Ευρετήριο 
 Προηγούμενο 
 Επόμενο 
 Πλήρες κείμενο 
Διαδικασία : 2016/2017(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A8-0253/2016

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A8-0253/2016

Συζήτηση :

PV 12/09/2016 - 21
CRE 12/09/2016 - 21

Ψηφοφορία :

PV 13/09/2016 - 4.19
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P8_TA(2016)0338

Κείμενα που εγκρίθηκαν
PDF 605kWORD 78k
Τρίτη 13 Σεπτεμβρίου 2016 - Στρασβούργο Οριστική έκδοση
Δημιουργία συνθηκών στην αγορά εργασίας οι οποίες ευνοούν την εξισορρόπηση μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής
P8_TA(2016)0338A8-0253/2016

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 13ης Σεπτεμβρίου 2016 σχετικά με τη δημιουργία συνθηκών στην αγορά εργασίας οι οποίες ευνοούν την εξισορρόπηση μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής (2016/2017(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

—  έχοντας υπόψη το άρθρο 2 και το άρθρο 3 παράγραφος 3 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση,

—  έχοντας υπόψη το άρθρο 6 στοιχείο α), το άρθρο 8, το άρθρο 10, το άρθρο 153 παράγραφος 1, το άρθρο 153 παράγραφος 2 και το άρθρο 157 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

—  έχοντας υπόψη το άρθρο 7, το άρθρο 9, το άρθρο 23, το άρθρο 24 και το άρθρο 33 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

—  έχοντας υπόψη τον Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Χάρτη της 3ης Μαΐου 1996, ιδίως τα μέρη I και ΙΙ, το άρθρο 2, το άρθρο 4, το άρθρο 16 και το άρθρο 27, σχετικά με τις οικογενειακές υποχρεώσεις σε ίσες ευκαιρίες και ίση μεταχείριση,

—  έχοντας υπόψη την οδηγία 92/85/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 19ης Οκτωβρίου 1992, σχετικά με τη θέσπιση μέτρων που αποβλέπουν στη βελτίωση της υγείας και της ασφάλειας κατά την εργασία των εγκύων, λεχώνων και γαλουχουσών εργαζομένων(1) (οδηγία για την άδεια μητρότητας),

—  έχοντας υπόψη την πρόταση της Επιτροπής για οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας για την άδεια μητρότητας (COM(2008)0637),

—  έχοντας υπόψη τη θέση του που καθορίστηκε σε πρώτη ανάγνωση στις 20 Οκτωβρίου 2010 εν όψει της έγκρισης της οδηγίας 2011/…/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 92/85/ΕΟΚ του Συμβουλίου σχετικά με την εφαρμογή μέτρων που αποβλέπουν στη βελτίωση της υγείας και της ασφάλειας κατά την εργασία των εγκύων, λεχώνων και γαλουχουσών εργαζομένων και για τη θέσπιση μέτρων προς υποστήριξη των εργαζομένων στην εξισορρόπηση της εργασιακής και οικογενειακής ζωής(2), ζητώντας – μεταξύ άλλων – μια περίοδο άδειας πατρότητας διάρκειας δύο εβδομάδων,

—  έχοντας υπόψη την οδηγία 2010/18/ΕΕ του Συμβουλίου, της 8ης Μαρτίου 2010, σχετικά με την εφαρμογή της αναθεωρημένης συμφωνίας-πλαισίου για τη γονική άδεια που συνήφθη από τις οργανώσεις BUSINESSEUROPE, UEAPME, CEEP και ETUC και με την κατάργηση της οδηγίας 96/34/EK(3),

—  έχοντας υπόψη την οδηγία 2013/62/ΕΕ του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, για την τροποποίηση της οδηγίας 2010/18/ΕΕ, σχετικά με την εφαρμογή της αναθεωρημένης συμφωνίας-πλαισίου για τη γονική άδεια που συνήφθη από τις οργανώσεις BUSINESSEUROPE, UEAPME, CEEP και ETUC, λόγω της τροποποίησης του καθεστώτος της Μαγιότ έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης(4),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2010/41/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 2010, για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών που ασκούν αυτοτελή επαγγελματική δραστηριότητα και για την κατάργηση της οδηγίας 86/613/ΕΟΚ του Συμβουλίου(5),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2000/78/ΕΚ του Συμβουλίου, της 27ης Νοεμβρίου 2000, για τη διαμόρφωση γενικού πλαισίου για την ίση μεταχείριση στην απασχόληση και την εργασία(6),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2003/88/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 4ης Νοεμβρίου 2003, σχετικά με ορισμένα στοιχεία της οργάνωσης του χρόνου εργασίας(7),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 97/81/ΕΚ του Συμβουλίου της 15ης Δεκεμβρίου 1997 σχετικά με τη συμφωνία-πλαίσιο για την εργασία μερικής απασχόλησης που συνήφθη από την UNICE, το CEEP και την ETUC(8),

—  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 25ης Φεβρουαρίου 2016, σχετικά με το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών: Απασχόληση και κοινωνικές πτυχές στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης για το 2016»(9),

—  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 20ής Μαΐου 2015, σχετικά με την άδεια μητρότητας(10),

—  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 12ης Σεπτεμβρίου 2013, σχετικά με την εφαρμογή της αρχής της ισότητας των αμοιβών ανδρών και γυναικών για όμοια εργασία ή για εργασία ίσης αξίας(11),

—  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 12ης Μαρτίου 2013 σχετικά με την εξάλειψη των στερεοτύπων που αφορούν το φύλο στην ΕΕ(12),

—  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 10ης Μαρτίου 2015 σχετικά με την πρόοδο ως προς την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2013(13),

—  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 9ης Ιουνίου 2015, σχετικά με τη στρατηγική της ΕΕ για την ισότητα γυναικών και ανδρών μετά το 2015(14),

—  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 8ης Οκτωβρίου 2015, σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 2006/54/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουλίου 2006, για την εφαρμογή της αρχής των ίσων ευκαιριών και της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών σε θέματα εργασίας και απασχόλησης(15),

—  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 3ης Φεβρουαρίου 2016, σχετικά με τη νέα στρατηγική για τα δικαιώματα των γυναικών και την ισότητα των φύλων στην Ευρώπη μετά το 2015(16),

—  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 12ης Μαΐου 2016 σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 2010/18/ΕΕ του Συμβουλίου, της 8ης Μαρτίου 2010, σχετικά με την εφαρμογή της αναθεωρημένης συμφωνίας-πλαισίου για τη γονική άδεια που συνήφθη από τις οργανώσεις BUSINESSEUROPE, UEAPME, CEEP και ETUC και με την κατάργηση της οδηγίας 96/34/EK(17),

—  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 15ης Ιουνίου 2011 σχετικά με την προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα: παροχή σε όλα τα παιδιά μας του καλύτερου δυνατού ξεκινήματος για τον κόσμο του αύριο(18),

—  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 19ης Ιουνίου 2015 σχετικά με την ισότητα εισοδηματικών ευκαιριών ανδρών και γυναικών: μείωση της συνταξιοδοτικής ανισότητας των φύλων,

—  έχοντας υπόψη το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για την Ισότητα των Φύλων για την περίοδο 2011-2020, που εγκρίθηκε με βάση τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 7ης Μαρτίου 2011(19),

—  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα της Προεδρίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Βαρκελώνης στις 15 και 16 Μαρτίου 2002,

—  έχοντας υπόψη τη δήλωση της τριάδας των Προεδριών της ΕΕ για την ισότητα των φύλων, της 7ης Δεκεμβρίου 2015, από τις Κάτω Χώρες, τη Σλοβακία και τη Μάλτα,

—  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 3ης Μαρτίου 2010 με τίτλο «Ευρώπη 2020: στρατηγική για έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη» (COM(2010)2020),

—  έχοντας υπόψη την πρωτοβουλία της Επιτροπής «Χάρτης πορείας: Μια νέα αρχή για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που συναντούν οι εργαζόμενες οικογένειες όσον αφορά την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής (Δεκέμβριος 2015), καθώς και τη διαβούλευση με το κοινό και τους ενδιαφερόμενους παράγοντες,

—  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής για το 2016: Δεν είναι ώρα για εφησυχασμό» (COM(2015)0610),

—  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Έναρξη διαβούλευσης για τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων» (COM(2016)0127),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Στοχεύοντας στις κοινωνικές επενδύσεις για την ανάπτυξη και τη συνοχή – συμπεριλαμβανομένης της εφαρμογής του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου 2014-2020» (COM(2013)0083) και τη σύστασή της 2013/112/ΕΕ της 20ής Φεβρουαρίου 2013 με τίτλο «Επενδύοντας στα παιδιά: σπάζοντας τον κύκλο της μειονεξίας»,

—  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Καλύτερη ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής: μεγαλύτερη υποστήριξη για το συνδυασμό της επαγγελματικής με την ιδιωτική και οικογενειακή ζωή» (COM(2008)0635),

—  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 17ης Φεβρουαρίου 2011 με τίτλο «Προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα: Παροχή σε όλα τα παιδιά μας του καλύτερου δυνατού ξεκινήματος για τον κόσμο του αύριο» (COM(2011)0066),

—  έχοντας υπόψη την έκθεση προόδου της Επιτροπής, της 29ης Μαΐου 2013, σχετικά με τους στόχους της Βαρκελώνης με τίτλο «Η ανάπτυξη των υπηρεσιών φροντίδας παιδιών νηπιακής ηλικίας στην Ευρώπη για μια διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη» (COM(2013)0322),

—  έχοντας υπόψη το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής με τίτλο «Η στρατηγική δέσμευση για την ισότητα των φύλων 2016-2019», και ειδικότερα το κεφάλαιο 3.1. «Αύξηση της συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας και ισότητα γυναικών και ανδρών στην οικονομική ανεξαρτησία»,

—  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής για το 2015 σχετικά με την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών στην Ευρωπαϊκή Ένωση (SWD(2016)0054), και ειδικότερα το κεφάλαιο για την ισότιμη οικονομική ανεξαρτησία,

—  έχοντας υπόψη το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής «Απασχόληση και κοινωνικές εξελίξεις στην Ευρώπη το 2015» της 21ης Ιανουαρίου 2016, και ειδικότερα το κεφάλαιο ΙΙΙ.2. για την κοινωνική προστασία,

—  έχοντας υπόψη τις μελέτες του Ευρωπαϊκού Ιδρύματος για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας (Eurofound) με τίτλο «Χρόνος εργασίας και ισορροπία προσωπικής και επαγγελματικής ζωής στην προοπτική όλων των φάσεων της ζωής» (2013), «Μέριμνα για παιδιά και εξαρτώμενα άτομα: συνέπειες για τη σταδιοδρομία των νέων εργαζομένων» (2013) και «Εργασία και παροχή φροντίδας: μέτρα εναρμόνισης σε καιρούς δημογραφικής αλλαγής» (2015) και την έκτη Ευρωπαϊκή Έρευνα για τις Συνθήκες Εργασίας (EWCS) (2016),

–  έχοντας υπόψη τη μελέτη του Ευρωπαϊκού Ιδρύματος για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας με τίτλο «Ανάπτυξη του χρόνου εργασίας στον 21ο αιώνα» του 2015,

—  έχοντας υπόψη την μελέτη του Ευρωπαϊκού Ιδρύματος για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας με τίτλο «Προώθηση της γονικής άδειας και της άδειας πατρότητας για τους πατέρες»,

—  έχοντας υπόψη την από 8ης Ιουλίου 2014 έκθεση του ευρωπαϊκού δικτύου φορέων για την ισότητα Equinet με τίτλο «Φορείς για την ισότητα που προωθούν την εξισορρόπηση μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής για όλους»,

—  έχοντας υπόψη τον πίνακα του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου για την Ισότητα των Φύλων σχετικά με την ισότητα των φύλων το 2015 και την έκθεση του Ινστιτούτου το 2015, με τίτλο «Εξισορρόπηση της επαγγελματικής, οικογενειακής και προσωπικής ζωής στην Ευρωπαϊκή Ένωση: επισκόπηση πολιτικής»,

—  έχοντας υπόψη την μελέτη της Υπηρεσίας Έρευνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Μαΐου 2015, με τίτλο «Η ισότητα των φύλων στην απασχόληση και την εργασία – οδηγία 2006/54/ΕΚ, αξιολόγηση της ευρωπαϊκής εφαρμογής»,

—  έχοντας υπόψη τη μελέτη της Γενικής Διεύθυνσης Εσωτερικών Πολιτικών της Ένωσης, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με τίτλο «Άδεια μητρότητας, πατρότητας και γονική άδεια: δεδομένα σχετικά με τη διάρκεια και με τα ποσοστά αποζημίωσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση»,

—  έχοντας υπόψη τη μελέτη της Γενικής Διεύθυνσης Εσωτερικών Πολιτικών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με τίτλο «Το κόστος και τα οφέλη της άδειας μητρότητας και πατρότητας»,

