że UE powinna zająć się u źródła problemami nierówności, ubóstwa i chronicznego niedożywienia, aby osiągnąć przyjęte niedawno cele zrównoważonego rozwoju;

21.  wyraża głębokie zaniepokojenie faktem, że z Burundi wciąż do krajów sąsiadujących uciekają uchodźcy; ponownie wyraża poparcie dla wszystkich organizacji humanitarnych działających na miejscu oraz dla sąsiadujących krajów przyjmujących uchodźców; apeluje do społeczności międzynarodowej i agencji humanitarnych, by nadal udzielały pomocy wszystkim osobom, które w wyniku konfliktu zostały uchodźcami i musiały opuścić swoje domy; z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie UE do zwiększenia wsparcia finansowego i pomocy humanitarnej w celu zaspokojenia pilnych potrzeb tych osób;

22.  wzywa UA, ONZ i UE, by poważnie przeanalizowały regionalny wymiar konfliktu i zapobiegły dalszej destabilizacji regionu, zwiększając swoją obecność na miejscu, a w szczególności utrzymując stały dialog polityczny między krajami regionu; w tym kontekście wzywa UA, by w koordynacji z Radą Bezpieczeństwa ONZ rozważyła rozmieszczenie misji pokojowej pod dowództwem afrykańskim, gdyby dalej pogarszał się stan bezpieczeństwa i stan przestrzegania praw człowieka w Burundi;

23.  wzywa wiceprzewodniczącą Komisji/ wysoką przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Federikę Mogherini do dalszych starań o zapewnienie natychmiastowego uwolnienia Richarda Spirosa Hagabimany, pracującego w Burundi funkcjonariusza policji, który został bezprawnie uwięziony i był torturowany, ponieważ jako policjant w dniu 28 lipca 2015 r. odmówił strzelania do tłumu;

24.  jest zdania, że problemy Burundi wiążą się wzajemnie ze sporami o kontrolę nad żyznymi gruntami rolnymi, a także z nierównością w przychodach i dyskryminacją; w związku z tym wzywa do utworzenia odpowiedzialnych ram prawnych regulujących przestrzeganie przez korporacje obowiązków dotyczących praw człowieka oraz norm socjalnych i środowiskowych;

25.  zobowiązuje swojego prezydenta do przekazania niniejszej rezolucji rządowi i parlamentowi Burundi, Radzie Ministrów AKP-UE, Komisji, Radzie, Wspólnocie Wschodnioafrykańskiej i rządom jej państw członkowskich, wiceprzewodniczącej Komisji/ wysokiej przedstawiciel UE do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, instytucjom Unii Afrykańskiej i sekretarzowi generalnemu Organizacji Narodów Zjednoczonych.

(1) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0275.


Ochrona Parku Narodowego Wirunga w Demokratycznej Republice Konga
PDF 264kWORD 99k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie ochrony parku narodowego Wirunga w Demokratycznej Republice Konga (2015/2728(RSP))
P8_TA(2015)0475B8-1346/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając Konwencję w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturowego i naturalnego przyjętą w dniu 16 listopada 1972 r. w Paryżu przez Konferencję Generalną UNESCO,

–  uwzględniając uznanie przez UNESCO parku narodowego Wirunga za obiekt dziedzictwa światowego w 1979 r., a także za zagrożony obiekt dziedzictwa światowego w 1994 r.,

–  uwzględniając Konwencję o różnorodności biologicznej przyjętą podczas szczytu światowego w Rio de Janeiro w dniu 5 czerwca 1992 r.,

–  uwzględniając Konwencję o obszarach wodno-błotnych mających znaczenie międzynarodowe, zwłaszcza jako środowisko życiowe ptactwa wodnego przyjętą w Ramsarze w 1971 r.,

–  uwzględniając Wytyczne OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych przyjęte w 1976 r. (oraz ich aktualizacje), a także wytyczne ONZ dotyczące biznesu i praw człowieka przyjęte w 1971 r.,

–  uwzględniając „końcowe oświadczenie będące skutkiem porozumienia osiągniętego w następstwie skargi WWF International przeciwko SOCO International plc” z lipca 2014 r.,

–  uwzględniając ramy prawne i umowne dotyczące sektora węglowodorów w Demokratycznej Republice Konga (DRK), w tym rozporządzenie z mocą ustawy nr 81-013 w sprawie przepisów ogólnych dotyczących kopalń oraz węglowodorów, kodeks górniczy oraz wszelkie przyszłe kongijskie kodeksy dotyczące węglowodorów, jak również umowy o udział w wydobyciu węglowodorów i ich produkcji;

