Indeks 
Teksty przyjęte
Wtorek, 12 kwietnia 2016 r. - StrasburgWersja ostateczna
Produkty pochodzące z niektórych państw AKP ***I
 Umowa partnerska w sprawie połowów z Danią i Grenlandią: uprawnienia do połowów i rekompensata finansowa ***
 Umowa UE-Makau dotycząca pewnych aspektów przewozów lotniczych ***
 Minimalna stawka podstawowa VAT *
 Porozumienie o współpracy strategicznej między Brazylią a Europolem *
 Wniosek o uchylenie immunitetu Hermanna Winklera
 Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawie morza: aspekty związane z rybołówstwem
 Zwierzęta hodowlane i ich materiał biologiczny wykorzystywany do rozrodu ***I
 Sytuacja na Morzu Śródziemnym i potrzeba całościowego podejścia UE do problematyki migracji
 Sprawozdania roczne 2012–2013 w sprawie pomocniczości i proporcjonalności
 Program sprawności i wydajności regulacyjnej
 Poprawa regulacji jednolitego rynku
 Zdobywanie wiedzy o UE w szkole
 Erasmus+ i inne narzędzia wspomagania mobilności w kształceniu i szkoleniu zawodowym
 Rola UE w ramach międzynarodowych instytucji i organów finansowych, walutowych i regulacyjnych
 Łodziowe rybołówstwo przybrzeżne w regionach zależnych od rybołówstwa
 Zewnętrzny wymiar WPRyb, w tym umowy w sprawie połowów

Produkty pochodzące z niektórych państw AKP ***I
PDF 401kWORD 87k
Rezolucja
Tekst
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 12 kwietnia 2016 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie stosowania uzgodnień dotyczących produktów pochodzących z niektórych państw wchodzących w skład grupy państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP) przewidzianych w umowach ustanawiających lub prowadzących do ustanowienia umów o partnerstwie gospodarczym (przekształcenie) (COM(2015)0282 – C8-0154/2015 – 2015/0128(COD))
P8_TA(2016)0094A8-0010/2016

(Zwykła procedura ustawodawcza – przekształcenie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi i Radzie (COM(2015)0282),

–  uwzględniając art. 294 ust. 2 oraz art. 207 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C8-0154/2015),

–  uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 8 października 2015 r.(1),

–  uwzględniając porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 28 listopada 2001 r. w sprawie bardziej uporządkowanego wykorzystania techniki przekształcania aktów prawnych(2),

–  uwzględniając pismo Komisji Prawnej z dnia 16 września 2015 r. skierowane do Komisji Handlu Międzynarodowego zgodnie z art. 104 ust. 3 Regulaminu,

–  uwzględniając art. 104 i 59 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Handlu Międzynarodowego (A8-0010/2016),

A.  mając na uwadze, że konsultacyjna grupa robocza służb prawnych Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji stwierdziła, że wniosek Komisji nie zawiera żadnych zmian merytorycznych innych niż te określone jako takie we wniosku, oraz mając na uwadze, że w odniesieniu do ujednolicenia niezmienionych przepisów wcześniejszych aktów z tymi zmianami wniosek ogranicza się do zwykłego ujednolicenia istniejących tekstów i nie wprowadza żadnych zmian merytorycznych;

1.  uchwala swoje stanowisko w pierwszym czytaniu, przyjmując wniosek Komisji i biorąc pod uwagę zalecenia konsultacyjnej grupy roboczej służb prawnych Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji;

2.  zwraca się do Komisji o ponowne przedłożenie mu sprawy, jeśli uzna ona za stosowne wprowadzenie znaczących zmian do swojego wniosku lub zastąpienie go innym tekstem;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 12 kwietnia 2016 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/... w sprawie stosowania uzgodnień dotyczących produktów pochodzących z niektórych państw wchodzących w skład grupy państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP) przewidzianych w umowach ustanawiających lub prowadzących do ustanowienia umów o partnerstwie gospodarczym (wersja przekształcona)

(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, rozporządzenia (UE) 2016/1076.)

(1) Dz.U. C 32 z 28.1.2016, s. 23
(2) Dz.U. C 77 z 28.3.2002, s. 1.


Umowa partnerska w sprawie połowów z Danią i Grenlandią: uprawnienia do połowów i rekompensata finansowa ***
PDF 318kWORD 61k
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 12 kwietnia 2016 r. w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie zawarcia w imieniu Unii Protokołu ustanawiającego uprawnienia do połowów i rekompensatę finansową przewidziane w Umowie partnerskiej w sprawie połowów pomiędzy Wspólnotą Europejską z jednej strony a Rządem Danii i Rządem Lokalnym Grenlandii z drugiej strony (11634/2015– C8-0377/2015 – 2015/0152(NLE))
P8_TA(2016)0095A8-0067/2016

(Zgoda)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając projekt decyzji Rady (11634/2015),

–  uwzględniając projekt Protokołu ustanawiającego uprawnienia do połowów i rekompensatę finansową przewidziane w Umowie partnerskiej w sprawie połowów pomiędzy Wspólnotą Europejską z jednej strony a Rządem Danii i Rządem Lokalnym Grenlandii z drugiej strony (11633/2015),

–  uwzględniając wniosek o wyrażenie zgody przedstawiony przez Radę na mocy art. 43, art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. a) i art. 218 ust. 7 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (C8-0377/2015),

–  uwzględniając art. 99 ust. 1 akapit pierwszy i trzeci, art. 99 ust. 2 oraz art. 108 ust. 7 Regulaminu,

–  uwzględniając zalecenie Komisji Rybołówstwa oraz opinie Komisji Rozwoju i Komisji Budżetowej (A8-0067/2016),

1.  wyraża zgodę na zawarcie Protokołu;

2.  zobowiązuje przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji, jak również rządom i parlamentom państw członkowskich oraz Grenlandii.


Umowa UE-Makau dotycząca pewnych aspektów przewozów lotniczych ***
PDF 313kWORD 62k
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 12 kwietnia 2016 r. w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie zawarcia umowy dotyczącej pewnych aspektów przewozów lotniczych między Unią Europejską a Rządem Specjalnego Regionu Administracyjnego Makau Chińskiej Republiki Ludowej (05255/2014 – C8-0040/2015 – 2012/0015(NLE))
P8_TA(2016)0096A8-0072/2016

(Zgoda)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając projekt decyzji Rady (05255/2014),

–  uwzględniając projekt umowy między Unią Europejską a Rządem Specjalnego Regionu Administracyjnego Makau Chińskiej Republiki Ludowej dotyczącą pewnych aspektów przewozów lotniczych (08179/2012),

–  uwzględniając wniosek o wyrażenie zgody przedstawiony przez Radę zgodnie z art. 100 ust. 2, art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. a) i art. 218 ust. 8 akapit pierwszy Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (C8-0040/2015),

–  uwzględniając art. 99 ust. 1 akapit pierwszy i trzeci, art. 99 ust. 2 oraz art. 108 ust. 7 Regulaminu,

–  uwzględniając zalecenie Komisji Transportu i Turystyki (A8-0072/2016),

1.  wyraża zgodę na zawarcie umowy;

2.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji, jak również rządom i parlamentom państw członkowskich oraz Rządowi Specjalnego Regionu Administracyjnego Makau Chińskiej Republiki Ludowej.


Minimalna stawka podstawowa VAT *
PDF 390kWORD 63k
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 12 kwietnia 2016 r. w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Rady zmieniającej dyrektywę 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej w zakresie okresu obowiązywania minimalnej stawki podstawowej (COM(2015)0646 – C8-0009/2016 – 2015/0296(CNS))
P8_TA(2016)0097A8-0063/2016

(Specjalna procedura ustawodawcza – konsultacja)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Radzie (COM(2015)0646),

–  uwzględniając art. 113 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, na mocy którego Rada skonsultowała się z Parlamentem (C8–0009/2016),

–  uwzględniając art. 59 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej (A8–0063/2016),

1.  zatwierdza po poprawkach wniosek Komisji;

2.  ubolewa, że Komisja opublikowała swój wniosek tak późno, co oznacza, że minimalna stawka podstawowa VAT będzie obowiązywać z mocą wsteczną;

3.  zwraca się do Komisji o odpowiednią zmianę jej wniosku zgodnie z art. 293 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej;

4.  zwraca się do Rady o poinformowanie go, jeśli uzna ona za stosowne odejście od tekstu przyjętego przez Parlament;

5.  zwraca się do Rady o ponowne skonsultowanie się z Parlamentem, jeśli uzna ona za stosowne wprowadzenie znaczących zmian do wniosku Komisji;

6.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie, Komisji oraz parlamentom narodowym.

Tekst proponowany przez Komisję   Poprawka
Poprawka 1
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 – punkt 1
Dyrektywa 2006/112/WE
Artykuł 97
Od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 31 grudnia 2017 r. stawka podstawowa nie może być niższa niż 15 %.
Od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia 31 grudnia 2018 r. stawka podstawowa nie może być niższa niż 15%.

Porozumienie o współpracy strategicznej między Brazylią a Europolem *
PDF 317kWORD 63k
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 12 kwietnia 2016 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Rady zatwierdzającej zawarcie przez Europejski Urząd Policji (Europol) Porozumienia o współpracy strategicznej między Federacyjną Republiką Brazylii a Europolem (13980/2015 – C8-0010/2016 – 2016/0801(CNS))
P8_TA(2016)0098A8-0070/2016

(Konsultacja)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając projekt Rady (13980/2015),

–  uwzględniając art. 39 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej, zmienionego traktatem z Amsterdamu, oraz art. 9 Protokołu nr 36 w sprawie postanowień przejściowych, na mocy których Rada skonsultowała się z Parlamentem (C8-0010/2016),

–  uwzględniając decyzję Rady 2009/371/WSiSW z dnia 6 kwietnia 2009 r. ustanawiającą Europejski Urząd Policji (Europol)(1), w szczególności jej art. 23 ust. 2,

–  uwzględniając decyzję Rady 2009/934/WSiSW z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie przyjęcia przepisów wykonawczych regulujących stosunki Europolu z partnerami, w tym wymianę danych osobowych i informacji niejawnych(2), w szczególności jej art. 5 i 6,

–  uwzględniając decyzję Rady 2009/935/WSiSW z dnia 30 listopada 2009 r. określającą wykaz państw trzecich i organizacji, z którymi Europol zawiera porozumienia(3),

–  uwzględniając art. 59 i art. 50 ust. 1 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (A8-0070/2016),

1.  zatwierdza projekt Rady;

2.  zwraca się do Rady o poinformowanie go, jeśli uzna ona za stosowne odejście od tekstu przyjętego przez Parlament;

3.  zwraca się do Rady o ponowne skonsultowanie się z Parlamentem, jeśli uzna ona za stosowne wprowadzenie znaczących zmian do tekstu przyjętego przez Parlament;

4.  wzywa Komisję, aby po wejściu w życie nowego rozporządzenia w sprawie Europolu (2013/0091(COD)) przeprowadziła ocenę postanowień zawartych w porozumieniu o współpracy; apeluje do Komisji o poinformowanie Parlamentu i Rady o wynikach tej oceny i w razie potrzeby o przedstawienie zalecenia dotyczącego upoważnienia do międzynarodowego renegocjowania tego porozumienia;

5.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie, Komisji i Europolowi.

(1) Dz.U. L 121 z 15.5.2009, s. 37.
(2) Dz.U. L 325 z 11.12.2009, s. 6.
(3) Dz.U. L 325 z 11.12.2009, s. 12.


Wniosek o uchylenie immunitetu Hermanna Winklera
PDF 232kWORD 67k
Decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 kwietnia 2016 r. w sprawie wniosku o uchylenie immunitetu Hermanna Winklera (2016/2000(IMM))
P8_TA(2016)0099A8-0062/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek o uchylenie immunitetu Hermanna Winklera przekazany przez prokuraturę w Lipsku dnia 25 września 2015 r. w związku ze wstępnym śledztwem w sprawie wypadku drogowego (sygn. akt 600 AR 3037/15), ogłoszony na posiedzeniu plenarnym w dniu 14 grudnia 2015 r.,

–  uwzględniając fakt, że Hermann Winkler zrezygnował z prawa do udzielenia wyjaśnień zgodnie z art. 9 ust. 5 Regulaminu,

–  uwzględniając art. 8 i 9 protokołu nr 7 w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej, jak również art. 6 ust. 2 aktu dotyczącego wyboru członków Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich z dnia 20 września 1976 r.,

–  uwzględniając wyroki wydane przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w dniach 12 maja 1964 r., 10 lipca 1986 r., 15 i 21 października 2008 r., 19 marca 2010 r., 6 września 2011 r. oraz 17 stycznia 2013 r.(1),

–  uwzględniając art. 46 niemieckiej ustawy zasadniczej (Grundgesetz),

–  uwzględniając art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1 oraz art. 9 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Prawnej (A8-0062/2016),

A.  mając na uwadze, że prokuratura w Lipsku (Niemcy) zwróciła się o uchylenie immunitetu parlamentarnego posła do Parlamentu Europejskiego Hermanna Winklera w związku z wszczęciem śledztwa w sprawie zarzucanego przestępstwa;

B.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 9 Protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej posłowie do Parlamentu Europejskiego korzystają na terytorium swojego państwa z immunitetów przyznawanych członkom parlamentu ich państwa;

C.  mając na uwadze, że na mocy art. 46 ust. 2 niemieckiej ustawy zasadniczej (Grundgesetz) poseł nie może zostać pociągnięty do odpowiedzialności za czyn karalny bez zgody Parlamentu, chyba że został ujęty w trakcie popełniania czynu lub w ciągu następnej doby;

D.  mając na uwadze, że wniosek dotyczy wstępnego śledztwa w sprawie poważnego wypadku drogowego, który miał miejsce w dniu 23 września 2015 r. i w którym uczestniczył Hermann Winkler;

E.  mając na uwadze, że postępowanie karne nie dotyczy opinii wyrażonych lub głosów oddanych w ramach wykonywania obowiązków posła do Parlamentu Europejskiego w rozumieniu art. 8 Protokołu nr 7 w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej;

F.  mając na uwadze, że w świetle informacji zgromadzonych przez komisję nie ma podstaw do stwierdzenia, że postępowanie karne wszczęto z zamiarem zaszkodzenia politycznej działalności posła (fumus persecutionis);

G.  mając na uwadze, że w związku z tym zarzucane przestępstwo nie ma związku z pełnioną przez Hermanna Winklera funkcją posła do Parlamentu Europejskiego;

H.  mając na uwadze, że w tej sytuacji wskazane jest uchylenie immunitetu parlamentarnego,

1.  postanawia uchylić immunitet Hermanna Winklera;

2.  zobowiązuje przewodniczącego do natychmiastowego przekazania niniejszej decyzji wraz ze sprawozdaniem właściwej komisji odpowiednim władzom niemieckim i Hermannowi Winklerowi.

(1) Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 maja 1964 r., Wagner/Fohrmann i Krier, 101/63, ECLI:EU:C:1964:28; wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 lipca 1986 r., Wybot/Faure i inni, 149/85, ECLI:EU:C:1986:310; wyrok Sądu z dnia 15 października 2008 r., Mote/Parlament, T-345/05, ECLI:EU:T:2008:440; wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 21 października 2008 r., Marra/De Gregorio i Clemente, C-200/07 i C-201/07, ECLI:EU:C:2008:579; wyrok Sądu z dnia 19 marca 2010 r., Gollnisch/Parlament, T-42/06, ECLI:EU:T:2010:102; wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 6 września 2011 r., Patriciello, C-163/10, ECLI: EU:C:2011:543; wyrok Sądu z dnia 17 stycznia 2013 r., Gollnisch/Parlament, T-346/11 i T-347/11, ECLI:EU:T:2013:23.


Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawie morza: aspekty związane z rybołówstwem
PDF 362kWORD 111k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 kwietnia 2016 r. w sprawie aspektów związanych z rybołówstwem w ramach międzynarodowego porozumienia w sprawie morskiej różnorodności biologicznej na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową, Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawie morza (2015/2109(INI))
P8_TA(2016)0100A8-0042/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając Konwencję Narodów Zjednoczonych o prawie morza (UNCLOS) oraz dwa porozumienia wykonawcze do niej: Porozumienie w sprawie wykonania postanowień części XI oraz Porozumienie w sprawie wykonania postanowień Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza (UNFSA),

–  uwzględniając rezolucję Zgromadzenia Ogólnego ONZ w sprawie opracowania prawnie wiążącego międzynarodowego instrumentu na podstawie Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza, dotyczącego ochrony i zrównoważonego wykorzystywania morskiej różnorodności biologicznej na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową,

–  uwzględniając dokument końcowy Konferencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zrównoważonego Rozwoju, która odbyła się w Rio de Janeiro w 2012 r., pt. „Przyszłość, jakiej chcemy”,

–  uwzględniając sprawozdania nieformalnej otwartej grupy roboczej ad hoc ONZ,

–  uwzględniając Konwencję o różnorodności biologicznej (CBD) oraz cele z Aichi dotyczące różnorodności biologicznej, przyjęte przez strony CBD, w szczególności cele nr 6, 10 i 11,

–  uwzględniając opublikowane w 2009 r. naukowe kryteria i wytyczne dla Azorów służące identyfikacji obszarów morskich istotnych pod względem ekologicznym lub biologicznym oraz wyznaczeniu reprezentatywnych sieci morskich obszarów chronionych na oceanicznych wodach otwartych i w siedliskach głębinowych w ramach CBD,

–  uwzględniając przewidziany w Konwencji o różnorodności biologicznej proces opisu obszarów morskich istotnych pod względem ekologicznym lub biologicznym, który już doprowadził do opisania 204 obszarów spełniających kryteria, przy czym wiele z tych obszarów znajduje się poza jurysdykcją krajową,

–  uwzględniając, że choć opisano obszary morskie istotne pod względem ekologicznym lub biologicznym położone w południowej części Oceanu Indyjskiego, w strefie tropikalnej i umiarkowanej Pacyfiku, w północnej części Pacyfiku, w południowo-wschodniej części Atlantyku, w Arktyce, w północno-zachodniej części Atlantyku, na Morzu Śródziemnym, w południowo-zachodniej części Pacyfiku, w szeroko pojętym regionie Karaibów oraz w środkowo-zachodniej części Atlantyku, inne regiony nie zostały jeszcze uwzględnione,

–  uwzględniając Deklarację z Rio w sprawie środowiska i rozwoju, Agendę 21, program na rzecz dalszego wdrażania Agendy 21, plan realizacji postanowień Światowego Szczytu w sprawie Zrównoważonego Rozwoju (Deklaracja z Johannesburga w sprawie zrównoważonego rozwoju i plan realizacji),

–  uwzględniając Kodeks odpowiedzialnego rybołówstwa Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) przyjęty na konferencji FAO w październiku 1995 r. oraz instrumenty z nim powiązane, w szczególności Porozumienie o wspieraniu przestrzegania przez statki rybackie międzynarodowych środków ochrony i zarządzania na pełnym morzu z 1995 r.,

–  uwzględniając program działań na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030 ONZ (UNGA A/RES/70/1 przyjęty w 2015 r.) oraz cel zrównoważonego rozwoju nr 14 dotyczący ochrony i zrównoważonego wykorzystywania oceanów, mórz i zasobów morskich z myślą o zrównoważonym rozwoju,

–  uwzględniając cel 14. programu działań ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju,

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Rybołówstwa (A8-0042/2016),

A.  mając na uwadze, że morza zajmują 71% powierzchni Ziemi i zawierają 97% zasobów wodnych naszej planety; mając na uwadze, że morza stanowią środowisko życia znacznej części światowej różnorodności biologicznej, której w znacznej mierze dotychczas nie zbadano;

B.  mając na uwadze, że szacunkowo 64% mórz, a zwłaszcza morza pełne i głębokie dno morza, to obszary znajdujące się poza jurysdykcją państw i podlegające prawu międzynarodowemu;

C.  mając na uwadze, że oceany spełniają nieodzowną rolę w wielu systemach Ziemi, w tym w odniesieniu do klimatu i pogody, oraz są miejscem, w którym człowiek prowadzi różnorodne działania w dziedzinach takich jak rybołówstwo, energetyka, transport i handel;

D.  mając na uwadze, że mniej niż 1% obszarów znajdujących się poza jurysdykcją krajową jest chronionych dzięki ustanowieniu morskich obszarów chronionych, natomiast większość regionów oceanicznych nie jest objęta żadnymi ramami zarządzania, z których wynikałby mandat prawny do ustanawiania chronionych obszarów morskich;

E.  mając na uwadze, że zachowanie i ochrona morskiej różnorodności biologicznej to zbiorowy obowiązek całej ludzkości i tak też należy je traktować;

F.  mając na uwadze, że utrzymanie zdrowych siedlisk morskich oraz zrównoważonych stad ryb ma podstawowe znaczenie dla zrównoważonego charakteru rybołówstwa w długoterminowej perspektywie;

G.  mając na uwadze, że w 2014 r. chronione ekosystemy obejmowały 15,2 % lądów i jedynie 8,4 % obszarów morskich na świecie;

H.  mając na uwadze, że zmiany klimatu i zakwaszanie jedynie nasilają negatywne skutki powodowane przełowieniem, zanieczyszczeniem, odpadami morskimi oraz niszczeniem siedlisk i ekosystemów morskich;

I.  mając na uwadze, że w dokumencie końcowym Konferencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zrównoważonego Rozwoju (Rio de Janeiro, 2012 r.) pt. „Przyszłość, jakiej chcemy” podkreślono, że ochrona i zagospodarowanie zasobów naturalnych stanowiących podstawę rozwoju gospodarczego i społecznego jest nadrzędnym celem i istotnym wymogiem zrównoważonego rozwoju;

J.  mając na uwadze, że morza i oceny mają potencjał, by zapewnić „niebieski” wzrost, którego dotychczas w znacznej mierze nie wykorzystano, w tym m.in. w obszarze energii ze źródeł odnawialnych i wyrobów farmaceutycznych, i który można również potraktować jako realną ścieżkę wzrostu dla obecnych krajów rozwijających się; mając na uwadze, że warunkiem wstępnym rozwoju gospodarki morskiej i jej potencjału pod względem „niebieskiego” wzrostu jest rozwój wiedzy na temat gatunków morskich i środowiska morskiego, batymetrii i kartografii wrażliwych ekosystemów morskich;

K.  mając na uwadze, że ochrona morskiej różnorodności biologicznej i jej zrównoważone wykorzystywanie bezpośrednio wiążą się z długoterminowym zrównoważonym rozwojem i w związku z tym są istotne z punktu widzenia społecznego, gospodarczego i środowiskowego dla wszystkich państw i terytoriów;

L.  mając na uwadze, że istniejące odpowiednie ramy prawne regulujące obszary znajdujące się poza jurysdykcją krajową, które opracowano ponad 30 lat temu i które opierają się na doktrynie wolności morza pełnego, wymagają dopracowania, by móc skutecznie wspierać ochronę i zrównoważone wykorzystanie morskiej różnorodności biologicznej na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją poszczególnych państw;

M.  mając na uwadze, że działania prowadzone w środowisku morskim nasiliły się w ostatnich dziesięcioleciach; mając na uwadze, że zdajemy sobie sprawę z dynamiki powiązań między różnymi działaniami prowadzonymi na pełnym morzu oraz ze sposobu, w jaki wpływają one na morską różnorodność biologiczną;

N.  mając na uwadze, że zdajemy sobie sprawę z interakcji i łącznych skutków różnych działań prowadzonych na pełnym morzu, a także mając na uwadze, że wywierają one wpływ na morską różnorodność biologiczną;

O.  mając na uwadze, że w 2004 r. Zgromadzenie Ogólne ONZ powołało nieformalną otwartą grupę roboczą ad hoc w celu zbadania i przeanalizowania problematyki ochrony i zrównoważonego wykorzystania morskiej różnorodności biologicznej na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową;

P.  mając na uwadze, że w 2011 r. ta grupa robocza zaleciła, aby zainicjować proces, w ramach którego zidentyfikowano by luki i możliwości poczynienia postępu, w tym poprzez ewentualne opracowanie wielostronnego porozumienia na mocy UNCLOS, oraz aby proces ten dotyczył całościowo morskich zasobów genetycznych (z uwzględnieniem kwestii dotyczących podziału korzyści), środków takich jak narzędzia zarządzania odnoszące się do poszczególnych obszarów (w tym morskich obszarów chronionych), procesów oceny oddziaływania na środowisko, budowy potencjału i transferu technologii morskich;

Q.  mając na uwadze, że w podsumowaniu prac grupy roboczej z 2011 r. przedstawionym przez jej współprzewodniczących przyznano, że istnieje rozziew między naukowym procesem służącym opisaniu obszarów istotnych pod względem ekologicznym i biologicznym a faktyczną identyfikacją/faktycznym wyznaczaniem tych obszarów, gdyż żadne forum globalne nie miało wówczas oficjalnego mandatu, a w przypadku istniejących forów regionalnych i sektorowych pojawiały się problemy związane z legitymacją do prowadzenia takich działań;

R.  mając na uwadze, że w podsumowaniu prac grupy roboczej z 2011 r. przedstawionym przez jej współprzewodniczących powszechnie uznano ograniczenia i niedociągnięcia wynikające ze stanu faktycznego;

S.  mając na uwadze, że w dokumencie przedstawiającym wyniki konferencji Rio+20 z czerwca 2012 r. szefowie państw i rządów zobowiązali się zająć – w trybie pilnym i opierając się na pracach grupy roboczej oraz przed 69. sesją Zgromadzenia Ogólnego ONZ – kwestią ochrony i zrównoważonego wykorzystania morskiej różnorodności biologicznej na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową, w tym poprzez podjęcie decyzji w sprawie opracowania instrumentu międzynarodowego na mocy Konwencji o prawie morza;

T.  mając na uwadze, że rybołówstwo – samo w sobie oraz w powiązaniu ze zmianą klimatu, zanieczyszczeniem mórz lub inną działalnością człowieka na morzu – wywiera znaczny wpływ na morską biomasę i morską różnorodność biologiczną, a zatem wpływ rybołówstwa na morską różnorodność biologiczną na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową należy kompleksowo objąć wszystkimi środkami z zakresu ochrony zasobów morskich i gospodarowania nimi, aby uniknąć tego wpływu lub go zminimalizować; mając również na uwadze, że rybołówstwo nie jest jedynym czynnikiem, którego źródłem jest działalność człowieka, przyczyniającym się do wymierania zasobów oceanicznych i nie powinno być jedynym obiektem działań międzynarodowych;

U.  mając na uwadze, że innymi czynnikami wymierania zasobów rybnych są obecnie między innymi wydobycie minerałów, odwierty energetyczne, wykorzystanie przestrzeni na lądzie przez platformy miejskie, a także że przyszły rozwój gospodarki morskiej może spowodować pojawienie się nieprzewidywanych czynników wymierania, wobec których należy zachować czujność;

V.  mając na uwadze, że różnorodność biologiczna mórz została już znacznie zubożona; mając na uwadze, że istnieje bezpośredni związek między zachowaniem zdolności połowowych dla przyszłych pokoleń a ochroną różnorodności biologicznej mórz oraz zachowaniem ekosystemów morskich;

W.  mając na uwadze, że techniki selektywnych i zrównoważonych połowów są narzędziem niezbędnym do trwałego zarządzania zasobami rybnymi oraz do ograniczenia do minimum przypadkowych połowów, a w konsekwencji do zachowania różnorodności biologicznej mórz;

X.  mając na uwadze, że koordynacja działań i konsultacje między wszystkimi podmiotami zaangażowanymi w działalność na morzu jest niezbędna, by zapewnić ochronę morskiej różnorodności biologicznej oraz zrównoważone wykorzystywanie zasobów;

Y.  mając na uwadze, że europejskie regiony najbardziej oddalone cechuje z natury szczególne położenie geograficzne, a czasem geopolityczne, i że są one objęte specjalnymi mechanizmami współpracy regionalnej;

Z.  mając na uwadze, że połowy stanowią bardzo ważną działalność, która prowadzona jest zarówno na obszarach podlegających jurysdykcji krajowej, jak i poza obszarami podlegającymi takiej jurysdykcji;

AA.  mając na uwadze, że Unia ogrywa kluczową rolę w globalnym zarządzaniu morzami i oceanami oraz posiada duży wpływ na arenie międzynarodowej w dziedzinie rybołówstwa, między innymi w związku z faktem, że uczestniczy w 17 regionalnych organizacjach ds. zarządzania rybołówstwem (RFMO); mając na uwadze, że pierwszoplanowa rola oznacza, iż Unia jest odpowiedzialna za przyjmowanie proaktywnej polityki w dziedzinie zachowania różnorodności biologicznej w morzach w skali ogólnoświatowej;

AB.  mając na uwadze, że UNFSA, która określa prawa i obowiązki państw-stron w odniesieniu do ochrony międzystrefowych zasobów rybnych i zasobów rybnych masowo migrujących i zarządzania nimi, stanowi kompleksowy i perspektywiczny dokument, którego nie należy zmieniać, osłabiać lub pomniejszać i którego pełne wdrożenie należy zapewnić w drodze mechanizmów zacieśnionej współpracy, które należy ustanowić w tym nowym międzynarodowym instrumencie;

AC.  mając na uwadze, że należy wyciągnąć wnioski z ostatnich nieporozumień między UE a Wyspami Owczymi i Islandią, aby umożliwić zrównoważone zarządzanie zasobami w skali ogólnoświatowej;

AD.  mając na uwadze, że każde państwo ma prawo korzystać z ochrony i zrównoważonego wykorzystywania swoich zasobów, jak przewidziano w UNCLOS;

AE.  mając na uwadze, że uznajemy spoczywający na poszczególnych państwach obowiązek ochrony i zachowania środowiska morskiego, w tym ochrony rzadkich i wrażliwych ekosystemów oraz siedlisk gatunków i innych form życia morskiego wrażliwych, coraz rzadziej występujących, zagrożonych, w tym wyginięciem;

AF.  mając na uwadze, że UNFSA zapewnia ramy regulujące stosowanie podejścia ostrożnościowego oraz opartych na ekosystemie podejść do zarządzania zasobami rybnymi, środki ochrony międzystrefowych zasobów rybnych i zasobów rybnych masowo migrujących i zarządzania nimi, współpracę międzynarodową w ramach prac prowadzonych na forum regionalnych i subregionalnych organizacji ds. zarządzania rybołówstwem oraz mechanizmów zarządzania rybołówstwem; mając na uwadze, że należy udoskonalić proces skutecznego wdrażania tej konwencji;

AG.  mając na uwadze, że w rezolucjach Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 61/105 i 64/72 wezwano państwa i RFMO do przyjęcia szeregu środków mających na celu zapewnienie skutecznej ochrony zasobów głębinowych oraz zapobieżenie znaczącemu niekorzystnemu oddziaływaniu połowów dennych na wrażliwe ekosystemy morskie na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową;

AH.  mając na uwadze, że uznajmy i popieramy prawa i szczególne wymagania krajów rozwijających się w kontekście budowy potencjału, aby umożliwić im czerpanie korzyści z ochrony i zrównoważonego wykorzystywania zasobów, a także z międzystrefowych zasobów rybnych i zasobów rybnych masowo migrujących;

AI.  mając na uwadze, że w ramach działań podejmowanych w kontekście tzw. „procesu z Kobe” doceniono wysiłki podjęte już przez RFMO, które zarządzają zasobami tuńczyka i które przeprowadziły niezależny przegląd skuteczności działania, i wezwano te RFMO do regularnego przeprowadzania tego rodzaju przeglądów i podawania ich wyników do wiadomości publicznej oraz pełnego wdrażania wynikających z nich zaleceń; mając na uwadze, że takie instancje jak Zgromadzenie Ogólne ONZ i Komitet FAO ds. Rybołówstwa również wzywały pozostałe RFMO do podjęcia podobnych działań, oraz mając na uwadze, że przeprowadzono takie przeglądy;

AJ.  mając na uwadze, że istnieją RFMO, a niektóre z nich podejmują działania z myślą o ustanowieniu morskich obszarów chronionych w celu ochrony zasobów rybnych i ich odbudowy do zrównoważonego poziomu;

AK.  mając na uwadze, że Konwencja o różnorodności biologicznej ułatwiła zorganizowanie serii warsztatów poświęconych opisaniu obszarów morskich istotnych pod względem ekologicznym lub biologicznym, w tym znajdujących się poza jurysdykcją krajową, a wyniki tych warsztatów są obecnie powszechnie dostępne na stronie internetowej poświęconej tej konwencji na potrzeby konsultacji w kontekście gospodarowania zasobami;

AL.  mając na uwadze, że potrzeba gromadzenia i wymiany danych ma podstawowe znaczenie dla podejmowania decyzji w dobrej wierze i na podstawie najlepszych dostępnych opinii naukowych;

AM.  mając na uwadze, że problemy w środowisku powodowane zanieczyszczeniem mórz odpadami plastikowymi stanowią bezpośrednie zagrożenie dla różnorodności gatunków morskich, a zakres i środki zwalczania tego problemu są dotychczas niewystarczająco zbadane, natomiast przezwyciężenie go może okazać się szansą gospodarczą;

AN.  mając na uwadze, że w swoim dokumencie z dnia 23 stycznia 2015 r. grupa robocza podkreśliła konieczność wprowadzenia kompleksowego ogólnoświatowego systemu w celu lepszego uregulowania kwestii ochrony morskiej różnorodności biologicznej i gospodarowania nią na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową;

AO.  mając na uwadze, że UE aktywnie rozwija i wspiera najlepsze praktyki zmierzające do osiągnięcia zrównoważonego poziomu wykorzystania zasobów rybnych, a poprzez swoje programy, takie jak „Horyzont 2020”, wspiera i finansuje gromadzenie danych, badania naukowe i zrównoważony rozwój;

AP.  mając na uwadze, że w dniu 23 stycznia 2015 r. grupa robocza wyraziła poparcie dla zalecenia przewidującego opracowanie prawnie wiążącego międzynarodowego instrumentu na podstawie wspomnianej konwencji;

AQ.  mając na uwadze, że w dniu 19 czerwca 2015 r. Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło rezolucję w sprawie opracowania prawnie wiążącego międzynarodowego instrumentu na podstawie UNCLOS, dotyczącego ochrony i zrównoważonego wykorzystywania morskiej różnorodności biologicznej na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową;

1.  z zadowoleniem przyjmuje decyzję podjętą przez Zgromadzenie Ogólne ONZ, aby opracować międzynarodowy prawnie wiążący instrument w oparciu o UNCLOS, dotyczący ochrony i zrównoważonego wykorzystywania morskiej różnorodności biologicznej na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową między innymi w celu usunięcia obecnych niedociągnięć; podkreśla, że proces ten nie może osłabiać istniejących odpowiednich instrumentów i przepisów ramowych, ani właściwych organów globalnych, regionalnych i sektorowych (np. RFMO); podkreśla znaczenie szybkich, lecz uważnych postępów w opracowaniu tego nowego instrumentu oraz osiągnięcia celu, jakim jest ukończenie jego redagowania pod koniec 2017 r.;

2.  zwraca uwagę na wizję zawartą w UNCLOS, szanse stwarzane przez tę konwencję i jej skutki dla dobrych stosunków między państwami i dla zrównoważonej eksploatacji zasobów, uznając jednocześnie, że nowe rodzaje presji i nowe szanse wymagają poczynienia dostosowań;

3.  podkreśla znaczenie ochrony i zrównoważonego wykorzystywania oceanów i mórz oraz ich zasobów; wzywa UE i społeczność międzynarodową do promowania idei ochrony i zrównoważonego wykorzystywania różnorodności biologicznej mórz poprzez wdrażanie stosownych środków, w tym m.in. nowoczesnych i zrównoważonych koncepcji zarządzania ekosystemami, zasad zarządzania oceanami, zarządzania eksploatacją zasobów morskich (wydobywanie minerałów, odwierty energetyczne itp.) oraz rybołówstwem, obejmujących zarządzanie morskie w oparciu o dane naukowe, przywracanie i utrzymywanie stad na poziomie umożliwiającym zapewnienie maksymalnych podtrzymywalnych połowów, oparte na ekosystemie zarządzanie morską różnorodnością biologiczną i jej ochronę, egzekwowanie obowiązujących przepisów oraz stosowanie podejścia ostrożnościowego;

4.  podkreśla, że aby stawić czoła presji wywieranej na różnorodność biologiczną w perspektywie 2020 r., trzeba będzie położyć nacisk w państwach członkowskich na inicjatywy mające na celu realizację planów zarządzania, monitorowanie stosowania norm, pogłębienie podstaw wiedzy oraz koordynację informacji na temat morskiej różnorodności biologicznej;

5.  dostrzega i wspiera pozytywną i wiodącą rolę odgrywaną przez UE i Komisję, uwzględniając pozycję unijnej branży rybackiej i unijnego rynku rybnego jako ważnego gracza w tym obszarze oraz mając na uwadze, że europejska polityka rybołówstwa jest ukierunkowana na zapewnienie równowagi;

6.  uznaje istotną rolę, jaką UE pełni w zapewnianiu zrównoważonego zarządzania żywymi zasobami morskimi, zwłaszcza w kontekście walki z nielegalnymi, niezgłaszanymi i nieuregulowanymi połowami; podkreśla, że nielegalne, niezgłaszane i nieuregulowane połowy ze swej natury zagrażają różnorodności biologicznej mórz i poważnie utrudniają zachowanie ekosystemów morskich; przypomina, że Unia uczyniła ze zwalczania nielegalnych, niezgłaszanych i nieregulowanych połowów priorytet oraz że współpraca międzynarodowa jest kluczowa do tego, by walka ta przyniosła efekty; zachęca FAO i RFMO do nasilenia starań, by usprawnić wielostronną współpracę;

7.  podkreśla, że etykietowanie ekologiczne odgrywa pozytywną rolę w sektorze produktów morskich, gdyż umożliwia konsumentom wnoszenie – poprzez świadomy wybór – wkładu w zapewnianie trwałości zasobów oraz w zachowanie różnorodności biologicznej mórz;

8.  zachęca Komisję do dalszego promowania i koordynowania działań oraz zadbania o to, by wpływ działalności człowieka, w tym wpływ rybołówstwa i wszelkich innych form eksploatacji dna morskiego i oceanów, na różnorodność biologiczną na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową został skutecznie uregulowany w kontekście tego nowego porozumienia międzynarodowego; zauważa w związku z tym potrzebę dalszego wspierania procesu egzekwowania obowiązujących przepisów i opracowania narzędzi zarządzania niezbędnych do zapewnienia ich spójności i konsekwencji w ich stosowaniu;

9.  zachęca RFMO do dopilnowania, by ich zalecenia były w pełni wdrażane, oraz do dalszego przeprowadzania regularnej niezależnej oceny i zapewnienia należytego wdrażania dokonanych ustaleń;

10.  wzywa Komisję do wspierania i propagowania całościowego i kompleksowego podejścia w odniesieniu do morskich obszarów chronionych, ponieważ faktyczna koordynacja działań służących ochronie zasobów i współpraca w tym zakresie jest możliwa tylko przy udziale jak najszerszego grona zainteresowanych podmiotów zaangażowanych we wszelkiego rodzaju działalność prowadzoną przez człowieka na morzach i oceanach;

11.  zachęca i wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby wspierały wyznaczanie i wdrażanie obszarów morskich istotnych pod względem ekologicznym lub biologicznym na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową;

12.  apeluje do Komisji o współpracę z wszystkimi zainteresowanymi podmiotami z myślą o dalszym wspieraniu i propagowaniu – w kontekście nowego porozumienia międzynarodowego na mocy UNCLOS – utworzenia instytucjonalnego mechanizmu służącego określaniu, zarządzaniu i ustanawianiu koniecznych przepisów dotyczących monitorowania i egzekwowania połączonych, spójnych, realnych i reprezentatywnych sieci morskich obszarów chronionych jako ważnego narzędzia zapewniającego łączność ekologiczną i biologiczną;

13.  zwraca się do Komisji o opracowanie wyczerpujących danych na temat różnorodności biologicznej w regionalnych morzach europejskich; uważa, że gromadzenie takich danych to działanie konieczne, ponieważ 80% gatunków i siedlisk uwzględnionych w dyrektywie ramowej dotyczącej strategii dla środowiska morskiego sklasyfikowano jako nieznane;

14.  postuluje, by UE przyjęła czołową rolę w zwalczaniu zanieczyszczenia mórz odpadami plastikowymi oraz by związane z tym badania były wspierane w ramach „niebieskiej” gospodarki;

15.  podkreśla, że ta nowa umowa międzynarodowa powinna zagwarantować równe warunki działania wszystkim zainteresowanym podmiotom; uważa, że nowa umowa międzynarodowa powinna ponadto brać pod uwagę specyficzne potrzeby krajów rozwijających się, w szczególności małych państw wyspiarskich, w zakresie wzmocnienia zdolności niezbędnych do wypełnienia celów wyznaczonych przez społeczność międzynarodową, a dotyczących między innymi morskich obszarów chronionych;

16.  apeluje do Komisji o promowanie ściślejszej współpracy, koordynacji, przejrzystości i rozliczalności wszystkich zainteresowanych podmiotów, w tym w kontekście relacji między nowymi wynegocjowanymi instrumentami, istniejącymi instrumentami UNFSA i FAO, RFMO i innymi organami sektorowymi, jak m.in. Międzynarodowa Organizacja Dna Morskiego i Międzynarodowa Organizacja Morska;

17.  wzywa ONZ do współpracy z państwami w celu skuteczniejszego wdrożenia istniejących przepisów, a w razie konieczności do sformułowania dodatkowych zasad, które mogłyby pośrednio przyczyniać się do ochrony różnorodności biologicznej na otwartym morzu i poprawy warunków socjalnych, bezpieczeństwa i warunków monitorowania, m.in. poprzez stworzenie narzędzi do zarządzania w skali globalnej, tzn. scentralizowanego instrumentu na potrzeby rejestracji statków, takiego jak światowy rejestr statków rybackich opracowywany pod kierownictwem FAO, unikając jednak zwiększania biurokracji dla rybaków;

18.  podkreśla, że wpływ rybołówstwa na morską różnorodność biologiczną na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową będzie musiał wchodzić w zakres mandatu RFMO;

19.  apeluje do Komisji i państw członkowskich o wspieranie i propagowanie – w ramach mandatu przyznanego na mocy nowego porozumienia międzynarodowego na podstawie UNCLOS – utworzenia instytucjonalnego mechanizmu służącego wdrożeniu uprzedniej oceny oddziaływania na środowisko w przypadku działalności o potencjalnie znacznym oddziaływaniu na środowisko morskie, zgodnie z art. 206 UNCLOS, w tym w przypadku eksploatacji zasobów morza, w oparciu w miarę możliwości o solidne podstawy naukowe, oraz podkreśla konieczność objęcia tego rodzaju działalności dokładnym monitoringiem środowiskowym i społeczno-gospodarczym;

20.  zwraca się do Komisji Europejskiej, by w ramach nowej umowy międzynarodowej dążyła do uznania szkód ekologicznych na morzach oraz zidentyfikowania łańcucha podmiotów odpowiedzialnych za te szkody;

21.  apeluje do Komisji, aby wezwała państwa, które jeszcze tego nie uczyniły, do ratyfikowania konwencji UNCLOS lub do przystąpienia do niej;

22.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Zgromadzeniu Ogólnemu Narodów Zjednoczonych, a także komisji przygotowawczej odpowiedzialnej za opracowanie tekstu przyszłej umowy międzynarodowej.


Zwierzęta hodowlane i ich materiał biologiczny wykorzystywany do rozrodu ***I
PDF 402kWORD 97k
Rezolucja
Tekst
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 12 kwietnia 2016 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zootechnicznych i genealogicznych warunków dotyczących handlu zwierzętami hodowlanymi i ich materiałem biologicznym wykorzystywanym do rozrodu oraz ich przywozu do Unii (COM(2014)0005 – C7-0032/2014 – 2014/0032(COD))
P8_TA(2016)0101A8-0288/2015

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2014)0005 - 2014/0032(COD)),

–  uwzględniając wniosek Komisji przedłożony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2014)00042014/0033(COD)),

–  uwzględniając art. 294 ust. 2, art. 42 i art. 43 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C7-0032/2014),

–  uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 25 marca 2014 r.(1),

–  po konsultacji z Komitetem Regionów,

–  uwzględniając zobowiązanie przedstawiciela Rady, przekazane pismem z dnia 18 grudnia 2015 r., do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu Europejskiego, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 59 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz opinię Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności (A8-0288/2015),

1.  przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu;

2.  uważa, że ponieważ treść wniosku Komisji COM(2014)0004 została włączona do niniejszego stanowiska, procedura ustawodawcza 2014/0033(COD) stała się nieważna;

3.  zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli uzna ona za stosowne wprowadzenie znaczących zmian do swojego wniosku lub zastąpienie go innym tekstem;

4.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 12 kwietnia 2016 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/... w sprawie zootechnicznych i genealogicznych warunków dotyczących hodowli zwierząt hodowlanych czystorasowych i mieszańców świni, handlu nimi i wprowadzania ich na terytorium Unii oraz handlu ich materiałem biologicznym wykorzystywanym do rozrodu i jego wprowadzania na terytorium Unii oraz zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 652/2014, dyrektywy Rady 89/608/EWG i 90/425/EWG i uchylającego niektóre akty w dziedzinie hodowli zwierząt („rozporządzenie w sprawie hodowli zwierząt”)

(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, rozporządzenia (UE) 2016/1012.)

(1) Dz.U. C 226 z 16.7.2014, s. 70.


Sytuacja na Morzu Śródziemnym i potrzeba całościowego podejścia UE do problematyki migracji
PDF 569kWORD 256k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 kwietnia 2016 r. w sprawie sytuacji na Morzu Śródziemnym i potrzeby całościowego podejścia UE do problematyki migracji (2015/2095(INI))
P8_TA(2016)0102A8-0066/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając konwencję genewską z 1951 r. oraz dodatkowe protokoły do niej, a w szczególności zasadę non-refoulement,

–  uwzględniając europejską Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności,

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka z 1948 r.,

–  uwzględniając Konwencję ONZ o prawach dziecka z 1989 r. oraz rezolucję Parlamentu Europejskiego z dnia 27 listopada 2014 r. w sprawie 25. rocznicy przyjęcia Konwencji ONZ o prawach dziecka(1),

–  uwzględniając Konwencję Narodów Zjednoczonych o prawie morza z 1982 r., Międzynarodową konwencję o bezpieczeństwie życia na morzu z 1974 r. oraz Międzynarodową konwencję o poszukiwaniu i ratownictwie morskim z 1979 r. z późniejszymi zmianami,

–  uwzględniając Międzynarodową konwencję z 1990 r. o ochronie praw wszystkich pracowników migrujących i członków ich rodzin,

–  uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej,

–  uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „Plan działania w zakresie małoletnich bez opieki (2010–2014)” (COM(2010)0213) oraz rezolucję Parlamentu Europejskiego z dnia 12 września 2013 r. w sprawie problemu pozostawianych bez opieki małoletnich w UE(2),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 29 kwietnia 2015 r. w sprawie ostatnich tragicznych wydarzeń na Morzu Śródziemnym oraz polityki UE w zakresie migracji i azylu(3),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 września 2015 r. w sprawie migracji i uchodźców w Europie(4),

–  uwzględniając debaty zorganizowane przez Komisję Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych PE w 2015 r.: w dniu 14 kwietnia w obecności komisarza Dimitrisa Avramopoulosa, w dniu 6 maja na temat solidarności i sprawiedliwego podziału odpowiedzialności, w tym zobowiązań w zakresie akcji poszukiwawczo-ratowniczych, w dniu 26 maja na temat strategii współpracy z państwami trzecimi, w dniu 4 czerwca na temat stworzenia bezpiecznych i legalnych dróg dostępu do UE dla osób ubiegających się o azyl i uchodźców, a także wdrożenia wspólnego europejskiego systemu azylowego, w dniu 25 czerwca na temat walki z przemytem i wyzyskiem migrantów o nieuregulowanym statusie oraz handlem nimi, stworzenia odpowiednich legalnych kanałów migracji ekonomicznej, zarządzania granicami oraz polityki wizowej, w dniu 2 lipca na temat wykorzystania funduszy przeznaczonych na sprawy wewnętrzne w kontekście migracji i rozwoju, w dniu 6 lipca na temat pierwszego pakietu wniosków Komisji w sprawie Europejskiego programu w zakresie migracji oraz solidarności i sprawiedliwego podziału odpowiedzialności, w tym zobowiązań w zakresie akcji poszukiwawczo-ratowniczych oraz stworzenia bezpiecznych i legalnych dróg dostępu do UE dla osób ubiegających się o azyl i uchodźców, w dniu 16 lipca w obecności ekspertów na temat unijnych funduszy na rzecz polityki migracyjnej, strategii politycznych, praktyk i danych dotyczących małoletnich pozbawionych opieki w państwach członkowskich UE i w Norwegii, współpracy UE z państwami trzecimi w zakresie migracji oraz poszukiwania nowych sposobów prawnego uregulowania migracji ekonomicznej, w dniu 22 września na temat drugiego pakietu wniosków Komisji w sprawie Europejskiego programu w zakresie migracji, w dniu 23 września z parlamentami narodowymi na temat podejścia „Hotspot” oraz rozwiązania problemu migracji na szczeblu krajowym i lokalnym, w dniu 19 października na temat walki z przemytem i wyzyskiem migrantów o nieuregulowanym statusie oraz handlem nimi, w dniu 10 listopada na temat komunikatu Komisji zatytułowanego „Zarządzanie kryzysem związanym z uchodźcami: stan realizacji działań priorytetowych w ramach Europejskiego programu w zakresie migracji” (COM(2015)0510), w dniu 19 listopada na temat wewnętrznego i zewnętrznego finansowania ze środków UE w zakresie unijnej polityki migracyjnej i azylowej, w dniu 10 grudnia na temat współpracy UE z państwami trzecimi w zakresie migracji, w dniu 21 grudnia na temat zarządzania granicami i polityki wizowej, skutecznego wdrożenia wspólnego europejskiego systemu azylowego oraz rozwijania odpowiednich legalnych kanałów migracji ekonomicznej,

–  uwzględniając debaty przeprowadzone podczas wspólnego posiedzenia Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych oraz Komisji Rozwoju w dniu 1 kwietnia 2015 r. na temat związku między migracją a rozwojem, a także podczas wspólnego posiedzenia Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, Komisji Spraw Zagranicznych oraz Podkomisji Praw Człowieka w dniu 15 września 2015 r. na temat przestrzegania praw człowieka w kontekście przepływów migracyjnych w regionie Morza Śródziemnego,

–  uwzględniając sprawozdania Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych z wizyty jej delegacji na Lampedusie we wrześniu 2015 r. w sprawie akcji poszukiwawczo-ratowniczych, a także z wizyty w Tunezji w październiku 2015 r. w sprawie współpracy z państwami trzecimi w zakresie migracji, azylu i kontroli granicznej, a także uwzględniając sprawozdanie Komisji Budżetowej i Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych z wizyty wspólnej delegacji tych komisji na Sycylii w lipcu 2015 r. w sprawie sposobów przeciwdziałania presji migracyjnej w tym regionie, w tym przede wszystkim z perspektywy budżetowej,

–  uwzględniając dziesięciopunktowy plan działania w sprawie migracji opracowany przez Komisję i zaprezentowany na wspólnym posiedzeniu Rady do Spraw Zagranicznych i Rady do Spraw Wewnętrznych w Luksemburgu w dniu 20 kwietnia 2015 r.,

–  uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „Europejski program w zakresie migracji” (COM(2015)0240),

–  uwzględniając decyzję Rady (WPZiB) 2015/778 z dnia 18 maja 2015 r. w sprawie operacji wojskowej Unii Europejskiej w południowym rejonie środkowej części Morza Śródziemnego,

–  uwzględniając decyzję w sprawie rozpoczęcia drugiej fazy operacji EUNAVFOR Med („operacja Sophia”), podjętą przez ambasadorów UE w ramach Komitetu Politycznego i Bezpieczeństwa(5), a także uwzględniając operacje prowadzone przez NATO na Morzu Egejskim,

–  uwzględniając rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2240 (2015) z dnia 9 października 2015 r.,

–  uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „Unijny plan działania na rzecz zwalczania przemytu migrantów na lata 2015–2020” (COM(2015)0285),

–  uwzględniając dokument roboczy służb Komisji w sprawie wykonania rozporządzenia Eurodac w odniesieniu do obowiązku pobierania odcisków palców (SWD(2015)0150),

–  uwzględniając zalecenie Komisji w sprawie europejskiego programu przesiedleń (C(2015)3560) oraz konkluzje przedstawicieli rządów państw członkowskich zebranych w Radzie w sprawie przesiedlenia – za pomocą wielostronnych i krajowych systemów – 20 000 osób wymagających ochrony międzynarodowej, zaprezentowane podczas posiedzenia Rady ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych w dniu 20 lipca 2015 r.,

–  uwzględniając notę wyjaśniającą Komisji w sprawie podejścia „Hotspot”, a także sprawozdania z aktualnej sytuacji w Grecji i we Włoszech z dnia 10 lutego 2016 r. oraz z postępu prac w Grecji z dnia 4 marca 2016 r.,

–  uwzględniając decyzję Rady (UE) 2015/1523 z dnia 14 września 2015 r. ustanawiającą środki tymczasowe w obszarze ochrony międzynarodowej na rzecz Włoch i Grecji,

–  uwzględniając decyzję Rady (UE) 2015/1601 z dnia 22 września 2015 r. ustanawiającą środki tymczasowe w obszarze ochrony międzynarodowej na rzecz Włoch i Grecji,

–  uwzględniając wniosek Komisji dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego kryzysowy mechanizm relokacji i zmieniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (COM(2015)0450),

–  uwzględniając wniosek Komisji dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego unijny wspólny wykaz bezpiecznych krajów pochodzenia do celów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej, oraz zmieniającego dyrektywę 2013/32/UE (COM(2015)0452),

–  uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „Plan działania UE w zakresie powrotów” (COM(2015)0453),