—  έχοντας υπόψη τη μελέτη της Γενικής Διεύθυνσης Εσωτερικών Πολιτικών της Ένωσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με τίτλο «Δημιουργία διακρίσεων λόγω της επικάλυψης φύλου και αναπηρίας»,

—  έχοντας υπόψη τη μελέτη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Γενική Διεύθυνση Εσωτερικών Πολιτικών της Ένωσης, τον Μάρτιο 2016, με τίτλο «Οι διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών όσον αφορά την εργασία, την παροχή φροντίδας και τον ελεύθερο χρόνο»,

—  έχοντας υπόψη τη στρατηγική της Eurocarers το 2014 για τους φροντιστές, με τίτλο «Διευκολύνοντας την παροχή φροντίδας από τους φροντιστές»,

—  έχοντας υπόψη το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο του 2008 για την ψυχική υγεία και ευημερία και την προτεραιότητα που θέτει για την «ψυχική υγεία στους χώρους εργασίας»,

—  έχοντας υπόψη τη Σύμβαση 156 του ΔΟΕ σχετικά με τις οικογενειακές ευθύνες (1981) και τη Σύσταση 165 του ΔΟΕ σχετικά με τους εργαζομένους με οικογενειακές υποχρεώσεις (1981),

—  έχοντας υπόψη τη Σύμβαση του ΔΟΕ του 1994 για την εργασία μερικής απασχόλησης, τη Σύμβαση του ΔΟΕ του 1996 για την κατ’ οίκον εργασία, τη Σύμβαση του ΔΟΕ του 2000 για την προστασία της μητρότητας και τη Σύμβαση του ΔΟΕ του 2011 για τους απασχολούμενους σε οικιακές εργασίες,

—  έχοντας υπόψη την έκθεση του ΔΟΕ με τίτλο «Άδεια μητρότητας και πατρότητας στην εργασία: νομοθεσία και πρακτική σε παγκόσμιο επίπεδο» (2014),

—  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα της 24ης Μαρτίου 2016 της Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για τη Θέση της Γυναίκας, 60ή σύνοδος, ιδίως τα στοιχεία ε) έως ζ),

—  έχοντας υπόψη το κοινό έγγραφο εργασίας ΔΟΕ/UNICEF της 8ης Ιουλίου 2013 «Στήριξη στους εργαζομένους με οικογενειακές υποχρεώσεις: σύνδεση της παιδικής ανάπτυξης και του θεματολογίου αξιοπρεπούς εργασίας»,

—  έχοντας υπόψη τον Πίνακα Καλύτερης Ζωής του ΟΟΣΑ για το 2015,

—  έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη τις κοινές συνεδριάσεις της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων και της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων, σύμφωνα με το άρθρο 55 του Κανονισμού,

—  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων και της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων (A8-0253/2016),

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat, το ποσοστό γεννήσεων στην ΕΕ έχει μειωθεί κατά τις τελευταίες δεκαετίες και η ΕΕ αντιμετωπίζει πρωτοφανείς δημογραφικές προκλήσεις(20) στις οποίες θα πρέπει να ανταποκριθούν τα κράτη μέλη· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι φιλικές προς την οικογένεια πολιτικές είναι σημαντικές προκειμένου να προκαλέσουν θετικές δημογραφικές τάσεις, διότι η εργασιακή ανασφάλεια και οι επίπονες συνθήκες εργασίας μπορεί να έχουν αρνητικό αντίκτυπο για τον οικογενειακό προγραμματισμό·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το 2014 στην ΕΕ των 28 γεννήθηκαν 5,1 εκατομμύρια παιδιά, αριθμός που αντιστοιχεί σε ένα αδρό ποσοστό γεννήσεων της τάξης του 10,1· λαμβάνοντας υπόψη ότι, συγκριτικά, το αντίστοιχο ποσοστό το 2000 ήταν 10,6 ενώ το 1985 ήταν 12,8 και το 1970 ήταν 16,4· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ αντιμετωπίζει μια σοβαρή δημογραφική πρόκληση λόγω των ολοένα μειούμενων ποσοστών των γεννήσεων στα περισσότερα κράτη μέλη, τα οποία μετατρέπουν σταδιακά την Ένωση σε μια γεροντοκρατούμενη κοινωνία και συνιστούν άμεση απειλή για την κοινωνική και οικονομική μεγέθυνση και ανάπτυξη·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι αμφισβητείται περαιτέρω η παραδοσιακή έννοια του ρόλου γυναικών και ανδρών, καθώς και ο ρόλος της πυρηνικής οικογένειας, δεδομένου ότι αυξάνεται συνεχώς στην ΕΕ ο αριθμός των μονογονεϊκών οικογενειών, των οικογενειών που βασίζονται στην ένωση μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου, των ανήλικων μητέρων κ.λπ.· λαμβάνοντας υπόψη ότι η αδυναμία αναγνώρισης αυτής της ποικιλομορφίας ισοδυναμεί με την εισαγωγή περαιτέρω διακρίσεων και επηρεάζει αρνητικά τους ανθρώπους που ζουν στην ΕΕ και τις οικογένειές τους·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ισότητα ανδρών και γυναικών αποτελεί θεμελιώδη αρχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ότι τα άρθρα 21 και 23 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης απαγορεύουν κάθε διάκριση λόγω φύλου και ορίζουν ότι η ισότητα ανδρών και γυναικών πρέπει να εξασφαλίζεται σε όλους τους τομείς, μεταξύ άλλων στην εξισορρόπηση μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο χάρτης πορείας που παρουσίασε η Επιτροπή αποτελεί σημείο εκκίνησης· λαμβάνοντας υπόψη ότι η εν λόγω ευκαιρία πρέπει να οδηγήσει στην έναρξη μιας διαδικασίας αναδιοργάνωσης όσον αφορά την εξισορρόπηση της επαγγελματικής και της προσωπικής ζωής γυναικών και ανδρών στην Ευρώπη, και πρέπει να συμβάλει σημαντικά στην επίτευξη υψηλότερων επιπέδων ισότητας των φύλων·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι καλά σχεδιασμένες και εφαρμοσμένες πολιτικές εναρμόνισης πρέπει να θεωρούνται ουσιώδης βελτίωση του εργασιακού περιβάλλοντος, η οποία διευκολύνει τις συνθήκες εργασίας και την κοινωνική και επαγγελματική ευημερία· λαμβάνοντας υπόψη ότι, ταυτόχρονα, μια καλή ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής ευνοεί την οικονομική ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα, τη συνολική συμμετοχή στην αγορά εργασίας, την ισότητα των φύλων, τη μείωση του κινδύνου της φτώχειας και την αλληλεγγύη μεταξύ των γενεών, αντιμετωπίζει τις προκλήσεις μιας γήρανσης της κοινωνίας και επιδρά θετικά στα ποσοστά γεννήσεων στην ΕΕ· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πολιτικές που θα εφαρμοστούν για την επίτευξη αυτών των στόχων πρέπει να είναι σύγχρονες, να εστιάζονται στη βελτίωση της πρόσβασης των γυναικών στην αγορά εργασίας και την ισότιμη κατανομή των οικιακών εργασιών και των καθηκόντων φροντίδας μεταξύ γυναικών και ανδρών, και να βασίζονται στη θέσπιση ενός συνεκτικού πλαισίου πολιτικής που θα στηρίζεται από συλλογικές διαπραγματεύσεις και συλλογικές συμβάσεις που θα καθιστούν δυνατή την καλύτερη εξισορρόπηση της παροχής φροντίδας, της επαγγελματικής και της προσωπικής ζωής·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η εξισορρόπηση επαγγελματικής και προσωπικής ζωής εξαρτάται ευρέως από τις ρυθμίσεις του ωραρίου στον χώρο εργασίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι εγείρονται αμφιβολίες σχετικά με το κατά πόσο το μεγαλύτερο και παρατεταμένο ωράριο εργασίας ωφελεί την οικονομία από άποψη αύξησης της παραγωγικότητας· λαμβάνοντας υπόψη ότι ένα σημαντικό μέρος των εργαζομένων στην ΕΕ έχει ασυνήθη ωράρια εργασίας, συμπεριλαμβανομένης της εργασίας τα Σαββατοκύριακα και τις αργίες και της πραγματοποίησης βαρδιών και νυχτερινής εργασίας, καθώς και ότι το 2015 περίπου το ήμισυ των εργαζομένων εργαζόταν κατά τον ελεύθερο χρόνο του· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με πρόσφατα ευρήματα, για το 31% των εργαζομένων, οι ρυθμίσεις του ωραρίου εργασίας αλλάζουν τακτικά, συχνά σε σύντομο χρονικό διάστημα(21)· λαμβάνοντας υπόψη ότι το θέμα αυτό θα μπορούσε να δημιουργήσει προβλήματα υγείας και ασφάλειας, με αυξημένο κίνδυνο εργατικών ατυχημάτων προβλημάτων υγείας μακροπρόθεσμα, και καθιστά δύσκολο για τους εργαζόμενους να συνδυάσουν την εργασία τους με τις υποχρεώσεις τους έναντι των παιδιών και άλλων εξαρτώμενων ατόμων· λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένοι τομείς, όπως ο τομέα των λιανικών υπηρεσιών όπου απασχολούνται κυρίως γυναίκες, επηρεάζονται δυσμενέστερα·

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να δρομολογήσουν συγκεκριμένες πρωτοβουλίες υπέρ προσαρμόσιμων και αποτελεσματικών μοντέλων επαγγελματικών επιδόσεων, τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, πράγμα που θα επιτρέψει στους εργαζομένους να επιτύχουν ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, το 2015, το ποσοστό απασχόλησης των ανδρών ανερχόταν σε 75,9% στην ΕΕ-28, έναντι 64,3% για τις γυναίκες(22), παρά το γεγονός ότι οι γυναίκες διαθέτουν μεγαλύτερη μόρφωση· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο αριθμός των γυναικών στο εργατικό δυναμικό είναι ακόμη χαμηλότερος όσον αφορά τα ποσοστά απασχόλησης σε ισοδύναμα πλήρους απασχόλησης, δεδομένου ότι το ποσοστό μερικής απασχόλησης των γυναικών είναι πολύ υψηλό σε ορισμένα κράτη μέλη· λαμβάνοντας υπόψη ότι το 2013 οι άνδρες απασχολήθηκαν 47 ώρες εβδομαδιαίως σε έμμισθη εργασία έναντι 34 ωρών για τις γυναίκες· λαμβάνοντας υπόψη ότι, όσον αφορά τον συνδυασμό ωρών έμμισθης εργασίας και άμισθης κατ’ οίκον εργασίας, οι νέες γυναίκες εργάστηκαν κατά μέσο όρο 64 ώρες έναντι 53 ωρών για τους νέους άνδρες(23)· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι απώλειες του κατά κεφαλήν ΑΕΠ που αποδίδονται στο χάσμα μεταξύ των φύλων στην αγορά εργασίας εκτιμάται ότι ανέρχονται στο 10% στην Ευρώπη·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στο παρόν πλαίσιο των πολιτικών της ΕΕ για την απασχόληση, των κοινωνικοοικονομικών πολιτικών και των πολιτικών ισότητας, η στρατηγική «Ευρώπη 2020» και οι στόχοι που τέθηκαν στο παρελθόν απέχουν πολύ από την επίτευξή τους· λαμβάνοντας υπόψη ότι χωρίς προορατικές πολιτικές, οι οποίες θα σχεδιαστούν και θα εφαρμοστούν προκειμένου να συμβάλουν στην είσοδο των γυναικών στην αγορά εργασίας, ιδίως δε πολιτικές που θα προάγουν την καλύτερη εξισορρόπηση επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, δεν είναι δυνατή η επίτευξη στόχων σε επίπεδο ΕΕ·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ευρωπαϊκές αγορές εργασίας χαρακτηρίζονται από διακρίσεις ως προς το φύλο(24)· λαμβάνοντας υπόψη ότι τούτο το αναγνώρισε και η Επιτροπή στην ανακοίνωσή της 8ης Μαρτίου 2016 για σχετικά με τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων (COM(2016)0127, Παράρτημα I), αναφέροντας ότι «οι γυναίκες εξακολουθούν να υποεκπροσωπούνται στη αγορά εργασίας εν γένει, αλλά να υπερεκπροσωπούνται στην εργασία μερικής απασχόλησης και στους τομείς με χαμηλότερες αμοιβές, ενώ εξακολουθούν να λαμβάνουν χαμηλότερη ωριαία αμοιβή, ακόμη και όταν εκτελούν ισοδύναμη εργασία και παρότι έχουν ξεπεράσει τους άνδρες σε μορφωτικό επίπεδο»·

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η φτώχεια και οι ανισότητες αυξήθηκαν ως αποτέλεσμα των μακροοικονομικών πολιτικών που εφάρμοσε η ΕΕ και των μέτρων λιτότητας που επιβλήθηκαν ως απάντηση στην οικονομική κρίση·