–  uwzględniając skierowane do Komisji pytanie w sprawie ochrony parku narodowego Wirunga w DRK (O-000108/2015 – B8-1111/2015),

–  uwzględniając projekt rezolucji Komisji Rozwoju,

–  uwzględniając art. 128 ust. 5 i art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że park narodowy Wirunga, znajdujący się w prowincji Kiwu Północne i w Prowincji Wschodniej w DRK, na granicy z Rwandą i Ugandą, to najstarszy park narodowy Afryki i obiekt dziedzictwa światowego UNESCO, znany na całym świecie z unikatowych siedlisk oraz ogromnej różnorodności biologicznej, która czyni z niego najbardziej różnorodny biologicznie park w Afryce; mając na uwadze, że park jest znany zwłaszcza ze swoich goryli górskich, gatunku krytycznie zagrożonego wymienionego w załączniku I do Konwencji z 1973 r. o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem (CITES);

B.  mając na uwadze, że zgodnie z Konwencją o różnorodności biologicznej podpisaną i ratyfikowaną przez DRK, zachowanie różnorodności biologicznej to wspólna troska ogółu ludzkości i nieodłączna część procesu rozwoju; mając na uwadze, że Konwencja jest aktem wiążącym prawnie, obligującym jego sygnatariuszy do wdrażania jego postanowień;

C.  mając na uwadze, że park narodowy Wirunga chroni konwencja ramsarska oraz prawo krajowe DRK; mając na uwadze, że Komisja Europejska oraz niektóre państwa członkowskie UE wspierały przetrwanie parku przez ostatnie 25 lat;

D.  mając na uwadze, że park narodowy Wirunga to jeden z trzech obiektów w DRK objętych konwencją ramsarską (nr 787); mając na uwadze, że na mocy tej konwencji na DRK ciąży szereg zobowiązań odnoszących się do obiektów figurujących w wykazie będącym częścią tej konwencji, takich jak opracowanie i stopniowe wdrażanie planów promowania zachowania obszarów wodno-błotnych objętych wykazem, a także w miarę możliwości rozsądne wykorzystywanie tych obszarów na swym terytorium (art. 3 ust. 1 konwencji ramsarskiej);

E.  mając na uwadze, że zgodnie ze sprawozdaniem WWF z 2013 r., zatytułowanym „The economic value of Virunga park”, obecnie park narodowy Wirunga pozwala na osiągnięcie wartości ekonomicznej wynoszącej 48,9 mln USD rocznie; mając na uwadze, że w stabilnej sytuacji park mógłby przyczynić się do wzrostu gospodarczego i zwiększenia turystyki, o wartości wynoszącej 1 mld USD rocznie, oraz stworzyć 45 000 miejsc pracy;

F.  mając na uwadze, że park – pomimo statusu chronionego obszaru naturalnego – od dziesięcioleci narażony jest na działalność ugrupowań zbrojnych, które dopuszczają się kłusownictwa, wylesiania i innych form niezrównoważonej i nielegalnej eksploatacji zasobów; mając na uwadze, że w związku z tym park Wirunga został wpisany na listę zagrożonego dziedzictwa światowego; mając na uwadze, że w kontekście masowego ubóstwa, słabego państwa, niewłaściwego sprawowania rządów i niestabilności w regionie pęd do wydobywania ropy miałby poważne społeczne i środowiskowe skutki destabilizujące;

G.  mając na uwadze, że w grudniu 2007 r rząd DRK udzielił koncesji na wydobycie ropy, obejmujących 85 % powierzchni parku; mając również na uwadze, że SOCO International plc (SOCO) to jak na razie jedyne przedsiębiorstwo, które eksplorowało złoża parku;

H.  mając na uwadze, że pomimo ustawy DRK zakazującej działań szkodliwych dla środowiska na obszarach chronionych otrzymana przez SOCO licencja na poszukiwanie wykorzystuje przewidziane w tej ustawie odstępstwo umożliwiające prowadzenie na chronionych obszarach „działalności naukowej”;

I.  mając na uwadze, że SOCO International nie posiada już licencji na blok V w parku narodowym Wirunga;

J.  mając na uwadze, że wyniki badania systemowego wskazały na obecność ropy w parku narodowym Wirunga; przypomina, że jej wydobywanie (i poszukiwanie) jest niezgodne z ochroną parku będącego obiektem dziedzictwa światowego;