–  uwzględniając zalecenie Komisji wprowadzające wspólny podręcznik dotyczący powrotów do stosowania przez właściwe organy państw członkowskich w trakcie wykonywania zadań związanych z powrotami (C(2015)6250), a także załącznik do tego zalecenia,

–  uwzględniając komunikat Komisji w sprawie zasad udzielania zamówień publicznych w związku z obecnym kryzysem azylowym (COM(2015)0454),

–  uwzględniając wspólny komunikat Komisji i Wysokiej Przedstawiciel zatytułowany „Stawić czoła kryzysowi uchodźczemu w Europie: rola Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych” (JOIN(2015)0040),

–  uwzględniając decyzję Komisji w sprawie utworzenia kryzysowego funduszu powierniczego na rzecz stabilności oraz eliminowania przyczyn migracji nieuregulowanej i wysiedleń w Afryce (C(2015)7293),

–  uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „Zarządzanie kryzysem związanym z uchodźcami: natychmiastowe środki operacyjne, budżetowe i prawne w ramach Europejskiego programu w zakresie migracji” (COM(2015)0490), a także załączniki do tego komunikatu,

–  uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „Zarządzanie kryzysem związanym z uchodźcami: stan realizacji działań priorytetowych w ramach Europejskiego programu w zakresie migracji” (COM(2015)0510), a także załączniki do tego komunikatu,

–  uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „Europejska straż graniczna i przybrzeżna oraz skuteczne zarządzanie granicami zewnętrznymi UE” (COM(2015)0673), wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 2007/2004, rozporządzenie (WE) nr 863/2007 i decyzję Rady 2005/267/WE (COM(2015)0671), wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie europejskiego dokumentu podróży do celów powrotu nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich (COM(2015)0668), wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 562/2006 (WE) w odniesieniu do wzmocnienia kontroli z użyciem odpowiednich baz danych na granicach zewnętrznych (COM(2015)0670), wniosek Komisji dotyczący decyzji Rady ustanawiającej środki tymczasowe w obszarze ochrony międzynarodowej na rzecz Szwecji zgodnie z art. 9 decyzji Rady (UE) 2015/1523 oraz art. 9 decyzji Rady (UE) 2015/1601 ustanawiającymi środki tymczasowe w obszarze ochrony międzynarodowej na rzecz Włoch i Grecji (COM(2015)0677), a także zalecenie Komisji dotyczące programu dobrowolnego przyjmowania, ze względów humanitarnych, uchodźców przebywających w Turcji (C(2015)9490),

–  uwzględniając komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczący stanu realizacji działań priorytetowych w ramach Europejskiego programu w zakresie migracji (COM(2016)0085),

–  uwzględniając zalecenie Komisji skierowane do Republiki Greckiej w sprawie pilnych środków, jakie Grecja powinna podjąć w związku ze wznowieniem przekazywania na mocy rozporządzenia (UE) nr 604/2013 (C(2016)0871),

–  uwzględniając wniosek dotyczący decyzji wykonawczej Rady w sprawie tymczasowego zawieszenia relokacji 30% wnioskodawców przydzielonych Austrii na mocy decyzji Rady (UE) 2015/1601 ustanawiającej środki tymczasowe w obszarze ochrony międzynarodowej na rzecz Włoch i Grecji (COM(2016)0080),

–  uwzględniając komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej i Rady zatytułowany „Przywrócenie strefy Schengen – Plan działania” (COM(2016)0120),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady zatytułowane „Drugie sprawozdanie w sprawie postępów poczynionych przez Turcję w realizacji wymogów planu działania dotyczącego liberalizacji reżimu wizowego” (COM(2016)0140) oraz towarzyszący mu dokument roboczy służb Komisji (SWD(2016)0097),

–  uwzględniając wniosek dotyczący rozporządzenia Rady w sprawie udzielania wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych na terenie Unii (COM(2016)0115) oraz przyszłą zmianę budżetu nr 1/2016 r. w celu stworzenia linii budżetowej dla tego instrumentu,

–  uwzględniając konkluzje przyjęte przez Radę Europejską na nadzwyczajnym szczycie 23 kwietnia 2015 r., na szczycie w dniach 25–26 czerwca 2015 r., podczas nieformalnego posiedzenia szefów państw i rządów UE w sprawie migracji w dniu 23 września 2015 r., a także na szczycie w dniu 15 października 2015 r. oraz na posiedzeniach w dniach 17–18 grudnia 2015 r. i 18–19 lutego 2016 r.,

–  uwzględniając konkluzje w sprawie bezpiecznych krajów pochodzenia przyjęte przez Radę podczas szczytu w dniu 20 lipca 2015 r., w sprawie migracji przyjęte w dniu 20 lipca 2015 r., w sprawie przyszłości polityki powrotowej przyjęte w dniu 8 października 2015 r., w sprawie migracji przyjęte w dniu 12 października 2015 r., w sprawie środków na rzecz radzenia sobie z kryzysem uchodźczym i migracyjnym przyjęte w dniu 9 listopada 2015 r., w sprawie bezpaństwowości przyjęte w dniu 4 grudnia 2015 r. oraz w sprawie przemytu migrantów przyjęte w dniu 10 marca 2016 r.,

–  uwzględniając konkluzje prezydencji z dnia 14 września 2015 r.,

–  uwzględniając konkluzje przyjęte na posiedzeniu przedstawicieli rządów państw członkowskich zebranych w Radzie w dniu 20 lipca 2015 r. w sprawie przesiedlenia – za pomocą wielostronnych i krajowych systemów – 20 000 osób w sposób oczywisty wymagających ochrony międzynarodowej,

–  uwzględniając wspólny plan działania UE–Turcja z dnia 15 października 2015 r. oraz związane z nim sprawozdania z realizacji z dnia 10 lutego i 4 marca 2016 r.,

–  uwzględniając oświadczenie szefów państw i rządów UE z dnia 7 marca 2016 r.,

–  uwzględniając oświadczenie z Konferencji wysokiego szczebla poświęconej szlakowi wschodniośródziemnomorskiemu i szlakowi zachodniobałkańskiemu, przyjęte w dniu 8 października 2015 r., a także oświadczenie przywódców w sprawie przepływów uchodźców szlakiem zachodniobałkańskim, przyjęte na posiedzeniu w dniu 25 października 2015 r. oraz związane z nim sprawozdanie z postępu prac z dnia 10 lutego 2016 r.,

–  uwzględniając plan działania oraz deklarację polityczną przyjęte podczas szczytu UE–Afryka w sprawie migracji, który odbył się w Valletcie w dniach 11–12 listopada 2015 r.,

–  uwzględniając działania i sprawozdania Europejskiego Urzędu Wsparcia w dziedzinie Azylu (EASO), a w szczególności jego sprawozdanie roczne na temat sytuacji w dziedzinie azylu w Unii Europejskiej (2014 r.), a także tendencje w dziedzinie azylu w ujęciu miesięcznym,

–  uwzględniając działania i sprawozdania Fronteksu, a zwłaszcza roczną analizę ryzyka za 2015 r. oraz kwartalne sprawozdania sieci analiz ryzyka,

–  uwzględniając działania i sprawozdania Europolu, a zwłaszcza wspólny zespół operacyjny „Mare” oraz utworzenie przez Europol Europejskiego Centrum Zwalczania Przemytu Migrantów,

–  uwzględniając działania i sprawozdania Eurojustu, a zwłaszcza jego sprawozdania w sprawie handlu ludźmi,

–  uwzględniając działania, roczne sprawozdania i analizy Agencji Praw Podstawowych, a zwłaszcza analizy dotyczące form poważnego wyzysku pracowników, a także kryminalizacji migrantów o nieuregulowanym statusie oraz osób z nimi powiązanych,

–  uwzględniając badania departamentu tematycznego C dotyczące wdrożenia art. 80 TFUE, nowych podejść, alternatywnych metod i środków dostępu do procedur azylowych dla osób ubiegających się o ochronę międzynarodową, poszukiwania nowych dróg ustawodawstwa w dziedzinie migracji pracowników do UE, wsparcia wspólnego europejskiego systemu azylowego i alternatyw dla systemu dublińskiego, współpracy UE z państwami trzecimi w zakresie migracji oraz przyjmowania uchodźczyń i kobiet ubiegających się o azyl w UE, a także uwzględniając badanie departamentu tematycznego D dotyczące funduszy UE na rzecz polityki migracyjnej: analiza skuteczności i najlepsze praktyki na przyszłość oraz badanie departamentu tematycznego DG EXPO na temat migrantów w regionie Morza Śródziemnego: ochrona praw człowieka,

–  uwzględniając analizy Europejskiej Sieci Migracyjnej (ESM), a zwłaszcza analizę strategii, praktyk i danych dotyczących małoletnich pozbawionych opieki,

–  uwzględniając działania i sprawozdania Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców,

–  uwzględniając działania i sprawozdania specjalnego sprawozdawcy ONZ dotyczące praw człowieka w odniesieniu do migrantów,

–  uwzględniając prace, sprawozdania i rezolucje Rady Europy,

–  uwzględniając działania i sprawozdania Międzynarodowej Organizacji ds. Migracji (IOM),

–  uwzględniając działania i sprawozdania Biura Narodów Zjednoczonych ds. Narkotyków i Przestępczości,

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Regionów w sprawie Europejskiego programu w zakresie migracji, przyjętą podczas 115. sesji plenarnej Komitetu Regionów w dniach 3–4 grudnia 2015 r.,

–  uwzględniając opinie Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego w sprawie Europejskiego programu w zakresie migracji oraz Unijnego planu działania na rzecz zwalczania przemytu migrantów,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 17 grudnia 2014 r. w sprawie sytuacji w regionie Morza Śródziemnego oraz potrzeby opracowania całościowego podejścia UE do migracji(6),

–  uwzględniając dokument roboczy w sprawie artykułu 80 – solidarność i sprawiedliwy podział odpowiedzialności, w tym w odniesieniu do zobowiązań w zakresie akcji poszukiwawczo-ratowniczych,

–  uwzględniając dokument roboczy w sprawie walki z przemytem i wyzyskiem migrantów o nieuregulowanym statusie oraz handlem nimi,

–  uwzględniając dokument roboczy w sprawie zarządzania granicami i polityki wizowej, w tym w sprawie roli Fronteksu i innych właściwych agencji,

–  uwzględniając dokument roboczy w sprawie stworzenia bezpiecznych i legalnych dróg dostępu do UE dla osób ubiegających się o azyl i uchodźców, w tym unijnej polityki przesiedleń i odnośnej polityki integracji,

–  uwzględniając dokument roboczy w sprawie rozwijania odpowiednich legalnych kanałów migracji ekonomicznej,

–  uwzględniając dokument roboczy w sprawie wewnętrznego i zewnętrznego finansowania ze środków UE w zakresie unijnej polityki migracyjnej i azylowej,

–  uwzględniając dokument roboczy w sprawie skutecznego wdrożenia wspólnego europejskiego systemu azylowego, w tym roli Europejskiego Urzędu Wsparcia w dziedzinie Azylu,

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, a także opinie Komisji Spraw Zagranicznych, Komisji Rozwoju, Komisji Budżetowej, Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, Komisji Transportu i Turystyki, Komisji Rozwoju Regionalnego, Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia oraz Komisji Petycji (A8-0066/2016),

A.  mając na uwadze, że w swojej rezolucji z dnia 17 grudnia 2014 r. Parlament zlecił Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych przeprowadzenie oceny różnych odnośnych strategii politycznych, opracowanie szeregu zaleceń oraz złożenie na posiedzeniu plenarnym strategicznego sprawozdania z własnej inicjatywy;

B.  mając na uwadze, że zgodnie z danymi Fronteksu(7) w 2015 r. 1,83 mln osób zostało zatrzymanych, kiedy usiłowały one nielegalnie przekroczyć zewnętrzne granice UE, co stanowi bezprecedensowy rekord w porównaniu z 282 500 migrantami przybyłymi do UE w 2014 r.; mając na uwadze, że zgodnie z danymi Międzynarodowej Organizacji ds. Migracji (IOM) oraz UNICEF-u około 20% wszystkich migrantów przybywających drogą morską stanowią dzieci(8);

C.  mając na uwadze, że zgodnie z danymi EASO(9) w 2015 r. w UE+(10) złożono ponad 1,4 mln wniosków o ochronę międzynarodową, przy czym od kwietnia liczba tych wniosków stale rosła, natomiast liczba ponownie składanych wniosków malała; mając na uwadze, że około 6 % wniosków złożyły osoby, które podał % osób przybywających do Grecji drogą morską stanowiły kobiety, a 40 % dzieci(11);

D.  mając na uwadze, że zgodnie z Konwencją ONZ o prawach dziecka za dziecko uznaje się każdą osobę poniżej osiemnastego roku życia;

E.  mając na uwadze, że według doniesień IOM w 2015 r. ponad 3771 osób zginęło lub zaginęło na Morzu Śródziemnym(12); mając na uwadze, że do dnia 8 marca 2016 r. zgłoszono utonięcia 444 osób w Morzu Śródziemnym; mając na uwadze, że w pierwszych dziewięciu tygodniach 2016 r. zginęło 77 dzieci (średnio ponad jedno dziecko dziennie); mając na uwadze, że z ostatnich danych Europolu wynika, iż co najmniej 10 000 dzieci pozbawionych opieki, które przybyły do Europy, zniknęło bez śladu;

F.  mając na uwadze, że dzień 3 października powinien zostać uznany Dniem Pamięci o wszystkich mężczyznach, kobietach i dzieciach, którzy zginęli, usiłując uciec ze swojego kraju z powodu prześladowań, konfliktu i wojny, a także o wszystkich mężczyznach i kobietach narażających codziennie życie, aby ratować te osoby;

G.  mając na uwadze, że w niektórych częściach świata panuje wojna i przemoc, a także skrajne ubóstwo w połączeniu z degradacją środowiska naturalnego i brakiem możliwości dla młodych ludzi, co może wzniecać jeszcze większą przemoc oraz spowodować brak bezpieczeństwa i kolejne fale przemieszczeń ludności;

Artykuł 80 TFUE – Solidarność i sprawiedliwy podział odpowiedzialności, w tym w odniesieniu do zobowiązań w zakresie akcji poszukiwawczo-ratowniczych

H.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 80 TFUE u podstaw całego systemu unijnego leżą zasady solidarności i sprawiedliwego podziału odpowiedzialności, co zapewnia podstawę prawną wdrożenia tych zasad do strategii politycznych UE dotyczących azylu, migracji i kontroli granicznych;

I.  mając na uwadze, że solidarność może przybrać formy solidarności wewnętrznej i zewnętrznej; mając na uwadze, że relokacja, wzajemne uznawanie decyzji azylowych, środki wsparcia operacyjnego, proaktywna wykładnia obecnego rozporządzenia dublińskiego oraz dyrektywy w sprawie tymczasowej ochrony to narzędzia solidarności wewnętrznej, natomiast przesiedlenia, przyjęcia ze względów humanitarnych oraz akcje poszukiwawczo-ratownicze na morzu propagują solidarność zewnętrzną; mając na uwadze, że mechanizm ochrony ludności może być ukierunkowany na wszystkie te działania;

J.  mając na uwadze, że do dnia 3 marca 2016 r. z 39 600 osób ubiegających się o azyl, znajdujących się we włoskich ośrodkach i czekających na przydział do innych państw członkowskich, rzeczywiście relokowano jedynie 338 osób, a w Grecji dokonano 322 relokacji spośród przewidzianych 66 400;

Walka z przemytem i wyzyskiem migrantów o nieuregulowanym statusie oraz handlem nimi

K.  mając na uwadze, że przemyt i wyzysk migrantów oraz handel nimi to odrębne zjawiska prawne uregulowane w odrębnych ramach prawnych na szczeblu unijnym i międzynarodowym, wymagające właściwie ukierunkowanych reakcji, przy czym w praktyce zjawiska te często się pokrywają; mając na uwadze, że przemyt i siatki handlarzy mogą niezwykle szybko zmieniać sposób, w jaki funkcjonują, co wymaga szybkich reakcji opartych na najnowszych i najbardziej rzetelnych danych; mając na uwadze, że przeciwdziałanie przemytowi migrantów nie powinno wpływać na podmioty świadczące nielegalnym migrantom pomoc humanitarną;

L.  mając na uwadze, że walka z przemytem i wyzyskiem migrantów o nieuregulowanym statusie oraz handlem nimi wymaga krótko-, średnio- i długoterminowych reakcji, w tym środków na rzecz rozbijania siatek przestępczych oraz wymierzania sprawiedliwości przestępcom, gromadzenia i analizy danych, środków na rzecz ochrony ofiar i powrotów migrantów przebywających nielegalnie, a także współpracy z państwami trzecimi oraz długoterminowych strategii na rzecz rozwiązania problemu zapotrzebowania na ofiary handlu ludźmi i przemytu ludzi, a także głównych przyczyn migracji, które zmuszają ludzi do korzystania z usług przemytników;

Zarządzanie granicami i polityka wizowa, w tym rola agencji ochrony granic i innych odnośnych agencji

M.  mając na uwadze, że szereg wniosków Komisji w zakresie polityki związanej z granicami oraz polityki wizowej jest obecnie rozpatrywany w zwykłej procedurze ustawodawczej, zwłaszcza wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie unijnego kodeksu wizowego (przekształcenie) (2014/0094(COD)), wniosek dotyczący rozporządzenia ustanawiającego wizę objazdową (2014/0095(COD)) oraz wniosek dotyczący rozporządzenia ustanawiającego jednolity formularz wizowy: bezpieczeństwo (2015/0134(COD)); mając na uwadze, że w ostatnim czasie Komisja przedłożyła nowe wnioski w tym obszarze, które będą rozpatrywane w zwykłej procedurze ustawodawczej;

N.  mając na uwadze, że zniesienie kontroli na granicach wewnętrznych musi iść w parze ze skutecznym zarządzaniem granicami zewnętrznymi, przy jednoczesnym zachowaniu najwyższych standardów, skutecznej wymiany informacji między państwami członkowskimi i pełnym poszanowaniu praw podstawowych wszystkich osób;

O.  mając na uwadze, że Parlament Europejski wezwał unijną agencję ochrony granic do wzmocnienia jej potencjału w zakresie przeciwdziałania potencjalnym naruszeniom praw podstawowych, w tym w ramach jej porozumień roboczych zawieranych z właściwymi organami państw trzecich; mając na uwadze, że wniosek Komisji dotyczący nowej unijnej agencji ochrony granic zawiera mechanizm składania skarg;

P.  mając na uwadze, że obecny kodeks wizowy umożliwia państwom członkowskim odejście od zwykłych kryteriów dopuszczalności przy rozpatrywaniu wniosków wizowych z przyczyn humanitarnych (art. 19 i 25);

Stworzenie bezpiecznych i legalnych dróg dostępu do UE dla osób ubiegających się o azyl i uchodźców, w tym opracowanie unijnej polityki przesiedleń i odnośnej polityki integracji

Q.  mając na uwadze, że 86 % ogółu uchodźców na świecie przebywa w krajach nieuprzemysłowionych; mając na uwadze, że siatki przestępcze oraz przemytnicy wykorzystują desperację ludzi usiłujących przedostać się do Unii w ucieczce przed prześladowaniem lub wojną;

R.  mając na uwadze, że bezpieczne i legalne drogi dostępu do Unii dla uchodźców są ograniczone, a wielu z nich nadal decyduje się na ryzykowną przeprawę; mając na uwadze, że stworzenie nowych bezpiecznych i legalnych dróg dostępu do Unii dla osób ubiegających się o azyl i uchodźców, a także bazowanie na istniejącym ustawodawstwie i praktykach zapewniłoby Unii i państwom członkowskim większą świadomość potrzeb związanych z ochroną i napływem migrantów do UE, a także pomogłoby osłabić model biznesowy przemytników;

Strategia współpracy z państwami trzecimi, w szczególności w zakresie regionalnych programów ochrony, przesiedleń i powrotów, jak również w celu wyeliminowania pierwotnych przyczyn migracji

S.  mając na uwadze, że współpraca UE z państwami trzecimi rozwija się dzięki takim instrumentom politycznym jak dialogi regionalne, dialogi dwustronne, wspólne plany w zakresie migracji i mobilności oraz partnerstwa na rzecz mobilności, dzięki instrumentom prawnym, takim jak klauzule dotyczące migracji zawarte w globalnych porozumieniach, umowy o readmisji, umowy o ułatwieniach wizowych oraz umowy o zniesieniu wiz, a także dzięki instrumentom operacyjnym, takim jak regionalne programy ochrony, regionalne programy rozwoju i ochrony, uzgodnienia robocze Fronteksu oraz współpraca EASO z państwami trzecimi;

T.  mając na uwadze, że poszczególne państwa członkowskie nadal podejmują intensywne działania zewnętrzne w zakresie migracji na poziomie dwustronnym;

U.  mając na uwadze, że Unia zacieśniła zewnętrzną współpracę z państwami trzecimi w zakresie migracji i azylu, aby odpowiednio reagować na obecny kryzys uchodźczy, oraz uruchomiła nowe inicjatywy na rzecz współpracy, takie jak wspólny plan działania UE–Turcja, zobowiązania dotyczące szlaków zachodniobałkańskich, a także plan działania przyjęty na szczycie w Valletcie;

Stworzenie odpowiednich legalnych kanałów migracji ekonomicznej

V.  mając na uwadze, że według szacunków do 2020 r. liczba ludności w wieku produkcyjnym w Unii spadnie o 7,5 mln; mając na uwadze, że przewidywania dotyczące rozwoju potrzeb rynku pracy w Unii wskazują na pojawiające się oraz przyszłe braki w określonych obszarach; mając na uwadze, że obywatele państw trzecich muszą przezwyciężyć wiele trudności, aby zdobyte przez nich kwalifikacje krajowe mogły zostać uznane, przez co często są zatrudniani na stanowiskach nieodpowiadających ich wysokim kwalifikacjom;

W.  mając na uwadze, że obecne podejście Unii do migracji zarobkowej jest fragmentaryczne, a wiele dyrektyw skupia się na określonych kategoriach pracowników oraz obywateli państw trzecich, którzy w pewnych warunkach mają pozwolenie na pracę; mając na uwadze, że takie podejście może służyć jedynie zaspokajaniu krótkoterminowych i określonych potrzeb;

Analiza wykorzystania funduszy przeznaczonych na sprawy wewnętrzne, w tym funduszy nadzwyczajnych, w kontekście migracji i rozwoju

X.  mając na uwadze, że Unia posiada szereg instrumentów finansowych, by finansować działania państw członkowskich i państw trzecich w dziedzinie migracji, azylu oraz zarządzania granicami; mając na uwadze, że środki finansowe są przyznawane państwom członkowskim głównie za pośrednictwem Funduszu Azylu, Migracji i Integracji oraz Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, jednak w działaniach odnoszących się do migracji mogą one korzystać z szeregu innych programów i funduszy; mając również na uwadze, że środkami finansowymi dla państw trzecich, przyznawanymi głównie za pośrednictwem Instrumentu Finansowania Współpracy na rzecz Rozwoju, gospodarują rozliczne dyrekcje generalne Komisji oraz Europejska Służba Działań Zewnętrznych;

Y.  mając na uwadze, że aktualne rozdrobnienie pozycji budżetowych oraz odpowiedzialności może utrudnić wszechstronne rozeznanie w sposobie wydatkowania środków finansowych, a nawet dokładne określenie ilościowe unijnych wydatków na migrację;

Skuteczne wdrażanie wspólnego europejskiego systemu azylowego, w tym rola Europejskiego Urzędu Wsparcia w dziedzinie Azylu

Z.  mając na uwadze, że wspólny europejski system azylowy obejmuje zbiór wspólnych zasad dotyczących wspólnej polityki azylowej, jednolitego statusu azylu oraz wspólnych procedur azylowych obowiązujących w całej Unii; mając jednak na uwadze, że wiele sygnałów ostrzegawczych, w tym decyzje o wszczęciu postępowań o uchybieniu zobowiązaniom państwa członkowskiego przyjmowane przez Komisję, dowodzi, że w wielu państwach członkowskich wspólny europejski system azylowy nie został w pełni wdrożony; mając na uwadze, że wdrożenie go ma kluczowe znaczenie dla harmonizacji prawa krajowego poszczególnych krajów, a także wspierania solidarności pomiędzy państwami członkowskimi; mając również na uwadze, że państwa członkowskie mogą ubiegać się o wsparcie ze strony EASO, aby spełnić wymogi stawiane we wspólnym europejskim systemie azylowym; mając na uwadze, że harmonizacja warunków przyjmowania i procedur azylowych może pozwolić odciążyć kraje oferujące lepsze warunki i ma kluczowe znaczenie dla podziału odpowiedzialności;

AA.  mając na uwadze, że aktualne mechanizmy systemu dublińskiego nie zapewniły obiektywności, nie wprowadziły sprawiedliwych kryteriów podziału odpowiedzialności za wnioski o ochronę międzynarodową oraz nie zapewniły szybkiego dostępu do tej ochrony; mając na uwadze, że systemu tego nie stosuje się w praktyce oraz że w drodze dwóch decyzji Rady o tymczasowej relokacji przyjęto wyraźne odstępstwa od niego; mając również na uwadze, że Komisja zapowiedziała wniosek w sprawie gruntownego przeglądu rozporządzenia Dublin III, który ma przedstawić do marca 2016 r.;

AB.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 3 konwencji genewskiej z 1951 r. niedopuszczalne jest, by państwa członkowskie dyskryminowały uchodźców ze względu na ich rasę, religię lub państwo pochodzenia;

Solidarność

1.  zwraca uwagę, że działania Unii dotyczące migracji muszą opierać się na zasadzie solidarności; zauważa, że zasada ta, o której mowa w art. 80 TFUE, obejmuje kwestie azylu, imigracji oraz polityki kontroli granic; jest zdania, że art. 80, w połączeniu z art. 77–79 TFUE, stanowi podstawę prawną do wprowadzenia zasady solidarności w tych obszarach;

Poszukiwanie i ratownictwo

2.  wychodzi z założenia, że ratowanie życia musi być podstawowym priorytetem oraz że nieodzowne jest przeznaczenie odpowiednich środków finansowych, zarówno na szczeblu Unii Europejskiej, jak i państw członkowskich, na akcje poszukiwawczo-ratownicze; odnotowuje wzrost liczby nieuregulowanych prawnie przypadków przybywania drogą morską i alarmujący wzrost liczby ofiar śmiertelnych na morzu, a jednocześnie ciągły brak właściwej reakcji ze strony UE;

3.  przypomina, że ratowanie życia jest aktem solidarności z osobami ryzykującymi życie, ale że jest to również zobowiązanie prawne na mocy prawa międzynarodowego, jako że art. 98 Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza ratyfikowanej przez wszystkie państwa członkowskie i przez samą Unię wymaga udzielenia pomocy każdej osobie znajdującej się w niebezpieczeństwie na morzu;

4.  uważa, że stała, zdecydowana i skuteczna reakcja UE w dziedzinie akcji poszukiwawczo-ratowniczych na morzu ma kluczowe znaczenie dla zapobiegania rosnącej liczbie przypadków śmiertelnych wśród migrantów próbujących przedostać się przez Morze Śródziemne;

5.  sugeruje w związku z tym, by wzmocnić zdolności poszukiwawczo-ratownicze, a także by rządy państw członkowskich przeznaczyły więcej zasobów – pomocy finansowej i sprzętu – na ogólnounijną operację humanitarną, której celem jest poszukiwanie, ratowanie migrantów znajdujących się w niebezpieczeństwie, udzielanie im pomocy i przekazywanie ich do najbliższego bezpiecznego miejsca;

6.  zauważa, że kapitanowie statków prywatnych lub organizacje pozarządowe, które udzielają pomocy osobom będącym w niebezpieczeństwie na morzu, nie mogą ryzykować kary za udzielanie takiej pomocy; jest zdania, że statki handlowe nie powinny zastępować państw członkowskich i Unii Europejskiej w wypełnianiu swych obowiązków pod względem poszukiwania i ratowania ludzi;

Walka z handlem ludźmi i ich przemytem

7.  domaga się, by wprowadzono wyraźne rozróżnienie na osoby przemycane do Unii Europejskiej i przybywające do niej ofiary handlu ludźmi, ponieważ reakcja polityczna musi mieć charakter nie tylko zintegrowany, ale także odpowiednio ukierunkowany; stwierdza ogólnie, że przemyt migrantów obejmuje ułatwianie nielegalnego wjazdu danej osoby do państwa członkowskiego, natomiast handel ludźmi obejmuje nabór, przewóz lub przyjęcie danej osoby w drodze przemocy, oszustwa lub nadużycia w celu jej wyzysku;

8.  jest zdania, że jakiekolwiek całościowe podejście do migracji koniecznie musi obejmować środki zmierzające do zakłócenia działalności sieci przestępczych prowadzących handel ludźmi lub ich przemyt;

9.  z zadowoleniem przyjmuje pozytywną rolę, jaką dotychczas odegrały okręty marynarki wojennej w ratowaniu życia na morzu i rozbijaniu sieci przestępczych; popiera cele operacji morskich, takich jak operacja Sophia, prowadzonych przez marynarkę wojenną oraz podkreśla, że należy chronić życie i że wszystkie aspekty operacji powinny zapewniać ochronę życia migrantów;

10.  zauważa, że operacje wojskowe nie powinny stanowić głównego aspektu jakiegokolwiek całościowego podejścia do zagadnienia migracji oraz ponownie stwierdza, że operacja Sophia nie może pochłaniać zasobów już udostępnionych na Morzu Śródziemnym w celu ratowania życia na morzu;

Rola agencji unijnych w walce z przemytem ludzi

11.  zwraca uwagę, że skoro przestępcy mogą szybko zmienić sposób działania, co też czynią, reakcje polityczne należy dostosować do najnowszych i dokładnych danych na ten temat; zauważa, że pozytywnym krokiem naprzód jest przyjęcie przez Komisję w dniu 27 maja 2015 r. unijnego planu działania przeciwko przemytowi ludzi, który przewiduje utworzenie grupy kontaktowej agencji unijnych ds. przemytu migrantów celem wzmocnienia współpracy operacyjnej między nimi oraz wymiany informacji;

12.  podkreśla, że należy w pełni wykorzystywać istniejące instrumenty, takie jak analizy ryzyka agencji unijnych; jest zdania, że agencje UE powinny podjąć pełną współpracę, ale również nasilić współpracę z państwami członkowskimi; uważa, że lepsza koordynacja działań powinna umożliwić gromadzenie danych na szczeblu krajowym i ich przekazywanie do agencji;

Relokacja

13.  przypomina, że proces relokacji, tj. przeniesienia osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową lub objętej ochroną międzynarodową z jednego państwa członkowskiego do innego państwa członkowskiego w Unii Europejskiej, jest praktycznym przykładem solidarności wewnątrzunijnej; przypomina ponadto, że od 2009 r. Parlament Europejski wzywa do wprowadzenia wiążącego mechanizmu rozdziału azylantów między wszystkie państwa członkowskie;

14.  zauważa, że w ubiegłym roku Rada przyjęła dwie decyzje w sprawie tymczasowych środków relokacji w Unii (decyzje o relokacji)(13), które obejmują przenoszenie osób ubiegających się o ochronę międzynarodową z Grecji i Włoch do innych państw członkowskich; zwraca uwagę, że choć decyzje o relokacji nie zastępują aktualnych zasad dublińskich dotyczących podziału odpowiedzialności, stanowią one „tymczasowe odstępstwo” od tych zasad;

15.  jest zdania, że wprowadzenie pilnych środków relokacji to krok we właściwym kierunku, wzywa zatem państwa członkowskie do niezwłocznego wypełnienia swych zobowiązań w odniesieniu do tych środków;

16.  przypomina, że do celów decyzji o relokacji relokacja obejmuje jedynie te narodowości, w przypadku których zgodnie z danymi Eurostatu odsetek pozytywnych decyzji o przyznaniu ochrony międzynarodowej na terenie Unii Europejskiej wyniósł min. 75% w ciągu poprzedzających trzech miesięcy; zwraca uwagę, że decyzje o relokacji będą miały wpływ na stosunkowo niewielką liczbę osób i nie obejmą dużej liczby wnioskodawców z innych państw trzecich, którzy nie mogą podlegać relokacji na mocy tych decyzji;

17.  niepokoi się, że na mocy obecnych decyzji o relokacji państwa członkowskie, do których w pierwszym rzędzie przybywają migranci, nadal muszą rozpatrywać bardziej złożone wnioski o ochronę międzynarodową (oraz odwołania), muszą wprowadzać dłuższe terminy przyjmowania, a także będą musiały koordynować powroty osób, którym nie przysługuje ochrona międzynarodowa; podkreśla, że każdy nowy system zarządzania wspólnym europejskim systemem azylowym musi opierać się na solidarności i sprawiedliwym podziale odpowiedzialności;

18.  jest zdania, że poza kryteriami zawartymi w decyzjach o relokacji, tj. PKB państwa członkowskiego, liczbą ludności, stopą bezrobocia oraz liczbą osób ubiegających się o azyl w danym państwie członkowskim w przeszłości, należy wziąć pod uwagę dwa dodatkowe kryteria, a mianowicie wielkość terytorium danego państwa członkowskiego oraz gęstość zaludnienia;

19.  uważa, że w procesie relokacji należy w jak największym i praktycznie możliwym stopniu uwzględnić preferencje wnioskodawcy; twierdzi, że jest to sposób zniechęcenia osób ubiegających się o ochronę międzynarodową do wtórnego przemieszczania się i zachęcania ich do przyjęcia decyzji o relokacji, jednak nie powinien on wstrzymywać procesu relokacji;

Przesiedlenia

20.  jest zdania, że przesiedlenia to jedna z preferowanych opcji gwarantowania uchodźcom i osobom potrzebującym ochrony międzynarodowej bezpiecznego i legalnego wstępu na terytorium Unii w przypadkach, gdy nie mogą oni ani powrócić do kraju pochodzenia ani uzyskać skutecznej ochrony lub całkowicie zintegrować się w kraju przyjmującym;

21.  zauważa ponadto, że przesiedlenia pod auspicjami Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców (UNHCR) to ugruntowany program humanitarny, a także pożyteczne narzędzie uporządkowanego zarządzania napływami osób potrzebujących ochrony międzynarodowej na terytoria państw członkowskich;

22.  zwraca uwagę, że w obliczu niemającej precedensu liczby migrantów, którzy już dotarli lub docierają do zewnętrznych granic Unii Europejskiej, a także stałego wzrostu liczby ludzi ubiegających się o ochronę międzynarodową Unia potrzebuje wiążącego i obowiązkowego podejścia legislacyjnego do przesiedleń, co stwierdzono w programie Komisji dotyczącym migracji; zaleca, by dla zapewnienia skuteczności podejście to koniecznie przewidywało przesiedlenie rozsądnej liczby uchodźców w stosunku do całkowitej liczby uchodźców ubiegających się o ochronę międzynarodową ze strony UE, a także uwzględniało ogólne potrzeby w zakresie przesiedlania publikowane co roku przez UNHCR;

23.  podkreśla, że istnieje potrzeba stałego unijnego programu przesiedleń z obowiązkowym udziałem państw członkowskich przesiedlających sensowną liczbę uchodźców przy uwzględnieniu ogólnej liczby uchodźców ubiegających się o ochronę w Unii;

Przyjęcie ze względów humanitarnych

24.  zwraca uwagę, że przyjęcie ze względów humanitarnych można wykorzystywać jako uzupełnienie przesiedlenia, aby zapewnić ochronę w trybie pilnym, często ochronę tymczasową, najbardziej potrzebującym, np. małoletnim bez opieki, niepełnosprawnym lub osobom wymagającym pilnej ewakuacji medycznej;

25.  podkreśla, że jeżeli wobec obywateli państw trzecich nie da się zastosować przesiedlenia, należy zachęcić wszystkie państwa członkowskie UE, by opracowały i realizowały programy przyjmowania ze względów humanitarnych;

Wizy humanitarne

26.  zauważa, że wizy humanitarne umożliwiają osobom potrzebującym ochrony międzynarodowej dostęp do państwa trzeciego w celu ubiegania się o azyl; wzywa państwa członkowskie do lepszego wykorzystywania istniejących możliwości w zakresie przyznawania wiz humanitarnych, zwłaszcza osobom o szczególnych potrzebach, w ambasadach UE i urzędach konsularnych w krajach pochodzenia lub krajach tranzytowych;

27.  jest zdania, że osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową powinny móc wnosić o europejską wizę humanitarną bezpośrednio w konsulacie lub ambasadzie danego państwa członkowskiego, a otrzymawszy ją – po przeprowadzeniu uprzedniej oceny – powinny móc wjechać na terytorium państwa członkowskiego, które wydało wizę, wyłącznie w celu złożenia w nim wniosku o ochronę międzynarodową; uważa zatem, że konieczna jest zmiana kodeksu wizowego poprzez ujęcie w nim bardziej szczegółowych przepisów dotyczących wiz humanitarnych;

Wspólny europejski system azylowy

28.  podkreśla, że potrzebne są dalsze działania na rzecz zapewnienia, by wspólny europejski system azylowy stał się w pełni jednolitym systemem;

29.  przypomina, że kompleksowa ocena (w formie sprawozdań z oceny Komisji) wdrażania pakietu, a następnie szybkie działania następcze w przypadku niezadowalającego wdrożenia go w niektórych państwach członkowskich są absolutnie niezbędne dla lepszej harmonizacji;

30.  zwraca przykładowo uwagę, że niedopuszczalne czy kolejne wnioski, procedury przyspieszone lub procedury graniczne to konkretne przykłady, gdzie przekształcenie dyrektywy w sprawie procedur azylowych miało wprowadzić trudną do osiągnięcia równowagę pomiędzy skutecznością systemu a prawami wnioskodawców, zwłaszcza osób o szczególnych potrzebach; podkreśla, że taka równowaga może zostać osiągnięta wyłącznie przy zapewnieniu pełnego i właściwego wdrożenia przepisów;

31.  podkreśla znaczenie kontroli sądowej wszystkich form pozbawienia wolności zgodnie z przepisami dotyczącymi imigracji i azylu; przypomina, że zarówno prawo międzynarodowe, jak i Karta praw podstawowych Unii Europejskiej wymagają, by państwa członkowskie rozważyły rozwiązania alternatywne dla pozbawienia wolności; apeluje do państw członkowskich o prawidłowe stosowanie procedur azylowych oraz dyrektyw w sprawie warunków przyjmowania w odniesieniu do dostępu do ośrodków detencyjnych;

32.  przypomina znaczenie ograniczenia liczby bezpaństwowców i zachęca państwa członkowskie do wprowadzenia procedur stwierdzania statusu bezpaństwowca oraz wzajemnej wymiany dobrych praktyk w zakresie gromadzenia wiarygodnych danych dotyczących bezpaństwowców oraz procedur stwierdzania statusu bezpaństwowca;

Przegląd rozporządzenia Dublin III

33.  zauważa, że funkcjonowanie rozporządzenia Dublin III(14) wzbudziło wiele wątpliwości, jeżeli chodzi o sprawiedliwość i solidarność w wyznaczaniu państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o ochronę międzynarodową; zwraca uwagę, że obecny system nie uwzględnia w odpowiednim stopniu wyjątkowo dużej presji migracyjnej, z jaką borykają się państwa członkowskie na zewnętrznych granicach Unii Europejskiej; uważa, że państwa członkowskie muszą zaakceptować bieżące trudności wynikające z logiki dublińskiej oraz że Unia powinna opracować rozwiązania w duchu solidarności wśród państw członkowskich i zainteresowanych migrantów;

34.  zwraca uwagę, że obciążenie systemu stworzonego rozporządzeniem dublińskim w związku z rosnącą liczbą migrantów przybywających do Unii pokazuje, że wdrożony system zdecydowanie nie spełnia swych dwóch podstawowych celów, czyli stworzenia obiektywnych i sprawiedliwych kryteriów podziału odpowiedzialności oraz zagwarantowania szybkiego dostępu do ochrony międzynarodowej; ponownie podkreśla swoje zastrzeżenia co do kryterium, zgodnie z którym obecnie to państwo członkowskie pierwszego wjazdu jest określane jako państwo odpowiedzialne za rozpatrzenie wniosku o ochronę międzynarodową, i uważa, że należy dokonać zmiany tego kryterium;

35.  zwraca jednocześnie uwagę na wysoki poziom wtórnego przemieszczania się na terenie Unii Europejskiej; uważa, że oczywiste jest, iż od czasu stworzenia systemu dublińskiego nie przewidziano podziału odpowiedzialności pomiędzy państwa członkowskie, a jego głównym celem było szybkie przypisanie pojedynczemu państwu członkowskiemu odpowiedzialności za rozpatrzenie wniosku o azyl;

36.  zaleca, by kryteria, na podstawie których wydaje się decyzje o relokacji, zostały bezpośrednio włączone do standardowych unijnych zasad podziału odpowiedzialności za rozpatrywanie wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej; podkreśla, że w procesie przeglądu rozporządzenia dublińskiego należy dokonać przeglądu definicji „wnioskodawców w oczywisty sposób wymagających ochrony międzynarodowej”, ponieważ migrantami i uchodźcami nienależącymi do tej kategorii musiałoby się nadal zająć państwo członkowskie ich pierwszego przybycia;

37.  jest zdania, że Unia Europejska powinna wspierać państwa członkowskie, w których składa się najwięcej wniosków azylowych, oferując im proporcjonalne i odpowiednie wsparcie finansowe i techniczne; uznaje zasadność stosowania środków zapewniających solidarność i podział odpowiedzialności w procesie podnoszenia jakości i funkcjonowania wspólnego europejskiego systemu azylowego;

38.  zwraca uwagę, że jedną z propozycji gruntownego przeglądu systemu dublińskiego byłoby stworzenie systemu centralnego przyjmowania wniosków na szczeblu unijnym, aby każdy wnioskodawca był postrzegany jako osoba ubiegająca się o azyl w całej Unii Europejskiej, a nie w konkretnym państwie członkowskim, i stworzenie centralnego systemu podziału odpowiedzialności obejmującego wszystkie osoby ubiegające się o azyl w Unii; sugeruje, że taki system mógłby przewidywać pewne minimalne wartości dla danego państwa członkowskiego w odniesieniu do liczby osób napływających, co mogłoby wydatnie pomóc w zahamowaniu wtórnego przemieszczania się, jako że wszystkie państwa członkowskie byłyby w pełni włączone do scentralizowanego systemu i nie ponosiłyby indywidualnie odpowiedzialności za przekazywanie wnioskodawców do innych państw członkowskich; jest zdania, że taki system mógłby działać w oparciu o szereg centrów unijnych, w których odbywałby się rozdział wnioskodawców na poziomie Unii; podkreśla, że nowy system podziału odpowiedzialności musi obejmować kluczowe pojęcia jedności rodziny i dobra dziecka;

Wzajemne uznawanie

39.  zwraca uwagę, że obecnie państwa członkowskie uznają decyzje azylowe wydane w innych państwach członkowskich tylko wówczas, gdy są one negatywne; podkreśla, że wzajemne uznawanie pozytywnych decyzji azylowych jest logicznym krokiem w kierunku prawidłowego stosowania art. 78 ust. 2 lit. a) TFUE, który wymaga jednolitego statusu azylu obowiązującego w całej Unii;

Dyrektywa w sprawie ochrony tymczasowej

40.  zwraca uwagę, że w razie masowego napływu imigrantów Komisja z inicjatywy własnej lub po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez państwo członkowskie może zaproponować zastosowanie dyrektywy Rady 2001/55/WE w sprawie ochrony tymczasowej (dyrektywa w sprawie ochrony tymczasowej)(15); podkreśla, że zastosowanie tej dyrektywy wymaga decyzji Rady przyjętej większością kwalifikowaną; zauważa, że dyrektywę tę należy zastosować w przypadku zagrożenia, że unijny system azylowy nie będzie w stanie poradzić sobie z aktualnym lub zbliżającym się masowym napływem wysiedleńców; zwraca jednak uwagę, że dyrektywa w sprawie ochrony tymczasowej nie została jeszcze zastosowana od czasu jej przyjęcia w 2001 r.;

41.  podkreśla, że dyrektywa w sprawie ochrony tymczasowej przewiduje również możliwość ewakuowania wysiedleńców z krajów trzecich oraz że w przypadku takiej ewakuacji możliwe byłoby wykorzystanie korytarzy humanitarnych we współpracy z UNHCR, przy czym państwa członkowskie zobowiązane byłyby w stosownych przypadkach do zapewnienia wszelkiego wsparcia w zakresie uzyskania wiz;

42.  jest zdania, że systemy azylowe niektórych państw członkowskich pierwszej linii są już wyraźnie przeciążone i że zgodnie ze swymi zapisami dyrektywa w sprawie ochrony tymczasowej powinna zostać już dawno uruchomiona; wzywa do przedstawienia jasnej definicji pojęcia „masowy napływ” podczas przeglądu tej dyrektywy; zakłada, że przegląd dyrektywy w sprawie ochrony tymczasowej może być częścią przeglądu systemu dublińskiego;

Integracja

43.   zwraca uwagę na kluczowe znaczenie zaangażowania społecznego wszystkich podmiotów i sugeruje w związku z tym, że należy wzmocnić wymianę najlepszych praktyk w zakresie środków służących integracji, przy jednoczesnym poszanowaniu kompetencji państw członkowskich w tym zakresie; podkreśla, że środki na rzecz integracji wszystkich legalnie przebywających obywateli państw trzecich powinny propagować włączenie społeczne, a nie izolację; zauważa, że kluczową rolę w procesie integracji mają do odegrania lokalne i regionalne władze, w tym miasta;

44.  podkreśla, że przyjmujące państwa członkowskie powinny oferować uchodźcom wsparcie oraz możliwości integracji i rozpoczęcia nowego życia w społeczeństwie przyjmującym; zauważa, że środki te powinny obejmować zakwaterowanie, kursy w zakresie rozwijania umiejętności czytania i pisania oraz kursy językowe, dialog międzykulturowy, kształcenie i szkolenia zawodowe, a także skuteczny dostęp do struktur demokratycznych w społeczeństwie – zgodnie z dyrektywą w sprawie kwalifikowania(16); zwraca uwagę, że uchodźcy – tak jak obywatele Unii – mają zarówno prawa, jak i obowiązki w przyjmujących państwach członkowskich; podkreśla zatem, że integracja to proces dwukierunkowy oraz że poszanowanie wartości, na których opiera się Unia, jak również poszanowanie praw podstawowych uchodźców musi być nieodłączną częścią procesu integracji;

45.  przypomina, że na mocy art. 15 dyrektywy w sprawie warunków przyjmowania państwa członkowskie zobowiązane są określić warunki zapewniania dostępu do swych rynków pracy osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową, pod warunkiem że dostęp do nich faktycznie jest możliwy i odbywa się w ramach czasowych opisanych w ust. 1 tego artykułu; ze zrozumieniem odnosi się do faktu, że zgodnie z przepisami art. 15 ust. 2 ze względów związanych z polityką rynku pracy państwa członkowskie mogą przyznać pierwszeństwo obywatelom Unii oraz obywatelom państw, które są stronami Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym, a także legalnie przebywającym obywatelom państw trzecich;

46.  jest zdania, że jeżeli osoby, którym przyznano ochronę międzynarodową na terenie Unii, otrzymają propozycję zatrudnienia w państwie członkowskim innym niż państwo, w którym uzyskały one ochronę międzynarodową, powinny one móc skorzystać z takiej oferty;

47.  ponownie potwierdza, że uznawanie kwalifikacji zdobytych za granicą to praktyczny sposób zapewnienia lepszej integracji obywateli państw trzecich już przebywających na terenie Unii, i wzywa Komisję do wystosowania odpowiednich wniosków w tym względzie;

48.  zachęca do realizowania prywatnych i wspólnotowych programów integracyjnych dla osób, którym zezwolono na przesiedlenie, w oparciu o wzorce czerpane z państw członkowskich oraz organów lokalnych, a także we współpracy z nimi;

Jedność rodziny

49.  zachęca państwa członkowskie, by dążyły do utrzymania jedności rodzin, co wspomoże proces integracji w długiej perspektywie czasowej, jako że zapewni skupienie się zainteresowanych osób na przystosowaniu się do nowej sytuacji, nie zaś na obawie o członków rodziny znajdujących się w niebezpieczeństwie;

50.  podkreśla, że państwa członkowskie powinny wyeliminować przeszkody natury prawnej i praktycznej, by szybciej podejmować decyzje w sprawie łączenia rodzin;

51.  zaleca, aby do czasu dokonania całkowitego przeglądu rozporządzenia dublińskiego państwa członkowskie skuteczniej wykorzystywały klauzule dyskrecjonalne w celu poszanowania zasady jedności rodziny;

Dzieci

52.  podkreśla szczególnie trudną sytuację dzieci przybywających do Unii i ponownie zwraca uwagę, że każde dziecko ma prawo do bycia traktowanym przede wszystkim jako dziecko; wzywa państwa członkowskie do pełnego stosowania szczegółowych przepisów w ramach wspólnego europejskiego systemu azylowego dotyczących małoletnich bez opieki, w tym dostępu do pomocy prawnej, opieki, opieki zdrowotnej, zakwaterowania i edukacji, prawa do tego, by rozmawiano z nimi w zrozumiałym dla nich języku, a także do bycia przesłuchiwanym przez odpowiednio wyszkolonych funkcjonariuszy; ponownie podkreśla, że państwa członkowskie nie powinny zatrzymywać dzieci dlatego, że są migrantami;

53.  przypomina, że należy objąć wsparciem i ochroną dzieci bez opieki i dzieci odseparowane od rodziców oraz przekazywać im informacje, mając na względzie ich nadrzędny interes, a także przypomina, że należy szybko rozpatrywać wnioski o łączenie rodzin wypełnione przez dzieci bez opieki i dzieci odseparowane od rodziców;

54.  zauważa, że skuteczna opieka i system ochrony uwzględniający potrzeby dzieci mają decydujące znaczenie w zapobieganiu nadużyciom, zaniedbaniom i wykorzystywaniu, których ofiarami padają dzieci pozbawione opieki rodzicielskiej; podkreśla znaczenie sformułowania unijnych wytycznych dotyczących systemu opieki mających na celu zapewnienie odpowiedniego wsparcia i ochrony oraz zagwarantowanie równego traktowania dzieci będących obcokrajowcami i dzieci krajowych;

55.  uważa, że ocena wieku powinna być przeprowadzana w sposób jak najmniej inwazyjny, a także w sposób multidyscyplinarny oraz bezpieczny i powinna się odbywać z poszanowaniem integralności cielesnej i godności ludzkiej, ze szczególnym uwzględnieniem dziewcząt, oraz że powinni ją przeprowadzać niezależni i wykwalifikowani lekarze i specjaliści;

56.  wzywa państwa członkowskie do gromadzenia zdezagregowanych danych o sytuacji dzieci będących uchodźcami i migrantami, aby poprawić zdolność systemów do integrowania dzieci będących uchodźcami i migrantami;

Powroty

57.  rozumie, że bezpieczny powrót ludzi, których w wyniku indywidualnego rozpatrzenia wniosku azylowego uznano za niekwalifikujących się do udzielenia ochrony w Unii Europejskiej, musi odbywać się w ramach właściwego zastosowania wspólnego europejskiego systemu azylowego;

58.  przyznaje, że w świetle faktu, iż w 2014 r. 36% obywateli państw trzecich, którzy musieli opuścić Unię Europejską, pomyślnie powróciło do swych krajów, istnieje potrzeba poprawy skuteczności unijnego systemu powrotów;

59.  uważa, że aby zwiększyć efektywność readmisji oraz zapewnić spójność powrotów na szczeblu europejskim, konieczne będzie przyjęcie nowych unijnych umów o readmisji, które powinny być nadrzędne w stosunku do dwustronnych umów między państwami członkowskimi a państwami trzecimi;

60.  jest zdania, że powrót migrantów powinien odbywać się w sposób bezpieczny, przy pełnym poszanowaniu ich praw podstawowych i proceduralnych oraz tylko wówczas, gdy kraj powrotu jest dla nich bezpieczny; w związku z tym powtarza, że należy nadać pierwszeństwo powrotom dobrowolnym nad powrotami przymusowymi;

61.  sugeruje, że podejmowane przez państwa członkowskie próby „zawrócenia” migrantów, którym nie zaoferowano możliwości złożenia wniosku o azyl, są sprzeczne z prawem unijnym i międzynarodowym oraz że Komisja powinna podjąć odpowiednie działania wobec każdego państwa członkowskiego, które będzie usiłowało to uczynić;

Wykaz bezpiecznych krajów pochodzenia

62.  przyjmuje do wiadomości niedawny wniosek Komisji w sprawie unijnego wykazu bezpiecznych krajów pochodzenia zmieniający dyrektywę w sprawie procedur azylowych(17); zauważa, że gdyby wykaz taki miał być obowiązkowy dla państw członkowskich, mógłby on zasadniczo stać się ważnym narzędziem ułatwiającym procedurę azylową, w tym powroty;

63.  ubolewa nad aktualną sytuacją, w której państwa członkowskie stosują różne wykazy wymieniające różne bezpieczne kraje, co uniemożliwia jednolite stosowanie zasad oraz sprzyja wtórnemu przemieszczaniu się;

64.  podkreśla, że lista bezpiecznych krajów pochodzenia nie powinna umniejszać wagi zasady, że każda osoba powinna mieć prawo do odpowiedniej indywidualnej oceny jej wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej;

Postępowania w przypadku naruszenia przepisów

65.  zauważa, że we wrześniu 2015 r. Komisja musiała wydać 40 decyzji dotyczących postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w odniesieniu do wdrażania wspólnego europejskiego systemu azylowego przeciwko 19 państwom członkowskim, przy czym w toku są już 34 tego rodzaju postępowania; ponownie zwraca uwagę, że Parlament powinien być w pełni informowany o postępowaniach wszczynanych przez Komisję wobec państw członkowskich, które nie wdrożyły prawodawstwa unijnego w tej dziedzinie lub wdrożyły je w niewystarczającym stopniu;

66.  podkreśla, jak ważne jest, by po uzgodnieniu i przyjęciu prawodawstwa unijnego państwa członkowskie dotrzymały swej części umowy i wdrożyły to prawodawstwo;