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο συνδυασμός της οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής αποτελεί ιδιαίτερη πρόκληση για τους μόνους γονείς, η πλειονότητα των οποίων είναι γυναίκες· λαμβάνοντας υπόψη ότι και στα 28 κράτη μέλη της ΕΕ έως και το 34% των μόνων μητέρων αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο φτώχειας, ενώ τα παιδιά από τέτοιες οικογένειες κινδυνεύουν σε δυσανάλογο βαθμό από την αποκαλούμενη κληρονομική φτώχεια·

ΙΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αρνητικές συνέπειες της λεγόμενης «εκθήλυνσης της φτώχειας» επηρεάζουν περισσότερο τα παιδιά μόνων μητέρων που αντιμετωπίζουν σημαντικές δυσκολίες για τον συνδυασμό των καθηκόντων του μοναδικού προστάτη της οικογένειας και των γονικών υποχρεώσεων·

ΙΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ισότητα των φύλων στην αγορά εργασίας είναι επωφελής όχι μόνο για τις γυναίκες αλλά και την οικονομία και την κοινωνία στο σύνολό της, καθώς αποτελεί σημαντικό οικονομικό πλεονέκτημα για την προώθηση μιας βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς οικονομικής ανάπτυξης και τη μείωση των ανισοτήτων στην απασχόληση, καθώς και για την αποτελεσματικότητα και τη ροή της αγοράς εργασίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι η είσοδος και η επανένταξη των γυναικών στον εργασιακό βίο οδηγεί σε αύξηση του οικογενειακού εισοδήματος, της κατανάλωσης, των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης και του όγκου των συλλεγόμενων φόρων· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γυναίκες εξακολουθούν να υφίστανται διακρίσεις όσον αφορά την πρόσβαση και την παραμονή στην απασχόληση, καθώς και να μην έχουν πρόσβαση στα εργασιακά δικαιώματα, σε ό,τι αφορά ιδίως την εγκυμοσύνη και τη μητρότητα·

ΙΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών ανέρχεται σε 16,3% καθώς και ότι οι άτυπες και επισφαλείς μορφές των συμβάσεων εργασίας θίγουν περισσότερο τις γυναίκες από ό,τι τους άνδρες·

ΙΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανισότητα στην αγορά εργασίας έχει μακροχρόνιες επιπτώσεις και συνέπειες στα δικαιώματα των γυναικών, για παράδειγμα στις συντάξεις, όπως αποδεικνύεται από το συνταξιοδοτικό χάσμα ύψους 39% μεταξύ των φύλων στην ΕΕ, το οποίο είναι υπερδιπλάσιο του χάσματος αμοιβών μεταξύ των φύλων, το οποίο ανέρχεται σε 16%·

ΙΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι μεταξύ των διαφόρων κατηγοριών επαγγελματιών, οι γυναίκες ελεύθερες επαγγελματίες και οι γυναίκες επιχειρηματίες δυσκολεύονται περισσότερο να εξισορροπήσουν την επαγγελματική και την προσωπική ζωή· λαμβάνοντας υπόψη ότι, πολύ συχνά, οι γυναίκες που θέλουν να γίνουν επιχειρηματίες αντιμετωπίζουν δυσκολίες πρόσβασης στη χρηματοδότηση καθώς οι ενδιάμεσοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί διστάζουν να τους χορηγήσουν δάνειο διότι θεωρούν ότι οι γυναίκες επιχειρηματίες είναι περισσότερο εκτεθειμένες στον κίνδυνο και ότι είναι λιγότερο πιθανό να αναπτύξουν τις επιχειρήσεις τους·

ΙΘ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα στερεότυπα που καλλιεργεί η κοινωνία δίνουν στη γυναίκα δευτερεύοντα ρόλο· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα στερεότυπα αυτά αναπτύσσονται από την παιδική ηλικία και ότι ακολουθούν τα άτομα από την επιλογή κατάρτισης και εκπαίδευσης μέχρι και την αγορά εργασίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γυναίκες περιορίζονται πολύ συχνά σε «γυναικείες» και συνήθως χαμηλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εν λόγω διαιρέσεις της αγοράς εργασίας αναπαράγουν τα στερεότυπα που επιβάλλουν την παροχή εξαιρετικά πολλών φροντίδων κυρίως από γυναίκες, με αποτέλεσμα οι γυναίκες να δαπανών από δύο έως δέκα φορές περισσότερο χρόνο από ό,τι οι άνδρες στην παροχή μη αμειβόμενης φροντίδας(25)· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα στερεότυπα που αφορούν το φύλο και οι διακρίσεις λόγω φύλου έχουν αρνητικές επιπτώσεις για την προσωπική, κοινωνική και οικονομική ανεξαρτησία και τις προοπτικές των γυναικών και οδηγούν σε υψηλότερη συγκέντρωση των γυναικών σε θέσεις μερικής απασχόλησης, διακοπές σταδιοδρομίας και υψηλότερο κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού, ιδίως των μόνων μητέρων, επηρεάζοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο την αυτονομία των γυναικών·

Κ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τύποι άδειας που συνδέονται με οικογενειακούς λόγους εξακολουθούν να επιφέρουν συχνά δυσμενείς διακρίσεις και στιγματισμό τόσο για τις γυναίκες όσο και για τους άνδρες, παρά το ισχύον πλαίσιο πολιτικής και τη νομοθεσία σε επίπεδο ΕΕ και σε εθνικό επίπεδο, γεγονός που επηρεάζει ιδίως τις γυναίκες, διότι αυτές αποτελούν τους βασικούς παρόχους φροντίδας που κάνουν χρήση άδειας συνδεόμενης με οικογενειακούς λόγους·

ΚΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι διαφορές μεταξύ των γυναικών και των ανδρών όσον αφορά τη χρήση της γονικής άδειας δείχνουν την ύπαρξη διακρίσεων λόγω φύλου· λαμβάνοντας υπόψη ότι το ποσοστό συμμετοχής των πατέρων στις γονικές άδειες στα κράτη μέλη παραμένει χαμηλό, με μόνον το 10% των πατέρων να λαμβάνουν τουλάχιστον μία ημέρα άδειας και το 97% των γυναικών να κάνουν χρήση της γονικής άδειας, η οποία είναι διαθέσιμη και για τους δύο γονείς· λαμβάνοντας υπόψη ότι σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα οι μη αμειβόμενες ή οι κακώς αμειβόμενες άδειες για οικογενειακούς λόγους έχουν ως αποτέλεσμα χαμηλά ποσοστά συμμετοχής· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πλήρως ή εν μέρει μη μεταβιβάσιμες και ικανοποιητικά αμειβόμενες γονικές άδειες προωθούν μια ισορροπημένη χρήση τους και από τους δύο γονείς και βοηθούν στη μείωση των διακρίσεων κατά των γυναικών στην αγορά εργασίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι λίγα μόνο κράτη μέλη ενθαρρύνουν τους πατέρες να αξιοποιούν πλήρως την άδεια πατρότητας ή τη γονική άδεια, με αποτέλεσμα οι άνδρες να στερούνται την ευκαιρία να συμμετάσχουν ισομερώς στο να φροντίζουν και να περνούν χρόνο με τα παιδιά τους·

ΚΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι ουσιαστικής σημασίας να εφαρμοστούν μέτρα που να ευνοούν την πρόσβαση των πατέρων στις άδειες, δεδομένου ιδίως ότι οι πατέρες που λαμβάνουν οικογενειακή άδεια αναπτύσσουν καλύτερη σχέση με τα παιδιά τους και ότι είναι περισσότερο πιθανό να διαδραματίσουν ενεργό ρόλο στα μελλοντικά καθήκοντα που σχετίζονται με τη φροντίδα των παιδιών τους·

ΚΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι μελέτες του Eurofound αποκάλυψαν τις πτυχές που επηρεάζουν τα ποσοστά χρήσης της γονικής άδειας από τους πατέρες, ήτοι: επίπεδο αποδοχών, προσαρμοστικότητα του συστήματος αδειών, διαθεσιμότητα πληροφοριών, διαθεσιμότητα και ευελιξία των υπηρεσιών φύλαξης παιδιών, και φόβος αποκλεισμού από την αγορά εργασίας λόγω της χρήσης άδειας·

ΚΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η διαθεσιμότητα των πληροφοριών και η πρόσβαση σε οικονομικά προσιτή, κατάλληλη και ποιοτική προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα (ECEC), φροντίδα άλλων εξαρτώμενων προσώπων και υψηλής ποιότητας κοινωνικές υπηρεσίες, είναι ένας από τους βασικούς παράγοντες που επηρεάζουν την συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχει έλλειψη επαρκών υποδομών που να παρέχουν ποιοτικές και προσβάσιμες υπηρεσίες για τη φροντίδα των παιδιών για όλα τα επίπεδα εισοδήματος· λαμβάνοντας υπόψη ότι η κακή ποιότητα της παιδικής φροντίδας καθιστά δύσκολη την πρόσβαση του 27% των Ευρωπαίων στις εν λόγω υπηρεσίες(26)· λαμβάνοντας υπόψη ότι η παροχή ποιοτικών υπηρεσιών προϋποθέτει την επένδυση στην εκπαίδευση του εργατικού δυναμικού στον τομέα της φροντίδας παιδιών(27)· λαμβάνοντας υπόψη ότι μόνον 11 κράτη μέλη έχουν επιτύχει τον πρώτο στόχο της Βαρκελώνης (παιδική φροντίδα για τουλάχιστον το 90% των παιδιών μεταξύ της ηλικίας των 3 και της ηλικίας υποχρεωτικής σχολικής φοίτησης) και μόνο 10 κράτη μέλη έχουν επιτύχει τον δεύτερο στόχο (τουλάχιστον το 33% των παιδιών κάτω των τριών ετών)(28)·

ΚΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα, καθώς και οι εμπειρίες των παιδιών στις ηλικίες 0-3 ετών έχουν καθοριστικό αντίκτυπο στη γνωστική τους ανάπτυξη, δεδομένου ότι στα πρώτα πέντε έτη της ζωής τους τα παιδιά αναπτύσσουν βασικές ικανότητες·

ΚΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πολιτικές εξισορρόπησης μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής θα πρέπει επίσης να επιτρέπουν στους γονείς να εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους απέναντι στα παιδιά τους, διασφαλίζοντας τόσο στις μητέρες όσο και στους πατέρες τα οικονομικά μέσα, τον χρόνο και τη στήριξη που απαιτούνται·

ΚΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρώπη είναι η ήπειρος με τον μεγαλύτερο αριθμό ηλικιωμένων πολιτών και με μια πορεία γήρανσης που θα συνεχιστεί τις ερχόμενες δεκαετίες· λαμβάνοντας υπόψη ότι πολλά κράτη μέλη δεν διαθέτουν επαρκείς εγκαταστάσεις παροχής μακροχρόνιας φροντίδας ώστε να καλύψουν την αύξηση των αναγκών φροντίδας και τη στασιμότητα ή τη μείωση του δείκτη ετών υγιούς ζωής· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι περισσότερες θέσεις εργασίας στον τομέα της επίσημης παροχής κατ’ οίκον φροντίδας σε ηλικιωμένους συγγενείς είναι χαμηλά αμειβόμενες και απαιτούν χαμηλό επίπεδο προσόντων(29)·

ΚΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το 80% των αναγκών για φροντίδα στην ΕΕ καλύπτονται από άτυπους παρόχους φροντίδας· λαμβάνοντας υπόψη ότι περίπου 3,3 εκατομμύρια Ευρωπαίοι ηλικίας μεταξύ 15 και 34 ετών αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την πλήρη απασχόληση διότι δεν υπάρχουν εγκαταστάσεις παροχής φροντίδας για εξαρτώμενα παιδιά ή μεγαλύτερους στην ηλικία συγγενείς·

ΚΘ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ΤΠΕ και οι αναδυόμενες τεχνολογίες έχουν αλλάξει το περιβάλλον εργασίας και απασχόλησης, τις νοοτροπίες και τις δομές οργάνωσης σε όλους τους τομείς· λαμβάνοντας υπόψη ότι η χάραξη πολιτικής πρέπει να συμβαδίζει με τις τεχνολογικές εξελίξεις προκειμένου να διασφαλιστεί η βελτίωση και όχι η επιδείνωση των κοινωνικών προτύπων και της ισότητας των φύλων σε αυτές τις νέες συνθήκες·

Λ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο συνδυασμός της φροντίδας και της έμμισθης εργασίας έχει σημαντικό αντίκτυπο στη βιωσιμότητα της εργασίας και στα ποσοστά απασχόλησης, ιδίως για τις γυναίκες που σε κάποιο στάδιο της ζωής τους ενδέχεται να επωμιστούν ευθύνες φροντίδας για τα εγγόνια και/ή τους ηλικιωμένους γονείς(30)·

ΛΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένα νομικά συστήματα στην ΕΕ διατηρούν συστήματα μη εξατομίκευσης των φόρων και της κοινωνικής ασφάλισης, στο πλαίσιο των οποίων χορηγούνται στις γυναίκες δικαιώματα που απορρέουν μόνο από τη σχέση τους με τους άνδρες, συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας και σύνταξης· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα κράτη μέλη που θεσπίζουν την εξάρτηση της συζύγου/μητέρας επιβάλλουν άμεσες διακρίσεις κατά των γυναικών και στερούν τα πλήρη πολιτικά δικαιώματα από τις γυναίκες μέσω του επιλεκτικού τρόπου παροχής των κρατικών υπηρεσιών·

ΛΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι απαιτούνται στοχευμένες πολιτικές για την αγορά εργασίας καθώς και πολιτικές για την εξισορρόπηση επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, οι οποίες να λαμβάνουν υπόψη τους διατομεακούς φραγμούς που αντιμετωπίζουν οι ευάλωτες γυναίκες όσον αφορά την εξισορρόπηση επαγγελματικής και προσωπικής ζωής και την εργασιακή ασφάλεια, όπως για παράδειγμα οι γυναίκες με αναπηρία, οι νέες γυναίκες, οι μετανάστριες και οι γυναίκες πρόσφυγες, οι γυναίκες που ανήκουν σε εθνικές μειονότητες και οι γυναίκες ΛΟΑΔΜ·

ΛΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, αν διαθέτουν οι εργαζόμενοι χρόνο για την προσωπική τους ανάπτυξη και την κατάρτισή τους στο πλαίσιο της διά βίου μάθησης, χωρίς να υφίστανται διακρίσεις ωφελείται η υγεία τους και αυξάνεται η συμβολή τους στην οικονομία, καθώς έχουν περισσότερες δεξιότητες και υψηλότερη παραγωγικότητα(31)·

ΛΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η εφαρμογή πολιτικών εναρμόνισης της επαγγελματικής και προσωπικής ζωής δεν θα ωφελήσει από μόνη της τους εργαζομένους, αν δεν συνοδεύεται από πολιτικές βελτίωσης των συνθηκών ζωής, καθώς και από πολιτικές που ενθαρρύνουν και προωθούν τις πολιτιστικές, ψυχαγωγικές και αθλητικές δραστηριότητες, μεταξύ άλλων·

Γενικές αρχές

1.  επισημαίνει ότι η εναρμόνιση επαγγελματικής, ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής είναι μια ευρεία έννοια που αγκαλιάζει όλες τις γενικές πολιτικές νομοθετικού και μη νομοθετικού χαρακτήρα που έχουν ως στόχο την προώθηση επαρκούς και αναλογικής ισορροπίας μεταξύ των διαφόρων πτυχών της ζωής των ανθρώπων· θεωρεί ότι η επίτευξη πραγματικής ισορροπίας μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής απαιτεί ισχυρές, οριζόντιες, διαρθρωτικές, συνεκτικές και ολοκληρωμένες πολιτικές, συμπεριλαμβανομένων κινήτρων και αποτελεσματικών μέτρων για την εναρμόνιση της εργασίας με τη φροντίδα για την οικογένεια και την αφιέρωση χρόνου σε αυτήν, καθώς και με την αναψυχή και την προσωπική ανάπτυξη· επισημαίνει ότι, πάνω από όλα, χρειάζεται μια αλλαγή νοοτροπίας στην κοινωνία με στόχο την αντιμετώπιση των στερεοτύπων φύλου, έτσι ώστε η εργασία και η παροχή φροντίδας να μοιράζονται πιο ισομερώς μεταξύ ανδρών και γυναικών·

2.  τονίζει ότι η εναρμόνιση επαγγελματικής, ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής πρέπει να είναι εγγυημένη ως θεμελιώδες δικαίωμα για όλους τους ανθρώπους, στο πνεύμα του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέσω μέτρων που θα διατίθενται για όλους, πέραν των νεαρών μητέρων, πατέρων ή παρόχων φροντίδας· ζητεί τη θέσπιση ενός πλαισίου ώστε να διασφαλίζεται το δικαίωμα αυτό ως βασικός στόχος των κοινωνικών συστημάτων, και καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη να προωθήσουν, τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, πρότυπα εταιρικής κοινωνικής ευθύνης με σεβασμό στο δικαίωμα εξισορρόπησης μεταξύ της επαγγελματικής και της προσωπικής ζωής· θεωρεί ότι το εν λόγω δικαίωμα θα πρέπει να ενσωματωθεί σε όλες τις δραστηριότητες της ΕΕ που ενδέχεται να έχουν άμεσο ή έμμεσο αντίκτυπο στο ζήτημα αυτό·

3.  επισημαίνει ότι η ΕΕ αντιμετωπίζει πρωτοφανείς δημογραφικές αλλαγές – αύξηση του προσδόκιμου ζωής, μείωση των ποσοστών γεννήσεων, μεταβαλλόμενες οικογενειακές δομές με νέες μορφές οικοδόμησης σχέσεων και (συγ)κατοίκησης, καθυστέρηση στην απόκτηση τέκνων και μετανάστευση – , οι οποίες θέτουν νέες προκλήσεις για την ΕΕ· εκφράζει ανησυχία για το γεγονός ότι η οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση είχαν αρνητικές επιπτώσεις στα δημόσια οικονομικά που απαιτούνται για την εξισορρόπηση επαγγελματικής και προσωπικής και για τη διασφάλιση της διαθεσιμότητας ποιοτικών και οικονομικά προσιτών υπηρεσιών κοινής ωφέλειας και της πρόσβασης σε αυτές· καλεί, ως εκ τούτου, την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να θεσπίσουν θετικές πολιτικές και κίνητρα για την υποστήριξη της δημογραφικής ανανέωσης, τη διατήρηση των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης και την προώθηση της ευημερίας και της ανάπτυξης των ανθρώπων και της κοινωνίας στο σύνολό της·

4.  τονίζει ότι η υπογεννητικότητα στην ΕΕ έχει επιδεινωθεί λόγω της κρίσης, δεδομένου ότι η ανεργία, οι επισφαλείς συνθήκες απασχόλησης, η αβεβαιότητα για το μέλλον και οι διακρίσεις στην αγορά εργασίας αναγκάζουν τους νέους, και ιδίως τις επαγγελματίες νεαρές γυναίκες, να αναβάλλουν την απόκτηση τέκνων για να παραμείνουν ενεργές σε μια ολοένα και πιο ανταγωνιστική αγορά εργασίας· στο πλαίσιο αυτό, καλεί τα κράτη μέλη και τους κοινωνικούς εταίρους να προωθήσουν φιλικές προς την οικογένεια συνθήκες εργασίας, σχέδια εναρμόνισης, προγράμματα επιστροφής στην εργασία, διαύλους επικοινωνίας μεταξύ εργαζομένων και εργοδοτών, και κίνητρα για τις επιχειρήσεις και για τους ελεύθερους επαγγελματίες, ιδίως προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι άνθρωποι δεν τίθενται σε οικονομικά μειονεκτική θέση επειδή έχουν παιδιά και ότι οι νόμιμες επιδιώξεις για σταδιοδρομία δεν αντιτίθενται στα σχέδια για τη δημιουργία οικογένειας· επισημαίνει περαιτέρω ότι η άδεια μητρότητας, η άδεια πατρότητας και η γονική άδεια μπορούν να εφαρμοστούν αποτελεσματικά μόνο με οφέλη για την κοινωνία και την οικονομία, εάν εφαρμόζονται παράλληλα με άλλα μέσα πολιτικής, κυρίως με την παροχή ποιοτικών και οικονομικά προσιτών δομών φροντίδας παιδιών·

5.  χαιρετίζει την προσέγγιση της Επιτροπής όσον αφορά τις πολιτικές εξισορρόπησης επαγγελματικής και προσωπικής ζωής ως καίριας σημασίας για την αντιμετώπιση των κοινωνικοοικονομικών προκλήσεων· καλεί τους ευρωπαίους κοινωνικούς εταίρους να προβούν σε συμφωνία για μια συνολική δέσμη νομοθετικών και μη νομοθετικών μέτρων όσον αφορά την εναρμόνιση της επαγγελματικής, προσωπικής και οικογενειακής ζωής· καλεί την Επιτροπή, πάντα στο πλαίσιο του σεβασμού της αρχής της επικουρικότητας, να υποβάλει πρόταση για την εν λόγω δέσμη μέτρων ως τμήμα του προγράμματος εργασίας της Επιτροπής για το 2017 στο πλαίσιο του εξαγγελθέντος ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ των κοινωνικών εταίρων· τονίζει ότι οι νομοθετικές προτάσεις θα πρέπει να περιλαμβάνουν την ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών ως νομική βάση· καλεί την Επιτροπή να συνεργαστεί με τους κοινωνικούς φορείς προς την κατεύθυνση ενός πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, με αποτέλεσμα την πραγματική κοινωνική επένδυση που κυρίως προβάλλει τη σημασία της επένδυσης στον άνθρωπο·

6.  χαιρετίζει το γεγονός ότι η Επιτροπή ξεκίνησε δημόσια διαβούλευση για τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων προκειμένου να συγκεντρώσει απόψεις και παρατηρήσεις για ορισμένες βασικές αρχές ώστε να στηριχθεί η εύρυθμη και δίκαιη λειτουργία των αγορών εργασίας και των συστημάτων κοινωνικής πρόνοιας εντός της ζώνης του ευρώ·

7.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι οι σχετικές πολιτικές και τα σχετικά μέτρα λαμβάνουν υπόψη την αυξανόμενη ποικιλομορφία των οικογενειακών σχέσεων, συμπεριλαμβανομένων των συμφώνων συμβίωσης και των ρυθμίσεων της γονικής ευθύνης και της ευθύνης των παππούδων και των γιαγιάδων, καθώς και την πολυμορφία της κοινωνίας στο σύνολό της, με σκοπό ειδικότερα να διασφαλιστεί ότι ένα παιδί δεν υφίσταται διακρίσεις λόγω του καθεστώτος σχέσεων των γονέων του ή του τύπου οικογένειας στην οποία μεγαλώνει· ζητεί από τα κράτη μέλη να προβούν στην αμοιβαία αναγνώριση των νομικών εγγράφων, προκειμένου να διασφαλιστεί η ελεύθερη κυκλοφορία χωρίς διακρίσεις·

8.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αναπτύξουν και να εφαρμόσουν πολιτικές και να θεσπίσουν μέτρα στήριξης των πλέον μειονεκτούντων ή επί του παρόντος εξαιρούμενων από την ισχύουσα νομοθεσία και πολιτικές, όπως οι μονογονικές οικογένειες, τα άγαμα ζευγάρια, τα ζευγάρια ομοφύλων, οι μετανάστες, οι αυτοαπασχολούμενοι ή οι λεγόμενες «συμβοηθούσες σύζυγοι», καθώς και οι οικογένειες των οποίων ένα ή περισσότερα μέλη έχουν κάποια αναπηρία·

9.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι η νομοθεσία και οι πολιτικές σχετικά με την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής λαμβάνουν υπόψη τη σύμβαση του ΟΗΕ για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία και τις καταληκτικές παρατηρήσεις που υπέβαλε η Επιτροπή για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες του ΟΗΕ το 2015 στην ΕΕ·

10.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι η ευημερία και το βέλτιστο συμφέρον των παιδιών είναι πρωταρχικής σημασίας για την ανάπτυξη, παρακολούθηση και εφαρμογή των πολιτικών εξισορρόπησης επαγγελματικής και προσωπικής ζωής· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν πλήρως τη σύσταση σχετικά με την επένδυση στα παιδιά(32) και να παρακολουθούν στενά την πρόοδό της· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αναπτύξουν και να θεσπίσουν πρωτοβουλίες, όπως μια Εγγύηση για τα Παιδιά, οι οποίες θα τοποθετούν τα παιδιά στο επίκεντρο των υφιστάμενων πολιτικών περιορισμού της φτώχειας, έτσι ώστε κάθε παιδί να μπορεί να έχει πρόσβαση σε δωρεάν υγειονομική περίθαλψη, δωρεάν εκπαίδευση, παιδική μέριμνα, αξιοπρεπή στέγαση και επαρκή διατροφή, στο πλαίσιο ενός ευρωπαϊκού ολοκληρωμένου σχεδίου για την καταπολέμηση της παιδικής φτώχειας·

11.  εκτιμά ότι η παιδική φτώχεια συνδέεται με τη φτώχεια των γονέων και καλεί, ως εκ τούτου, τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν τη σύσταση για την παιδική φτώχεια και την ευημερία των παιδιών1α και να κάνουν χρήση του πλαισίου παρακολούθησης που προτείνεται σε αυτήν και βασίζεται σε δείκτες·