K.  mając na uwadze, że obowiązek przestrzegania praw człowieka jest globalnym standardem postępowania, jakiego oczekuje się od wszystkich przedsiębiorstw, niezależnie od ich miejsca funkcjonowania, o czym przypomniano w wytycznych ONZ dotyczących biznesu i praw człowieka oraz w wytycznych OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych;

L.  mając na uwadze, że w parku narodowym Wirunga i wokół niego od ponad dwudziestu lat trwa krwawy konflikt; mając na uwadze, że rebelianci oraz oficjalne siły zbrojne są finansowane z nielegalnego górnictwa, nielegalnej eksploatacji zasobów naturalnych (drewna, węgla drzewnego itd.) oraz nielegalnych polowań na zagrożone gatunki zwierząt oraz z innej nielegalnej działalności handlowej, głównie handlu zasobami naturalnymi, a poszukiwanie i eksploatacja potencjalnych złóż ropy najprawdopodobniej przyczyni się do dalszych aktów przemocy oraz poważnych naruszeń praw człowieka, a także spowoduje zanieczyszczenie na tym obszarze;

M.  mając na uwadze, że najpoważniejsze zagrożenia dla środowiska związane z eksploatacją ropy na obszarach, gdzie brakuje dobrych rządów, obejmują: wycinanie roślinności na szeroką skalę, wprowadzanie roślin inwazyjnych, fragmentację siedlisk oraz większe prawdopodobieństwo kłusownictwa i zanieczyszczenia spowodowanego wyciekami ropy, spalaniem na pochodniach i wyrzucaniem śmieci; mając na uwadze, że „przekleństwo ropy” mogłoby spowodować pogorszenie się wskaźników ubóstwa i nierówności, na co wskazują analizy przykładów takich jak delta Nigru;

N.  mając na uwadze, że zrównoważone gospodarowanie ziemią, wodą oraz fauną i florą parku Wirunga przyniesie bezpośrednie i pośrednie korzyści społecznościom, które są w dużymi stopniu uzależnione od zasobów naturalnych parku; mając na uwadze, że według WWF sama tylko turystyka nastawiona na goryle górskie mogłaby wygenerować 30 mln USD rocznie i stworzyć tysiące miejsc pracy;

1.  podkreśla konieczność zapobiegania wyrządzaniu nieodwracalnych szkód w parku narodowym Wirunga, który został uznany przez UNESCO za obiekt dziedzictwa światowego w 1979 r., a także za zagrożony obiekt dziedzictwa światowego w 1994 r.;

2.  ubolewa nad faktem, że park stał się jednym z najniebezpieczniejszych miejsc na świecie jeżeli chodzi o ochronę dzikiej fauny i flory; zauważa z głębokim zaniepokojeniem, że ugrupowania zbrojne angażują się w nielegalną eksploatację zasobów naturalnych parku, prowadząc działalność wydobywczą i produkcję węgla drzewnego w celu finansowania działań wojskowych i oraz dla własnych korzyści; ubolewa również nad faktem, że ugrupowania zbrojne biorą udział w kłusownictwie na szeroką skalę, aby zdobyć pożywienie dla siebie oraz z myślą o finansującym wojnę handlu kością słoniową i mięsem z buszu; zauważa ponadto z zaniepokojeniem, że niewystarczająca dyscyplina, nieregularnie wypłacane wynagrodzenia i brak pożywienia sprawiły, że personel wojskowy coraz częściej uczestniczy w nielegalnych działaniach, które obejmują rzemieślniczą działalność wydobywczą, produkcję węgla drzewnego i nielegalne polowania na dzikie zwierzęta; zauważa, że mimo iż park jest obszarem pełnym dzikich zwierząt i roślin, jego rozmiar (2 mln akrów, czyli 790 000 ha) powoduje ogromne problemy związane z ochroną, szczególnie biorąc pod uwagę ograniczone środki państwowe; zauważa, że w dniu 15 kwietnia 2014 r. główny administrator parku, belgijski książę Emmanuel de Merode, został poważnie zraniony przez trzech napastników, a w ciągu ostatnich dziesięciu lat w parku zginęło również ponad 140 strażników pełniących czynną służbę;