67.  zauważa ponadto, że nie da się właściwie ocenić zalet i wad niektórych elementów wspólnego europejskiego systemu azylowego z uwagi na fakt, że wiele państw członkowskich nie wdrożyło jeszcze w pełni odnośnego prawodawstwa;

Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu (EASO)

68.  zaleca, by w długoterminowej perspektywie EASO przekształcono w instytucję pełniącą funkcję głównego koordynatora wspólnego europejskiego systemu azylowego w celu zagwarantowania jednolitego stosowania zasad tego systemu; przypomina, że w miarę jak wspólny europejski system azylowy stawać się będzie autentycznie ogólnoeuropejskim rozwiązaniem, EASO musi rozwinąć się i z organizacji zrzeszającej grono ekspertów z państw członkowskich musi przekształcić się w pełnoprawną unijną agencję zapewniającą wsparcie operacyjne państwom członkowskim oraz podobne wsparcie na granicach zewnętrznych; podkreśla w tym względzie, że urząd ten powinien koniecznie otrzymać niezbędne środki finansowe oraz zasoby ludzkie w krótko-, średnio i długoterminowej perspektywie;

69.  zauważa, że budżet EASO na 2015 r. przeznaczony na relokację, przesiedlenia i zewnętrzny wymiar wyniósł zaledwie 30 000 EUR; podkreśla, że tak niewielki budżet jest niepoważny w świetle obecnych wydarzeń w regionie Morza Śródziemnego oraz w kontekście licznych odniesień do EASO zawartych w decyzjach w sprawie relokacji; przypomina, że w perspektywie krótko-, średnio- i długoterminowej konieczne będzie znaczne zwiększenie budżetu EASO, jego zasobów ludzkich oraz środków, jakie urząd przeznacza na relokację i przesiedlenia;

Frontex i proponowana nowa Europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna

70.  zauważa rolę, jaką Frontex odgrywa w ostatnim czasie, udzielając pomocy wszystkim statkom i osobom znajdującym się w niebezpieczeństwie na morzu, oraz docenia wkład tej agencji – poprzez wspólne operacje „Tryton” i „Posejdon” – w ocalenie wielu istnień ludzkich na Morzu Śródziemnym;

71.  rozumie, że zaproponowana w ostatnim czasie Europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna ma w zamierzeniu zastąpić Frontex i zagwarantować zintegrowane zarządzanie granicami zewnętrznymi na szczeblu europejskim w celu skutecznego zarządzania migracją i zapewnienia wysokiego poziomu bezpieczeństwa wewnętrznego w Unii, przy jednoczesnym zagwarantowaniu swobodnego przepływu osób na jej terytorium; zgodnie z traktatami i protokołami do nich zwraca uwagę, że państwa członkowskie, które są stroną porozumień z Schengen, lecz nie są jeszcze częścią strefy Schengen bez wewnętrznych kontroli granicznych, mogą uczestniczyć we wszystkich działaniach zgodnie z nowym wnioskiem, a także mogą czerpać z nich korzyści;

72.  wyraża gotowość do negocjacji w sprawie wniosku ustawodawczego w ramach instytucji pełniących rolę współprawodawców, a także pomiędzy tymi instytucjami, w kontekście zwykłej procedury ustawodawczej, zgodnie z art. 294 TFUE;

Strefa Schengen a zarządzanie granicami zewnętrznymi oraz ich bezpieczeństwo

73.  przypomina, że od momentu utworzenia strefy Schengen Unia stanowi obszar niepodzielony wewnętrznymi granicami, że państwa członkowskie należące do strefy Schengen opracowały stopniowo wdrażaną wspólną politykę w zakresie granic zewnętrznych strefy Schengen oraz że naturalną konsekwencją tego systemu od zawsze było zniesienie kontroli na granicach wewnętrznych, któremu jednocześnie powinny towarzyszyć wprowadzenie środków kompensujących służących wzmocnieniu ochrony zewnętrznych granic strefy Schengen oraz wymiana informacji za pośrednictwem systemu informacyjnego Schengen („SIS”);

74.  przyznaje, że integralność strefy Schengen oraz zniesienie kontroli na granicach wewnętrznych uzależnione są od funkcjonowania skutecznego procesu zarządzania granicami zewnętrznymi, zakładającego stosowanie przez wszystkie państwa członkowskie wspólnych wysokich standardów ochrony granic zewnętrznych i skuteczną wymianę informacji między nimi;

75.  przyznaje, że Unia musi wzmocnić ochronę swoich granic zewnętrznych i dalej rozwijać wspólny europejski system azylowy oraz że konieczne jest podjęcie odpowiednich działań w celu wzmocnienia potencjału strefy Schengen, by była w stanie mierzyć się z nowymi wyzwaniami stojącymi przed Europą i gwarantować podstawowe zasady, a mianowicie bezpieczeństwo i swobodny przepływ osób;

76.  zauważa, że wjazd na terytorium strefy Schengen jest zasadniczo kontrolowany na granicach zewnętrznych w oparciu o kodeks graniczny Schengen oraz że obywatele wielu państw trzecich wymagają również wizy, aby wjechać na jej teren;

77.  przypomina apel UNHCR, który zwrócił uwagę, że poszanowanie praw podstawowych i międzynarodowych zobowiązań można zagwarantować tylko wówczas, gdy procedury i plany operacyjne będą odzwierciedlać te zobowiązania, czego przejawem muszą być praktyczne, jednoznaczne wytyczne dla funkcjonariuszy straży granicznej, w tym funkcjonariuszy ochraniających granice lądowe, morskie i powietrzne; wskazuje na konieczność dalszego wzmacniania unijnego mechanizmu ochrony ludności, aby zapewnić możliwość podejmowania stosownych działań w obliczu zdarzeń wywołujących szerokie skutki, które dotykają znaczną liczbę państw członkowskich;

78.  ponownie podkreśla, że w kwestii przepisów dotyczących konkretnie dziedziny azylu i migracji, aby przepisy regulujące granice wewnętrzne i zewnętrzne były skuteczne, konieczne jest prawidłowe wdrożenie przez państwa członkowskie środków uzgodnionych na szczeblu Unii; podkreśla, że skuteczniejsze wdrożenie środków przez państwa członkowskie na granicach zewnętrznych z uwagi na narastającą presję ma zasadnicze znaczenie i pozwoli do pewnego stopnia rozwiać obawy o bezpieczeństwo obywateli;

79.  zauważa, że w dniu 15 grudnia 2015 r. Komisja przedstawiła wniosek w sprawie ukierunkowanej modyfikacji kodeksu granicznego Schengen, proponując wprowadzenie na zewnętrznych graniach strefy Schengen systematycznych kontroli wszystkich obywateli Unii (a nie tylko obywateli państw trzecich) polegających na sprawdzaniu ich w odpowiednich bazach danych;

80.  uważa, że strefa Schengen jest jednym z głównych osiągnięć europejskiej integracji; zwraca uwagę, że konflikt w Syrii oraz inne konflikty w tym regionie spowodowały rekordowy napływ uchodźców i migrantów do Unii, co z kolei ujawniło niedoskonałości na niektórych zewnętrznych granicach Unii; niepokoi się, że w odpowiedzi na tę sytuację niektóre państwa członkowskie postanowiły zamknąć swoje wewnętrzne granice lub wprowadzić tymczasowe kontrole graniczne, podważając w ten sposób właściwe funkcjonowanie strefy Schengen;

Punkty szybkiej rejestracji migrantów (hotspoty)

81.  przypomina, że w systemie „Hotspot” zaproponowanym przez Komisję w Europejskim programie w zakresie migracji agencja ochrony granic, EASO, Europol i Eurojust mają udzielać państwom członkowskim wsparcia operacyjnego zgodnie z ich odpowiednimi mandatami;

82.  wskazuje w tym kontekście, że unijne agencje wymagają niezbędnych zasobów, aby były w stanie realizować powierzone im zadania; domaga się, by unijne agencje oraz państwa członkowskie w pełni informowały Parlament o pracach prowadzonych w hotspotach;

83.  zwraca uwagę, że obie decyzje w sprawie relokacji przewidują udzielenie Włochom i Grecji wsparcia operacyjnego w hotspotach przy weryfikacji migrantów w momencie ich pierwszego przybycia do UE, rejestracji ich wniosków o ochronę międzynarodową, udzielaniu informacji osobom ubiegającym się o ochronę na temat relokacji, organizacji operacji powrotowych obejmujących osoby, które nie wystąpiły o ochronę międzynarodową i którym nie przysługuje z innego tytułu prawo do pozostania w UE lub których wnioski odrzucono, a także przy ułatwianiu realizacji wszystkich etapów samej procedury relokacji;

84.  apeluje o jak najszybsze tworzenie hotspotów, aby udzielić tym państwom członkowskim konkretnej pomocy operacyjnej; domaga się przydziału zasobów technicznych i finansowych państwom członkowskim, do których w pierwszym rzędzie przybywają migranci, takim jak Włochy i Grecja, aby zapewnić szybką i skuteczną rejestrację wszystkich migrantów przybywających do Unii oraz przekazanie ich spraw właściwym organom, przy pełnym poszanowaniu ich praw podstawowych; uważa, że szybkie i skuteczne wsparcie państw członkowskich przez Unię i zaakceptowanie takiej pomocy jest istotne dla wzajemnego zaufania;

85.  uznaje, że jednym z zasadniczych celów hotspotów jest umożliwienie Unii szybkiego udzielania ochrony i pomocy humanitarnej potrzebującym; podkreśla, że należy dołożyć wielkich starań, by klasyfikacja migrantów znajdujących się w tych punktach przebiegała z pełnym poszanowaniem praw wszystkich migrantów; przyznaje jednak, że prawidłowa identyfikacja osób ubiegających się o ochronę międzynarodową w punkcie pierwszego przybycia do Unii powinna ułatwić ogólne funkcjonowanie zreformowanego wspólnego europejskiego systemu azylowego;

Przepisy prawa karnego w kontekście migracji

86.  zauważa, że w swoim planie działania na rzecz zwalczania przemytu migrantów Komisja zaznaczyła, że rozważa zmianę dyrektywy Rady 2004/81/WE w sprawie dokumentu pobytowego wydawanego obywatelom państw trzecich, którzy są ofiarami handlu ludźmi lub wcześniej byli przedmiotem działań ułatwiających nielegalną imigrację, którzy współpracują z właściwymi organami;

87.  jest przekonany, że zmiana ta jest konieczna oraz że należy rozważyć wprowadzenie systemu umożliwiającego ofiarom handlu ludźmi i przemytu ludzi ujawnienie się i udzielenie pomocy w skutecznym ściganiu handlarza lub przemytnika, bez obaw o to, że same będą ścigane;

88.  zauważa, że Komisja rozważa zmianę dyrektywy Rady 2002/90/WE definiującą ułatwianie nielegalnego wjazdu, tranzytu i pobytu; stoi na stanowisku, że osoby niosące potrzebującym różnego rodzaju pomoc humanitarną nie powinny podlegać karze, a prawo UE powinno odzwierciedlać tę zasadę;

89.  podkreśla, że kolejnym ważnym krokiem w stronę likwidacji przestępczych sieci zajmujących się przemytem ludzi i handlem ludźmi jest nadanie priorytetowego znaczenia dochodzeniom finansowym, ponieważ wyśledzenie i konfiskata zysków tych przestępczych sieci ma decydujące znaczenie, jeśli mają zostać osłabione i doprowadzone do ostatecznej likwidacji; apeluje w związku z tym do państw członkowskich o szybką i skuteczną transpozycję czwartej dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy;

90.  przypomina, że aby zagwarantować skuteczne prowadzenie dochodzeń, zasadnicze znaczenie ma przeszkolenie właściwych służb, tak aby ich funkcjonariusze w pełni rozumieli proceder, który mają zwalczać, i wiedzieli, jak go wykrywać na wczesnym etapie;

Współpraca z państwami trzecimi

91.  zwraca uwagę na konieczność dalszego rozwijania globalnego podejścia do kwestii migracji i mobilności (GPMM) w części dotyczącej systemu azylowego i ochrony międzynarodowej, przy większym zaangażowaniu państw trzecich; zauważa, że obecne działania prowadzone w tym obszarze – w ramach regionalnych programów ochrony i regionalnych programów rozwoju i ochrony – koncentrują się na budowie potencjału niezbędnego, by umożliwić walkę z sieciami prowadzącymi przemyt ludzi i handel ludźmi w państwach trzecich, z których pochodzą ofiary tego procedury, oraz w państwach trzecich leżących na szlakach przerzutowych; zauważa jednocześnie, że programy te – w zakresie, w jakim dotyczą przesiedleń – nadal pozostają niewydolne; jest przekonany, że działania na rzecz budowy potencjału i działania związane z przesiedleniami należy zintensyfikować i realizować wspólnie z państwami trzecimi, w których przebywa duża liczba uchodźców;

92.  zauważa, że GPMM jest podstawowym instrumentem, w którym określono cele zewnętrznej polityki Unii w dziedzinie migracji, azylu i granic; zwraca uwagę, że pod tym zbiorczym terminem kryją się różnorodne instrumenty, w tym dialogi regionalne, dialogi dwustronne, partnerstwa na rzecz mobilności, wspólne programy w obszarze migracji i mobilności, umowy o readmisji, umowy o ułatwieniach wizowych, umowy o zwolnieniu z obowiązku wizowego, regionalne programy ochrony i regionalne programy rozwoju i ochrony;

93.  zdaje sobie sprawę, że w kontekście wymiaru zewnętrznego należy koncentrować się na współpracy z państwami trzecimi przy zwalczaniu głównych przyczyn nieuregulowanego napływu migrantów do Europy i zapobieganiu mu; jest świadomy, że partnerstwa i współpracę z najważniejszymi krajami, z których pochodzą migranci, oraz krajami tranzytowymi i docelowymi należy nadal traktować priorytetowo, na przykład w ramach procesu chartumskiego czy procesu z Rabatu, dialogu UE–Afryka poświęconego migracji i mobilności, procesu budapesztańskiego i procesu praskiego;

94.  zwraca uwagę, że Unia i państwa członkowskie muszą ostrożnie wybierać, którym organom ścigania w państwach trzecich będą udzielały wsparcia, biorąc pod uwagę to, czy organy te znane są z łamania praw człowieka migrantów;

95.  zaleca, by współpraca z państwami trzecimi zakładała ocenę ich systemów azylowych, systemów wsparcia dla uchodźców oraz ich zdolności i woli zwalczania procederu handlu ludźmi i przemytu ludzi, które mają miejsce na ich terytorium lub których szlaki prowadzą przez ich terytorium;

96.  wzywa Unię, by pomogła państwom trzecim w budowie ich systemów azylowych oraz sformułowaniu strategii integracyjnych, aby umożliwić obywatelom państw trzecich, którzy wymagają ochrony międzynarodowej, ubieganie się o tę ochronę w tych państwach; uważa, że w kontekście współpracy z państwami trzecimi Unia musi przyjąć podejście niosące korzyści wszystkim zaangażowanym stronom, tzn. podejście, które jest korzystne dla Unii, dla danego państwa trzeciego oraz dla uchodźców i migrantów przebywających w tym państwie trzecim;

97.  przypomina, że Unia zacieśniła zewnętrzną współpracę z państwami trzecimi w dziedzinie migracji i azylu, aby być w stanie podjąć odpowiednie działania w odpowiedzi na obecny kryzys uchodźczy, oraz uruchomiła nowe inicjatywy na rzecz współpracy, takie jak wspólny plan działania UE–Turcja; podkreśla w tym kontekście konieczność wypełnienia przez wszystkie strony swoich zobowiązań wynikających ze wspólnego planu działania, w tym wyeliminowania głównych powodów masowego napływu Syryjczyków, zintensyfikowania współpracy przy zapewnianiu wsparcia Syryjczykom, którym udzielono tymczasowej ochrony, oraz goszczącym je społecznościom w Turcji, a także konieczność wypełnienia przez Turcję swoich zobowiązań i zatamowania nieuregulowanych przepływów migrantów z jej terytorium na terytorium Unii;

Kampanie informacyjne

98.  zauważa, że wiele przemycanych osób jest w pewnym stopniu świadomych zagrożeń, które czyhają na nie podczas potencjalnie niebezpiecznej podróży do Europy, a jednak decydują się one mimo wszystko wyruszyć w podróż, gdyż zagrożenia te uznają za mniejsze niż ryzyko, jakie wiąże się z pozostaniem na miejscu;

99.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że plan działania na rzecz zwalczania przemytu migrantów uzależnia rozpoczęcie nowych kampanii informacyjnych od wyników oceny tych obecnie prowadzonych; zaleca, by wszelkie kampanie tego rodzaju przekazywały informacje na temat kryteriów stosowanych przy ustalaniu statusu ochrony w Unii, gdyż tego rodzaju informacje mogłyby przekonać niektórych migrantów do niepodejmowania podróży, skoro istnieje ryzyko, że wyruszą w niebezpieczną podróż tylko po to, by ich zawrócono, gdy nie zostanie im przyznana ochrona;

Eliminowanie najważniejszych przyczyn

100.  ponownie potwierdza, że Unia musi przyjąć długoterminową strategię, aby pomóc wyeliminować w państwach trzecich czynniki ryzyka (konflikt, prześladowania, czystki etniczne, powszechna przemoc lub inne czynniki, takie jak skrajne ubóstwo, zmiana klimatu lub klęski żywiołowe), które zmuszają ludzi do korzystania z usług sieci przemytników, postrzeganych przez tych ludzi jako jedyna szansa na przedostanie się do Unii;

101.  przypomina, że specjalny sprawozdawca ONZ ds. praw człowieka migrantów także wezwał Unię do otwarcia legalnych kanałów migracji, żeby umożliwić migrantom korzystanie z formalnych dróg wjazdu i wyjazdu, tak by nie uciekali się do pomocy grup przemytników;

102.  zwraca uwagę, że wzrost liczby uchodźców przybywających do Unii, który nastąpił w ostatnim czasie, pokazał, że same środki zapobiegawcze nie wystarczą, by kontrolować obecne zjawisko migracji;

103.  przyznaje, że w długoterminowej perspektywie większą dynamikę należy nadać procesowi rozwiązywania kwestii geopolitycznych wpływających na podstawowe przyczyny migracji, ponieważ zjawiska takie jak wojna, ubóstwo, korupcja, głód i brak perspektyw oznaczają, że ludzie będą nadal czuli się zmuszeni uciekać do Europy, chyba że Unia poszuka sposobów wsparcia odbudowy tych krajów; zwraca uwagę, że oznacza to, iż Komisja i państwa członkowskie muszą wygospodarować środki finansowe, aby pomóc w budowie potencjału państw trzecich, m.in. poprzez wspieranie inwestycji i kształcenia, wzmacnianie i egzekwowanie systemów azylowych, pomoc w skuteczniejszej kontroli granic oraz wzmacnianie systemu prawnego i sądownictwa w tych państwach;

Fundusze dla państw trzecich

104.  zaważa, że głównym instrumentem wsparcia finansowego państw trzecich jest Instrument Finansowania Współpracy na rzecz Rozwoju (DCI), który stanowi jedyny instrument przewidujący unijne środki na finansowanie tematyczne w dziedzinie migracji w wymiarze globalnym w ramach programu dotyczącego globalnych dóbr publicznych i wyzwań, którym zarządza Dyrekcja Generalna (DG) ds. Współpracy Międzynarodowej i Rozwoju (DEVCO); zwraca również uwagę, że podobnie jak w przypadku środków finansowych przyznanych bezpośrednio państwom członkowskim, w zarządzaniu DCI uczestniczą też inne dyrekcje generalne Komisji i organy Unii, a mianowicie pomocy Unii dla krajów sąsiadujących udziela DG ds. Polityki Sąsiedztwa i Negocjacji w sprawie Rozszerzenia za pośrednictwem Instrumentu Pomocy Przedakcesyjnej, pomocy humanitarnej udziela DG ds. Pomocy Humanitarnej i Ochrony Ludności (ECHO), a Instrumentem na rzecz przyczyniania się do Stabilności i Pokoju zarządza Europejska Służba Działań Zewnętrznych (ESDZ); przypomina, że ponieważ dwa fundusze zarządzane przez DG ds. Migracji i Spraw Wewnętrznych (HOME) – Fundusz Azylu, Migracji i Integracji oraz Fundusz Bezpieczeństwa Wewnętrznego – mają również wymiar zewnętrzny, oznacza to, że w obszarze finansowania zewnętrznego pojawił się nowy podmiot;

105.  z zadowoleniem przyjmuje utworzony niedawno kryzysowy fundusz powierniczy UE dla Afryki oraz zasilenie go kwotą w wysokości 1,8 mld EUR, dzięki czemu system finansowania państw trzecich wzbogacono o dodatkowy element; wzywa państwa członkowskie do dalszego zasilania tego funduszu;

106.  zaleca, by zgodnie z GPMM w polityce zewnętrznej UE i mechanizmach unijnego finansowania na równi traktować cztery filary tematyczne dotyczące (i) legalnej migracji i mobilności, (ii) nieuregulowanej migracji i handlu ludźmi, (iii) ochrony międzynarodowej i (iv) wpływu migracji na rozwój;

Przejrzystość finansowania

107.  zauważa, że polityka migracyjna Unii jest wdrażana za pośrednictwem różnych instrumentów polityki, z których każdy ma własne cele, nie zawsze wzajemnie powiązane, i brak jest wystarczającej koordynacji finansowania między wieloma zaangażowanymi podmiotami; wskazuje, że rozdrobnienie linii budżetowych oraz odpowiedzialności prowadzi do powstania struktury zarządzania, która może utrudnić uzyskanie pełnego obrazu tego, w jaki sposób przydziela się i ostatecznie wykorzystuje różne dostępne fundusze; zwraca również uwagę, że takie rozdrobnienie powoduje, że trudniej jest oszacować łączną kwotę środków wydatkowanych przez Unię na politykę migracyjną;

108.  jest zdania, że należy dokonać tego kompleksowego przeglądu finansowania unijnego związanego z migracją, tak w samej Unii, jak i poza nią, gdyż jego brak stanowi wyraźną przeszkodę w zapewnieniu przejrzystości i prawidłowym kształtowaniu polityki; zauważa w tym względzie, że jednym z możliwych wariantów mogłoby być utworzenie strony internetowej z bazą danych zawierającą informacje na temat wszystkich finansowanych przez Unię projektów związanych z polityką migracyjną; podkreśla, że konieczność zapewnienia przejrzystości dotyczy również linii budżetowych, aby zapewnić odpowiednie środki na realizację wszystkich celów unijnej polityki migracyjnej;

109.  przypomina, że pozytywny wpływ środków finansowych UE na politykę migracyjną opiera się na procesach na szczeblu krajowym i unijnym, które zapewniają przejrzystość, skuteczne monitorowanie i rozliczalność; uważa, że należy zastanowić się nad tym, jak sprawić, by monitorowanie i ocena stały się procesami bieżącymi, a nie tylko procesami ex-post oraz że należy wzmocnić rolę Trybunału Obrachunkowego w tym zakresie; zauważa, że należy ustanowić wskaźniki jakościowe i ilościowe, które będzie można porównywać, aby zmierzyć wpływ funduszy UE i pomóc w ocenie, czy fundusze te osiągnęły swoje cele;

Dodatkowe finansowanie na potrzeby migracji

110.  z zadowoleniem przyjmuje dodatkowe środki finansowe przewidziane w budżecie Unii na 2016 r., aby sprostać obecnej sytuacji w obszarze migracji; zauważa, że większość nowych środków to środki przewidziane w wieloletnich ramach finansowych (WRF) na lata 2014–2020, które zostały przesunięte, co oznacza, że Unia wydaje dziś to, co miała wydać w przyszłości;

111.  przyznaje, że choć z zadowoleniem należy przyjąć ostatnie propozycje budżetowe i dodatkowe środki finansowe przewidziane w budżecie Unii na 2016 r., w tym wykorzystanie instrumentu elastyczności, to powód do zaniepokojenia ciągle stanowi dostępność finansowania w średnio- i długoterminowej perspektywie; z zaniepokojeniem zauważa, że zwiększeniu kwot proponowanych w liniach budżetowych dla Funduszu Azylu, Migracji i Integracji na 2016 r. nie towarzyszyła propozycja przeglądu zasobów ogólnych dostępnych w ramach tego funduszu na okres finansowania 2014–2020; zdaje sobie sprawę, że jeżeli sytuacja nie ulegnie zmianie, środki z tego funduszu skończą się na długo przed rokiem 2020;

112.  zachęca państwa członkowskie do pełnego wykorzystywania możliwości oferowanych przez fundusze, które nie są bezpośrednio związane z polityką migracyjną, ale mogą zostać użyte do sfinansowania działań w tej dziedzinie (np. działań integracyjnych), takie jak środki dostępne w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym, programu „Horyzont 2020”, Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz programu „Prawa i obywatelstwo”;

113.  zaleca, by w ramach przeglądu WRF zaplanowanego na koniec 2016 r. w dziale 3 budżetu Unii (Obywatelstwo, wolność, bezpieczeństwo i sprawiedliwość) udostępnić znaczne, dodatkowe zasoby, aby zapewnić dostępność odpowiednich środków finansowych uzależnionych od kształtowania się tendencji migracyjnych i powiązanych z nimi potrzeb finansowych w kontekście realizowanej przez Unię i państwa członkowskie polityki w dziedzinie azylu, migracji i integracji;

Zaangażowanie społeczeństwa obywatelskiego

114.  wskazuje, że zapewnienie finansowania operacyjnego jest kluczowym wyzwaniem dla organizacji pozarządowych, ponieważ większość środków finansowych jest powiązana z realizacją konkretnych projektów; potwierdza, że należy propagować wolontariat i inicjatywy społeczeństwa obywatelskiego służące niesieniu pomocy migrantom, a w stosownych przypadkach działania te powinny być finansowane przez Komisję i państwa członkowskie; wzywa państwa członkowskie i Komisję, by stawiały sobie za cel – w stosownych przypadkach i w miarę możliwości – finansowanie projektów zarządzanych przez organizacje społeczeństwa obywatelskiego działające w dziedzinach migracji, integracji i azylu;

115.  potwierdza konieczność zadbania o to, by społeczeństwo obywatelskie było zaangażowane w opracowywanie działań Unii i programów krajowych, zgodnie z zasadą partnerstwa określoną w kontekście Funduszu Azylu, Migracji i Integracji; proponuje, by na szczeblu Unii rozważyć możliwość prowadzenia regularnych konsultacji między Komisją a odpowiednimi organizacjami społeczeństwa obywatelskiego działającymi w dziedzinie azylu, migracji i integracji;

Tendencje demograficzne

116.  zauważa, że jeszcze zanim nastąpił wzrost napływu migrantów do Unii w 2015 r., w opracowaniu OECD i Komisji z 2014 r. wskazano, że populacja w wieku produkcyjnym (15–64 lata) w Unii zmniejszy się o 7,5 mln osób między rokiem 2013 a 2020, a w przypadku nieuwzględnienia w prognozach migracji netto spadek ten byłby jeszcze większy i wiązałby się ze zmniejszeniem się populacji w wieku produkcyjnym o 11,7 mln osób;

117.  wskazuje jednak, że według stanu na listopad 2015 r. stopa bezrobocia wśród osób młodych we wszystkich państwach członkowskich kształtowała się na poziomie 20%;

118.  zwraca również uwagę, że według ostatnich prognoz Eurostatu proporcja osób w wieku 65 lat i starszych w stosunku do osób w wieku 15–64 lata wzrośnie z 27,5% na początku 2013 r. do niemal 50% do 2050 r.; zauważa, że oznaczałoby to zmianę obecnego układu, w którym na każdą osobę w wieku 65 lat lub starszą przypadają cztery osoby w wieku produkcyjnym, i doprowadziło do sytuacji, w której na każdą osobę w wieku 65 lat lub starszą przypadałyby zaledwie dwie osoby w wieku produkcyjnym;

Legalna migracja zarobkowa

119.  stwierdza, że prawną podstawę zarządzania legalną migracją na szczeblu Unii stanowi art. 79 TFUE;

120.  uznaje, że w art. 79 ust. 5 konkretnie zastrzeżono prawo państw członkowskich do ustalania wielkości napływu obywateli państw trzecich przybywających z państw trzecich na ich terytorium w poszukiwaniu pracy;

121.  zauważa, że w strategii „Europa 2020” wskazano potrzebę sformułowania kompleksowej polityki w dziedzinie migracji zarobkowej oraz skuteczniejszej integracji migrantów w celu realizacji unijnych celów dotyczących inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu;

122.  zwraca uwagę, że istniejące ramy ustawodawcze UE regulujące dostęp obywateli państw trzecich do rynku pracy w Unii są dość rozproszone, gdyż koncentrują się na konkretnych kategoriach pracowników, a nie na uregulowaniu w sposób ogólny wszystkich pracowników migrujących;

123.  stoi na stanowisku, że w długoterminowej perspektywie Unia będzie musiała przyjąć bardziej ogólne przepisy regulujące wjazd i pobyt tych obywateli państw trzecich szukających zatrudniania w Unii, aby zapełnić luki występujące na unijnym rynku pracy;

Potrzeba lepszej jakości danych

124.  apeluje o sformułowanie kompleksowej wizji rynku pracy w Unii, stanowiącej warunek konieczny opracowania polityki z zakresu rynku pracy; zauważa, że należy opracować narzędzia służące skuteczniejszej identyfikacji i skuteczniejszemu prognozowaniu obecnych i przyszłych potrzeb rynku pracy w Unii; proponuje w związku z tym, by istniejące narzędzia – takie jak narzędzia opracowane przez Europejskie Centrum Rozwoju Kształcenia Zawodowego (Cedefop) lub OECD – udoskonalić w oparciu o międzynarodowe dane statystyczne dotyczące potencjalnej podaży siły roboczej z państw trzecich, a nawet połączyć je z tymi statystykami, aby zapewnić dokładniejszy obraz sytuacji;

125.  jest przekonany, że lepszej jakości dane i udoskonalone narzędzia do analizy tych danych mogą tylko pomóc decydentom w kształtowaniu przyszłej polityki w zakresie migracji zarobkowej oraz że Unia i państwa członkowskie powinny identyfikować luki występujące na ich rynkach pracy, dzięki czemu będą mogły zapełnić wakaty, które w innym przypadku pozostałyby nieobsadzone;

Wyzysk pracowników

126.  zauważa, że wyzysk pracowników może być następstwem handlu ludźmi i przemytu ludzi, lecz może mieć miejsce nawet tam, gdzie ten proceder nie występuje, i w rezultacie prowadzi do bezkarności osób wyzyskujących migrantów o nieuregulowanym statusie w państwach członkowskich, w których wyzysk jako taki nie podlega kryminalizacji;

127.  ubolewa nad tym, że istotnym czynnikiem sprzyjającym wyzyskowi pracowników, zwłaszcza w sektorach najbardziej narażonych na ten proceder (rolnictwo, budownictwo, hotelarstwo i gastronomia, pracownicy domowi i usługi opiekuńcze), jest niewielkie ryzyko wykrycia lub ścigania pracodawców wykorzystujących pracę migrantów o nieuregulowanym statusie; zaleca, by w celu wyeliminowania tej bezkarności przede wszystkim koniecznie dopilnowano, by wszystkie przypadki skrajnego wyzysku pracowników były kryminalizowane i należycie karane na mocy prawa krajowego, a po drugie – by zwiększono częstotliwość kontroli prowadzonych przez inspekcje pracy w sektorach, których dotyczy to ryzyko;

128.  zauważa fakt, że obecnie w wielu państwach członkowskich wyzysk pracowników podlega karze tylko wówczas, gdy ma miejsce w kontekście handlu ludźmi, co zostawia szerokie pole do nadużyć w tych wszystkich przypadkach, w których osoby wyzyskujące pracowników nie brały udziału w handlu ludźmi lub ich udziału w tym procederze nie można im udowodnić;

129.  podkreśla konieczność pełnego wdrożenia i prawidłowego stosowania w praktyce specjalnych procedur mających ułatwić składanie skarg, które ustanowiono w dyrektywie 2009/52/WE przewidującej minimalne normy w odniesieniu do kar i środków stosowanych wobec pracodawców zatrudniających nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich („dyrektywa w sprawie kar wobec pracodawców”); jest przekonany, że konieczna jest większa ochrona ofiar handlu ludźmi i osób przemycanych do Unii, które współpracują z właściwymi organami i pomagają im w pociąganiu tych handlarzy lub przemytników do odpowiedzialności; sugeruje, że należy również udzielić wsparcia w celu powołania europejskiej koalicji przedsiębiorców przeciwko handlowi ludźmi (zaproponowanej w strategii na rzecz wyeliminowania handlu ludźmi z 2014 r.), z myślą o rozwoju łańcuchów dostaw, które nie będą dotknięte procederem handlu ludźmi;

130.  uważa, że wszelkie działania mające na celu wyeliminowanie wyzysku pracowników muszą ostatecznie być prowadzone dwutorowo: z jednej strony muszą służyć skutecznemu ściganiu pracodawców, a z drugiej – ochronie ofiar tego wyzysku;

Zmiana dyrektywy w sprawie niebieskiej karty

131.  przypomina, że w programie w zakresie migracji Komisja ogłosiła zamiar zmiany dyrektywy w sprawie warunków wjazdu i pobytu obywateli państw trzecich w celu podjęcia pracy w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji („dyrektywa w sprawie niebieskiej karty”), poświęcając szczególną uwagę kwestii zakresu stosowania tej dyrektywy (w celu ewentualnego włączenia do niej przedsiębiorców chcących inwestować w Europie) oraz udoskonaleniu przepisów dotyczących mobilności wewnątrz UE;

132.  przypomina, że w sporządzonym przez Komisję sprawozdaniu z wykonania obecnej dyrektywy w sprawie niebieskiej karty podkreślono jej wady, w tym bardzo ograniczony stopnień harmonizacji, do czego przyczyniła się duża swoboda pod względem sposobu jej wdrożenia, którą dyrektywa przyznała państwom członkowskim, a zwłaszcza prawo państw członkowskich do utrzymania równoległych systemów krajowych;

133.  uważa też, że nie podlega wątpliwości, że dyrektywa ta powinna koncentrować się nie tylko na pracownikach o wysokich kwalifikacjach, lecz także na wybranych zawodach wymagających wysokich kwalifikacji, w których występuje potwierdzony niedobór siły roboczej; jest także zdania, że zmiany dyrektywy w sprawie niebieskiej karty powinny być ambitne i ukierunkowane oraz powinny doprowadzić do wyeliminowania niespójności w obecnej dyrektywie, zwłaszcza jeśli chodzi o równoległe systemy krajowe; zaleca rozważenie poszerzenia zakresu stosowania tej dyrektywy i uwzględnienie w niej obywateli państw trzecich, którzy mogliby pomóc wypełnić luki, których istnienie stwierdzono na unijnych rynkach pracy;

o
o   o

134.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji, parlamentom i rządom państw członkowskich, a także EASO, Fronteksowi, Europolowi, Eurojustowi, FRA, eu-LISA, Radzie Europy, Komitetowi Regionów i Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu.

(1) Teksty przyjęte, P8_TA(2014)0070.
(2) Dz.U. C 93 z 9.3.2016, s. 165.
(3) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0176.
(4) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0317.
(5) http://www.consilium.europa.eu/pl/press/press-releases/2015/09/28-eunavfor/.
(6) Teksty przyjęte, P8_TA(2014)0105.
(7) Informacje Fronteksu, http://frontex.europa.eu/news/number-of-migrants-arriving-in-greece-dropped-by-half-in-november-cITv3V.
(8) Nota informacyjna Międzynarodowej Organizacji ds. Migracji oraz UNICEF-u: Migracja dzieci do Europy, http://www.iom.int/sites/default/files/press_release/file/IOM-UNICEF-Data-Brief-Refugee-and-Migrant-Crisis-in-Europe-30.11.15.pdf.
(9) Biuletyn EASO, listopad–grudzień 2015, https://easo.europa.eu/wp-content/uploads/EASO-Newsletter-NOV-DEC_-20151.pdf.
(10) UE+ obejmuje 28 państw członkowskich UE oraz Norwegię i Szwajcarię.
(11) UNHCR – dane z Grecji (infografika) – 7 marca 2016 r.
(12) IOM, projekt dotyczący zaginionych migrantów, http://missingmigrants.iom.int/.
(13) Decyzja Rady (UE) 2015/1523 i decyzja Rady (UE) 2015/1601.
(14) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (przekształcenie) (Dz.U. L 180 z 29.6.2013, s. 31).
(15) Dyrektywa Rady 2001/55/WE z dnia 20 lipca 2001 r. w sprawie minimalnych standardów przyznawania tymczasowej ochrony na wypadek masowego napływu wysiedleńców oraz środków wspierających równowagę wysiłków między państwami członkowskimi związanych z przyjęciem takich osób wraz z jego następstwami (Dz.U. L 212 z 7.8.2001, s. 12).
(16) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/95/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie norm dotyczących kwalifikowania obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako beneficjentów ochrony międzynarodowej, jednolitego statusu uchodźców lub osób kwalifikujących się do otrzymania ochrony uzupełniającej oraz zakresu udzielanej ochrony (Dz.U. L 337 z 20.12.2011, s. 9).
(17) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej (Dz.U. L 180 z 29.6.2013, s. 60).


Sprawozdania roczne 2012–2013 w sprawie pomocniczości i proporcjonalności
PDF 432kWORD 107k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 kwietnia 2016 r. dotyczące sprawozdań rocznych za lata 2012–2013 w sprawie pomocniczości i proporcjonalności (2014/2252(INI))
P8_TA(2016)0103A8-0301/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając porozumienie międzyinstytucjonalne w sprawie lepszego stanowienia prawa(1),

–  uwzględniając praktyczne zasady uzgodnione w dniu 22 lipca 2011 r. pomiędzy właściwymi służbami Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczące stosowania art. 294 ust. 4 TFUE w przypadku porozumień w pierwszym czytaniu,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie sprawności regulacyjnej UE oraz pomocniczości i proporcjonalności – 19. sprawozdanie w sprawie lepszego stanowienia prawa za 2011 r.(2),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 września 2012 r. w sprawie 18. sprawozdania w sprawie lepszego stanowienia prawa – stosowanie zasad pomocniczości i proporcjonalności (2010 r.)(3),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 września 2011 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa, pomocniczości, proporcjonalności i inteligentnych regulacji(4),

–  uwzględniając sprawozdanie roczne Komisji za rok 2012 w sprawie pomocniczości i proporcjonalności (COM(2013)0566) oraz sprawozdanie roczne Komisji za rok 2013 w sprawie pomocniczości i proporcjonalności (COM(2014)0506),

–  uwzględniając konkluzje Rady w sprawie inteligentnych regulacji z dnia 4 grudnia 2014 r.,

–  uwzględniając konkluzje Konferencji Przewodniczących Parlamentów Unii Europejskiej z dnia 21 kwietnia 2015 r.,

–  uwzględniając półroczne sprawozdania Konferencji Komisji do Spraw Unijnych Parlamentów Unii Europejskiej (COSAC) w sprawie zmiany stosowanych w Unii Europejskiej procedur i praktyk dotyczących kontroli parlamentarnej z dni 27 września 2012 r., 17 maja 2013 r., 4 października 2013 r., 19 czerwca 2014 r., 14 listopada 2014 r.,

–  uwzględniając sprawozdanie końcowe Grupy Wysokiego Szczebla Niezależnych Partnerów ds. Obciążeń Administracyjnych z dnia 14 października 2014 r. pt. „Zmniejszanie biurokracji w Europie – Spuścizna i perspektywy”(5),

–  uwzględniając art. 52 i 132 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych oraz opinie Komisji Handlu Międzynarodowego, Komisji Kontroli Budżetowej, Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych oraz Komisji Spraw Konstytucyjnych (A8-0301/2015),

A.  mając na uwadze, że w 2012 r. Komisja otrzymała uzasadnione opinie w sprawie 83 wniosków ustawodawczych; mając na uwadze, że w 2012 r. wpłynęło łącznie 292 opinii, z uwzględnieniem tych, które nie spełniały kryteriów uzasadnionych opinii;

B.  mając na uwadze, że w 2013 r. Komisja otrzymała uzasadnione opinie w sprawie 99 wniosków ustawodawczych; mając na uwadze, że w 2013 r. wpłynęło łącznie 313 opinii, z uwzględnieniem tych, które nie spełniały kryteriów uzasadnionych opinii;

C.  mając na uwadze, że w 2012 r. parlamenty narodowe wydały 12 uzasadnionych opinii w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Monti II(6), co przekłada się na 19 głosów (przy czym 18 głosów stanowi próg), uruchamiając po raz pierwszy tzw. procedurę żółtej kartki, w związku z czym instytucja, która wystąpiła z wnioskiem musi dokonać jego przeglądu oraz uzasadnić swoją decyzję w kwestii wycofania, zmiany lub utrzymania wniosku;

D.  mając na uwadze, że Komisja wycofała wniosek dotyczący rozporządzenia Monti II, stwierdzając jednak, że wniosek jest zgodny z zasadą pomocniczości i został wycofany ze względu na niewystarczające poparcie ze strony Parlamentu Europejskiego oraz Rady Unii Europejskiej(7);

E.  mając na uwadze, że w 2013 r. parlamenty narodowe wydały 13 uzasadnionych opinii w sprawie wniosku dotyczącego ustanowienia Prokuratury Europejskiej(8), co przekłada się na 18 głosów, uruchamiając w ten sposób procedurę żółtej kartki;

F.  mając na uwadze, że Komisja stwierdziła, iż jej wniosek jest zgodny z zasadą pomocniczości i nie wymaga wycofania ani zmiany; mając na uwadze oświadczenie Komisji, że w ramach procesu legislacyjnego uwzględni uzasadnione opinie(9);

G.  mając na uwadze, że kilka parlamentów narodowych wyraziło zaniepokojenie w związku z podejściem Komisji, uznając wyjaśnienia i argumenty Komisji za niewystarczające; mając na uwadze, że Komisja Prawna oraz Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych Parlamentu Europejskiego przeprowadziły debaty na ten temat;

H.  mając na uwadze, że późniejsze negocjacje z Radą w sprawie zakresu oraz metod pracy prokuratora europejskiego zawężono w stosunku do wstępnego wniosku, na podstawie którego wydano uzasadnione opinie;

I.  mając na uwadze, że Komisja, na mocy prawa inicjatywy ustawodawczej, ma obowiązek zapewnić, aby już na wczesnym etapie formułowania polityki dokonywano prawidłowych wyborów dotyczących tego, czy i jak wystąpić o podjęcie działania na poziomie unijnym;

J.  mając na uwadze, że Komisja planuje dokonać zmiany wytycznych odnoszących się do procesu oceny skutków, który obejmuje uwzględnienie pomocniczości i proporcjonalności;

K.  mając na uwadze, że Parlament utworzył własny Dział ds. Oceny Skutków, który przeprowadził 50 analiz wstępnych i dwie analizy szczegółowe ocen skutków przeprowadzonych przez Komisję w 2013 r.;

L.  mając na uwadze, że parlamenty narodowe stwierdziły, iż włączenie istotnych i licznych przekazanych uprawnień utrudnia skuteczną ocenę zgodności ostatecznych przepisów z zasadą pomocniczości;

M.  mając na uwadze, że analizę zgodności z zasadami pomocniczości i proporcjonalności oraz ocenę skutków przeprowadza się jedynie na początku procesu ustawodawczego;

1.  zauważa, że zasady pomocniczości i proporcjonalności są podstawowymi zasadami Unii Europejskiej;

2.  podkreśla, że wykonywanie kompetencji Unii Europejskiej powinno odbywać się zgodnie z zasadami pomocniczości i proporcjonalności, jak stanowi art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że instytucje unijne i parlamenty państw członkowskich skrupulatnie kontrolowały przestrzeganie tych dwóch zasad w 2012 r. i 2013 r.;

3.  z zadowoleniem przyjmuje aktywniejszy udział oraz większe zaangażowanie parlamentów krajowych w europejski proces legislacyjny w ostatnich latach, co zaowocowało poprawą wiedzy na temat zasad, na których opiera się Unia Europejska, w tym zasad pomocniczości i proporcjonalności w kontekście międzyinstytucjonalnym; zauważa jednak, że potrzebne są dalsze działania w tym względzie; sugeruje, by Komisja w pierwszym rzędzie zaangażowała się w coroczną debatę z każdym z parlamentów narodowych w celu umocnienia dialogu między Komisją a parlamentami narodowymi;

4.  jest ponadto zdania, że zasady pomocniczości i proporcjonalności stanowią punkt wyjścia przy formułowaniu polityki; dlatego też podkreśla, jak ważne jest ustalenie już na początku procesu ustawodawczego, czy cele polityki można skuteczniej zrealizować na szczeblu unijnym, czy też w drodze inicjatyw krajowych lub regionalnych;

5.  zwraca uwagę na znaczenie parlamentów i na ich oddziaływanie terytorialne i bliskość do obywateli, i wzywa, by w stosownych przypadkach aktywniej zaangażowały się w system wczesnego ostrzegania;

6.  zauważa jednak, że zaledwie niewielka liczba izb krajowych przedkłada większość opinii parlamentów narodowych, i zachęca pozostałe izby do większego zaangażowania się w debatę europejską;

7.  podkreśla, że instytucje unijne muszą przestrzegać zapisanych w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej i w Protokole nr 2 do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej zasad pomocniczości i proporcjonalności, które mają charakter ogólny i są wiążące dla instytucji wykonujących uprawnienia Unii, wyjątek w tym względzie stanowią dziedziny, które należą do zakresu wyłącznych kompetencji Unii niepodlegających zasadzie pomocniczości;

8.  uważa, że mechanizm kontroli zasady pomocniczości stanowi ważny instrument współpracy między instytucjami europejskimi i krajowymi;

9.  zwraca uwagę, że roczne sprawozdania Komisji zostały przygotowane dość pobieżnie i wzywa ją do rozważenia przygotowania bardziej szczegółowych sprawozdań na temat sposobu przestrzegania zasady pomocniczości, a w szczególności proporcjonalności w kształtowaniu polityki UE;

10.  zwraca uwagę na metodykę zastosowaną przez Komisję w sprawozdaniach rocznych za lata 2012 i 2013, w których uzasadnione opinie przedstawione przez parlamenty narodowe w ramach pakietu wniosków klasyfikuje się jako jedną uzasadnioną opinię, nie zaś jako uzasadnione opinie w sprawie poszczególnych wniosków oddzielnie;

11.  zauważa, że, ogólnie rzecz biorąc, w porównaniu z latami 2010 i 2011 liczba uzasadnionych opinii znacznie wzrosła jako odsetek łącznej liczby złożonych opinii oraz że w 2012 r. uzasadnione opinie stanowiły 25% wszystkich złożonych opinii, zaś w 2013 r. stanowiły 30% opinii złożonych przez parlamenty narodowe w ramach procesu przewidzianego w protokole nr 2; zwraca przy tym uwagę na konsultacje z parlamentami narodowymi w procesie ustawodawczym;

12.  zaznacza, że w 2012 r. parlamenty narodowe po raz pierwszy zastosowały tzw. procedurę żółtej kartki w odniesieniu do zasady pomocniczości w odpowiedzi na wniosek Komisji dotyczący rozporządzenia w sprawie wykonywania prawa do podejmowania działań zbiorowych w kontekście swobody przedsiębiorczości i swobody świadczenia usług (Monti II); zauważa, że wprawdzie Komisja stwierdziła, iż zasada pomocniczości nie została naruszona, ale jednak wycofała wniosek z powodu braku poparcia politycznego; zwraca uwagę, że drugą procedurę żółtej kartki zastosowano w 2013 r. w odniesieniu do wniosku Komisji dotyczącego rozporządzenia Rady w sprawie ustanowienia Prokuratury Europejskiej; zauważa, że Komisja stwierdziła, iż wniosek jest zgody z zasadą pomocniczości, i postanowiła go utrzymać;

13.  zauważa, że uzasadnione opinie wydawane przez parlamenty narodowe świadczą o istnieniu różnych interpretacji zasad pomocniczości i proporcjonalności; przypomina w tym kontekście, że zasada pomocniczości sformułowana w traktatach pozwała Unii na podejmowanie działań w dziedzinach, które nie należą do jej wyłącznej kompetencji tylko wówczas i tylko w takim zakresie, w jakim cele zamierzonego działania nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, zarówno na poziomie centralnym, jak i regionalnym oraz lokalnym, i jeśli ze względu na rozmiary lub skutki proponowanego działania możliwe jest lepsze ich osiągnięcie na poziomie Unii; przypomina również, że zgodnie z zasadą proporcjonalności zakres i forma działania Unii nie wykraczają poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celów traktatów; zachęca parlamenty narodowe, aby przy ocenie zgodności z zasadami pomocniczości i proporcjonalności trzymały się litery TUE; zdecydowanie zaleca parlamentom narodowym i instytucjom europejskim zaangażowanie się w wymianę poglądów i praktyk w zakresie kontroli pomocniczości i proporcjonalności;

14.  zauważa, że uzasadnione opinie przedkładane przez parlamenty narodowe znacznie różnią się co do formy i rodzajów poruszanych argumentów; ubolewa nad brakiem wspólnych wzorców, który utrudnia ocenę podstawy interwencji parlamentów narodowych;

15.  przypomina obawy wyrażane we wcześniejszych sprawozdaniach Parlamentu Europejskiego dotyczące przypadków, w których pomocniczość nie została odpowiednio ujęta w ocenach skutków przygotowanych przez Komisję; przypomina również, że kwestię tę poruszono w sprawozdaniach rocznych opracowanych przez Radę ds. Ocen Skutków; zauważa, że Rada ds. Ocen Skutków uznała, iż ponad 30% ocen skutków poddanych przez nią przeglądowi w latach 2012 i 2013 zawierało niezadowalającą analizę zasady pomocniczości; wyraża zaniepokojenie faktem, że w 2014 r. liczba ta wzrosła do 50% i wzywa Komisję, by dokonując rewizji wytycznych odnoszących się do ocen skutków zajęła się tą kwestią i odwróciła tę tendencję;

16.  zwraca uwagę na znaczenie ocen skutków jako narzędzi pomagających w podejmowaniu decyzji w procesie tworzenia prawa i podkreśla w tym kontekście konieczność odpowiedniego rozważenia kwestii dotyczących pomocniczości i proporcjonalności;

17.  podkreśla, że dogłębne oceny skutków, w których szczegółowo analizuje się zgodność z zasadą pomocniczości są niezbędne, by zwiększyć zaufanie obywateli, którzy często postrzegają zasadę pomocniczości jako kluczowy aspekt procesu demokratycznego; podkreśla w związku z tym, że skrupulatniejsze analizy zgodności z zasadą pomocniczości mogłyby być uznane za ważne narzędzie redukcji tzw. deficytu demokratycznego;

18.  ponawia zawarty w przytoczonej powyżej rezolucji z dnia 14 września 2011 r. apel o stosowanie krajowych ocen skutków jako uzupełnienia ocen przeprowadzanych przez Komisję w ramach wsparcia proponowanego prawodawstwa, nad których reformą prowadzone są obecnie dyskusje; uważa, że utworzone niedawno w Parlamencie działy ds. oceny skutków zapewnią pozytywne uzupełnienie prac Komisji;

19.  wyraża rozczarowanie reakcją Komisji wobec parlamentów narodowych w przypadkach zastosowania procedury żółtej kartki; uważa, że Komisja musi reagować kompleksowo na wszelkie obawy zgłaszane przez parlamenty narodowe, a także indywidualnie w ramach dialogu, w uzupełnieniu opublikowanych opinii; uważa, że Komisja musi również występować przed właściwą komisją lub właściwymi komisjami Parlamentu w celu szczegółowego wyjaśnienia swojego stanowiska;

20.  podkreśla, że procedura żółtej kartki, która stanowi instrument wywierania wpływu na podejmowanie decyzji w UE, mogłaby zostać skutecznie wzmocniona dzięki wcześniejszej wymianie informacji na temat stanowiska parlamentów narodowych, zachęca zatem parlamenty narodowe do wymiany poglądów w kwestii zakresu i metod oceny stosowanych przy ocenie zgodności z zasadą pomocniczości i proporcjonalności;

21.  uważa, że dialog polityczny jest coraz bardziej istotny dla zapewnienia poszanowania zasady pomocniczości; uważa, że należy poprawić dialog polityczny w ogóle, nie tylko w przypadkach zastosowania żółtej lub pomarańczowej kartki; z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie Komisji Jean-Claude'a Junckera do stawienia się przed większą liczbą parlamentów narodowych oraz wzywa Parlament do rozważenia podjęcia podobnych inicjatyw; uważa, że sprawozdawcy mogliby być zachęcani do bliższej współpracy z parlamentami narodowymi, zwłaszcza gdy korzystanie z wideokonferencji oraz innych metod łączności internetowej jest łatwiejsze i bardziej efektywne;

22.  podkreśla, że instytucje europejskie i parlamenty narodowe muszą stale dążyć do wspierania kultury pomocniczości w całej Unii Europejskiej; zaleca dwie szczególne inicjatywy, które przyczynią się obecnie do pełniejszego uwzględniania zasady pomocniczości w procesie legislacyjnym, a mianowicie ułatwienie włączania w większym zakresie stanowisk, perspektyw lub innych propozycji parlamentów narodowych do dialogu politycznego, w szczególności w ramach prac przygotowawczych takich jak zielone lub białe księgi opracowywane przez Komisję, oraz rozważenie wydłużenia okresu konsultacji z parlamentami narodowymi w ramach analizy zgodności z zasadą pomocniczości, jeżeli parlamenty narodowe wniosą o to z powodu ograniczeń czasu i jeżeli poprą swe wnioski uzasadnionymi obiektywnymi powodami, takimi jak klęski żywiołowe czy przerwy w pracy, takie wydłużenie okresu konsultacji ma zostać uzgodnione pomiędzy parlamentami narodowymi a Komisją; uważa, że byłoby to możliwe do osiągnięcia w drodze zobowiązania politycznego uzgodnionego w pierwszym rzędzie przez instytucje i parlamenty narodowe, nie powodując opóźnienia w przyjęciu odnośnego prawodawstwa;

23.  jeżeli państwa członkowskie wyrażą zgodę na wydłużenie terminu, w jakim parlamenty narodowe mają przedstawić uzasadnioną opinię na mocy art. 6 Protokołu nr 2 w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności, kwestia ta powinna zostać uwzględniona w następnym przeglądzie Traktatu; wydłużenie tego terminu można by w takiej sytuacji również określić w prawie wtórnym;

24.  uważa, że ważne jest, aby procedura żółtej kartki była łatwa do wprowadzenia przez parlamenty przy jednoczesnym potwierdzeniu zasady pomocniczości zgodnie z traktatami;

25.  zwraca uwagę, że kilka parlamentów narodowych reprezentowanych w COSAC wyraziło zainteresowanie propozycją wprowadzenia zielonej kartki jako instrumentu usprawnienia dialogu politycznego, który zapewni parlamentom narodowym – po uprzednim uzyskaniu wsparcia ze strony Parlamentu Europejskiego – możliwość zgłaszania konstruktywnych wniosków do rozpatrzenia przez Komisję, przy uwzględnieniu przysługującego jej prawa inicjatywy;

26.  zauważa, że wnioski ustawodawcze mogą ulec znaczącym zmianom w procesie ich przyjmowania przez instytucje; przypomina, że analizę zgodności z zasadą pomocniczości przeprowadza się tylko na początku, nie zaś na końcu procesu legislacyjnego; przypomina ponadto, że oceny skutków w bardziej ogólnym ujęciu są przygotowywane tylko na początkowym, a nie na końcowym etapie procesu legislacyjnego; podkreśla konieczność dokonania oceny śródokresowej po rozpoczęciu procesu ustawodawczego, a jakże po jego zakończeniu, co pozwoliłoby w niektórych przypadkach wystosować ostrzeżenie do państw członkowskich nieprzestrzegających zasady pomocniczości;

27.  wzywa zatem do przeprowadzenia kolejnej analizy zgodności z zasadą pomocniczości oraz pełnej oceny skutków w końcowej fazie negocjacji legislacyjnych oraz przed przyjęciem ostatecznej wersji tekstu w celu zagwarantowania zgodności z zasadą pomocniczości oraz dokonania ocen, w tym oceny proporcjonalności; uważa, że taki okres przejściowy pomógłby decydentom politycznym w ocenie, czy prawodawstwo jest zgodne z zasadami Unii oraz przyczyniłby się do poprawy przejrzystości w zakresie wyników często bardzo intensywnych negocjacji;

28.  odnotowuje nowe cele polityczne Komisji odnoszące się do unijnych inicjatyw i wniosków ustawodawczych, a mianowicie do: minimalnego kosztu, korzyści dla obywateli, przedsiębiorstw i pracowników oraz unikania niepotrzebnych obciążeń regulacyjnych;

29.  uważa, że w ramach programów objętych wieloletnimi ramami finansowymi należy oceniać i udowadniać przestrzeganie zasady pomocniczości pod kątem możliwej do wykazania wartości dodanej w państwach członkowskich będących beneficjentami;

30.  zgodnie z zasadą proporcjonalności i pomocniczości zwraca się do Komisji o uproszczenie procedury ubiegania się o środki UE, aby procedura składania wniosków stała się skuteczniejsza i bardziej ukierunkowana na wyniki;

31.  podkreśla zaangażowanie Parlamentu w zapewnianie zgodności z zasadami pomocniczości i proporcjonalności poprzez ocenę sprawozdań ustawodawczych z inicjatywy własnej, wydawanie opinii ex ante na temat ocen skutków przeprowadzanych przez Komisję oraz stała ocenę potencjalnej unijnej wartości dodanej i kosztów niepodejmowania działań na poziomie europejskim;

32.  odnotowuje w szczególności ostatnie dyskusje na temat rozwiązania sporu pomiędzy inwestorem a państwem (ISDS) oraz propozycje Komisji dotyczące zastąpienia dotychczasowego modelu; przypomina, że art. 3 TFUE określa wspólną politykę handlową jako integralny obszar wyłącznej kompetencji Unii, która powinna się opierać na jednolitych zasadach; zauważa w związku z tym, że zasady pomocniczości nie stosuje się do wspólnej polityki handlowej;

33.  wzywa państwa członkowskie do odblokowania konwencji UNCITRAL dotyczącej przejrzystości w umownych postępowaniach arbitrażowych między inwestorem a państwem w celu podpisania tej konwencji przez Komisję w imieniu całej Unii; ubolewa nad obecną sytuacją, w której niektóre państwa członkowskie są stroną konwencji, zaś inne nie; uważa, że przykład ten podkreśla potrzebę jasności ze wszystkich stron w kwestii zasięgu wyłącznych kompetencji Unii w zakresie bezpośrednich inwestycji zagranicznych; przypomina, że odmienne strategie polityczne w zakresie ochrony inwestycji wprowadzone przez poszczególne państwa członkowskie doprowadziły do obecnej sytuacji, w której państwa członkowskie są stroną około 1400dwustronnych umów inwestycyjnych zawierających miejscami rozbieżne postanowienia, co mogło prowadzić do różnego traktowania inwestorów z UE za granicą, w zależności od pochodzenia danej inwestycji;

34.  w odniesieniu do pomocy finansowej UE dla państw trzecich, szczególnie pomocy makrofinansowej, wzywa do przeprowadzenia dogłębniejszej oceny wpływu ex ante oraz ex post dotyczącej proporcjonalności proponowanych środków, tak aby pomoc była skuteczna i naprawdę korzystna dla partnerów UE, którzy jej potrzebują; podkreśla konieczność wprowadzenia warunkowości wypłat pomocy oraz właściwej kontroli wykorzystania funduszy, w tym środków dotyczących zapobiegania nadużyciom i korupcji oraz zwalczania tych dwóch zjawisk, a także szczegółowej kontroli ze strony Parlamentu; apeluje o zdecydowaną integrację instrumentów zewnętrznych UE łączących handel, rozwój oraz politykę zagraniczną i politykę bezpieczeństwa; podkreśla, że państwa członkowskie muszą wykazać większe zaangażowanie w tym zakresie;

35.  zwraca uwagę, że dla polityki handlowej najbardziej kluczowe znaczenie mają odpowiednie konsultacje, dialog i zaangażowanie obywateli, przedsiębiorstw (konkretnie MŚP) i społeczeństwa obywatelskiego w proces decyzyjny UE;

36.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji.