12.  τονίζει, όσον αφορά τις πολιτικές εξισορρόπησης της επαγγελματικής με την προσωπική ζωή και τις κατάλληλες στρατηγικές των επιχειρήσεων, την ανάγκη να υιοθετηθεί μία προσέγγιση βασισμένη στον κύκλο ζωής, για να διασφαλιστεί ότι παρέχεται στήριξη σε όλους σε διαφορετικές φάσεις καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής τους και ότι μπορούν να συμμετέχουν ενεργά στην αγορά εργασίας με εργασιακά δικαιώματα και στην κοινωνία συνολικά·

13.  τονίζει ότι η καλύτερη εξισορρόπηση επαγγελματικής και προσωπικής ζωής και η ενίσχυση της ισότητας των φύλων έχουν καίρια σημασία για την υποστήριξη της συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας, και ιδίως των γυναικών που παρέχουν φροντίδα και των μόνων μητέρων, καθώς και για την επίτευξη του στόχου της χειραφέτησης των γυναικών· υπογραμμίζει ότι το βασικό στοιχείο για την οικονομική χειραφέτηση των γυναικών είναι ο μετασχηματισμός και η προσαρμογή της αγοράς εργασίας και των συστημάτων κοινωνικής πρόνοιας, ώστε να λαμβάνονται υπόψη τα στάδια της ζωής των γυναικών·

14.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αναπτύξουν πολιτικές μεταρρυθμίσεων και να επενδύσουν σε εκστρατείες ευαισθητοποίησης για την υπέρβαση των στερεοτύπων που αφορούν το φύλο και την προώθηση μιας πιο ισότιμης κατανομής της φροντίδας και των οικιακών εργασιών, με έμφαση στην ανάγκη και το δικαίωμα των ανδρών να αναλάβουν ευθύνες φροντίδας χωρίς να στιγματίζονται ή να τίθενται σε δυσμενή θέση· θεωρεί ότι οι επιχειρήσεις θα πρέπει να είναι στο επίκεντρο και να υποστηρίζονται στις προσπάθειές τους για προώθηση της εξισορρόπησης επαγγελματικής και προσωπικής ζωής και καταπολέμηση των διακρίσεων·

15.  καλεί τα κράτη μέλη να εντείνουν την προστασία έναντι των διακρίσεων και των παράνομων απολύσεων που σχετίζονται με την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, οι οποίες πλήττουν κυρίως τις εργαζόμενες γυναίκες, και να διασφαλίσουν την πρόσβαση στη δικαιοσύνη και τις νομικές διαδικασίες, μεταξύ άλλων μέσω της μεγαλύτερης παροχής πληροφοριών σχετικά με τα δικαιώματα των εργαζομένων και την παροχή νομικής αρωγής όταν κρίνεται αναγκαίο· καλεί, στο πλαίσιο αυτό, την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προτείνουν πολιτικές για τη βελτίωση της επιβολής των μέτρων κατά των διακρίσεων στον χώρο εργασίας, αυξάνοντας μεταξύ άλλων την ευαισθητοποίηση επί των νομικών δικαιωμάτων για ίση μεταχείριση μέσω της διενέργειας ενημερωτικών εκστρατειών, της αντιστροφής του βάρους αποδείξεως(33) και της ενίσχυσης των εθνικών φορέων ισότητας προκειμένου να διεξάγουν επίσημες έρευνες με δική τους πρωτοβουλία για θέματα ισότητας και να βοηθούν πιθανά θύματα διακρίσεων·

16.  επισημαίνει ότι η έλλειψη συγκρίσιμων, ολοκληρωμένων, αξιόπιστων και τακτικά ενημερωμένων στοιχείων σχετικά με την ισότητα καθιστά πιο δύσκολη την απόδειξη της ύπαρξης διακρίσεων, και ιδίως έμμεσων διακρίσεων· καλεί τα κράτη μέλη να συλλέγουν στοιχεία σχετικά με την ισότητα κατά τρόπο συστηματικό και να τα καθιστούν διαθέσιμα, με τη συμμετοχή των εθνικών φορέων ισότητας και των δικαστηρίων, με στόχο, μεταξύ άλλων, την ανάλυση και την παρακολούθηση αυτών των στοιχείων για τις ειδικές συστάσεις ανά χώρα· καλεί την Επιτροπή να αναλάβει πρωτοβουλίες για την προώθηση της εν λόγω συλλογής στοιχείων απευθύνοντας σύσταση προς τα κράτη μέλη και αναθέτοντας στη Eurostat τη διενέργεια διαβουλεύσεων προκειμένου να ενσωματωθεί η κατηγοριοποίηση των στοιχείων σχετικά με όλες τις αφορμές διακρίσεων στους δείκτες της Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας· καλεί την Επιτροπή να συνεχίσει να συνεργάζεται με το Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων (EIGE) προκειμένου να βελτιωθεί η ποσότητα και η ποιότητα των χωριστών ανά φύλο στοιχείων με συστηματικό τρόπο·

17.  καλεί την Επιτροπή να ελέγχει σε τακτική βάση την πρόοδο που έχει επιτευχθεί σε κρίσιμους τομείς που ορίζονται στην Πλατφόρμα Δράσης του Πεκίνου και οι δείκτες των οποίων έχουν ήδη προσδιοριστεί από το EIGE, και να λαμβάνει υπόψη τα αποτελέσματα αυτών των ελέγχων στην αξιολόγησή της σχετικά με την ισότητα των φύλων στην ΕΕ·

18.  επισημαίνει τον σημαντικό ρόλο των εθνικών φορέων ισότητας για την εφαρμογή της οδηγίας 2000/78/ΕΚ σχετικά με την ισότητα στην απασχόληση, καθώς οι φορείς αυτοί συμβάλλουν στην αύξηση της ευαισθητοποίησης και στη συλλογή στοιχείων, παραμένοντας σε επικοινωνία με τους κοινωνικούς εταίρους και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη, καλύπτουν το έλλειμμα καταγγελιών και καθιστούν τις διαδικασίες υποβολής καταγγελιών περισσότερο προσβάσιμες· καλεί τα κράτη μέλη να ενισχύσουν τον ρόλο, τις ικανότητες και την ανεξαρτησία των φορέων ισότητας, συμπεριλαμβανομένου του Equinet, μεταξύ άλλων μέσω επαρκούς χρηματοδότησης· ζητεί συγκεκριμένα την ενίσχυση των οργανώσεων που προβλέπει η οδηγία 2006/54/ΕΚ σχετικά με την ίση μεταχείριση, διασφαλίζοντας την πρόσβαση στη δικαιοσύνη και τις νομικές διαδικασίες·

19.  θεωρεί ότι στους εργαζομένους των εθνικών, περιφερειακών και τοπικών αρχών, στα όργανα επιβολής του νόμου, καθώς και στους επιθεωρητές εργασίας, πρέπει να παρέχεται κατάλληλη κατάρτιση για τη νομοθεσία καταπολέμησης των διακρίσεων στην εργασία και για τη συναφή νομολογία· πιστεύει ότι η εν λόγω κατάρτιση είναι επίσης καίριας σημασίας για δικαστές, εισαγγελείς, δικηγόρους και αστυνομικούς·

20.  καλεί τα κράτη μέλη, σε συνεργασία με την Επιτροπή, να διασφαλίσουν ότι στα κοινωνικά δικαιώματα που παρέχουν οι δημόσιες πολιτικές έχουν ίση πρόσβαση και οι γυναίκες και οι άνδρες, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι όλοι θα μπορούν να απολαμβάνουν τα δικαιώματά τους και να επιτύχουν μια καλύτερη ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής·

Ισότητα γυναικών και ανδρών στις αμοιβές που λαμβάνουν και στα καθήκοντα φροντίδας που αναλαμβάνουν

21.  τονίζει την ανάγκη να εξαλειφθούν οι ανισότητες μεταξύ των φύλων στην έμμισθη και άμισθη εργασία και να προωθηθεί η ίση κατανομή των ευθυνών, του κόστους και της φροντίδας για τα παιδιά και τα εξαρτώμενα άτομα μεταξύ γυναικών και ανδρών, αλλά και στην κοινωνία στο σύνολό της, μεταξύ άλλων διασφαλίζοντας καθολική πρόσβαση σε υπηρεσίες γενικού ενδιαφέροντος· επισημαίνει στο πλαίσιο αυτό την ανάγκη να υποβληθούν συγκεκριμένες προτάσεις με στόχο την επίτευξη καλύτερης ισορροπίας μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής·

22.  εκφράζει τη λύπη του για την εμμονή του μισθολογικού χάσματος μεταξύ των φύλων, το οποίο συνιστά παραβίαση της θεμελιώδους αρχής της ίσης αμοιβής για ίση εργασία για τους εργαζόμενους, άνδρες και γυναίκες, που κατοχυρώνεται στο άρθρο 157 ΣΛΕΕ, και επηρεάζει ιδίως τις γυναίκες που έχουν και μεγαλώνουν παιδιά· καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη, σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους και τις οργανώσεις για την ισότητα των φύλων, να χαράξουν και να εφαρμόσουν πολιτικές για το κλείσιμο του μισθολογικού χάσματος μεταξύ των φύλων· ζητεί από τα κράτη μέλη να διενεργούν σε τακτική βάση χαρτογράφηση των μισθών (wage-mapping) ως συμπλήρωμα στις προσπάθειες αυτές·

23.  καλεί την Επιτροπή, σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 16ης Ιουνίου 2016 για την ισότητα των φύλων, να ενισχύσει το καθεστώς της Στρατηγικής της Δέσμευσης για την ισότητα των φύλων και να ενσωματώσει τη διάσταση του φύλου στη στρατηγική «Ευρώπη 2020» προκειμένου να διασφαλίσει ότι το έργο για την ισότητα των φύλων δεν έχει μικρότερη προτεραιότητα· ζητεί, συνεπώς, από την Επιτροπή να υιοθετήσει στρατηγική ισότητας των φύλων για την περίοδο μετά το 2015, σύμφωνα με τις συστάσεις του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για την ισότητα των φύλων για την περίοδο 2011-2020·

24.  καλεί τα κράτη μέλη να θέσουν σε εφαρμογή προορατικές πολιτικές και κατάλληλες επενδύσεις που έχουν σχεδιαστεί και στοχεύουν στην υποστήριξη των γυναικών και των ανδρών που εισέρχονται, επιστρέφουν, παραμένουν και ανελίσσονται στην αγορά εργασίας, ύστερα από περιόδους άδειας που συνδέονται με την οικογένεια και την παροχή φροντίδας, με βιώσιμη και ποιοτική απασχόληση, σύμφωνα με το άρθρο 27 του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Χάρτη· τονίζει ειδικότερα την ανάγκη να διασφαλισθεί η επαναφορά στην ίδια θέση εργασίας ή σε ισοδύναμη ή παρόμοια θέση εργασίας, η προστασία από απόλυση και λιγότερο ευνοϊκή μεταχείριση συνεπεία της εγκυμοσύνης, η δυνατότητα υποβολής αίτησης και λήψης αδείας για οικογενειακούς λόγους, και μια περίοδος προστασίας μετά την επιστροφή τους, ώστε να προσαρμοσθούν εκ νέου στη θέση εργασίας τους·

25.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν τη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και της κοινωνίας των πολιτών σε πολιτικές ισότητας των φύλων· τονίζει τη σημασία της επαρκούς χρηματοδότησης για τις πολιτικές αυτές, των συλλογικών συμφωνιών και των συλλογικών διαπραγματεύσεων για την καταπολέμηση των διακρίσεων και την προώθηση της ισότητας μεταξύ των φύλων κατά την εργασία, καθώς και της έρευνας και της ανταλλαγής ορθών πρακτικών·

26.  θεωρεί ότι η προώθηση της συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας και την οικονομική τους ανεξαρτησία έχει καίρια σημασία για την επίτευξη του στόχου της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» για 75% συνολικό ποσοστό απασχόλησης και για την αύξηση του ΑΕγχΠ· καλεί, ως εκ τούτου, την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να ενισχύσουν τις πολιτικές και να αυξήσουν τις επενδύσεις που υποστηρίζουν την απασχόληση των γυναικών σε ποιοτικές θέσεις εργασίας, ιδίως σε τομείς και θέσεις όπου οι γυναίκες υποεκπροσωπούνται, όπως οι τομείς της επιστήμης, της τεχνολογίας, της μηχανικής και των μαθηματικών (STEM) και οι τομείς της πράσινης οικονομίας, ή σε ανώτερες διευθυντικές θέσεις σε όλους τους τομείς·