3.  podkreśla, że w parku narodowym Wirunga mogą nastąpić nieodwracalne szkody w wyniku poszukiwania i eksploatacji złóż ropy naftowej lub innej nielegalnej działalności; uważa, iż nie do przyjęcia jest udzielenie w 2007 r. koncesji na wydobycie ropy w parku francuskiemu przedsiębiorstwu TOTAL oraz brytyjskiemu przedsiębiorstwu SOCO International, co stanowi naruszenie paryskiej Konwencji w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturowego i naturalnego oraz przyjętej w 1992 r. Konwencji w sprawie różnorodności biologicznej, konwencji ramsarskiej, jak również prawa kongijskiego; przypomina, że choć przedsiębiorstwo TOTAL zgodziło się nie poszukiwać ropy w okolicach parku narodowego Wirunga (nawet gdyby rząd Konga podjął decyzję o wyznaczeniu nowych granic parku), SOCO International prowadzi tam poszukiwania ropy, a w lipcu 2014 r. przeprowadziło badania sejsmiczne, których wyniki zostały przekazane rządowi Konga i które zaświadczają o obecności ropy; wzywa rząd DRK o nieprzyznawanie licencji innemu podmiotowi gospodarczemu;

4.  zauważa, że rząd Ugandy jest w trakcie przyznawania licencji dotyczącej bloku Ngaji, przylegającego do parku narodowego Wirunga i obejmującego Jezioro Edwarda, i podkreśla, że nieodwracalne szkody dla parku mogą również nastąpić w rezultacie działalności poszukiwawczej i wydobywczej;

5.  odnotowuje porozumienie osiągnięte w czerwcu 2014 r. między SOCO International i grupą WWF ds. ochrony przyrody w związku ze skargą WWF złożoną w krajowym punkcie kontaktowym Zjednoczonego Królestwa dotyczącą niezachowania przez SOCO zgodności z wytycznymi OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych, zgodnie z którymi przedsiębiorstwo zobowiązuje się nie podejmować czy nie zlecać żadnych prac poszukiwawczych czy innych odwiertów w parku narodowym Wirunga, chyba że UNESCO i rząd DRK uzgodnią, że prace te nie są niezgodne ze statusem parku jako obiektu dziedzictwa światowego; zwraca uwagę, że takie warunkowe porozumienie nie gwarantuje zaprzestania jakiejkolwiek działalności związanej z wydobyciem ropy w parku; zwraca uwagę, że dwuznaczna pozycja SOCO International sprawia, iż istnieje możliwość pełnej lub częściowej deklasyfikacji parku ze względu na odwierty naftowe; zwraca uwagę, że koncesja, w ramach której prowadzona jest działalność SOCO, dotyczy obszaru Jeziora Edwarda i jego okolic, które są siedliskiem dziesiątków gatunków będących symbolem tego regionu (i niektórych zagrożonych gatunków), w tym szympansów, słoni, krokodyli i lwów; w związku z tym wzywa SOCO International plc i jego oddział zarejestrowany w DRK do definitywnego zaprzestania wszelkiego poszukiwania i eksploatacji w Wirundze oraz do poszanowania obecnych granic parku; zwraca się również do rządu DRK o uchylenie zezwoleń na poszukiwanie ropy udzielonych dla terenów należących do parku narodowego Wirunga, o co wnosił Komitet Światowego Dziedzictwa;

6.  podkreśla, że połowy w jeziorze Edwarda generują szacunkowo około 30 mln USD rocznie z korzyścią dla lokalnej społeczności zamieszkującej w pobliżu parku narodowego Wirunga oraz że według niezależnych badań zleconych przez WWF ponad 50 tys. rodzin korzysta z jeziora w celu zaopatrzenia w wodę pitną;

7.  zwraca uwagę, że zgodnie ze sprawozdaniem Global Witness opublikowanym we wrześniu 2014 r. w Der Spiegel, The TelegraphThe New York Times pojawiły się zarzuty, że SOCO International i pracujący dlań kontrahenci dokonywali nielegalnych płatności, rzekomo przekazywali pieniądze na rzecz bojowników zbrojnych oraz czerpali korzyści z atmosfery strachu i przemocy utrzymywanej przez rządowe siły bezpieczeństwa we wschodniej DRK, ubiegając się o dostęp do najstarszego parku narodowego Afryki w celu poszukiwania w nim złóż ropy;