(1) Dz.U. C 321 z 31.12.2003, s. 1.
(2) Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0061.
(3) Dz.U. C 353 E z 3.12.2013, s. 117.
(4) Dz.U. C 51E z 22.2.2013, s. 87.
(5) http://ec.europa.eu/smart-regulation/refit/admin_burden/docs/08-10web_ce-brocuttingredtape_en.pdf
(6) Wniosek dotyczący rozporządzenia Rady w sprawie wykonywania prawa do podejmowania działań zbiorowych w kontekście swobody przedsiębiorczości i swobody świadczenia usług (COM(2012)0130).
(7) List wiceprzewodniczącego Šefčoviča do parlamentów narodowych z dnia 12 września 2012 r.
(8) Wniosek Komisji w sprawie ustanowienia Prokuratury Europejskiej (COM(2013)0534).
(9) Komunikat do Parlamentu Europejskiego, Rady i parlamentów narodowych z dnia 27 listopada 2013 r. w sprawie przeglądu wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady w sprawie ustanowienia Prokuratury Europejskiej w zakresie zasady pomocniczości zgodnie z protokołem nr 2 (COM(2013)0851).


Program sprawności i wydajności regulacyjnej
PDF 453kWORD 129k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 kwietnia 2016 r. w sprawie Programu sprawności i wydajności regulacyjnej (REFIT): aktualna sytuacja i perspektywa (2014/2150(INI))
P8_TA(2016)0104A8-0208/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając Porozumienia międzyinstytucjonalne w sprawie lepszego stanowienia prawa(1),

–  uwzględniając praktyczne zasady uzgodnione w dniu 22 lipca 2011 r. między właściwymi służbami Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczące stosowania art. 294 ust. 4 TFUE w przypadku porozumień w pierwszym czytaniu,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie sprawności regulacyjnej UE oraz pomocniczości i proporcjonalności – 19. sprawozdanie w sprawie lepszego stanowienia prawa za 2011 r.(2),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 27 listopada 2014 r. w sprawie zmiany wytycznych Komisji dotyczących oceny skutków oraz w sprawie roli testu MŚP(3),

–  uwzględniając sprawozdanie z dnia 25 lutego 2014 r. w sprawie dalszych działań związanych z przekazaniem uprawnień ustawodawczych i kontrolą przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję(4),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 września 2012 r. w sprawie 18. sprawozdania w sprawie lepszego stanowienia prawa – stosowanie zasad pomocniczości i proporcjonalności (2010 r.)(5),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 września 2011 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa, pomocniczości, proporcjonalności i inteligentnych regulacji(6),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 czerwca 2011 r. w sprawie zapewnienia niezależnych ocen skutków regulacji(7),

–  uwzględniając konkluzje Rady w sprawie inteligentnych regulacji z dnia 4 grudnia 2014 r.,

–  uwzględniając komunikat Komisji w sprawie programu sprawności i wydajności regulacyjnej (REFIT): aktualna sytuacja i perspektywa (COM(2014)0368),

–  uwzględniając wcześniejsze komunikaty Komisji w sprawie sprawności regulacyjnej UE (COM(2012)0746COM(2013)0685),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji w sprawie pomocniczości i proporcjonalności (19. sprawozdanie w sprawie lepszego stanowienia prawa za 2011 r.) (COM(2012)0373),

–  uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „Inteligentne regulacje – odpowiedź na potrzeby małych i średnich przedsiębiorstw” (COM(2013)0122),

–  uwzględniając dokument roboczy służb Komisji w sprawie monitorowania inteligentnych regulacji dla MŚP i konsultacji w tej sprawie (SWD(2013)0060),

–  uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „Inteligentne regulacje w Unii Europejskiej” (COM(2010)0543),

–  uwzględniając wytyczne Komisji z 2014 r. dotyczące konsultacji z zainteresowanymi stronami,

–  uwzględniając końcowe sprawozdanie Grupy Wysokiego Szczebla Niezależnych Partnerów ds. Obciążeń Administracyjnych z dnia 24 lipca 2014 r. zatytułowane „Zmniejszenie biurokracji w Europie – spuścizna i perspektywy”, w szczególności zamieszczone w załączniku 12 zdanie odrębne czworga członków tej grupy mających doświadczenie w działalności na rzecz pracowników, zdrowia publicznego, środowiska i konsumentów,

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 10 grudnia 2014 r.(8),

–  uwzględniając komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów zatytułowany „Program UE – Lepsze wyniki dzięki lepszemu stanowieniu prawa” (COM(2015)0215),

–  uwzględniając wspólny komunikat skierowany do Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczący porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie lepszego stanowienia prawa (COM(2015)0216),

–  uwzględniając decyzję Komisji w sprawie utworzenia Platformy REFIT (C(2015)3261) oraz komunikat Komisji zatytułowany „Platforma REFIT — struktura i funkcjonowanie” (C(2015)3260);

–  uwzględniając decyzję przewodniczącego Komisji Europejskiej o ustanowieniu niezależnej Rady ds. Kontroli Regulacyjnej (C(2015)3263) oraz komunikat Komisji zatytułowany „Rada ds. Kontroli Regulacyjnej — zakres obowiązków, zadania i skład” (C(2015)3262), jak również komunikat Komisji zatytułowany „Standardowe uzasadnienie” (C(2015)3264/2);

–  uwzględniając dokument roboczy służb Komisji „Wytyczne dotyczące lepszego stanowienia prawa” (SWD(2015)0111),

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Prawnej oraz opinie Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, a także Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów (A8-0208/2015),

A.  mając na uwadze, że program REFIT jest kluczowym elementem strategii Komisji na rzecz lepszego stanowienia prawa;

B.  mając na uwadze, że program REFIT ma na celu konsolidację procedur lepszego stanowienia prawa, uproszczenia prawa UE oraz ograniczenia obciążeń administracyjnych i/lub regulacyjnych, a także podjęcia działań na rzecz dobrego sprawowania rządów, w którym podstawę stanowi polityka oparta na faktach, a oceny skutków i kontrole ex post odgrywają istotną rolę, nie zastępując jednakże decyzji politycznych;

C.  mając na uwadze, że aby wspierać swoje działania w ramach programu REFIT, Komisja powołała platformę REFIT, w skład której wchodzą dwie grupy: „grupa przedstawicieli rządów”, która składa się z ekspertów wysokiego szczebla ze służb publicznych każdego państwa członkowskiego oraz „grupa zainteresowanych stron”, w której pracach bierze udział do 20 ekspertów, przy czym dwaj z nich to przedstawiciele Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów, a pozostali reprezentują przedsiębiorstwa, w tym również MŚP, partnerów społecznych i organizacje społeczeństwa obywatelskiego;

D.  mając na uwadze coroczną tablicę wyników programu REFIT umożliwiającą ocenę postępów poczynionych we wszystkich obszarach polityki i w realizacji każdej z inicjatyw wskazanych przez Komisję, również działań podejmowanych przez Parlament i Radę;

E.  mając na uwadze, że Porozumienie międzyinstytucjonalne w sprawie lepszego stanowienia prawa z 2003 r. zdezaktualizowało się w obecnym otoczeniu regulacyjnym wprowadzonym Traktatem z Lizbony,

F.  mając na uwadze, że program lepszego stanowienia prawa przyczynił się jednak w minionych latach do poprawy praktyk legislacyjnych; mając na uwadze, że duża liczba różnorodnych nazw i programów wprowadzonych w tym obszarze przez Komisję, takich jak „lepsze stanowienie prawa”, „lepsze uregulowania prawne”, „inteligentne regulacje”, „sprawność regulacyjna”, „najpierw myśl na małą skalę”, „kontrole sprawności” czy program „ABR+” nie daje, szczególnie obywatelom, wystarczającej jasności i przejrzystości co do celu, w jakim podejmuje się dane środki, a co za tym idzie, należałoby je lepiej połączyć;

G.  mając na uwadze, że w komunikacie z dnia 19 maja 2015 r. zatytułowanym „Program UE — Lepsze wyniki dzięki lepszemu stanowieniu prawa” Komisja przedstawiła spójne, całościowe podejście do lepszego stanowienia prawa, w którym uwzględniono cały polityczny cykl ustawodawczy i które wymaga kierunkowego współdziałania wszystkich instytucji, oraz mając na uwadze, że w związku z tym zostanie ono dogłębnie przeanalizowane przez Parlament, by doprowadzić do osiągnięcia jak najlepszych wyników w interesie obywateli Unii;

H.  mając na uwadze, że wszystkie cele i założenia Unii, o których mowa w art. 3 TUE, są równie istotne; mając na uwadze, że Komisja podkreśla, iż w programie REFIT nie kwestionuje się dotychczasowych celów polityki ani nie powinien on mieć negatywnego wpływu na zdrowie i bezpieczeństwo obywateli, konsumentów i pracowników ani na środowisko;

I.  mając na uwadze, że w drugiej połowie 2014 r. Komisja przeprowadziła konsultacje publiczne w sprawie przeglądu wytycznych Komisji dotyczących oceny skutków oraz w sprawie konsultacji z zainteresowanymi stronami,

J.  mając na uwadze, że opracowując program prac na 2015 r., Komisja po raz pierwszy zastosowała tzw. zasadę braku kontynuacji politycznej jako uzasadnienie wycofania ogromnej liczby wniosków ustawodawczych oczekujących na rozpatrzenie,

K.  mając na uwadze, że w programie prac na 2015 r. Komisja planowała skupić swoje działania na głównych wyzwaniach gospodarczych i społecznych, a jej nowa struktura ma na celu zagwarantowanie bardziej spójnego podejścia politycznego, co zwiększy przejrzystość w UE, a tym samym akceptację wśród obywateli;

Lepsze stanowienie prawa

1.  z zadowoleniem przyjmuje decyzję przewodniczącego Komisji J.-C. Junckera w sprawie powierzenia obowiązków w zakresie lepszego stanowienia prawa pierwszemu wiceprzewodniczącemu Komisji, co jest odpowiedzią na apele Parlamentu Europejskiego i podkreśla dużą wagę polityczną tego zagadnienia; oczekuje, że ta nominacja doprowadzi do powstania europejskich przepisów prawa o najwyższej możliwej jakości, spełniających oczekiwania obywateli i innych zainteresowanych stron oraz gwarantujących, że cele polityki publicznej, łącznie z normami konsumenckimi, środowiskowymi, społecznymi, a także normami w zakresie zdrowia i bezpieczeństwa nie będą zagrożone;

2.  zwraca uwagę, że lepsze stanowienie prawa powinno obejmować kulturę administracji publicznej na wszystkich szczeblach Unii Europejskiej, biorąc pod uwagę nadmierny poziom biurokracji w wymiarze ogólnounijnym oraz konieczność uproszczenia prawodawstwa, a także wdrażanie i stosowanie aktów unijnych na szczeblu europejskim, ale też krajowym, regionalnym i lokalnym, aby w ten sposób zapewnić na wszystkich szczeblach dobrą administrację i postawę proeuropejską;

3.  podkreśla, że Komisja powinna uszeregować według ważności opracowanie niektórych środków oraz skoncentrować się na jakości prawa i na lepszym egzekwowaniu obowiązującego prawa, a nie na liczbie aktów ustawodawczych; podkreśla w związku z tym, że koszty nie powinny stanowić czynnika decydującego, lecz to jakość prawa jest jedynym punktem odniesienia oraz że programu REFIT nie można wykorzystywać do podważania zrównoważonego charakteru lub standardów społecznych, praw pracowniczych, norm środowiskowych i praw konsumentów;

4.  sugeruje, aby Komisja uwzględniła wprowadzenie klauzul wygaśnięcia do ograniczonych w czasie inicjatyw ustawodawczych, pod warunkiem że nie spowoduje to niepewności prawa, a także umieszczała w stosowanych przypadkach klauzule przeglądowe w środkach ustawodawczych, aby regularnie oceniać ciągłą stosowność tych środków na szczeblu europejskim;

5.  podkreśla, że europejskie przepisy zastępują zazwyczaj 28 norm krajowych, co umacnia rynek wewnętrzny i prowadzi do ograniczenia biurokracji;

6.  z zadowoleniem przyjmuje pakiet środków z dnia 19 maja 2015 r. ukierunkowanych na lepsze uregulowania; popiera stałe zaangażowanie Komisji na rzecz lepszego stanowienia prawa; podkreśla, że prace przewidziane w komunikacie dotyczącym REFIT powinny być postrzegane jako nieprzerwany proces, zapewniając odpowiadanie obowiązującego ustawodawstwa na szczeblu europejskim zakładanym celom i realizując wspólny cel ustawodawców oraz spełniając oczekiwania obywateli, zwłaszcza pracowników, przedsiębiorstw i innych zainteresowanych stron;

7.  przyjmuje do wiadomości zobowiązanie Komisji dotyczące nowego porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie lepszego stanowienia prawa, w którym uwzględnione są zmiany wprowadzone Traktatem z Lizbony oraz Porozumieniem ramowym w sprawie stosunków między Parlamentem Europejskim a Komisją, i w którego ramach skonsolidowane są procedury w takich obszarach, jak planowanie ustawodawcze, ocena skutków, systematyczne kontrole ex post w odniesieniu do ustawodawstwa UE, a także wdrażanie aktów delegowanych i wykonawczych oraz postępowanie z nimi, i przyjmuje do wiadomości zakończenie negocjacji;

8.  z zadowoleniem przyjmuje zapewnienia Komisji, że celem jej strategii na rzecz lepszego stanowienia prawa nie jest deregulacja konkretnych obszarów polityki czy kwestionowanie ważnych dla nas wartości, takich jak ochrona socjalna, ochrona środowiska oraz prawa podstawowe, w tym prawo do ochrony zdrowia;

9.  uznaje długoterminową intensywną pracę Grupy Wysokiego Szczebla Niezależnych Partnerów ds. Obciążeń Administracyjnych, która przestawiła Komisji Europejskiej propozycje ograniczania obciążeń administracyjnych i wskazała sprawdzone sposoby możliwie jak najmniej biurokratycznego wdrażania przepisów prawnych UE w państwach członkowskich; przyjmuje do wiadomości, że czworo członków Grupy Wysokiego Szczebla Niezależnych Partnerów ds. Obciążeń Administracyjnych opowiedziało się przeciwko kilku wnioskom zawartym w końcowym sprawozdaniu tej grupy w sprawie obciążeń administracyjnych i przedstawiło zdanie odrębne; oczekuje, że Komisja uwzględni obawy wszystkich zainteresowanych stron zaangażowanych w ten proces;

10.  podkreśla znaczenie dialogu społecznego i poszanowania niezależności partnerów społecznych; podkreśla w szczególności w związku z art. 9 TFUE, że zgodnie z art. 155 TFUE partnerzy społeczni mogą zawierać umowy, które mogą prowadzić do stanowienia prawa UE na wspólny wniosek sygnatariuszy; oczekuje, że Komisja będzie szanować niezależność stron i wynegocjowanych przez nie umów oraz będzie poważnie traktowała ich obawy, a także podkreśla, że program lepszego stanowienia prawa nie powinien być pretekstem do lekceważenia lub pomijania porozumień osiągniętych między partnerami społecznymi i dlatego chciałby odrzucić jakiekolwiek oceny wpływu umów między partnerami społecznymi;

11.  przypomina, że w trakcie poprzedniej kadencji wybór pomiędzy aktami wykonawczymi a delegowanymi spowodował powstanie wielu sporów na poziomie międzyinstytucjonalnym; uważa zatem, że należy zdefiniować precyzyjne wytyczne, o które Parlament Europejski wnioskował w rezolucji przyjętej w dniu 25 lutego 2014 r.;

12.  z zadowoleniem przyjmuje ogłoszony przez Komisję zamiar uproszczenia systemu zarządzania dopłatami w ramach wspólnej polityki rolnej (WPR), europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi oraz programem Horyzont 2020;

Przejrzystość i zasięganie opinii zainteresowanych stron

13.  z zadowoleniem przyjmuje uznanie przez Komisję ważnej roli, jaką w programie REFIT odgrywa proces konsultacji; zwraca uwagę, że zgodnie z art. 11 ust. 2 TUE od wszystkich instytucji UE wymaga się utrzymywania otwartego, przejrzystego i regularnego dialogu ze stowarzyszeniami przedstawicielskimi i społeczeństwem obywatelskim; wzywa instytucje, by zwróciły szczególną uwagę na obowiązkowy i regularny dialog ze stowarzyszeniami przedstawicielskimi oraz ze społeczeństwem obywatelskim;

14.  wskazuje, że jedynie dzięki większej przejrzystości funkcjonowanie UE może być skuteczniejsze, a zaufanie społeczeństwa obywatelskiego do UE większe;

15.  z zadowoleniem przyjmuje w związku z tym zapewnienie Komisji, że dialog z obywatelami, partnerami społecznymi i innymi zainteresowanymi stronami reprezentującymi środowisko przedsiębiorstw i społeczeństwo obywatelskie przyczynia się do zagwarantowania przejrzystości, skuteczności i spójności procesu stanowienia prawa UE, i popiera zamiar Komisji dotyczący dokładniejszego przedstawiania, w jaki sposób powstają jej wnioski, np. w formie tekstów ustawodawczych czy komunikatów Komisji;

16.  stwierdza, że Komisja w ramach strategii na rzecz lepszego stanowienia prawa znacząco zwiększa rolę konsultacji społecznych; przyjmuje do wiadomości, że w przyszłości Komisja będzie przeprowadzać dwunastotygodniowe konsultacje społeczne a) przed opracowaniem nowych wniosków ustawodawczych, b) przy przeglądzie obowiązujących przepisów prawnych i kontroli ich celowości lub c) w zakresie strategii działania i ocen skutków ex-ante; ponadto przyjmuje do wiadomości, że poza tym Komisja również po przyjęciu danego wniosku ustawodawczego umożliwi obywatelom oraz zainteresowanym podmiotom wypowiedzenie się w ciągu ośmiu tygodni na temat wniosków Komisji oraz przekaże te opinie Radzie i Parlamentowi;

17.  w tym kontekście wzywa Komisję do zadbania o wyważoną i przejrzystą ocenę opinii i reakcji wszystkich zainteresowanych stron w procesie konsultacyjnym, a w szczególności do zadbania o to, żeby konsultacje społeczne nie były wykorzystywane dla własnych celów przez dobrze zorganizowane i finansowane grupy zainteresowanych; wzywa Komisję do publikacji jej wniosków wynikających z konsultacji społecznych;

18.  stwierdza, że wyniki ocen skutków powinny być publikowane dopiero wówczas, gdy Komisja przyjmie daną inicjatywę polityczną; w interesie przejrzystości decyzji Komisji uważa, że należy publikować wyniki ocen skutków również wówczas, gdy Komisja podjęła decyzję o nieprzedstawianiu wniosku ustawodawczego;

19.  stwierdza, że Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny, który ma status organu doradczego, odgrywa ważną rolę jako przedstawiciel społeczeństwa obywatelskiego; stwierdza, że Komitet Regionów, który również ma status organu doradczego, odgrywa ważną rolę jako przedstawiciel organów regionalnych i lokalnych w UE oraz w ocenie wdrażania unijnego ustawodawstwa; wskazuje, że zgodnie z obowiązującym prawem Parlament, Rada i Komisja mogą z wyprzedzeniem zasięgać opinii obu organów doradczych, gdy Parlament i Rada uznają to za stosowne; jest zdania, że jeżeli zasięga się opinii Komitetów na temat konkretnych kwestii i odpowiednio wcześnie, a także korzysta z ich szczególnej wiedzy fachowej, może to przyczynić się do lepszego stanowienia prawa;

20.  jest zdania, że organom regionalnym i lokalnym należy zapewnić większy udział w kształtowaniu polityki unijnej, szczególnie poprzez wykorzystanie – na wczesnym etapie przygotowywania prawodawstwa – wiedzy fachowej i doświadczenia państw członkowskich na szczeblu regionalnym i lokalnym; zauważa, że wszystkie instytucje muszą przestrzegać zasad pomocniczości i proporcjonalności w pracy ustawodawczej;

21.  z zadowoleniem przyjmuje zamiar Komisji uczynienia procesu stanowienia prawa bardziej przejrzystym, a także większego angażowania obywateli w cały proces ustawodawczy;

22.  z zadowoleniem przyjmuje decyzję Komisji, by w przyszłości również przeprowadzać czterotygodniowe konsultacje publiczne dotyczące projektów aktów delegowanych i ważniejszych aktów wykonawczych, zanim państwa członkowskie określą swoje stanowisko na posiedzeniu właściwej komisji;

23.  wzywa Komisję do przeglądu wytycznych dotyczących oceny skutków pod kątem zwiększenia udziału zainteresowanych stron i liczby konsultacji przeprowadzanych z nimi, przy użyciu jak najbardziej bezpośredniego sposobu w celu umożliwienia obywatelom europejskim udziału w procesach decyzyjnych;

24.  przyjmuje do wiadomości, że Komisja na swojej stronie internetowej poświęconej lepszemu stanowieniu prawa stworzyła nową zakładkę „Lighten the Load – Have your Say !” [Zmniejszyć obciążenia – Wypowiedz się!] i wzywa Komisję, jak i nową platformę REFIT do wyważonego i przejrzystego rozpatrywania zamieszczonych tam komentarzy; uważa jednakże, że panel REFIT nie powinien być zbyt uciążliwy z punktu widzenia procesów i obrad, lecz powinien być organem zdolnym do szybkiego reagowania, a także do prowadzenia bardziej szczegółowych prac w europejskim procesie ustawodawczym; jest zdania, że konsultacje za pośrednictwem strony internetowej Komisji nie mogą zastąpić publicznych konsultacji z zainteresowanymi stronami;

Ocena skutków i europejska wartość dodana

25.  zauważa, że oceny skutków stanowią ważne narzędzie wsparcia procesu decyzyjnego we wszystkich instytucjach UE i odgrywają istotną rolę w lepszym stanowieniu prawa; wzywa w związku z tym Komisję i państwa członkowskie do skrupulatniejszego wypełniania ich zobowiązań oraz do bardziej rygorystycznej oceny skutków przyszłych i obowiązujących regulacji; podkreśla jednak, że oceny te nie zastępują politycznych ocen i decyzji oraz że w żaden sposób nie można ograniczać swobody posłów do Parlamentu Europejskiego w ich działalności politycznej;

26.  uważa, że istotnym elementem procesu oceny skutków powinna być ocena konkurencyjności; jest zdania, że projekt zmienionych wytycznych powinien zawierać wskazówki dotyczące sposobu przeprowadzania oceny wpływu na konkurencyjność i określania wagi tego wpływu w analizie końcowej; popiera obowiązujące założenie, iż wnioski mające negatywny wpływ na konkurencyjność nie powinny być przyjmowane przez Komisję, chyba że zostaną przedstawione dowody na wynikające z nich znaczne, niemożliwe do oszacowania korzyści;

27.  uważa, że zasady lepszego stanowienia prawa powinny mieć zastosowanie do decyzji zarówno w sprawie prawa wtórnego, jak i pierwotnego; apeluje do Komisji, aby w razie potrzeby aktom delegowanym i wykonawczym towarzyszyła ocena skutków, obejmująca konsultacje z zainteresowanymi stronami;

28.  uważa, że oceny skutków muszą być kompleksowe, że w szczególności należy w zrównoważony sposób ocenić skutki gospodarcze, społeczne i środowiskowe oraz że trzeba oceniać wpływ na prawa podstawowe obywateli oraz równouprawnienie mężczyzn i kobiet; podkreśla, że analiza kosztów i korzyści to tylko jedno spośród wielu kryteriów;

29.  wskazuje, że w wielu państwach członkowskich, takich jak Szwecja, Republika Czeska, Holandia, Wielka Brytania i Niemcy, niezależne organy konstruktywnie wspierają rządy w procesie stanowienia prawa z myślą o ograniczeniu obciążeń administracyjnych nakładanych na przedsiębiorstwa i obywateli, jak również o zmierzalnym i sprawdzalnym obniżeniu kosztów związanych z obowiązkiem informowania; zauważa, że można by uwzględnić najlepsze praktyki i doświadczenia istniejących organów ds. lepszego stanowienia prawa; odnotowuje przekształcenie działającej w ramach Komisji Rady ds. Oceny Skutków w niezależną Radę ds. Kontroli Regulacyjnej i oczekuje, że włączenie do niej niezależnych ekspertów będzie miało korzystny wpływ na prowadzony w Komisji proces oceny skutków; jednak nalega, by Rada ds. Kontroli Regulacyjnej miała wyłącznie rolę doradczą, a jej opinie nie były wiążące; nalega, żeby oceny skutków były spójne i uwzględniały wszelkie zmiany wprowadzone na etapie konsultacji między służbami oraz opierały się między innymi na szacunkach dotyczących dodatkowych kosztów, jakie ponosiłyby państwa członkowskie w razie braku rozwiązania na szczeblu unijnym; uważa, że opinia Rady ds. Kontroli Regulacyjnej powinna towarzyszyć ostatecznemu wnioskowi ustawodawczemu; proponuje przedyskutowanie podczas nadchodzących negocjacji w sprawie porozumienia międzyinstytucjonalnego kwestii, czy Rada ds. Kontroli Regulacyjnej może być organem interesującym wszystkie instytucje jako organ czysto doradczy;

30.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że na wczesnym etapie rozpatrywania konkretnych wniosków ustawodawczych grupy robocze Rady mają obecnie analizować właściwe oceny skutków Komisji w oparciu o orientacyjne listy kontrolne; wyraża jednak ubolewanie, że w Sekretariacie Rady nie istnieje jeszcze dział ds. oceny skutków i uważa, że powyższe rozwiązanie mogłoby się przyczynić do wypełnienia zobowiązań Rady w zakresie oceny wszelkich istotnych poprawek zgłaszanych do wniosków Komisji;

31.  wskazuje, że Parlament Europejski utworzył własną Dyrekcję ds. Oceny Skutków Regulacji i Europejskiej Wartości Dodanej, która oferuje komisjom parlamentarnym sporządzanie ocen skutków ex ante i ex, ocenia wartość dodaną przyszłych lub bieżących strategii politycznych UE, jak również naukowe i technologiczne możliwości polityczne; zauważa, że zgodnie z informacjami od Komisji Parlament przeprowadził około dwudziestu wewnętrznych ocen skutków w związku ze zmianami do wniosków Komisji; przypomina komisjom w Parlamencie, aby z większą konsekwencją korzystały z dostępnego już instrumentu umożliwiającego Parlamentowi sporządzanie własnych ocen skutków, szczególnie w razie planowania wprowadzenia istotnych zmian do pierwotnego wniosku Komisji; podkreśla jednakże, że nie może to prowadzić do ograniczenia swobody działania posłów do Parlamentu Europejskiego;

32.  podkreśla konieczność uwzględnienia każdej z zasad, na których opiera się Unia, w tym zasad pomocniczości i proporcjonalności; wzywa wszystkie instytucje UE, aby zawsze rozpatrywały zarówno krótko-, jak i długoterminowe skutki ustawodawstwa;

33.  zwraca uwagę, że okres, w którym można odstąpić od umowy po zakończeniu negocjacji, ale przed ostatecznym głosowaniem – który to okres obecnie wykorzystuje się na korektę przez prawników-lingwistów – można dodatkowo wykorzystać na przeprowadzenie oceny skutków i sprawdzenie zgodności z zasadą pomocniczości;

34.  wyraża przekonanie, że wszystkie instytucje UE powinny wypracować wspólne podejście metodologiczne do ocen skutków; podkreśla, że uprawnienia ustawodawcze Parlamentu i Rady do wprowadzania zmian do wniosku Komisji muszą pozostać niezmienione;

35.  wzywa Komisję do rozszerzenia procedury konsultacji, zarówno publicznych, jak i prywatnych, ze wszystkimi zainteresowanymi stronami, w tym z konsumentami, podczas przygotowywania aktów delegowanych i wykonawczych, z myślą o tym, jak skuteczniej zwiększać znajomość wniosków na etapie wstępnym;

MŚP i zasada „najpierw myśl na małą skalę”

36.  z zadowoleniem przyjmuje wyraźne zobowiązanie Komisji do dalszego doskonalenia testu MŚP, zwłaszcza że ponad 20 milionów małych i średnich przedsiębiorstw stanowi 99% wszystkich przedsiębiorstw w UE, a MŚP stanowią w istocie trzon gospodarki, wzrostu i zatrudnienia; popiera rozważenie dostosowań i łagodniejszych przepisów dla MŚP w ocenie skutków, jeżeli można udowodnić, że nie podważają one skuteczności prawodawstwa, a wyłączenia lub łagodniejsze przepisy nie sprzyjają fragmentaryzacji rynku wewnętrznego ani nie utrudniają MŚP dostępu do niego; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie Komisji do rozważenia bardziej elastycznych przepisów dla MŚP, w tym bezwarunkowe wyłączenie mikroprzedsiębiorstw, pod warunkiem że jest to zasadne i możliwe oraz nie zagraża rzeczywistej realizacji społecznych, środowiskowych i gospodarczych celów proponowanego aktu prawnego;

37.  wzywa Komisję do nieobniżania poziomu ambicji, jeśli chodzi o zapewnianie podstaw do tworzenia wysokiej jakości miejsc pracy poprzez ograniczanie obciążeń administracyjnych dla MŚP, oraz apeluje o nieutrudnianie realizacji celów polityki publicznej, obejmujących normy ochrony konsumentów, normy środowiskowe i socjalne, normy dotyczące zdrowia i bezpieczeństwa, a także normy w zakresie równości płci; podkreśla, że zmniejszenie obciążenia administracyjnego nie może prowadzić do obniżenia standardów zatrudnienia lub zwiększenia liczby umów w zakresie niepewnych form zatrudnienia oraz że pracownicy w MŚP i mikroprzedsiębiorstwach muszą być traktowani tak samo i chronieni według takiego samego wysokiego standardu, jak pracownicy w większych spółkach;

38.  podkreśla, że ocena wpływu nowych przepisów na MŚP nie może jednak być ze szkodą dla praw pracowników;

39.  podkreśla potrzebę jaśniej sformułowanych przepisów, które można łatwo wdrożyć i które mogą pomóc wszystkim podmiotom w działaniu w ramach państwa prawa; podkreśla, że prostsze i inteligentniejsze regulacje mogą ułatwić spójną transpozycję oraz bardziej efektywne i jednolite egzekwowanie przez państwa członkowskie;

Oceny ex post

40.  przyjmuje z zadowoleniem fakt, że Komisja uznaje ocenę ex post za integralną część lepszego stanowienia prawa; podkreśla, że w celu zapewnienia obywatelom i przedsiębiorstwom pewności prawa oceny takie należy przeprowadzać w odpowiednim czasie, najlepiej kilka lat po terminie wyznaczonym na transpozycję danych przepisów do prawa krajowego; przypomina jednak, że ocena ex post nie powinna w żadnym wypadku zastępować obowiązku Komisji jako strażnika traktatów dotyczącego skutecznego i terminowego monitorowania stosowania prawa unijnego przez państwa członkowskie i podejmowania wszelkich niezbędnych kroków w celu zapewnienia prawidłowego stosowania tego prawa;

41.  podkreśla znaczenie kontroli ex-post i oceny skutków strategii politycznych dla oceny wdrażania i skuteczności prawodawstwa UE i strategii politycznych UE w świetle zamierzonych przez prawodawcę rezultatów;

42.  uważa, że w ocenie ex post nowego prawodawstwa powinny uczestniczyć parlamenty narodowe, ponieważ byłoby to również z korzyścią dla sprawozdań Komisji i pomogłoby w analizie różnych krajowych problemów spowodowanych poszczególnymi prawami i przepisami;

Wdrażanie ustawodawstwa UE w państwach członkowskich

43.  zwraca uwagę, że według Komisji jedna trzecia obciążeń regulacyjnych i administracyjnych związanych z przepisami unijnymi wynika ze środków transpozycji wprowadzanych przez państwa członkowskie;

44.  uznaje, że w przypadku dyrektyw państwa członkowskie są uprawnione do podejmowania decyzji o tym, czy na szczeblu krajowym wprowadzić bardziej rygorystyczne normy socjalne, środowiskowe i dotyczące ochrony konsumentów niż minimalne normy ochrony uzgodnione na szczeblu unijnym, i z zadowoleniem przyjmuje wszelkie takie decyzje; podkreśla, że tego rodzaju wyższych norm nie należy uznawać za nadmiernie rygorystyczne stanowienie prawa; apeluje jednak do właściwych organów krajowych, aby były świadome możliwych konsekwencji nadmiernie rygorystycznego wdrażania, przez które do przepisów unijnych wprowadza się zbędne obciążenia biurokratyczne, praktyka ta może bowiem przyczyniać się do błędnego postrzegania działalności ustawodawczej UE, co z kolei może wzmacniać sceptyczne nastawienie do UE; apeluje, aby z myślą o przyjazności dla użytkownika państwa członkowskie usunęły zbędne przepisy administracyjne opracowane przy wdrażaniu dyrektyw i rozporządzeń;

45.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do intensywniejszej wymiany najlepszych praktyk w zakresie wdrażania i stosowania dyrektyw unijnych; jest zdania, że zachęci to zainteresowane strony oraz władze lokalne i regionalne do udziału w procesie określania trudności, jakie napotyka się podczas realizacji polityki UE na szczeblu lokalnym, regionalnym i krajowym;

46.  podkreśla, że Parlament Europejski jako współprawodawca jest zainteresowany informacjami na temat tego, jakie skutki wywiera prawodawstwo UE po jego wdrożeniu; w związku z tym wzywa Komisję Europejską do zapewnienie Parlamentowi pełnego dostępu do wszelkich ocen w tym zakresie, w tym do zebranych danych źródłowych i dokumentów przygotowujących;

47.  wzywa Komisję, aby – w związku z poważnymi, długotrwałymi i zakłócającymi konkurencję problemami z wdrażaniem rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności – dokonała przeglądu tego rozporządzenia pod kątem jego podstaw naukowych, celowości i realistycznego charakteru oraz aby ewentualnie usunęła z niego koncepcję profili składników odżywczych; uważa, że cele rozporządzenia (WE) nr 1924/2006, takie jak zapewnienie prawdziwości oświadczeń dotyczących żywności oraz podawanie szczegółowych informacji dotyczących zawartości tłuszczu, cukru i soli, zostały w międzyczasie osiągnięte dzięki rozporządzeniu (UE) nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności;

48.  zwraca uwagę na wspólną deklarację polityczną państw członkowskich i Komisji z dnia 28 września 2011 r. dotycząca dokumentów wyjaśniających, jak również na wspólną deklarację polityczną Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji z dnia 27 października 2011 r. w sprawie dokumentów wyjaśniających i wzywa Komisję do zapewnienia Parlamentowi dostępu do tych dokumentów;

Wycofanie przez Komisję wniosków ustawodawczych oczekujących na rozpatrzenie

49.  przyjmuje do wiadomości, że nowo wybrana Komisja w swoim programie prac na 2015 r. zdecydowała się po raz pierwszy przeanalizować wszystkie inicjatywy ustawodawcze pozostające w oczekiwaniu pod kątem zasady braku kontynuacji politycznej;

50.  zwraca uwagę, że zgodnie z tym, co podkreślił Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 14 kwietnia 2015 r.(9), Komisja może w dowolnym momencie procedury przyjmowania aktu UE w ramach zwykłej procedury ustawodawczej wycofać dany wniosek, o ile Rada nie podjęła żadnych działań; apeluje zatem do Komisji, aby ze względu na równowagę międzyinstytucjonalną w przypadku wycofania zasięgała ona najpierw opinii Parlamentu Europejskiego, zwłaszcza po pierwszym czytaniu, oraz należycie uwzględniała jego stanowisko; w tym kontekście powołuje się w szczególności na swoją rezolucję z dnia 15 stycznia 2015 r.;

51.  podkreśla ponadto, że Trybunał Sprawiedliwości w tym samym wyroku podnosi argumenty Rady, że Komisja w przypadku wycofania wniosku ustawodawczego, ma obowiązek poszanowania zasady powierzonych kompetencji, zasady równowagi instytucjonalnej oraz zasady lojalnej współpracy przewidzianych w art. 13 ust. 2 TUE, oraz zasady demokracji przewidzianej w art. 10 ust. 1 i 2 TUE;

52.  podkreśla znaczenie unikania powielania przepisów;

o
o   o

53.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji, a także parlamentom narodowym.

(1) Dz.U. C 321 E z 31.12.2003, s. 1; teksty przyjęte z dnia 9 marca 2016 r. P8_TA(2016)0081.
(2) Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0061.
(3) Teksty przyjęte, P8_TA(2014)0069.
(4) Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0127.
(5) Dz.U. C 353 E z 3.12.2013, s. 117.
(6) Dz.U. C 51 E z 22.2.2013, s. 87.
(7) Dz.U. C 380 E z 11.12.2012, s. 31.
(8) Dokument EKES INT/750.
(9) Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 14 kwietnia 2015 r. w sprawie C-409/13 Rada przeciwko Komisji Europejskiej, [ECLI: EU:C:2015:217].


Poprawa regulacji jednolitego rynku
PDF 511kWORD 122k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 kwietnia 2016 r. w sprawie dążenia do poprawy regulacji jednolitego rynku (2015/2089(INI))
P8_TA(2016)0105A8-0278/2015

Parlament Europejski,

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 28 listopada 2014 r. zatytułowany „Roczna analiza wzrostu gospodarczego na 2015 r.” (COM(2014)0902),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 7 lutego 2013 r. zawierającą zalecenia dla Komisji w sprawie zarządzania jednolitym rynkiem(1) oraz odpowiedź Komisji przyjętą w dniu 8 maja 2013 r.,

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 8 czerwca 2012 r. zatytułowany „Lepsze zarządzanie jednolitym rynkiem” (COM(2012)0259),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 18 czerwca 2014 r. zatytułowany „Program sprawności i wydajności regulacyjnej (REFIT): aktualna sytuacja i perspektywa” (COM(2014)0368),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 7 marca 2013 r. zatytułowany „Inteligentne regulacje – odpowiedź na potrzeby małych i średnich przedsiębiorstw” (COM(2013)0122),

–  uwzględniając konkluzje z posiedzenia Rady Europejskiej, które odbyło się w dniach 26 i 27 czerwca 2014 r.,

–  uwzględniając konkluzje Rady ds. Konkurencyjności z dnia 4 grudnia 2014 r. w sprawie inteligentnych regulacji,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 11 marca 2015 r. w sprawie zarządzania jednolitym rynkiem w ramach europejskiego semestru 2015(2),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 27 lutego 2014 r. w sprawie SOLVIT(3), a także przyjęty w związku z nią dokument Komisji z dnia 28 maja 2014 r.,

–  uwzględniając zamówioną przez Komisję Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów analizę badawczą zatytułowaną „Inteligentne regulacje jednolitego rynku”,

–  uwzględniając internetową tabelę wyników jednolitego rynku z kwietnia 2015 r.,

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów (A8-0278/2015),

A.  mając na uwadze, że jednolity rynek to kluczowe narzędzie przywracania wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy w Unii;

B.  mając na uwadze, że ponad 20 lat od oficjalnego utworzenia jednolity rynek jest nadal rozdrobniony, w szczególności dlatego, że państwa członkowskie nie przetransponowały w pełni lub nie wdrożyły prawidłowo unijnego prawodawstwa;

C.  mając na uwadze potrzebę poprawy zarządzania jednolitym rynkiem, co wymaga zajęcia się całym cyklem kształtowania polityki;

D.  mając na uwadze, że kolejna strategia rynku wewnętrznego powinna mieć na celu ulepszenie przepisów dotyczących jednolitego rynku dzięki wyciągnięciu wniosków z minionych doświadczeń w obszarze swobodnego przepływu towarów i usług, jednolitego rynku cyfrowego, kwalifikacji zawodowych i zamówień publicznych;

E.  mając na uwadze pojęcie wspólnej odpowiedzialności, która powinna kształtować unijne dążenia do poprawy regulacji jednolitego rynku;

F.  mając na uwadze, że odpowiedzialność za pomocniczość ponosi nie tylko Komisja, Rada i Parlament, gdyż pewną rolę odgrywają w tej kwestii parlamenty narodowe i – w stosownych przypadkach – regionalne; mając na uwadze, że zasada pomocniczości zakłada, iż o polityce należy decydować na najbardziej odpowiednim szczeblu instytucjonalnym – lokalnym, regionalnym, krajowym lub europejskim;

G.  mając na uwadze, że posiadamy jednolity rynek towarów, ale nie ma jednolitego rynku usług;

H.  mając na uwadze, że specjalne narzędzia powinny zostać wzmocnione, poddane przeglądowi lub lepiej promowane, aby wnieść pozytywny wkład w tworzenie konkurencyjnego otoczenia regulacyjnego naszych przedsiębiorstw, wspierającego wzrost i tworzenie miejsc pracy, oraz przyczynić się do zwiększenia zaufania konsumentów do prawa europejskiego;

I.  mając na uwadze niski poziom wiedzy o usługach wsparcia takich jak „Twoja Europa” oraz SOLVIT i małą świadomość ich istnienia zarówno wśród obywateli, jak i przedsiębiorców;

J.  mając na uwadze brak wystarczającej liczby wskaźników i danych do oceny pomyślnego wdrożenia ustawodawstwa w różnych obszarach jednolitego rynku;

K.  mając na uwadze, że takie wskaźniki i dane mogłyby wyjaśnić cel i zadania danego ustawodawstwa;

L.  mając na uwadze, że innowacje cyfrowe są szybsze niż polityka oraz że przedsiębiorcy napędzają agendę cyfrową; mając na uwadze, że kluczowe znaczenie ma zapewnienie przepisów zachowujących dłużej aktualność, które będą miały domyślnie cyfrowy charakter;

M.  mając na uwadze, że właściwa transpozycja, wdrożenie i egzekwowanie praw konsumentów i prawa ochrony konsumentów mają zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia wyższego poziomu ochrony konsumentów w Unii;

N.  mając na uwadze, że jednym z głównych priorytetów europejskiego szczytu konsumentów, dorocznego forum gromadzącego najważniejszych europejskich i międzynarodowych polityków i zainteresowane strony, było w 2015 r. lepsze wdrożenie i egzekwowanie prawa;

I.Wprowadzenie i zasady ogólne

1.  zwraca się do Komisji o uwzględnienie zaleceń zawartych w niniejszej rezolucji przy wdrażaniu najnowszej w kolejnej strategii dotyczącej rynku wewnętrznego;

2.  jest zdania, że poprawa regulacji jednolitego rynku powinna być zarówno priorytetem, jak i kwestią wspólnej odpowiedzialności instytucji UE; uważa, że dobre prawodawstwo przynosi korzyści obywatelom i powinno przyczyniać się do pobudzania konkurencyjności, tworzenia miejsc pracy, wzrostu gospodarczego i rozwoju MŚP, a jednocześnie zapewniać wysoki poziom ochrony konsumentów w sposób stymulujący gospodarkę europejską, a nie odbierający jej impet;

3.  postrzega „lepsze stanowienie prawa” w kontekście całego cyklu polityki, w którym wszystkie elementy przyczyniają się do wydajnej i skutecznej regulacji; uważa zatem, że specjalne wskaźniki oceny pozytywnych rezultatów określonych przepisów powinny się znaleźć już w początkowej ocenie skutków i zostać wykorzystane w całym cyklu polityki, w tym podczas wdrażania przepisów, kiedy wchodzą one w życie;

4.  przypomina w tym kontekście o znaczeniu przejrzystości i dostępności informacji; ubolewa, że dokumenty Rady – w przeciwieństwie do dokumentów Parlamentu – nie są dostępne szerszemu kręgowi odbiorców i wciąż pozostają dokumentami niejawnymi;

5.  uważa, że zasada pomocniczości musi stanowić punkt wyjścia przy formułowaniu polityki, aby podkreślić „europejską wartość dodaną w zarządzaniu jednolitym rynkiem”;

6.  zwraca uwagę, że terminy związane z mechanizmem pomocniczości nie zawsze zapewniają parlamentom dość czasu na szczegółową analizę aspektów wdrożenia, spójności z istniejącym prawodawstwem i innych kwestii praktycznych; dlatego jest zdania, że same parlamenty mogłyby odgrywać bardziej aktywną rolę, szczególnie w procesach konsultacji;

7.  uważa, że instytucje powinny działać wspólnie na rzecz tego, by w procesie opracowywania odpowiednich przepisów zapewnić odzwierciedlenie zasady proporcjonalności; ponadto uważa, że w procesie tym należy osiągnąć takie cele jak prostota, przejrzystość, spójność i poszanowanie praw podstawowych;

8.  wzywa Komisję i Radę, by wspólnie z Parlamentem zastanowiły się, jak najlepiej zadbać o to, by uproszczenie przepisów było stałym procesem, gdyż działania w tym obszarze przynoszą korzyści konsumentom i MŚP;

9.  jest zdania, że przepisy dotyczące jednolitego rynku powinny uwzględniać nowe możliwości oferowane przez rewolucję cyfrową, a także powinny być w pełni spójne z administracją elektroniczną;

10.  wzywa Komisję do zwiększenia roli jednolitego rynku jako odrębnego filaru procedury europejskiego semestru, której powinno towarzyszyć coroczne sprawozdanie dotyczące integracji jednolitego rynku jako wkład w roczną analizę wzrostu gospodarczego;

II.Narzędzia poprawy regulacji jednolitego rynku

Ocena skutków

11.  uważa, że prawodawstwo dotyczące jednolitego rynku powinno mieć na celu lepsze funkcjonowanie jednolitego rynku, być opracowywane zgodnie z art. 3 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) oraz służyć wspieraniu konkurencyjności, innowacji, wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy; uważa, że skuteczne oceny skutków stanowią ważne narzędzie informowania decydentów politycznych o tym, jak najlepiej opracować przepisy, aby osiągnąć wspomniane cele oraz związane z nimi cele dotyczące jednolitego rynku, a także o tym, jakie skutki mogą mieć ewentualnie te przepisy dla istniejącego prawodawstwa;

12.  uważa za godny ubolewania fakt, że około 40% projektów ocen skutków analizowanych przez Radę ds. Ocen Skutków Komisji w latach 2010-2014 uznano za projekty o niewystarczającej jakości i odesłano do poprawy;

13.  uważa, że aby oceny skutków były narzędziami efektywnymi, powinny one być przygotowywane w oparciu o kompleksowe, obiektywne i pełne informacje i dowody oraz powinny uwzględniać wszystkie opcje, które mają znaczący wpływ lub istotne znaczenie polityczne; jest zdania, że oceny skutków powinny być przeprowadzane w taki sposób, aby uwzględniać również oceny ex post przepisów już obowiązujących w tym samym sektorze, i powinny mieć na uwadze spójność nowej inicjatywy ustawodawczej z innymi politykami i ogólnymi celami Unii Europejskiej;

14.  uważa za godny ubolewania fakt, że przedstawiane Parlamentowi oceny skutków towarzyszące projektom ustawodawczym wciąż wykazują braki, co podkreślił na przykład Dział ds. Oceny Ex Ante Skutków Parlamentu w swojej analizie oceny skutków towarzyszącej wnioskowi w sprawie udostępniania urządzeń radiowych na rynku;

15.  jest zdania, że uważne rozpatrzenie opinii naukowych powinno być elementem procesu oceny skutków, a w szczególności stanowić uzasadnienie decyzji politycznych podjętych na etapie przygotowań, co będzie pomocne w procesie kształtowania polityki; uważa ponadto, że oceny skutków muszą uwzględniać tempo innowacji na rynku cyfrowym i ewolucji tego rynku, a także konieczność zadbania o to, by prawodawstwo było neutralne pod względem technologicznym i by jak najdłużej pozostawało aktualne;

16.  podkreśla, że brak jest wyraźnych wskazówek dotyczących tego, czy potencjalne skutki wniosków w ramach REFIT powinny zostać określone ilościowo; podkreśla konieczność jaśniejszego określenia celów wniosków w ramach REFIT dzięki ilościowemu określeniu potencjalnych korzyści i zaoszczędzonych kosztów w każdym wniosku;