Τύποι αδειών που συνδέονται με την οικογένεια και την παροχή φροντίδας

27.  σημειώνει ότι η Επιτροπή απέσυρε την αναθεώρηση της οδηγίας για την άδεια μητρότητας και της ζητεί να υποβάλει φιλόδοξη πρόταση με πρότυπα υψηλού επιπέδου, σε στενή συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους και ύστερα από διαβούλευση με την κοινωνία των πολιτών, προκειμένου να διασφαλιστεί η καλύτερη ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι οι γυναίκες αμείβονται και καλύπτονται από την κοινωνική προστασία κατά τη διάρκεια της άδειας μητρότητας, και τούτο προκειμένου να στηριχθούν οι οικογένειες και να καταπολεμηθούν οι ανισότητες, να ενδυναμωθεί η κοινωνική και οικονομική ανεξαρτησία των γυναικών και να αποτραπεί το ενδεχόμενο να υποστούν αρνητικές οικονομικές συνέπειες επειδή έχουν παιδιά· τονίζει ότι η άδεια μητρότητας πρέπει να συνοδεύεται από αποτελεσματικά μέτρα για την προστασία των δικαιωμάτων των εγκύων και των νέων, θηλαζουσών και μόνων μητέρων, αποτυπώνοντας τις συστάσεις της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας και του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας·

28.  ζητεί τη βελτίωση του συντονισμού των διαφόρων τύπων αδειών σε επίπεδο ΕΕ και σε επίπεδο κράτους μέλους, σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους· επισημαίνει ότι η καλύτερη πρόσβαση σε διάφορους τύπους άδειας παρέχει στα άτομα προοπτικές άδειας για ολόκληρο τον κύκλο ζωής και αυξάνει τη συμμετοχή στην απασχόληση, τη συνολική αποτελεσματικότητα και την ικανοποίηση από την εργασία· παρατηρεί ότι, όταν δεν υφίστανται διατάξεις περί αδείας ή όταν οι υφιστάμενες διατάξεις θεωρούνται ανεπαρκείς, οι κοινωνικοί εταίροι θα μπορούσαν, μέσω συλλογικών συμβάσεων, να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στη θέσπιση νέων διατάξεων για την άδεια μητρότητας, την άδεια πατρότητας και τη γονική άδεια, ή την επικαιροποίηση των ήδη ισχυουσών διατάξεων·

29.  καλεί τα κράτη μέλη να παρέχουν επαρκές εισόδημα αντικατάστασης και κοινωνική προστασία κατά τη διάρκεια κάθε τύπου άδειας που σχετίζεται με την οικογένεια ή την παροχή φροντίδας, ιδίως για να διασφαλιστεί ότι οι εργαζόμενοι με χαμηλό εισόδημα μπορούν να επωφελούνται επί ίσοις όροις με τους άλλους εργαζόμενους από τα μέτρα για τις άδειες·

30.  καλεί την Επιτροπή να δημοσιεύσει έκθεση για την εφαρμογή της οδηγίας για τη γονική άδεια και ζητεί από την Επιτροπή και τους κοινωνικούς εταίρους να εξετάσουν το ενδεχόμενο να προσφέρουν μια κατάλληλη παράταση της ελάχιστης διάρκειας της γονικής άδειας με ικανοποιητικό εισόδημα αντικατάστασης και κοινωνική προστασία από τέσσερεις σε τουλάχιστον έξι μήνες, και να αυξήσουν το όριο ηλικίας του παιδιού για το οποίο μπορεί να λαμβάνεται γονική άδεια· τονίζει ότι οι γονείς θα πρέπει να έχουν την ευελιξία να χρησιμοποιούν την άδεια σε τμήματα ή ολόκληρη· καλεί τα κράτη μέλη και τους κοινωνικούς εταίρους να επανεξετάσουν τα συστήματά τους που αφορούν το οικονομικό αντιστάθμισμα για τη γονική άδεια, με στόχο να επιτύχουν ένα επαρκές επίπεδο εισοδηματικής αναπλήρωσης που θα λειτουργεί ως κίνητρο και θα ενθαρρύνει τους άνδρες να ζητούν γονική άδεια πέραν της ελάχιστης χρονικής περιόδου που εξασφαλίζει η οδηγία· επαναλαμβάνει ότι η γονική άδεια θα πρέπει να κατανέμεται εξίσου μεταξύ των γονέων και ότι ένα σημαντικό τμήμα της άδειας θα πρέπει να παραμείνει μη μεταβιβάσιμο(34)· υπογραμμίζει ότι αμφότεροι οι γονείς πρέπει να τυγχάνουν της ίδιας αντιμετώπισης όσον αφορά τα δικαιώματα που έχουν σχέση με το εισόδημα και τη διάρκεια της άδειας·

31.  επισημαίνει την εξαιρετικά ευάλωτη κατάσταση των εργαζόμενων γονέων με παιδιά με αναπηρίες· καλεί, συνεπώς, την Επιτροπή να βελτιώσει και να ενισχύσει τις διατάξεις της οδηγίας 2010/18/ΕΕ σχετικά με τις προϋποθέσεις επιλεξιμότητας και τους λεπτομερείς κανόνες της χορήγησης γονικής άδειας σε γονείς με παιδιά με αναπηρία ή σοβαρή ή μακροχρόνια ασθένεια που προκαλεί ανικανότητα· καλεί τα κράτη μέλη, στο πλαίσιο αυτό, να επεκτείνουν τη δυνατότητα γονικής άδειας για τους γονείς και μετά την εκ του νόμου προβλεπόμενη ηλικία του παιδιού, που ορίζεται στην οδηγία, και να τους χορηγούν συμπληρωματική άδεια μητρότητας, πατρότητας (όπου υπάρχει) και γονική άδεια·

32.  πιστεύει ότι η προώθηση της εξατομίκευσης του δικαιώματος σε ρυθμίσεις άδειας, καθώς και ο ρόλος των πατεράδων στην ανατροφή των παιδιών τους με τη χρήση της άδειας, είναι ουσιώδη στοιχεία για την επίτευξη μιας ισορροπημένης από απόψεως φύλου, εναρμόνισης της επαγγελματικής και της προσωπικής ζωής, καθώς και για την επίτευξη του στόχου απασχόλησης για άνδρες και γυναίκες που προβλέπεται στη στρατηγική Ευρώπη 2020·

33.  καλεί την Επιτροπή, προκειμένου να μπορούν οι γονείς με παιδιά ή τα άτομα με εξαρτώμενα μέλη να επιτύχουν μια καλύτερη ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, να υποβάλει βάσιμες και συνεκτικές πρωτοβουλίες σχετικά με:

   (1) μια οδηγία περί άδειας πατρότητας με κατ’ ελάχιστο δύο εβδομάδες υποχρεωτικής άδειας με πλήρεις αποδοχές·
   (2) μια οδηγία για την άδεια παρόχου φροντίδας, η οποία να συμπληρώνει την παροχή επαγγελματικής φροντίδας, να δίνει τη δυνατότητα φροντίδας για εξαρτώμενα άτομα και να προσφέρει στον πάροχο της φροντίδας επαρκή αμοιβή και κοινωνική προστασία· ζητεί ευέλικτα και επαρκή κίνητρα με γνώμονα τον εργαζόμενο ώστε να λαμβάνουν οι άνδρες άδεια παρόχου φροντίδας·
   (3) ελάχιστα πρότυπα που να ισχύουν σε όλα τα κράτη μέλη για την αντιμετώπιση των ειδικών αναγκών των θετών γονέων και παιδιών, καθώς και τη θέσπιση των ίδιων δικαιωμάτων με αυτά που ισχύουν για τους φυσικούς γονείς,

αναγνωρίζοντας ότι ορισμένα κράτη μέλη έχουν ήδη λάβει προορατικά μέτρα για την άδεια πατρότητας και την άδεια παρόχου φροντίδας·

34.  καλεί τα κράτη μέλη να θεσπίσουν «σύστημα μονάδων κατοχύρωσης του χρόνου παροχής φροντίδας» μέσω της εργατικής νομοθεσίας και της νομοθεσίας περί κοινωνικής ασφάλισης, για τις γυναίκες και τους άνδρες, που θα αναγνωρίζονται ως ισοδύναμες περίοδοι για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων, ώστε να προστατεύσουν εκείνους που διακόπτουν την απασχόληση για να παράσχουν άτυπη, μη αμειβόμενη φροντίδα σε εξαρτώμενο πρόσωπο ή σε μέλος της οικογένειάς τους, και να αναγνωρίσουν την αξία του έργου των εν λόγω παρόχων φροντίδας για την κοινωνία στο σύνολό της· ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να ανταλλάσσουν βέλτιστες πρακτικές στον τομέα αυτόν·

Φροντίδα σε εξαρτώμενα άτομα

35.  καλεί τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν αποτελεσματικά τους στόχους της Βαρκελώνης μέχρι το 2020 και να εγκρίνουν το πλαίσιο ποιότητας του 2014 για την προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα·

36.  υπενθυμίζει ότι η επένδυση σε κοινωνικές υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένης της υποδομής, έχει σημαντικό αντίκτυπο στην απασχόληση αλλά δημιουργεί και σημαντικά πρόσθετα έσοδα για τον δημόσιο τομέα μέσω των φόρων απασχόλησης και των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης· ζητεί από τα κράτη μέλη να επενδύσουν στην υψηλής ποιότητας προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα και σε υπηρεσίες φροντίδας ηλικιωμένων και εξαρτώμενων ατόμων· καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν τη διαθεσιμότητα, την προσιτότητα και την καθολική πρόσβαση στις υπηρεσίες αυτές, εξετάζοντας, για παράδειγμα, το ενδεχόμενο αύξησης των δημόσιων δαπανών για υπηρεσίες παροχής φροντίδας, συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων ανεξάρτητης διαβίωσης, και αξιοποιώντας καλύτερα τα κονδύλια της ΕΕ· ζητεί όπως η αναθεώρηση του ΠΔΠ αξιοποιηθεί και για την αναβάθμιση των επενδύσεων σε κοινωνικές υπηρεσίες και υποδομές, ιδίως με τη βοήθεια του ΕΚΤ, του ΕΤΠΑ και του ΕΤΣΕ· καλεί τα κράτη μέλη να εξετάσουν το ενδεχόμενο να προσφέρουν δωρεάν πρόσβαση σε υπηρεσίες φροντίδας για τις οικογένειες που ζουν σε συνθήκες φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού· επισημαίνει τον δυσανάλογο αντίκτυπο που έχουν στους μόνους γονείς, η συντριπτική πλειονότητα των οποίων είναι γυναίκες, οι ανεπαρκείς επενδύσεις σε δημόσιες δομές και υπηρεσίες μέριμνας·

37.  τονίζει ότι πρέπει να αναγνωριστεί η συμβολή της εργασίας των ατόμων που διαθέτουν τον χρόνο και τις δεξιότητές τους για τη φροντίδα ηλικιωμένων και εξαρτώμενων ατόμων·

38.  επισημαίνει ότι η φροντίδα των παιδιών με αναπηρίες συνιστά ιδιαίτερη πρόκληση για τους γονείς που εργάζονται, και πρέπει να αναγνωρίζεται από την κοινωνία και να υποστηρίζεται από τις δημόσιες πολιτικές και τις συλλογικές διαπραγματεύσεις· καλεί τα κράτη μέλη, όσον αφορά την παροχή φροντίδας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας, να δώσουν έμφαση όχι μόνο στην προσβασιμότητα, αλλά και στην ποιότητα της εν λόγω φροντίδας, ιδίως όσον αφορά τα παιδιά από μειονεκτούντα περιβάλλοντα και τα παιδιά με αναπηρίες·

39.  καλεί τα κράτη μέλη να υποστηρίξουν δημοσιονομικές πολιτικές ως ισχυρό μοχλό ενίσχυσης της εξισορρόπησης επαγγελματικής και προσωπικής ζωής και να προωθήσουν την απασχόληση των γυναικών·

40.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να θεσπίσουν στόχους για τη φροντίδα των ηλικιωμένων, ατόμων με αναπηρίες και άλλων εξαρτώμενων ατόμων, παρόμοιους με τους στόχους της Βαρκελώνης, με εργαλεία παρακολούθησης που θα πρέπει να μετρούν την ποιότητα, την προσβασιμότητα και την οικονομική προσιτότητα· καλεί τη Eurostat, το Eurofound και το Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων (για τον δείκτη του που αφορά την ισότητα των φύλων), να συλλέγουν σχετικά στοιχεία και να εκπονούν μελέτες για την υποστήριξη του έργου αυτού·

41.  καλεί τα κράτη μέλη να ενισχύσουν το δίκτυο εξειδικευμένων υπηρεσιών φροντίδας των ηλικιωμένων, και κυρίως να δημιουργήσουν δίκτυα κατ’ οίκον υπηρεσιών· υπ' αυτό το πνεύμα, τονίζει επίσης την ανάγκη, οι πολιτικές για την παροχή φροντίδας στους ηλικιωμένους να είναι προσαρμοσμένες στις ατομικές τους ανάγκες και, ει δυνατόν, να δοθεί έμφαση στον τόπο που προτιμούν οι ίδιοι να τους παρέχεται φροντίδα·