8.  wyraża uznanie dla strategicznej oceny oddziaływania na środowisko poszukiwania i eksploatacji złóż ropy w regionie Rowu Północnego Alberta, w tym w parku narodowym Wirunga; uważa, że w oparciu o tę ocenę zainteresowane rządy, w tym rząd DRK, powinny móc podejmować świadome decyzje w oparciu o właściwą analizę wpływu poszukiwania i eksploatacji złóż ropy; ubolewa jednak, że proces przygotowywania tej oceny trwał tak długo i że w parku narodowym Wirunga już rozpoczęły się poszukiwania złóż ropy, choć proces oceny nie został jeszcze zakończony;

9.  podkreśla, że eksploatacja złóż ropy w DRK odbywa się w oparciu o nieodpowiedni i nieskuteczny system prawny i regulacyjny; apeluje do rządu DRK o utrzymanie i poszanowanie prawa i regulacji DRK, które zakazują działań szkodliwych dla środowiska, jak poszukiwania i eksploatacji złóż ropy na obszarach chronionych, w tym na obszarze Wirungi, a także o zlikwidowanie istniejących luk w projektach ustaw dotyczących węglowodorów i ochrony, które umożliwiają poszukiwanie i eksploatację zasobów naturalnych w parkach narodowych i na obszarach dziedzictwa światowego;

10.  wyraża uznanie dla organów zarządzających parkiem za ich działania mające na celu zapewnienie trwałego dochodu z produkcji naturalnej energii słonecznej i wodnej, co zwiększa dochód dużej części miejscowej ludności, nie niszcząc naturalnego obszaru, i co mieści się w ramach dozwolonej działalności rozwojowej na obszarze należącym do światowego dziedzictwa;

11.  zwraca uwagę, że od początku lat 90. XX w. konflikty z uzbrojonymi partyzantami mieszkającymi na terenie parku i wokół niego spowodowały poważne naruszenia praw człowieka i wiele aktów przemocy; zwraca uwagę, że Demokratyczne Siły Wyzwolenia Rwandy, grupa partyzantów posądzona o akty okrucieństwa podczas ludobójstwa w Rwandzie wiosną 1994 r., które rozprzestrzeniły się również na wschodnią część DRK, zamieszkuje park od 1996 r. i wciąż ukrywa się wzdłuż granicy Wirungi, a także że zgodnie z doniesieniami bojówki Mai-Mai również dopuszczały się morderstw, gwałtów i okaleczenia wielu ludzi, a także niszczyły wsie położone w obrębie parku; nalega, aby rząd DRK rozbroił rebeliantów i przywrócił bezpieczeństwo w regionie parku; ubolewa ponadto, że w DRK nasiliły się represje w stosunku do działaczy na rzecz praw człowieka i dziennikarzy; ponownie apeluje do rządu DRK o uznanie i poszanowanie wolności prasy i mediów oraz o ochronę praworządności i praw człowieka;

12.  przypomina, że zgodnie z paryską Konwencją w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturowego i naturalnego poszukiwanie i eksploatacja złóż ropy są niezgodne ze statusem obiektu dziedzictwa światowego; podkreśla ponadto, że park narodowy Wirunga jest siedliskiem wielu zagrożonych gatunków, takich jak goryle górskie, które są symbolem tego regionu (i jednymi z ostatnich okazów tego gatunku na Ziemi), a także okapi, oraz że siedliska zagrożonych gatunków powinny być ściśle chronione; z zadowoleniem przyjmuje decyzję rządu DRK o utworzeniu specjalnej brygady ds. walki z kłusownictwem, ale wzywa rząd DRK do określenia i podjęcia dodatkowych działań prawnych we współpracy z sekretariatem CITES w celu zwalczania sieci przestępczych zajmujących się nielegalnym handlem; w bardziej ogólnym ujęciu wzywa rząd DRK do umocnienia roli strażników parku oraz do karania winnych nielegalnej działalności prowadzonej w parku;

13.  podkreśla, że według doniesień rząd kongijski i SOCO International omawiały kwestię ochrony granic parku w celu zdeklasyfikowania części parku lub całej Wirungi, co pozwoliłoby na legalne tworzenie szybów naftowych, choć w chwili obecnej nie wydaje się, by rząd zwrócił się do UNESCO z oficjalnym wnioskiem w sprawie takiej zmiany;