17.  zauważa, że oceny skutków towarzyszące danemu wnioskowi należy uzupełnić ocenami skutków istotnych zmian przyjętych przez współprawodawców; podkreśla, że należy ustalić jasne i przejrzyste zasady określające, w jakich warunkach należałoby przeprowadzać taką dodatkową ocenę skutków; przypomina na przykład, że Parlament uważnie ocenił potencjalny wpływ na MŚP niektórych ze swych poprawek do dwóch dyrektyw o zamówieniach publicznych; wzywa zatem Radę, która nie przeprowadziła żadnej oceny skutków wprowadzanych przez siebie zmian od 2007 r., do większego zaangażowania w tej kwestii;

18.  przypomina, że odpowiedzialność za pomocniczość ponosi nie tylko Komisja, Rada i Parlament, gdyż pewną rolę odgrywają w tej kwestii parlamenty narodowe;

19.  zwraca uwagę, że zamówiona przez Komisję Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów analiza zatytułowana „Inteligentne regulacje jednolitego rynku” sugeruje, że Parlament i Rada mogą posiadać wartościowe informacje mogące wnieść wkład w przeprowadzane przez Komisję oceny skutków; wzywa Komisję do przeanalizowania metod włączenia Parlamentu i Rady w proces opracowywania ocen skutków;

Proces konsultacji

20.  przypomina, że zgodnie z art. 11 ust. 2 TUE od wszystkich instytucji UE wymaga się utrzymywania otwartego, przejrzystego i regularnego dialogu ze stowarzyszeniami przedstawicielskimi, społeczeństwem obywatelskim i partnerami społecznymi;

21.  uważa, że etap konsultacji powinien zawsze obejmować sekcję „domyślnie cyfrowy”, w ramach której Komisja dążyłaby do dogłębnego zrozumienia potrzeb użytkowników oraz znaczenia zasady „domyślnie cyfrowy” dla kształtu danej usługi;

22.  przypomina o swoim stanowisku, zgodnie z którym procesy konsultacji powinny mieć charakter otwarty, przejrzysty i kompleksowy oraz powinny zostać rozszerzone, tak by objąć dokumenty dotyczące projektów ocen skutków przedkładane przez szerokie spektrum zainteresowanych stron; uważa, że ma to znaczenie również dla prawa wtórnego, które ma istotne konsekwencje dla wdrażania regulacji jednolitego rynku, a zatem wymaga większej przejrzystości i kontroli; uważa unijny kodeks celny za jeden z obszarów, w których regularne konsultacje z zainteresowanymi stronami mogłyby poprawić wdrożenie prawodawstwa wtórnego;

23.  docenia propozycje dotyczące etapu rozszerzonego programowania strategicznego w pakiecie dotyczącym lepszego stanowienia prawa, obejmujące na przykład wstępne oceny skutków; uważa jednak, że wciąż brak jest ogólnego obrazu procesu działania Komisji; wzywa Komisję do opracowywania programów działań, dzięki którym inicjatywy polityczne w danych sektorach będą bardziej widoczne, oraz do ułatwienia korzystania z nich;

24.  uważa, że wkład obywateli i przedsiębiorców w różne programy wsparcia takie jak „Twoja Europa” i SOLVIT, ma ogromne znaczenie dla procesu ustawodawczego, w związku z tym wzywa Komisję do oceny danych dostarczanych przez te programy i uwzględnienia ich podczas przeglądu odnośnych przepisów;

25.  uważa, że szerokie i właściwie wyważone konsultacje mają zasadnicze znaczenie w procesie ustawodawczym; jest zdania, że publikowanie dokumentów i danych naukowych, a także zachęcanie wszystkich zainteresowanych stron do wnoszenia autentycznego wkładu w tworzenie polityki w danej dziedzinie to ważne czynniki napędzające innowacyjność i umacniające jednolity rynek, szczególnie w odniesieniu do programu działań na rzecz jednolitego rynku cyfrowego;

26.  podkreśla, że małe przedsiębiorstwa często nie mają czasu lub zasobów, by uczestniczyć w regularnych konsultacjach; uważa, że Komisja powinna znaleźć przyjazne użytkownikom i innowacyjne sposoby dotarcia do MŚP i przedsiębiorstw typu start-up;

27.  uważa, że należy przyjąć całościowe podejście do konsultacji z zainteresowanymi stronami, które powinny mieć charakter trwającego przez cały cykl ustawodawczy ciągłego procesu, a nie doraźnego działania; w związku z tym ponownie apeluje do Komisji, by rozważyła utworzenie europejskiego forum zainteresowanych stron na rzecz lepszego stanowienia prawa i zmniejszenia biurokracji;

28.  podkreśla, że takie konsultacje z zainteresowanymi stronami powinny obejmować jak najszerszy zakres podmiotów, zwłaszcza MŚP, mikroprzedsiębiorstwa i organizacje społeczeństwa obywatelskiego;

29.  uważa, że wprowadzenie konsultacji społecznych we wszystkich językach urzędowych oraz poprawa ich dostępności i zrozumiałości doprowadzi do odpowiedniego zwiększenia uczestnictwa w tym procesie oraz zapewni bardziej przejrzysty dostęp do niego;

Wdrażanie

30.  uważa, że pełne i należyte wdrożenie prawodawstwa w zakresie jednolitego rynku ma podstawowe znaczenie, a jasne, kompleksowe i wielowymiarowe wskaźniki stanowią pożyteczny wkład w ten proces, jeżeli chcemy w pełni odczuć korzyści z jednolitego rynku; wyraża zaniepokojenie, że cele wdrożeniowe nie zawsze zostają osiągnięte; apeluje zwłaszcza o pełne i prawidłowe wdrożenie dyrektywy usługowej; przypomina, że wciąż mamy do czynienia z dużym stopniem heterogeniczności między państwami członkowskimi i sektorami;

31.  uważa, że dążenie Komisji do zmniejszenia liczby proponowanych przez nią przepisów pozwoli położyć większy nacisk na inicjatywy polityczne, dając więcej czasu i umożliwiając głębszą refleksję, co można wykorzystać do pobudzania aktywniejszego zaangażowania zainteresowanych stron;

32.  podkreśla znaczenie tabeli korelacji w procesie monitorowania prawidłowości wdrożenia; wzywa państwa członkowskie, aby sporządzały własne tabele korelacji i publikowały je;

33.  ubolewa, że mimo proponowanego przez Komisję w Akcie o jednolitym rynku celu 0,5% niektóre państwa członkowskie wciąż pozostają w tyle; podkreśla, że istotne są nie tylko formalne cele transpozycji i wdrożenia, ale również jakość transpozycji, praktyczne wdrażanie w terenie oraz problemy i wyzwania, jakie mogą one stawiać przed zainteresowanymi stronami w prawdziwym życiu;

34.  uważa, że aby osiągnąć korzyści płynące z funkcjonującego w pełni jednolitego rynku, Komisja i parlamenty powinny wspólnie starać się wyciągnąć wnioski z najlepszych praktyk i doświadczeń zdobytych podczas wdrażania przepisów Unii z myślą o tym, żeby cele i założenia konkretnych przepisów nie zostały utracone w wyniku nienależytego lub niespójnego wdrażania w poszczególnych państwach członkowskich;

35.  uważa, że powinna istnieć większa jasność w kwestii nadmiernie rygorystycznego wdrażania oraz że potrzebne są bardziej zdecydowane działania w celu identyfikacji przypadków występowania tego zjawiska, które wiąże się z wyzwaniami i dodatkowymi kosztami dla ludzi i przedsiębiorstw pragnących zrozumieć i stosować prawo powstałe na szczeblu UE; wzywa państwa członkowskie, by wyjaśniały i określały w dokumentach wdrażających, co jest prawem Unii, a co stanowi wymogi krajowe; przypomina, że państwa członkowskie mogą stosować bardziej surowe standardy, jeżeli prawo UE przewiduje jedynie minimalną harmonizację;

Monitorowanie i rozwiązywanie problemów

36.  wzywa Komisję do kontynuowania wysiłków i regularnego aktualizowania wytycznych dotyczących regulacji; w szczególności apeluje o szybkie zaktualizowanie – przy ścisłej współpracy z Parlamentem – wytycznych z 2009 r. dotyczących wdrożenia/stosowania przepisów dyrektywy 2005/29/WE w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych, aby zagwarantować, że są one dostosowane do wymogów ery cyfrowej; ubolewa, że istnieją ogromne różnice między państwami członkowskimi pod względem jakości usług, co wynika z nieokreślania priorytetów i braku zasobów; apeluje w związku z tym o wzmocnione ramy zarządzania na szczeblu UE w celu poprawy funkcjonowania tych narzędzi i usług;

37.  uważa alternatywne metody rozwiązywania sporów (ADR) i internetowe rozstrzyganie sporów (ODR) za główne narzędzia służące poprawie jednolitego rynku towarów i usług; podkreśla, że pozwolą one konsumentom i przedsiębiorstwom handlowym rozwiązywać spory w oszczędny i prosty sposób bez pośrednictwa sądu; zachęca Komisję i państwa członkowskie do upowszechniania wiedzy o tych ważnych narzędziach;

38.  zaznacza, że pojedyncze punkty kontaktowe pomagające w rozstrzyganiu sporów, na wzór SOLVIT, Sieć Europejskich Centrów Konsumenckich czy FIN-Net, są instrumentami, które umożliwiają lepszą realizację rynku wewnętrznego; zwraca się do Komisji o wprowadzenie środków służących szerzeniu wiedzy o tych narzędziach oraz doprowadzeniu do tego, aby wzajemnie się one uzupełniały;

39.  wyraża uznanie dla projektów SOLVIT i EU Pilot, których celem jest uniknięcie konieczności wszczynania przez Komisję postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego; uważa jednak, że usługi oferowane przez EU Pilot należy usprawnić pod względem czasu reakcji po otrzymaniu alertów;

40.  uważa, że system wymiany informacji na rynku wewnętrznym (IMI) powinien być rozszerzany na inne narzędzia jednolitego rynku, aby stać się głównym forum informacji; podkreśla, że byłoby to zgodne z zasadą jednokrotnej rejestracji zgodnie z niedawnymi inicjatywami Komisji;

41.  uważa, że platformy cyfrowe, takie jak punkty kompleksowej obsługi, IMI i ISA2, mają duże znaczenie dla poprawy funkcjonowania jednolitego rynku, ułatwiając transgraniczną wymianę informacji między organami państw członkowskich;

42.  jest zaniepokojony niskim poziomem świadomości i zrozumienia przez Europejczyków dostępnych instrumentów, takich jak „Twoja Europa”, „Twoja Europa - Porady”, Europejskie Służby Zatrudnienia, sieć współpracy w zakresie ochrony konsumenta, punkty kompleksowej obsługi, SOLVIT, ADR i ODR;

43.  uważa, że korzystanie z takich instrumentów jak Twoja Europa, Twoja Europa – Porady, Europejskie Służby Zatrudnienia, sieć współpracy w zakresie ochrony konsumenta, pojedyncze punkty kontaktowe, SOLVIT, SOLVIT Plus, pozasądowe rozstrzyganie sporów (ADR)i internetowe rozstrzyganie sporów (ODR) to użyteczne i tanie rozwiązania alternatywne wobec postępowań sądowych; zwraca uwagę, że tylko 4% konsumentów i firm ma świadomość istnienia takich narzędzi oraz że obecnie usługi te są wykorzystywane w bardzo małym stopniu; wzywa Komisję i państwa członkowskie, by w celu rozwiązania tego problemu dalej podnosiła świadomość istnienia tych narzędzi, a jednocześnie analizowała, czy wyniki i reakcje uzyskiwane dzięki nim są wystarczające dla użytkowników; apeluje ponadto do Komisji o pracę nad zacieśnieniem współpracy między różnymi usługami wsparcia, takimi jak „Twoja Europa” i SOLVIT, aby zwiększyć satysfakcję użytkowników;

44.  zwraca się do Komisji o przeprowadzenie głębokiej analizy interakcji między tymi usługami i o zbadanie możliwości zastąpienia ich jednym punktem kompleksowej obsługi dla konsumentów, w którym polecano by im następnie inne odpowiednie narzędzia;

45.  uważa, że taka analiza powinna zapewnić lepsze zdefiniowanie tych usług, aby dzięki temu lepiej wyodrębnić poszczególne funkcje, a tym samym unikać ich dublowania;

46.  wzywa Komisję do opracowania strategii komunikacyjnej i szkoleniowej, aby upowszechnić wiedzę o usługach wsparcia wśród obywateli i różnej wielkości przedsiębiorstw; zaleca w tym kontekście opracowanie wspólnego portalu dostępu do wszystkich usług wsparcia;

47.  uważa, że kolejna zmiana rozporządzenia dotyczącego ochrony konsumentów powinna w pełni uwzględnić konieczność usprawnienia przepływu informacji między różnymi instrumentami jednolitego rynku;

48.  podkreśla ważną rolę narzędzia monitorowania w postaci prowadzonych przez Komisję akcji kontrolnych UE, w szczególności w odniesieniu do dobrze funkcjonującego jednolitego rynku cyfrowego;

49.  uznaje pozytywną rolę akcji kontrolnych UE prowadzonych przez Komisję w celu ściślejszego egzekwowania przepisów w wyniku skoordynowanych działań kontrolnych w środowisku online; jest przekonany, że akcje kontrolne UE można rozszerzyć również na sferę poza internetem;

50.  zauważa z niepokojem, że według sprawozdań z portalu „Twoja Europa” niektóre dziedziny, np. handel elektroniczny czy też uznawanie kwalifikacji, są stale przedmiotem zapytań osób usiłujących wykonywać przynależne im prawa; uważa, że Komisja wraz z organami krajowymi i regionalnymi powinna zareagować na tę sytuację, by propagować zrozumienie tych praw;

51.  uważa, że dla pełnego zrozumienia sposobu, w jaki przepisy w zakresie jednolitego rynku rzeczywiście działają na rzecz obywateli i biznesu, właściwe jest dokonanie oceny jakościowej i ilościowej ich wdrożenia, a nie podanie jedynie samych wyliczeń, wskazujących, czy dyrektywy zostały formalnie przetransponowane;

52.  apeluje do Komisji, by rozważyła możliwość utworzenia „systemu wczesnego ostrzegania”, wskazującego, gdzie występują problemy we wdrażaniu lub stosowaniu przepisów prawa UE;

53.  uważa, że systematyczne kontrole rynków konsumenckich na szczeblu UE pozwoliłyby wcześniej wykryć pojawiające się tendencje i zagrożenia dla konsumentów i przedsiębiorstw; podkreśla w związku z tym pozytywną rolę wszystkich zaangażowanych stron, w tym organizacji konsumenckich;

54.  wzywa Komisję do dokonania oceny wydajności punktów kontaktowych ds. produktów przewidzianej w rozporządzeniu w sprawie wzajemnego uznawania z 2009 r. i w rozporządzeniu o wyrobach budowlanych z 2011 r.;

Egzekwowanie i nadzór rynku

55.  podkreśla konieczność większego współdziałania między narzędziami służącymi do zarządzania jednolitym rynkiem, za pośrednictwem których wpływają skargi konsumentów na łamanie przepisów UE przez przedsiębiorców, a krajowymi organami ścigania za pomocą formalnych procedur i usprawnionej wymiany danych;

56.  wzywa Komisję, by poważnie oceniła spójność i skuteczność wdrażania i – w konsekwencji – postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, zwłaszcza w odniesieniu do przepisów dotyczących jednolitego rynku;

57.  ubolewa, że Parlament ma ograniczony dostęp do istotnych informacji związanych z procedurą poprzedzającą wszczęcie postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego oraz postępowaniem w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, a także apeluje o poprawę przejrzystości w tym zakresie, przy należytym poszanowaniu zasad poufności;

58.  apeluje do Komisji o wszczynanie w porę szybszych postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, jeżeli istnieją dowody na niewdrożenie, a rozsądne starania o wcześniejsze rozwiązanie problemów dzięki takim narzędziom jak mediacja za pośrednictwem ADR, ODR, EU Pilot, SOLVIT lub innych mechanizmów, nie przyniosły rezultatów; podkreśla, że państwa członkowskie ponoszą równą odpowiedzialność za egzekwowanie prawa UE i powinny zadbać o skuteczne i sprawne egzekwowanie prawa w celu ochrony praw konsumentów oraz stworzenia równych warunków działania dla przedsiębiorstw w całej Europie;

59.  zobowiązuje się do wykonywania swojej roli w zakresie egzekwowania prawa UE, między innymi przez prowadzenie przeglądu wdrażania przepisów i przez kontrolę działań Komisji, zwłaszcza przez udział Parlamentu w rozpatrywaniu corocznych lub przynajmniej bardziej szczegółowych sprawozdań Komisji dotyczących programów prac i odnoszących się konkretnie do egzekwowania przepisów;

60.  przypomina, że w swojej rezolucji z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie stosowania dyrektywy dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych (2005/29/WE)(4) Parlament Europejski zwrócił się do Komisji o kompilację i analizę danych na temat sankcji stosowanych przez państwa członkowskie oraz skuteczności systemów ich egzekwowania, zwłaszcza w odniesieniu do stopnia złożoności i czasu trwania procedur egzekwowania; wielokrotnie wzywał Komisję do przedstawienia Parlamentowi wyników tych analiz;

61.  uważa, że instrumenty nadzoru rynku powinny być stosowane w połączeniu z instrumentami jednolitego rynku, aby poprawić przestrzeganie prawa UE;

62.  w tym kontekście zwraca uwagę, że władze krajowe nie zawsze w sposób właściwy korzystają z systemu informacyjnego i komunikacyjnego do celów nadzoru rynku lub nie podejmują niezbędnych działań w terminie; podkreśla zwłaszcza konieczność usprawnienia przekazywania spraw między organami publicznymi;

63.  jest zaniepokojony tym, że – zgodnie z wynikami analizy próbki przeprowadzonej przez Komisję w 2014 r. – w przypadku 60% zamkniętych dochodzeń w sprawie produktów brak było oznaczenia kraju pochodzenia, 32% dochodzeń w sprawie produktów mechanicznych wykazało brak klasyfikacji ryzyka, a w przypadku 5% zgłoszonych przypadków brak było odniesienia do rozporządzenia/dyrektywy UE, które zostały naruszone; zwraca się do Rady i jej państw członkowskich o poddanie tej kwestii poważnej rozwadze i o poinformowanie Parlamentu o podjętych działaniach następczych;

Ocena ex post i przegląd

64.  z zadowoleniem przyjmuje regularny okres przeglądu i wprowadzenie analiz branżowych w programie REFIT, którego ostatecznym celem powinno być poprawienie jakości i uproszczenie ustawodawstwa UE, a tym samym skuteczniejsze dostosowanie go do potrzeb obywateli i przedsiębiorstw, ze szczególnym uwzględnieniem mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw;

65.  uważa jednak, że należy udoskonalić tę analizę, by lepiej oceniać, czy działania prawodawcze podjęte do tej pory istotnie przyczyniły się do osiągnięcia danego celu i czy są one spójne z obecnymi celami politycznymi; podkreśla również znaczenie przejrzystości w procesie REFIT; uważa w związku z tym, że stały cel, jakim jest ograniczanie obciążeń administracyjnych i regulacyjnych, może pozytywnie przyczynić się do zapewnienia jak najskuteczniejszego osiągania celów, przy możliwie najniższych kosztach ponoszonych przez ludzi i przedsiębiorstwa;

66.  zauważa, że skumulowane koszty regulacji często stanowią przeszkodę dla podmiotów jednolitego rynku, zwłaszcza MŚP; z zadowoleniem przyjmuje w związku z tym zobowiązanie Komisji do zbadania tej sprawy; podkreśla, że jakakolwiek analiza tego rodzaju powinna mieć na celu usuwanie przeszkód utrudniających wchodzenie na rynek oraz zapewnienie wszystkim podmiotom uczciwej konkurencji;

67.  wzywa Komisję, by dążyła do większego zrozumienia czynników wpływających na osiąganie celów polityki, np. wpływu uzupełniających się lub sprzecznych ze sobą strategii politycznych przyjętych na szczeblu UE lub na szczeblu krajowym, ale również skutków i kosztów niepodjęcia działań, w celu usprawnienia kształtowania polityki, a w ostatecznym rozrachunku w celu przyczynienia się do lepszej regulacji jednolitego rynku;

68.  uważa, że zastosowanie klauzuli wygaśnięcia lub klauzuli wzmocnionej weryfikacji – zgodnie z którymi instytucje zobowiązują się do uaktualniania przepisów na bieżąco i utrzymywania ich tylko wtedy, gdy jest to niezbędne – można rozważać w drodze wyjątku, w szczególności w odniesieniu do zjawisk tymczasowych; postrzega gwarancje jako niezbędny środek pozwalający zapewnić utrzymanie w mocy najistotniejszych przepisów;

III.Wniosek

69.  podkreśla, że poprawa regulacji jednolitego rynku nie oznacza usunięcia wszelkich regulacji ani obniżenia poziomu ambicji regulacji, na przykład pod względem ochrony środowiska, bezpieczeństwa i ochrony, ochrony konsumentów i standardów społecznych, lecz oznacza raczej likwidację zbędnych regulacji, biurokracji i negatywnych skutków, przyczyniając się do osiągnięcia celów politycznych oraz utworzenia konkurencyjnego otoczenia regulacyjnego wspierającego zatrudnienie i przedsiębiorczość w Europie;

70.  podkreśla, że jednolity rynek, który nie stanowi nadmiernego obciążenia dla produkcji, innowacyjności i handlu ani im nie szkodzi, to narzędzie, które przywróci w Europie miejsca pracy i wzrost, które wcześniej musiano przenosić w inne miejsca;

71.  podkreśla w związku z tym, że wspólna odpowiedzialność za lepszą regulację jednolitego rynku przyniesie wspólne korzyści: silny i prężny jednolity rynek przyczyniający się do długotrwałego wzrostu w Europie, a dzięki niemu do dobrobytu obywateli;

o
o   o

72.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Komisji, Radzie, Radzie Europejskiej oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.

(1) Dz.U. C 24 z 22.1.2016, s. 75.
(2) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0069.
(3) Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0164.
(4) Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0063.


Zdobywanie wiedzy o UE w szkole
PDF 350kWORD 121k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 kwietnia 2016 r. w sprawie zdobywania wiedzy o UE w szkole (2015/2138(INI))
P8_TA(2016)0106A8-0021/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE),

–  uwzględniając art. 165 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1288/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. ustanawiające „Erasmus+ ”: unijny program na rzecz kształcenia, szkolenia, młodzieży i sportu oraz uchylające decyzje nr 1719/2006/WE, 1720/2006/WE i 1298/2008/WE(1),

–  uwzględniając decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1093/2012/UE z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie Europejskiego Roku Obywateli (2013)(2),

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (UE) nr 390/2014 z dnia 14 kwietnia 2014 r. ustanawiające program „Europa dla obywateli” na lata 2014–2020(3),

–  uwzględniając zalecenie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie(4),

–  uwzględniając Oświadczenie w sprawie promowania – w drodze kształcenia – obywatelstwa i wspólnych wartości, jakimi są wolność, tolerancja i niedyskryminacja (deklaracja paryska) przyjęte na nieformalnym posiedzeniu ministrów edukacji państw członkowskich Unii Europejskiej w dniu 17 marca 2015 r.,

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 12 maja 2009 r. w sprawie strategicznych ram europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia („ET 2020”)(5),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 26 sierpnia 2015 r. pt. „Projekt wspólnego sprawozdania Rady i Komisji z 2015 r. w sprawie wdrażania strategicznych ram europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia (ET 2020)” (COM(2015)0408),

–  uwzględniając decyzję wykonawczą Komisji z dnia 14 września 2015 r. w sprawie przyjęcia rocznego programu prac na rok 2016 na rzecz realizacji „Erasmus+”: unijnego programu na rzecz kształcenia, szkolenia, młodzieży i sportu (C(2015)6151),

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 28 i 29 listopada 2011 r. na temat poziomu odniesienia w dziedzinie mobilności edukacyjnej(6),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 15 września 2015 r. pt. „Projekt wspólnego sprawozdania Rady i Komisji na rok 2015 w sprawie realizacji odnowionych ram europejskiej współpracy w dziedzinie młodzieży (2010–2018)” (COM(2015)0429),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 27 kwietnia 2009 r. pt. „Inwestowanie w młodzież i mobilizowanie jej do działania – strategia UE na rzecz młodzieży. Odnowiona otwarta metoda koordynacji na potrzeby wyzwań i możliwości stojących przed młodzieżą” (COM(2009)0200),

–  uwzględniając rezolucję Rady z dnia 27 listopada 2009 r. w sprawie odnowionych ram europejskiej współpracy na rzecz młodzieży (2010–2018)(7),

–  uwzględniając zalecenie Rady z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie walidacji uczenia się pozaformalnego i nieformalnego(8),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 maja 1992 r. w sprawie polityki w zakresie kształcenia i szkolenia w perspektywie roku 1993(9),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 września 2006 r. w sprawie inicjatyw w celu uzupełnienia krajowych programów nauczania w szkołach poprzez udostępnianie właściwych środków wspierających włączenie wymiaru europejskiego(10),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 23 września 2008 r. w sprawie poprawy jakości kształcenia nauczycieli(11),

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Kultury i Edukacji (A8–0021/2016),

A.  mając na uwadze, że kształcenie jest podstawowym prawem człowieka i dobrem publicznym, które powinno być w równym stopniu dostępne dla wszystkich;

B.  mając na uwadze, że główna rola kształcenia polega na kształtowaniu w pełni świadomych obywateli, dlatego jest znacznie większa niż tylko realizacja celów gospodarczych UE i strategii krajowych;

C.  mając na uwadze, że proces kształcenia ma m.in. na celu przygotowanie jednostek do życia i podejmowania aktywności obywatelskiej w coraz bardziej złożonych, wymagających, wielokulturowych i zintegrowanych społeczeństwach;

D.  mając na uwadze, że według badania opinii publicznej Eurobarometr z 2014 r. 44 % obywateli Unii Europejskiej ma poczucie, że w ograniczonym stopniu rozumie, jak działa UE, a 52 % Europejczyków uważa, że ich głos nie liczy się w UE(12);

E.  mając na uwadze, że zaledwie 42,61 % obywateli UE i jedynie 27,8 % osób w wieku 18–24 lat wzięło udział w ostatnich wyborach do Parlamentu Europejskiego, co stanowi najniższą frekwencję od 1979 r.(13);

F.  mając na uwadze, że niewystarczający poziom wiedzy na temat UE oraz niska świadomość konkretnej wartości dodanej, jaką ona wnosi, może przyczyniać się do przekonania o istnieniu deficytu demokratycznego oraz prowadzić do powszechnego eurosceptycyzmu w państwach członkowskich oraz krajach kandydujących; mając na uwadze, że należy zająć się problemem deficytu demokratycznego, aby zniwelować powiększający się dystans między głosem obywateli Unii a instytucjami UE;

G.  mając na uwadze, że według specjalnego badania Eurobarometru 437 z 2015 r. ogromna większość Europejczyków zgadza się, że lekcje i materiał w szkołach powinny obejmować informacje na temat różnorodności w odniesieniu do religii lub przekonań, pochodzenia etnicznego, orientacji seksualnej i tożsamości płciowej(14);

H.  mając na uwadze, że większa wiedza na temat korzyści wynikających z europejskich strategii politycznych, takich jak swobodny przepływ osób i usług w obrębie Unii oraz unijne programy mobilności, może pomóc stworzyć poczucie przynależności do UE, a także zrodzić ducha wspólnoty i akceptacji dla społeczeństw wielokulturowych i wielonarodowych;

I.  mając na uwadze, że udane systemy kształcenia i programy nauczania oraz większy wpływ i udział Europejczyków w procesach podejmowania decyzji dotyczących strategii politycznych UE mogą zwiększyć zainteresowanie sprawami UE i poczucie zrozumienia oraz przynależności, przyczyniając się do niwelowania podziałów społecznych, segregacji kulturowej i poczucia deprywacji;

J.  mając na uwadze, że większość państw członkowskich wprowadziło elementy wiedzy o UE do swoich programów nauczania i programów kształcenia nauczycieli; mając na uwadze, że nadal istnieją dysproporcje między państwami członkowskimi oraz w obrębie poszczególnych państw członkowskich;

K.  mając na uwadze, że choć w niektórych państwach członkowskich tematyka unijna jest powszechnie przedmiotem nauczania na różnych poziomach kształcenia i w ramach różnych przedmiotów kształcenia obowiązkowego, to stanowi raczej niewielką część programu nauczania, który dany nauczyciel ma zrealizować;

L.  mając na uwadze, że wiedzę i umiejętności nauczycieli i innych pracowników oświaty z zakresu unijnej problematyki należy dalej rozwijać i aktualizować poprzez szkolenia wstępne i ustawiczne oraz mając na uwadze, że w związku z tym placówki oświatowe i nauczyciele wymagają skutecznej pomocy, dostosowanej do ich szczególnych potrzeb i istotnej z punktu widzenia tych potrzeb;

M.  mając na uwadze, że według badania przygotowanego przez prywatną firmę doradczą ICF GHK dla DG ds. Edukacji i Kultury „Uczenie się Europy w szkole”(15) w kształcenie nauczycieli w zakresie tematów związanych z UE zaangażowane są głównie instytucje i stowarzyszenia spoza sektora szkolnictwa wyższego;

N.  mając na uwadze, że analiza wpływu programu Erasmus przedstawiona przez Komisję w 2014 r. potwierdza pozytywny wpływ mobilności w oświacie i umiędzynarodowienia studiów nie tylko na programy nauczania i szanse na zatrudnienie, lecz także pod względem znajomości Europy, budzenia poczucia obywatelstwa europejskiego i przyjmowania przychylnej postawy wobec Europy, przyczyniając się również do większej frekwencji w wyborach do Parlamentu Europejskiego;

Europejski wymiar kształcenia

1.  podkreśla coraz większe znaczenie europejskiego wymiaru w programach kształcenia w różnych dziedzinach, na różnych szczeblach kształcenia oraz w jego różnych formach, wskazując na potrzebę lepszego i pogłębionego zrozumienia tego, że jest to kwestia złożona i wielowarstwowa i cechuje się dynamiką, a także zwraca uwagę na fakt, że zdobywanie wiedzy o UE w szkole stanowi istotny element tej koncepcji;

2.  podkreśla, że unijny wymiar kształcenia ma zasadnicze znaczenie, by ułatwić obywatelom lepsze zrozumienie UE i pomóc im nawiązać z nią bliższe relacje, a także może pogłębić rolę wartości określonych w art. 2 TUE i wzmocnić głos Unii w świecie, który charakteryzują współzależności;

3.  podkreśla potrzebę zrozumienia i promowania przywiązania do podstawowych wartości Unii Europejskiej; wskazuje, że znajomość i zrozumienie wspólnej historii i wartości UE i jej państw członkowskich jest kluczem do wzajemnego zrozumienia, życia razem w pokoju, tolerancji i solidarności oraz do zrozumienia podstawowych zasad Unii Europejskiej;

4.  wskazuje, że tematyka dotycząca UE powinna być bardziej widoczna i w większym stopniu uwzględniana w materiałach dydaktycznych i zajęciach pozalekcyjnych, zważywszy na jej wpływ na życie codzienne jej obywateli; jest zdania, że treści bezpośrednio dotyczące tematyki unijnej mogą znacznie wzbogacić szkolne programy nauczania oraz przyczynić się do rozwoju osobistego uczniów i ich wzrostu;

5.  podkreśla potrzebę stosowania metod dydaktycznych sprzyjających aktywności uczniów i ich zaangażowaniu w proces nauczania, dostosowanych do ich wieku, potrzeb i zainteresowań, oraz wykorzystywania w pełni możliwości technologii informacyjno-komunikacyjnych oraz mediów, w tym mediów społecznościowych;

6.  podkreśla, że unijny wymiar kształcenia powinien umożliwiać uczącym się nie tylko zdobywanie wiedzy i rozwijanie poczucia przynależności oraz umiejętności z zakresu obywatelstwa Unii, lecz także podejmowanie krytycznej refleksji nad problematyką UE, w tym przez uczenie się o wartościach podstawowych UE opartych na praworządności i prawach człowieka, unijnych procesach sprawowania rządów i procesach decyzyjnych oraz wpływie, jaki wywierają one na ich państwa członkowskie i na ich udział w procesach demokratycznych; zachęca do wykorzystywania gier fabularnych Europejskiego Parlamentu Młodzieży, aby pomóc dzieciom i uczniom zrozumieć europejskie procesy oraz podnosić ich świadomość w zakresie kwestii europejskich;

7.  zwraca uwagę na fakt, że UE ukształtowały jej państwa członkowskie, każde ze swoją wyjątkową historią i kulturą, oraz że rozwój Unii jest nieodłącznie powiązany z jej państwami członkowskimi; podkreśla jednocześnie wkład różnych kultur w europejskie społeczeństwa i dziedzictwo;

8.  wskazuje na znaczny wpływ, jaki UE wywiera na państwa członkowskie, oraz zauważa, że wiedza o UE zdobywana w szkole powinna odzwierciedlać zarówno rolę państw członkowskich w rozwoju UE, jak i wpływ UE na rozwój poszczególnych państw;

9.  wskazuje, że państwa członkowskie i UE muszą dawać dobry przykład wszystkim podmiotom zaangażowanym w nauczanie i zdobywanie wiedzy o UE w szkołach przez wcielanie w życie podstawowych europejskich wartości, a mianowicie włączenia społecznego oraz europejskiej i międzynarodowej solidarności;

10.  przypomina o konieczności zapewniania, wzmacniania i poszerzania możliwości rozwoju zawodowego nauczycieli i pedagogów oraz zapewniania im odpowiedniego wsparcia i zasobów w ramach wstępnego i ustawicznego szkolenia zawodowego, aby umożliwić im włączanie wymiaru UE do realizowanych przez nich programów nauczania, zwłaszcza w kontekście nauczania historii i wychowania obywatelskiego, oraz wdrażanie skoncentrowanych na uczniach strategii i dostosowanie ich metod nauczania do potrzeb uczniów;

11.  podkreśla potrzebę promowania i wspierania kompetencji wielojęzycznych i międzykulturowych pedagogów, jak również możliwości w zakresie mobilności, partnerskiego uczenia się i wymiany najlepszych praktyk wśród kadry nauczycielskiej, np. w drodze organizacji seminariów na europejskim szczeblu;

12.  podkreśla rolę szkół wyższych w przygotowywaniu i szkoleniu wysoko wykwalifikowanych i zmotywowanych nauczycieli i pedagogów; wzywa do wspierania działań państw członkowskich w kontekście wysiłków mających na celu zapewnienie możliwości w zakresie specjalistycznych kursów kwalifikacyjnych w szkołach wyższych, otwartych i dostępnych dla wszystkich zapisanych studentów oraz praktykujących nauczycieli i pedagogów, a także apeluje, by zachęcać do podejmowania tych działań;

13.  podkreśla znaczenie i potencjał europejskiego podejścia do nauczania historii przy uwzględnieniu kompetencji państw członkowskich w tym obszarze, ponieważ pewne wydarzenia historyczne miały decydujące znaczenie w kształtowaniu europejskich ideałów i wartości; apeluje, by Komisja i państwa członkowskie wspierały towarzystwa historyczne i ośrodki badań historycznych, doceniając w ten sposób wartość ich wkładu naukowego w historię Europy oraz znaczenie ich roli w dokształcaniu kadry pedagogicznej;

14.  zaleca, aby Dom Historii Europejskiej opracował – szczególnie na potrzeby uczniów oraz nauczycieli na wszystkich szczeblach kształcenia – specjalne programy, instrumenty i działania, które będą rozwijały przekonującą narrację dotyczącą procesu europejskiej integracji i podstawowych europejskich wartości;

15.  wzywa o pilne uaktualnienie i wzmocnienie programów wychowania obywatelskiego w duchu UE zarówno w obecnych, jak i przyszłych państwach członkowskich w celu przekazywania uczącym się – w sposób odpowiedni dla ich wieku – koniecznej wiedzy, wartości, umiejętności i kompetencji, przysposabiających ich do krytycznego myślenia i formułowania rzetelnych i wyważonych opinii, wykonywania ich demokratycznych praw i obowiązków, w tym prawa do głosowania, a także zadbania o to, by cenili różnorodność, wspierali dialog międzykulturowy i międzyreligijny oraz byli aktywnymi i odpowiedzialnymi obywatelami;

16.  wskazuje, że aktywniejszy udział uczniów i rodziców w zarządzaniu szkołą może przyczynić się do rozwiązania problemu dyskryminacji, a także wzmocnienia i utrwalenia demokracji uczestniczącej oraz zaangażowanego obywatelstwa, sprzyjając budowie zaufania i nawiązywaniu współpracy miedzy różnymi stronami procesu kształcenia; wzywa placówki oświatowe do wprowadzania zarządzania demokratycznego i rozszerzania jego zakresu, również przez nadanie większej wagi głosowi przedstawicieli studentów, ponieważ demokracji należy się uczyć i jej doświadczać;

17.  podkreśla potrzebę zwiększania motywacji nauczycieli i studentów oraz możliwości zdobywania dalszej wiedzy o UE przez własne bezpośrednie doświadczenia, takie jak wyjazdy klasowe do innych państw, wizyty w instytucjach europejskich, kontakty z urzędnikami UE, możliwości odbywania staży przez studentów w instytucjach UE, oraz przez edukację medialną, miedzy innymi Europejski Portal Młodzieżowy, wykorzystując w pełni nowe technologie informacyjno-komunikacyjne i otwarte zasoby edukacyjne;

18.  wzywa do wykorzystywania w pełni możliwości technologii cyfrowych w celu dalszego rozwijania transgranicznego nauczania w ramach kursów cyfrowych i wideokonferencji, aby ułatwiać uczącym się odkrywanie innych punktów widzenia i sposobów podejścia dotyczących ich dziedzin;

19.  podkreśla, że uczenie się języków obcych może odgrywać kluczową rolę w zwiększaniu świadomości międzykulturowej i zapewnianiu obywatelom umiejętności potrzebnych do życia i pracy w coraz bardziej złożonym i zglobalizowanym świecie;

20.  podkreśla zasadniczą rolę pozaformalnego i nieformalnego uczenia się, w tym doświadczenia zdobywanego przez młodych ludzi w pracy, wolontariatu oraz uczenia się międzypokoleniowego, w rodzinie i uczenia się dorosłych, a także sportu jako narzędzia dydaktycznego, w rozwijaniu społecznych i obywatelskich umiejętności, kompetencji i zachowań oraz kształtowaniu odpowiedzialnych i aktywnych obywateli Unii; podkreśla konieczność uznania i weryfikacji tych kompetencji w programach formalnego uczenia się oraz zacieśniania związku miedzy formami uczenia się formalnego, pozaformalnego i nieformalnego;

21.  zaleca przyjęcie podejścia międzykulturowego w dziedzinie polityki edukacyjnej w celu umożliwienia uczniom-imigrantom faktycznej integracji w szkołach, opartej na wzajemnej znajomości różnych kultur, w dążeniu do budowy wspólnych wartości;

Rola Unii

22.  zachęca Komisję do dalszego wspierania starań mających na celu rozwijanie i propagowanie unijnego wymiaru kształcenia i mobilności podmiotów z sektora oświaty oraz do aktywnego przekazywania informacji – w tym informacji dotyczących odnośnych możliwości pozyskania finansowania oraz dostępnych badań i sprawozdań – najważniejszym zainteresowanym stronom i obywatelom; w związku z tym zachęca do lepszego wykorzystywania nowych technologii komunikacyjnych i mediów, w tym mediów społecznościowych;

23.  wzywa Komisję do sformułowania wspólnych ram oraz opracowania wytycznych, w tym konkretnych przykładów, dotyczących zdobywania wiedzy o UE, aby wspierać obiektywne i krytyczne myślenie o korzyściach, jakie Unia Europejska niesie swoim obywatelom, z poszanowaniem kompetencji państw członkowskich w dziedzinie kształcenia i szkolenia;

24.  apeluje do Komisji, by zachęcała do dalszych badań mających ustalić, w jaki sposób wiedza o UE jest obecnie przekazywana w szkołach w całej Europie, w jaki sposób uwzględnia się ją w programach nauczenia i na egzaminach oraz czy nauczyciele i pedagodzy mają wystarczający dostęp do odpowiednich unijnych programów i działań na rzecz rozwoju zawodowego, uczenia się przez całe życie oraz platform wymiany najlepszych praktyk oraz czy finansowane działania mające na celu skuteczne włączanie wiedzy o UE do szkolnych programów nauczania mają w rzeczywistości wpływ na szkoły;

25.  apeluje do Komisji o promowanie, wspieranie i ułatwianie funkcjonowania sieci, które propagują zdobywanie wiedzy o UE na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym i są zaangażowane w realizację programów tego rodzaju, oraz mechanizmów wymiany sprawdzonych rozwiązań między tymi sieciami na szczeblu Unii, a także o wskazywanie obszarów wymagających poprawy;

26.  wzywa Komisję do ułatwiania wymiany najlepszych praktyk między państwami członkowskimi i krajami kandydującymi w zakresie unijnego wymiaru w procesie kształcenia i zwalczania dyskryminacji i uprzedzeń w środowiskach edukacyjnych miedzy innymi przez ocenianie materiałów dydaktycznych, polityki przeciwdziałania zastraszaniu i dyskryminacji;

27.  podkreśla ważną rolę programów „Erasmus+”, „Europa dla obywateli” i „Kreatywna Europa” w upowszechnianiu kształcenia i szkolenia oraz propagowaniu umiejętności językowych, aktywnego obywatelstwa, świadomości kulturowej, zrozumienia międzykulturowego, a także innych wartościowych kluczowych i interdyscyplinarnych kompetencji; podkreśla znaczenie tych programów dla umocnienia idei obywatelstwa Unii oraz potrzebę zwiększonego i odpowiedniego wsparcia finansowego tych programów, większego nacisku na ich wyniki jakościowe oraz zapewnienia szerszego dostępu do mobilności, mając szczególnie na względzie nauczycieli i innych pedagogów, ludzi młodych pochodzących z różnych środowisk społeczno-gospodarczych, a także grupy najsłabsze i defaworyzowane oraz osoby o szczególnych potrzebach;

28.  przypomina o szerokim zakresie działań udostępnianych w ramach programu Erasmus+ oraz o jego popularności i uznaniu przez ogół społeczeństwa, w szczególności w odniesieniu do mobilności studentów w ramach studiów; wzywa Komisję i państwa członkowskie do podnoszenia świadomości na temat mniej znanych aspektów programu „Erasmus+” takich jak wolontariat europejski;

29.  z zadowoleniem przyjmuje program prac Komisji na rok 2016 na rzecz realizacji programu „Erasmus+” oraz jej zobowiązanie do podjęcia konkretnych działań w następstwie deklaracji paryskiej, w szczególności tych mających na celu zwiększenie wpływu programu „Erasmus+” na wspieranie aktywnego i demokratycznego obywatelstwa, dialogu międzykulturowego, włączenia społecznego i solidarności z uwzględnieniem silniejszego wsparcia dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego w realizowaniu ich kluczowej roli w wychowaniu obywatelskim;

30.  wzywa Komisję do wzmocnienia aspektów pedagogicznych przedsięwzięć finansowanych za pośrednictwem projektów realizowanych w ramach programu Jean Monnet oraz zdolności reagowania tych przedsięwzięć na potrzeby szkół poprzez zapewnienie szkołom możliwości bezpośredniego ubiegania się o udział w tych projektach oraz poprzez udostępnienie środków finansowych w dłuższym – np. trzyletnim – horyzoncie czasowym, zgodnie z trybem, w jakim finansowane są moduły programu Jean Monnet; wzywa Komisję do udostępnienia modułów programu Jean Monnet instytucjom kształcenia nauczycieli oraz do zachęcania tych instytucji do włączania tych modułów do swoich programów;

31.  wskazuje, że Unia przechodzi obecnie kryzys dotyczący jej legitymacji demokratycznej nie tylko ze względu na niewystarczającą wiedzę Europejczyków na temat mechanizmów UE, ale również z powodu nieuwzględniania ich głosu w procesach decyzyjnych; podkreśla, że aby odzyskać swoją legitymację, Unia musi powstrzymać proces rozpadu swoich struktur demokratycznych i odbudować więź z obywatelami;

32.  wzywa Komisję do skutecznego wdrożenia programu „Europa dla obywateli”, aby zrealizować cel, jakim jest zbudowanie demokratycznego społeczeństwa, w większym stopniu sprzyjającego włączeniu społecznemu, zwiększając tym samym udział obywateli w procesach decyzyjnych;

33.  wzywa Komisję do ścisłego monitorowania wpływu wszystkich unijnych programów na rozwijanie u ich uczestników poczucia obywatelstwa i aktywności obywatelskiej;

34.  zwraca się do Komisji o dalsze rozbudowywanie i propagowanie w możliwie jak najszerszym zakresie wirtualnych platform eTwinning, EPALE i School Education Gateway oraz o dalsze wspieranie i rozwijanie innych platform cyfrowych takich jak „Kącik dla nauczycieli”, aby ułatwić dostęp do wysokiej jakości, łatwych do wykorzystania i aktualnych materiałów dydaktycznych, istotnych z perspektywy procesu przekazywania wiedzy o UE i dostępnych we wszystkich językach UE;

35.  zwraca się do Komisji o ułatwienie krytycznego przeglądu materiałów aktualnie dostępnych na platformie „Kącik dla nauczycieli” przez pedagogów zajmujących się obecnie nauczaniem i nauczycieli akademickich specjalizujących się w studiach o UE, aby zapewnić jakość i odpowiedniość tych materiałów;

36.  podkreśla rolę, jaką odgrywają biura informacyjne instytucji europejskich i z zadowoleniem przyjmuje ich zaangażowanie we wspieranie stosunków z państwami członkowskimi, z krajowymi regionalnymi i lokalnymi instytucjami edukacyjnymi oraz z organizacjami młodzieży i mediami, aby zbliżać je do siebie oraz zapewniać zrozumienie przez młodych ludzi roli tych instytucji w ich codziennym życiu;

37.  wzywa do otwartej i wspólnej dyskusji między Komisją a miastami oraz lokalnymi i regionalnymi organami na temat związku między systemami szkolnictwa a modelami urbanistycznymi jako sposobu na zrozumienie skutków różnych możliwości podejścia do relacji międzykulturowych w dzisiejszej Europie;

38.  zachęca Komisję do promowania zdobywania wiedzy o UE w szkołach jako zalecenia, które należy możliwie jak najszybciej uwzględnić w procesie negocjacji z krajami kandydującymi do członkostwa w UE;

Rola państw członkowskich

39.  zachęca państwa członkowskie do wspierania, weryfikowania i aktualizowania swoich systemów kształcenia oraz wszelkiego rodzaju treści związanych z UE zawartych w programach nauczania na wszystkich szczeblach systemu oświaty – w tym w programach kształcenia i szkolenia zawodowego – w celu wzmocnienia wymiaru unijnego, w ścisłej współpracy ze wszystkimi zainteresowanymi podmiotami na szczeblu unijnym i krajowym, jednocześnie zdecydowanie zachęcając regiony i organy lokalne do podejmowania tego rodzaju działań, w szczególności w przypadku gdy posiadają bezpośrednie kompetencje w zakresie systemów kształcenia;

40.  zachęca państwa członkowskie do wspierania wszelkich sposobności do przekazywania większej ilości informacji na temat UE uczącym się oraz nauczycielom i innym pedagogom za pośrednictwem uczenia się formalnego, nieformalnego i pozaformalnego oraz do pełnego wykorzystania i uzupełniania unijnych instrumentów finansowych, programów i inicjatyw w tym zakresie;

41.  zwraca się do państw członkowskich o podejmowanie dalszych działań na rzecz wspierania kształcenia międzykulturowego, niedyskryminacyjnego i integracyjnego oraz wartości obywatelskich w programach nauczania w szkołach i na uczelniach wyższych;

42.  wzywa państwa członkowskie do zwiększenia inwestycji w wysokiej jakości edukację, również poprzez intensywniejsze partnerstwo z sektorem prywatnym, oraz do promowania równych szans dla wszystkich, a także do zapewnienia wszystkim instytucjom oświatowym i szkoleniowym, jak również nauczycielom i innym pedagogom wsparcia niezbędnego, by mogli wprowadzać i stale rozwijać unijny wymiar w kształceniu już na wczesnym etapie edukacji, który wykracza poza ściany klas szkolnych;

43.  wzywa państwa członkowskie do zapewnienia wszystkim uczącym się równego i integracyjnego dostępu do innowacyjnych, wysokiej jakości form kształcenia formalnego i pozaformalnego oraz możliwości w zakresie uczenia się przez całe życie; w związku z tym wzywa państwa członkowskie do przyjęcia wniosku z 2008 r. dotyczącego dyrektywy w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania osób bez względu na religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientacje seksualną, która chroniłaby przed dyskryminacją z tych powodów w obszarze kształcenia;

44.  wzywa państwa członkowskie do włączania migrantów, uchodźców i wspólnot wyznaniowych w procesy budowania obywatelstwa opartego na szacunku i wsparciu, zapewniając ich uczestnictwo w życiu obywatelskim i kulturalnym;

45.  wzywa państwa członkowskie do promowania i ułatwiania wysokiej jakości szkoleń w zakresie tematów związanych z UE dla nauczycieli, innych osób zaangażowanych w kształcenie, osób pracujących z młodzieżą i prowadzących szkolenia, również poprzez umożliwianie im odbycia części ich szkolenia w innym państwie członkowskim oraz poprzez zapewnienie uznawania ich kompetencji w zakresie nauczania o UE, np. w drodze stworzenia i wypromowania znaku „Nauczyciel wiedzy o UE”;

46.  uważa, że państwa członkowskie, w ramach dialogu i współpracy z podmiotami z sektora oświaty, powinny poszukiwać okazji do dzielenia się pomysłami i sprawdzonymi rozwiązaniami służącymi włączaniu wymiaru UE do ich programów kształcenia, tak aby m.in. podnieść wśród młodzieży poziom wiedzy na temat procesu budowania obywatelstwa UE i unijnych instytucji i zapewnić lepsze zrozumienie tej problematyki, umożliwiając im tym samym postrzeganie Unii jako integralnej części otoczenia, w którym żyją i które mogą i powinni kształtować;

47.  wzywa państwa członkowskie do uznania i wspierania roli partnerów społecznych oraz organizacji społeczeństwa obywatelskiego, zwłaszcza organizacji młodzieżowych, w zbliżaniu do siebie instytucji UE i obywateli Unii w usystematyzowany i trwały sposób, a także w promowaniu i wzmacnianiu narzędzi demokracji uczestniczącej i bezpośredniej;

o
o   o

48.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji, a także rządom i parlamentom państw członkowskich.

(1) Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 50.
(2) Dz.U. L 325 z 23.11.2012, s. 1.
(3)Dz. U. L 115 z 17.4.2014, s. 3.
(4) Dz.U. L 394 z 30.12.2006, s. 10.
(5)Dz. U. C 119 z 28.5.2009, s. 2.
(6) Dz.U. C 372 z 20.12.2011, s. 31.
(7) Dz.U. C 311 z 19.12.2009, s. 1.
(8) Dz.U. C 398 z 22.12.2012, s. 1.
(9) Dz.U. C 150 z 15.6.1992, s. 366.
(10) Dz.U. C 306 E z 15.12.2006, s. 100.
(11) Dz.U. C 8 E z 14.1.2010, s. 12.
(12) Eurobarometr 81, badanie standardowe, wiosna 2014 r.: „Opinia publiczna w Unii Europejskiej” (http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/eb/eb81/eb81_publ_en.pdf), s. 117 i 131.
(13) http://www.eprs.sso.ep.parl.union.eu/lis/lisrep/13-EPRS-publications/2015/COMM_STUD_558351_UpdateReview-EN.pdf, s. 43–45.
(14) Eurobarometr 437, badanie specjalne, 2015 r.: „Dyskryminacja w UE w 2015 r.” (http://ec.europa.eu/COMMFrontOffice/PublicOpinion/index.cfm/ResultDoc/download/DocumentKy/68004), s. 100.
(15) http://www.eupika.mfdps.si/Files/Learning%20Europe%20at%20School%20final%20report.pdf.