42.  καλεί την Επιτροπή να εργαστεί προς την κατεύθυνση ευρωπαϊκών ποιοτικών προτύπων για όλες τις υπηρεσίες φροντίδας, μεταξύ άλλων όσον αφορά τη διαθεσιμότητα, την προσβασιμότητα και την οικονομική προσιτότητά τους, τα οποία θα στηρίζουν τα κράτη μέλη στην αναβάθμιση των προτύπων φροντίδας· υπενθυμίζει τα υφιστάμενα πλαίσια, όπως το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Ποιότητας Υπηρεσιών Μακροχρόνιας Περίθαλψης, από τα οποία θα πρέπει να αντληθεί έμπνευση· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αναπτύξουν πολιτικές που θα επιτρέπουν και θα λαμβάνουν πρόνοια για την αποϊδρυματοποίηση της μακροχρόνιας φροντίδας, όπου είναι δυνατόν και με την παροχή της φροντίδας σε επίπεδο τοπικής κοινότητας·

43.  επισημαίνει ότι η επένδυση στο εργατικό δυναμικό είναι σημαντικό στοιχείο της επίτευξης ποιοτικών υπηρεσιών(35)· καλεί, ως εκ τούτου, τα κράτη μέλη και τους κοινωνικούς εταίρους να προωθήσουν αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας και ποιοτική απασχόληση για τους εργαζόμενους στον τομέα της φροντίδας, όπως αξιοπρεπείς αποδοχές, αναγνώριση του καθεστώτος των εργαζομένων στον τομέα της φροντίδας και θέσπιση υψηλής ποιότητας επαγγελματικής κατάρτισης για τους εν λόγω εργαζομένους·

Ποιοτική απασχόληση

44.  επισημαίνει τα υψηλά επίπεδα των φτωχών εργαζομένων σε όλη την Ευρώπη, με ορισμένους ανθρώπους να υποχρεούνται να εργαστούν περισσότερο και για μεγαλύτερο διάστημα, συνδυάζοντας περισσότερες θέσεις εργασίας, προκειμένου να κερδίσουν ένα μισθό που να επιτρέπει τον βιοπορισμό τους· καλεί τα κράτη μέλη και τους κοινωνικούς εταίρους να αναπτύξουν μια μισθολογική πολιτική πλαίσιο με αποτελεσματικά μέτρα για την καταπολέμηση των μισθολογικών διακρίσεων και την εξασφάλιση κατάλληλων αμοιβών για όλους τους εργαζομένους, για παράδειγμα μέσω της καθιέρωσης κατώτατων μισθών σε εθνικό επίπεδο, οι οποίοι θα εγγυώνται μια αξιοπρεπή ζωή, σύμφωνα με τις εθνικές πρακτικές· καλεί τα κράτη μέλη να υποστηρίξουν τις συλλογικές διαπραγματεύσεις ως σημαντικό παράγοντας στην ανάπτυξη των μισθολογικών πολιτικών·

45.  σημειώνει ότι η εξισορρόπηση επαγγελματικής και προσωπικής ζωής πρέπει να βασίζεται στα δικαιώματα των εργαζομένων και την ασφάλεια στην αγορά εργασίας, καθώς και στο δικαίωμα αδείας χωρίς περιορισμούς επιβαλλόμενους από τις αυξημένες απαιτήσεις κινητικότητας και ευελιξίας· τονίζει ότι η αυξημένη ευελιξία μπορεί να οδηγήσει στην ενίσχυση των υφιστάμενων διακρίσεων στην αγοράς εργασίας εις βάρος των γυναικών – υπό μορφή χαμηλότερων αμοιβών, άτυπων μορφών απασχόλησης και δυσανάλογης ευθύνης για τη μη αμειβόμενη οικιακή εργασία – εάν δεν προηγηθεί η υιοθέτηση μιας σαφούς προσέγγισης για τη συνεκτίμηση της διάστασης του φύλου·

46.  καλεί το Eurofound να αναπτύξει περαιτέρω τις δραστηριότητές του σε σχέση με την παρακολούθηση των ποιοτικών θέσεων εργασίας μέσω της ευρωπαϊκής έρευνάς του για τις συνθήκες εργασίας, επί τη βάσει της αντίληψής του για την ποιότητα της εργασίας που συνίσταται στα εξής: απολαβές, προοπτικές, ποιότητα του χρόνου εργασίας, χρήση των δεξιοτήτων και διακριτική ευχέρεια, κοινωνικό περιβάλλον, φυσικός κίνδυνος και ένταση της εργασίας· καλεί, επιπλέον, το Eurofound να αναπτύξει την έρευνά του για τις πολιτικές, τις συμφωνίες των κοινωνικών εταίρων και τις πρακτικές των εταιρειών που υποστηρίζουν την ποιότητα των θέσεων εργασίας(36)· καλεί το Eurofound να συνεχίσει να παρακολουθεί την επίπτωση των ρυθμίσεων του χρόνου εργασίας και να παρέχει αναλύσεις των δημόσιων πολιτικών και των συμφωνιών των κοινωνικών εταίρων στον τομέα αυτό, συμπεριλαμβανομένης μιας αξιολόγησης του τρόπου με τον οποίο αυτά αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης και στηρίζουν την ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής· καλεί το Eurofound να εκπονήσει έρευνα σχετικά με το πώς δύο εργαζόμενοι ενός νοικοκυριού διαχειρίζονται τις ρυθμίσεις του χρόνου εργασίας τους και ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος υποστήριξής τους·

47.  τονίζει ότι, αφενός, η εξισορρόπηση επαγγελματικής και προσωπικής ζωής πρέπει να βασίζεται στα δικαιώματα των εργαζομένων και την ασφάλεια στην αγορά εργασίας, καθώς και στο δικαίωμα αδείας χωρίς αυτή να περιορίζεται από τις αυξημένες απαιτήσεις κινητικότητας και ευελιξίας· επισημαίνει, αφετέρου, τις διαφορές ως προς την προσωπική και οικογενειακή κατάσταση κάθε εργαζομένου και, ως εκ τούτου, θεωρεί ότι οι εργαζόμενοι θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να κάνουν χρήση ευέλικτων εργασιακών ρυθμίσεων για την προσαρμογή τους στις ιδιαίτερες ανάγκες τους κατά τη διάρκεια του κύκλου ζωής· θεωρεί ότι η εν λόγω ευελιξία ως προς την απασχόληση μπορεί να προωθήσει υψηλότερα ποσοστά απασχόλησης των γυναικών· τονίζει ότι οι εργαζόμενοι και οι εργοδότες έχουν κοινή ευθύνη να σχεδιάσουν τις κατάλληλες ρυθμίσεις και να συμφωνήσουν επ' αυτών· καλεί την Επιτροπή να χαρτογραφήσει την κατάσταση στα κράτη μέλη όσον αφορά το «δικαίωμα να ζητούνται ευέλικτες ρυθμίσεις εργασίας»·

48.  υποστηρίζει την «έξυπνη εργασία» ως μια προσέγγιση για την οργάνωση της εργασίας μέσω του συνδυασμού της ευελιξίας, της αυτονομίας και της συνεργασίας, η οποία δεν απαιτεί κατ’ ανάγκη ο εργαζόμενος να είναι παρών στον χώρο εργασίας ή σε οποιονδήποτε προκαθορισμένο χώρος και επιτρέπει στους εργαζόμενους να διαχειρίζονται το δικό τους ωράριο εργασίας, διασφαλίζοντας ωστόσο τη συνέπεια με το μέγιστο ημερήσιο και εβδομαδιαίο ωράριο εργασίας που προβλέπονται από το νόμο και τις συλλογικές συμβάσεις· υπογραμμίζει, συνεπώς, τις δυνατότητες που παρέχει η έξυπνη εργασία για μια καλύτερη ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, ιδίως για τους γονείς που επιστρέφουν ή εισέρχονται στην αγορά εργασίας μετά από άδεια μητρότητας ή γονική άδεια· απορρίπτει, ωστόσο, τη μετάβαση από μια κουλτούρα παρουσίας σε μια κουλτούρα μόνιμης διαθεσιμότητας· καλεί την Επιτροπή, τα κράτη μέλη και τους κοινωνικούς εταίρους, κατά την ανάπτυξη πολιτικών έξυπνης εργασίας, να εξασφαλίσουν ότι αυτές δεν επιβάλλουν πρόσθετη επιβάρυνση για τον εργαζόμενο, αλλά ενισχύουν την υγιή ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής και αυξάνουν την ευημερία των εργαζομένων· τονίζει την ανάγκη εστίασης στην επίτευξη αποτελεσμάτων όσον αφορά την απασχόληση, προκειμένου να αποφεύγεται η κατάχρηση αυτών των νέων μορφών εργασίας· καλεί τα κράτη μέλη να προωθήσουν τις δυνατότητες που προσφέρει η τεχνολογία, όπως τα ψηφιακά δεδομένα, το υψηλής ταχύτητας διαδίκτυο, η ακουστική τεχνολογία και η βιντεοτεχνολογία για ρυθμίσεις έξυπνης (τηλε)εργασίας·

49.  υπογραμμίζει ότι τα εναλλακτικά επιχειρηματικά μοντέλα, όπως οι συνεταιρισμοί και τα ταμεία αλληλοβοήθειας, παρέχουν τεράστιες δυνατότητες για την προώθηση της ισότητας των φύλων και μια υγιή ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, ιδίως στο ανερχόμενο ψηφιακό περιβάλλον της «έξυπνης εργασίας», δεδομένων των υψηλών επιπέδων συμμετοχής των εργαζομένων στη λήψη των αποφάσεων· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εξετάσουν τον αντίκτυπο των συνεταιρισμών και των εναλλακτικών επιχειρηματικών μοντέλων στην ισότητα των φύλων και την ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, ιδίως στους τομείς της τεχνολογίας, και να καθορίσουν πολιτικές για την προώθηση και κοινή χρήση προτύπων βέλτιστης πρακτικής·

50.  εκφράζει την ανησυχία του για την αύξηση του όγκου της ακούσιας μερικής απασχόλησης, ιδίως στις γυναίκες με υποχρεώσεις παροχής φροντίδας, η οποία αυξάνει τον κίνδυνο της φτώχειας στην εργασία· τονίζει ότι, όταν ένας εργαζόμενος επιλέγει την εργασία μερικής απασχόλησης, πρέπει να υπάρχουν εγγυήσεις όσον αφορά την ποιότητα της εργασίας του και τη μη διακριτική εις βάρος του μεταχείριση σε σχέση με τους εργαζομένους πλήρους ωραρίου, σύμφωνα με την οδηγία για την εργασία μερικής απασχόλησης(37), και καλεί την Επιτροπή να παρακολουθεί την εφαρμογή της εν λόγω οδηγίας· καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι οι εργαζόμενοι με μειωμένο ωράριο, οι εργαζόμενοι που βιώνουν ασυνέχεια στην απασχόληση και οι εργαζόμενοι με κενά στην επαγγελματική σταδιοδρομία ή με περιόδους κατά τις οποίες εργάστηκαν λιγότερες ώρες έχουν το δικαίωμα πρόσβασης σε αξιοπρεπές συνταξιοδοτικό σύστημα χωρίς καμία απολύτως διάκριση·

51.  εκφράζει την ανησυχία του σχετικά με την κατάχρηση των συμβάσεων μηδενικών ωρών σε ορισμένα κράτη μέλη και για τη χρήση εκμεταλλευτικών συμβάσεων, ακούσιων συμβάσεων ορισμένου χρόνου, ακανόνιστων, απρόβλεπτων και υπερβολικών ωραρίων εργασίας και χαμηλής ποιότητες πρακτικών ασκήσεων, που καθιστούν αδύνατη μια υγιή ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής σε μακροπρόθεσμη βάση· ζητεί, ως εκ τούτου, από τα κράτη μέλη και τους κοινωνικούς εταίρους να αντιμετωπίσουν επειγόντως την κατάσταση της επισφαλούς εργασίας, με την οποία βρίσκονται αντιμέτωποι κυρίως οι νέοι και οι γυναίκες·

52.  επισημαίνει ότι οι υπερβολικές και ακανόνιστες ώρες εργασίας και οι ανεπαρκείς περίοδοι ανάπαυσης, η εργασιακή ανασφάλεια και η αφύσικη απόδοση που απαιτείται, είναι σημαντικοί παράγοντες για τα αυξημένα επίπεδα άγχους, κακής σωματικής και ψυχικής υγείας και επαγγελματικών ατυχημάτων και ασθενειών· επισημαίνει ότι το ευέλικτο και το προβλέψιμο ωράριο επηρεάζουν θετικά την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής(38)· καλεί τα κράτη μέλη και τους κοινωνικούς εταίρους να διασφαλίσουν το ωράριο εργασίας και να κατοχυρώσουν μια περίοδο εβδομαδιαίας ανάπαυσης μέσω της εφαρμογής όλης της σχετικής νομοθεσίας· υπενθυμίζει την υποχρέωση της Επιτροπής να παρακολουθεί την εφαρμογή της οδηγίας για τον χρόνο εργασίας και να εξετάσει το ενδεχόμενο να κινήσει διαδικασίες επί παραβάσει κατά των κρατών μελών που δεν συμμορφώνονται με αυτήν·