14.  wzywa Europejską Służbę Działań Zewnętrznych o skoordynowanie reakcji dyplomatycznej ze strony państw członkowskich UE i innych potencjalnych darczyńców aktywnie działających w DRK, aby udzielić rządowi tego kraju pomocy w porzuceniu poszukiwania i eksploatacji złóż ropy na terenie parku, w anulowaniu wydanych zezwoleń na poszukiwanie ropy na terenie parku narodowego Wirunga, zgodnie z wnioskiem Komitetu Światowego Dziedzictwa, a także w rezygnacji ze zmiany granic parku i ich zmniejszania;

15.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do podjęcia działań na rzecz zachowania integralności parku, np. poprzez zobowiązanie się do większego finansowania zrównoważonej ochrony przyrody oraz rozwoju gospodarczego i dywersyfikacji regionu otaczającego park; wzywa w szczególności UE do wsparcia rządu DRK w opracowaniu alternatyw wobec przemysłu wydobywczego w dziedzinie zrównoważonej energii i gospodarki, a także w poprawie mobilizacji krajowych zasobów, zwłaszcza dzięki sprawiedliwym i progresywnym systemom podatkowym, w zarządzaniu oraz w walce z kłusownictwem, nielegalnym wyrębem drzew, nielegalnym górnictwem oraz korupcją, które są czynnikami mogącymi wyrządzić nieodwracalne szkody w parku;

16.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do podjęcia odpowiednich działań prowadzących do tego, by strategiczna ocena oddziaływania na środowisko stała się rzeczywistym narzędziem decyzyjnym;

17.  podkreśla, że zgodnie z międzynarodowymi i europejskimi przepisami w dziedzinie praw człowieka państwa członkowskie UE mają obowiązek dopilnowania, aby przedsiębiorstwa podlegające ich jurysdykcji nie naruszały praw człowieka ani nie przyczyniały się, pośrednio lub bezpośrednio, do takiego naruszenia praw człowieka w ramach prowadzonej działalności i aby działały zgodnie z przyjętymi kodeksami postępowania określającymi normy społeczne i środowiskowe oraz takimi instrumentami jak konwencja MOP nr 169, wytyczne OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych, wytyczne ONZ dotyczące biznesu i praw człowieka; apeluje do Komisji i państw członkowskich o przyjęcie prawnie wiążących środków na rzecz rzeczywistego pociągnięcia do odpowiedzialności przedsiębiorstw, którym udowodniono omijanie przepisów krajowych i postanowień traktatów międzynarodowych;

18.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do podjęcia skutecznych działań w celu dalszego zajęcia się przyczynami konfliktów zbrojnych i korupcji oraz do wspierania trwałego rozwoju oraz strategii i projektów budowania pokoju w parku narodowym Wirunga oraz w otaczającym go regionie;

19.  wzywa Komisję, państwa członkowskie, Demokratyczną Republikę Konga i przedsiębiorstwa naftowe zainteresowane działalnością wydobywczą, aby nie prowadziły eksploatacji paliw kopalnych w obrębie obecnych granic parku Wirunga i terenów z nim sąsiadujących;

20.  apeluje, by Europejska Służba Działań Zewnętrznych podjęła wszelkie niezbędne działania na rzecz nakłonienia rządu DRK, by przeprowadził dochodzenie w związku z aktami przemocy wobec obrońców praw człowieka działających w tym kraju, szczególnie w parku narodowym Wirunga, w tym strażników parku, a także sprawiła, by rząd DRK podjął wszelkie możliwe działania w celu uniknięcia kolejnych takich aktów okrucieństwa;

21.  wzywa Europejską Służbę Działań Zewnętrznych do podjęcia wszelkich niezbędnych kroków w celu zagwarantowania, że brytyjski Urząd ds. Zwalczania Poważnych Nadużyć, mający w pierwszym rzędzie właściwość w tej sprawie, a także wszelkie inne odnośne organy dogłębnie zbadają wszystkie zgłoszone im zarzuty korupcji dotyczące przedsiębiorstwa SOCO International plc i jego zarejestrowanego w DRK oddziału SOCO Exploration and Production DRC SPRL (SOCO) ;

22.  zobowiązuje swego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych, rządom i parlamentom państw członkowskich, rządom i parlamentom Demokratycznej Republiki Konga, Republiki Ugandy i Republiki Rwandy, komisji UNESCO ds. dziedzictwa światowego, Programowi ONZ ds. Ochrony Środowiska oraz sekretariatowi konwencji ramsarskiej.

Informacja prawna