Erasmus+ i inne narzędzia wspomagania mobilności w kształceniu i szkoleniu zawodowym
PDF 470kWORD 160k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 kwietnia 2016 r. w sprawie programu Erasmus+ i innych narzędzi wspomagania mobilności w kształceniu i szkoleniu zawodowym – podejścia zakładającego uczenie się przez całe życie (2015/2257(INI))
P8_TA(2016)0107A8-0049/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), w szczególności jego art. 165 i 166,

–  uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności jej art. 14,

–  uwzględniając deklarację kopenhaską z dnia 30 listopada 2002 r. w sprawie zwiększonej współpracy europejskiej w dziedzinie kształcenia zawodowego i szkolenia,

–  uwzględniając zalecenie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 czerwca 2009 r. w sprawie ustanowienia europejskich ram odniesienia na rzecz zapewniania jakości w dziedzinie kształcenia i szkolenia zawodowego(1),

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 12 maja 2009 r. w sprawie strategicznych ram europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia („ET 2020”)(2),

–  uwzględniając rezolucję Rady z dnia 27 listopada 2009 r. w sprawie odnowionych ram europejskiej współpracy na rzecz młodzieży (2010–2018)(3),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1288/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. ustanawiające „Erasmus+ ”: unijny program na rzecz kształcenia, szkolenia, młodzieży i sportu(4),

–  uwzględniając zalecenie Rady z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie walidacji uczenia się pozaformalnego i nieformalnego(5),

–  uwzględniając decyzję nr 2241/2004/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie jednolitych ram wspólnotowych dla przejrzystości kwalifikacji i kompetencji (Europass)(6),

–  uwzględniając zalecenie Rady z dnia 28 czerwca 2011 r. zatytułowane „»Mobilna młodzież« – promowanie mobilności edukacyjnej młodych ludzi”(7),

–  uwzględniając zalecenie Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/962/WE z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie(8),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 6 lipca 2010 r. w sprawie wspierania dostępu młodzieży do rynków pracy, poprawy statusu osób odbywających staże i praktyki zawodowe(9),

–  uwzględniając zalecenie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie ustanowienia europejskich ram kwalifikacji dla uczenia się przez całe życie (EQF)(10),

–  uwzględniając różne narzędzia do uznawania kompetencji, takie jak europejskie ramy kwalifikacji (EQF), europejski system transferu i akumulacji punktów (ECTS), europejski system transferu osiągnięć w kształceniu i szkoleniu zawodowym (ECVET) oraz projekt dotyczący umiejętności, kompetencji i zawodów (ESCO),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 20 listopada 2012 r. pt. „Nowe podejście do edukacji: Inwestowanie w umiejętności na rzecz lepszych efektów społeczno-gospodarczych” (COM(2012)0669),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2014 r. dotyczące wykonania zalecenia Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 czerwca 2009 r. w sprawie ustanowienia europejskich ram odniesienia na rzecz zapewniania jakości w kształceniu i szkoleniu zawodowym (COM(2014)0030),

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 20 maja 2014 r. w sprawie zapewniania jakości w celu wspierania kształcenia i szkolenia,

–  uwzględniając deklarację ministrów ds. kształcenia i szkolenia zawodowego z dnia 22 czerwca 2015 r. w sprawie nowego zestawu średnioterminowych rezultatów w dziedzinie kształcenia i szkolenia zawodowego na okres 2015–2020,

–  uwzględniając oświadczenie paryskie w sprawie promowania, poprzez kształcenie, obywatelstwa i wspólnych wartości, jakimi są wolność, tolerancja i niedyskryminacja przyjęte na nieformalnym posiedzeniu ministrów edukacji państw członkowskich UE w dniu 17 marca 2015 r. w Paryżu (8496/15),

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Kultury i Edukacji oraz opinię Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych (A8-0049/2016),

A.  mając na uwadze, że mobilność edukacyjna i mobilność szkoleniowa są istotne z punktu widzenia rozwoju osobistego, włączenia społecznego ludzi młodych, dialogu międzykulturowego, tolerancji, umiejętności pracy w środowisku wielokulturowym oraz aktywnego obywatelstwa i wyraźnie udowodniły swój potencjał w przyczynianiu się do rozwoju wysokiej jakości kształcenia i tworzenia szans zatrudnienia;

B.  mając na uwadze, że mobilność edukacyjna i szkoleniowa powinna być dalej wzmacniana w kontekście obecnych i kolejnych programów UE w dziedzinie kształcenia i szkolenia, zatrudnienia i polityki spójności;

C.  mając na uwadze, że w 2002 r. unijni ministrowie ds. kształcenia i szkolenia zawodowego zainicjowali „proces kopenhaski” w celu zacieśnienia europejskiej współpracy w tej dziedzinie, aby poprawić wyniki, jakość i atrakcyjność kształcenia i szkolenia zawodowego w Europie;

D.  mając na uwadze, że proces kopenhaski jest oparty na wspólnie uzgodnionych priorytetach, które są poddawane okresowemu przeglądowi w celu, między innymi, ułatwiania mobilności i promowania korzystania z różnych możliwości w zakresie szkolenia zawodowego w kontekście uczenia się przez całe życie;

E.  mając na uwadze, że według Eurostatu mimo powolnego ożywienia gospodarczego bezrobocie w UE w 2014 r. utrzymywało się na poziomie nawet 10,2%; mając na uwadze, że w całej UE stopa bezrobocia wśród młodzieży wynosi obecnie 22,1%, natomiast w grupie wiekowej 55–64 lata tylko 51% osób posiada pracę, a zróżnicowanie sytuacji kobiet i mężczyzn pod względem zatrudnienia w przypadku starszych pracowników sięga 13,6 punktów procentowych;

F.  mając na uwadze, że uczenie się pozaformalne, nieformalne i szkolenie zawodowe ma do odegrania ważną rolę w podejmowaniu obecnych wyzwań dotyczących uczenia się przez całe życie, takich jak przedwczesne kończenie nauki, niedopuszczalnie duża grupa młodzieży niekształcącej się, niepracującej ani nieszkolącej się (NEET), a także niedobory wykwalifikowanej siły roboczej i niedopasowanie umiejętności;

G.  mając na uwadze, że na rynku pracy mamy wciąż do czynienia z niedopasowaniem umiejętności do ofert pracy, o czym świadczy wysoki wskaźnik nieobsadzonych stanowisk odnotowany w jesiennej prognozie gospodarczej Komisji z 2015 r.;

H.  mając na uwadze, że umiejętności językowe są na niższym poziomie w kształceniu i szkoleniu zawodowym i konieczne jest ich rozwijanie;

I.  mając na uwadze, że konieczne jest potwierdzenie zaangażowania politycznego we wspieranie działań w obszarze uczenia się przez całe życie oraz kształcenia i szkolenia zawodowego, w szczególności poprzez działania na rzecz mobilności ukierunkowane na rozwijanie przekrojowych kompetencji, takich jak umiejętność przystosowania się, ciekawość, umiejętność uczenia się oraz umiejętności interpersonalne i obywatelskie;

J.  mając na uwadze, że ostatnie zmiany w sytuacji społeczno-ekonomicznej uwydatniają konieczność zwiększenia nie tylko skuteczności systemów uczenia się przez całe życie oraz kształcenia i szkolenia zawodowego, ale także ich dostępności i integracji w odniesieniu do osób z grup w niekorzystnej sytuacji oraz ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi; mając na uwadze, że zwiększanie dostępności kształcenia nie powinno odbywać się kosztem jakości kształcenia;

K.  mając na uwadze, że ciągłe wsparcie finansowe dla działań na rzecz mobilności oraz działań dotyczących uczenia się przez całe życie oraz wiedzy na temat kształcenia i szkolenia zawodowego ma kluczowe znaczenie, szczególnie obecnie w okresie kryzysu gospodarczego;

L.  mając na uwadze, że poziom regionalny i lokalny odgrywa decydującą rolę we wspieraniu inicjatyw mających na celu zbadanie nowych ścieżek mobilności, aby zapewnić skuteczność, przejrzystość i jakości funduszy i programów dotyczących kształcenia i szkolenia zawodowego; mając na uwadze, że mobilność osób młodych oraz przyuczających się do zawodu w kształceniu i szkoleniu zawodowym promowana na poziomie regionalnym i lokalnym powinna być koordynowana w ramach szeroko zakrojonego procesu demokratycznego i partycypacyjnego sprawowania rządów ukierunkowanego na rozwiązywanie odpowiednich społeczno-gospodarczych i środowiskowych problemów przy udziale mikroprzedsiębiorstw, małych i średnich przedsiębiorstw, przedsiębiorstw typu start-up, lokalnych społeczności i partnerów społecznych;

M.  mając na uwadze, że izby handlowe i branżowe oraz izby rzemieślnicze i rolnicze, a także związki zawodowe oraz inni odpowiedni partnerzy społeczni powinni być aktywnie zaangażowani w opracowywanie, organizację, realizację i finansowanie kształcenia i szkolenia zawodowego oraz mobilności związanej z tym kształceniem i szkoleniem; mając na uwadze, że przy opracowywaniu koncepcji kształcenia i szkolenia zawodowego należy brać pod uwagę wymiar społeczny i uwzględniać kwestie takie jak sprawiedliwy handel, przedsiębiorczość społeczna, a także alternatywne modele biznesowe takie jak spółdzielnie, a proces ten powinien być prowadzony przy udziale odpowiednich partnerów działających w tych obszarach;

N.  mając na uwadze, że należy wspierać mobilność ludzi młodych, aby zwiększać szanse na zatrudnienie, jednak mobilność nie może stać się jedynym przewidywanym rozwiązaniem problemu bezrobocia wśród młodzieży;

Podsumowanie wyników i identyfikowanie kluczowych wyzwań

1.  uważa, że kształcenie jest podstawowym prawem człowieka i dobrem publicznym, które powinno być w równym stopniu dostępne dla wszystkich; wzywa UE i państwa członkowskie do zajęcia się wszelkimi społeczno-gospodarczymi ograniczeniami uniemożliwiającymi równy dostęp dla wszystkich do możliwości kształcenia i szkolenia zawodowego, w tym mobilności; uznaje, że należy wzmacniać rolę i efekty istniejących programów i inicjatyw na rzecz mobilności w ramach kształcenia i szkolenia zawodowego pod względem dostępności, otwartości i integracyjnego charakteru, z myślą o promowaniu spersonalizowanego podejścia do kształcenia, ograniczeniu liczby osób przedwcześnie kończących naukę i zagwarantowaniu grupom defaworyzowanym i osobom o specjalnych potrzebach równego dostępu do działań na rzecz mobilności w ramach programu Erasmus+; w związku z tym podkreśla potrzebę udostępnienia elastycznego, zróżnicowanego i dostosowanego do potrzeb szeregu możliwych rozwiązań z zakresu mobilności w kontekście szkoleń, przy jednoczesnym uwzględnieniu perspektywy płci, dla osób ze środowisk imigracyjnych lub rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji ekonomicznej, uczniów z odległych regionów, osób niepełnosprawnych i osób o specjalnych potrzebach;

2.  potwierdza, że podczas zajmowania się kwestią mobilności i kształcenia istnieje potrzeba stałego uwzględniania problematyki płci oraz potrzeb osób będących ofiarami różnych form dyskryminacji, w tym osób niepełnosprawnych, osób identyfikujących się jako LGBTI oraz osób pochodzących ze zmarginalizowanych społeczności; w tym kontekście zachęca do opracowania dodatkowych środków ułatwiających dostęp do działań na rzecz mobilności w ramach programu Erasmus+ dla osób z grup w niekorzystnej sytuacji oraz osób o specjalnych potrzebach;

3.  apeluje do Komisji, państw członkowskich i głównych zainteresowanych podmiotów o poprawę widoczności programów kształcenia i szkolenia zawodowego w celu usunięcia barier kulturowych i zwalczania zjawiska braku motywacji, braku proaktywnej predyspozycji i umiejętności językowych, w szczególności w obszarach dotkniętych w największym stopniu bezrobociem młodzieży; uważa, że należy zadbać o to, by programy te były dostępne dla wszystkich obywateli bez wyjątku; apeluje o skoncentrowanie się na grupach zagrożonych bezrobociem, takich jak osoby niepełnosprawne; apeluje o ułatwienie dostępu do kształcenia i szkolenia zawodowego oraz do kwalifikacji, dzięki promowaniu elastyczności przyuczania do zawodu oraz dostosowywaniu ustaleń, a także zapewnienia oferty szkoleniowej dla grup posiadających niewystarczające kwalifikacje podstawowe oraz pracowników o pośrednim poziomie kwalifikacji; przypomina, że należy wziąć pod uwagę zachowanie równowagi płci w dostępie do takich doświadczeń w celu skutecznego promowania programów mobilności w zakresie kształcenia i szkolenia zawodowego wśród kobiet; uważa, że należy ustanowić w związku z tym ambitne cele i monitorować postępy;

4.  zwraca uwagę na zróżnicowanie sytuacji kobiet i mężczyzn pod względem edukacji, umiejętności i zatrudnienia w dziedzinie nauk ścisłych, technologii, inżynierii i matematyki (STEM) w UE oraz apeluje do Komisji i państw członkowskich o pełne zaangażowanie się w program Erasmus+ oraz o wykorzystywanie tego mechanizmu jako kluczowej możliwości rozwijania edukacji w zakresie STEM w celu zwiększenia zdolności kobiet do rozpoczęcia kariery w dziedzinie STEM, a w konsekwencji zmniejszenia istniejącego niedoboru kwalifikacji w tym obszarze;

5.  podkreśla znaczenie wspólnej europejskiej przestrzeni edukacji opartej na silnym składniku mobilności – uwzględniającym nie tylko szkolnictwo wyższe, lecz również kształcenie i szkolenie zawodowe – która przyczyni się do stworzenia i rozwijania silniejszej tożsamości europejskiej i silniejszego obywatelstwa;

6.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do dołożenia wszelkich starań z myślą o osiągnięciu celów europejskiej strategii „Kształcenie i szkolenie 2020”; uważa, że mobilność musi uwzględniać aspekt ustawicznego kształcenia i szkolenia zawodowego (CVET), ponieważ jest ono kluczowym elementem podnoszenia i aktualizowania kwalifikacji i kompetencji; podkreśla, że uczenie się przez całe życie oraz kształcenie i szkolenie zawodowe są kluczowymi warunkami osiągnięcia przez osoby długotrwale bezrobotne lepszych perspektyw zatrudnienia;

7.  uważa, że wynikiem tej współpracy powinien być przegląd wymogów w celu zapewnienia ich adekwatności pod względem czasu trwania, treści, kompetencji i efektów uczenia się, łącząc mobilność zarówno w ośrodkach szkoleniowych, jak i miejscach pracy, a także traktując priorytetowo dłuższe okresy zdobywania doświadczenia (np. sześciomiesięczne) w stosunku do ich krótkoterminowych odpowiedników;

8.  zwraca uwagę, że europejskie środki przeznaczone na program Erasmus+ oraz programy w dziedzinie kształcenia i szkolenia zawodowego nie są proporcjonalne do liczby i potrzeb osób zainteresowanych mobilnością w ramach tych programów, w związku z czym zwraca się do państw członkowskich o wspieranie umów dwustronnych, które uzupełniałyby działania propagowane przez Erasmus+ oraz inne programy europejskie w dziedzinie kształcenia i szkolenia zawodowego, aby zwiększyć mobilność europejskiej młodzieży;

9.  przyjmuje do wiadomości ważną rolę i efekty istniejących programów i inicjatyw na rzecz mobilności, takich jak kluczowe działanie 1 w programie Erasmus+, Europass, europejski system transferu osiągnięć w kształceniu i szkoleniu zawodowym (ECVET) oraz europejskie ramy kwalifikacji (EQF); apeluje do Komisji o stworzenie „europejskiej elektronicznej legitymacji studenckiej”, która nadawałaby status studenta UE w kontekście mobilności i zapewniała dostęp do usług;

10.  wzywa Komisję Europejską, państwa członkowskie i agencje UE, takie jak CEDEFOP, do podjęcia działań w celu udoskonalenia programów mobilności w kształceniu i szkoleniu zawodowym, tak aby oferowały one wszystkim uczestnikom wartość dodaną w zakresie kwalifikacji, uznania i treści, oraz do zagwarantowania wprowadzenia norm jakości w przyuczaniu do zawodu;

11.  zauważa, że inicjatywy na rzecz mobilności przyczyniają się do zwiększenia nie tylko wartości obywatelskich oraz poczucia przynależności do Europy u osób uczących się, ale również ich umiejętności akademickich oraz perspektyw zatrudnienia, a w szczególności umiejętności w zakresie rozwiązywania problemów, planowania i organizacji, zdolności do podejmowania działań i dostosowywania się do nowych sytuacji, przedsiębiorczości, przywództwa i podejmowania decyzji, umiejętności z zakresu społecznej odpowiedzialności, znajomości języków obcych oraz umiejętności komunikacji i umiejętności pracy w zespole, a także tych umiejętności personalnych, które mają wpływ na szanse zatrudnienia, takich jak pewność siebie, motywacja, ciekawość, umiejętność krytycznego i kreatywnego myślenia, inicjatywa oraz asertywność;

12.  podkreśla konieczność ułatwiania wdrożenia mobilności w ramach programu Erasmus+ poprzez podejmowanie działań mających na celu zwiększanie liczby pozytywnie rozpatrzonych wniosków, uproszczenie konstrukcji i korzystania z narzędzi elektronicznych do zarządzania mobilnością, podnoszenie świadomości na temat wartości programów mobilności we wszystkich placówkach szkolnictwa ogólnego i zawodowego w Unii oraz zapewnianie lepiej ukierunkowanych informacji i szkoleń dla beneficjentów programów i działań oraz pośredników, w tym pracowników szkół i uczelni; w związku z tym podkreśla znaczenie dużego wkładu wniesionego przez European Schoolnet; zwraca się do Komisji o zmniejszenie obecnych nadmiernych i zbyt złożonych obciążeń administracyjnych zarówno dla wnioskodawców, jak i dla wysyłających i przyjmujących przedsiębiorstw i instytucji zaangażowanych w projekty Erasmus+, ułatwiając i upraszczając procedury składania wniosków, rejestracji i sprawozdawczości, a także same projekty; wskazuje ponadto, że nadmierna biurokracja w szkołach i na uczelniach uczestniczących w programie stanowi przeszkodę dla nieskomplikowanego wdrażania programu;

13.  zwraca się do Komisji o wprowadzanie programów mających na celu zmniejszenie barier językowych i kulturowych utrudniających organizację programów na rzecz mobilności; uważa, że takie programy powinny umożliwiać ocenę postępów we wdrażaniu; podkreśla, że programy działań powinny w szczególności wspierać uczenie się podstawowych elementów języka kraju przyjmującego; zachęca państwa członkowskie oraz regionalne i lokalne organy do zbadania szczególnych potrzeb edukacyjnych nauczycieli i instruktorów zajmujących się kształceniem i szkoleniem zawodowym, zachęcając do wymiany sprawdzonych rozwiązań i wspierając ten proces, oraz do zapewniania im większych możliwości rozwoju zawodowego; podkreśla znaczenie stworzenia podstawowego modelu szkolenia, który będzie w stanie zapewnić informacje na temat kluczowych aspektów kultury biznesowej i kultury pracy w kraju docelowym, jak również promowania i udostępniania specjalnych programów szkolenia kadry dydaktycznej w kontekście zarządzania mobilnością przez ośrodki szkoleniowe;

14.  podkreśla, że zawody związane z kształceniem i szkoleniem zawodowym charakteryzuje elastyczność niezbędna do tego, by mogły być wykonywane gdziekolwiek, w związku z czym mobilność w kontekście kształcenia i szkolenia zawodowego jest kluczowym narzędziem w walce z bezrobociem, gdyż poprawia ona szanse zatrudnienia, pomaga zmniejszyć niedobór kwalifikacji i ułatwia dopasowanie ofert zatrudnienia, zwłaszcza w przypadku ludzi młodych, zapewniając umiejętności i wyjątkowe doświadczenie, które jest wymagane do tego, by być konkurencyjnym na dzisiejszych rynkach pracy w UE; uważa, że Erasmus+ pomaga rozwijać umiejętności zawodowe oraz kompetencje przekrojowe i transferowalne, takie jak przedsiębiorczość, a także zwiększać możliwości zaangażowania sektora produkcji, w związku z czym stanowi skuteczne narzędzie na rynku pracy;

15.  podkreśla znaczenie i wagę rozpoznawalności marek i logotypów w związku z programem Erasmus+ i jego podprogramami; uważa, że marki powinny być stosowane szczególnie w przypadku publikacji i broszur dotyczących programu Erasmus+;

16.  obawia się, że młodzi ludzie postrzegają Erasmus+ przeważnie jako program skierowany do studentów uczelni wyższych; zaleca zatem, aby kłaść większy nacisk na szczeblu europejskim, krajowym i regionalnym na znaczne zwiększenie widoczności głównych programów i podprogramów związanych z każdym obszarem, takich jak kształcenie szkolne (Comenius), szkolnictwo wyższe (Erasmus), międzynarodowe szkolnictwo wyższe (Erasmus Mundus), kształcenie i szkolenie zawodowe (Leonardo da Vinci), uczenie się dorosłych (Grundtvig), oraz aby skupić się na ludziach młodych (program „Młodzież w działaniu”) i sporcie;

17.  apeluje do Komisji i państw członkowskich oraz organów państwowych do spraw zatrudnienia, aby rozpowszechniały wiedzę – zwłaszcza wśród MŚP – o programach Erasmus+ i innych narzędziach wspierających mobilność w dziedzinie kształcenia i szkolenia zawodowego; uważa, że zapewnienie maksymalnej skuteczności tych narzędzi pozwoli wielu osobom korzystać z tych możliwości, tak by osiągnąć cel mobilności;

18.  podkreśla pilną potrzebę zasięgnięcia opinii przedstawicieli przemysłu i usług, zarówno w sektorze prywatnym, jak i publicznym, oraz ich zaangażowania w opracowywanie, tworzenie, wdrażanie i wspieranie programów mobilności w zakresie kształcenia i szkolenia zawodowego wysokiej jakości; uważa, że przy wyborze programów należy brać pod uwagę możliwości zatrudnienia w przyjmujących przedsiębiorstwach i organizacjach; uważa, że elastyczne i konstruktywne partnerstwo oparte na dialogu, współpracy oraz najlepszej praktyce z udziałem wszystkich zainteresowanych podmiotów zapewni powodzenie i wartość dodaną kształcenia i szkolenia zawodowego; uważa, że niezbędna jest także wymiana wiedzy i najlepszych praktyk między ośrodkami szkolenia i przedsiębiorstwami; wzywa Komisję Europejską do śledzenia podaży i popytu na rynku pracy w Unii Europejskiej oraz mobilności geograficznej i zawodowej, aby zaspokoić potrzeby rynku pracy; uważa, że pozwoliłoby to zmniejszyć rozbieżności między ofertą szkoleniową oraz tym, co czeka młodych ludzi w przedsiębiorstwach, a potrzebami rynkowymi w sektorach o wartości dodanej (np. gospodarka cyfrowa i gospodarka ekologiczna, energia, obronność, sektor opieki i rewitalizacja budynków mieszkalnych);

19.  podkreśla kluczowe aspekty, które należy uwzględnić podczas planowania działań z zakresu mobilności i przy ocenie ich realizacji, a mianowicie: ekonomiczne możliwości osób uczących się do podjęcia mobilności, uznawanie studiów, kompetencji i kwalifikacji oraz treści szkoleń w poszczególnych krajach na podstawie zaliczeń lub dyplomów, poziom znajomości języka, organizację programów nauczania lub studiów, uznawanie zdanych egzaminów i punktów uzyskanych przez studenta za granicą po jego powrocie na uczelnię macierzystą, aspekty prawne, informacje lub motywację do ukończenia studiów, poradnictwo i doradztwo w okresie mobilności, a także sytuację osobistą studenta; zwraca się zatem do Komisji o poprawę wskaźników i kryteriów oceny, aby można było z większą regularnością kontrolować skuteczność tych unijnych programów i wprowadzać wszelkie konieczne usprawnienia;

20.  przypomina, że obecnie tylko 1% młodych osób korzystających ze szkolenia zawodowego połączonego z pracą, w tym praktykantów, bierze udział w programach z zakresu mobilność w trakcie szkolenia; zwraca uwagę na dużą potrzebę stworzenia sprzyjających warunków dla rozwijania mobilności praktykantów w obrębie UE, aby zapewnić im takie same szanse, jak studentom szkół wyższych; zachęca zatem Unię Europejską do sformułowania statutu „europejskiego praktykanta”; apeluje do UE i państw członkowskich o dopilnowanie, by zarówno praktyki, jak i staże pozostawały formą szkolenia, która nie jest wykorzystywana jako źródło siły roboczej o niepewnym statusie, nie prowadzi do zastępowania pełnoetatowych specjalistów i która gwarantuje godne warunki pracy i prawa studentów, w tym prawa finansowe i prawa w kontekście wynagrodzeń; zachęca również Komisję do przeanalizowania konsekwencji związanych z wprowadzeniem wyżej wspomnianego statutu, monitorowania realizacji związanych z tym środków, nakłonienia wszystkich zainteresowanych podmiotów, w tym europejski sojusz na rzecz przygotowania zawodowego, do stosowania się do sformułowanych w nim zaleceń z myślą o poprawie warunków, jakości i dostępności praktyk w UE, a także do uznania tej kwestii za strategiczny priorytet;

21.  wzywa Komisję do przedstawienia, a państwa członkowskie do zatwierdzenia wniosku w sprawie systemu przyuczania do zawodu w UE w celu zagwarantowania zestawu uprawnień osobom uczącym się zawodu i beneficjentom kształcenia i szkolenia zawodowego; wskazuje na korzystną rolę, jaką w kształceniu i szkoleniu młodzieży, zwłaszcza w dziedzinie biznesu i przedsiębiorczości, mogą odgrywać osoby starsze, w celu jak największej intensyfikacji wymiany międzypokoleniowej dzięki stażom i opiece pedagogicznej oraz ułatwieniu praktycznego zdobywania nauki w zespołach międzypokoleniowych; zachęca Komisję i państwa członkowskie do przyjęcia konkretnych środków w celu dopilnowania, by przyuczanie do zawodu i szkolenia w ramach programu Erasmus+ nie były wykorzystywane niezgodnie z ich przeznaczeniem, jako instrumenty obniżania kosztów pracy;

22.  pozytywnie ocenia uruchomienie projektów pilotażowych oraz niedawno zatwierdzone europejskie ramy na rzecz mobilności praktykantów jako punkt wyjścia do udoskonalenia programu Erasmus+ służący zwiększeniu i poprawie długoterminowej mobilności w kształceniu i szkoleniu zawodowym; apeluje o utworzenie ram dla długoterminowych inicjatyw, w odróżnieniu od działań skupionych wyłącznie na projektach, aby utworzyć stały i zrównoważony system, który będzie w pełni sprawny, przewidywalny i będzie ułatwiał swobodny przepływ umiejętności w Europie;

23.  zwraca uwagę, że przedwczesne kończenie nauki jest jednym z najbardziej istotnych problemów dotykających grupy, do której skierowana jest koncepcja mobilności, oraz że lepsze opcje kształcenia zawodowego skutkują mniejszą liczbą osób przedwcześnie kończących naukę i szkolenia; w związku z tym podkreśla znaczenie, jakie mogą mieć efekty systemów kształcenia, w ograniczaniu przedwczesnego kończenia nauki oraz w nabywaniu przez uczniów umiejętności przekrojowych, które ostatecznie pomogą im dopasować kwalifikacje do wymogów rynku pracy;

24.  podkreśla potrzebę pomagania młodym ludziom uczestniczącym w programach szkolenia zawodowego w przezwyciężaniu napotykanych przez nich trudności za pomocą pewnych uzupełniających i towarzyszących środków, takich jak wzmacnianie grupowego charakteru programów na rzecz mobilności, lepsza opieka pedagogiczna i wsparcie ze strony instytucji macierzystych i przyjmujących jeszcze przed wyjazdem, jak i w trakcie programu z zakresu mobilności, poprawa dostępu do wysokiej jakości informacji na temat możliwości kształcenia i szkolenia zawodowego, zapewnianie specjalistycznych działań i narzędzi z zakresu poradnictwa i doradztwa oraz finansowanie wsparcia językowego dla wszystkich uczestników bez ograniczeń ze względu na język;

25.  zwraca uwagę, że można określić szereg czynników, które mają wpływ na oczekiwania osób młodych uczących się w ramach systemów kształcenia i szkolenia zawodowego, w szczególności są to czynniki społeczno-ekonomiczne, typologia rodziny lub brak wytycznych (i narzędzi dydaktycznych) po ukończeniu obowiązkowego kształcenia średniego lub podczas kursów w ramach szkolenia zawodowego;

26.  podkreśla kluczową rolę mobilności w kształceniu i szkoleniu w pokonywaniu wyzwań społecznych i kulturowych, aby zapewnić młodzieży jak największe szanse na rozwijanie własnego planu działania w społeczeństwie; przypomina, że UE skoncentrowała swoje wysiłki, w szczególności poprzez strategię „Europa 2020”, na zwiększaniu konkurencyjności swojej gospodarki, tworzeniu nowych miejsc pracy i ostatecznie wzmocnieniu zdolności do konkurowania na światowych rynkach w trzeciej dekadzie tego wieku; podkreśla w tym kontekście istotną rolę badań, innowacji, społeczeństwa cyfrowego i zrównoważonej energetyki jako instrumentów służących zapewnianiu wyższej wartości dodanej;

27.  podkreśla rolę UE i państw członkowskich w rozwijaniu i wspieraniu wysokiej jakości i dobrze zorganizowanych systemów kształcenia i szkolenia zawodowego poprzez wdrażanie całościowego podejścia, w ramach którego wyważono teoretyczne kształcenie pod kątem danego zawodu, szkolenie praktyczne oraz kształcenie ogólne, formalne, nieformalne i pozaformalne; apeluje do państw członkowskich o wprowadzenie do swoich systemów kształcenia ponadgimnazjalnego dualnego modelu kształcenia lub o wzmocnienie obecnych systemów kształcenia poprzez staże i praktyki zawodowe, ułatwiając tym samym trwałą integrację uczestników programów kształcenia i szkolenia zawodowego na rynku pracy i zwiększając ich udział w ponadnarodowych programach na rzecz mobilności; przypomina, że ogólnie rzecz biorąc poprawa jakości kształcenia i szkolenia zawodowego we współpracy z partnerami społecznymi i publicznymi służbami zatrudnienia stanowi sposób na zaradzenie wykluczeniu społecznemu, zwiększenie odsetka osób podejmujących studia wyższe, promowanie dostępu studentów do rynku pracy i ułatwienia ich integracji na tym rynku, co powinno ułatwić mobilność w procesie uczenia się przez całe życie;

28.  wzywa do właściwego podejścia do problemów związanych z wolontariatem europejskim w kontekście ubezpieczenia uczestników, udzielania zezwoleń, zarządzania bazą danych, jak również monitorowania działań wolontariuszy w celu zapobiegnięcia dalszemu spadkowi liczby uczestników;

29.  ubolewa, że uczenie się pozaformalne utraciło na znaczeniu oraz że zmniejszono środki budżetowe przeznaczone na ten cel w aktualnym programie Erasmus+; podkreśla znaczenie pozaformalnego uczenia się na szczeblu europejskim, zwłaszcza w drodze zatrudnienia młodzieży i wolontariatu osób starszych; apeluje o to, by uczenie się pozaformalne i nieformalne miało wyraźnie określone i widoczne miejsce w programie Erasmus+; uważa ponadto, że powinna istnieć możliwość ubiegania się o duże projekty w dziedzinie kształcenia dorosłych, które podlegałyby takim samym zasadom co sojusze na rzecz umiejętności sektorowych i sojusze na rzecz wiedzy;

30.  wspiera rozwijanie nowoczesnych technologii i infrastruktury w ramach wzmacniania i modernizowania krajowych systemów kształcenia zawodowego w celu poprawy dostępu do programów mobilności i ich jakości; uważa, że w celu zaradzenia problemowi niedopasowania umiejętności należy położyć większy nacisk na innowacje i rozwijanie nowych umiejętności akademickich i zawodowych, cyfrowego uczenia się i platform dydaktycznych, technologii życia, innowacyjnych technologii służących ubogacaniu dziedzictwa kulturowego, a także technologii informacyjno-komunikacyjnych; zdecydowanie uważa, że UE i państwa członkowskie powinny zapewnić skuteczną strategię mającą na celu dopasowanie obecnych i przyszłych możliwości zatrudnienia w gospodarce o biegu zamkniętym i systemów kształcenia i szkolenia zawodowego;

31.  zauważa, że dokonuje się obecnie przejście na w większym stopniu cyfrową gospodarkę oraz redefinicja miejsc pracy i umiejętności; wzywa zatem państwa członkowskie i Komisję do współpracy z sektorem prywatnym w celu opracowania strategii nauczania nowych umiejętności oraz programów kształcenia i szkolenia zawodowego z myślą o przekwalifikowaniu pracowników;

Dostęp: zwiększenie opcji mobilności dla osób młodych odbywających szkolenie zawodowe

32.  zachęca do stworzenia ram, analogicznie jak w przypadku wcześniejszego programu Leonardo da Vinci, do których należy odwoływać się podczas naboru do programu Erasmus+ i które będą maksymalnie jasno i precyzyjnie określały opcje mobilności dla osób młodych objętych kształceniem i szkoleniem zawodowym, zwłaszcza za pomocą kampanii obejmujących wszystkie platformy, prowadzonych przez organy publiczne, ze skoordynowanym udziałem wszystkich zainteresowanych stron, które odgrywają aktywną rolę w kształceniu i szkoleniu zawodowym lub mają na nie wpływ;

33.  zwraca się do Komisji i państw członkowskich o zapewnienie wystarczających zasobów finansowych na wsparcie programów mobilności, z uwzględnieniem potencjalnych przeszkód finansowych; popiera zbadanie kwestii tego, w jaki sposób można zapewnić większa przejrzystość co do sposobu uzupełniania przez przedsiębiorstwa przyznanych dotacji lub możliwość zapewnienia innych rodzajów pomocy; uważa, że należy zapewnić i monitorować komplementarność między Europejskim Funduszem Społecznym (EFS) a programem Erasmus+ z myślą o osiągnięciu pozytywnych wyników;

34.  apeluje o zapewnienie lepszej synergii między politykami UE a instrumentami wpływającymi na mobilność i kształcenie, w szczególności o środki uzupełniające dla EFS i programu Erasmus+ oraz lepszą koordynację wszystkich działań na wszystkich poziomach (planowanie krajowe, regionalne i lokalne);

35.  zwraca się ponownie o wdrożenie środków mających na celu zapewnienie spójności i koordynacji między funduszami strukturalnymi, w tym EFS i programami takimi jak Erasmus+, na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym;

36.  podkreśla konieczność zrekompensowania przeszkód, które wynikają z niższego statusu społeczno-ekonomicznego uczniów objętych kształceniem i szkoleniem zawodowym przez zastosowanie środków, takich jak zwiększenie wysokości indywidualnych grantów przydzielanych przez Komisję lub zwiększenie składek wpłacanych przez państwa członkowskie oraz regionalne i lokalne administracje, instytucje pośredniczące lub organizacje pozarządowe, niezależnie czy są one opłacane z ich własnych budżetów czy też w ramach programów partnerstwa z przedsiębiorstwami, fundacjami i organizacjami, które współpracują w ramach systemu kwalifikacji i szkolenia zawodowego w ich regionie lub na ich terytorium;

Od mobilności po szanse zatrudnienia: walidacja i uznawanie efektów uczenia się, umiejętności i kompetencji

37.  podkreśla, że zdobywanie nowych różnorodnych i twórczych pomysłów za granicą może motywować i pobudzać przedsiębiorczość i kreatywność; podkreśla, że możliwości, jakie oferuje mobilność w kształceniu i szkoleniu, takie jak budowanie międzynarodowych sieci, mogą wywierać pozytywny wpływ również na szanse zatrudnienia, współpracę transnarodową i konkurencyjność Europy;

38.  uważa, że obecne i przyszłe środki mające pomóc zaradzić niedopasowaniu umiejętności powinny zarówno ułatwiać zaangażowanie pracodawców, przedsiębiorstw i społeczności lokalnych, jak i być bardziej powiązane z prognozami dotyczącymi zmiany sytuacji na rynku pracy oraz przyszłego zapotrzebowania na umiejętności;

39.  podkreśla, że istnieje pozytywna korelacja między mobilnością edukacyjną a przyszłą mobilnością i zarobkami, ponieważ – jak ustaliło w 2013 r. Wspólne Centrum Badawcze Komisji – unijne i międzynarodowe programy na rzecz mobilności zwiększają szanse znalezienia przez uczestników zatrudnienia za granicą; podkreśla, że przyuczanie do zawodu i staże za granicą przyczyniają się do doskonalenia umiejętności językowych uczestników (co według badania Eurobarometru z 2013 r. ma miejsce w 79% przypadków)(11);

40.  podkreśla, jak ważne są programy mobilności umożliwiające przekwalifikowanie, które są przeznaczone dla osób bezrobotnych w każdym wieku lub osób zagrożonych działaniami restrukturyzacyjnymi;

41.  zwraca uwagę na różnorodność i nierówny rozwój systemów walidacji i uznawania kwalifikacji w państwach członkowskich, mimo rosnącej konwergencji w ciągu ostatniej dekady; podkreśla potrzebę zwiększenia kompatybilności między różnymi systemami kształcenia i szkolenia zawodowego oraz ułatwienia walidacji oraz uznawania umiejętności i kompetencji w firmach lub ośrodkach szkoleniowych w różnych państwach członkowskich, a także podnoszenia atrakcyjności programu Erasmus+; wzywa państwa członkowskie do udoskonalenia wdrożenia EQF(12) i usunięcia barier; zachęca do zdefiniowania europejskiego standardu, który byłby możliwy do przyjęcia i wdrożenia na wszystkich szczeblach (krajowym, regionalnym i lokalnym);

42.  zachęca do opracowania dodatkowych środków mających na celu promowanie uznawania i walidacji efektów uczenia się, obejmujących efekty uzyskane w wyniku uczenia się pozaformalnego i nieformalnego, w szczególności przez lepsze wykorzystanie istniejących narzędzi, takich jak Europass i ECVET;

43.  przypomina, że dzięki EQF poczyniono istotne postępy w zakresie uznawania dyplomów, punktów zaliczeniowych, dyplomów potwierdzających kwalifikacje i zaświadczeń o kompetencjach oraz nabytej wiedzy fachowej w kontekście kształcenia i szkolenia zawodowego; apeluje o wyznaczanie konkretnych celów, jak np. wdrożenie w pełni działającego systemu transferu i uznawania punktów dzięki zastosowaniu ECVET; zachęca do opracowania wspólnych kwalifikacji w kształceniu i szkoleniu zawodowym, które będą gwarantowały uznanie kwalifikacji na szczeblu międzynarodowym;

44.  opowiada się za opracowaniem w bliskiej współpracy z wszystkimi kluczowymi podmiotami zielonej księgi w sprawie kształcenia i szkolenia zawodowego oraz mobilności, a także uznawania umiejętności i kompetencji w Europie; przypomina, że obecne zalecenia dotyczące kształcenia i szkolenia zawodowego muszą zostać w pełni wprowadzone w życie; podkreśla, że nieuznawanie kompetencji wpływa negatywnie na cel strategii „Europa 2020” dotyczący wskaźnika zatrudnienia i ogranicza swobodę przemieszczania się zagwarantowaną w traktatach;

45.  opowiada się za większą mobilnością w zatrudnieniu, kształceniu, przyuczaniu do zawodu i stażach w kontekście europejskich gwarancji dla młodzieży, aby podnosić umiejętności młodych ludzi oraz zmniejszać geograficzne niedopasowanie umiejętności w UE;

46.  podkreśla znaczenie gwarancji dla młodzieży i Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych we wspieraniu przyuczania do zawodu, staży, kształcenia i szkolenia zawodowego, pośrednictwa pracy oraz dalszego kształcenia, które prowadzi do zdobycia kwalifikacji; wzywa Komisję i państwa członkowskie do dopilnowania, by na te programy przyznano odpowiednie środki finansowe w całym okresie programowania 2014–2020;

47.  wzywa do tłumaczenia na wszystkie języki urzędowe Unii portalu unijnej panoramy umiejętności, aby stał się dostępnym dla wszystkich źródłem informacji na temat umiejętności potrzebnych w całej Europie;

48.  zwraca uwagę na postępy osiągnięte na drodze do zapewnienia wyższej jakości kształcenia i szkolenia zawodowego w wielu państwach członkowskich przy wsparciu europejskich ram odniesienia na rzecz zapewniania jakości w kształceniu i szkoleniu zawodowym (EQAVET); zachęca te państwa członkowskie, które są obecnie na etapie opracowywania krajowego podejścia do zapewniania jakości do opracowania go zgodnie z EQAVET; podkreśla, że państwa członkowskie powinny dołożyć większych starań, aby w ramach rozwiązań z zakresu zapewniania jakości bardziej uwzględniane były efekty uczenia się oraz by stosownie do krajowego kontekstu doceniane i wspierane było uczenie się pozaformalne i uczenie się poprzez praktykę w miejscu pracy w kontekście formalnym lub pozaformalnym;

49.  podkreśla, że programy praktyk przyuczających do zawodu powinny być prowadzone pod kierunkiem kompetentnej osoby nadzorującej;

Dążenie do opracowania bardziej skutecznych, dostępnych i sprzyjających włączeniu społecznemu programów na rzecz mobilności

50.  wzywa Komisję i państwa członkowskie, również we współpracy z Europejskim Centrum Rozwoju Kształcenia Zawodowego (CEDEFOP), do określenia i wzmocnienia roli instytucji pośredniczących – zarówno terytorialnych, jak i sektorowych – zaangażowanych w przygotowanie i kontrolowanie programów na rzecz mobilności i zarządzanie nimi, wymagając jednocześnie od nich zachowania najwyższych standardów przejrzystości, oraz do pomocy w tworzeniu takich instytucji na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym;

51.  podkreśla, że te instytucje pośredniczące muszą posiadać odpowiednie zasoby budżetowe i kadrowe, aby umożliwić strukturom odpowiedzialnym za organizację i zarządzanie mobilnością zadbanie o to, by w proces ten zaangażowana była sieć szkół zajmujących się szkoleniem zawodowym, oraz muszą posiadać uprawnienia i zdolność do zawierania operacyjnych sojuszy i porozumień z potencjalnymi partnerami, zarówno w swoim kraju, jak i w państwach członkowskich uczestniczących w programach na rzecz mobilności;

52.  podkreśla konieczność ochrony prawnej osób małoletnich za granicą;

53.  zwraca uwagę, że w ramach programu Erasmus+ należy podkreślać i promować działania na rzecz mobilności lub usługi w zakresie mobilności dostosowane do potrzeb instruktorów, nauczycieli i przedsiębiorców;

54.  zwraca uwagę, że spójne, uzupełniające się i dobrze skoordynowane systemy finansowania na poziomie europejskim, krajowym, regionalnym i lokalnym są potrzebne, aby umożliwiać ośrodkom szkoleniowym pokrywanie kosztów w całej rozciągłości oraz planowanie i wdrażanie stałych działań;

55.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że program Erasmus+ znacząco rozszerzył liczbę beneficjentów programów na rzecz kształcenia i szkolenia zawodowego o młode osoby, które nie kształcą się na uniwersytetach lub w szkołach wyższych;

56.  popiera wszystkie niezbędne środki wspomagające mające przede wszystkim na celu zapewnienie praktykantom pomocy w uczestniczeniu w programach mobilności oraz lepszym wykorzystywaniu umiejętności nabytych w wyniku mobilności oraz rozwoju asertywności, by ich bogate doświadczenie stało się widoczne i wartościowe, a także środki mające na celu zachęcanie praktykantów do udziału w tych programach;

57.  uważa, że efekty uczenia się wynikające z przyuczania do zawodu powinny być opracowywane i omawiane z praktykantem zgodnie z zasadami ECVET zanim praktykant rozpocznie szkolenie i powinny być wykazywane w suplemencie do świadectwa po zakończeniu szkolenia;

58.  podkreśla znaczenie dobrej jakości doskonalenia zawodowego nauczycieli oraz monitorowania, oceny i zapewnienia jakości w tym obszarze, a także potrzebę promowania włączenia społecznego i tolerancji w programach na rzecz mobilności;

59.  podkreśla potrzebę zapewnienia wysokiej jakości staży, które pozwolą uczniom zdobyć pożądane umiejętności zawodowe, a także podkreśla potrzebę dobrej komunikacji na wszystkich poziomach z przedsiębiorcami w celu włączenia ich do współpracy, by zapewnić dalsze uznawanie doświadczenia zdobytego przez osoby młode korzystające z programów na rzecz mobilności;

60.  popiera wszelkie środki zgodne z celami programu Erasmus+ podejmowane przez przedsiębiorców, organizacje pozarządowe lub społeczeństwo obywatelskie w celu rozwoju programów na rzecz mobilności dla młodych pracowników lub praktykantów według branży lub we współpracy z organami reprezentującymi branże, takimi jak izby handlowe i branżowe – obok sieci europejskich takich jak Eurochambres – oraz odpowiednie związki zawodowe; wzywa do uznania roli izb rzemieślniczych oraz ich ośrodków szkoleniowych we wspieraniu mobilności i bardzo małych przedsiębiorstw; uważa, że wszystkie środki podejmowane w celu usprawnienia programów kształcenia i szkolenia zawodowego powinny koncentrować się również na obszarach, w których promuje się energię bezemisyjną i zrównoważoną mobilność;

61.  zaleca, by wszystkie najważniejsze podmioty pracowały nad wspólnymi strategiami w celu zwiększenia powrotów osób odbywających szkolenie zawodowe i przyuczających się do zawodu do swoich krajów macierzystych lub zintensyfikowania ich mobilności w kierunku innych części Europy, przy jednoczesnym poszanowaniu ich preferencji, w celu ukierunkowania wiedzy i doświadczenia zdobytych za granicą z myślą o zmniejszeniu braku równowagi i poprawie spójności na obszarach, z których pochodzą i które borykają się z „niedostatkiem kwalifikacji”, lub w innych regionach Europy;

62.  apeluje do Komisji Europejskiej i państw członkowskich o tworzenie i skuteczne wdrażanie europejskiej sieci laboratoriów i inkubatorów, która ma zasadnicze znaczenie dla upowszechniania sojuszy na rzecz wiedzy między szkołami, uniwersytetami i przedsiębiorstwami w celu wspierania dostępu do szkoleń, doświadczeń, dokształcania nauczycieli i wykładowców, przyuczania do zawodu i przedsiębiorstw typu start-up;

63.  zwraca się do Komisji Europejskiej i państw członkowskich o wspieranie i wzmacnianie europejskiej sieci ośrodków naukowych (ECSITE), która skupia ośrodki naukowe, jako miejsca dostępu do kultury naukowej;

64.  zwraca się o stworzenie jednolitego i kompleksowego mechanizmu służącego łączeniu danych i narzędzi komunikacyjnych z myślą o zapewnieniu wygodnej i sprawnej obsługi dla osób poszukujących informacji i wsparcia w zakresie różnych programów na rzecz mobilności istniejących na poziomie unijnym, państwowym, regionalnym i lokalnym;

65.  apeluje do Komisji o przedstawienie tam, gdzie jest to wykonalne, aktualnych danych statystycznych i przeprowadzenie ocen lub badań dotyczących programu Erasmus+ i innych programów mobilności w kształceniu i szkoleniu zawodowym w celu określenia ich wpływu na dostosowanie doświadczenia zawodowego do stanowisk pracy z punktu widzenia poziomu zatrudnienia, a także o zbadanie, dlaczego niektóre państwa członkowskie generują większą liczbę wniosków o pracę i kształcenie w ramach kształcenia i szkolenia zawodowego za granicą, a także o opracowanie planu ich większego zaangażowania; uważa, że wyniki statystyk i ocen powinny zostać włączone i uwzględnione w ramach śródokresowego przeglądu programu Erasmus+;

66.  z zadowoleniem przyjmuje konkluzje uzgodnione w Rydze przez ministrów ds. kształcenia i szkolenia zawodowego w dniu 22 czerwca 2015 r., w których zaproponowano nowy zbiór średnioterminowych rezultatów w dziedzinie kształcenia i szkolenia zawodowego na okres 2015–2020, oraz apeluje o ich terminową i rzetelną realizację;

67.  podkreśla znaczenie promowania korzyści wynikających z mobilności pod względem szans zatrudnienia i zdobytych kwalifikacji, aby wykazać rzeczywistą przydatność i ograniczyć postrzeganie szkoleń opierających się zasadniczo na kwalifikacjach wyłącznie krajowych jako straty czasu;

68.  zachęca do lepszego promowania i zwiększania widoczności wśród młodych ludzi i przedsiębiorstw platform takich jak Drop'pin@EURES, których celem jest ułatwianie mobilności młodych ludzi w zakresie przyuczania do zawodu, staży, programów szkoleniowych i kursów językowych w systemie e-uczenia się;

69.  zachęca państwa członkowskie do propagowania pełnego wachlarza możliwości oferowanych przez nowy program Erasmus+ dający młodzieży możliwości nie tylko studiowania za granicą, ale także przyuczania się do zawodu i uczestniczenia w praktykach zawodowych;

70.  zachęca do wprowadzenia minimalnej wysokości stypendium dostosowanego do występujących między państwami członkowskimi różnic w warunkach bytowych, cenach i kosztach; popiera pomysł, by państwa członkowskie wprowadziły w odpowiednich przypadkach środki umożliwiające niezbędne i korzystne wsparcie, np. w zakresie zakwaterowania i transportu, zwracając szczególną uwagę na potrzeby osób niepełnoletnich, a także przygotowując studentów do ich międzynarodowych doświadczeń, na przykład poprzez doradztwo zawodowe, nauczanie języków oraz komunikację międzykulturową;

71.  domaga się, aby dokonano przeglądu wieloletnich ram finansowych w oparciu o kryteria obejmujące wstępną ocenę efektywności wykorzystania zasobów przydzielonych na zwalczanie bezrobocia, przewidując ograniczenie środków przeznaczonych na działania, które przynoszą niewielkie skutki; uważa, że takie podejście jest szczególnie ważne w dobie kryzysu, jak ten, który ma obecnie miejsce, charakteryzującego się niedopuszczalnym brakiem równowagi;

o
o   o

72.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz państwom członkowskim.

(1) Dz.U. C 155 z 8.7.2009, s. 1.
(2) Dz.U. C 119 z 28.5.2009, s. 2.
(3) Dz.U. C 311 z 19.12.2009, s. 1.
(4) Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 50.
(5) Dz.U. C 398 z 22.12.2012, s. 1.
(6) Dz.U. L 390 z 31.12.2004, s. 6.
(7) Dz.U. C 199 z 7.7.2011, s. 1.
(8) Dz.U. L 394 z 30.12.2006, s. 10.
(9) Dz.U. C 351 E z 2.12.2011, s. 29.
(10) Dz.U. C 111 z 6.5.2008, s. 1.
(11) http://ec.europa.eu/public_opinion/flash/fl_378_en.pdf
(12) Zob.: zalecenie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie ustanowienia europejskich ram kwalifikacji dla uczenia się przez całe życie.


Rola UE w ramach międzynarodowych instytucji i organów finansowych, walutowych i regulacyjnych
PDF 371kWORD 108k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 kwietnia 2016 r. w sprawie roli UE w ramach międzynarodowych instytucji i organów finansowych, walutowych i regulacyjnych (2015/2060(INI))
P8_TA(2016)0108A8-0027/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając zasadę lojalnej współpracy między Unią a państwami członkowskimi, zapisaną w art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE),

–  uwzględniając art. 121 i 138 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–  uwzględniając protokół nr 14 do TFUE w sprawie Eurogrupy,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 20 października 2010 r. zawierającą zalecenia dla Komisji dotyczące poprawy zarządzania gospodarką i ram stabilności Unii, w szczególności w strefie euro(1),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 11 maja 2011 r. w sprawie UE jako podmiotu na scenie globalnej: jej rola w organizacjach wielostronnych(2),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 października 2011 r. w sprawie zarządzania gospodarką na szczeblu światowym(3),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 24 czerwca 2015 r. w sprawie przeglądu ram zarządzania gospodarczego: sytuacja obecna i wyzwania(4),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 9 lipca 2015 r. w sprawie tworzenia unii rynków kapitałowych(5),

–  uwzględniając sprawozdanie przedstawione w dniu 25 lutego 2009 r. przez grupę wysokiego szczebla ds. nadzoru finansowego w UE (sprawozdanie de Larosière'a),

–  uwzględniając sprawozdanie pięciu przewodniczących z czerwca 2015 r. wzywające do konsolidacji zewnętrznej reprezentacji strefy euro,

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej oraz opinię Komisji Spraw Konstytucyjnych (A8–0027/2016),

A.  mając na uwadze, że stabilność systemu finansowego będąca warunkiem właściwego przydziału zasobów z korzyścią dla wzrostu i zatrudnienia jest światowym dobrem publicznym;

B.  mając na uwadze, że rosnące współzależności między gospodarkami na świecie powodują, że konieczne jest dążenie do coraz bardziej globalnych form zarządzania;

C.  mając na uwadze, że gdy UE nie jest w stanie przemawiać jednym głosem w instytucjach i organach międzynarodowych, wszystkie stanowiska europejskie powinny być skoordynowane tak, by dążyły do ukształtowania globalnego ładu zgodnego z celami i wartościami zawartymi w traktatach UE;

D.  mając na uwadze, że UE powinna przyczyniać się do tworzenia demokratycznych ram służących rozwiązywaniu globalnych problemów;

E.  mając na uwadze, że współpraca na szczeblu światowym może prowadzić do rozmycia i braku odpowiedzialności ze szkodą dla demokracji; mając na uwadze, że parlamenty narodowe i Parlament Europejski nie mogą być zredukowane do roli organów posłusznie zatwierdzających decyzje, lecz muszą być aktywnie i w pełni zaangażowane w cały proces decyzyjny;

F.  mając na uwadze, że istniejące organizacje i organy międzynarodowe o własnych strukturach zarządzania i kompetencjach działania były w przeszłości tworzone w reakcji na określone sytuacje; mając na uwadze, że doprowadziło to do skomplikowania, a czasami i do dublowania zadań oraz do powstania systemu, który może być nieprzejrzysty i w którym brakuje ogólnej koordynacji;

G.  mając na uwadze, że art. 42 Karty praw podstawowych i rozporządzenie (WE) nr 1049/2001(6), w myśl których każdy obywatel Unii ma prawo dostępu do dokumentów, powinny mieć zastosowanie do instytucji i jednostek organizacyjnych Unii uczestniczących w organizacjach i organach międzynarodowych;

H.  mając na uwadze, że zgodnie z traktatami wszyscy obywatele Unii oraz osoby fizyczne i prawne zamieszkujące lub posiadające siedziby w państwie członkowskim mają prawo dostępu do dokumentów instytucji, organów, biur i jednostek organizacyjnych Unii, niezależnie od środka przekazu (art. 42 Karty praw podstawowych); mając na uwadze, że stopień przejrzystości powinien mieć zastosowanie do instytucji i jednostek organizacyjnych Unii uczestniczących w organizacjach i forach międzynarodowych, w szczególności w przypadku ustalania zasad mających wpływ na obywateli Unii;

I.  mając na uwadze, że różnorodność struktur prawnych oraz zasad finansowania i funkcjonowania międzynarodowych organizacji i organów ekonomicznych(7) sprawia, że trudno monitorować ich całokształt, a przecież spójność w procedurach finansowych i operacyjnych ma podstawowe znaczenie dla zapewnienia ogólnoświatowych równych warunków działania; mając na uwadze, że Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) i Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) są prawdziwymi organizacjami międzynarodowymi stworzonymi na mocy konwencji, mającymi licznych członków i wielorakie zadania, podczas gdy przykładowo grupa G-20, Komitet Ekonomiczno-Finansowy i Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego to skupiające ograniczoną liczbę państw nieformalne gremia publiczne (znaczenie niektórych z nich wzrosło w wyniku kryzysu), a Międzynarodowa Organizacja Komisji Papierów Wartościowych (IOSCO), Międzynarodowe Stowarzyszenie Organów Nadzoru Ubezpieczeniowego (IAIS), Międzynarodowa Organizacja Organów Nadzoru Emerytalnego (IOPS) i Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR) to prywatne stowarzyszenia o charakterze technicznym i branżowym, w których uczestniczą w większym lub mniejszym stopniu zainteresowane sektory;

J.  mając na uwadze, że dochodzi już do nieformalnych kontaktów między Parlamentem Europejskim a niektórymi z tych organizacji i organów, lecz nie są one systematyczne;

K.  mając na uwadze, że przejrzystość jest ważna z punktu widzenia demokracji, lecz należy odpowiednio uwzględnić ochronę rynkowych danych szczególnie chronionych;

L.  mając na uwadze, że kryzys sprawił, iż grupa G-20 opracowała światowy plan obejmujący skuteczny zestaw konkretnych reform, lecz że w dalszej perspektywie dla jej legitymacji konieczne jest działanie w prawdziwie wielostronnych i demokratycznych ramach;

M.  mając na uwadze, że role banków i rynków w finansowaniu gospodarki różnią się w zależności od państwa;

N.  mając na uwadze, że kryzys gospodarczy i finansowy, który zaczął się w 2008 r., uwidocznił rażący brak globalnego zarządzania gospodarczego i finansowego; mając na uwadze, że istnieje wiele zagadnień makroekonomicznych wymagających większej koordynacji, szczególnie w dziedzinie polityki podatkowej; mając zatem na uwadze, że wspólnym celem wszystkich zainteresowanych stron powinno być opracowanie kompleksowych ram zapewniających stabilność finansową oraz spójność na ogólnoświatowym i lokalnym poziomie;

O.  mając na uwadze, że stworzenie nowych organów nadzorczych nie powinno automatycznie oznaczać zwiększenia liczby przedstawicieli UE, co może zrodzić sytuacje zagrażające demokracji, takie jak większe prawdopodobieństwo blokowania mniejszości i niepokój wśród partnerów UE;

P.  mając na uwadze, że MFW postanowił włączyć renminbi do koszyka walut składających się na specjalne prawo ciągnienia MFW; mając na uwadze, że poskutkowało to zmniejszeniem udziału euro i funta, jednak nie zmieniło sytuacji dolara amerykańskiego; mając na uwagę, że uwypukla to potrzebę silniejszego głosu europejskiego;

1.  stwierdza potrzebę zacieśnienia współpracy regulacyjnej na szczeblu światowym, realizowanej przy znaczącym udziale PE;

2.  wyraża zaniepokojenie brakiem spójności, którego przyczyną jest rozdrobnienie i wielość organizacji i organów, oraz opóźnieniami we wdrażaniu przepisów i wytycznych uzgodnionych na szczeblu międzynarodowym;

3.  domaga się doprecyzowania właściwości każdej z organizacji lub organu oraz sposobów jej funkcjonowania i źródeł pochodzenia ich finansowania, w tym dobrowolnych wkładów finansowych, podarunków i darowizn, w celu wykluczenia partykularnych interesów i zapewnienia zgodności tych decyzji z prawem;

4.  apeluje o większą spójność i koordynację polityki w globalnych instytucjach poprzez wprowadzenie kompleksowych standardów legitymacji demokratycznej, przejrzystości, odpowiedzialności i uczciwości; uważa, że powinno to dotyczyć m.in.:

   kontaktów z obywatelami (np. publiczny dostęp do dokumentów, otwarty dialog z różnymi zainteresowanymi stronami, ustanowienie obowiązkowych rejestrów przejrzystości i przepisów dotyczących przejrzystości spotkań z grupami interesu);
   wewnętrznych przepisów (np. dobór personelu na podstawie umiejętności, należyte zarządzanie finansami, zapobieganie konfliktom interesów);

5.  uważa, że niedostateczna reprezentacja krajów najsłabiej rozwiniętych w większości międzynarodowych instytucji i organów finansowych, walutowych i regulacyjnych prowadzi do braku równowagi, a w konsekwencji rodzi ryzyko nieodpowiedniego zajmowania się kwestiami związanymi z nierównościami lub z finansowaniem dla najbiedniejszych krajów;

6.  uważa, że niezależnie od zmniejszenia geograficznych dysproporcji w reprezentacji mógłby zostać zwiększony udział w procesach konsultacyjnych w ramach międzynarodowych dyskusji dotyczących organów finansowych, walutowych i regulacyjnych pewnych zainteresowanych stron, a mianowicie społeczeństwa obywatelskiego, MŚP, przedstawicieli konsumentów oraz pracowników; uważa, że obowiązkiem tych organów i stron jest działanie na rzecz poprawy tej sytuacji;

7.  uważa, że UE powinna zracjonalizować i skodyfikować swoją reprezentację w międzynarodowych organizacjach i organach, aby zwiększyć przejrzystość, uczciwość i odpowiedzialność udziału Unii w tych organach, jej wpływy i propagowanie jej wyborów ustawodawczych będących owocem procesu demokratycznego; ponadto uważa, że UE powinna stać się bardziej proaktywnym podmiotem globalnym zapewniającym wypełnienie w przyszłości zobowiązań podjętych przez grupę G-20, takich jak transformacja działalności kredytowej instytucji niebędących bankami, przeprowadzenie reform dotyczących instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, rozwiązanie problemu ryzyka systemowego oraz dopilnowanie, by rosnące zagrożenia dla globalnej gospodarki zostały uwzględnione w planach działania odpowiednich instytucji ogólnoświatowych;

8.  wzywa europejskie podmioty do skupiania się w większym stopniu na globalnej konkurencyjności sektorów finansowych UE w ramach kształtowania polityki na poziomie europejskim i międzynarodowym;

9.  przypomina, że UE powinna dążyć do pełnego członkostwa w międzynarodowych instytucjach gospodarczych i finansowych, jeżeli nie zostało jej ono jeszcze przyznane, a byłoby to właściwe rozwiązanie (np. w przypadku OECD i MFW); wzywa właściwe międzynarodowe instytucje gospodarcze i finansowe, by wprowadziły w swoich dokumentach założycielskich wszelkie zmiany niezbędne do umożliwienia UE pełnego udziału w ich pracach;

10.  uważa za szkodliwe dla Unii sytuacje, gdy przedstawiciel któregoś z państw członkowskich lub jakichś organów krajowych zajmuje na forum światowych organizacji i organów stanowiska sprzeczne z europejskimi decyzjami ustawodawczymi lub regulacyjnymi podjętymi demokratycznie większością głosów; wzywa do zwiększenia koordynacji między tymi przedstawicielami oraz do poprawy jej skuteczności, na przykład poprzez bardziej wiążące mechanizmy;

11.  podkreśla konieczność ponoszenia przez Komisję bardziej bezpośredniej odpowiedzialności wobec obywateli, kiedy reprezentuje ona całą Unię w organie międzynarodowym lub organizacji międzynarodowej bądź monitoruje prywatny organ branżowy; podkreśla znaczenie roli Parlamentu w tym procesie;

12.  uważa, że priorytety organizacji i ich grup roboczych powinny zostać doprecyzowane i formalnie określone; jest zdania, że systematyczne sięganie po zasadę konsensusu nie tylko może spowalniać tempo debat, lecz również osłabiać wymowę zaleceń, oraz że skład organizacji musi odzwierciedlać ich różnorodność pod względem finansowym, gospodarczym i nadzorczym;

13.  podkreśla potrzebę przeprowadzania ocen ex ante w ramach opracowywania polityk regulacyjnych, nadzorczych oraz innych polityk sektora finansowego na poziomie globalnym; uważa, że takie oceny nie naruszają prerogatyw politycznych współprawodawców;

14.  uważa, że wdrażanie zaleceń przez poszczególne państwa uczestniczące w procesie jest wciąż niewystarczające, by stworzyć ogólnoświatowe równe warunki działania;

15.  zauważa, że Rada Stabilności Finansowej przystępuje obecnie do opracowania standardów w sektorze ubezpieczeń; uznaje, że Międzynarodowe Stowarzyszenie Organów Nadzoru Ubezpieczeniowego (IAIS) odgrywa kluczową rolę w globalnej polityce dotyczącej ubezpieczeń, ale podkreśla, że zaangażowanie Europejskiego Urzędu Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (EIOPA) przyczyniłoby się do wzmocnienia udziału europejskiej wiedzy eksperckiej w zakresie ubezpieczeń i zapobiegłoby ewentualnej sprzeczność standardów opracowywanych na poziomie ogólnoświatowym z logiką wypracowaną uprzednio przez UE;

16.  wyraża zadowolenie z pracy wykonanej przez OECD w sprawach podatkowych, a zwłaszcza z projektu dotyczącego erozji bazy podatkowej i przenoszenia zysków (BEPS) opracowanego przez OECD/G-20; uważa, że monitorowanie jego realizacji stanowi kolejne wyzwanie; podkreśla, że współpraca między Komisją a państwami członkowskimi będącymi członkami Grupy Specjalnej ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy (FATF) wymaga usprawnienia, by głos UE został usłyszany;

17.  pozytywnie ocenia wolę prezesa EBC, aby dalej współpracować z Parlamentem w odniesieniu do roli EBC w kwestiach dotyczących bankowości, zwłaszcza w ramach globalnych organów ustalających normy, takich jak Rada Stabilności Finansowej;

18.  przyjmuje z zadowoleniem ustalenia organizacyjne przyjęte przez państwa strefy euro będące członkami Azjatyckiego Banku Inwestycji Infrastrukturalnych, których rezultatem jest jedno miejsce w zarządzie dla przedstawiciela wszystkich tych państw strefy euro;

19.  wysuwa zatem następujące propozycje:

   zachęca Komisję Europejską do zainspirowania się najlepszymi istniejącymi praktykami na poziomie europejskim i krajowym w celu zredagowania europejskiego kodeksu postępowania dotyczącego przejrzystości, uczciwości i odpowiedzialności, którego celem będzie pokierowanie działaniami przedstawicieli UE w organizacjach i organach międzynarodowych; wzywa do ścisłego włączenia Parlamentu w proces przygotowywania projektów;
   podkreśla w szczególności swoje obawy dotyczące statusu, finansowania i funkcjonowania wyżej wspomnianych organizacji i organów, ich współpracy z organami publicznymi, zainteresowanymi stronami i opinią publiczną, komunikowania i dostępu do ich dokumentów; zwraca uwagę na potrzebę zagwarantowania sprawiedliwej równowagi interesów, włącznie z organizacjami pozarządowymi posiadającymi odpowiednią wiedzę techniczną oraz środki finansowe, aby uczynić głos społeczeństwa obywatelskiego lepiej słyszalnym;
   wzywa europejskie instytucje i jednostki organizacyjne, jak również państwa członkowskie, do promowania odpowiedzialności wszystkich europejskich przedstawicieli wobec demokratycznie wybranych organów;
   domaga się przyjęcia porozumienia międzyinstytucjonalnego w celu sformalizowania „dialogu finansowego”, który ma zostać zorganizowany z Parlamentem Europejskim w celu ustalenia wytycznych dotyczących przyjmowania i spójności stanowisk europejskich przed ważnymi negocjacjami na szczeblu światowym, gwarantujących dyskusję nad takimi stanowiskami oraz ich znajomość ex ante oraz zapewniających działania następcze, przy czym Komisja miałaby za zadanie regularne zdawanie sprawy ze stosowania tych wytycznych i z kontroli; proponuje, by do udziału zostały zaproszone instytucje europejskie, państwa członkowskie oraz w miarę potrzeby osoby zarządzające zainteresowanymi organizacjami międzynarodowymi; uważa, że cykliczność i format tego dialogu (publicznego lub za zamkniętymi drzwiami) powinny być ustalone w pragmatyczny sposób; uważa, że konieczny jest również aktywny udział parlamentów krajowych, na odpowiednim dla nich poziomie, polegający na kontroli stanowisk przyjętych przez przedstawicieli danych państw członkowskich;
   uważa, że te bardziej szczegółowe wytyczne mogłyby zostać uzupełnione proaktywnymi rezolucjami zawierającymi wskazówki, które Parlament przyjmowałby z odpowiednią częstotliwością i w których przedstawiałby swoje stanowisko w sprawie ogólnego kierunku polityki;
   w dziedzinach, w których Parlament Europejski jest wraz z Radą współprawodawcą, dialog ten służyłby określeniu mandatu negocjacyjnego jednoczącego europejskie stanowiska wokół wyborów ustawodawczych podjętych większością głosów lub pozbawionego niespójności z będącym w trakcie przyjmowania prawodawstwem;
   wzywa przedstawicieli europejskich do poświęcenia szczególnej uwagi w ramach międzynarodowych negocjacji kwestii spójności międzynarodowych standardów/wymogów z obowiązującym prawodawstwem UE oraz kwestii zgodności, aby stworzyć równe warunki działania na szczeblu międzynarodowym;
   domaga się zwiększenia odpowiedzialności Komisji przed Parlamentem Europejskim przez usprawnienie procesu zajmowania stanowiska przez UE na posiedzeniach grupy G-20 w dziedzinach polityki dotyczących zatrudnienia, energii, handlu, rozwoju i zwalczania korupcji;
   wzywa państwa członkowskie do bezzwłocznego zastosowania postanowień dotyczących lojalnej współpracy;
   wzywa państwa członkowskie do zaakceptowania reprezentacji unii bankowej w Bazylejskim Komitecie Nadzoru Bankowego za pośrednictwem jednolitego mechanizmu nadzorczego;
   wzywa Komisję do uwzględnienia w programie prac zewnętrznego wymiaru ekonomicznych i finansowych przepisów, tzn. pracy przewidywanej w międzynarodowych instytucjach finansowych oraz, w celu zwiększenia spójności polityki wewnętrznej, powołania grupy roboczej ds. globalnego zarządzania gospodarką i instytucji finansowych;
   zauważa inicjatywę Komisji, by stopniowo zbliżać się ku jednej reprezentacji strefy euro w MFW; uważa, że należy tego dokonać bez uszczerbku dla idei jednej grupy dla całej Unii Europejskiej w dłuższej perspektywie;
   zwraca uwagę, że zgodnie z protokołem nr 14 do traktatu za ściślejszą koordynację między państwami członkowskimi strefy euro odpowiada Eurogrupa, która ma tymczasowy i nieformalny charakter w oczekiwaniu na moment, gdy euro stanie się walutą wszystkich państw członkowskich Unii; uważa, że można by było zwiększyć przejrzystość i odpowiedzialność Eurogrupy; uważa, że zgodnie z rezolucją Parlamentu Europejskiego z dnia 20 listopada 2012 r.(8), w którym sformułowane są stopniowe zalecenia dotyczące tworzenia unii bankowej, gospodarczej, fiskalnej i politycznej, należy znaleźć bardziej formalne i trwałe rozwiązanie; przypomina, że niezależna rola komisarza europejskiego do spraw gospodarczych i walutowych powinna zostać wzmocniona oraz powinny jej towarzyszyć silne mechanizmy odpowiedzialności zarówno wobec Parlamentu, jak i Rady;
   uważa, że z jedynym wyjątkiem MFW w kolejnych latach należy wdrożyć stopniowe doskonalenie reprezentacji UE, w pierwszej kolejności przez zwiększenie koordynacji, a następnie, po dokonaniu oceny, przez unifikację miejsc; uważa, że członkostwo w takich organizacjach i organach powinno być przydzielane na podstawie odpowiednich kompetencji instytucji UE oraz europejskich urzędów nadzoru, Rady/Eurogrupy i organów krajowych; jest zdania, że UE powinna jednocześnie pracować nad ewolucją funkcjonowania tych organizacji i organów, by przejść od uzgadnianych stanowisk do ważonego systemu głosowania większością głosów;
   podkreśla, że Komisja, Rada oraz w stosownych przypadkach Eurogrupa są zobowiązane do zwiększania koordynacji dzięki posiedzeniom przygotowawczym; uważa, że konieczne jest utworzenie nowych, doraźnych grup roboczych Rady na wzór Komitetu Ekonomiczno-Finansowego (EFC), grupy roboczej ds. MFW (SCIMF), Grupy Roboczej Eurogrupy (EWG) oraz Komitetu Polityki Gospodarczej (EPC);
   wzywa do przeprowadzenia kompleksowej oceny dwóch oddzielnych miejsc przyznanych obecnie prezydencji Rady Europejskiej i prezydencji Komisji w grupie G-20, aby określić, do jakiego stopnia to ustalenie osłabia wiarygodność UE na zewnątrz, w szczególności biorąc pod uwagę istnienie jednolitego rynku usług finansowych; uważa, że aby zachęcić państwa członkowskie reprezentowane indywidualnie do zbieżności stanowisk, można rozważyć różne udoskonalenia, które powinny pomóc w osiągnięciu skutecznej koordynacji przed posiedzeniami oraz sprzyjać silnemu głosowi europejskiemu na posiedzeniach;
   wzywa instytucje europejskie i państwa członkowskie do sprzyjania opracowaniu planu działań na rzecz utworzenia opartej na postanowieniach traktatu światowej organizacji finansowej, zgodnie z zaleceniami zawartymi w sprawozdaniu de Larosière'a, wyposażonej w szerokie kompetencje w zakresie wydawania zaleceń, negocjowania minimalnych wiążących norm, wielostronnych mechanizmów rozstrzygania sporów oraz, w stosownych przypadkach, nakładania sankcji; uważa, że zdobyte doświadczenia, w szczególności w sektorze handlu dzięki WTO, mogłyby zostać wykorzystane do ustanowienia wyżej wspomnianych wielostronnych mechanizmów rozstrzygania sporów; podkreśla, że proponowana organizacja powinna podlegać najwyższym standardom przejrzystości i odpowiedzialności;
   jest zdania, że Komisja powinna otrzymać wyraźny mandat do wspierania nowych bodźców w zakresie promocji multilateralizmu w odniesieniu do współpracy międzynarodowej w sprawach finansowych, monetarnych i regulacyjnych;
   wzywa Komisję do zadbania o to, by wszelkie wnioski ustawodawcze UE dotyczące spraw finansowych stanowiły uzupełnienie działań podejmowanych na szczeblu ogólnoświatowym;

20.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji.

(1) Dz.U. C 70 E z 8.3.2012, s. 41.
(2) Dz.U. C 377 E z 7.12.2012, s. 66.
(3) Dz.U. C 131 E z 8.5.2013, s. 51.
(4) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0238.
(5) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0268.
(6) Rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji (Dz.U. L 145 z 31.5.2001, s. 43).
(7) Bank Rozrachunków Międzynarodowych, Grupa Specjalna ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy (FATF) oraz Światowa Organizacja Handlu (WTO) również zajmują się tworzeniem przepisów; Konferencja Narodów Zjednoczonych do spraw Handlu i Rozwoju (UNCTAD) odgrywa ważną rolę w globalnym zarządzaniu gospodarczym; Afrykański Bank Rozwoju (ADB), Azjatycki Bank Rozwoju (ADB), Karaibski Bank Rozwoju (CDB), Zachodnioafrykański Bank Rozwoju (WADB), Międzyamerykański Bank Rozwoju (IDB), Międzyamerykańska Korporacja Inwestycyjna (IIC), Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju (EBOR), Bank Rozwoju Rady Europy (CEB), Grupa Banku Światowego, Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju (IBRD), Międzynarodowe Stowarzyszenie Rozwoju (IDA), Międzynarodowa Korporacja Finansowa (MKF) oraz Wielostronna Agencja Gwarancji Inwestycyjnych (MIGA) wspierają finansowanie współpracy na rzecz rozwoju;
(8) Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 20 listopada 2012 r. zawierająca zalecenia dla Komisji dotyczące sprawozdania przewodniczących Rady Europejskiej, Komisji Europejskiej, Europejskiego Banku Centralnego i Eurogrupy pt. „W kierunku faktycznej unii gospodarczej i walutowej” (Dz.U. C 419 z 16.12.2015, s. 48).


Łodziowe rybołówstwo przybrzeżne w regionach zależnych od rybołówstwa
PDF 412kWORD 155k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 kwietnia 2016 r. w sprawie innowacji i dywersyfikacji łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego w regionach zależnych od rybołówstwa (2015/2090(INI))
P8_TA(2016)0109A8-0044/2016

Parlament Europejski,

—  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1380/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. w sprawie wspólnej polityki rybołówstwa, zmieniające rozporządzenia Rady (WE) nr 1954/2003 i (WE) nr 1224/2009 oraz uchylające rozporządzenia Rady (WE) nr 2371/2002 i (WE) nr 639/2004 oraz decyzję Rady 2004/585/WE,

—  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenia Rady (WE) nr 2328/2003, (WE) nr 861/2006, (WE) nr 1198/2006 i (WE) nr 791/2007 oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1255/2011,

—  uwzględniając art. 349 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) w sprawie środków, podczas przyjmowania których konieczne jest wzięcie pod uwagę szczególnych cech charakterystycznych i ograniczeń regionów najbardziej oddalonych,

—  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 22 listopada 2012 r. w sprawie łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego i tradycyjnego rybołówstwa przybrzeżnego oraz reformy wspólnej polityki rybołówstwa(1),

—  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 23 października 2013 r. w sprawie inicjatywy „Wiedza o morzu 2020: mapowanie dna morskiego w celu promocji zrównoważonego rybołówstwa”(2),

—  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 13 maja 2014 r. zatytułowany „Innowacje w niebieskiej gospodarce wykorzystujące potencjał mórz i oceanów w zakresie wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy” (COM(2014)0254),

—  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 6 października 2010 r. zatytułowany „Projekt przewodni strategii Europa 2020: Unia innowacji” (COM(2010)0546),

—  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1291/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. ustanawiające „Horyzont 2020” – program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji (2014–2020) oraz uchylające decyzję nr 1982/2006/WE,

—  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, przedstawioną dnia 15 października 2014 r., w sprawie komunikatu zatytułowanego „Innowacje w niebieskiej gospodarce wykorzystujące potencjał mórz i oceanów w zakresie wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy” (2015/C 012/15),

—  uwzględniając opinię Komitetu Regionów przedstawioną dnia 21 stycznia 2015 r. w sprawie komunikatu zatytułowanego „Innowacje w niebieskiej gospodarce wykorzystujące potencjał mórz i oceanów w zakresie wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy” (2015/C 019/05),

—  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 13 września 2012 r. zatytułowany „»Niebieski wzrost« – szanse dla zrównoważonego wzrostu w sektorach morskich” (COM(2012)0494),

—  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 3 marca 2010 r. zatytułowany „Europa 2020 Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu” (COM(2010)2020),

—  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 września 2015 r. w sprawie wykorzystania potencjału badawczego i innowacyjnego w niebieskiej gospodarce do tworzenia miejsc pracy i wzrostu gospodarczego(3),

—  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 13 maja 2013 r. zatytułowany „Plan działania na rzecz strategii morskiej w obszarze Oceanu Atlantyckiego: realizacja inteligentnego i zrównoważonego wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu” (COM(2013)0279),

—  uwzględniając zieloną księgę Komisji z dnia 29 sierpnia 2012 r. zatytułowaną: „Wiedza o morzu 2020 – od mapowania dna morskiego do prognozowania oceanicznego”(COM(2012)0473),

—  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 2 lipca 2013 r. w sprawie „niebieskiego wzrostu” wspieranie zrównoważonego wzrostu w unijnym sektorze żeglugi, transportu morskiego i turystyki(4),

—  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 20 lutego 2014 r. zatytułowany „Europejska Strategia na rzecz większego wzrostu gospodarczego i zatrudnienia w turystyce przybrzeżnej i morskiej” (COM(2014)0086),

—  uwzględniając art. 52 swojego Regulaminu,

—  uwzględniając sprawozdanie Komisji Rybołówstwa (A8-0044/2016),

A.  mając na uwadze, że rybołówstwo przybrzeżne wykorzystuje 80% europejskiej floty i wraz poławianiem skorupiaków gwarantuje wysoki poziom zatrudnienia na obszarach przybrzeżnych, wyspach i w regionach najbardziej oddalonych oraz ogółem stanowi zrównoważoną pod względem społecznym i środowiskowym formę rybołówstwa o dużym potencjale; mając na uwadze, że jego wpływ na cechy społeczne i kulturowe oraz na dziedzictwo obszarów przybrzeżnych i wyspiarskich jest wyjątkowy i zróżnicowany;

B.  mając na uwadze, że rybołówstwo przybrzeżne i wyspiarskie jest tradycyjną formą rybołówstwa komercyjnego, tj. stanowi sposób życia i główne źródło utrzymania, a także bezpośrednie i pośrednie źródło nowych miejsc pracy, zwłaszcza na obszarach, które są uzależnione od rybołówstwa przybrzeżnego oraz które wymagają specjalnych środków i wsparcia, aby ułatwić wzrost i rozwój;

C.  mając na uwadze, że rybołówstwo przybrzeżne jest ogromnie zróżnicowane w poszczególnych państwach członkowskich, a także w obrębie tego samego państwa członkowskiego w zależności od regionu przybrzeżnego, pod względem jego podstawowej definicji i cech charakterystycznych, co należy zmienić i ujednolicić w przyszłości we wspólnej polityce rybołówstwa (WPRyb), oraz mając na uwadze, że między państwami członkowskimi występują znaczne rozbieżności co do warunków geograficznych, klimatycznych, ekosystemowych i społeczno-ekonomicznych;

D.  mając na uwadze, że istnieją różnice w cechach charakterystycznych rybołówstwa przybrzeżnego na różnych morzach Unii Europejskiej, takich jak Morze Adriatyckie i Morze Śródziemne jako całość, które różnią się od cech rybołówstwa prowadzonego na morzach otwartych Oceanu Atlantyckiego, w tym przy wybrzeżach Gujany oraz w basenie morskim Oceanu Indyjskiego;

E.  mając na uwadze, że rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (EFMR) definiuje łodziowe rybołówstwo przybrzeżne jako połowy prowadzone przez statki rybackie o długości całkowitej poniżej 12 metrów i niekorzystające z rybackich narzędzi ciągnionych, a także mając na uwadze, że jest to jedyna definicja rybołówstwa przybrzeżnego w przepisach UE;

F.  mając na uwadze, że jednym z podstawowych elementów zreformowanej WPRyb jest regionalizacja, ponieważ zarządzanie centralne nie jest właściwym rozwiązaniem z uwagi na ogromne zróżnicowanie rybołówstwa w Europie; mając na uwadze, że ze względu na sam charakter rybołówstwa przybrzeżnego i wyspiarskiego regionalizacja oraz podejście zdecentralizowane mają w tym sektorze szczególne znaczenie, również dla społeczności, którym służą;

G.  mając na uwadze, że intensywność pomocy na działania finansowane przez EFMR może wzrosnąć o 30 pkt, jeżeli działania dotyczą łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego;

H.  mając na uwadze, że rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie EFMR nakłada na państwa członkowskie, w których więcej niż 1000 statków można uznać za statki rybackie zajmujące się łodziowym rybołówstwem przybrzeżnym, obowiązek sporządzenia planu działania dotyczącego rozwoju, konkurencyjności i zrównoważonego charakteru łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego;

I.  mając na uwadze, że rybołówstwem przybrzeżnym należy zarządzać zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1380/2013, uwzględniając przy tym różnorodność narzędzi połowowych stosowanych przez floty, ograniczenia geograficzne i klimatyczne, techniki połowowe oraz zasoby rybne w poszczególnych państwach członkowskich i w każdym poszczególnym obszarze połowowym, oraz przyczyniając się tym samym do zachowania tradycji lokalnych i działalności związanej z rybołówstwem;

J.  mając na uwadze, że o ile każdy obszar połowowy ma własne uwarunkowania, o tyle wymiana informacji i dobrych praktyk między poszczególnymi obszarami może umożliwić znaczną poprawę wpływu rybołówstwa na środowisko i ekosystemy morskie, a także polepszyć interakcję między wszystkimi działaniami ludzkimi i ekonomicznymi w strefach przybrzeżnych i na wybrzeżu;

K.  mając na uwadze, że dochody w tradycyjnym łodziowym rybołówstwie przybrzeżnym znacznie się maleją wskutek istotnego wzrostu kosztów operacyjnych, zwłaszcza kosztów paliwa, oraz ze względu na spadek wartości ryb w pierwszej sprzedaży, co często zmusza do zwiększenia nakładu połowowego;

L.  mając na uwadze, że w ramach gospodarowania różnymi stadami kliku głównych gatunków docelowych w wielu regionach nałożono poważne ograniczenia dotyczące rybołówstwa i małych społeczności rybackich;

M.  mając na uwadze, że w rybołówstwie przybrzeżnym wykorzystywane są głównie tradycyjne narzędzia i techniki połowowe, takie jak pułapki sieciowe typu almadraba, które ze względu na swoje specyficzne cechy określają tożsamość i sposób życia w regionach przybrzeżnych, oraz że należy absolutnie nadal je stosować i chronić jako element dziedzictwa kulturowego, historycznego i tradycyjnego;

N.  mając na uwadze, że rybołówstwo łodziowe zwiększa trwałość społeczności nadbrzeżnych i wyspiarskich, ponieważ powstrzymuje coraz większe wyludnienie, przeciwdziała starzeniu się populacji w sektorze rybołówstwa i bezrobociu; mając na uwadze, że rozwój i innowacje mogą odgrywać zasadniczą rolę w tworzeniu miejsc pracy w tych społecznościach; mając ponadto na uwadze, że w rybołówstwie łodziowym na niektórych obszarach stosuje się dawne narzędzia i techniki połowowe bardziej przyjazne środowisku i mające mniejszy wpływ na stan zagrożonych zasobów;

O.  mając na uwadze, że łodziowe, przybrzeżne i tradycyjne rybołówstwo jest przyjazne środowisku i stanowi dla społeczności nadbrzeżnych i wyspiarskich ekonomiczny fundament utrzymania, rozwoju i zatrudnienia;

P.  mając na uwadze, że zgodnie z rozporządzeniem w sprawie Morza Śródziemnego narzędzia ciągnione obejmują także włoki i niewody, mimo iż wszystkie klasyfikacje – takie jak klasyfikacja Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa – uznają niewody za odrębną grupę narzędzi połowowych; mając na uwadze, że przepisy dotyczące ciągnionych włoków nie powinny mieć zastosowania do tradycyjnych niewodów dobrzeżnych, które są wykorzystywane do połowu gatunków niezagrożonych;

Q.  mając na uwadze, że chociaż mówi się o innowacjach i zróżnicowaniu sektora rybołówstwa, należy uwzględnić fakt, że liczna społeczność rybacka jest niezwykle uzależniona od tradycyjnych i dawnych form rybołówstwa;

R.  mając na uwadze, że nowa WPRyb uznaje znaczenie regionów przybrzeżnych i wyspiarskich zależnych od rybołówstwa, oraz rolę, jaką mają odegrać państwa członkowskie w zapewnieniu odpowiedniego standardu życia ludziom zależnym od działalności połowowej, poprzez przyczynianie się do osiągnięcia takiego standardu w kontekście rybołówstwa przybrzeżnego, jak również promowanie zrównoważonego rybołówstwa przybrzeżnego oraz dywersyfikacji działalności w ramach rybołówstwa i dochodów osób mieszkających na tych obszarach przybrzeżnych, przy jednoczesnym uwzględnieniu czynników kulturowych, społeczno-ekonomicznych i środowiskowych, powinna ona także kłaść nacisk na znaczenie, jakie mają szkolenia oraz zdrowie rybaków i ich bezpieczeństwo na morzu; zgodnie z zasadą specjalnej ochrony, o której mowa w art. 174 TFUE;

S.  mając na uwadze, że nowe rozporządzenie w sprawie wspólnej polityki rybołówstwa zapewnia preferencyjny dostęp dla rybołówstwa prowadzonego na niewielką skalę, tradycyjnego lub połowów przybrzeżnych w obrębie stref 12 mil morskich, czyli w najbardziej wrażliwych strefach wód UE, oraz mając na uwadze, że w ocenie poprzedniego rozporządzenia w sprawie WPRyb przeprowadzonej przez Komisję stwierdzono, że strefy 12 mil morskich stanowiły jedno z niewielu skutecznych rozwiązań starego systemu zarządzania, który był przedmiotem wielu konfliktów dotyczących korzystania z przestrzeni i zasobów z powodu nakładających się na siebie różnych rodzajów działalności ludzkiej prowadzonych na wybrzeżu;

T.  mając na uwadze, że art. 349 TFUE stanowi, że podczas przyjmowania środków – zwłaszcza odnoszących się do sektora rybołówstwa – należy wziąć pod uwagę szczególne cechy charakterystyczne i ograniczenia regionów najbardziej oddalonych, ze szczególnym uwzględnieniem odosobnienia geograficznego, oddalonego położenia i warunków oceanicznych, często w bardzo specyficznym kontekście regionalnym, który wymaga samowystarczalności żywnościowej;

U.  mając zwłaszcza na uwadze, że rybołówstwo przybrzeżne w regionach najbardziej oddalonych – z powodu szczególnych warunków geograficznych i bardzo dużego oddalenia od kontynentu – jest nieodłącznie związane z rozwojem gospodarczym tych regionów;

V.  mając na uwadze, że rybołówstwo przybrzeżne w regionach najbardziej oddalonych boryka się z konkurencją statków pływających pod banderami państw trzecich obecnych na tych samych obszarach połowowych i poławiających te same gatunki sprzedawane na tych samych rynkach, a także z konkurencją, jaką stanowi przywóz z państw trzecich, w których koszty eksploatacji oraz wymogi prawne, sanitarne i środowiskowe nie są porównywalne; mając na uwadze, że z tego powodu wszelkie wysiłki na rzecz rozwoju lokalnego i samowystarczalności żywnościowej zostałyby unicestwione bez wsparcia ze strony specjalnej polityki UE w tych regionach;

W.  mając na uwadze, że w regionach najbardziej oddalonych akwakultura morska również przyczynia się, podobnie jak rybołówstwo przybrzeżne, do rozwoju gospodarczego i lokalnego zaopatrzenia w produkty świeże;

X.  mając na uwadze, że sytuacja gospodarcza w większości regionów przybrzeżnych, a zwłaszcza w takich regionach należących do państw na południu Europy i w regionach wyspiarskich, ulega pogorszeniu, co skutkuje wyludnianiem i masową emigracją ich mieszkańców, którzy szukają swojej szansy w regionach oferujących lepsze perspektywy w zakresie zatrudnienia i kształcenia;

Y.  mając na uwadze, że kryzys europejski wykazał, że Europa musi zróżnicować działalność gospodarczą oraz że ważne jest, aby przeprowadzić analizę nowych modeli innowacji i wiedzy, które mogą się przyczynić do tworzenia nowych miejsc pracy na szczeblu lokalnym;

Z.  mając na uwadze, że niektóre regiony przybrzeżne sąsiadują z regionami rozwiniętymi pod względem ekonomicznym i będącymi ośrodkami turystycznymi, ale nie mogą mimo to osiągnąć odpowiedniego wzrostu gospodarczego; mając na uwadze, że nacisk na wykorzystywanie zasobów morza w takich regionach już rośnie, a sektor rybołówstwa jest marginalizowany w porównaniu z sektorem turystyki, chociaż oba te sektory mogą współistnieć i uzupełniać się;

AA.  mając na uwadze, że prowadzenie dziennika pokładowego stanowi często obciążenie administracyjne dla małych przedsiębiorstw sektora rybołówstwa przybrzeżnego oraz że pożądana byłaby większa elastyczność;

AB.  mając na uwadze, że presja ze strony sektora turystyki na obszary przybrzeżne jest przede wszystkim spowodowana pewnymi konkretnymi rodzajami działalności – takimi jak niekontrolowane połowy rekreacyjne – które w pewnych regionach są obciążeniem dla zasobów morskich i negatywnie wpływają na możliwości biznesowe dla osób mieszkających na obszarach, gdzie prowadzi się rybołówstwo łodziowe;

AC.  mając na uwadze, że powstanie lokalnych grup działania w sektorze rybołówstwa (grup FLAG) w regionach zależnych od rybołówstwa ma istotne znaczenie, gdyż grupy te są uznane za użyteczny instrument zapewniający możliwość zróżnicowania działalności w ramach rybołówstwa, co ostatecznie prowadzi do ogólnego rozwoju regionów przybrzeżnych i wyspiarskich oraz do spójności społecznej w tych regionach, a zatem należy dalej zwiększać zasoby gospodarcze, aby umożliwić tym grupom tworzenie się i działanie na odnośnych obszarach;

AD.  mając na uwadze, że zbieraczki skorupiaków pozostają niewidoczne, a kobiety ogólnie są słabo reprezentowane w sektorze rybołówstwa;

AE.  mając na uwadze, że kobiety pracujące w sektorze morskim jako wytwórczynie sieci, pakowaczki lub osoby zajmujące się dostawami i rozładunkiem ryb są niewidoczne jako odrębna grupa;

AF.  mając na uwadze, że kryzys gospodarczy jest także odczuwalny w sektorze rybołówstwa, szczególnie wśród tych grup ludności, których dotyka bezrobocie, takich jak ludzie młodzi i kobiety, a zatem dywersyfikacja i innowacje są konieczne w celu zwiększenia poziomu zatrudnienia, wykorzystania nowych możliwości takich jak niebieski i zielony wzrost oraz zapobiegania i przeciwdziałania marginalizacji rybołówstwa w regionach rozwijających się; mając na uwadze, że należy zwrócić szczególna uwagę na szkolenie zawodowe;

AG.  mając na uwadze, że zróżnicowania w regionach przybrzeżnych i wyspiarskich można dokonać dzięki działaniom związanym z marketingiem i promocją produktów rybnych, gastronomii, turystyki, dziedzictwa kulturowego, historycznego i tradycyjnego, środowiska i zielonego wzrostu;

AH.  mając na uwadze, że koncepcja niebieskiej gospodarki rozwija się i może silnie pobudzić wzrost i rozwój gospodarczy oraz tworzenie miejsc pracy, zwłaszcza w krajach i regionach nadmorskich i wyspiarskich oraz w regionach najbardziej oddalonych;

AI.  mając na uwadze, że w nadrzędnym interesie społeczności nadbrzeżnych i wyspiarskich leży urzeczywistnienie koncepcji niebieskiej gospodarki;

AJ.  mając na uwadze, że inicjatywa UE „Unia innowacji” potwierdziła i wskazała problemy ograniczające i uniemożliwiające rozwój badań naukowych i innowacji, takie jak niewystarczające inwestycje w naukę, brak odpowiednich danych dotyczących mórz i oceanów, niewystarczające fundusze i brak współpracy między sektorem prywatnym a publicznym;

AK.  mając na uwadze, że rozwój niebieskiej gospodarki przyczyniłby się do ogólnego wzrostu gospodarczego – zwłaszcza w regionach przybrzeżnych, wyspiarskich i najbardziej oddalonych – i właśnie regiony uzależnione od rybołówstwa powinny odgrywać kluczową rolę w rozwoju innowacji oraz być zaangażowane w każdy etap rozwoju niebieskiej gospodarki;

AL.  mając na uwadze, że w sektorze rybołówstwa, tak samo jak w innych sektorach, kwestie środowiskowe i gospodarcze idą ze sobą w parze; mając na uwadze, że rozwój niebieskiej gospodarki powinien koncentrować się na gospodarce społecznej oraz na zrównoważonych i przyjaznych dla środowiska projektach i działaniach mających na celu rozwinięcie działalności prowadzonej na obszarach przybrzeżnych oraz ochronę środowiska morskiego i różnorodności biologicznej w ujęciu ogólnym, szczególnie wspierając przyjazne dla środowiska tradycyjne łodziowe rybołówstwo przybrzeżne, które sprzyja różnorodności biologicznej; mając na uwadze, że te projekty i działania muszą mieć również trwały charakter ze społecznego i gospodarczego punktu widzenia, aby zapewnić dalszą rentowność tradycyjnego łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego;

AM.  mając na uwadze, że niebieska gospodarka może także przyczynić się do rozwoju bezpieczeństwa na pokładach statków rybackich oraz do warunków pracy i codziennego komfortu rybaków;

AN.  mając na uwadze, że cele dotyczące środowiska i selektywności mają zastosowanie do wszystkich jednakowo, ale że małym statkom trudno będzie dopełnić obowiązku, jakim jest wyładunek odrzutów;

AO.  mając na uwadze, że wpływ antropogeniczny, czyli działalności człowieka, na obszarach przybrzeżnych został niewłaściwie oceniony w kontekście ochrony środowiska; mając na uwadze, że łączne skutki różnego rodzaju działalności prowadzonej na obszarach przybrzeżnych nie zostały odpowiednio zidentyfikowane ani ocenione; mając na uwadze, że różnego rodzaju działalność prowadzona na obszarach przybrzeżnych, taka jak transport morski, turystyka, niekontrolowane połowy rekreacyjne wyczerpujące zasoby na niektórych obszarach, sprzedaż gatunków uzyskanych w wyniku takiej działalności, kłusownictwo, odprowadzanie ścieków komunalnych i przemysłowych z części kontynentalnej itp., na szczególnie niekorzystny wpływ na sektor rybołówstwa;

AP.  mając na uwadze, że wiedza na temat środowiska morskiego, zwłaszcza stanu ekosystemu morskiego, ma kluczowe znaczenie dla oceny wpływu różnych działań na środowisko, tak samo jak przyjmowanie odpowiednich środków ochronnych i programów monitorowania w celu promowania odbudowy stad ryb, zrównoważonego wykorzystania zasobów i rozwoju innowacji; mając na uwadze, że dane na temat środowiska morskiego są nieodpowiednie i niewystarczająco usystematyzowane;

AQ.  mając na uwadze, że w niektórych regionach nielegalne połowy są prawdziwym zagrożeniem dla trwałości łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego oraz dla zachowania zasobów rybnych i różnorodności biologicznej;

AR.  mając na uwadze, że celem zintegrowanej polityki morskiej jest reagowanie na nowe wyzwania, z którymi borykają się morza, przemysł i rybacy w całej Europie, począwszy od ochrony środowiska, poprzez akwakulturę, turystykę morską lub inne rodzaje działalności gospodarczej związane z niebieskim wzrostem, a skończywszy na rozwoju obszarów przybrzeżnych;

1.  wzywa Komisję do dostosowania definicji rybołówstwa przybrzeżnego, łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego i rybołówstwa tradycyjnego w zależności od społeczno-ekonomicznych cech charakterystycznych i specyfiki poszczególnych regionów, a nie wyłącznie od wymiarów i mocy statków rybackich, ponieważ obecne regulacje UE nie są zadowalające; proponuje, aby zastosować regionalizację w celu dopasowania definicji rybołówstwa przybrzeżnego w poszczególnych przypadkach w zależności od specyfiki każdego łowiska; proponuje, aby uwzględnić różne orientacyjne kryteria, takie jak wielkość statku, używane narzędzia połowowe, selektywność technik połowowych, czas trwania rejsów połowowych i czy właściciel statku jest obecny na pokładzie, tradycyjne formy przedsiębiorczości i własności oraz struktury biznesowe zwyczajowo funkcjonujące na tych obszarach, uczestnictwo sektora działalności połowowej w przetwórstwie i sprzedaży, prawdziwy charakter i skala działalności połowowej oraz inne czynniki powiązane z tradycyjną działalnością, wsparcie ze strony przedsiębiorstw lub wpływ na lokalne społeczności;

2.  wzywa Komisję, aby rozważyła możliwości łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego w społecznościach wyspiarskich, które tradycyjnie utrzymują się z rybołówstwa i prowadzą połowy przez cały rok;

3.  zwraca się do Komisji i państw członkowskich o stopniowe zwiększenie kwot przyznawanych rybakom zajmującym się tradycyjnym łodziowym rybołówstwem przybrzeżnym, aby w ten sposób wesprzeć tę zrównoważoną pod względem społecznym i środowiskowym formę rybołówstwa;

4.  wzywa Komisję do wspierania innowacyjnych projektów i przepisów prawnych ułatwiających rozwój regionów przybrzeżnych, wyspiarskich i najbardziej oddalonych, przy uwzględnieniu różnych rodzajów działalności społeczno-gospodarczej, jako sposobu potęgowania pozytywnych skutków zewnętrznych rybołówstwa łodziowego zarówno pod względem spójności społeczno-gospodarczej, jak i ochrony środowiska, dzięki nowym rodzajom wsparcia w ramach istniejących funduszy europejskich; podkreśla, że należy traktować priorytetowo projekty koncentrujące się na tworzeniu i utrzymaniu trwałych miejsc pracy, rosnącym uczestnictwie sektora działalności połowowej w przetwórstwie i sprzedaży, sprzyjaniu formom przedsiębiorczości związanym z gospodarką społeczną, promowaniu lokalnych sieci dystrybucji, wprowadzaniu nowych technologii do promocji i sprzedaży towarów pochodzących z połowów i usług połowowych, nowatorstwie w kreowaniu nowych towarów i usług oraz na zachowaniu i ochronie tradycyjnych ról;

5.  uważa, że podczas przeglądu przepisów dotyczących środków technicznych należy uwzględnić specyfikę rybołówstwa przybrzeżnego i umożliwić w ramach regionalizacji pewne należycie uzasadnione odstępstwa;

6.  wzywa Komisję do koordynowania badań na szczeblu europejskim mających na celu ustalenie wpływu przybrzeżnego rybołówstwa rekreacyjnego na tradycyjne rybołówstwo, a także do określenia parametrów, które są niezbędne do ograniczenia przybrzeżnego rybołówstwa rekreacyjnego na niektórych obszarach; apeluje o wzmożone monitorowanie tej działalności, aby zapobiec zakłóceniom między sektorem połowów a tymi praktykami, które już budzą zaniepokojenie w regionach najbardziej oddalonych ze znacznie rozwiniętym sektorem turystyki;

7.  apeluje do państw członkowskich o priorytetowe traktowanie łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego przy przyznawaniu finansowania z EFMR, a także o uproszczenie procedur obowiązujących podmioty działające w tym sektorze;

8.  wzywa organy uczestniczące w propagowaniu tej działalności do zadbania o to, by wszystkie lokalne zainteresowane strony, stowarzyszenia przedsiębiorców, instytuty badawcze zajmujące się oceanografią i rybołówstwem, uczelnie, ośrodki technologiczne oraz lokalne i regionalne instytucje brały udział w procesie innowacji, aby w ramach projektów zapewnić realizację wszechstronnych działań, zwiększenie ich szans na finansowanie oraz uzyskanie dostatecznego wsparcia, by spełnić warunki określone w ramach Europejskiego Funduszu Rybackiego;

9.  apeluje do Komisji o informowanie Parlamentu Europejskiego o planach działania dotyczących rozwoju, konkurencyjności i zrównoważonego charakteru łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego, opracowywanych przez państwa członkowskie w ramach EFMR;

10.  wzywa Komisję do wdrożenia koniecznych środków mających na celu wspieranie różnych grup kobiet w sektorze morskim w celu zachęcenia ich do udziału i zapewnienia ich reprezentacji we wszystkich dziedzinach, zarówno w zakresie podejmowania decyzji, jak i działalności połowowej;

11.  wzywa Komisję do wprowadzenia konkretnych środków na rzecz uznania i poprawy warunków pracy kobiet pracujących jako wytwórcy sieci, zaopatrzeniowcy, osoby zajmujące się rozładunkiem i pakowaniem;

12.  apeluje do Komisji, aby w ścisłej koordynacji z państwami członkowskimi wzmocniła rolę Europejskiej Sieci Obszarów Rybackich (FARNET), która zapewnia znaczące wsparcie lokalnym grupom działania w sektorze rybołówstwa (grupom FLAG);

13.  apeluje do Komisji, aby poprzez zwiększenie zasobów finansowych promowała i wspierała tworzenie oraz prace lokalnych grup działania w sektorze rybołówstwa (grup FLAG), ponieważ grupy te udzielają stałego wsparcia i porad bezpośrednio sektorowi rybołówstwa, a tym samym propagują sprzyjający włączeniu społecznemu model trwałego rozwoju na obszarach połowowych, inspirując ludzi młodych i kobiety do angażowania się w nowe projekty biznesowe oraz wnosząc wkład w innowacje, modernizację infrastruktury, inwestycje gospodarcze i dywersyfikację, a także w lokalne plany zarządzania przez same podmioty sektora rybołówstwa; wzywa Komisję do wzmocnienia roli i kompetencji właściwych władz w zakresie opracowywania nowych innowacyjnych rodzajów działalności i do prowadzenia współpracy w ścisłej koordynacji z różnymi podmiotami tego sektora;

14.  wzywa Komisję, aby wzmocnić rolę społeczności rybackich w lokalnym rozwoju i zarządzaniu lokalnymi zasobami rybnymi i działaniami połowowymi;

15.  wzywa Komisję do przeanalizowania szczególnej roli kobiet w gospodarce na obszarach przybrzeżnych oraz do odpowiedniego działania, jak ma to już miejsce w sektorze rolnictwa; domaga się uznania w kategoriach PKB wkładu kobiet pełniących funkcje pomocnicze, oraz szczególnego znaczenia ich wkładu w gospodarstwach domowych, w których ze względu na tradycyjny podział pracy według płci połowy były działalnością wyłącznie męską; apeluje o uznanie kwalifikacji zawodowych na wszystkich poziomach tradycyjnych ról kobiet w tym sektorze i do utworzenia specjalnych programów mających na celu wspieranie przedsiębiorczości kobiet w tych dziedzinach;

16.  wzywa Komisję do promowania i wspierania inwestycji w dywersyfikację sektora rybołówstwa poprzez rozwój działań uzupełniających i wielozadaniowości zawodów związanych z rybołówstwem, w tym poprzez inwestycje w statki, sprzęt ratowniczy, szkolenia, usługi środowiskowe w sektorze rybołówstwa oraz działania kulturalne i edukacyjne, ze szczególnym uwzględnieniem ochrony środowiska i promowania zrównoważonego wzrostu; podkreśla, że głównym celem musi być finansowanie działań, które są społecznie, środowiskowo i gospodarczo rentowne i zdolne do tworzenia miejsc pracy, w szczególności dla ludzi młodych i kobiet; podkreśla, że akwakultura morska jest kompatybilna i komplementarna w stosunku do rybołówstwa przybrzeżnego w regionach najbardziej oddalonych i zwraca się do Komisji o wspieranie rozwoju technik hodowli i selekcji gatunków w ciepłych wodach stref tropikalnych i subtropikalnych; wzywa Komisję do podkreślania roli odgrywanej przez kobiety w nieprzemysłowej i przybrzeżnej działalności połowowej oraz wszelkich powiązanych z nią rodzajach działalności;

17.  wzywa Komisję do stymulowania tworzenia i rozwoju turystyki połowowej, mając na celu zastosowanie zróżnicowanej strategii biznesowej, która będzie odpowiednia do potencjału tego segmentu i zdolna do zaspokojenia swoich potrzeb w bardziej efektywny sposób, poprzez dążenie do stworzenia nowej formy turystyki, w której najważniejsze kwestie będą dotyczyć między innymi jakości, elastyczności, nowatorstwa i zachowania dziedzictwa historyczno-kulturowego na obszarach rybackich, jak również środowiska i zdrowia; wzywa też Komisję do promowania i wspierania inwestycji w rybołówstwo w dziedzinie turystyki, aby stworzyć zróżnicowane możliwości w zakresie turystyki poprzez promowanie gastronomii związanej z produktami pochodzącymi połowów nieprzemysłowych, działaniami w zakresu turystyki wędkarskiej, turystyki podwodnej i nurkowej itp., wykorzystując w ten sposób w zrównoważony sposób dziedzictwo w dziedzinie rybołówstwa i rozpoznawalność określonego regionu rybackiego;

18.  podkreśla rosnące znaczenie sportów morskich, jak np. nowe sporty podwodne, nurkowe lub inne sporty morskie, takie jak surfing czy bodyboarding, we wzmacnianiu społeczności lokalnych, zwłaszcza poza sezonem;

19.  wzywa Komisję – w interesie pobudzania do tworzenia i rozwijania turystyki połowowej – do aktywnego promowania i wspierania inwestycji w dywersyfikację rybołówstwa w dziedzinie kultury i sztuki jako części tradycyjnego dziedzictwa (rękodzieło, muzyka i taniec) oraz do wspierania inwestycji w promowanie tradycji, historii i dziedzictwa w obszarze rybołówstwa w ujęciu ogólnym (narzędzia połowowe, techniki, dokumenty historyczne itp.) poprzez otwieranie muzeów i organizowanie wystaw bezpośrednio dotyczących rybołówstwa przybrzeżnego;

20.  wzywa Komisję do zbadania możliwości mieszanego wykorzystania statków przeznaczonych do działalności wydobywczej, tak by nadal zachowując swoje oryginalne przeznaczenie mogły one prowadzić także inne rodzaje działalności związane z rekreacją i turystyką, takie jak dni wiedzy o żegludze lub działania związane z przetwarzaniem, nauką lub gastronomią itp., na wzór systemu, który funkcjonuje w sektorze wiejskim i obejmuje szkoły gospodarski wiejskiej lub gospodarstwa agroturystyczne;

21.  zwraca się do Komisji i państw członkowskich reprezentowanych przez ich organy zarządzające o zadbanie, aby łodziowe rybołówstwo przybrzeżne otrzymywało sprawiedliwych warunkach fundusze z EFMR, zwłaszcza mając na uwadze nakładane na nie obowiązki administracyjne;

22.  wzywa Komisję do stworzenia środków, które będą zachęcały do mobilności między zawodami związanymi z morzem i ją wspierały;

23.  wzywa do publicznego udostępniania na określonych warunkach wyników badań naukowych i projektów finansowanych z budżetu publicznego, do zapewnienia rzeczywistego ujawniania i dostępu do istniejących danych na temat mórz i oceanów oraz do usunięcia istniejących barier administracyjnych ograniczających wzrost i rozwój innowacji;

24.  wzywa Komisję do poprawy przepisów dzięki wprowadzeniu mechanizmów czuwania nad sprawiedliwym przydziałem kwot wspólnych gatunków łodziowemu rybołówstwu przybrzeżnemu;

25.  podkreśla, że głównym produktem rybołówstwa jest sama ryba oraz że należy wzmocnić różne sposoby wykorzystania ryb, w tym produkcję konserw i wykorzystanie produktów ubocznych z ryb; wzywa Komisję do aktywnego promowania i wspierania inwestycji w dywersyfikację rybołówstwa w zakresie wprowadzania do obrotu i przetwarzania lokalnych produktów rybnych oraz do promowania tych produktów poprzez tworzenie lokalnych, wyróżniających się oznaczeń lub znaków towarowych dla świeżych produktów oraz poprzez wspieranie tworzenia lokalnych projektów biznesowych służących realizacji tych działań; podkreśla, że promowaniem innowacji w ten sposób musi obejmować w szczególności opracowanie oznakowań i etykiet gwarantujących jakość lokalnych produktów rybołówstwa;

26.  apeluje o większą elastyczność dla statków poniżej 12 m, jeśli chodzi o dziennik pokładowy, zwłaszcza w odniesieniu do wymogu wysyłania dokumentów w przeciągu 48 godzin, co stanowi uciążliwy obowiązek administracyjny; proponuje w związku z tym, aby przyznać odstępstwa od tego obowiązku statkom, które sprzedają całość połowu w ośrodku aukcyjnym, co pozwoliłoby zdobywać konieczne informacje bez nakładania zbytecznego obciążenia administracyjnego;

27.  zachęca do utworzenia chronionych obszarów morskich, aby wspierać zrównoważone zasoby rybne i ułatwić kontrolę nad nielegalnymi, nieraportowanymi, nieuregulowanymi połowami (połowy NNN), a także walkę z nimi; podkreśla, że UE powinna udzielać stosownych wskazówek państwom członkowskim, a także koordynować i wspierać ich działania w tym zakresie;

28.  apeluje o zdecydowane poparcie dla pracy kobiet, ponieważ odgrywają one zasadniczą rolę w połowach nieprzemysłowych; podkreśla w szczególności kluczowe zadania wykonywane przez kobiety w łańcuchu przetwarzania oraz ich zasadniczą rolę w poławianiu skorupiaków;

29.  zauważa, że rybołówstwo przybrzeżne w regionach najbardziej oddalonych z powodu znacznych dodatkowych kosztów korzysta z systemu rekompensat uznanego w ramach EFMR; wzywa Komisję do uzupełnienia tego systemu specjalnymi mechanizmem przeznaczonym dla regionów najbardziej oddalonych, na wzór systemu POSEI w sektorze rolnym;

30.  wzywa Komisję, aby wspierała wprowadzanie świeżych produktów uzyskanych w wyniku połowów nieprzemysłowych, połowów skorupiaków oraz ekstensywnej zrównoważonej akwakultury na małą skalę do publicznych placówek żywieniowych (instytucji edukacyjnych, szpitali, stołówek itp.);

31.  kładzie nacisk na specyfikę regionów najbardziej oddalonych, wynikającą z ich oddalenia i wyspiarskiego charakteru; przypomina, że specyfika ta powoduje dodatkowe koszty dla rybołówstwa przybrzeżnego w tych regionach, które należy całkowicie pokrywać z EFMR;

32.  podkreśla, że flota statków rybołówstwa przybrzeżnego w regionach najbardziej oddalonych jest często przestarzała, co powoduje trudności z bezpieczeństwem na pokładzie; zwraca się do Komisji o zaproponowanie przeglądu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie EFMR, aby zezwalało ono na udzielanie pomocy przeznaczonej na odnowienie floty statków łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego w regionach najbardziej oddalonych pod warunkiem niezwiększania tonażu;

33.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do udostępniania danych na temat mórz i oceanów w celu promowania przejrzystości, innowacji i rozwoju, a także do zagwarantowania wszystkim zainteresowanym stronom dostępu do informacji naukowych opracowanych dzięki wsparciu z publicznego współfinansowania;

34.  podkreśla wciąż w dużej części niezbadany potencjał oceanów oraz stref brzegowych i przybrzeżnych w zakresie rozwoju, zatrudnienia, niezależności energetycznej, innowacyjności i zrównoważonego rozwoju; uważa, że uznanie tego potencjału i roli tych dziedzin przez UE zwiększyłoby atrakcyjność regionów przybrzeżnych, wyspiarskich i najbardziej oddalonych i pobudziłoby ich rozwój;

35.  wyraża zaniepokojenie stosowaniem programu „Horyzont 2020” w odniesieniu do niebieskiej gospodarki, ponieważ jest to główny program badań naukowych i rozwoju innowacji na szczeblu europejskim; popiera utworzenie wspólnoty wiedzy i innowacji w dziedzinie niebieskiej gospodarki w ramach programu „Horyzont 2020”, co przyczyni się do wzmocnienia działań w regionach przybrzeżnych dzięki ponadnarodowym partnerstwom publiczno-prywatnym;

36.  popiera wykorzystanie środków przeznaczonych na innowację i niebieski wzrost na finansowanie badań podstawowych, działalności badawczo-rozwojowej, szkoleń, zakładania przedsiębiorstw, ochrony środowiska i wprowadzania na rynek nowych innowacyjnych produktów i procesów;

37.  wzywa Komisję do udzielania wsparcia jako części inicjatyw bezpośredniego zarządzania finansowaniem projektów, które koncentrują się na rybołówstwie przybrzeżnym i rozwoju regionów przybrzeżnych;

38.  podkreśla znaczenie instrumentów ochrony środowiska, takich jak oceny oddziaływania na środowisko dla poszczególnych projektów oraz strategiczne oceny oddziaływania na środowisko dla strategii, planów i programów, które przyczyniają się do zrównoważonego rybołówstwa;

39.  podkreśla znaczenie zintegrowanej polityki morskiej dla przyszłości regionów uzależnionych od rybołówstwa i rozumie, że konieczne jest wzrastające zaangażowanie w strategię niebieskiego wzrostu; celem jest zapewnienie długoterminowego wsparcia dla zrównoważonego wzrostu w całym sektorze morskim, przy uznaniu znaczenia mórz i oceanów jako zaplecza generującego zatrudnienie, w szczególności w regionach przybrzeżnych;

40.  podkreśla, że regiony przybrzeżne i wyspiarskie, a także najbardziej oddalone, są głównymi podmiotami rozwoju innowacji oraz że muszą być one zaangażowane w każdy etap rozwoju niebieskiej gospodarki;

41.  podkreśla znaczenie EFMR, który szczególnie skupia się na dywersyfikacji i innowacjach w sektorze rybołówstwa w celu wspierania jego wymiaru społeczno-gospodarczego oraz rybołówstwa ekologicznego, innowacyjnego, konkurencyjnego, skutecznego i opartego na wiedzy; opowiada się za koniecznością wzmocnienia finansowania osi 4 Europejskiego Funduszu Rybackiego w celu wspierania członków społeczności rybackich i poprawy ich poziomu życia dzięki rozwijaniu nowych rodzajów działalności; zwraca się do Komisji o jak najszybsze zatwierdzenie regionalnych odmian EFMR;

42.  podkreśla, jak ważne jest wzmocnienie związków między społecznościami lokalnymi a uniwersytetami i ośrodkami technologicznymi, które znacznie się przyczynią do tworzenia nowych inkubatorów przedsiębiorczości umożliwiających opracowywanie nowych koncepcji biznesowych w sektorze morskim;

43.  wzywa Komisję do aktywnego promowania projektów oferujących wsparcie w celu wzmocnienia innowacji i rozwoju technologicznego, których celem jest rozwój lub wprowadzenie nowych produktów, sprzętu, technik oraz nowych lub ulepszonych systemów na potrzeby zarządzania i organizacji; zwraca się do Komisji o promowanie i wspieranie wymiany informacji i dzielenia się dobrymi praktykami między różnymi obszarami połowowymi, a także o stymulowanie rozwoju innowacyjnych i zrównoważonych metod połowu; uważa, że w związku z tym w zawodowych szkołach żeglugi i rybołówstwa należy wprowadzić moduły szkolenia przedsiębiorców i dywersyfikacji;

44.  wzywa Komisję, aby wspierała tworzenie nowych innowacyjnych przedsiębiorstw w regionach uzależnionych od rybołówstwa, zachęcając do przedsiębiorczości i zakładania przedsiębiorstw typu start-up mających duże możliwości sukcesu w sektorze morskim, co przyczyni się do zróżnicowania działalności w ramach tradycyjnego rybołówstwa przybrzeżnego, tworzenia miejsc pracy i przyciągania ludności lub zatrzymywania jej;

45.  wzywa Komisję do skorzystania z selektywnego podejścia przy opracowywaniu wniosków ustawodawczych dotyczących stosowania narzędzi i technik połowowych, tak aby uwzględnić rzeczywisty wpływ tych narzędzi i technik połowowych na nieprzemysłowe zasoby rybne na wszystkich odpowiednich obszarach; zwraca się do Komisji o zadbanie o to, aby wszelkie inicjatywy ustawodawcze były poddawane uprzednim szczegółowym ocenom oddziaływania przy uwzględnieniu szczególnych okoliczności mających zastosowanie na każdym obszarze połowowym; uważa, że nieselektywne podejście do stosowania narzędzi i technik połowowych ma głęboki wpływ na możliwości przetrwania już zmarginalizowanych społeczności nadbrzeżnych i wyspiarskich, ponieważ powoduje intensywniejsze wyludnienie oraz utrudnia rozwój i innowacje; uważa, że należy dyskryminować pozytywnie tradycyjne łodziowe rybołówstwo przybrzeżne; uważa, że takie podejście, podobnie jak w przypadku wniosku w sprawie zakazu stosowania sieci dryfujących, sugeruje, że Komisja wciąż dostosowuje się do zdecentralizowanej reformy WPRyb, którą współustawodawcy postanowili przyjąć; przypomina Komisji o obowiązku działania z zachowaniem ram regionalizacji określonych w nowym rozporządzeniu w sprawie WPRyb;

46.  zauważa, że przybrzeżne ekosystemy morskie są wrażliwe i zachęca państwa członkowskie oraz Komisję, by zgodnie z zasadą ostrożności dokonały oceny wpływu na środowisko wszelkich rodzajów działalności, takich jak transport morski, transport odpadów, zanieczyszczenie warstwy wodonośnej, odwierty lub budowa nowych obiektów turystycznych wzdłuż wybrzeża, które mogłyby wpłynąć na trwałość zasobów rybnych;

47.  zaleca Komisji, by nadała najwyższą wagę społeczno-gospodarczej roli tradycyjnego łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego w UE, przyjęciu alternatywnych metod definiowania segmentów floty oraz znaczeniu, jakie ma zróżnicowanie działalności w regionach przybrzeżnych silnie uzależnionych od rybołówstwa; zauważa ogromne znaczenie, jakie ma gromadzenie informacji naukowych ułatwiających zarządzanie tradycyjnym łodziowym rybołówstwem przybrzeżnym, tak aby było ono zrównoważone z punktu widzenia biologicznego, społecznego, gospodarczego i środowiskowego;

48.  apeluje do Komisji o przyspieszenie procesu transponowania do odpowiedniego instrumentu prawnego UE porozumienia z partnerami społecznymi w sprawie wdrożenia Konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej pracy w sektorze rybołówstwa z 2007 roku;

49.  wzywa Komisję, zgodnie ze specjalistyczną klasyfikacją narzędzi połowowych zawartą w rozporządzeniu w sprawie Morza Śródziemnego, do uwzględnienia różnic między włokami a niewodami, aby opracować najlepsze przepisy służące zapewnieniu bardziej zrównoważonego wykorzystania każdego z tych rodzajów narzędzi z uwzględnieniem najnowszych zaleceń naukowych;

50.  wzywa Komisję do zapewnienia, by przeprowadzony został przegląd oceny statusu stad ryb w odniesieniu do rybołówstwa przybrzeżnego oraz podkreśla potrzebę analizy wpływu tradycyjnego łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego na stada ryb, nie zapominając o bardziej istotnych technikach takich jak połowy tuńczyka, ponieważ gatunki poławiane w ramach rybołówstwa przybrzeżnego mają wyjątkowe znaczenie społeczno-gospodarcze, chociaż stanowią niewielki odsetek połowów przemysłowych, ale jednak są bardzo ważne dla przetrwania tych rybaków, dla których są podstawą codziennych zarobków;

51.  wyraża zaniepokojenie zanikiem tradycyjnych technik i umiejętności połowowych ze względu na niekorzystne przepisy prawa, które mają wpływ na społeczności nadbrzeżne;

52.  wzywa Komisję do zmiany przepisów określające wymogi techniczne dotyczące sieci rybackich, takie jak minimalny rozmiar oczek, wysokość sieci, odległość od brzegu i dozwolona głębokość umieszczania sieci, aby zapewnić bardziej zrównoważoną eksploatację zasobów rybnych i ochronę różnorodności biologicznej;

53.  wzywa Komisję do zmiany przepisów obowiązującego rozporządzenia, które określają wymaganą odległość od brzegu i dozwoloną głębokość stosowania narzędzi połowowych, aby uwzględnić geograficzną specyfikę obszarów przybrzeżnych państw członkowskich;

54.  podkreśla potrzebę zmiany rozporządzenia w sprawie środków zarządzania zrównoważoną eksploatacją Morza Śródziemnego, zwanego także rozporządzeniem w sprawie Morza Śródziemnego, które zostało przyjęte w 2006 r. i które określa zasady dotyczące technicznych cech narzędzi połowowych oraz ich zastosowania; uważa, że to rozporządzenie musi zostać dostosowane do nowej WPRyb, mając jednocześnie na uwadze, że region ten jest zarządzany wspólnie z państwami spoza UE, w szczególności cel, jakim jest maksymalny podtrzymywalny połów;

55.  podkreśla potrzebę skutecznej koordynacji działań między państwami członkowskimi, aby zapewnić rybakom dostęp do aktualnych i szczegółowych informacji o obowiązujących przepisach prawa i wszelkich wprowadzanych do nich zmianach;

56.  wzywa Komisję do promowania w ramach polityki spójności projektów wnoszących wkład w ochronę obszarów przybrzeżnych i wyspiarskich jako obszarów dziedzictwa tradycyjnego, kulturowego i historycznego;

57.  apeluje do Komisji Europejskiej i państw członkowskich o wykorzystanie funduszy europejskich do finansowego wsparcia certyfikacji potwierdzającej zrównoważony charakter połowów metodą almadraba, aby promować uznanie i wkład tej metody połowowej;

58.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji.

(1) Dz.U. C 419 z 16.12.2015, s. 167.
(2) Teksty przyjęte, P7_TA(2013)0438.
(3) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0291.
(4) Dz.U. C 75 z 26.2.2016, s. 24.


Zewnętrzny wymiar WPRyb, w tym umowy w sprawie połowów
PDF 380kWORD 136k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 kwietnia 2016 r. w sprawie wspólnych reguł stosowania zewnętrznego wymiaru wspólnej polityki rybołówstwa, w tym umów w sprawie połowów (2015/2091(INI))
P8_TA(2016)0110A8-0052/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1380/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. w sprawie wspólnej polityki rybołówstwa, zmieniające rozporządzenia Rady (WE) nr 1954/2003 i (WE) nr 1224/2009 oraz uchylające rozporządzenia Rady (WE) nr 2371/2002 i (WE) nr 639/2004 oraz decyzję Rady 2004/585/WE(1),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenia Rady (WE) nr 2328/2003, (WE) nr 861/2006, (WE) nr 1198/2006 i (WE) nr 791/2007 oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1255/2011(2),

–  uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–  uwzględniając Konwencję Narodów Zjednoczonych o prawie morza z dnia 10 grudnia 1982 r.,

–  uwzględniając Porozumienie w sprawie wykonania postanowień Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza z dnia 10 grudnia 1982 r., odnoszących się do ochrony międzystrefowych zasobów rybnych i zasobów rybnych masowo migrujących i zarządzania nimi, zawarte w 1995 r.,

–  uwzględniając Kodeks odpowiedzialnego rybołówstwa Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa, przyjęty w październiku 1995 r. oraz powiązane instrumenty i wytyczne,

–  uwzględniając pojęcie wrażliwego ekosystemu morskiego, które pojawiło się w trakcie debat Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych (ZO ONZ) i które zyskało na znaczeniu w związku z przyjęciem w 2006 r. rezolucji ZO ONZ nr 61/105, oraz uwzględniając fakt, że wrażliwe ekosystemy morskie to obszary, które mogą być narażone na wpływ działalności połowowej,

–  uwzględniając opublikowane w 2009 r. naukowe kryteria i wytyczne dla Azorów służące identyfikacji obszarów morskich istotnych pod względem ekologicznym lub biologicznym oraz wyznaczeniu reprezentatywnych sieci morskich obszarów chronionych na otwartych wodach oceanicznych i w siedliskach głębinowych w ramach Konwencji o różnorodności biologicznej,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 22 listopada 2012 r. w sprawie zewnętrznego wymiaru wspólnej polityki rybołówstwa(3),

–  uwzględniając wnioski z konferencji Komitetu Doradczego ds. Połowów Dalekomorskich, która odbyła się w dniach 16 i 17 września 2015 r.,

–  uwzględniając sprawozdanie specjalne Trybunału Obrachunkowego nr 11/2015 z dnia 20 października 2015 r. zatytułowane „Czy Komisja dobrze zarządza umowami o partnerstwie w sprawie połowów?”,

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Rybołówstwa oraz opinię Komisji Rozwoju (A8-0052/2016),

A.  mając na uwadze, że według raportu Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) z 2014 r. pt. „Stan rybołówstwa i akwakultury na świecie” liczba nadmiernie eksploatowanych stad ciągle wzrastała do 2008 r., choć nieco spadła w 2011 r.;

B.  mając na uwadze, że UE jest jedną z największych potęg w dziedzinie rybołówstwa, od lat stale obecną, i prowadzi działalność na dużą skalę na wszystkich oceanach świata dzięki połączeniu działalności swojej floty, inwestycjom obywateli UE, dwustronnym umowom w sprawie połowów oraz dzięki udziałowi we wszystkich istotnych regionalnych organizacjach ds. rybołówstwa (RFMO), propagując przy tym stosowanie dobrych praktyk i poszanowanie praw człowieka;

C.  mając na uwadze, że zrównoważone gospodarowanie światowymi zasobami rybnymi będzie bezwzględnie wymagać podejścia multilateralnego i współpracy międzynarodowej, w tym dwustronnej, oraz że Unia ma do odegrania istotną rolę w zarządzaniu morzami i oceanami w skali światowej, w związku z czym wymiar zewnętrzny WPRyb musi opierać się na ambitnej koncepcji spójnej z wymiarem wewnętrznym WPRyb, tak jak to przewiduje rozporządzenie podstawowe w tej sprawie;

D.  mając na uwadze, że FAO opublikowała niedawno dobrowolne wytyczne na rzecz ochrony zrównoważonego łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego, w których określono cele dotyczące tego rodzaju rybołówstwa, zwłaszcza w krajach rozwijających się;

E.  mając na uwadze, że UE jest jednym z najważniejszych rynków produktów rybołówstwa (w tym biorąc pod uwagę zarówno ryby odławiane przez floty UE, jak i produkty przywożone do UE) oraz największym importerem takich produktów, gdzie konsumuje się 11% światowej produkcji ryb pod względem ilości, zaś przywóz do UE obejmuje 24% produktów rybołówstwa pod względem wartości, chociaż połowy unijne stanowią zaledwie 8% światowych połowów; mając na uwadze, że UE ma wielki sektor przetwórstwa o ważnym wymiarze społecznym, który należy chronić;

F.  mając na uwadze, że zewnętrzny wymiar nowej WPRyb obejmuje umowy międzynarodowe i połowy na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową, że Konwencja o różnorodności biologicznej i FAO opowiadają się za zidentyfikowaniem odpowiednio obszarów morskich istotnych pod względem ekologicznym lub biologicznym oraz wrażliwych ekosystemów morskich oraz że morskie obszary chronione to kluczowe narzędzia z punktu widzenia zarządzania w oparciu o ekosystem, co potwierdzają regionalne organizacje ds. zarządzania rybołówstwem;

G.  mając na uwadze, że kwoty określone w regionalnych organizacjach ds. rybołówstwa oparto przede wszystkim na połowach historycznych, co spowodowało preferencyjny dostęp krajów rozwiniętych do światowych stad ryb; mając na uwadze, że obecnie należy zastosować kryteria przydziału określone przez RFMO, by wziąć pod uwagę połowy rozwijających się państw nadbrzeżnych, które od pokoleń są uzależnione od zasobów wód sąsiednich, oraz że UE musi nadal uszanować ten fakt;

H.  mając na uwadze, że należy koniecznie dokonać rozróżnienia między północnymi umowami z Norwegią, Islandią i Wyspami Owczymi a umowami w sprawie zrównoważonych połowów (SFPA) z innymi państwami;

I.  mając na uwadze, że UE musi dążyć do tego, aby jej strategie polityczne były spójne z polityką rozwoju zgodnie z art. 208 ust. 1 TFUE, który stanowi, że przy „realizacji polityk, które mogłyby mieć wpływ na kraje rozwijające się, Unia bierze pod uwagę cele współpracy na rzecz rozwoju”;

J.  mając na uwadze, że dane dotyczące stad ryb poławianych przez UE na wodach terytorialnych państw trzecich lub przeznaczonych na rynek unijny są niekiedy niewystarczające, jeśli chodzi o stan tych stad oraz całkowitą liczbę ryb odłowionych przez floty lokalne i floty państw trzecich, co utrudnia ocenę poziomu nadwyżki w wielu umowach mieszanych, wymaganą na mocy konwencji ONZ o prawie morza (UNCLOS); mając na uwadze, że należałoby zwiększyć liczbę i przejrzystość takich danych;

K.  mając na uwadze, że UE powinna dołożyć wszelkich starań, aby porozumienia w sprawie zrównoważonego zarządzania rybołówstwem zawarte z państwami trzecimi przynosiły wzajemne korzyści UE i tym państwom trzecim, w tym lokalnej ludności i sektorom rybołówstwa;

L.  mając na uwadze, że problem piractwa wywołuje negatywny skutki również w regionach, w których prowadzona jest działalność rybacka regulowana dwustronnymi i wielostronnymi umowami w sprawie połowów;

1.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w rozporządzeniu podstawowym w sprawie wspólnej polityki rybołówstwa (WPRyb) po raz pierwszy zawarto rozdział dotyczący wymiaru zewnętrznego, który obejmuje między innymi minimalne warunki, na jakich zawierane są umowy dwustronne, obowiązek wspierania współpracy między regionalnymi organizacjami ds. zarządzania rybołówstwem oraz spójność podejmowanych przez nich działań, wyraźne odniesienie do stosowania takich samych norm na wodach i poza wodami UE oraz stwierdzenie, że działania muszą opierać się na najlepszych dostępnych opiniach naukowych;

2.  podkreśla znaczenie zapewnienia spójności między polityką rybołówstwa, polityką ochrony środowiska, polityką handlową i współpracą na rzecz rozwoju;

3.  uznaje znaczenie zachowania i zwiększenia spójności i kompatybilności obowiązujących ram prawnych;

4.  apeluje o większą współpracę między odnośnymi organami Komisji właściwymi dla rybołówstwa, tj. DG MARE, DG DEVCO i DG TRADE;

5.  podkreśla, że propagowanie przez UE i jej partnerów, z którymi UE ma umowy dwustronne i umowy innego rodzaju, rybołówstwa zrównoważonego pod względem środowiskowym, gospodarczym i społecznym opartego na przejrzystości i uczestnictwie podmiotów pozarządowych, zwłaszcza osób utrzymujących się z rybołówstwa, ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia przyszłości społecznościom nadbrzeżnym, środowisku morskiemu, dla rozwoju lokalnego przemysłu, tworzenia miejsc pracy w rybołówstwie, przetwórstwie i handlu oraz udziału rybołówstwa w utrzymywaniu bezpieczeństwa żywnościowego;

6.  podkreśla znaczenie wspierania ochrony ekosystemów i zachowania stad powyżej poziomów pozwalających uzyskać maksymalny podtrzymywalny połów, gdyż bardziej obfite zasoby rybne są istotnym warunkiem umożliwiającym rozwijanie się społeczności nadbrzeżnych zajmujących się rybołówstwem w państwach trzecich, zgodnie z dobrowolnymi wytycznymi FAO na rzecz zapewnienia zrównoważonego łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego;

7.  podkreśla konieczność wspierania rozwoju społeczności lokalnych, których źródła utrzymania uzależnione są głównie od rybołówstwa i działalności związanej z sektorem rybołówstwa; podkreśla konieczność wspierania środków mających na celu promowanie transferu technologii, fachowej wiedzy, zarządzenia zdolnością połowową, partnerstw opartych na porozumieniu zainteresowanych stron oraz innych inwestycji przynoszących korzyści sektorowi rybołówstwa;

8.  przypomina, że normy środowiskowe, które muszą być także stosowane w unijnej zewnętrznej polityce rybołówstwa, obejmują – w odniesieniu do zarządzania rybołówstwem – wdrożenie podejścia opartego na ekosystemie wraz z podejściem ostrożnościowym, aby w miarę możliwości do 2015 r., a najpóźniej do 2020 r., odbudować i zachować wszystkie wyeksploatowane stada powyżej poziomów umożliwiających uzyskanie maksymalnego podtrzymywalnego połowu;

9.  podkreśla, że wszystkie aspekty zewnętrznego wymiaru WPRyb muszą opierać się na równorzędnych i przynoszących obopólne korzyści relacjach między UE, jej państwami członkowskimi a ich partnerami na całym świecie, bez względu na to, czy są to relacje dwustronne (umowy o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów), czy wielostronne (regionalne organizacje ds. zarządzania rybołówstwem), w celu wspierania zrównoważonego rozwoju lokalnego sektora rybołówstwa; podkreśla, że taka równorzędność musi także znaleźć odzwierciedlenie w umowach handlowych UE z krajami trzecimi, stosownie do wymogu dotyczącego spójności polityki na rzecz rozwoju;

10.  wzywa Komisję do uwzględnienia w zewnętrznym wymiarze WPRyb regionów najbardziej oddalonych, w tym umów dwustronnych podpisanych z państwami trzecimi, tak by zapewnić, że skorzysta na tym lokalne rybołówstwo w najbardziej oddalonych regionach;

11.  z uznaniem odnotowuje działania, jakie Komitet Doradczy ds. Połowów Dalekomorskich podjął w celu określenia własnego stanowiska w sprawie zewnętrznego wymiaru zrewidowanej WPRyb i jego realizacji, współpracując w tym zakresie z zainteresowanymi podmiotami z państw trzecich;

12.  nalega, aby w swoich działaniach zewnętrznych związanych z rybołówstwem (poławianiu, przetwórstwie i obrocie) UE bezwzględnie upowszechniała swoje najwyższe standardy środowiskowe i społeczne, a także wdrażała rygorystyczne i skuteczne środki kontroli i nadzoru, zapewniając przy tym przejrzystość wszystkich swoich działań, aby zapewnić równe warunki konkurencji na rynku Unii Europejskiej;

13.  uznaje znaczenie zewnętrznego wymiaru WPRyb w tworzeniu miejsc pracy (w UE i poza nią) oraz w dostawach ryb na rynki UE (i w niektórych okolicznościach na rynki lokalne) oraz jako narzędzie, dzięki któremu UE może zapewnić pomoc naukową, techniczną i finansową dla państw trzecich, w szczególności poprzez wspieranie usprawnień w badaniach naukowych, systemach kontroli i nadzoru oraz rozwoju infrastruktury portowej;

14.  z zadowoleniem przyjmuje znaczną poprawę sposobu, w jaki UE zarządza zewnętrznym wymiarem WPRyb w ostatnich latach, zarówno w odniesieniu do umów o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów oraz ich wykonania, w związku z czym na ogół floty UE są jednymi z najbardziej postępowych dalekomorskich flot rybackich w spełnianiu wysokich norm społecznych i środowiskowych; uważa, że UE powinna promować takie normy środowiskowe i społeczne w kontekście międzynarodowym za pośrednictwem RFMO oraz swojej sieci umów o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów;

15.  uznaje, że gdy flota UE przestaje działać na łowiskach, jej uprawnienia do połowów mogą zostać przydzielone innym flotom, których standardy ochrony, zarządzania i zrównoważenia są dużo niższe niż te, które zaleca i których broni UE;

16.  jest zdania, że udzielanie wsparcia sektorowego w sektorze rybołówstwa w partnerskich krajach SFPA ma rozstrzygające znaczenie dla zaspokajania ich rosnących potrzeb w zakresie zarządzania rybołówstwem, zdolności do badań naukowych, budowy i utrzymania infrastruktury oraz szkolenia inspektorów rybołówstwa i członków załóg, zwiększenia dostaw ryb i ich dostępności na potrzeby bezpieczeństwa żywnościowego ludności krajów partnerskich SFPA poprzez wspieranie pracy kobiet w sektorze rybołówstwa;

17.  dlatego nalega, by lepiej powiązać wsparcie sektorowe udzielane w ramach umowy w sprawie połowów z instrumentami dostępnymi w dziedzinie współpracy na rzecz rozwoju, w szczególności Europejskiego Funduszu Rozwoju (EFR), oraz by zachować pełną przejrzystość w finansowaniu projektów z dziedziny rybołówstwa i korzystaniu ze wsparcia sektorowego, tak by zapewnić należyte wykorzystanie funduszy unijnych;

18.  ponownie podkreśla potrzebę posiadania lepszych informacji naukowych na temat stanu zasobów i danych na temat połowów/nakładów połowowych poza wodami UE, w szczególności na wodach określonych rozwijających się państw nadbrzeżnych, z wykorzystaniem w tym celu środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz Europejskiego Funduszu Rozwoju;

19.  zauważa, że zgodnie z najnowszym sprawozdaniem Trybunału Obrachunkowego dotyczącym umów o partnerstwie w sprawie połowów (FPA) jednym z głównych celów takich umów są połowy wyłącznie nadwyżek zasobów rybnych, co okazało się niezwykle trudne do wykonania w praktyce „z uwagi na brak wiarygodnych informacji na temat stanu stad i działalności połowowej krajowych flot rybackich lub innych flot zagranicznych, którym kraje partnerskie udzieliły dostępu do łowisk”; w związku z tym podkreśla znaczenie wiarygodnych danych naukowych i niezależnych ocen ex post skuteczności umów o partnerstwie w sprawie połowów;

20.  domaga się, by UE promowała w ramach umów o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów oraz współpracy z regionalnymi organizacjami ds. zarządzania rybołówstwem ujednolicanie warunków dostępu do wód Afryki dla wszystkich zagranicznych flot w celu prowadzenia połowów tuńczyka, małych ryb pelagicznych i gatunków dennych, aby stworzyć sprzyjające warunki dla rybaków pracujących w sposób zrównoważony i odpowiedzialny;

21.  apeluje o zwiększenie liczby programów niezależnej obserwacji, które przyczyniają się do monitorowania rybołówstwa oraz gromadzenia danych naukowych;

22.  jest przekonany, że zarządzanie rybołówstwem na poziomie regionalnym, w tym programy obserwacyjne, a także systemy inspekcji (w portach i na morzu) i kontroli na szczeblu regionalnym, to jedyny sposób na doprowadzenie do zrównoważonej i równomiernej eksploatacji masowo migrujących stad ryb oraz międzystrefowych i wspólnych zasobów rybnych, zgodnie z wymogami UNCLOS i porozumienia ONZ w sprawie zasobów rybnych;

23.  zauważa, że istnieją ramy prawne zarządzania masowo migrującymi stadami ryb oraz licznymi innymi zasobami na poziomie regionalnym, które są wyznaczane przez regionalne organizacje ds. rybołówstwa zajmujące się między innymi zasobami tuńczyka, lecz niektóre łowiska znajdują się poza zasięgiem sieci regionalnych organizacji ds. rybołówstwa, i apeluje do Komisji, aby ta podjęła działania, które zapewnią jak najszybsze objęcie wszystkich stosownych łowisk zarządem regionalnych organizacji ds. rybołówstwa;

24.  wzywa Komisję do przydzielenia regionalnym organizacjom ds. rybołówstwa (RFMO) większych funduszy, ponieważ mają one do odegrania kluczową rolę w zwalczaniu nielegalnych, nieraportowanych i nieuregulowanych połowów (połowów NNN);

25.  wyraża zaniepokojenie faktem, że niektóre pozostałe łowiska, szczególnie te obejmujące wspólne stada, które nie występują na morzach pełnych, nie zostały dotychczas objęte skuteczną działalnością na rzecz współpracy i zarządzania na poziomie regionalnym; uważa, że jest to istotny problem, zwłaszcza w odniesieniu do gatunków małych ryb pelagicznych Afryki Zachodniej, z uwagi na ich strategiczne znaczenie dla bezpieczeństwa żywnościowego, co odnotowano w opinii doradczej Międzynarodowego Trybunału Prawa Morza(4);

26.  wzywa UE, by wykorzystywała swoje wpływy do zapewnienia, że wszystkie połowy o wymiarze regionalnym będą zarządzane przez RFMO; w szczególności wzywa UE do wywierania większego nacisku na Komitet ds. Rybołówstwa na Środkowym i Wschodnim Atlantyku (CECAF), aby stał się pełnoprawną RFMO posiadającą uprawnienia decyzyjne, a nie regionalnym gremium doradczym FAO w zakresie połowów regionalnych;

27.  jest przekonany, że ponieważ flota UE ma dostęp do innych sektorów gospodarki rybnej (np. gatunki denne), UE powinna promować działania dotyczące wszystkich sektorów, aby zagwarantować harmonię między flotą przemysłową a flotą tradycyjnego łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego, co może wymagać stworzenia systemu strefowego umożliwiającego ochronę lokalnego sektora tradycyjnego łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego;

28.  apeluje o większą ilość badań oraz ochronę gatunków i siedlisk głębinowych, w szczególności tych szczególnie wrażliwych bądź istotnych dla długofalowego, zrównoważonego rozwoju ekosystemu;

29.  zachęca Komisję, by ta promowała wyważony przydział uprawnień do połowów w regionalnych organizacjach ds. zarządzania rybołówstwem, uwzględniający wpływ na środowisko i skutki społeczne, potrzeby w zakresie bezpieczeństwa żywnościowego, jak i ambicje krajów rozwijających się, aby rozwijać własne sektory gospodarki rybnej; zauważa, że jakikolwiek ponowny przydział uprawnień powinien obejmować wszystkie floty, zarówno te zajmujące się połowami dalekomorskimi, jak i floty krajowe, oraz opierać się na odpowiednich kryteriach przydziału opracowanych przez odpowiednie RFMO;

30.  z zadowoleniem przyjmuje ujęcie w rozporządzeniu podstawowym wymogu, aby każda flota innego państwa prowadząca działalność w państwie, z którym UE zawała umowę o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów, podlegała podobnym warunkom dostępu sprzyjającym prowadzeniu zrównoważonych połowów, ponieważ jest to istotny środek gwarantujący, że inne floty dalekomorskie działają według tych samych standardów co floty UE, zamiast je podważać; zachęca Komisję do aktywnego egzekwowania tego wymogu;

31.  wzywa UE do wykorzystania swojej sieci umów o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów i negocjacji w regionalnych organizacjach ds. rybołówstwa do zapewnienia, że nasze kraje partnerskie ograniczą dostęp wszystkich dalekomorskich flot do nadwyżek zasobów, jak wymaga tego UNCLOS i WPRyb i jak czyni to UE, oraz do zapewnienia preferencyjnego dostępu flotom stosującym najbardziej przyjazną dla środowiska i społecznie zrównoważoną praktykę w odniesieniu do danego regionu i zasobów;

32.  wyraża zaniepokojenie ewentualną przerwą w działalności połowowej w okresie między jednym a drugim protokołem w razie przedłużenia się negocjacji nad nowym protokołem; zwraca się do Komisji o zagwarantowanie bezpieczeństwa prawnego i ekonomicznego podmiotom prowadzącym działalność połowową przez zapewnienie ciągłości połowów w okresie między jednym a drugim protokołem;

33.  uznaje znaczenie ustanowienia wspólnie z krajami rozwijającymi się szerszych ram, które będą obejmowały nie tylko rybołówstwo, lecz także poprzedzające i dalsze ogniwa łańcucha dostaw;

34.  zachęca UE, by unikała negocjacji umów o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów z krajami, które akceptują korupcję;

35.  uznaje znaczenie ustanowienia wspólnie z krajami rozwijającymi się szerszych ram, które zintegrują rybołówstwo z innymi dziedzinami związanymi z rozwojem;

36.  podkreśla znaczenie uznania licencji połowowych za pośrednictwem kanałów dyplomatycznych;

37.  uznaje znaczenie, jakie dla krajów rozwijających się ma rybołówstwo, zwłaszcza tradycyjne łodziowe rybołówstwo przybrzeżne, ze względu na jego wkład w bezpieczeństwo żywnościowe, lokalną gospodarkę i zatrudnienie zarówno w przypadku mężczyzn, jak i kobiet, z zastrzeżeniem roli przemysłowej działalności połowowej, która odbywa się w odpowiedzialnych i przejrzystych ramach, w zapewnianiu rozwoju społeczno-gospodarczego obszarów nadmorskich oraz dostawach produktów rybnych;

38.  podkreśla, że UE musi przestrzegać swoich zobowiązań w zakresie propagowania środowiskowo i społecznie zrównoważonego rybołówstwa w krajach rozwijających się za pomocą wszystkich strategii politycznych UE mających wpływ na rybołówstwo w krajach rozwijających się (pomoc, handel, rybołówstwo);

39.  podkreśla znaczenie, jakie ma włączenie kobiet do całego łańcucha wartości, od finansowania po przetwórstwo produktów rybnych i/lub obrót tymi produktami; uważa, że zwiększenie dostępu kobiet do tej działalności wzmocniłoby ich pozycję w gospodarce i społeczeństwie, co odegrałoby istotną rolę w niwelowaniu różnic w traktowaniu kobiet i mężczyzn; nalega, aby w stosunkach UE z krajami rozwijającymi się poświęcić więcej uwagi priorytetom w dziedzinie równości;

40.  podkreśla konieczność promowania lokalnego rozwoju poprzez udzielanie wsparcia sektorowego przez większe uniezależnienie rybołówstwa w krajach partnerskich, w szczególności dzięki wzmocnieniu zrównoważonej akwakultury, rozwojowi i ochronie tradycyjnego łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego, pogłębieniu wiedzy naukowej o stanie zasobów oraz wzmocnieniu inicjatyw prywatnych podejmowanych przez podmioty lokalne; zwraca się do Unii, aby za pośrednictwem umów o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów upowszechniała zasady dobrego zarządzania, w szczególności w zakresie gospodarowania wpływami budżetowymi z sektora rybołówstwa i z tytułu rekompensaty finansowej;

41.  uważa, że UE powinna zachęcać państwa trzecie, poczynając od tych, z którymi negocjuje umowy o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów, do tworzenia ram prawnych umożliwiających podejmowanie przez UE i inne zainteresowane podmioty wspólnych przedsięwzięć w sektorach połowowym, przetwórczym i handlowym; wyraża opinię, że takie ramy prawne to najlepszy sposób na zagwarantowanie, aby wspólne przedsięwzięcia były tworzone i prowadziły działalność zgodnie z wysokimi normami zrównoważoności i przejrzystości promowanymi przez zreformowaną WPRyb, tym samym zapewniając większą stabilność prawa podmiotom unijnym, które wspierają zrównoważony rozwój sektorów gospodarki rybnej w państwach trzecich;

42.  podkreśla, że przejrzystość, rozliczalność i udział zainteresowanych stron należy uznać za kluczowe elementy stosunków UE z państwami trzecimi w dziedzinie rybołówstwa;

43.  podkreśla, że do WPRyb należy włączyć europejskie inwestycje w sektorach rybołówstwa w państwach trzecich prowadzone pod przykrywką wspólnych przedsięwzięć; podkreśla, że za pośrednictwem umów o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów UE powinna propagować dialog z krajami partnerskimi w celu ustanowienia ram regulacyjnych, aby zadbać o to, by wspólne przedsięwzięcia w sektorze połowowym, przetwórczym i obrotu podejmowane wraz z partnerami z UE lub z innych państw funkcjonowały w przejrzysty sposób, nie stanowiły konkurencji dla miejscowego sektora rybołówstwa tradycyjnego oraz przyczyniały się do realizacji celów rozwojowych danego państwa;

44.  zwraca uwagę na sprawozdanie Trybunału Obrachunkowego, które podkreśla, że niewystarczające wykorzystanie przyjętych kwot tonażu w niektórych protokołach zawartych w ostatnim czasie skutkuje wysokimi kosztami; wzywa zatem Komisję, aby w miarę możliwości unikała niepotrzebnych kosztów dla budżetu UE w tej dziedzinie;

45.  uważa, że Parlament powinien odgrywać bardziej czynną rolę niż przypadająca mu w obecnej procedurze zgody, oraz wzywa do niezwłocznego i pełnego informowania go na wszystkich etapach procedury o zawieraniu umów o partnerstwie w sprawie połowów lub ich odnawianiu w celu zwiększenia przejrzystości i demokratycznej rozliczalności protokołów;

46.  uznaje znaczenie zewnętrznego wymiaru WPRyb w tworzeniu miejsc pracy w UE i w naszych krajach partnerskich, m.in. dzięki zatrudnianiu lokalnych marynarzy w kontekście umów o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów; zachęca, w miarę możliwości, by statki UE wyładowywały połowy do wstępnego przetwarzania w krajach partnerskich; apeluje o włączenie do unijnych przepisów w sprawie rybołówstwa (zwłaszcza konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy nr 188) i do SFPA instrumentów ochrony pracowników i godnych warunków pracy, aby zagwarantować te same warunki pracy, wynagrodzenia, ochrony praw pracowniczych oraz taki sam poziom szkolenia obywateli UE i innych krajów;

47.  z dużym zadowoleniem przyjmuje zapisy o przejrzystości zawarte w najnowszym protokole do umowy o partnerstwie w sprawie połowów między UE a Mauretanią, na mocy którego Mauretania zobowiązała się upubliczniać wszystkie umowy zawierane z państwami lub podmiotami prywatnymi i udostępniające zagranicznym statkom wyłączną strefę ekonomiczną Mauretanii, oraz wzywa, by takie przepisy o przejrzystości ujmowano we wszystkich SFPA;

48.  przyjmuje też z zadowoleniem fakt, że w protokole podpisanym z Mauretanią przyznano flocie europejskiej priorytetowy dostęp do zasobów ryb tego państwa występujących w nadmiarze, i zachęca Komisję do propagowania tego przykładu w negocjacjach nad protokołami z innymi państwami trzecimi ze względu na wysokie wymogi w zakresie zrównoważonych połowów, jakie musi spełnić flota unijna;

49.  wyraźnie zaleca Komisji, aby ta zadbała o ujęcie podobnych zapisów o przejrzystości w kolejnych protokołach, tym samym znacznie zwiększając przejrzystość informacji na temat całkowitych nakładów połowowych i warunków dostępu do połowów; apeluje o podanie do publicznej wiadomości informacji na temat łącznych połowów statków ze wszystkich flot dopuszczonych do połowów na wodach Mauretanii oraz odnośnych warunków dostępu;

50.  wzywa Komisję, aby na forum międzynarodowych organów, w których uczestniczy, zalecała państwom trzecim, aby te upubliczniały również informacje na temat warunków pozostałych umów zawieranych przez nie z innymi państwami lub podmiotami prywatnymi, w tym informacje dotyczące identyfikacji statków upoważnionych do połowów oraz działań i połowów prowadzonych przez te jednostki; podobnie wzywa państwa trzecie, aby zastosowały się do rezolucji RFMO propagujących przejrzystość umów w sprawie połowów;

51.  zachęca inne państwa trzecie do rozważenia zaleceń, rezolucji i decyzji regionalnych organizacji ds. zarządzania rybołówstwem promujących przejrzystość umów w sprawie połowów w ramach odpowiednich wyłącznych stref ekonomicznych;

52.  uważa, że Komisja powinna jak najszybciej poprawić przejrzystość dzięki utworzeniu bazy danych obejmującej wszystkie umowy prywatne zawierane przez właścicieli statków z UE lub w ich imieniu z lokalnymi lub regionalnymi podmiotami lub organami lub państwami trzecimi i wiążące się z uzyskaniem dostępu do łowisk państw trzecich, która będzie zawierała informacje na temat warunków dostępu do łowisk, dopuszczalnej zdolności połowowej floty, identyfikacji statków i działań podejmowanych w następstwie zawartych umów i która będzie dostępna publicznie, z wyjątkiem części zawierających szczególnie chronione informacje handlowe;

53.  zauważa, że właściciele statków podpisują prywatne porozumienia z rządami państw trzecich, które wykraczają poza zakres WPRyb; wyraża zaniepokojenie faktem, że Komisja nie jest systematycznie informowana o takich porozumieniach; wyraża obawę, że może to w pewnych okolicznościach prowadzić do powstania nieuczciwej konkurencji dla lokalnych społeczności zajmujących się rybołówstwem w krajach rozwijających się, jak również dla właścicieli statków z UE prowadzących działalność na podstawie umów dwustronnych;

54.  uważa, że statki, które prowadzą połowy na podstawie umowy o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów, lecz nie wypełniają swoich zobowiązań, takich jak przekazanie macierzystemu państwu członkowskiemu danych wymaganych od nich na podstawie upoważnienia do połowów, powinny podlegać karom przewidzianym w rozporządzeniu o kontroli rybołówstwa i rozporządzeniu ustanawiającym wspólnotowy system zapobiegania nielegalnym, nieraportowanym i nieuregulowanym połowom, w tym w razie potrzeby karze uchylenia upoważnienia do połowów;

55.  żałuje, że dotychczasowe dane szacunkowe na temat wielkości „zewnętrznej floty” opierają się na niejednolitych definicjach rodzajów statków, jakie mają być brane pod uwagę, w związku z czym dostępne dane szacunkowe nie są porównywalne, a przez to nie jest możliwe przeanalizowanie wielkości i chronologicznego rozwoju floty, co poważnie ogranicza przejrzystość; zachęca Komisję, by opracowała definicję zewnętrznej floty obejmującej wszystkie statki prowadzące działalność poza wodami UE, zwracając należytą uwagę na istotne cechy charakterystyczne umów północnych, aby możliwe było miarodajne porównywanie danych z różnych okresów;

56.  zauważa, że mimo roli odgrywanej przez Generalną Komisję Rybołówstwa Morza Śródziemnego (GFCM), różnice w uregulowaniach stosowanych do flot UE i państw trzecich prowadzących działalność w ramach tych samych połowów są przyczyną poważnych problemów dla rybaków z UE; uważa, że UE musi zintensyfikować wysiłki w basenie Morza Śródziemnego poprzez ściślejszą współpracę z organami lokalnymi, organizacjami regionalnymi, instytucjami naukowymi, ośrodkami monitorowania i klastrami rybołówstwa ;w poszczególnych krajach; uważa, że UE ma do odegrania ważną rolę w rozwiązywaniu konfliktów między statkami na Morzu Śródziemnym, i wzywa Komisję do rozważenia możliwości wsparcia i pomocy dla rybaków, którzy są często poddani konfrontacji ze statkami państw trzecich, oraz do nawiązania ściślejszej współpracy z krajami położonymi na południowym wybrzeżu Morza Śródziemnego;

57.  z zadowoleniem przyjmuje fakt niedawnego upublicznienia nazw statków pływających pod banderą UE, którym udzielono upoważnień do połowów poza wodami UE, nalegając, aby Komisja systematycznie upubliczniała takie informacje, a także informacje na temat działań i połowów prowadzonych przez te statki;

58.  zauważa, że przejrzystość jest warunkiem wstępnym konsultacji i świadomego uczestnictwa podmiotów związanych z rybołówstwem, zwłaszcza osób, które utrzymują się z rybołówstwa; jest zdania, że takie konsultacje i uczestnictwo powinny być wspierane w ramach umów o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów, w tym negocjacji umów i protokołów, a także ich wdrażania, przydziału i wykorzystania wsparcia sektorowego, działań podejmowanych w ramach regionalnych organizacji ds. zarządzania rybołówstwem oraz wdrażania projektów dotyczących współpracy na rzecz rozwoju;

59.  zauważa, że rozporządzenie podstawowe zawiera przepis, zgodnie z którym statki, które opuściły rejestr floty rybackiej UE, a następnie do niego powracają, są objęte obowiązkiem podania informacji na temat działalności prowadzonej przez nie przed powrotem do rejestru; uważa, że wymóg ten powinien zostać rozszerzony o obowiązek przekazania Komisji i podania do bazy danych rejestru floty rybackiej UE pełnej historii rejestracji statku pod poszczególnymi banderami, zanim statek ten zostanie ponownie ujęty w rejestrze;

60.  docenia wysiłki UE na rzecz zwalczania połowów NNN, które stanowią zagrożenie dla zasobów rybnych i nieuczciwą konkurencję dla legalnie działających rybaków; uznaje wkład rozporządzenia w sprawie połowów NNN w propagowanie zrównoważonego rybołówstwa na świecie; uważa, że ze względu na kluczową rolę jako światowego lidera rynku ryb UE jest w stanie zapewnić wsparcie innych państw, w tym krajów, z którymi zawarła umowy o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów, oraz podmiotów międzynarodowych w celu zapewnienia wspólnego podejścia i skutecznego światowego systemu służącego zwalczaniu połowów NNN;

61.  wspiera rozwój unikatowego międzynarodowego systemu rejestracji wszystkich statków żeglujących na wodach międzynarodowych;

62.  podkreśla, że rozporządzenie w sprawie połowów NNN należy stosować rygorystycznie, obiektywnie oraz w sposób przejrzysty, niedyskryminujący i zharmonizowany, żeby wspierać równe szanse dla flot i krajów, oraz zachęca Komisję i państwa członkowskie, by działały tak samo; ponadto uważa, że dla zapewnienia powodzenia w stosowaniu rozporządzenia nie może ono być wykorzystywane na doraźne potrzeby polityki handlowej UE lub do nieuczciwego zwiększania konkurencyjności przez unijne podmioty połowowe;

63.  wzywa Komisję do zbadania możliwości ujęcia w rozporządzeniu w sprawie połowów NNN kwestii dotyczących warunków pracy;

64.  podkreśla, że umowy o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów powinny również zapewnić pełną identyfikowalność produktów rybołówstwa morskiego;

65.  uważa, że dwustronne i wielostronne porozumienia handlowe wynegocjowane przez UE powinny upowszechniać w objętych nimi państwach trzecich uwarunkowywanie produkcji w sektorze gospodarki rybnej zrównoważeniem środowiskowym i sprawiedliwością społeczną poprzez stosowanie odpowiednich ograniczeń ilościowych i jakościowych w dostępie do rynku UE, aby nie osłabiać postępów w walce z połowami NNN osiąganych dzięki temu rozporządzeniu; uważa ponadto, że wszystkie produkty rybołówstwa i produkty pochodne wprowadzane na rynek europejski powinny spełniać te warunki oraz że należy uniemożliwić wprowadzanie na rynek europejski wszelkich produktów rybołówstwa lub produktów pochodnych niespełniających tych warunków lub wymogów z zakresu ochrony konsumenta;

66.  uważa, że warunki gospodarcze, społeczne i środowiskowe towarzyszące gromadzeniu i przetwórstwu ryb powinny być dla konsumentów jasne;

67.  sugeruje, że zapisy dwustronnych i wielostronnych porozumień handlowych powinny wyraźnie odwoływać się do rozporządzenia ustanawiającego wspólnotowy system zapobiegania nielegalnym, nieraportowanym i nieuregulowanym połowom, w tym do zawartych w nim norm; radzi Komisji, aby zaproponowała przerwanie stosunków handlowych z państwami trzecimi, o których mowa w art. 31 tego rozporządzenia;

68.  wzywa Komisję, by wprowadziła do rozporządzenia w sprawie połowów NNN system podobny do zintegrowanego skomputeryzowanego systemu weterynaryjnego (TRACES), aby móc sprawdzać i porównywać dane dotyczące świadectw połowowych i statków lub określać minimalny odsetek kontroli importowanych produktów przetworzonych;

69.  uważa za istotne, aby przedstawić szczegółowe wytyczne dla wysiłków krajów objętych procedurą żółtej lub czerwonej kartki, a także monitorować te wysiłki;

70.  z zadowoleniem przyjmuje uwzględnienie w ramach operacji „Atalanta” statków rybackich jako statków zagrożonych i wzywa do dalszego wspierania i ochrony działalności floty UE;

71.  uważa, że negocjacje w systemie ONZ w sprawie nowego systemu międzynarodowego zarządzania oceanami na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową muszą mieć na celu wypracowanie systemu, który umożliwi badanie i sprawiedliwe, zrównoważone i ostrożne korzystanie z zasobów międzynarodowych wód oceanicznych, w tym ciągłość prac nad zidentyfikowaniem obszarów morskich istotnych pod względem ekologicznym lub biologicznym w celu wdrożenia spójnej sieci chronionych obszarów morskich;

72.  przypomina, że Komisja jako strażniczka Traktatów ma obowiązek dopilnowania, by państwa członkowskie wypełniały swoje zobowiązania w zakresie należytej staranności w odniesieniu do działalności zewnętrznej swoich obywateli i flot, a także wzywa, by UE uwzględniła opinię doradczą Międzynarodowego Trybunału Prawa Morza, który określił UE jako państwo bandery w kontekście umów dwustronnych;

73.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji.

(1) Dz.U. L 354 z 28.12.2013, s. 22.
(2) Dz.U. L 149 z 20.5.2014, s. 1.
(3) Dz.U. C 419 z 16.12.2015, s. 175.
(4) Opinia doradcza Międzynarodowego Trybunału Prawa Morza z dnia 2 kwietnia 2015 r., wydana w odpowiedzi na wniosek złożony przez Subregionalną Komisję Rybołówstwa (SRFC): https://www.itlos.org/fileadmin/itlos/documents/cases/case_no.21/advisory_opinion/C21_AdvOp_02.04.pdf

Informacja prawna