53.  καλεί περαιτέρω την Επιτροπή και τα κράτη μέλη, τους κοινωνικούς εταίρους και τα ενδιαφερόμενα μέρη να επικεντρωθούν στην καινοτόμο οργάνωση του χώρου εργασίας και να εξισορροπήσουν τις ανάγκες των γυναικών και των ανδρών για επαγγελματική και προσωπική ζωή με την παραγωγικότητα/κερδοφορία των επιχειρήσεων· σημειώνει ότι η θετική συσχέτιση μεταξύ της αύξησης της γυναικείας απασχόλησης, της ισορροπίας επαγγελματικής και προσωπικής ζωής και της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων, όσον αφορά τη μείωση των συχνών απουσιών, το παραγωγικό κενό, τον κύκλο εργασιών, την προσέλκυση ταλέντων, την αφοσίωση, την ανακατανομή πόρων για την ανάπτυξη κοινωνικών προγραμμάτων, αυξάνοντας το βιοτικό επίπεδο και τον ελεύθερο χρόνο, έχει ευρέως αποδειχθεί από τις βέλτιστες πρακτικές που χρησιμοποιούν στην Ευρώπη ορισμένες μεγάλες επιχειρήσεις και δίκτυα ΜΜΕ·

54.  επισημαίνει ότι οι γυναίκες και τα άτομα ΛΟΑΔΜ αντιμετωπίζουν ειδικά εμπόδια λόγω φύλου και πηγές άγχους στην εργασία, συμπεριλαμβανομένων της παρενόχλησης, του αποκλεισμού, των διακρίσεων και στερεοτύπων που έχουν ως βάση τους το φύλο, που επηρεάζουν αρνητικά την ευημερία τους στην εργασία και απειλούν την ψυχική τους υγεία και την ικανότητά τους να προχωρούν στη σταδιοδρομία τους· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να λάβουν περαιτέρω μέτρα για την αντιμετώπιση αυτών των δυσμενών συνθηκών, εξασφαλίζοντας την ορθή εφαρμογή της σχετικής νομοθεσίας για την καταπολέμηση των διακρίσεων φύλου, καθώς και προγραμμάτων διά βίου μάθησης με ευαισθησία στο ζήτημα του φύλου, και να συνεργαστούν με τις συνδικαλιστικές οργανώσεις και τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών·

55.  καλεί τα κράτη μέλη να αναπτύξουν και να ενισχύσουν τους εθνικούς οργανισμούς εποπτείας της εργασίας, παρέχοντάς τους τις οικονομικές συνθήκες και τους χρηματοδοτικούς και ανθρώπινους πόρους ούτως ώστε να έχουν αποτελεσματική επιτόπια παρουσία και, κατά συνέπεια, να είναι σε θέση να καταπολεμήσουν την εργασιακή ανασφάλεια, την αρρύθμιστη εργασία και τις εργασιακές και μισθολογικές διακρίσεις, ιδίως υπό το πρίσμα της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών·

56.  καλεί τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν πλήρως την οδηγία 2006/54/ΕΚ για την ίση μεταχείριση και την Επιτροπή να αναθεωρήσει την οδηγία, και να προωθήσουν, μεταξύ των επιχειρήσεων, την εφαρμογή σχεδίων για την ισότητα των φύλων, στα οποία θα περιλαμβάνονται δράσεις για την άρση του διαχωρισμού, η ανάπτυξη συστημάτων αμοιβών και η λήψη μέτρων στήριξης της σταδιοδρομίας των γυναικών· τονίζει τη σημασία του ρόλου των φορέων ισότητας για την παροχή βοήθειας στα θύματα διακρίσεων και την αντιμετώπιση των στερεοτύπων που βασίζονται στο φύλο· καλεί τα κράτη μέλη να θεσπίσουν νομοθετικά μέτρα που να διασφαλίζουν την αρχή των ίσων ευκαιριών και της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών στην εργασία·

57.  επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς το Συμβούλιο να εγκρίνει σύντομα την πρότασης οδηγίας του Συμβουλίου για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης των προσώπων ανεξαρτήτως θρησκείας ή πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας ή γενετήσιου προσανατολισμού·

58.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν την κοινωνική ασφάλιση, την κοινωνική προστασία και την αμοιβή σε περίπτωση αναρρωτικής άδειας, προκειμένου να καταστεί δυνατή μια πραγματική ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής·

Ποιότητα ζωής

59.  επισημαίνει ότι η «ποιότητα ζωής» είναι μια έννοια ευρύτερη από τις «συνθήκες διαβίωσης» και αφορά τη συνολική ευημερία των ατόμων σε μια κοινωνία, προσδιορίζοντας ορισμένες διαστάσεις της ανθρώπινης ύπαρξης ως καίριας σημασίας για μια ολοκληρωμένη ανθρώπινη ζωή(39)·

60.  υπογραμμίζει ότι η ανισότητα στον τομέα της αναψυχής και η άνιση κατανομή των ευθυνών μεταξύ γυναικών και ανδρών μπορούν να έχουν αντίκτυπο στην προσωπική ανάπτυξη των γυναικών, την εκμάθηση νέων δεξιοτήτων και γλωσσών, τη συμμετοχή τους στην κοινωνική, πολιτική, πολιτιστική και κοινωνική ζωή, και ιδίως στην οικονομική κατάσταση των γυναικών·

61.  τονίζει ότι οιαδήποτε διάκριση εις βάρος των γυναικών, συμπεριλαμβανομένου του διαχωρισμού με βάση το φύλο, τα χάσματα στις αμοιβές και τις συντάξεις, τα στερεότυπα λόγω φύλου και τα υψηλά επίπεδα άγχους στη διαχείριση της επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής, αντανακλώνται στον υψηλό δείκτη φυσικής αδράνειας των γυναικών και έχουν τεράστιο αντίκτυπο στη σωματική και ψυχική τους υγεία(40)· επαναλαμβάνει πόσο σημαντική είναι η καταπολέμηση των στερεοτύπων με την προώθηση και την προάσπιση της ισότητας των φύλων σε όλα τα στάδια της εκπαίδευσης, από το δημοτικό σχολείο και μετά· καλεί τα κράτη μέλη και τους κοινωνικούς εταίρους να διεξαγάγουν και να στηρίξουν εκστρατείες ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης, καθώς και προγράμματα που προωθούν την ισότητα των φύλων και την καταπολέμηση των στερεοτύπων·

62.  τονίζει τη σημασία της διά βίου μάθησης για την ατομική ανάπτυξη των εργαζομένων, συμπεριλαμβανομένης της συνεχούς προσαρμογής στις ολοένα μεταβαλλόμενες συνθήκες εργασίας· προτρέπει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προωθήσουν τη διά βίου μάθηση· καλεί την Επιτροπή, τα κράτη μέλη και τους κοινωνικούς εταίρους να αναπτύξουν και να εφαρμόσουν πολιτικές που να προβλέπουν την παροχή άδειας για εκπαίδευση και κατάρτιση, καθώς και την εντός του χώρου εργασίας επαγγελματική κατάρτιση και διά βίου μάθηση, μεταξύ άλλων και σε άλλα κράτη μέλη εκτός του δικού τους· τους καλεί να καταστήσουν τη μάθηση εντός και εκτός της εργασίας, συμπεριλαμβανομένων και των ευκαιριών για αμειβόμενα προγράμματα σπουδών, προσβάσιμη σε όλους τους εργαζομένους και ιδίως σε εκείνους που βρίσκονται σε μειονεκτική κατάσταση, και με έμφαση στις γυναίκες που εργάζονται σε τομείς όπου διαρθρωτικά υποεκπροσωπούνται οι γυναίκες·

63.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταπολεμήσουν τις κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες· καλεί τα κράτη μέλη να προωθήσουν μέτρα που στοχεύουν στην εφαρμογή κατάλληλων συστημάτων ελάχιστου εισοδήματος, σύμφωνα με τις εθνικές πρακτικές και παραδόσεις, που θα επιτρέπουν σε όλους τους ανθρώπους να ζουν μια ζωή με αξιοπρέπεια, καθώς και να στηρίξουν την πλήρη συμμετοχή τους στην κοινωνία και να διασφαλίσουν την ανεξαρτησία τους καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής·

o
o   o

64.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.

(1) ΕΕ L 348 της 28.11.1992, σ. 1.
(2) ΕΕ C 70 E της 8.3.2012, σ. 163.
(3) ΕΕ L 68 της 18.3.2010, σ. 13.
(4) ΕΕ L 353 της 28.12.2013, σ. 7.
(5) ΕΕ L 180 της 15.7.2010, σ. 1.
(6) ΕΕ L 303 της 2.12.2000, σ. 16.
(7) ΕΕ L 299 της 18.11.2003, σ. 9.
(8) ΕΕ L 14 της 20.1.1998, σ. 9.
(9) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2016)0059.
(10) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2015)0207.
(11) EE C 93 της 9.3.2016, σ. 110.
(12) ΕΕ C 36 της 29.1.2016, σ. 18.
(13) ΕΕ C 316 της 30.8.2016, σ. 2.
(14) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2015)0218.
(15) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2015)0351.
(16) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2016)0042.
(17) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2016)0226.
(18) ΕΕ C 175 της 15.6.2011, σ. 8.
(19) 3073η σύνοδος του Συμβουλίου Απασχόλησης, Κοινωνικής Πολιτικής, Υγείας και Καταναλωτών, Βρυξέλλες, 7 Μαρτίου 2011.
(20) Δημογραφική έκθεση 2015 της Eurostat.
(21) Eurofound (2015): Πρώτα πορίσματα: έκτη ευρωπαϊκή έρευνα για τις συνθήκες εργασίας.
(22) http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/submitViewTableAction.do
(23) Eurofound (2013): Φροντίδα για τα παιδιά και τα εξαρτώμενα μέλη: επίδραση στη σταδιοδρομία των νέων εργαζομένων.
(24) Eurofound (2015): Πρώτα πορίσματα: έκτη ευρωπαϊκή έρευνα για τις συνθήκες εργασίας.
(25) Στοιχεία της Eurostat για το 2010, Έκθεση της Επιτροπής του 2015 για την ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση (SWD(2016)0054).
(26) Eurofound, Ευρωπαϊκή έρευνα για την ποιότητα ζωής 2012.
(27) Eurofound (2015), Προσχολική φροντίδα: συνθήκες εργασίας, κατάρτιση και ποιότητα υπηρεσιών – Μια συστηματική επισκόπηση
(28) Έκθεση προόδου της 29ης Μαΐου 2013 σχετικά με τους στόχους της Βαρκελώνης, με τίτλο «Η ανάπτυξη των υπηρεσιών φροντίδας παιδιών νηπιακής ηλικίας στην Ευρώπη για μια διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη» (COM(2013)0322).
(29) Eurofound (2013), Παροχή φροντίδας σε παιδιά και εξαρτώμενα άτομα: επίδραση στη σταδιοδρομία των νέων εργαζομένων.
(30) Έκθεση του Eurofound, Βιώσιμη εργασία καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής: Έγγραφο προβληματισμού (2015).
(31) Έγγραφο έρευνας του Cedefop: εκπαιδευτική άδεια. Οι πολιτικές και οι πρακτικές στην Ευρώπη, 2010.
(32) Σύσταση 2013/112/ΕΕ της Επιτροπής.
(33) Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 8ης Οκτωβρίου 2015 σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 2006/54/ΕΚ (P8_TA(2015)0351).
(34) Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 12ης Μαΐου 2016 σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 2010/18/ΕΕ του Συμβουλίου (P8_TA(2016)0226).
(35) Eurofound (2015), Προσχολική φροντίδα: συνθήκες εργασίας, κατάρτιση και ποιότητα υπηρεσιών – Μια συστηματική επισκόπηση.
(36) Έκθεση του 2012 «Τάσεις στην ποιότητα των θέσεων εργασίας» του Eurofound και έκθεση του Eurofound του 2015 με θέμα τη σύγκλιση και απόκλιση της ποιότητας των θέσεων εργασίας στην Ευρώπη 1995–2010».
(37) Οδηγία 97/81/ΕΚ του Συμβουλίου.
(38) Ευρωπαϊκή έρευνα του Eurofound για τις συνθήκες εργασίας.
(39) Τρίτη Έρευνα του Eurofound για την ποιότητα ζωής στην Ευρώπη.
(40) Mελέτη της Γενικής Διεύθυνσης Εσωτερικών Πολιτικών της Ένωσης, του Κοινοβουλίου, του Μαρτίου 2016, με τίτλο «Οι διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών όσον αφορά την εργασία, την παροχή φροντίδας και τον ελεύθερο χρόνο».

Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου