Indeks 
Teksty przyjęte
Czwartek, 12 maja 2016 r. - StrasburgWersja ostateczna
Tatarzy krymscy
 Gambia
 Dżibuti
 Obowiązkowa automatyczna wymiana informacji w dziedzinie opodatkowania *
 Identyfikowalność produktów rybołówstwa i akwakultury w gastronomii i sprzedaży detalicznej
 Status gospodarki rynkowej Chin
 Działania następcze i stan obecny w związku z programem działań do roku 2030 i celami zrównoważonego rozwoju
 Obowiązek wskazywania kraju lub miejsca pochodzenia pewnych środków żywnościowych
 Porozumienie ramowe dotyczące urlopu rodzicielskiego
 Zapobieganie handlowi ludźmi i zwalczanie tego procederu

Tatarzy krymscy
PDF 252kWORD 90k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 maja 2016 r. w sprawie Tatarów krymskich (2016/2692(RSP))
P8_TA(2016)0218RC-B8-0582/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Partnerstwa Wschodniego, Ukrainy i Federacji Rosyjskiej,

–  uwzględniając sprawozdania misji oceniającej stan poszanowania praw człowieka na Krymie, przeprowadzonej przez Biuro Instytucji Demokratycznych i Praw Człowieka (ODIHR) Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE) oraz Wysokiego Komisarza ds. Mniejszości Narodowych OBWE (HCNM),

–  uwzględniając europejską konwencję praw człowieka, Międzynarodowy pakt praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych, Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych oraz Deklarację praw ludów tubylczych ONZ,

–  uwzględniając decyzje Rady Europejskiej z dnia 21 marca, 27 czerwca i 16 lipca 2014 r. o nałożeniu sankcji na Federację Rosyjską w następstwie nielegalnej aneksji Krymu,

–  uwzględniając rezolucję Zgromadzenia Ogólnego ONZ 68/262 z dnia 27 marca 2014 r. w sprawie integralności terytorialnej Ukrainy,

–  uwzględniając sprawozdanie organizacji Freedom House dotyczące wolności na świecie z 2016 r., w którym oceniono stan poszanowania swobód politycznych i obywatelskich na nielegalnie zaanektowanym terytorium Krymu, uznając ten obszar za „nie wolny”,

–  uwzględniając wyrok tak zwanego Sądu Najwyższego Krymu z dnia 26 kwietnia 2016 r., w którym uznano Medżlis Narodu Tatarów Krymskich za organizację ekstremistyczną i zakazano jej działalności na Półwyspie Krymskim,

–  uwzględniając oświadczenia rzecznika wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z dnia 14 kwietnia 2016 r. w sprawie zawieszenia działalności Medżlisu oraz z dnia 26 kwietnia 2016 r. w sprawie decyzji krymskiego „Sądu Najwyższego” o zakazie działalności Medżlisu,

–  uwzględniając oświadczenie Komisarza Praw Człowieka Rady Europy z dnia 26 kwietnia 2016 r. wzywające do uchylenia zakazu działalności nałożonego na Medżlis, a także oświadczenie sekretarza generalnego Rady Europy z dnia 26 kwietnia 2016 r. wskazujące na fakt, że zakaz działalności Medżlisu jest skierowany przeciwko całej społeczności Tatarów krymskich,

–  uwzględniając protokół z Mińska z dnia 5 września 2014 r. oraz memorandum z Mińska z dnia 19 września 2014 r. w sprawie wdrożenia 12-punktowego planu pokojowego,

–  uwzględniając art. 135 ust. 5 i art. 123 ust. 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że Federacja Rosyjska nielegalnie zaanektowała Krym i Sewastopol, w związku z czym jest państwem okupującym, które naruszyło prawo międzynarodowe, w tym Kartę ONZ, Akt końcowy z Helsinek, memorandum budapeszteńskie z 1994 r. i traktat o przyjaźni, współpracy i partnerstwie między Federacją Rosyjską a Ukrainą z 1997 r.;

B.  mając na uwadze, że Unia Europejska i społeczność międzynarodowa wielokrotnie wyrażały zaniepokojenie sytuacją w zakresie praw człowieka na okupowanych terytoriach oraz systematycznym prześladowaniem osób nieuznających nowych władz; mając na uwadze, że działania tak zwanych władz są wymierzone przeciwko autochtonicznej społeczności Tatarów krymskich, których większość przeciwstawia się zajęciu półwyspu przez Rosję oraz zbojkotowała tak zwane referendum przeprowadzone w dniu 16 marca 2014 r.; mając na uwadze, że instytucje i organizacje Tatarów krymskich są coraz częściej określane jako „ekstremistyczne”, a czołowi działacze społeczności Tatarów krymskich są zatrzymywani jako „terroryści” lub grozi im areszt; mając na uwadze, że nadużycia wobec Tatarów obejmują porwania, wymuszone zaginięcia, przemoc, stosowanie tortur i egzekucje pozasądowe, w sprawie których faktyczne władze nie prowadzą dochodzeń i nie ścigają sprawców, a także systemowe problemy prawne związane z prawami własności i rejestracją mienia;

C.  mając na uwadze, że przywódcom Tatarów krymskich – w tym Mustafie Dżemilewowi i Refatowi Czubarowowi – początkowo zakazano wjazdu na Krym, a obecnie mają oni prawo wjechać na półwysep, jednak grozi im aresztowanie, w związku z czym dzielą los wielu innych członków Medżlisu i działaczy społeczności Tatarów krymskich oraz wysiedleńców; mając na uwadze, że według informacji ukraińskiego rządu ponad 20 000 Tatarów krymskich musiało opuścić okupowany Krym i przenieść się w głąb Ukrainy;

D.  mając na uwadze, że przywódca Tatarów krymskich Mustafa Dżemilew, który w przeszłości spędził 15 lat w sowieckich więzieniach, opublikował listę 14 Tatarów krymskich będących więźniami politycznymi tak zwanych władz rosyjskich na Krymie, na której znajduje się między innymi nazwisko Ahtema Czijgoza, pierwszego wiceprzewodniczącego Medżlisu, który jest przetrzymywany w Symferopolu w oczekiwaniu na proces; wzywa do zwrócenia szczególnej uwagi na stan jego zdrowia i podkreśla, że jego proces musi być jawny i obserwowany przez Radę Europy i inne organizacje międzynarodowe;

E.  mając na uwadze, że Federacja Rosyjska ograniczyła wjazd na Krym przedstawicielom Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE), ONZ i Rady Europy, nie wspominając o organizacjach pozarządowych występujących w obronie praw człowieka oraz o niezależnych dziennikarzach; mając na uwadze, że brak dostępu do półwyspu poważnie utrudnia monitorowanie stanu poszanowania praw człowieka na Krymie i przekazywanie informacji na ten temat;

F.  mając na uwadze, że w 1944 r. wszyscy Tatarzy krymscy, rdzenna ludność Półwyspu Krymskiego, zostali przymusowo zesłani do innych regionów ówczesnego ZSRR i nie mogli wrócić na swoje ziemie do 1989 r.; mając na uwadze, że w dniu 12 listopada 2015 r. Rada Najwyższa Ukrainy przyjęła uchwałę, w której uznała deportację Tatarów krymskich w 1944 r. za akt ludobójstwa, i ustanowiła dzień 18 maja Dniem Pamięci;

G.  mając na uwadze, że dnia 26 kwietnia 2016 r. tak zwany Sąd Najwyższy Krymu wydał wyrok, opowiadając się za wnioskiem tak zwanej prokurator generalnej Krymu Natalji Pokłonskej, oskarżającym Medżlis, który był organem przedstawicielskim Tatarów krymskich od chwili jego utworzenia w 1991 r. i który posiadał pełny status prawny od maja 1999 r., o ekstremizm, terroryzm, łamanie praw człowieka, nielegalną działalność i akty sabotażu wobec władz;

H.  mając na uwadze, że Medżlis został obecnie uznany za organizację ekstremistyczną i umieszczony przez rosyjskie Ministerstwo Sprawiedliwości na liście organizacji pozarządowych, których działalność zostaje zawieszona; mając na uwadze, że w rezultacie działalność Medżlisu na Krymie i w Rosji została zakazana; mając na uwadze, że zakaz ten może obejmować ponad 2 500 członków 250 medżlisów w krymskich miastach i wioskach;

I.  mając na uwadze, że decyzje tak zwanej prokurator generalnej i tak zwanego Sądu Najwyższego Krymu stanowią nieodłączny element polityki represji i zastraszania prowadzonej przez Federację Rosyjską, która wymierza karę tej mniejszości za jej lojalność wobec ukraińskiego państwa podczas nielegalnej aneksji półwyspu przed dwoma laty;

J.  mając na uwadze, że doszło do jawnego naruszenia międzynarodowego prawa humanitarnego (w tym IV konwencji haskiej z 1907 r., IV konwencji genewskiej z 1949 r. oraz I protokołu dodatkowego do niej z 1977 r.), na mocy którego osoby cywilne nie mogą być ścigane przez mocarstwo okupacyjne za czyny popełnione przed okupacją, a ustawodawstwo karne terytorium okupowanego pozostaje w mocy;

1.  stanowczo potępia decyzję tak zwanego Sądu Najwyższego Krymu o zakazie działalności Medżlisu Narodu Tatarów Krymskich i domaga się natychmiastowego uchylenia tego zakazu; uważa, że decyzja ta stanowi systematyczne i celowe prześladowanie Tatarów krymskich, a także działanie motywowane względami politycznymi, którego celem jest dalsze zastraszanie prawowitych przedstawicieli społeczności Tatarów krymskich; podkreśla znaczenie tego demokratycznie wybranego organu decyzyjnego reprezentującego społeczność Tatarów krymskich;

2.  wskazuje, że zakazanie działalności Medżlisu Narodu Tatarów Krymskich, który stanowi legalny i uznany organ reprezentujący rdzenną ludność Krymu, stworzy podatny grunt dla stygmatyzowania Tatarów krymskich, nasili ich dyskryminację i łamanie przysługujących im praw człowieka i podstawowych swobód obywatelskich, oraz uznaje to za próbę wygnania Tatarów z Krymu, który jest ich historyczną ojczyzną; wyraża zaniepokojenie, że uznanie Medżlisu za organizację ekstremistyczną może prowadzić do dalszych zarzutów na podstawie przepisów kodeksu karnego Federacji Rosyjskiej;

3.  przypomina, że zakazanie działalności Medżlisu oznacza, że nie będzie mu wolno się zbierać, publikować opinii w mediach, organizować imprez publicznych czy korzystać z rachunków bankowych; wzywa UE do zapewnienia Medżlisowi wsparcia finansowego na jego działalność na uchodźstwie; apeluje o zwiększenie finansowania organizacji praw człowieka działających na rzecz Krymu;

4.  przypomina o smutnej drugiej rocznicy nielegalnej aneksji Półwyspu Krymskiego przez Federację Rosyjską w dniu 20 lutego 2014 r.; ponownie surowo potępia ten akt, który stanowił naruszenie prawa międzynarodowego; wyraża swoje silne zaangażowanie w politykę nieuznawania nielegalnej aneksji Krymu i na rzecz nałożonych w jej wyniku sankcji oraz wzywa, by w związku z zakazem działalności Medżlisu rozważyć rozszerzenie listy osób objętych sankcjami UE; wzywa wszystkie państwa członkowskie do rygorystycznego przestrzegania tej listy; ubolewa z powodu wizyt na Krymie – zorganizowanych bez zgody władz ukraińskich – które złożyli niektórzy politycy z państw członkowskich UE, w tym członkowie ich parlamentów narodowych i posłowie do Parlamentu Europejskiego, oraz apeluje do parlamentarzystów o powstrzymanie się od takich wizyt w przyszłości;

5.  potwierdza swoje pełne zaangażowanie na rzecz suwerenności, niezależności politycznej, jedności i integralności terytorialnej Ukrainy w granicach uznanych na arenie międzynarodowej oraz na rzecz jej wolnej i suwerennej decyzji o dążeniu do integracji z Unią Europejską; wzywa wszystkie strony, by na drodze dialogu politycznego i w pełnej zgodności z prawem międzynarodowym zaczęły niezwłocznie dążyć do pokojowego ponownego włączenia okupowanego Półwyspu Krymskiego do ukraińskiego porządku prawnego; uważa, że przywrócenie ukraińskiej kontroli nad półwyspem ma podstawowe znaczenie dla ponownego nawiązania stosunków współpracy z Federacją Rosyjską, w tym zawieszenia nałożonych na nią w związku z Krymem sankcji;

6.  potępia poważne ograniczenia wolności wypowiedzi, stowarzyszeń i pokojowych zgromadzeń, w tym na tradycyjnych uroczystościach upamiętniających, takich jak obchody rocznicy deportacji Tatarów krymskich przez stalinowski totalitarny reżim Związku Radzieckiego, oraz na kulturowych zgromadzeniach Tatarów krymskich;

7.  potępia ograniczenia nałożone na wolne media na Krymie, w szczególności cofnięcie licencji ATR, który jest największym kanałem telewizyjnym Tatarów krymskich; wzywa do ponownego uruchomienia tego kanału, a także kanału telewizji dla dzieci Lale i radiostacji Meydan; uważa, że akty te pozbawiają naród Tatarów krymskich podstawowego instrumentu służącego zachowaniu ich tożsamości kulturowej i językowej; odnotowuje powstanie nowej stacji telewizyjnej Millet i apeluje o zapewnienie jej pełnej niezależności redakcyjnej;

8.  głęboko ubolewa z powodu systematycznego ograniczania pod pretekstem ekstremizmu wolności słowa oraz z powodu monitorowania mediów społecznościowych w celu zidentyfikowania działaczy, którzy nie uznają nowego porządku i którzy krytykują ważność „referendum” przeprowadzonego w dniu 16 marca 2014 r.; przypomina, że sto państw członkowskich Zgromadzenia Ogólnego ONZ wyraziło takie samo stanowisko, przyjmując rezolucję 68/262;

9.  przypomina, że rdzenna ludność półwyspu – Tatarzy krymscy doświadczali w przeszłości niesprawiedliwości, prowadzącej do masowych deportacji przez władze sowieckie oraz wywłaszczenia z gruntów i pozbawienia zasobów; ubolewa nad tym, że dyskryminująca polityka prowadzona przez tak zwane władze uniemożliwia zwrot tych nieruchomości i zasobów lub są one wykorzystywane jako instrument kupienia sobie poparcia;

10.  nalega na Federację Rosyjską, która na mocy międzynarodowego prawa humanitarnego ponosi jako państwo okupujące ostateczną odpowiedzialność na Krymie, by strzegła porządku prawnego na Krymie i chroniła obywateli przed arbitralnymi środkami i zarządzeniami sądowymi lub administracyjnymi, i tym samym wypełniła własne zobowiązania jako członek Rady Europy, a także by przeprowadziła niezależne międzynarodowe dochodzenia w sprawie wszelkich naruszeń prawa międzynarodowego lub praw człowieka popełnionych przez siły okupacyjne i tak zwane władze lokalne; apeluje o reaktywację grupy kontaktowej dla rodzin osób zaginionych;

11.  apeluje o udzielenie odpowiednim organom międzynarodowym zajmującym się prawami człowieka stałego i nieograniczonego dostępu do Krymu w celu monitorowania sytuacji w zakresie praw człowieka;

12.  z zadowoleniem przyjmuje ukraińską inicjatywę utworzenia w formacie „Genewa plus” – który powinien obejmować bezpośredni udział UE – międzynarodowego mechanizmu negocjacji w sprawie przywrócenia suwerennej ukraińskiej władzy na Krymie; wzywa Federację Rosyjską do rozpoczęcia negocjacji z Ukrainą i innymi stronami w sprawie zakończenia okupacji Krymu, zniesienia embarga handlowego i energetycznego oraz odwołania stanu wyjątkowego na Krymie;

13.  apeluje o zachowanie historycznego i tradycyjnego, wielokulturowego środowiska na Krymie i o pełne poszanowanie języków i odrębnych kultur Ukraińców, Tatarów i innych mniejszości; potępia presję prawną wywieraną na kulturalne i oświatowe organizacje Tatarów krymskich, w tym organizacje zajmujące się dziećmi Tatarów krymskich;

14.  apeluje do Federacji Rosyjskiej o przeprowadzenie dochodzenia w sprawie wszystkich przypadków torturowania więźniów nielegalnie przetrzymywanych na Krymie, w tym Ahtema Czijgoza, pierwszego wiceprzewodniczącego Medżlisu, oraz Mustafy Dehermendżiego i Aliego Asanowa, którzy zostali aresztowani na Krymie przez tak zwane władze lokalne za pokojowe wyrażanie protestu przeciwko okupacji, oraz o zagwarantowanie im bezpiecznego powrotu na Ukrainę; ponawia apel o zwolnienie Ołeha Sencowa i Ołeksandra Kołczenki; wzywa Federację Rosyjską do położenia kresu politycznie motywowanemu prześladowaniu dysydentów i działaczy społeczeństwa obywatelskiego; potępia ich przewiezienie do Federacji Rosyjskiej i przymusowe nadanie im obywatelstwa rosyjskiego; wzywa Federację Rosyjską, aby w wyżej wymienionych sprawach współpracowała ściśle z Radą Europy i OBWE;

15.  apeluje do Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych i Rady o wywieranie silniejszej presji na Federację Rosyjską, by umożliwiła organizacjom międzynarodowym wjazd na Krym w celu monitorowania sytuacji w zakresie praw człowieka w związku z trwającym na półwyspie rażącym łamaniem podstawowych wolności i praw człowieka oraz w celu stworzenia w oparciu o konwencje stałych międzynarodowych mechanizmów monitorowania; podkreśla, że jakakolwiek międzynarodowa obecność na miejscu powinna być dobrze skoordynowana, uzgodniona z Ukrainą i wspierana przez główne międzynarodowe organizacje praw człowieka;

16.  ponownie wyraża głębokie zaniepokojenie sytuacją osób LGBTI na Krymie, która po rosyjskiej aneksji uległa znacznemu pogorszeniu;

17.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji wiceprzewodniczącej Komisji/ wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Radzie, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich, prezydentowi, rządowi i parlamentowi Ukrainy, Radzie Europy, Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, prezydentowi, rządowi i parlamentowi Federacji Rosyjskiej, a także Medżlisowi Narodu Tatarów Krymskich.


Gambia
PDF 253kWORD 89k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 maja 2016 r. w sprawie Gambii (2016/2693(RSP))
P8_TA(2016)0219RC-B8-0591/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Gambii,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie priorytetów UE w Radzie Praw Człowieka ONZ w 2015 r.(1),

–  uwzględniając liczne pytania parlamentarne dotyczące sytuacji w Gambii,

–  uwzględniając oświadczenie Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (ESDZ) z dnia 17 kwietnia 2016 r. w sprawie sytuacji w zakresie praw człowieka w Gambii,

–  uwzględniając liczne oświadczenia delegatury Unii w Gambii,

–  uwzględniając rezolucję Komisji Unii Afrykańskiej z dnia 28 lutego 2015 r. w sprawie sytuacji w zakresie praw człowieka w Republice Gambii,

–  uwzględniając oświadczenie złożone przez sekretarza generalnego ONZ Bana Ki-Muna w dniu 17 kwietnia 2016 r.,

–  uwzględniając sprawozdanie Rady Praw Człowieka ONZ sporządzone przez specjalnego sprawozdawcę ds. tortur i innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania z dnia 2 marca 2015 r. pt. „Addendum: Mission to The Gambia” [Addendum: Misja w Gambii],

–  uwzględniając sprawozdanie specjalnego sprawozdawcy ONZ ds. pozasądowych, doraźnych i arbitralnych egzekucji w sprawie Gambii z dnia 11 maja 2015 r.,

–  uwzględniając sprawozdanie grupy roboczej ONZ ds. powszechnego okresowego przeglądu dotyczące Gambii z dnia 24 grudnia 2014 r.,

–  uwzględniając umowę o partnerstwie z Kotonu podpisaną w czerwcu 2000 r.,

–  uwzględniając konstytucję Gambii,

–  uwzględniając Afrykańską kartę na rzecz demokracji, wyborów i dobrych rządów,

–  uwzględniając Afrykańską kartę praw człowieka i ludów,

–  uwzględniając deklarację ONZ w sprawie likwidacji wszelkich form nietolerancji i dyskryminacji ze względu na wyznanie lub przekonania z 1981 r.,

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka z 1948 r.,

–  uwzględniając art. 135 ust. 5 i art. 123 ust. 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że Jahja Dżameh przejął władzę w Gambii w wyniku przewrotu wojskowego w 1994 r.; mając na uwadze, że w 1996 r. został wybrany prezydentem i od tamtego momentu wybierano go trzykrotnie w budzących wątpliwości okolicznościach;

B.  mając na uwadze, że wybory prezydenckie zaplanowano na 1 grudnia 2016 r., a wybory parlamentarne na 6 kwietnia 2017 r.; mając na uwadze, że wybory prezydenckie w 2011 r. spotkały się z krytyką Wspólnoty Gospodarczej Państw Afryki Zachodniej (ECOWAS), z powodu braku prawomocności i towarzyszących im represji i zastraszania partii opozycyjnych oraz ich zwolenników;

C.  mając na uwadze, że pokojowa demonstracja w dniu 14 kwietnia 2016 r. w Serekundzie, przedmieściu stołecznej Bandżuli, której uczestnicy apelowali o reformę ordynacji wyborczej, spowodowała gwałtowną reakcję gambijskich sił porządkowych i arbitralne aresztowania demonstrantów, w tym kilku członków Zjednoczonej Partii Demokratycznej (z ang. UDP – United Democratic Party); mając na uwadze, że przywódca opozycji i członek UDP Solo Sandeng zmarł w areszcie w podejrzanych okolicznościach na krótko po zatrzymaniu;

D.  mając na uwadze, że członkowie UDP zgromadzili się ponownie w dniu 16 kwietnia 2016 r., aby zażądać sprawiedliwego wyroku w sprawie śmierci S. Sandenga i uwolnienia pozostałych członków partii; mając na uwadze, że policja użyła gazu łzawiącego przeciw demonstrantom i aresztowała wiele osób;

E.  mając na uwadze, że inny przywódca opozycji Usanu Darboe i inni wysocy rangą członkowie partii zostali zatrzymani i przebywają w areszcie, gdzie według doniesień odnieśli liczne rany;

F.  mając na uwadze, że dyrektorowi zarządzającemu niezależnej stacji radiowej Teranga FM Aladżiemu Abdouliemu Cesajowi, którego aresztowała krajowa agencja wywiadowcza w dniu 2 lipca 2015 r., trzykrotnie odmówiono zwolnienia z aresztu za kaucją mimo złego stanu zdrowia;

G.  mając na uwadze, że w marcu 2016 r. Grupa Robocza ONZ ds. Arbitralnych Zatrzymań opublikowała przyjętą na jej ostatnim posiedzeniu w grudniu 2015 r. opinię, gdzie podkreślono, że A. A. Cesaja bezpodstawnie aresztowano i wezwano Gambię do uwolnienia go i wycofania wszystkich postawionych mu zarzutów;

H.  mając na uwadze, że obrońcy praw człowieka i dziennikarze padają w Gambii ofiarami nadużyć i represyjnych przepisów oraz są stale narażeni na szykany i zastraszani, grozi im areszt i więzienie, a także wymuszone zaginięcie lub wygnanie z kraju;

I.  mając na uwadze, że tortury i inne formy brutalnego traktowania są regularnie stosowane w Gambii; mając na uwadze, że pojawiają się doniesienia o systematycznych i brutalnych torturach i innych formach złego traktowania w celu wymuszenia „przyznania się do winy”, które następnie jest wykorzystywane w sądzie, o czym zaświadcza sprawozdanie sporządzone przez specjalnego sprawozdawcę ONZ ds. tortur i innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania po wizycie w Gambii w 2014 r.;

J.  mając na uwadze, że krajowa agencja wywiadowcza i policja dokonują arbitralnych aresztowań, jak w przypadku byłego wiceministra rolnictwa Usmana Dżameha i badaczy islamu Szejka Omara Colleya, imama Usmana Sawanehy i imama Czernego Gassama, a pojedyncze osoby są często przetrzymywane, mimo że nie postawiono im zarzutów i areszt trwa dłużej niż przewidziane prawem 72 godziny, po upływie których podejrzany powinien stanąć przed sądem, co stanowi naruszenie konstytucji;

K.  mając na uwadze, że obowiązujące w Gambii ustawodawstwo przeciw homoseksualizmowi przewiduje długie kary więzienia i wysokie grzywny za tzw. kwalifikowany homoseksualizm; mając na uwadze, że osoby LGBTI często padają ofiarami ataków, gróźb ze strony sił porządkowych lub są przez nie arbitralnie aresztowane, a niektóre z nich zostały zmuszone do opuszczenia kraju ze względu na własne bezpieczeństwo;

L.  mając na uwadze, że Gambia jest jednym z piętnastu najbiedniejszych krajów na świecie, w którym prawie jedna czwarta ludności cierpi z powodu chronicznego niedoboru żywności; mając na uwadze, że Gambia jest w znacznym stopniu uzależniona od pomocy międzynarodowej; mając na uwadze, że od 2015 r. o azyl w UE ubiegało się 14 475 Gambijczyków;

M.  mając na uwadze, że sytuacja w Gambii w zakresie praw człowieka, demokracji i rządów prawa budzi poważne obawy; mając na uwadze, że UE od końca 2009 r. z niewielkim skutkiem próbuje rozwiązać te problemy, podejmując dialog zgodnie z art. 8 umowy z Kotonu;

N.  mając na uwadze, że z powodu zaniepokojenia sytuacją w zakresie praw człowieka UE drastycznie ograniczyła pomoc dla Gambii, mimo to pozostaje największym darczyńcą tego kraju, ponieważ przeznaczyła na krajowy program orientacyjny w latach 2015–2016 kwotę 33 mln EUR; mając na uwadze, że w związku ze zmniejszeniem pomocy prezydent Dżameh w czerwcu 2015 r. nagle wydalił Chargé d’Affaires UE w Gambii Agnes Guillard;

O.  mając na uwadze, że krajowy program orientacyjny dla Gambii na lata 2015–2016 przewiduje inwestycje w rolnictwo i bezpieczeństwo żywnościowe, a także w sektor transportu, natomiast nie przewidziano żadnych funduszy na rozwój społeczeństwa obywatelskiego, rządy demokratyczne lub wspieranie praw człowieka i praworządności;

P.  mając na uwadze, że Gambia jest członkiem ECOWAS; mając na uwadze, że w lipcu 2014 r. podpisano umowę o partnerstwie gospodarczym pomiędzy UE a ECOWAS, która zostanie ratyfikowana w 2016 r.; mając na uwadze, że umowy o partnerstwie gospodarczym umocnią nie tylko sprawiedliwy handel, ale również prawa człowieka i realizację celów zrównoważonego rozwoju;

Q.  mając na uwadze, że Gambia jest członkiem Unii Afrykańskiej, stroną Afrykańskiej karty praw człowieka i ludów oraz sygnatariuszem Afrykańskiej karty na rzecz demokracji, wyborów i dobrych rządów;

R.  mając na uwadze, że akt zmieniający ordynację wyborczą z 2015 r. eliminuje partie opozycyjne, sprawiając, że Gambia jest jednym z najdroższych krajów pod względem ubiegania się o urząd publiczny oraz ograniczając prawa obywateli w tym procesie;

1.  wyraża głębokie zaniepokojenie drastycznym spadkiem poziomu bezpieczeństwa i pogarszającą się sytuacją w dziedzinie praw człowieka w Gambii i ubolewa nad atakami na pokojowych demonstrantów, które miały miejsce w dniach 14 i 16 kwietnia 2016 r.;

2.  domaga się natychmiastowego uwolnienia wszystkich demonstrantów zatrzymanych w związku z protestami w dniach 14 i 16 kwietnia 2016 r.; domaga się, by rząd Republiki Gambii zapewnił rzetelny proces sądowy wszystkim podejrzanym zatrzymanym pod zarzutem uczestnictwa w próbie niezgodnej z konstytucją zmiany rządu; wzywa władze Gambii do zagwarantowania nietykalności fizycznej i psychicznej tych podejrzanych w każdych okolicznościach oraz do niezwłocznego zapewnienia opieki medycznej wszystkim rannym; wyraża zaniepokojenie doniesieniami o torturach oraz brutalnym traktowaniu pozostałych więźniów;

3.  wzywa władze Gambii do przeprowadzenia szybkiego i niezależnego dochodzenia w sprawie tych wydarzeń, wyraża w szczególności poważne zaniepokojenie w związku z doniesieniami o śmierci uwięzionego działacza opozycji Solo Sandenga;

4.  z całą mocą potępia wymuszone zaginięcia, arbitralne zatrzymania, tortury oraz inne akty naruszające prawa człowieka kierowane wobec dysydentów, w tym dziennikarzy, obrońców praw człowieka, przeciwników politycznych i krytyków, a także osób LGBT pod rządami prezydenta Jahji Dżameha; domaga się, by wszyscy więźniowie przetrzymywani w odosobnieniu zostali postawieni przed sądem lub uwolnieni;

5.  wzywa UE i Unię Afrykańską do współpracy z Gambią w zakresie zapobiegania torturom, zapewnienia niezależnego dostępu do więźniów i reformy ogółu przepisów prawnych ograniczających prawo do wolności słowa, zrzeszania się i pokojowych zgromadzeń, w tym takich przestępstw jak podburzanie, zniesławienie oraz rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji w kodeksie karnym, jak również do zmiany ustawy w sprawie informacji i komunikacji z 2013 r., która wprowadziła cenzurę wypowiedzi w internecie;

6.  wzywa Gambię do ratyfikowania Konwencji ONZ w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania;

7.  wzywa rząd Gambii do zbadania dowodów łamania praw człowieka przez gambijskie służby wywiadowcze, do opracowania przepisów gwarantujących obywatelom równe prawa, w tym zajmujące się kwestiami nierówności, a także do kontynuowania planów stworzenia krajowej komisji praw człowieka, zgodnie z zasadami paryskimi dotyczącymi instytucji ds. praw człowieka, jak również do zbadania zarzutów łamania praw człowieka i monitorowania tej dziedziny;

8.  nalega, by rząd Gambii oraz gambijskie władze regionalne podjęły wszelkie niezbędne działania na rzecz zlikwidowania dyskryminacji osób LGBTI, zaprzestania ataków wobec tych osób oraz kryminalizowania ich, a także zagwarantowały im prawo do wolności słowa oraz uchyliły przepisy gambijskiego kodeksu karnego kryminalizujące osoby LGBTI;

9.  wzywa władze gambijskie do zapobiegania wszelkiej dyskryminacji ze względu na wyznanie, a także do zachęcania do pokojowego i otwartego dialogu pomiędzy wszystkimi społecznościami religijnymi oraz do sprzyjania takiemu dialogowi;

10.  wzywa ECOWAS oraz Unię Afrykańską, by w większym stopniu zajmowały się kwestią stałego łamania praw człowieka przez reżim gambijski; przypomina, że bezpieczeństwo i stabilizacja to ogromne wyzwania dla regionu Afryki Zachodniej i wskazuje, że Unia Afrykańska i ECOWAS powinny uważnie obserwować sytuację w Gambii i utrzymywać stały dialog polityczny z władzami tego kraju na temat wzmocnienia demokracji i rządów prawa;

11.  nalega, by rząd Republiki Gambii ratyfikował Afrykańską kartę na rzecz demokracji, wyborów i dobrych rządów przed wyborami prezydenckimi zaplanowanymi na grudzień 2016 r.;

12.  wzywa rząd Gambii do zaangażowania się w rzeczywisty dialog ze wszystkimi partiami opozycyjnymi na temat reform legislacyjnych i politycznych, które zapewnią wolne i sprawiedliwe wybory oraz poszanowanie wolności zrzeszania się i zgromadzeń, zgodnie z międzynarodowymi zobowiązaniami tego kraju; przypomina, że pełen udział opozycji i niezależnego społeczeństwa obywatelskiego w niezależnych i wolnych wyborach krajowych to ważny czynnik powodzenia tych wyborów;

13.  zachęca społeczność międzynarodową, w tym lokalne organizacje praw człowieka oraz organizacje pozarządowe, jak również delegaturę Unii w Gambii oraz inne odnośne instytucje międzynarodowe, aby uważnie nadzorowały procedurę wyborczą, szczególnie pod kątem zagwarantowania publicznego przestrzegania wolności zrzeszania się i zgromadzeń;

14.  wzywa rząd Gambii do podjęcia wszelkich niezbędnych działań na rzecz zagwarantowania pełnego poszanowania wolności słowa i prasy we wszelkich okolicznościach; wzywa w związku z tym do reformy przepisów ustawy w sprawie informacji i komunikacji, aby dostosować ustawodawstwo krajowe do norm międzynarodowych;

15.  wyraża zaniepokojenie, że krajowy program orientacyjny dla Gambii na lata 2015–2016 nie przewiduje jakiegokolwiek wsparcia dla społeczeństwa obywatelskiego lub rządów demokratycznych, propagowania praworządności oraz ochrony praw człowieka lub finansowania działań w tym względzie; wzywa Komisję do zagwarantowania, by rządy demokratyczne, praworządność i ochrona praw człowieka były sektorami, które będą znajdować się w centrum uwagi wszystkich porozumień w sprawie współpracy na rzecz rozwoju zawieranych w przyszłości pomiędzy UE a Gambią;

16.  wzywa delegaturę Unii w Gambii, aby wykorzystała wszelkie narzędzia, jakimi dysponuje, w tym Europejski Instrument na rzecz Wspierania Demokracji i Praw Człowieka, na rzecz aktywnego monitorowania warunków panujących w więzieniach w Gambii, a także aby uczestniczyła w dochodzeniach w sprawie stłumienia przez rząd protestów w dniach 14 i 16 kwietnia 2016 r. i monitorowała przebieg tych dochodzeń oraz skontrolowała sposób traktowania zatrzymanych manifestantów, wzywa również, aby nasiliła ona działania na rzecz współpracy z członkami opozycji politycznej, przywódcami studentów, dziennikarzami, obrońcami praw człowieka, przedstawicielami związków zawodowych oraz przywódcami społeczności LGBTI;

17.  nalega, by UE oraz jej państwa członkowskie przeprowadziły konsultacje publiczne na mocy art. 96 umowy z Kotonu oraz rozważyły zamrożenie ogółu pomocy udzielanej rządowi Gambii poza pomocą humanitarną oraz wprowadzenie zakazu podróży oraz innych sankcji wobec urzędników odpowiedzialnych na poważne naruszenia praw człowieka;

18.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącemu Komisji/wysokiemu przedstawicielowi Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Unii Afrykańskiej, rządom państw członkowskich Wspólnoty Gospodarczej Państw Afryki Zachodniej, rządowi i parlamentowi Gambii, sekretarzowi generalnemu ONZ, Radzie Praw Człowieka ONZ i Wspólnemu Zgromadzeniu Parlamentarnemu AKP-UE.

(1) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0079.


Dżibuti
PDF 427kWORD 99k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 maja 2016 r. w sprawie Dżibuti (2016/2694(RSP))
P8_TA(2016)0220RC-B8-0594/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie Dżibuti, w tym z dnia 4 lipca 2013 r. w sprawie sytuacji w Dżibuti(1) i z dnia 15 stycznia 2009 r. w sprawie sytuacji w Rogu Afryki(2),

–  uwzględniając krajowy program orientacyjny dla Dżibuti z dnia 19 czerwca 2014 r. w ramach 11. Europejskiego Funduszu Rozwoju,

–  uwzględniając oświadczenia rzecznika Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych z dni 12 kwietnia 2016 r. i 23 grudnia 2015 r.,

–  uwzględniając oświadczenie wysokiej przedstawiciel Federiki Mogherini wydane w imieniu UE z okazji Światowego Dnia Wolności Prasy w dniu 3 maja 2016 r.,

–  uwzględniając regionalne partnerstwo polityczne UE na rzecz pokoju, bezpieczeństwa i rozwoju w Rogu Afryki,

–  uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych,

–  uwzględniając Konwencję w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania,

–  uwzględniając Konwencję w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet,

–  uwzględniając ratyfikowaną przez Dżibuti Afrykańską kartę praw człowieka i ludów,

–  uwzględniając działania i komunikaty Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) dotyczące Dżibuti,

–  uwzględniając wstępne konkluzje z dnia 10 kwietnia 2016 r. przedstawione przez misję Unii Afrykańskiej ds. obserwacji wyborów, która monitorowała wybory prezydenckie,

–  uwzględniając Rzymski Statut Międzynarodowego Trybunału Karnego i fakt, że Dżibuti jest od 2003 r. państwem-stroną tego statutu,

–  uwzględniając porozumienie ramowe podpisane w dniu 30 grudnia 2014 r. między Unią na rzecz Większości Prezydenckiej (UMP), czyli rządzącą koalicją, a Unią Ocalenia Narodowego (USN), koalicją partii opozycyjnych, mające na celu promowanie „pokojowej i demokratycznej polityki krajowej”,

–  uwzględniając dekret nr 2015-3016 PR/PM z dnia 24 listopada 2015 r. przyjęty przez Radę Ministrów Dżibuti, ustanawiający wyjątkowe środki bezpieczeństwa w następstwie zamachów, do których doszło w Paryżu w dniu 13 listopada 2015 r.,

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka z 1948 r.,

–  uwzględniając protokół do Afrykańskiej karty praw człowieka i ludów o prawach kobiet w Afryce,

–  uwzględniając umowę z Kotonu podpisaną w dniu 23 czerwca 2000 r. i zmienioną 22 czerwca 2010 r.,

–  uwzględniając konstytucję Republiki Dżibuti z 1992 r., w której uznano podstawowe swobody i zasady dobrych rządów,

–  uwzględniając wytyczne misji Unii Afrykańskiej ds. obserwacji i monitorowania wyborów,

–  uwzględniając art. 135 ust. 5 i art. 123 ust. 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że Ismail Omar Guelleh jest prezydentem Dżibuti od 1999 r., po tym jak w wyborach, które odbyły się w kwietniu 2016 r., odniósł miażdżące zwycięstwo, zdobywając 87,1% głosów, co skrytykowały partie opozycyjne i grupy obrońców praw jako wynik uzyskany w drodze represji politycznych; mając na uwadze, że niektórzy kandydaci opozycji zbojkotowali wybory w latach 2005, 2011 i 2016; mając na uwadze, że w 2010 r. prezydent Guelleh przekonał Zgromadzenie Narodowe do zmiany konstytucji, po tym jak ogłosił, że nie będzie kandydował w wyborach w 2016 r., co umożliwiło mu kandydowanie na trzecią kadencję w 2011 r.; mając na uwadze, że wynikłe z tego protesty społeczeństwa obywatelskiego zostały stłumione;

B.  mając na uwadze, że dogodne położenie Dżibuti w Zatoce Adeńskiej sprawia, że kraj ten ma znaczenie strategiczne dla cudzoziemskich baz wojskowych i jest uznawany za punkt węzłowy do celów zwalczania piractwa i terroryzmu;

C.  mając na uwadze, że kobiety z Dżibuti podjęły strajk głodowy w Paryżu, domagając się międzynarodowego śledztwa w sprawie gwałtów na Dżibutyjkach, przy czym cztery spośród strajkujących kobiet twierdzą, że same padły ofiarą gwałtu, a jedna z nich, Fatou Ambassa (lat 30), podjęła strajk głodowy dla uczczenia pamięci swej kuzynki Halimy, która zmarła w wyniku gwałtu zbiorowego w 2003 r., w wieku 16 lat; mając na uwadze, że osiem spośród tych kobiet prowadziło protesty przez 19 dni, od 25 marca do 12 kwietnia 2016 r., a dziesięć innych kobiet kontynuowało tę akcję w Brukseli; mając na uwadze, że władze dżibutyjskie negują ich twierdzenia; mając na uwadze, że kobiety stały się zakładniczkami w konflikcie między armią dżibutyjską a FRUD-armé; mając na uwadze, że założony w 1993 r. Komitet Kobiet Dżibutyjskich (Comité des Femmes Djiboutiennes Contre le Viol et l’Impunité (COFEDVI)) na podstawie 20 złożonych skarg odnotował 246 przypadków gwałtów popełnionych przez żołnierzy;

D.  mając na uwadze, że nie zaproszono misji UE ds. obserwacji wyborów do monitorowania wyborów, a złożona przez UE propozycja wysłania misji ekspertów ds. wyborów została odrzucona przez władze dżibutyjskie; mając na uwadze, że misja Unii Afrykańskiej ds. obserwacji wyborów zaleca utworzenie niezależnej komisji wyborczej, która odpowiadałaby za proces wyborczy, w tym ogłoszenie wstępnych wyników;

E.  mając na uwadze, że trzej kandydaci opozycji – Omar Elmi Khaireh, Mohamed Moussa Ali i Djama Abdourahman Djama – zakwestionowali wyniki wyborów z kwietnia 2016 r. ze względu na brak przejrzystości i niezgodność z wolą obywateli Dżibuti; mając na uwadze, że lokalne organizacje ds. praw człowieka nie uznały tych wyników; mając na uwadze, że przestrzeń polityczna, jaką dysponuje opozycja, jest nadal bardzo wąska, a wolność słowa ograniczona; mając na uwadze, że siły policyjne i służby bezpieczeństwa ściśle kontrolują kraj, a władza sądownicza jest słaba i bliska rządowi; mając na uwadze, że stale dochodzi do więzienia i prześladowania przywódców opozycji, pojawiają się także doniesienia o torturach; mając na uwadze, że według doniesień armia otrzymała rozkaz usunięcia przedstawicieli opozycji z niektórych lokali wyborczych, tak aby możliwe było wielokrotne głosowanie, natomiast inne okręgi, np. Ali Sabih, znalazły się pod kontrolą wojskową; mając na uwadze, że jeszcze zanim podano oficjalne wyniki, prezydent Guelleh wydał przyjęcie, rzekomo aby wynagrodzić armii zaangażowanie w wybory; mając na uwadze, że Unia Afrykańska wyraziła ubolewanie z powodu szeregu nieprawidłowości (brak rejestrów, nieogłoszenie wyników oraz fakt, że głosy nie są liczone publicznie);

F.  mając na uwadze, że w dniu 31 grudnia 2015 r., po wykluczeniu członków opozycji z parlamentu, wprowadzona w listopadzie 2015 r. ustawa nakładająca stan wyjątkowy została wykorzystana do ograniczenia wolności osobistych oraz do represjonowania działaczy opozycji, obrońców praw człowieka, członków związków zawodowych i dziennikarzy;

G.  mając na uwadze, że w dniu 30 grudnia 2014 r. rządząca koalicja UMP podpisała porozumienie ramowe z koalicją partii opozycyjnych USN, w którym przewidziano zreformowanie Niezależnej Państwowej Komisji Wyborczej (Commission Électorale Nationale Indépendante), utworzenie wspólnej komisji parlamentarnej oraz krótko- i średnioterminowy plan reform; mając na uwadze, że wspólna komisja parlamentarna powstała w lutym 2015 r., ale nie przedłożono żadnego z najistotniejszych projektów ustaw (np. ustawy o utworzeniu niezależnej wspólnej komisji wyborczej i ustawy o prawach i obowiązkach partii politycznych); mając na uwadze, że w dniu 26 sierpnia 2015 r. władze Dżibuti zapowiedziały, że nie przeprowadzą reformy komisji wyborczej;

H.  mając na uwadze, że w Dżibuti nie ma prywatnych stacji telewizyjnych ani radiowych, a władze uważnie monitorują strony internetowe opozycji i regularnie blokują strony internetowe organizacji ds. praw człowieka oraz ich profile w mediach społecznościowych; mając na uwadze, że rząd jest właścicielem głównego dziennika La Nation i krajowego nadawcy Radiodiffusion-Télévision de Djibouti, który stosuje autocenzurę; mając na uwadze, że w 2015 r. organizacja Freedom House uznała, że w Dżibuti nie ma wolności prasy; mając na uwadze, że w 2015 r. w rankingu wolności prasy opracowanym przez Reporterów bez Granic Dżibuti znalazło się na 170. miejscu (spośród 180 krajów); mając na uwadze, że przez cały okres rządów koalicji UMP partie opozycyjne i ich działacze stale doświadczają represji, a wielu działaczom partyjnym i dziennikarzom (w tym, w czasie kampanii przed wyborami prezydenckimi w 2016 r., reporterowi BBC) wytoczono sprawy przed sądem; mając na uwadze, że w dniu 19 stycznia 2016 r. główny dziennik opozycyjny L’Aurore został zamknięty na podstawie nakazu sądowego; mając na uwadze, że nie powstała jeszcze krajowa komisja ds. komunikacji, która miała być utworzona w 1993 r.;

I.  mając na uwadze, że w rejonie gór Mabla, zwłaszcza w 2012 r., odnotowano falę arbitralnych aresztowań osób podejrzanych o przynależność do FRUD-armé;

J.  mając na uwadze, że według doniesień podczas interwencji władz na uroczystości kulturalnej w Buldugo w dniu 21 grudnia 2015 r. zginęło co najmniej 27 osób, a ponad 150 zostało rannych, chociaż rząd Dżibuti utrzymuje, że ofiar śmiertelnych było tylko siedem; mając na uwadze, że następnie policja wtargnęła do lokalu, w którym odbywało się spotkanie przywódców opozycji, oraz że w wyniku tej akcji kilku z nich odniosło obrażenia, a dwóch wybitnych przywódców opozycji (Abdourahman Mohammed Guelleh, sekretarz generalny USN, i Hamoud Abdi Souldan) zostało uwięzionych, jednak nie postawiono im żadnych zarzutów; mając na uwadze, że obu zwolniono zaledwie na kilka dni przed wyborami prezydenckimi, a drugiemu z nich zarzuca się przestępstwa na podstawie prawa karnego; mając na uwadze, że przywódca związkowy i obrońca praw człowieka Omar Ali Ewado był przetrzymywany w odosobnieniu od 29 grudnia 2015 r. do 14 lutego 2016 r. za opublikowanie listy ofiar rzezi i osób, których nadal nie odnaleziono; mając na uwadze, że jego adwokata również przetrzymywano na lotnisku; mając na uwadze, że Said Houssein Robleh, członek opozycji i sekretarz generalny LDDH (Dżibutyjska Liga Praw Człowieka), został postrzelony przez policję i obecnie przebywa na uchodźstwie w Europie;

K.  mając na uwadze niezwykle niepokojące warunki panujące w dżibutyjskich więzieniach;

L.  mając na uwadze, że po atakach terrorystycznych, do których doszło w Paryżu w dniu 13 listopada 2015 r., Rada Ministrów Dżibuti przyjęła dekret nr 2015-3016 PR/PM z dnia 24 listopada 2015 r., w którym wprowadziła środek antyterrorystyczny w postaci zakazu zgromadzeń i spotkań w miejscach publicznych;

M.  mając na uwadze, że w Dżibuti nie obowiązują przepisy mające przeciwdziałać przemocy domowej i gwałtowi w małżeństwie; mając na uwadze, że władze poinformowały Komitet ONZ ds. Likwidacji Dyskryminacji Kobiet (CEDAW), iż są świadome niedociągnięć w podejmowanych przez nie próbach rozwiązania problemu przemocy uwarunkowanej płcią; mając na uwadze, że chociaż od 2005 r. praktyki takie są niezgodne z prawem, 98% kobiet i dziewcząt w Dżibuti poddano różnym formom okaleczenia żeńskich narządów płciowych;

N.  mając na uwadze, że według Banku Światowego ponad 23% mieszkańców Dżibuti żyje w skrajnym ubóstwie, a 74% musi się utrzymać za mniej niż 3 USD dziennie; mając na uwadze, że brak bezpieczeństwa żywnościowego w Dżibuti zaostrzyły wysokie ceny żywności, niedostatek wody, zmiana klimatu i zanikanie pastwisk; mając na uwadze, że Dżibuti należy do beneficjentów unijnego pakietu pomocowego dla państw Rogu Afryki dotkniętych przez El Niño, wynoszącego 79 mln EUR;

O.  mając na uwadze, że poszanowanie praw człowieka oraz zasady demokracji i praworządności leżą u podstaw partnerstwa UE-AKP i stanowią zasadnicze elementy umowy z Kotonu; mając na uwadze, że UE powinna niezwłocznie zintensyfikować regularny dialog polityczny z Dżibuti zgodnie z art. 8 umowy z Kotonu;

P.  mając na uwadze, że Dżibuti otrzymuje obecnie 105 mln EUR z dwustronnych funduszy UE, głównie na infrastrukturę wodno-kanalizacyjną oraz na zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego i żywieniowego, w ramach unijnego krajowego programu orientacyjnego finansowanego z 11. Europejskiego Funduszu Rozwoju; mając na uwadze, że w latach 2013–2017 Dżibuti otrzyma 14 mln EUR w ramach unijnej inicjatywy Wsparcie na rzecz Odporności Rogu Afryki, której celem jest umożliwienie społecznościom przezwyciężania powtarzających się susz;

Q.  mając na uwadze, że w Dżibuti przebywa obecnie ponad 15 000 uchodźców z Somalii i Erytrei oraz około 8000 z Jemenu; mając na uwadze, że kobiety i dziewczęta w obozach dla uchodźców są narażone na przemoc uwarunkowaną płcią; mając na uwadze, że Komisja udziela wsparcia społecznościom na terenach, na których znajdują się obozy dla uchodźców, np. w postaci służb ratujących życie i pomocy finansowej;

1.  wyraża zaniepokojenie faktem, że proces demokratyzacji Dżibuti utknął w martwym punkcie, a sytuację pogorszyły poprawki wniesione przez parlament do przepisów dżibutyjskiej konstytucji dotyczących ograniczenia liczby kadencji prezydenta, a także doniesieniami o nękaniu członków opozycji i usunięciu ich z wielu lokali wyborczych; podkreśla znaczenie uczciwych wyborów, wolnych od zastraszania;

2.  wzywa do szczegółowego zbadania przejrzystości procesu wyborczego i wyborów przeprowadzonych w Dżibuti w 2016 r.; ponawia wezwanie UE do opublikowania wyników głosowania z każdego lokalu wyborczego zarówno z 2013 r., jak i z 2016 r.;

3.  z całą mocą potępia domniemane gwałty popełniane przez dżibutyjskich żołnierzy na ludności cywilnej, o czym donoszą różne organizacje pozarządowe, a co nagłośniono przez strajki głodowe, i apeluje do władz Dżibuti o przeprowadzenie drobiazgowego śledztwa, zwłaszcza w sprawie czynów popełnionych przez wojskowych, oraz o położenie kresu bezkarności; wzywa ONZ do zbadania stanu poszanowania praw człowieka w Dżibuti, a zwłaszcza sytuacji kobiet w tym kraju; wyraża pełną solidarność z Dżibutyjkami prowadzącymi obecnie strajk głodowy we Francji i w Belgii;

4.  potępia interwencję wojska i policji w proces demokratyczny i powtarza, że niezbędne jest przeprowadzenie kompleksowego i przejrzystego dochodzenia w sprawie procesu wyborczego; wyraża zaniepokojenie z powodu widocznej gotowości prezydenta do przedwczesnego świętowania swojego zwycięstwa w wyborach w kwietniu 2016 r.; przypomina Dżibuti, że jest ono stroną Konwencji w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania oraz że art. 16 konstytucji Dżibuti stanowi, że „nikt nie może zostać poddany torturom ani być ofiarą złego traktowania albo okrutnych, nieludzkich, poniżających lub upokarzających aktów”; wzywa Dżibuti do przeprowadzenia wszechstronnego dochodzenia w związku z doniesieniami o torturach i złym traktowaniu, aby zagwarantować, że sprawcy będą ścigani i w przypadku ich skazania w odpowiedni sposób ukarani, a ofiary otrzymają adekwatną rekompensatę, oraz do ustanowienia niezależnego mechanizmu badania doniesień o wykroczeniach;

5.  wyraża ubolewanie z powodu decyzji władz Dżibuti o niereformowaniu krajowej komisji wyborczej, co przewidywało porozumienie ramowe podpisane w dniu 30 grudnia 2014 r., i wzywa je do ścisłej współpracy z opozycją, aby stworzyć sprawiedliwszy i bardziej przejrzysty proces wyborczy;

6.  przypomina władzom Dżibuti o ich zobowiązaniu, zgodnie z wytycznymi w sprawie obserwacji wyborów w Unii Afrykańskiej i misji obserwacyjnych, do ochrony dziennikarzy; potępia sposób, w jaki są traktowani dziennikarze i przypomina władzom Dżibuti o znaczeniu wolności prasy i prawa do sprawiedliwego procesu; domaga się uzasadnionego wyjaśnienia przez władze Dżibuti kwestii traktowania dziennikarzy; zdecydowanie potępia prześladowanie i więzienie bez przedstawienia zarzutów w okresie poprzedzającym wybory prezydenckie liderów opozycji, dziennikarzy i niezależnych obrońców praw człowieka; wzywa władze Dżibuti do zaprzestania represjonowania przeciwników politycznych i dziennikarzy oraz do uwolnienia wszystkich tych, którzy zostali uwięzieni z przyczyn politycznych oraz za wykonywanie prawa do wolności mediów; wzywa władze Dżibuti do dokonania przeglądu krajowego prawodawstwa dotyczącego stanu wyjątkowego, aby uzgodnić je w pełni z prawem międzynarodowym;

7.  potępia brak niezależnej prasy w Dżibuti oraz monitorowanie i cenzurę stron internetowych o kluczowym znaczeniu dla rządu; wyraża ubolewanie z powodu praktyki autocenzury stosowanej przez państwowe media; wzywa rząd Dżibuti do udzielenia licencji na częstotliwości radiowe wszelkim niezależnym mediom, które się tego domagają; wzywa rząd, by zagwarantował zagranicznym dziennikarzom wolny wstęp do kraju, aby umożliwić im bezpieczne i obiektywne wykonywanie ich pracy; wzywa rząd Dżibuti do utworzenia krajowej komisji ds. komunikacji oraz do udzielenia pozwolenia na niezależną działalność nadawców prywatnych;

8.  wyraża ubolewanie z powodu zabójstw dokonanych w czasie święta kultury w dniu 21 grudnia 2015 r. oraz późniejszych zatrzymań i prześladowań obrońców praw człowieka i członków opozycji; składa kondolencje rodzinom ofiar i wzywa do pełnego i niezależnego dochodzenia w celu znalezienia i pociągnięcia do odpowiedzialności sprawców; po raz kolejny potępia arbitralne zatrzymania i wzywa do poszanowania prawa do obrony;

9.  wzywa władze Dżibuti, by zagwarantowały poszanowanie praw człowieka uznanych w krajowych i międzynarodowych umowach, które podpisało Dżibuti, oraz by zawarowały swobody i prawa obywatelskie i polityczne, m.in. prawo do pokojowych demonstracji i wolność mediów;

10.  wzywa rząd, aby kontynuował szkolenia dla policji i innych funkcjonariuszy w celu stosowania ustawy o zapobieganiu handlowi ludźmi, aby zwiększył wysiłki na rzecz postawienia handlarzy ludźmi przed wymiarem sprawiedliwości oraz zwiększenia wiedzy na temat handlu ludźmi wśród władz sądowniczych, ustawodawczych i administracyjnych, społeczeństwa obywatelskiego i organizacji pozarządowych działających w tym kraju, oraz wśród ludności;

11.  wzywa do równego traktowania wobec prawa kobiet i mężczyzn w Dżibuti i przypomina władzom, że są stroną Konwencji w sprawie eliminacji wszelkich form dyskryminacji kobiet;

12.  z zadowolenie przyjmuje interwencje rządu Dżibuti w powszechne praktyki okaleczania narządów płciowych kobiet, jednak chciałby zobaczyć bardziej zdecydowane postępy;

13.  wzywa władze do umożliwienia organizacjom pozarządowym dostępu do regionów Obock, Tadżura i Dikhil;

14.  wzywa władze cywilne i wojskowe, by wykazały się jak największą powściągliwością podczas działań policji i wojska na północy kraju, a w szczególności by nie stosowały żadnej formy przemocy wobec ludności cywilnej i nie wykorzystywały jej jako tarczy wokół obozów wojskowych;

15.  zgłasza gotowość ścisłego monitorowania sytuacji w Dżibuti oraz zaproponowania restrykcyjnych środków w razie naruszenia umowy z Kotonu (2000 r.), zwłaszcza jej art. 8 i 9; podobnie wzywa Komisję do ścisłego monitorowania sytuacji;

16.  nalega na Europejską Służbę Działań Zewnętrznych, Komisję i ich partnerów, by wraz z obywatelami Dżibuti pracowali nad długoterminową reformą polityczną, którą powinny szczególnie ułatwiać istniejące już bliskie stosunki, jako że Dżibuti było kluczowym podmiotem w walce z terroryzmem i piractwem w regionie i jako państwo przyjmujące bazy wojskowe i przyczyniające się do stabilności w regionie;

17.  wzywa Komisję, by dostarczyła dalszego wsparcia dla niezależnych organizacji i społeczeństwa obywatelskiego, w szczególności jak najszybciej otwierając przetarg w ramach Europejskiego Instrumentu na rzecz Wspierania Demokracji i Praw Człowieka;

18.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji rządowi Dżibuti, instytucjom Unii Afrykańskiej, Międzyrządowemu Organowi ds. Rozwoju, Lidze Arabskiej, Organizacji Współpracy Islamskiej, wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, państwom członkowskim UE oraz współprzewodniczącym Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego AKP-UE.

(1) Dz.U. C 75 z 26.2.2016, s. 160.
(2) Dz.U. C 46 E z 24.2.2010, s. 102.


Obowiązkowa automatyczna wymiana informacji w dziedzinie opodatkowania *
PDF 578kWORD 180k
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 12 maja 2016 r. w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Rady zmieniającej dyrektywę 2011/16/UE w zakresie obowiązkowej automatycznej wymiany informacji w dziedzinie opodatkowania (COM(2016)0025 – C8-0030/2016 – 2016/0010(CNS))
P8_TA(2016)0221A8-0157/2016

(Specjalna procedura ustawodawcza – konsultacja)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Radzie (COM(2016)0025),

–  uwzględniając art. 113 i 115 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, na mocy których Rada skonsultowała się z Parlamentem (C8-0030/2016),

–  uwzględniając uzasadnioną opinię przedstawioną – na mocy protokołu nr 2 w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności – przez Riksdag, w której stwierdzono, że projekt aktu ustawodawczego nie jest zgodny z zasadą pomocniczości,

–  zgodnie z art.59 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej (A8-0157/2016),

1.  zatwierdza po poprawkach wniosek Komisji;

2.  zwraca się do Komisji o odpowiednią zmianę jej wniosku, zgodnie z art. 293 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej;

3.  zwraca się do Rady o poinformowanie go, jeśli uzna ona za stosowne odejście od tekstu przyjętego przez Parlament;

4.  zwraca się do Rady o ponowne skonsultowanie się z Parlamentem, jeśli uzna ona za stosowne wprowadzenie znaczących zmian do wniosku Komisji;

5.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

Tekst proponowany przez Komisję   Poprawka
Poprawka 1
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 1
(1)  W ostatnich latach znacząco przybyło wyzwań związanych z oszustwami podatkowymi i uchylaniem się od opodatkowania; wyzwania te stały się również przedmiotem poważnych obaw w Unii i na całym świecie. Automatyczna wymiana informacji stanowi ważne narzędzie w tym względzie, a Komisja w swoim komunikacie z dnia 6 grudnia 2012 r. zawierającym Plan działania zakładający poprawę skuteczności walki z oszustwami podatkowymi i uchylaniem się od opodatkowania podkreśliła potrzebę zdecydowanego promowania automatycznej wymiany informacji jako przyszłego europejskiego i międzynarodowego standardu dla przejrzystości i wymiany informacji w sprawach podatkowych. W konkluzjach z dnia 22 maja 2013 r. Rada Europejska wezwała do rozszerzenia automatycznej wymiany informacji na poziomie unijnym i globalnym z myślą o zwalczaniu oszustw podatkowych, uchylania się od opodatkowania i agresywnego planowania podatkowego.
(1)  W ostatnich latach znacząco przybyło wyzwań związanych z oszustwami podatkowymi, unikaniem opodatkowania i uchylaniem się od opodatkowania; wyzwania te stały się również przedmiotem poważnych obaw w Unii i na całym świecie. Automatyczna wymiana informacji stanowi ważne narzędzie w tym względzie, a Komisja w swoim komunikacie z dnia 6 grudnia 2012 r. zawierającym Plan działania zakładający poprawę skuteczności walki z oszustwami podatkowymi i uchylaniem się od opodatkowania podkreśliła potrzebę zdecydowanego promowania automatycznej wymiany informacji jako przyszłego europejskiego i międzynarodowego standardu dla przejrzystości i wymiany informacji w sprawach podatkowych. W konkluzjach z dnia 22 maja 2013 r. Rada Europejska wezwała do rozszerzenia automatycznej wymiany informacji na poziomie unijnym i globalnym z myślą o zwalczaniu oszustw podatkowych, uchylania się od opodatkowania i agresywnego planowania podatkowego.
Poprawka 2
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 2
(2)  Ponieważ grupy przedsiębiorstw wielonarodowych działają w różnych krajach, mają możliwość stosowania praktyk agresywnego planowania podatkowego, które nie są dostępne dla przedsiębiorstw krajowych. Wskutek stosowania tych praktyk przez grupy przedsiębiorstw wielonarodowych mogą ucierpieć przede wszystkim przedsiębiorstwa działające wyłącznie na rynku krajowym (zwykle małe i średnie – MŚP), jako że ich obciążenie podatkowe jest wyższe niż w przypadku grup przedsiębiorstw wielonarodowych. Z drugiej strony, wszystkie państwa członkowskie są narażone na uszczuplenie dochodów podatkowych, istnieje zatem ryzyko, że będą one ze sobą konkurowały, oferując grupom przedsiębiorstw wielonarodowych dodatkowe korzyści podatkowe, aby je przyciągnąć. Taka sytuacja utrudnia właściwe funkcjonowanie rynku wewnętrznego.
(2)  Ponieważ wielonarodowe grupy przedsiębiorstw działają w różnych krajach, mają możliwość stosowania praktyk agresywnego planowania podatkowego, które nie są dostępne dla przedsiębiorstw krajowych. Wskutek stosowania tych praktyk przez przedsiębiorstwa wielonarodowe mogą ucierpieć przede wszystkim przedsiębiorstwa działające wyłącznie na rynku krajowym (zwykle małe i średnie – MŚP), jako że płacona przez nie zwykle efektywna stawka opodatkowania jest o wiele bliższa stawkom ustawowym niż w przypadku przedsiębiorstw wielonarodowych, co prowadzi do zakłóceń rynku wewnętrznego i jego niewłaściwego funkcjonowania, jak również do zakłócenia konkurencji ze szkodą dla MŚP. Aby uniknąć zakłócenia konkurencji, przedsiębiorstwa działające na rynku krajowym nie powinny być stawiane w gorszej sytuacji ze względu na ich wielkość lub brak obrotu transgranicznego. Ponadto wszystkie państwa członkowskie są narażone na uszczuplenie dochodów podatkowych, istnieje zatem ryzyko, że będą one ze sobą konkurowały w sposób nieuczciwy, oferując wielonarodowym grupom przedsiębiorstw dodatkowe korzyści podatkowe, aby je przyciągnąć. Taka sytuacja utrudnia właściwe funkcjonowanie rynku wewnętrznego. W tym kontekście należy podkreślić, że to Komisja odpowiada za właściwe funkcjonowanie rynku wewnętrznego.
Poprawka 3
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 2 a (nowy)
(2a)  Kluczowe znaczenie dla Unii ma to, aby przepisy podatkowe nie utrudniały wzrostu gospodarczego ani inwestycji, nie stawiały przedsiębiorstw unijnych w niekorzystnej sytuacji w zakresie konkurencji, ani nie zwiększały ryzyka podwójnego opodatkowania, lecz aby przyczyniały się do minimalizacji kosztów i obciążeń administracyjnych dla przedsiębiorstw.
Poprawka 4
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 3
(3)  Unijne organy podatkowe potrzebują wyczerpujących i rzetelnych danych na temat struktury grup przedsiębiorstw wielonarodowych, ich polityki cen transferowych oraz transakcji wewnętrznych zarówno w UE, jak i poza jej terytorium. Informacje te umożliwią organom podatkowym reagowanie na szkodliwe praktyki podatkowe poprzez zmianę prawa lub odpowiednie oceny ryzyka i kontrole podatkowe oraz pozwolą im stwierdzić, czy przedsiębiorstwa stosują praktyki prowadzące do sztucznego przerzucania znacznej części dochodów w celu uzyskania korzyści podatkowych.
(3)  Organy podatkowe państw członkowskich potrzebują wyczerpujących i rzetelnych danych na temat struktury wielonarodowych grup przedsiębiorstw, ich polityki cen transferowych, rozliczeń podatkowych, ulg podatkowych oraz transakcji wewnętrznych zarówno w Unii, jak i poza jej terytorium. Informacje te umożliwią organom podatkowym reagowanie na szkodliwe praktyki podatkowe poprzez zmianę prawa lub odpowiednie oceny ryzyka i kontrole podatkowe oraz pozwolą im stwierdzić, czy przedsiębiorstwa stosują praktyki prowadzące do sztucznego przerzucania znacznej części dochodów w celu uzyskania korzyści podatkowych. Komisja powinna mieć również dostęp do informacji wymienianych między organami podatkowymi państw członkowskich, aby zagwarantować przestrzeganie odpowiednich reguł konkurencji. Komisja powinna traktować te informacje jako poufne i powinna podjąć wszelkie stosowne działania w celu ochrony tych informacji.
Poprawka 5
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 4
(4)   Większa przejrzystość wobec organów podatkowych może nakłonić grupy przedsiębiorstw wielonarodowych do zaprzestania pewnych praktyk i do uczciwego płacenia podatków w kraju, w którym uzyskują dochód. Wprowadzenie większej przejrzystości po stronie grup przedsiębiorstw wielonarodowych stanowi w związku z tym niezbędny element działań zapobiegających erozji bazy podatkowej i przerzucaniu zysków.
(4)   Odpowiedni poziom informacji przekazywanych organom podatkowym państw członkowskich i wymienianych między nimi oraz między nimi a Komisją mógłby nakłonić wielonarodowe grupy przedsiębiorstw do zaprzestania pewnych praktyk i do płacenia należnych podatków w kraju, w którym tworzona jest wartość. Zwiększyłby on również wzajemną presję państw członkowskich i skoncentrowałaby uwagę rynków finansowych na odpowiedzialności fiskalnej przedsiębiorstw wielonarodowych. Wprowadzenie większej przejrzystości po stronie wielonarodowych grup przedsiębiorstw – bez uszczerbku dla konkurencyjności Unii – stanowi w związku z tym niezbędny element działań zapobiegających erozji bazy podatkowej i przerzucaniu zysków, a co za tym idzie, zapobiegających unikaniu opodatkowania.
Poprawka 6
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 6
(6)  W sprawozdaniu według krajów grupy przedsiębiorstw wielonarodowych powinny zgłaszać co roku – w odniesieniu do każdej jurysdykcji podatkowej, w której prowadzą działalność – wysokość osiągniętych przychodów, dochodu przed opodatkowaniem, zapłaconego podatku dochodowego i należnego podatku dochodowego. W sprawozdaniu powinny się także znaleźć informacje na temat liczby pracowników, kapitału zakładowego, niepodzielonego zysku z lat ubiegłych i rzeczowych aktywów trwałych w każdej jurysdykcji podatkowej. Grupy przedsiębiorstw wielonarodowych powinny również wskazać wszystkie podmioty wchodzące w jej skład, które prowadzą działalność gospodarczą w danej jurysdykcji podatkowej, i informacje na temat typu działalności gospodarczej prowadzonej przez każdy z tych podmiotów.
(6)  W sprawozdaniu według krajów wielonarodowe grupy przedsiębiorstw powinny zgłaszać co roku – w odniesieniu do każdej jurysdykcji podatkowej, w której prowadzą działalność – wysokość osiągniętych przychodów, dochodu przed opodatkowaniem, zapłaconego podatku dochodowego i należnego podatku dochodowego, a także ulg podatkowych. W sprawozdaniu powinny się także znaleźć informacje na temat liczby pracowników, kapitału zakładowego, niepodzielonego zysku z lat ubiegłych i rzeczowych aktywów trwałych w każdej jurysdykcji podatkowej. Wielonarodowe grupy przedsiębiorstw powinny również wskazać wszystkie podmioty wchodzące w jej skład, które prowadzą działalność gospodarczą w danej jurysdykcji podatkowej, i informacje na temat typu działalności gospodarczej prowadzonej przez każdy z tych podmiotów.
Poprawka 7
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 8
(8)  Aby zapewnić właściwe funkcjonowanie rynku wewnętrznego, UE musi zadbać o uczciwą konkurencję pomiędzy grupami przedsiębiorstw wielonarodowych z UE i tymi grupami spoza UE, w których skład wchodzi co najmniej jeden podmiot mający siedzibę w UE. Obowiązkowi sprawozdawczemu powinny zatem podlegać oba te rodzaje grup.
(8)  Aby zapewnić właściwe funkcjonowanie rynku wewnętrznego, Unia musi zadbać o uczciwą konkurencję pomiędzy wielonarodowymi grupami przedsiębiorstw z Unii i tymi grupami spoza Unii, w których skład wchodzi co najmniej jeden podmiot mający siedzibę w Unii. Obowiązkowi sprawozdawczemu powinny zatem podlegać oba te rodzaje grup. W związku z tym państwa członkowskie powinny być odpowiedzialne za wdrożenie obowiązku sprawozdawczego dla przedsiębiorstw wielonarodowych, na przykład poprzez wprowadzenie kar dla tych przedsiębiorstw w przypadku niewypełnienia obowiązku sprawozdawczego.
Poprawka 8
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 9 a (nowy)
(9a)  Państwa członkowskie powinny zadbać o utrzymanie lub zwiększenie poziomu zasobów ludzkich, technicznych i finansowych przeznaczanych na automatyczną wymianę informacji między organami administracji podatkowej i przetwarzanie danych w organach administracji podatkowej.
Poprawka 9
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 11
(11)  Jeśli chodzi o wymianę informacji pomiędzy państwami członkowskimi, dyrektywa Rady 2011/16/UE z dnia 15 lutego 2011 r. w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania i uchylająca dyrektywę 77/799/EWG przewiduje już obowiązkową automatyczną wymianę informacji w szeregu dziedzin. Jej zakres należy rozszerzyć, aby obejmowała również obowiązkową automatyczną wymianę sprawozdań według krajów pomiędzy państwami członkowskimi.
(11)  Jeśli chodzi o wymianę informacji pomiędzy państwami członkowskimi, dyrektywa Rady 2011/16/UE z dnia 15 lutego 2011 r. w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania i uchylająca dyrektywę 77/799/EWG przewiduje już obowiązkową automatyczną wymianę informacji w szeregu dziedzin. Jej zakres należy rozszerzyć, aby obejmowała również obowiązkową automatyczną wymianę sprawozdań według krajów pomiędzy państwami członkowskimi oraz przekazywanie takich sprawozdań Komisji. Ponadto Komisja powinna wykorzystać sprawozdania według krajów do dokonania oceny przestrzegania przez państwa członkowskie unijnych zasad pomocy państwa, ponieważ nieuczciwe praktyki podatkowe w dziedzinie opodatkowania osób prawnych mają też aspekt związany z pomocą państwa.
Poprawka 10
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 12
(12)  Obowiązkowa automatyczna wymiana sprawozdań według krajów prowadzona pomiędzy państwami członkowskimi powinna w każdym przypadku obejmować przekazanie określonego zbioru podstawowych informacji wszystkim państwom członkowskim, w których – jak wynika z informacji zawartych w sprawozdaniu według krajów – rezydentem do celów podatkowych jest co najmniej jeden podmiot wchodzący w skład grupy przedsiębiorstw wielonarodowych lub w którym co najmniej jeden taki podmiot podlega opodatkowaniu w odniesieniu do działalności gospodarczej prowadzonej przez stały zakład grupy przedsiębiorstw wielonarodowych.
(12)  Obowiązkowa automatyczna wymiana sprawozdań według krajów między państwami członkowskimi oraz z Komisją powinna w każdym przypadku obejmować przekazanie określonego zbioru podstawowych informacji, które powinny być oparte o jednolite definicje i które byłyby dostępne dla tych państw członkowskich, w których – jak wynika z informacji zawartych w sprawozdaniu według krajów – rezydentem do celów podatkowych jest co najmniej jeden podmiot wchodzący w skład wielonarodowej grupy przedsiębiorstw lub w których co najmniej jeden taki podmiot podlega opodatkowaniu w odniesieniu do działalności gospodarczej prowadzonej przez stały zakład wielonarodowej grupy przedsiębiorstw.
Poprawka 11
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 16
(16)  Konieczne jest określenie wymogów językowych na potrzeby wymiany informacji dotyczących sprawozdania według krajów dokonywanej między państwami członkowskimi. Konieczne jest również przyjęcie ustaleń praktycznych niezbędnych do modernizacji sieci CCN. W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania art. 20 ust. 6 i 21 ust. 7 należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011.
(16)  Konieczne jest określenie wymogów językowych na potrzeby wymiany informacji dotyczących sprawozdania według krajów dokonywanej między państwami członkowskimi oraz przekazywania takich informacji Komisji. Konieczne jest również przyjęcie ustaleń praktycznych niezbędnych do modernizacji sieci CCN i dopilnowanie, aby nie prowadziło to do powielania standardów, a co za tym idzie do zwiększenia kosztów administracyjnych po stronie podmiotów gospodarczych. W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania art. 20 ust. 6 i 21 ust. 7 należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011.
Poprawka 12
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 18 a (nowy)
(18a)  W corocznych sprawozdaniach składanych Komisji przez państwa członkowskie zgodnie z niniejszą dyrektywą należy szczegółowo opisać zakres dokumentacji na podstawie art. 8aa i załącznika III sekcja II pkt 1 niniejszej dyrektywy oraz umieścić wykaz wszelkich jurysdykcji, których rezydentami są 'ostateczne jednostki dominujące' 'podmiotów wchodzących w skład grupy' mających siedzibę w Unii, jednak w przypadku których nie złożono ani nie wymieniono pełnych sprawozdań.
Poprawka 13
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 18 b (nowy)
(18b)  Na mocy niniejszej dyrektywy powinna istnieć możliwość niedokonywania wymiany informacji, jeżeli wymiana taka prowadziłaby do ujawnienia tajemnicy handlowej, przemysłowej lub zawodowej, procesu produkcyjnego lub informacji, których ujawnienie byłoby sprzeczne z porządkiem publicznym.
Poprawka 14
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 18 c (nowy)
(18c)  Należy uwzględnić rezolucję Komisji do Spraw Konstytucyjnych Parlamentu Europejskiego z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie interpretacji prawa podatkowego i innych środków o podobnym charakterze lub skutkach, sprawozdanie Parlamentu Europejskiego w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zmiany dyrektywy 2007/36/WE w zakresie zachęcania akcjonariuszy do długoterminowego zaangażowania oraz zmiany dyrektywy 2013/34/UE w zakresie określonych elementów oświadczenia o stosowaniu zasad ładu korporacyjnego, a także rezolucję Parlamentu z dnia 16 grudnia 2015 r. z zaleceniami dla Komisji dotyczącymi wprowadzenia przejrzystości, koordynacji i konwergencji do polityki opodatkowania osób prawnych w Unii.
Poprawka 15
Wniosek dotyczący dyrektywy
Motyw 20
(20)  Ponieważ cel niniejszej dyrektywy, a mianowicie skuteczna współpraca administracyjna pomiędzy państwami członkowskimi na warunkach zgodnych z prawidłowym funkcjonowaniem rynku wewnętrznego, nie może zostać osiągnięty w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na wymaganą jednolitość i skuteczność możliwe jest lepsze jego osiągnięcie na poziomie Unii, Unia może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.
(20)  Ponieważ cel niniejszej dyrektywy, a mianowicie skuteczna współpraca administracyjna pomiędzy państwami członkowskimi oraz z Komisją na warunkach zgodnych z prawidłowym funkcjonowaniem rynku wewnętrznego, nie może zostać osiągnięty w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na wymaganą jednolitość i skuteczność możliwe jest lepsze jego osiągnięcie na poziomie Unii, Unia może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.
Poprawka 16
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 – ustęp 1 – punkt -1 (nowy)
Dyrektywa 2011/16/UE
Artykuł – ustęp 1
-1)  art. 1 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
1.  Niniejsza dyrektywa ustanawia zasady i procedury, zgodnie z którymi państwa członkowskie współpracują ze sobą w celu wymiany informacji, które wydają się być istotne do celów stosowania i egzekwowania krajowych przepisów państw członkowskich dotyczących podatków, o których mowa w art. 2.
1. Niniejsza dyrektywa ustanawia zasady i procedury, zgodnie z którymi państwa członkowskie współpracują ze sobą i z Komisją w celu wymiany informacji, które wydają się być istotne do celów stosowania i egzekwowania krajowych przepisów państw członkowskich dotyczących podatków, o których mowa w art. 2.”;
Poprawka 17
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 – ustęp 1 – punkt 1 – litera -a (nowa)
Dyrektywa 2011/16/UE
Artykuł 3 – punkt 2
-a)  art. 3 pkt 2 otrzymuje brzmienie:
2)  „centralne biuro łącznikowe” oznacza biuro wyznaczone jako takie, które jest odpowiedzialne głównie za kontakty z innymi państwami członkowskimi w dziedzinie współpracy administracyjnej;
2) „centralne biuro łącznikowe” oznacza biuro wyznaczone jako takie, które jest odpowiedzialne głównie za kontakty z innymi państwami członkowskimi i z Komisją w dziedzinie współpracy administracyjnej;”;
Poprawka 18
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 – ustęp 1 – punkt 1 – litera a
Dyrektywa 2011/16/UE
Artykuł 3 – punkt 9 – litera a
a)  do celów art. 8 ust. 1 oraz art. 8a i 8aa – systematyczne przekazywanie określonych z góry informacji innemu państwu członkowskiemu, bez uprzedniego wniosku, w ustalonych z góry, regularnych odstępach czasu; do celów art. 8 ust. 1 odniesienie do dostępnych informacji dotyczy informacji zawartych w dokumentacji podatkowej państwa członkowskiego przekazującego informacje, które można wyszukiwać zgodnie z procedurami gromadzenia i przetwarzania informacji w tym państwie członkowskim;
a)  do celów art. 8 ust. 1 oraz art. 8a i 8aa – systematyczne przekazywanie określonych z góry informacji innemu państwu członkowskiemu i Komisji Europejskiej, bez uprzedniego wniosku z ich strony, w ustalonych z góry, regularnych odstępach czasu; do celów art. 8 ust. 1 odniesienie do dostępnych informacji dotyczy informacji zawartych w dokumentacji podatkowej państwa członkowskiego przekazującego informacje, które można wyszukiwać zgodnie z procedurami gromadzenia i przetwarzania informacji w tym państwie członkowskim;
Poprawka 19
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 – ustęp 1 – punkt 1 a (nowy)
Dyrektywa 2011/16/UE
Artykuł 4 – ustęp 6
1a)  art. 4 ust. 6 otrzymuje brzmienie:
6.  Jeżeli łącznikowy organ administracyjny lub właściwy urzędnik przesyłają lub otrzymują wniosek o współpracę lub odpowiedź na taki wniosek, informują centralne biuro łącznikowe w swoim państwie członkowskim zgodnie z procedurami określonymi przez to państwo członkowskie.
6. Jeżeli łącznikowy organ administracyjny lub właściwy urzędnik przesyłają lub otrzymują wniosek o współpracę lub odpowiedź na taki wniosek, informują centralne biuro łącznikowe w swoim państwie członkowskim i Komisję zgodnie z procedurami określonymi przez to państwo członkowskie.
Poprawka 20
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 – ustęp 1 – punkt 1 b (nowy)
Dyrektywa 2011/16/UE
Artykuł 6 – ustęp 2
1b)  art. 6 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
2.  Wniosek, o którym mowa w art. 5, może zawierać uzasadniony wniosek o przeprowadzenie szczególnego postępowania administracyjnego. Jeżeli organ współpracujący uważa, że postępowanie administracyjne nie jest konieczne, natychmiast informuje organ wnioskujący o przyczynach takiego stanowiska.
2. Wniosek, o którym mowa w art. 5, może zawierać uzasadniony wniosek o przeprowadzenie szczególnego postępowania administracyjnego. Jeżeli organ współpracujący uważa, że postępowanie administracyjne nie jest konieczne, natychmiast informuje organ wnioskujący i Komisję o przyczynach takiego stanowiska.”;
Poprawka 21
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 – ustęp 1 – punkt 1 c (nowy)
Dyrektywa 2011/16/UE
Artykuł 8 – ustęp 1 – litera e a (nowa)
1c)  w art. 8 ust. 1 dodaje się literę w brzmieniu:
„ea) sprawozdania według krajów,”;
Poprawka 22
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 – ustęp 1 – punkt 2
Dyrektywa 2011/16/UE
Artykuł 8 a a – ustęp 2
2.  Właściwy organ państwa członkowskiego, które otrzymało sprawozdanie według krajów zgodnie z ust. 1, ma obowiązek przekazać to sprawozdanie – w drodze wymiany automatycznej i w terminie określonym w ust. 4 – każdemu państwu członkowskiemu, w którym – jak wynika z informacji zawartych w sprawozdaniu według krajów – rezydentem do celów podatkowych jest co najmniej jeden 'podmiot wchodzący w skład' 'grupy przedsiębiorstw wielonarodowych', do której należy 'podmiot raportujący', lub w którym podlega opodatkowaniu działalność gospodarcza prowadzona przez jego stały zakład.
2.  Właściwy organ państwa członkowskiego, które otrzymało sprawozdanie według krajów zgodnie z ust. 1, ma obowiązek przekazać to sprawozdanie jak najszybciej – w drodze wymiany automatycznej i w terminie określonym w ust. 4 – każdemu państwu członkowskiemu, w którym – jak wynika z informacji zawartych w sprawozdaniu według krajów – rezydentem do celów podatkowych jest co najmniej jeden 'podmiot wchodzący w skład' 'wielonarodowej grupy przedsiębiorstw', do której należy 'podmiot raportujący', lub w którym podlega opodatkowaniu działalność gospodarcza prowadzona przez jego stały zakład. Właściwy organ danego państwa członkowskiego ma również obowiązek przekazać sprawozdanie według krajów Komisji, która jest odpowiedzialna za centralny rejestr sprawozdań według krajów, udostępniany właściwym służbom.
Poprawka 23
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 – ustęp 1 – punkt 2
Dyrektywa 2011/16/UE
Artykuł 8 a a – ustęp 3 – litera a
a)  zagregowane dane dotyczące wysokości osiągniętych przychodów, dochodu (straty) przed opodatkowaniem, zapłaconego podatku dochodowego, należnego podatku dochodowego, kapitału zakładowego, niepodzielonego zysku z lat ubiegłych, liczby pracowników i rzeczowych aktywów trwałych innych niż środki pieniężne i ich ekwiwalenty, w odniesieniu do każdej jurysdykcji, w której 'grupa przedsiębiorstw wielonarodowych' prowadzi działalność;
a)  zagregowane dane dotyczące wysokości osiągniętych przychodów, dochodu (straty) przed opodatkowaniem, zapłaconego podatku dochodowego, należnego podatku dochodowego, kapitału zakładowego, niepodzielonego zysku z lat ubiegłych, liczby pracowników i rzeczowych aktywów trwałych innych niż środki pieniężne i ich ekwiwalenty, w odniesieniu do każdej jurysdykcji, w której 'wielonarodowa grupa przedsiębiorstw' prowadzi działalność, wysokość otrzymanych dotacji publicznych, wartość aktywów wraz z rocznym kosztem ich utrzymania, a także wartość transakcji sprzedaży i zakupów dokonanych przez grupę;
Poprawka 24
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 – ustęp 1 – punkt 2
Dyrektywa 2011/16/UE
Artykuł 8 a a – ustęp 3 – litera b a (nowa)
ba)  przyszły europejski numer identyfikacji podatkowej (NIP) wielonarodowej grupy przedsiębiorstw, o którym mowa w planie działania Komisji na rok 2012 w celu zwalczania oszustw podatkowych i uchylania się od opodatkowania.
Poprawka 37
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 – ustęp 1 – punkt 2
Dyrektywa 2011/16/UE
Artykuł 8 a a – ustęp 4 a (nowy)
4a.  W celu zwiększenia przejrzystości z korzyścią dla obywateli Komisja publikuje zagregowane streszczenie sprawozdań w podziale na kraje w oparciu o informacje zawarte w centralnym rejestrze sprawozdań w podziale na kraje. Komisja musi przy tym przestrzegać postanowień art. 23a dotyczącego zachowania poufności.
Poprawka 26
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 – ustęp 1 – punkt 2 a (nowy)
Dyrektywa 2011/16/UE
Artykuł 9 – ustęp 1 – część wprowadzająca
2a)  część wprowadzająca art. 9 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
1.  Właściwy organ każdego z państw członkowskich przekazuje właściwemu organowi któregokolwiek z pozostałych zainteresowanych państw członkowskich informacje, o których mowa w art. 1 ust. 1, w każdym z następujących przypadków:
1. Właściwy organ każdego z państw członkowskich przekazuje właściwemu organowi któregokolwiek z pozostałych zainteresowanych państw członkowskich i Komisji informacje, o których mowa w art. 1 ust. 1, w każdym z następujących przypadków:”;
Poprawka 27
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 – ustęp 1 – punkt 2 b (nowy)
Dyrektywa 2011/16/UE
Artykuł 9 – ustęp 2
2b)  art. 9 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
2.  Właściwe organy każdego z państw członkowskich mogą przekazywać, w ramach spontanicznej wymiany, właściwym organom pozostałych państw członkowskich wszelkie znane im informacje, które mogą być przydatne właściwym organom pozostałych państw członkowskich.
2. Właściwe organy każdego z państw członkowskich mogą przekazywać, w ramach spontanicznej wymiany, właściwym organom pozostałych państw członkowskich i Komisji wszelkie znane im informacje, które mogą być przydatne właściwym organom pozostałych państw członkowskich.”;
Poprawka 28
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 – ustęp 1 – punkt 4 a (nowy)
Dyrektywa 2011/16/UE
Artykuł 23 – ustęp 2
4a)  art. 23 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
2.  Państwa członkowskie przekazują Komisji wszelkie istotne informacje, które są niezbędne dla oceny skuteczności współpracy administracyjnej prowadzonej zgodnie z niniejszą dyrektywą w zwalczaniu uchylania się od opodatkowania i unikania opodatkowania.
2. Państwa członkowskie przekazują Komisji wszelkie istotne informacje, które są niezbędne dla oceny skuteczności współpracy administracyjnej prowadzonej zgodnie z niniejszą dyrektywą w zwalczaniu unikania opodatkowania, uchylania się od opodatkowania i oszustw podatkowych.”;
Poprawka 29
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 – ustęp 1 – punkt 5
Dyrektywa 2011/16/UE
Artykuł 23 – ustęp 3
3.  Państwa członkowskie przekazują Komisji roczną ocenę skuteczności automatycznej wymiany informacji, o której mowa w art. 8, 8a i 8aa, a także jej praktyczne wyniki. Komisja przyjmuje – w drodze aktów wykonawczych – formę i warunki przekazywania tej rocznej oceny. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 26 ust. 2.
3.  Państwa członkowskie przekazują Komisji roczną ocenę skuteczności automatycznej wymiany informacji, o której mowa w art. 8, 8a i 8aa, a także jej praktyczne wyniki. Komisja informuje Parlament Europejski i Radę o tych wynikach w odpowiedni sposób, na przykład w formie rocznego skonsolidowanego sprawozdania omawiającego wyniki i rezultaty procedury sprawozdawczej. Komisja przyjmuje – w drodze aktów wykonawczych – formę i warunki przekazywania tej rocznej oceny. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 26 ust. 2.
Poprawka 30
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 – ustęp 1 – punkt 5 a (nowy)
Dyrektywa 2011/16/UE
Artykuł 23 – ustęp 3 a (nowy)
5a)  w art. 23 dodaje się ustęp w brzmieniu:
„3a. Komisja przekazuje Parlamentowi Europejskiemu i Radzie roczne skonsolidowane sprawozdanie dotyczące przekazanych przez państwa członkowskie rocznych ocen skuteczności automatycznej wymiany informacji, a także osiągniętych praktycznych wyników.”;
Poprawka 31
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 – ustęp 1 – punkt 5 b (nowy)
Dyrektywa 2011/16/UE
Artykuł 23 – ustęp 3 b (nowy)
5b)  w art. 23 dodaje się ustęp w brzmieniu:
„3b. Jeżeli w wyniku oceny skutków dotyczącej konsekwencji podania do wiadomości publicznej informacji w podziale na poszczególne kraje Komisja stwierdzi brak negatywnych skutków dla wielonarodowych grup przedsiębiorstw, Komisja niezwłocznie zgłosi wniosek ustawodawczy w celu umożliwienia podanie takich informacji do wiadomości publicznej.”;
Poprawka 32
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 – ustęp 1 – punkt 5 c (nowy)
Dyrektywa 2011/16/UE
Artykuł 24 – ustęp 1
5c)  art. 24 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
1.  W przypadku gdy właściwy organ państwa członkowskiego otrzymuje od państwa trzeciego informacje, które wydają się być istotne do celów stosowania i egzekwowania przepisów krajowych tego państwa członkowskiego dotyczących podatków, o których mowa w art. 2, organ ten może – w zakresie, w jakim jest to dozwolone na mocy umowy z tym państwem trzecim – przekazać te informacje właściwym organom państw członkowskich, którym mogą one być przydatne oraz wszelkim organom wnioskującym.
1. W przypadku gdy właściwy organ państwa członkowskiego otrzymuje od państwa trzeciego informacje, które wydają się być istotne do celów stosowania i egzekwowania przepisów krajowych tego państwa członkowskiego dotyczących podatków, o których mowa w art. 2, organ ten może – w zakresie, w jakim jest to dozwolone na mocy umowy z tym państwem trzecim – przekazać te informacje właściwym organom państw członkowskich, którym mogą one być przydatne oraz wszelkim organom wnioskującym i Komisji.”;
Poprawka 33
Wniosek dotyczący dyrektywy
Artykuł 1 – ustęp 1 – punkt 7 a (nowy)
Dyrektywa 2011/16/UE
Artykuł 27 a (nowy)
7a)  dodaje się artykuł w brzmieniu:
„Artykuł 27a
Przegląd
Komisja dokonuje przeglądu skuteczności niniejszej dyrektywy w terminie do dnia ... [trzy lata po dacie wejścia w życie niniejszej dyrektywy].”;
Poprawka 34
Wniosek dotyczący dyrektywy
Załącznik – Załącznik III – sekcja II – ustęp 1 – akapit 2
W przypadku gdy rezydentami do celów podatkowych w Unii jest większa liczba 'podmiotów wchodzących w skład' tej samej 'grupy przedsiębiorstw wielonarodowych' i gdy stosuje się co najmniej jeden z warunków określonych w lit. b), 'grupa przedsiębiorstw wielonarodowych' może wyznaczyć jeden z 'podmiotów wchodzących w skład grupy', aby złożył sprawozdanie według krajów zgodne z wymogami art. 8aa ust. 1 w odniesieniu do 'sprawozdawczego roku podatkowego' w terminie wskazanym w art. 8aa ust. 1 i aby powiadomił państwo członkowskie, że sprawozdanie to jest przedstawiane w celu wywiązania się z obowiązku sprawozdawczego w imieniu wszystkich 'podmiotów wchodzących w skład' tej 'grupy przedsiębiorstw wielonarodowych', które są rezydentami do celów podatkowych w Unii. Zgodnie z art. 8aa ust. 2 zainteresowane państwo członkowskie ma obowiązek przekazać otrzymane sprawozdanie według krajów każdemu państwu członkowskiemu, w którym – jak wynika z informacji zawartych w sprawozdaniu według krajów – rezydentem do celów podatkowych jest co najmniej jeden 'podmiot wchodzący w skład' 'grupy przedsiębiorstw wielonarodowych', do której należy 'podmiot raportujący', lub w którym opodatkowaniu podlega działalność gospodarcza prowadzona przez jego stały zakład.
W przypadku gdy rezydentami do celów podatkowych w Unii jest większa liczba 'podmiotów wchodzących w skład' tej samej 'wielonarodowej grupy przedsiębiorstw' i gdy stosuje się co najmniej jeden z warunków określonych w lit. b), 'wielonarodowa grupa przedsiębiorstw' może wyznaczyć jeden z 'podmiotów wchodzących w skład grupy', najlepiej podmiot o największym obrocie, aby złożył sprawozdanie według krajów zgodne z wymogami art. 8aa ust. 1 w odniesieniu do 'sprawozdawczego roku podatkowego' w terminie wskazanym w art. 8aa ust. 1 i aby powiadomił państwo członkowskie, że sprawozdanie to jest przedstawiane w celu wywiązania się z obowiązku sprawozdawczego w imieniu wszystkich 'podmiotów wchodzących w skład' tej 'wielonarodowej grupy przedsiębiorstw', które są rezydentami do celów podatkowych w Unii. Zgodnie z art. 8aa ust. 2 zainteresowane państwo członkowskie ma obowiązek przekazać otrzymane sprawozdanie według krajów każdemu państwu członkowskiemu, w którym – jak wynika z informacji zawartych w sprawozdaniu według krajów – rezydentem do celów podatkowych jest co najmniej jeden 'podmiot wchodzący w skład' 'wielonarodowej grupy przedsiębiorstw', do której należy 'podmiot raportujący', lub w którym opodatkowaniu podlega działalność gospodarcza prowadzona przez jego stały zakład.

Identyfikowalność produktów rybołówstwa i akwakultury w gastronomii i sprzedaży detalicznej
PDF 337kWORD 80k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 maja 2016 r. w sprawie identyfikowalności produktów rybołówstwa i akwakultury w restauracjach i handlu detalicznym (2016/2532(RSP))
P8_TA(2016)0222B8-0581/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając rozporządzenie (UE) nr 1379/2013 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 grudnia 2013 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków produktów rybołówstwa i akwakultury zmieniające rozporządzenia Rady (WE) nr 1184/2006 i (WE) nr 1224/2009 i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 104/2000(1),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 178/2002 z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności(2),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektywy Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004(3),

–  uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt(4),

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 1224/2009 z dnia 20 listopada 2009 r. ustanawiające wspólnotowy system kontroli w celu zapewnienia przestrzegania przepisów wspólnej polityki rybołówstwa, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 847/96, (WE) nr 2371/2002, (WE) nr 811/2004, (WE) nr 768/2005, (WE) nr 2115/2005, (WE) nr 2166/2005, (WE) nr 388/2006, (WE) nr 509/2007, (WE) nr 676/2007, (WE) nr 1098/2007, (WE) nr 1300/2008, (WE) nr 1342/2008 i uchylające rozporządzenia (EWG) nr 2847/93, (WE) nr 1627/94 oraz (WE) nr 1966/2006(5),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 stycznia 2014 r. w sprawie kryzysu żywnościowego, oszustw w łańcuchu dostaw żywności i nadzoru nad nimi(6),

–  uwzględniając projekt rezolucji Komisji Rybołówstwa,

–  uwzględniając pytanie do Komisji w sprawie identyfikowalności produktów rybołówstwa i akwakultury w restauracjach i handlu detalicznym (O-000052/2016 – B8-0365/2016),

–  uwzględniając art. 128 ust. 5 i art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że UE jest największym na świecie rynkiem owoców morza, który zasila zarówno unijny sektor rybołówstwa, jak i przywozy z krajów trzecich;

B.  mając na uwadze, że konsumenci mają prawo do informacji podanych w zrozumiały sposób, w tym informacji o przybrzeżnych i geograficznych strefach połowów, i powinni móc w pełni polegać na całym łańcuchu dostaw produktów rybołówstwa na rynek UE; mając na uwadze, że UE i państwa członkowskie mają obowiązek chronić obywateli UE przed nadużyciami; mając na uwadze, że wszystkie produkty podlegające przywozowi muszą odpowiadać unijnym zasadom i normom;

C.  mając na uwadze, że Komisja przygotowuje szczegółowy i wyczerpujący spis dobrowolnych oświadczeń dotyczących produktów rybołówstwa i akwakultury, które zostały wprowadzone do obrotu w UE; mając na uwadze, że wnioski Komisji mogłyby doprowadzić do ustanowienia zewnętrznej struktury certyfikującej dobrowolne oświadczenia dotyczące produktów rybołówstwa i akwakultury na rynku UE;

D.  mając na uwadze, że w planie kontroli Komisji na rok 2015 (7) oceniającym występowanie na rynku niewłaściwie oznakowanych ryb białych w stosunku do deklarowanego gatunku stwierdzono, że zadeklarowane gatunki potwierdzono w 94 % pobranych próbek; mając na uwadze, że jednak w przypadku niektórych gatunków poziom niezgodności był bardzo wysoki, a wartość 6 % uważa się za stosunkowo niską w porównaniu do innych badań o bardziej ograniczonym zasięgu przeprowadzonych w państwach członkowskich;

E.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 36 rozporządzenia (UE) nr 1379/2013 Komisja Europejska ma obowiązek przedstawić Parlamentowi i Radzie do dnia 1 stycznia 2015 r. sprawozdanie dotyczące wykonalności opcji systemu znakowania ekologicznego produktów rybołówstwa i akwakultury;

F.  mając na uwadze, że wspólna organizacja rynków powinna gwarantować producentom uczciwą konkurencję i sprawiedliwe dochody w związku z produktami rybołówstwa sprzedawanymi lub kupowanymi w UE;

1.  wyraża poważne zaniepokojenie i niezadowolenie w związku z wynikami szeregu badań dowodzących wysokiego poziomu nieprawidłowego znakowania produktów rybnych sprzedawanych na rynku UE, w tym w restauracjach instytucji UE; potwierdza, że celowe i nieuczciwe nieprawidłowe znakowanie gatunków ryb stanowi naruszenie przepisów UE, w tym wspólnej polityki rybołówstwa, i może stanowić przestępstwo w świetle obowiązującego prawa krajowego;

2.  wzywa państwa członkowskie do wzmocnienia kontroli krajowych, w tym kontroli nieprzetworzonych ryb sprzedawanych do restauracji i sektora gastronomicznego, w celu rozwiązania problemu oszustw oraz wskazania, na którym etapie łańcucha dostaw ma miejsce nieprawidłowe znakowanie ryb; jest zaniepokojony zastępowaniem wysokiej jakości gatunków ich odpowiednikami niskiej jakości; wzywa Komisję i państwa członkowskie do przeanalizowania, jakie środki można by zastosować w celu poprawy identyfikowalności produktów rybołówstwa i akwakultury; popiera utworzenie grupy roboczej, której zadaniem będzie ujednolicenie wdrażania systemu identyfikowalności we wszystkich państwach członkowskich oraz ustanowienie zewnętrznej struktury umożliwiającej certyfikację dobrowolnych oświadczeń dotyczących produktów rybołówstwa i akwakultury na rynku UE;

3.  popiera silny system identyfikowalności obejmujący wszystkie etapy od wyładunku do konsumpcji, który zapewniałby pewność konsumentom, a jednocześnie obniżał zależność sektora handlu od przywożonych produktów rybołówstwa i akwakultury, wzmacniając tym samym rynek UE; wzywa Komisję do wykorzystywania potencjału barkodowania DNA, które mogłoby pomóc w identyfikacji gatunków za pomocą sekwencjonowania DNA, aby poprawić identyfikowalność;

4.  z zadowoleniem przyjmuje nowe ramy wspólnej organizacji rynku i domaga się, by Komisja przedstawiła – zgodnie z art. 36 rozporządzenia (UE) nr 1379/2013 – sprawozdanie z wykonania dotyczące opcji systemu znakowania ekologicznego produktów rybołówstwa i akwakultury; podkreśla potrzebę określenia standardów minimum ekologicznego znakowania produktów; uważa, że kluczowe elementy systemu znakowania muszą gwarantować przejrzystość, niezależność i wiarygodność procesu certyfikacji; zwraca się o przeprowadzenie szczegółowej analizy korzyści wprowadzenia ogólnounijnego znakowania;

5.  wzywa Komisję, by regularnie nadzorowała, w jakim zakresie wymagane informacje pojawiają się na etykietach; podkreśla, że etykiety muszą zawierać zrozumiałe, możliwe do zweryfikowania i dokładne informacje; w kontekście dobrowolnego znakowania zachęca państwa członkowskie do podawania wszystkich dostępnych informacji, które pozwolą konsumentowi dokonać świadomego wyboru; nalega, by Komisja i państwa członkowskie zintensyfikowały kampanie informacyjne dotyczące wymogów znakowania produktów rybołówstwa i akwakultury;

6.  podkreśla, że solidna polityka europejska w zakresie znakowania w sektorze rybołówstwa byłaby kluczowym czynnikiem intensyfikującym rozwój gospodarczy społeczności nadbrzeżnych, polityka uwzględniająca wzorcowe praktyki stosowane przez rybaków oraz leżąca u podstaw jakości produktów, jakie dostarczają oni konsumentom;

7.  zwraca się do Komisji, by w celu zagwarantowania prawa konsumentów do prawidłowych, wiarygodnych i zrozumiałych informacji, przyjęła środki służące skorygowaniu niejasności spowodowanych obecnym wymogiem etykietowania stref i podstref określonych przez Organizację Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO), w szczególności w odniesieniu do połowów uwzględnionych w niektórych podstrefach strefy 27, które są szczególnie problematyczne, takich jak m.in. Galicja i Zatoka Kadyksu, które są oznakowane jako „wody portugalskie”, Walia, oznakowana jako „Morze Irlandzkie” czy Bretania, oznakowana jako „Zatoka Biskajska”;

8.  zwraca uwagę na konieczność zawierania informacji o pochodzeniu produktów rybołówstwa w przejrzysty i jasny sposób;

9.  podkreśla potrzebę zagwarantowania, by wszelkie ogólnounijne znaki ekologiczne, a także systemy znakowania ekologicznego owoców morza oraz systemy certyfikacji stosowane przez osoby trzecie były spójne z wytycznymi Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa dotyczącymi znakowania ekologicznego ryb i produktów rybołówstwa z pochodzących z połowów morskich;

10.  uważa, że ogólnounijny znak ekologiczny dla produktów rybołówstwa i akwakultury – przy czym związane z nim kryteria należy jeszcze omówić na szczeblu UE – mógłby przyczynić się do poprawy identyfikowalności i przejrzystości informacji dla konsumentów; uważa, że Europejski Fundusz Morski i Rybacki (EFMR) mógłby finansować taki znak;

11.  zauważa, że niektóre obowiązujące określenia handlowe ryb różnią się w poszczególnych państwach członkowskich w związku ze stosowaniem różnych praktyk krajowych, które mogą prowadzić do powstania pewnych niejasności; z zadowoleniem przyjmuje działania podjęte przez Komisję mające na celu uruchomienie projektu pilotażowego przyjętego przez Parlament Europejski, którego celem będzie stworzenie publicznej bazy danych zawierającej informacje o oznaczeniach handlowych we wszystkich językach urzędowych UE;

12.  zachęca Komisję do skuteczniejszego propagowania prowadzonych przez nią prac w zakresie ochrony zasobów morskich oraz walki z nielegalnymi połowami;

13.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Komisji.

(1) Dz.U. L 354 z 28.12.2013, s. 1.
(2) Dz.U. L 31 z 1.2.2002, s. 1.
(3) Dz.U. L 304 z 22.11.2011, s. 18.
(4) Dz.U. L 165 z 30.4.2004, s. 1.
(5) Dz.U. L 343 z 22.12.2009, s. 1.
(6) Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0011.
(7). http://ec.europa.eu/food/safety/official_controls/food_fraud/fish_substitution/index_en.htm?subweb=343&lang=en


Status gospodarki rynkowej Chin
PDF 237kWORD 70k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 maja 2016 r. w sprawie statusu gospodarki rynkowej Chin (2016/2667(RSP))
P8_TA(2016)0223RC-B8-0607/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając unijne ustawodawstwo antydumpingowe (rozporządzenie Rady (WE) nr 1225/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony przed przywozem produktów po cenach dumpingowych z krajów niebędących członkami Wspólnoty Europejskiej(1)),

–  uwzględniając protokół w sprawie przystąpienia Chin do Światowej Organizacji Handlu (WTO),

–  uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie stosunków handlowych UE-Chiny,

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 i 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że Unia Europejska i Chiny są dwoma największymi potęgami handlowymi na świecie, przy czym Chiny są drugim najważniejszym partnerem handlowym UE, która jest z kolei najważniejszym partnerem handlowym Chin, a wartość dziennych przepływów handlowych między tymi dwoma partnerami znacznie przekracza 1 mld EUR;

B.  mając na uwadze, że w 2015 r. wartość chińskich inwestycji w UE po raz pierwszy przekroczyła wartość inwestycji UE w Chinach; mając na uwadze, że rynek chiński jest głównym źródłem rentowności dla wielu unijnych sektorów i znaków towarowych;

C.  mając na uwadze, że kiedy Chiny przystąpiły do WTO, w sekcji 15. protokołu w sprawie przystąpienia wprowadzono ustalenie dotyczące specjalnej metody obliczania dumpingu, która służy za podstawę odmiennego traktowania przywozu z Chin;

D.  mając na uwadze, że każda decyzja co do sposobu traktowania przywozu z Chin od grudnia 2016 r. musi gwarantować zgodność prawa UE z przepisami WTO;

E.  mając na uwadze, że przepisy sekcji 15. protokołu w sprawie przystąpienia Chin do WTO, które pozostaną w mocy po 2016 r., stanowią podstawę prawną do tego, aby po roku 2016 stosować wobec przywozu z Chin niestandardową metodologię;

F.  mając na uwadze stopień, w jakim obecnie państwo wpływa na gospodarkę chińską, decyzje przedsiębiorstw dotyczące cen, kosztów, nakładów i wyników nie odpowiadają sygnałom rynkowym odzwierciedlającym podaż i popyt;

G.  mając na uwadze, że w protokole w sprawie przystąpienia Chiny zobowiązały się między innymi do tego, że pozwolą, aby wszystkie ceny były wyznaczane przez siły rynkowe, oraz mając na uwadze, że UE musi dopilnować, aby Chiny w pełni wywiązały się ze zobowiązań podjętych w ramach WTO;

H.  mając na uwadze, że nadwyżka zdolności produkcyjnych Chin już teraz ma znaczne społeczne, gospodarcze i środowiskowe konsekwencje w UE, czego przejawem był ostatnio negatywny wpływ na sektor stalowy UE, zwłaszcza w Zjednoczonym Królestwie, oraz mając na uwadze, że przyznanie Chinom statusu gospodarki rynkowej może mieć istotny wpływ społeczny na miejsca pracy w UE;

I.  mając na uwadze, że 56 z 73 obecnie obowiązujących środków antydumpingowych w UE jest stosowanych do przywozu z Chin;

J.  mając na uwadze, że zakończone niedawno konsultacje społeczne w sprawie ewentualnego przyznania Chinom statusu gospodarki rynkowej mogą dostarczyć dodatkowych informacji, które być może okażą się przydatne w rozwiązaniu tego problemu;

K.  mając na uwadze, że w komunikacie Komisji z dnia 10 października 2012 r. pt. „Silniejszy przemysł europejski na rzecz wzrostu i ożywienia gospodarczego” (COM(2012)0582) wyznaczono cel polegający na zwiększeniu do 2020 r. udziału przemysłu w PKB UE o 20%;

1.  podkreśla wagę partnerstwa UE z Chinami, w którym istotną rolę odgrywa sprawiedliwy handel i inwestycje;

2.  podkreśla, że Chiny nie są gospodarką rynkową i nie spełniają jeszcze pięciu kryteriów przyjętych przez UE do określania gospodarek rynkowych;

3.  apeluje do Komisji, aby uzgodniła z głównymi partnerami handlowymi, również w kontekście zbliżających się szczytów G-7 i G-20, jak najlepiej zapewnić, aby wszystkim przepisom sekcji 15. protokołu w sprawie przystąpienia Chin do WTO, które pozostaną w mocy po 2016 r., nadano w przepisach krajowych pełny sens prawny, oraz aby sprzeciwiła się ona wszelkiemu jednostronnemu przyznaniu Chinom statusu gospodarki rynkowej;

4.  podkreśla, że na zbliżającym się szczycie UE-Chiny należy omówić kwestie dotyczące statusu gospodarki rynkowej;

5.  wzywa Komisję do należytego uwzględnienia obaw wyrażonych przez przedsiębiorstwa unijne, związki zawodowe i inne zainteresowane strony co do konsekwencji dla miejsc pracy w UE, środowiska, standardów i zrównoważonego wzrostu gospodarczego we wszystkich zainteresowanych sektorach przemysłu wytwórczego oraz konsekwencji dla przemysłu UE ogółem, a także wzywa w tym kontekście do zapewnienia ochrony miejsc pracy w UE;

6.  jest przekonany, że dopóki Chiny nie spełnią wszystkich pięciu unijnych kryteriów wymaganych do tego, aby uznać je za gospodarkę rynkową, UE powinna stosować niestandardową metodologię w dochodzeniach antydumpingowych i antysubsydyjnych wobec przywozu z Chin przy określaniu porównywalności cen, na mocy i przy pełnym zastosowaniu tych części sekcji 15. protokołu w sprawie przystąpienia Chin, które umożliwiają stosowanie niestandardowej metodologii; wzywa Komisję do przedstawienia wniosku, który byłyby zgodny z tą zasadą;

7.  jednocześnie podkreśla nieuchronną konieczność ogólnej reformy unijnych instrumentów ochrony handlu, aby zagwarantować przedsiębiorstwom unijnym równe warunki działania w stosunku do Chin i innych partnerów handlowych w pełnej zgodności z przepisami WTO; wzywa Radę do szybkiego osiągnięcia porozumienia z Parlamentem w sprawie unowocześnienia unijnych instrumentów ochrony handlu;

8.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.

(1) Dz.U. L 343 z 22.12.2009, s. 51.


Działania następcze i stan obecny w związku z programem działań do roku 2030 i celami zrównoważonego rozwoju
PDF 338kWORD 85k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 maja 2016 r. w sprawie działań następczych i przeglądu programu działań do roku 2030 (2016/2696(RSP))
P8_TA(2016)0224B8-0583/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając dokument zatytułowany „Przekształcamy nasz świat: program działań na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030”, przyjęty dnia 25 września 2015 r. na zorganizowanym przez ONZ Szczycie w sprawie Zrównoważonego Rozwoju w Nowym Jorku,

–  uwzględniając trzecią Międzynarodową Konferencję w sprawie Finansowania Rozwoju, która odbyła się w dniach 13–16 lipca 2015 r. w Addis Abebie,

–  uwzględniając sprawozdanie międzyagencyjnej grupy ekspertów ds. wskaźników dotyczących celów zrównoważonego rozwoju (IAEG-SDG), opublikowane dnia 17 grudnia 2015 r. i przyjęte na 47. posiedzeniu Komisji Statystycznej ONZ w marcu 2016 r.,

–  uwzględniając obrady wysokiego szczebla Rady Gospodarczo-Społecznej (ECOSOC) ONZ, które mają się odbyć w dniach 18–22 lipca 2016 r. pod hasłem „Wdrażanie agendy rozwoju po 2015 r.: przejście od zobowiązań do wyników”,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 19 maja 2015 r. w sprawie finansowania rozwoju(1),

–   uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 listopada 2014 r. w sprawie UE i globalnych ram rozwoju po roku 2015(2),

–  uwzględniając porozumienie paryskie przyjęte na 21. Konferencji Stron (COP21) w dniu 12 grudnia 2015 r. w Paryżu,

–  uwzględniając art. 7 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), który potwierdza, że „Unia zapewnia spójność swoich poszczególnych polityk i działań, uwzględniając wszystkie swoje cele”,

–  uwzględniając trwające prace nad globalną strategią UE w zakresie polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, która będzie kierować działaniami Unii Europejskiej na szczeblu globalnym,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 24 listopada 2015 r. w sprawie roli UE w ONZ – w jaki sposób lepiej osiągać cele polityki zagranicznej UE(3),

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 26 października 2015 r. w sprawie spójności polityki na rzecz rozwoju,

–  uwzględniając rewizję strategii „Europa 2020” – „Nowe podejście po 2020 r.”,

–  uwzględniając deklarację paryską w sprawie skuteczności pomocy, plan działania z Akry oraz deklarację i plan działania przyjęte na forum wysokiego szczebla w sprawie skuteczności pomocy, które odbyło się w Pusanie w grudniu 2011 r.,

–  uwzględniając europejski konsensus w sprawie rozwoju i jego nadchodzącą rewizję,

–  uwzględniając art. 208 TFUE, który wymaga uwzględnienia we wszystkich zewnętrznych strategiach politycznych UE zasady spójności polityki na rzecz rozwoju,

–  uwzględniając wyniki Światowego Szczytu Humanitarnego, który ma odbyć się w Stambule (Turcja) w dniach 23–24 maja 2016 r.,

–  uwzględniając pismo z dnia 29 marca 2016 r., skierowane przez Komisję Rozwoju do komisarza ds. współpracy międzynarodowej i rozwoju, na temat działań następczych i przeglądu celów zrównoważonego rozwoju,

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że w rezolucji Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr 70/1 wzywa się do tego, by założenia i cele były przedmiotem działań następczych i przeglądu przy użyciu zestawu globalnych wskaźników; mając na uwadze, że sekretarz generalny ONZ został upoważniony do sporządzenia rocznego sprawozdania z postępów w zakresie celów zrównoważonego rozwoju w celu wsparcia działań następczych i przeglądu na Forum Politycznym Wysokiego Szczebla ds. Zrównoważonego Rozwoju (HLPF); mając na uwadze, że sprawozdanie z postępów w zakresie celów zrównoważonego rozwoju ma być oparte na danych pochodzących z krajowych systemów statystycznych i informacjach zebranych na różnych szczeblach;

B.  mając na uwadze, że na 46. posiedzeniu (3–6 marca 2015 r.) Komisja Statystyczna zatwierdziła strategię opracowania i wdrożenia globalnych ram wskaźników;

C.  mając na uwadze, że międzyagencyjna grupa ekspertów ds. wskaźników dotyczących celów zrównoważonego rozwoju (IAEG-SDG), której zadaniem było pełne opracowanie propozycji ram wskaźników monitorowania założeń i celów agendy rozwoju po 2015 r., zaproponowała wskaźniki dotyczące przeglądu programu działań do 2030 roku, które zatwierdzono na 47. posiedzeniu Komisji Statystycznej ONZ w marcu 2016 r.;

D.  mając na uwadze, że proponowany zestaw 230 wskaźników celów zrównoważonego rozwoju stanowi dobry punkt wyjścia i solidne ramy działań następczych i przeglądu postępów w realizacji 17 celów zrównoważonego rozwoju;

E.  mając na uwadze, że niektóre wskaźniki nie zostały jeszcze ukończone, a jednocześnie państwa członkowskie będące sygnatariuszami będą musiały opracować swoje wskaźniki krajowe dostosowane do sytuacji krajowej zgodnie ze wskaźnikami globalnymi;

F.  mając na uwadze, że globalne ramy wskaźników powinny zostać zatwierdzone przez Radę Gospodarczo-Społeczną (ECOSOC) w lipcu 2016 r. oraz przez Zgromadzenie Ogólne we wrześniu 2016 r.;

G.  mając na uwadze, że Rada do Spraw Zagranicznych, w składzie ds. rozwoju, która spotka się w dniu 12 maja 2016 r., winna przygotować stanowisko UE na posiedzenie Forum HLPF w lipcu 2016 r. oraz określić, w jakim kontekście odbędzie się dyskusja na temat handlu i rozwoju, z naciskiem na wkład UE w sektor prywatny w celu realizacji programu działań do 2030 roku;

H.  mając na uwadze, że konieczne jest ogólnosystemowe planowanie, wdrażanie i sprawozdawczość, tak aby zapewnić spójne i zintegrowane wsparcie wdrażania nowego programu działań przez system ONZ na rzecz rozwoju;

I.  mając na uwadze, że nowe uniwersalne ramy zrównoważonego rozwoju potrzebują większej spójności między różnymi obszarami polityki i podmiotami UE, co wymaga dalszej koordynacji, dialogu i współpracy na wszystkich szczeblach w obrębie instytucji UE i pomiędzy nimi, tak aby zapewnić integrację trzech filarów zrównoważonego rozwoju (środowiskowego, gospodarczego i społecznego) w polityce wewnętrznej i zewnętrznej UE;

J.  mając na uwadze, że posiedzenie Forum HLPF w lipcu 2016 r. będzie obejmować dobrowolne oceny 22 państw, w tym czterech krajów europejskich (Estonii, Finlandii, Francji i Niemiec), oraz tematyczne przeglądy postępów w realizacji celów zrównoważonego rozwoju, włącznie z zagadnieniami przekrojowymi, na podstawie ocen komisji funkcjonalnych ECOSOC oraz innych organów i forów międzyrządowych;

1.  wzywa Radę do Spraw Zagranicznych w składzie ds. rozwoju, aby przed lipcowym posiedzeniem Forum HLPF 2016 r. przyjęła spójne i wspólne stanowisko UE, z uwzględnieniem stanowiska Parlamentu wyrażonego w niniejszej rezolucji; uważa, że ze względu na wiarygodność UE i jej przywódczą rolę niezbędne jest przedstawienie wspólnego stanowiska; wyraża zaniepokojenie faktem, że mimo wniosku złożonego przez członków Komisji Rozwoju Komisja nie opublikowała komunikatu w sprawie działań następczych i przeglądu programu działań do roku 2030 przed posiedzeniem Forum HLPF, który posłużyłby za podstawę wspólnego stanowiska UE;

2.  z zadowoleniem przyjmuje sprawozdanie międzyagencyjnej grupy ekspertów ds. wskaźników dotyczących celów zrównoważonego rozwoju; uważa, że stanowi to godne uwagi osiągnięcie i dobrą podstawę do negocjacji, ponieważ proponowane wskaźniki zwracają uwagę na dużo bardziej zróżnicowany szereg problemów strukturalnych;

3.  przyjmuje z zadowoleniem oddzielny rozdział dotyczący segregacji danych oraz znaczenie, jakie nadano wzmocnieniu krajowych potencjałów statystycznych;

4.  uznaje kluczową rolę Forum HLPF w przeglądzie realizacji celów zrównoważonego rozwoju; podkreśla, że organ ten musi zapewnić skoordynowaną i skuteczną ocenę potrzeb oraz przyjęcie planów działania koniecznych do skutecznego wdrożenia programu działań do roku 2030;

5.  podkreśla, że program działań do roku 2030 i cele zrównoważonego rozwoju stanowią nowe międzynarodowe zobowiązanie do eliminacji ubóstwa, ponownego określenia i zmodernizowania naszych strategii rozwoju na kolejne 15 lat oraz zadbania o spełnienie obietnic;

6.  wzywa Komisję do przedstawienia wniosku w sprawie nadrzędnej strategii zrównoważonego rozwoju, obejmującej wszystkie odnośne obszary polityki wewnętrznej i zewnętrznej, ze szczegółowym harmonogramem do roku 2030, przeglądem śródokresowym oraz konkretną procedurą zapewniającą pełne zaangażowanie Parlamentu, włącznie z konkretnym planem wdrażania koordynującym realizację 17 celów nadrzędnych, 169 celów szczegółowych oraz 230 wskaźników globalnych, przy zapewnieniu spójności z celami porozumienia paryskiego i ich realizacji; podkreśla znaczenie uniwersalnego charakteru celów oraz fakt, że UE i jej państwa członkowskie zobowiązały się do pełnej realizacji wszystkich celów nadrzędnych i szczegółowych, zarówno w praktyce, jak i w teorii;

7.  podkreśla, że nowa strategia UE dotycząca zrównoważonego rozwoju i związane z nią strategie wykonawcze powinny być przedmiotem szeroko zakrojonych konsultacji z udziałem wszystkich zainteresowanych stron, w tym parlamentów krajowych, władz lokalnych i społeczeństwa obywatelskiego, w drodze pluralistycznego procesu;

8.  wzywa do opracowania komunikatu Komisji w sprawie działań następczych i przeglądu programu działań do roku 2030, z jasnymi informacjami na temat struktury realizacji tego programu na szczeblu UE i państw członkowskich; podkreśla, że wszystkie odpowiednie dyrekcje generalne Komisji i Europejska Służba Działań Zewnętrznych (ESDZ) powinny być w pełni zaangażowane w proces włączania programu działań do roku 2030 w ramy zbliżającego się przeglądu strategii „Europa 2020” oraz oczekiwanej globalnej strategii UE w zakresie polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, zapewniając wyraźną spójność polityki na rzecz zrównoważonego rozwoju;

9.  podkreśla, że przegląd Konsensusu europejskiego w sprawie rozwoju musi w pełni odzwierciedlać nowy program działań do roku 2030, który obejmuje zmianę paradygmatu oraz kompletne przekształcenie polityki rozwojowej UE; przypomina, że odpowiednie i ukierunkowane planowanie pomocy w ramach współpracy na rzecz rozwoju, z należytym poszanowaniem zasad skuteczności pomocy, ma podstawowe znaczenie dla osiągnięcia celów nadrzędnych i powiązanych celów szczegółowych;

10.  podkreśla, że UE musi w pełni wykorzystać nadchodzący śródokresowy przegląd wieloletnich ram finansowych (WRF), tak aby mechanizmy finansowania oraz linie budżetowe odzwierciedlały wszystkie zobowiązania uzgodnione przez UE w programie działań do roku 2030; wzywa UE i jej państwa członkowskie do ponownego niezwłocznego zobowiązania się do realizacji celu dotyczącego przeznaczania 0,7% DNB na oficjalną pomoc rozwojową (ODA) oraz przedstawienia harmonogramu stopniowego zwiększania ODA w celu osiągnięcia poziomu 0,7%;

11.  apeluje o regularny dialog między Forum HLPF a Komisją na temat poczynionych postępów, a także o regularne zdawanie sprawozdań Parlamentowi, zgodnie z zasadami przejrzystości i wzajemnej odpowiedzialności; domaga się intensywniejszego dialogu między Komisją a Parlamentem w sprawie realizacji programu działań do roku 2030, w szczególności jeżeli chodzi o politykę rozwojową i spójność polityki na rzecz rozwoju;

12.  wzywa Komisję i ESDZ, aby w ścisłej współpracy z innymi partnerami przedstawiły konkretne propozycje skuteczniejszego włączania spójności polityki na rzecz rozwoju do realizacji programu działań do roku 2030, oraz wzywa do priorytetowego uwzględniania tego nowego podejścia we wszystkich instytucjach UE, aby zagwarantować skuteczną współpracę i wykroczyć poza myślenie „silosowe”;

13.  podkreśla znaczenie uwzględniania koncepcji spójności polityki na rzecz rozwoju; wzywa Komisję i ESDZ, aby w ścisłej współpracy z innymi partnerami przedstawiły konkretne propozycje lepszego włączania spójności polityki na rzecz rozwoju do unijnego podejścia do realizacji programu działań do roku 2030, oraz wzywa do uwzględnienia tego nowego podejścia we wszystkich instytucjach UE;

14.  wzywa Komisję do opracowania skutecznych mechanizmów monitorowania, przeglądu i rozliczalności dotyczących realizacji programu działań do roku 2030, a także do systematycznego przedstawiania sprawozdań Parlamentowi; w związku z tym przypomina o potrzebie wzmocnienia demokratycznej kontroli ze strony Parlamentu, ewentualnie poprzez wykorzystanie wiążącego porozumienia międzyinstytucjonalnego, na mocy art. 295 TFUE;

15.  zwraca się do Komisji i wyspecjalizowanych agencji, funduszy i programów ONZ o ustanowienie dialogu wysokiego szczebla na temat realizacji celów zrównoważonego rozwoju, z myślą o koordynacji polityki, programów i działań UE, ONZ i innych darczyńców; podkreśla znaczenie posegregowanych i dostępnych danych dla monitorowania postępów i oceny wyników;

16.  apeluje do agencji i organów ONZ o wzmocnienie spójności polityki na rzecz rozwoju w strukturach roboczych ONZ, aby skutecznie zintegrować wszystkie wymiary zrównoważonego rozwoju;

17.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji/ wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, jak również sekretarzowi generalnemu ONZ.

(1) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0196.
(2) Teksty przyjęte, P8_TA(2014)0059.
(3) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0403.


Obowiązek wskazywania kraju lub miejsca pochodzenia pewnych środków żywnościowych
PDF 415kWORD 98k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 maja 2016 r. w sprawie obowiązkowego wskazania kraju lub miejsca pochodzenia niektórych rodzajów żywności (2016/2583(RSP))
P8_TA(2016)0225B8-0545/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE, dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004(1) (rozporządzenie w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności), a w szczególności art. 26 ust. 5 i 7 tego rozporządzenia,

–  uwzględniając sprawozdania Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie obowiązkowego określenia kraju lub miejsca pochodzenia mleka, mleka wykorzystywanego jako składnik w przetworach mlecznych oraz rodzajów mięsa innych niż mięso wołowe, wieprzowe, baranie, kozie i drobiowe (COM(2015)0205) oraz sprawozdanie dotyczące obowiązkowego wskazania państwa lub miejsca pochodzenia żywności nieprzetworzonej, produktów jednoskładnikowych oraz składników, które stanowią więcej niż 50% środka spożywczego (COM(2015)0204),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 grudnia 2013 r. dotyczące obowiązkowego podawania kraju lub miejsca pochodzenia mięsa wykorzystywanego jako składnik (COM(2013)0755) oraz towarzyszący mu dokument roboczy służb Komisji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie oznaczania pochodzenia mięsa wykorzystywanego jako składnik: postawa konsumentów, analiza możliwych scenariuszy i skutków (SWD(2013)0437),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 11 lutego 2015 r. w sprawie oznaczania kraju pochodzenia mięsa w przetworzonej żywności(2) i oficjalną odpowiedź Komisji przyjętą dnia 6 maja 2015 r.,

–  uwzględniając rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 1337/2013 z dnia 13 grudnia 2013 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia (UE) nr 1169/2011 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do wskazania kraju pochodzenia lub miejsca pochodzenia świeżego, schłodzonego i zamrożonego mięsa ze świń, z owiec, kóz i drobiu(3),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 6 lutego 2014 r.(4) w sprawie wyżej wspomnianego rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 1337/2013 z dnia 13 grudnia 2013 r.,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 stycznia 2014 r. w sprawie kryzysu żywnościowego, oszustw w łańcuchu dostaw żywności i nadzoru nad nimi(5),

–  uwzględniając pytanie do Komisji na temat obowiązkowego wskazania kraju lub miejsca pochodzenia pewnych środków żywnościowych (O-000031/2016 – B8-0363/2016),

–  uwzględniając projekt rezolucji Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności,

–  uwzględniając art. 128 ust. 5 i art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 26 ust. 5 rozporządzenia w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności Komisja miała obowiązek przedstawić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie do dnia 13 grudnia 2014 r. sprawozdania dotyczące obowiązku wskazywania kraju lub miejsca pochodzenia rodzajów mięsa innych niż wołowe, wieprzowe, baranie, kozie i drobiowe, mleka, mleka wykorzystywanego jako składnik w produktach mlecznych, nieprzetworzonych środków spożywczych, produktów jednoskładnikowych oraz składników stanowiących więcej niż 50% danego środka spożywczego;

B.  mając na uwadze, że art. 26 ust. 8 rozporządzenia w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności zawierał wymóg, aby do dnia 13 grudnia 2013 r. Komisja przyjęła akty wykonawcze dotyczące stosowania ust. 3 tego artykułu;

C.  mając na uwadze, że przepisy dotyczące wskazania miejsca pochodzenia zostały już wprowadzone i funkcjonują skutecznie dla wielu innych produktów spożywczych, w tym nieprzetworzonego mięsa, jaj, owoców i warzyw, ryb, miodu, oliwy z oliwek najwyższej jakości z pierwszego tłoczenia, oliwy z oliwek z pierwszego tłoczenia, wina i napojów spirytusowych;

D.  mając na uwadze, że art. 26 ust. 7 rozporządzenia w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności stanowi, iż sprawozdania te muszą m.in. uwzględniać potrzebę uzyskania informacji przez konsumenta, wykonalność obowiązku wskazania kraju lub miejsca pochodzenia oraz analizę kosztów i korzyści z wprowadzenia takich środków; mając na uwadze, że w ustępie tym jest również mowa o tym, że Komisja może dołączyć do tych sprawozdań wnioski mające na celu zmianę odpowiednich przepisów UE;

E.  mając na uwadze, że w art. 26 ust. 2 rozporządzenia w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności podkreślono, iż wskazanie kraju lub miejsca pochodzenia jest obowiązkowe w przypadku, gdy zaniechanie ich wskazania mogłoby wprowadzać w błąd konsumenta co do rzeczywistego kraju lub miejsca pochodzenia środka spożywczego, w szczególności gdyby informacje towarzyszące środkowi spożywczemu lub etykieta jako całość mogły sugerować, że dany środek spożywczy pochodzi z innego kraju lub miejsca;

F.  mając na uwadze, że w dniu 20 maja 2015 r. Komisja opublikowała sprawozdanie w sprawie obowiązkowego określenia kraju lub miejsca pochodzenia mleka, mleka wykorzystywanego jako składnik w przetworach mlecznych oraz rodzajów mięsa innych niż mięso wołowe, wieprzowe, baranie, kozie i drobiowe („sprawozdanie w sprawie mleka i innych rodzajów mięsa”) oraz sprawozdanie dotyczące obowiązkowego wskazania państwa lub miejsca pochodzenia żywności nieprzetworzonej, produktów jednoskładnikowych oraz składników, które stanowią więcej niż 50% środka spożywczego;

G.  mając na uwadze, że zgodnie ze sprawozdaniem Komisji COM(2013)0755 im bardziej złożone są etapy rozbioru i przetwarzania w sektorze mięsa oraz im bardziej zaawansowany jest poziom przetwórstwa, tym bardziej złożona staje się identyfikowalność służąca wskazaniu miejsca pochodzenia;

H.  mając na uwadze, że łańcuch dostaw żywności jest często długi i złożony, i obejmuje liczne podmioty prowadzące przedsiębiorstwa spożywcze oraz inne strony; mając na uwadze, że konsumenci coraz mniej zdają sobie sprawę z tego, jak wytwarzana jest żywność, którą jedzą, a podmioty prowadzące przedsiębiorstwa spożywcze nie zawsze mają kontrolę nad całym łańcuchem produktu;

I.  mając na uwadze, że ogólnie gotowość konsumentów do płacenia za informację o pochodzeniu okazała się bardzo niewielka, chociaż badania konsumentów(6) dotyczące ich gotowości do płacenia wskazują, iż konsumenci w znacznej większości są gotowi płacić dodatkowo za informację o pochodzeniu;

J.  mając na uwadze, że Parlament w rezolucji z dnia 11 lutego 2015 r. nalegał, by Komisja przedstawiła w następstwie sprawozdania z dnia 17 grudnia 2013 r. wnioski ustawodawcze, których celem będzie wprowadzenie obowiązku wskazywania pochodzenia mięsa zawartego w przetworzonej żywności w celu zagwarantowania większej przejrzystości w łańcuchu żywnościowym oraz lepszego informowania europejskich konsumentów, przy czym należy uwzględnić ocenę skutków oraz unikać nadmiernych kosztów i obciążeń administracyjnych; mając na uwadze, że Komisja jeszcze nie przedstawiła wniosków ustawodawczych w następstwie sprawozdania;

K.  mając na uwadze, że ścisłe specyfikacje istnieją tylko w odniesieniu do nieobowiązkowych systemów jakości takich jak chroniona nazwa pochodzenia (ChNP), chronione oznaczenie geograficzne (ChOG) czy gwarantowana tradycyjna specjalność (GTS), natomiast kryteria stosowane w systemach dobrowolnego etykietowania żywności objętych rozporządzeniem (UE) nr 1169/2011 mogą się między sobą znacznie różnić;

Mleko spożywcze i mleko wykorzystywane jako składnik w przetworach mlecznych

1.  zwraca uwagę, że w motywie 32 rozporządzenia w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności stwierdzono, iż mleko jest jednym z produktów, w odniesieniu do których określenie miejsca pochodzenia jest uważane za szczególnie istotne;

2.  podkreśla, że według badania Eurobarometru z 2013 r. 84% obywateli UE uważa, że wskazywanie pochodzenia mleka jest konieczne, niezależnie od tego, czy jest ono sprzedawane jako takie, czy też jest składnikiem przetworów mlecznych; stwierdza, że jest to jeden z kilku czynników mogących mieć wpływ na zachowania konsumentów;

3.  podkreśla, że obowiązkowe wskazywanie pochodzenia mleka, sprzedawanego jako takie lub używanego jako składnik przetworów mlecznych, stanowi środek pozwalający chronić jakość przetworów mlecznych i utrzymać miejsca pracy w sektorze, który przechodzi poważny kryzys;

4.  zwraca uwagę, że zgodnie z badaniem dołączonym do sprawozdania Komisji w sprawie mleka i innych rodzajów mięsa koszty obowiązkowego wskazania miejsca pochodzenia mleka oraz mleka wykorzystywanego jako składnik przetworów mlecznych rosną wraz ze wzrostem złożoności procesu produkcji; zwraca uwagę, że w tym samym badaniu zasugerowano, iż przedsiębiorcy w niektórych państwach członkowskich wyolbrzymili wpływ obowiązkowego wskazania miejsca pochodzenia na konkurencyjność, gdyż w badaniu nie udało się znaleźć jasnego uzasadnienia podanych przez tych przedsiębiorców szacunków dotyczących wysokich kosztów, lecz stwierdzono, że już to samo w sobie może świadczyć o zdecydowanym sprzeciwie wobec wskazywania miejsca pochodzenia;

5.  wzywa Komisję do utworzenia grupy roboczej mającej dokładniej ocenić sprawozdanie Komisji opublikowane w dniu 20 maja 2015 r., aby określić, które koszty można ograniczyć do akceptowalnego poziomu, jeżeli dalsze propozycje dotyczące obowiązkowego oznaczania kraju pochodzenia będą ograniczały się do produktów mlecznych i nisko przetworzonych przetworów mlecznych;

6.  wysoko ocenia zawartą w badaniu analizę kosztów i korzyści związanych z wprowadzeniem obowiązku wskazania miejsca pochodzenia w przypadku mleka i mleka wykorzystywanego jako składnik w przetworach mlecznych, lecz wyraża przekonanie, że Komisja w swoich wnioskach niedostatecznie wzięła pod uwagę pozytywne aspekty oznaczania kraju pochodzenia takich produktów, takie jak lepsze informowanie konsumentów; zwraca uwagę, że konsumenci mogą czuć się wprowadzeni w błąd, gdy informacje dotyczące obowiązkowego wskazania miejsca pochodzenia są niedostępne, a stosowane jest inne oznaczenie produktów spożywczych, np. flagi państwowe;

7.  podkreśla znaczenie małych i średnich przedsiębiorstw w łańcuchu procesu przetwarzania;

8.  uważa, że Komisja powinna uwzględnić i przeanalizować gospodarczy wpływ obowiązkowego oznaczania pochodzenia na MŚP w zainteresowanych sektorach rolnych i spożywczych;

9.  wyraża przekonanie, że we wnioskach dotyczących mleka i mleka wykorzystywanego jako składnik przetworów mlecznych Komisja prawdopodobnie przeszacowała koszty oznaczania kraju pochodzenia, które ponieśliby przedsiębiorcy, gdyż ocenione zostały wszystkie przetwory mleczne razem;

10.  zwraca uwagę, że Komisja stwierdziła, iż koszty oznaczania kraju pochodzenia w przypadku mleka byłyby niewielkie;

Inne rodzaje mięsa

11.  podkreśla, że według badania Eurobarometru z 2013 r. 88% obywateli UE uważa, że konieczne jest wskazywanie pochodzenia rodzajów mięsa innych niż mięso wołowe, wieprzowe, baranie, kozie i drobiowe;

12.  zwraca uwagę, że skandal związany z mięsem końskim wskazuje na potrzebę zwiększenia przejrzystości w łańcuchu dostaw tego mięsa;

13.  zwraca uwagę, że według sprawozdania Komisji koszty operacyjne związane z obowiązkowym oznaczaniem kraju pochodzenia mięsa będącego przedmiotem sprawozdania byłyby stosunkowo niewielkie;

Mięso przetworzone

14.  podkreśla, że w sprawozdaniu Komisji z dnia 17 grudnia 2013 r. dotyczącym obowiązkowego podawania kraju lub miejsca pochodzenia mięsa wykorzystywanego jako składnik przyznano, że ponad 90% konsumentów będących respondentami badania uważa, iż ważne jest, by miejsce pochodzenia mięsa było oznaczane na przetworzonych środkach spożywczych;

15.  wyraża przekonanie, że konsumenci, podobnie jak wielu pracowników sektora, opowiadają się za obowiązkowym oznaczaniem pochodzenia mięsa w daniach przetworzonych oraz że środek taki pozwoliłby utrzymać zaufanie konsumentów do produktów spożywczych przez zwiększenie przejrzystości w łańcuchu dostaw;

16.  podkreśla, że obowiązek wskazania miejsca pochodzenia wszystkich produktów spożywczych leży w interesie europejskich konsumentów;

17.  zwraca uwagę, że samo etykietowanie nie daje ochrony przed oszustwami, a także podkreśla potrzebę opłacalnego systemu kontroli, który zapewni zaufanie konsumentów;

18.  przypomina, że dobrowolne systemy etykietowania, które są prawidłowo wdrażane w wielu państwach członkowskich, okazały się skuteczne zarówno pod względem informacji dla konsumentów, jak i dla producentów;

19.  jest zdania, że nieprzyjęcie aktów wykonawczych, o których mowa w art. 26 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, nie pozwala na jego właściwe stosowanie;

20.  zwraca uwagę, że w przypadku wielu przetworzonych produktów mięsnych i przetworów mlecznych (np. szynki i serów) wprowadzono już chronione nazwy pochodzenia, zgodnie z którymi pochodzenie użytego mięsa jest określone w kryteriach produkcji i zastosowanie mają zwiększone wymogi związane z identyfikowalnością produktów; w związku z tym wzywa Komisję do wspierania rozwoju produktów o chronionej nazwie pochodzenia (ChNP), chronionym oznaczeniu geograficznym (ChOG) bądź będących gwarantowanymi tradycyjnymi specjalnościami (GTS) zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1151/2012(7), a tym samym do zagwarantowania konsumentom dostępu do wysokiej jakości produktów wiadomego pochodzenia;

21.  wzywa Komisję do zapewnienia, aby żadne obowiązujące przepisy UE dotyczące oznaczania kraju pochodzenia nie zostały osłabione w trwających negocjacjach handlowych, np. negocjacjach w sprawie TTIP, oraz aby nie utrudniano wykonywania prawa do proponowania w przyszłości dalszych dodatkowych przepisów w zakresie oznaczania kraju pochodzenia w przypadku innych produktów spożywczych;

Wnioski

22.  wzywa Komisję do wdrożenia obowiązku wskazywania kraju lub miejsca pochodzenia do wszystkich rodzajów mleka spożywczego, jak również przetworów mlecznych i produktów mięsnych, oraz rozważenia możliwości rozszerzenia obowiązku wskazywania kraju lub miejsca pochodzenia na produkty spożywcze jednoskładnikowe lub z przewagą jednego składnika przez przygotowanie wniosków ustawodawczych w tym zakresie;

23.  wzywa Komisję do przedstawienia wniosków ustawodawczych wprowadzających obowiązek wskazywania pochodzenia mięsa zawartego w przetworzonych środkach spożywczych w celu zapewnienia większej przejrzystości w całym łańcuchu żywnościowym oraz lepszego informowania konsumentów w kontekście skandalu związanego z mięsem końskim i innych przypadków fałszowania żywności; zwraca ponadto uwagę, że wymogi obowiązujące w zakresie etykietowania powinny uwzględniać zasadę proporcjonalności oraz obciążenia administracyjne spoczywające na podmiotach prowadzących przedsiębiorstwa spożywcze i organach egzekwowania prawa;

24.  wyraża przekonanie, że obowiązkowe wskazanie miejsca pochodzenia środków spożywczych ma na celu przywrócenie zaufania konsumentów do produktów spożywczych; wzywa Komisję do przedstawienia odnośnego wniosku przy uwzględnieniu przejrzystości informacji i ich czytelności dla konsumentów, rentowności przedsiębiorstw europejskich oraz siły nabywczej konsumentów;

25.  podkreśla znaczenie równych warunków działania na rynku wewnętrznym i nawołuje Komisję do uwzględnienia tej kwestii podczas omawiania przepisów dotyczących obowiązkowego wskazania miejsca pochodzenia;

26.  wzywa Komisję do wsparcia systemów etykietowania związanych z dobrostanem zwierząt podczas hodowli, transportu i uboju;

27.  wyraża ubolewanie, że Komisja nie podjęła dotychczas żadnych działań w celu umieszczenia jaj i produktów jajecznych w wykazie środków spożywczych objętych obowiązkiem wskazywania miejsca pochodzenia, mimo że szczególnie tanie produkty z płynnej masy jajowej lub jaj suszonych wykorzystywane przede wszystkim w produktach przetworzonych trafiają na rynek UE w ramach przywozu z państw trzecich i wyraźnie obchodzą obowiązujący w UE zakaz chowu klatkowego; w związku z tym uważa, że obowiązek wskazania miejsca pochodzenia i formy chowu w przypadku produktów jajecznych i środków spożywczych zawierających jaja mógłby poprawić przejrzystość i ochronę, a ponadto wzywa Komisję do przedłożenia analizy sytuacji rynkowej i ewentualnie do przygotowania odpowiednich wniosków ustawodawczych;

28.  wyraża przekonanie, że oznaczanie kraju pochodzenia mleka spożywczego i nisko przetworzonych przetworów mlecznych (takich jak ser i śmietana), a także nisko przetworzonych produktów mięsnych (takich jak kiełbasy i boczek) znacznie zmniejszyłoby powiązane koszty oraz że ten wariant etykietowania należy zbadać w pierwszej kolejności;

29.  wyraża przekonanie, że wskazanie miejsca pochodzenia samo w sobie nie zapobiega oszustwom; w związku z tym opowiada się zdecydowanie za dalszymi surowymi kontrolami, lepszym egzekwowaniem istniejących przepisów i zaostrzeniem kar;

30.  wzywa Komisję do podjęcia działań koniecznych do zwalczania oszustw w odniesieniu do przepisów dotyczących dobrowolnego wskazywania miejsca pochodzenia środków spożywczych;

31.  zwraca się do Komisji o wsparcie istniejących systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych objętych rozporządzeniem (UE) nr 1151/2012 oraz apeluje o przyspieszenie europejskich kampanii promocyjnych tych produktów;

32.  zwraca się po raz kolejny do Komisji o dopełnienie prawnego obowiązku przyjęcia do dnia 13 grudnia 2013 r. aktów wykonawczych koniecznych do właściwego egzekwowania art. 26 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011, tak aby organy krajowe mogły nakładać odpowiednie kary;

o
o   o

33.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.

(1) Dz.U. L 304 z 22.11.2011, s. 18.
(2) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0034.
(3) Dz.U. L 335 z 14.12.2013, s. 19.
(4) Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0096.
(5) Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0011.
(6) http://ec.europa.eu/food/safety/docs/labelling_legislation_final_report_ew_02_15_284_en.pdf, s. 50.
(7) Dz.U. L 343 z 14.12.2012, s. 1–29.


Porozumienie ramowe dotyczące urlopu rodzicielskiego
PDF 521kWORD 121k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 maja 2016 r. w sprawie stosowania dyrektywy Rady 2010/18/UE z dnia 8 marca 2010 r. w sprawie wdrożenia zmienionego porozumienia ramowego dotyczącego urlopu rodzicielskiego zawartego przez BUSINESSEUROPE, UEAPME, CEEP i ETUC oraz uchylającej dyrektywę 96/34/WE (2015/2097(INI))
P8_TA(2016)0226A8-0076/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając art. 2, art. 3 ust. 3 oraz art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 8, 10, art. 153 ust. 1 lit. i) oraz art. 157 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 7, 9, 23, 24 i 33 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej,

–  uwzględniając dyrektywę Rady 2010/18/UE z dnia 8 marca 2010 r. w sprawie wdrożenia zmienionego porozumienia ramowego dotyczącego urlopu rodzicielskiego zawartego przez BUSINESSEUROPE, UEAPME, CEEP i ETUC oraz uchylającą dyrektywę 96/34/WE,

–  uwzględniając dyrektywę Rady 2013/62/UE z dnia 17 grudnia 2013 r. zmieniającą dyrektywę Rady 2010/18/UE w sprawie wdrożenia zmienionego porozumienia ramowego dotyczącego urlopu rodzicielskiego zawartego przez BUSINESSEUROPE, UEAPME, CEEP i ETUC w związku ze zmianą statusu Majotty względem Unii Europejskiej,

–  uwzględniając konkluzje prezydencji Rady Europejskiej z posiedzenia, które odbyło się w Brukseli w dniach 23–24 marca 2006 r. (777751/1/06 REV 1),

–  uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „Większa równowaga między pracą a rodziną: ułatwianie godzenia życia zawodowego, prywatnego i rodzinnego” (COM(2008)0635),

–  uwzględniając zalecenie Komisji z dnia 20 lutego 2013 r. zatytułowane „Inwestowanie w dzieci: przerwanie cyklu marginalizacji” (C(2013)0778),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 11 marca 2015 r. w sprawie europejskiego semestru na rzecz koordynacji polityki gospodarczej: zatrudnienie i aspekty społeczne w rocznej analizie wzrostu gospodarczego na 2015 r.(1)

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 9 czerwca 2015 r. w sprawie strategii UE na rzecz równości kobiet i mężczyzn w okresie po 2015 r.(2),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie urlopu macierzyńskiego(3),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 października 2015 r. w sprawie stosowania dyrektywy 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy(4),

–  uwzględniając badanie Biura Analiz Parlamentu Europejskiego z maja 2015 r. zatytułowane „Gender equality in employment and occupation – Directive 2006/54/EC, European Implementation Assessment” („Równość płci w dziedzinie zatrudnienia i pracy – dyrektywa 2006/54/WE, ocena wdrożenia w Europie”),

–  uwzględniając badanie Parlamentu Europejskiego, Dyrekcja Generalna ds. Polityki Wewnętrznej Unii Europejskiej, pt. „Urlop macierzyński, ojcowski i wychowawczy: dane na temat okresu wypłacania i wysokości zasiłków w Unii Europejskiej”,

—  uwzględniając badanie Europejskiej Fundacji na rzecz Poprawy Warunków Życia i Pracy zatytułowane „Promoting parental and paternity leave among fathers” („Promowanie urlopu rodzicielskiego i ojcowskiego wśród ojców”),

–  uwzględniając sprawozdanie Eurofound zatytułowane „Przepisy dotyczące urlopu macierzyńskiego w państwach członkowskich UE: czas trwania i zasiłki” (Eurofound, 2015),

–  uwzględniając publikację Europejskiej Fundacji na rzecz Poprawy Warunków Życia i Pracy (Eurofound) z 2015 r. zatytułowaną „Promoting uptake of parental and paternity leave among fathers in the European Union” („Promowanie korzystania przez ojców z urlopów rodzicielskich i ojcowskich w Unii Europejskiej”),

–  uwzględniając badanie Komisji Europejskiej z lutego 2015 r. zatytułowane „The Implementation of Parental Leave Directive 2010/18 in 33 European Countries” („Wdrażanie dyrektywy 2010/18/UE w sprawie urlopu rodzicielskiego w 33 państwach europejskich”),

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych oraz opinię Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia (A8-0076/2016),

A.  mając na uwadze niewielkie szanse na osiągnięcie wyznaczonego w strategii „Europa 2020” celu wskaźnika zatrudnienia 75 % do roku 2020 w odniesieniu do kobiet (obecnie wynosi on 63,5 %); mając na uwadze ponadto potrzebę wdrożenia aktywnej polityki wsparcia zatrudniania kobiet i ich pozostawania na rynku pracy oraz utrzymania i wspierania powrotu matek na rynek pracy, w celu osiągnięcia stabilnych i godnych warunków pracy, na równych warunkach z mężczyznami, w szczególności politykę wspierania równowagi między życiem zawodowym a prywatnym dla wszystkich rodziców;

B.  mając na uwadze, że praca wykonywana przez rodziców na rzecz rodziny i wychowania dzieci stanowi wymierny wkład w gospodarkę, który ma ogromne znaczenie również dla rozwoju demograficznego Europy;

C.  mając na uwadze, że dyrektywa 96/34/WE uznaje możliwość godzenia życia zawodowego i prywatnego jako odrębne zagadnienie, podczas gdy dyrektywa 2010/18/UE przewiduje, że wszyscy pracownicy mają prawo do czterech miesięcy bezpłatnego urlopu rodzicielskiego, a jeden z tych miesięcy musi przysługiwać bez możliwości jego przenoszenia; mając na uwadze, że zasada równości płci w miejscu pracy jest obecnie zapisana w prawodawstwie UE; mając na uwadze, że równouprawnienie kariery zawodowej kobiet i mężczyzn, włączając w to urlop rodzicielski, przyczyniłoby się do osiągnięcia wynoszącego 75 % docelowego wskaźnika zatrudnienia określonego w strategii „Europa 2020” oraz do rozwiązania problemu największej podatności kobiet na zubożenie, ale także stanowi wymierny wkład w gospodarkę, co ma poza tym duże znaczenie z uwagi na tendencje demograficzne w Europie;

D.  mając na uwadze, że dostępne dane potwierdzają, że bezpłatne lub słabo płatne urlopy ze względów rodzinnych są rzadko wykorzystywane, że ojcowie w niewielkim stopniu korzystają z prawa do urlopów rodzicielskich; mając na uwadze, że całkowicie lub częściowo nieprzenoszalne, należycie płatne urlopy rodzicielskie są wykorzystywane w bardziej zrównoważony sposób przez oboje rodziców i przyczyniają się do ograniczania dyskryminacji kobiet na rynku pracy;

E.  mając na uwadze, że model mieszany obejmujący zarówno urlop macierzyński, jak i ojcowski oraz wspólny tzw. urlop rodzicielski umożliwia obojgu rodzicom właściwe wspólne podejmowanie decyzji co do tego, jak zarządzać urlopami, z uwzględnieniem dobra dziecka i specyfiki pracy;

F.  mając na uwadze, że urlopy rodzicielskie przynoszą długoterminowe korzyści dla rozwoju dziecka; mając na uwadze, że w ramach obowiązującej polityki publicznej w tej dziedzinie współczynnik wykorzystywania urlopów rodzicielskich przez ojców w państwach członkowskich Unii wzrasta, lecz pozostaje na niskim poziomie i tylko 10 % ojców bierze co najmniej jeden dzień urlopu rodzicielskiego, a w około 97 % przypadków to kobiety wykorzystują urlopy rodzicielskie, dostępne dla obojga rodziców;

G.  mając na uwadze, że badania Europejskiej Fundacji na rzecz Poprawy Warunków Życia i Pracy wykazały czynniki wpływające na odsetek ojców korzystających z urlopu rodzicielskiego, które obejmują poziom wynagrodzenia, elastyczność systemu urlopowego, dostępność informacji, dostępność i elastyczność służb opieki nad dziećmi oraz to, w jakim stopniu pracownicy obawiają się odizolowania od rynku pracy po przejściu na urlop; mając na uwadze, że liczni badacze(5) wskazują, iż ojcowie korzystający z urlopu rodzicielskiego budują lepsze relacje z dziećmi i z większym prawdopodobieństwem przyjmują aktywną rolę w przyszłych zadaniach związanych z opieką nad dziećmi; należy zatem poświęcić uwagę tym kwestiom;

H.  mając na uwadze, że Unia Europejska jako całość stoi przed poważnym wyzwaniem demograficznym, gdyż współczynnik urodzeń spada w większości państw członkowskich, oraz mając na uwadze, że sprawiedliwa dla kobiet i mężczyzn polityka rodzinna powinna poprawić sytuację kobiet na rynku pracy, poprawić równowagę między życiem zawodowym i rodzinnym oraz ograniczać zróżnicowanie sytuacji kobiet i mężczyzn w odniesieniu do wynagrodzeń, emerytur i zarobków osiąganych w ciągu całego życia i pozytywnie wpłynąć na procesy demograficzne;

I.  mając na uwadze, że według Eurostatu liczba osób, które w 2010 r. skorzystały z urlopu rodzicielskiego, wyniosła 3 518 600, z czego tylko 94 800 (2,7 %) stanowili mężczyźni; mając na uwadze, że według badań Europejskiej Fundacji na rzecz Poprawy Warunków Życia i Pracy(6) zróżnicowanie sytuacji kobiet i mężczyzn w zakresie udziału w zatrudnieniu prowadzi do poważnych strat dla gospodarki krajów europejskich, w wysokości wyniósł około 370 mld EUR w 2013 r.;

J.  mając na uwadze, że Komisja wraz z państwami członkowskimi powinna uruchomić konkretne inicjatywy na rzecz nowej organizacji pracy w oparciu o bardziej elastyczne modele umożliwiające – za pośrednictwem instrumentów godzenia życia prywatnego z pracą – skuteczne wykonywanie prawa do rodzicielstwa; mając na uwadze, że środki te mogą przyczynić się do zmniejszenia dyskryminacji kobiet oraz ułatwienia im znalezienia zatrudnienia, pozostania na rynku pracy i powrotu do pracy, bez jakiejkolwiek presji gospodarczej i społecznej;

K.  mając na uwadze, że oprócz zapewnienia równouprawnienia płci i dostępu kobiet do rynku pracy, urlop rodzicielski powinien umożliwić rodzicom wywiązywanie się z ich obowiązków wobec dzieci;

L.  mając na uwadze, że kluczowe znaczenie ma zagwarantowanie kobietom połączenia prawa do pracy z przysługującymi prawami i prawa do bycia matką, bez ponoszenia negatywnych tego konsekwencji, ponieważ to kobiety właśnie są nadal najbardziej poszkodowane i najczęściej cierpią dyskryminację; mając na uwadze, że przykłady tej dyskryminacji to naciski pracodawców wywierane na kobiety podczas rozmów o pracę, kiedy padają pytania o dzieci i ich wiek, w celu wywarcia wpływu na ich decyzje, a także wybieranie bezdzietnych pracowników, jako „bardziej dostępnych”, oraz rosnąca presja ekonomiczna i w miejscu pracy, aby pracownice nie brały urlopu macierzyńskiego;

M.  mając na uwadze, że jednym z ograniczeń utrudniających kobietom dostęp do rynku pracy i utrzymanie się na nim jest obowiązek opieki nad dziećmi niepełnosprawnymi, niesamodzielnymi, zależnymi lub należącymi do kategorii i grup w niekorzystnej sytuacji;

N.  mając na uwadze, że w sytuacjach, gdy brakuje przepisów dotyczących urlopów lub gdy istniejące przepisy uznaje się za niewystarczające, partnerzy społeczni, za pośrednictwem porozumień zbiorowych, mogą odegrać ważną rolę w ustanawianiu nowych lub aktualizacji obecnie obowiązujących przepisów dotyczących urlopów macierzyńskich, ojcowskich i rodzicielskich;

O.  mając na uwadze, że równowaga między życiem rodzinnym i zawodowym jest podstawowym prawem, jakie powinno być w pełni zagwarantowane w każdym akcie UE mogącym mieć wpływ na omawianą dziedzinę; mając na uwadze, bardziej ogólnie, że należy uwypuklić znaczenie przyjaznych rodzinie środowisk pracy;

P.  mając na uwadze, że większość państw członkowskich UE już obecnie przestrzega minimalnych wymogów dyrektywy 2010/18/UE w sprawie urlopu rodzicielskiego i w wielu państwach członkowskich przepisy krajowe wykraczają poza te wymogi;

Q.  mając na uwadze, że państwa członkowskie powinny wspierać modele świadczeń socjalnych w zakładzie pracy, zarówno w sektorze publicznym, jak i prywatnym, które umożliwiają korzystanie z prawa do godzenia życia prywatnego z pracą;

R.  mając na uwadze, że różnice między mężczyznami i kobietami jeśli chodzi o korzystanie z urlopu macierzyńskiego, ojcowskiego lub rodzicielskiego świadczą o wyraźnej dyskryminacji płciowej jeśli chodzi o opiekę nad dziećmi i udział kobiet w rynku pracy; mając na uwadze, że podjęte w wielu państwach członkowskich środki mające na celu zachęcanie mężczyzn do brania równego udziału w obowiązkach rodzinnych nie przyniosły zadowalających rezultatów;

S.  mając na uwadze, że odpłatny urlop rodzicielski o odpowiedniej długości i indywidualnym charakterze ma podstawowe znaczenie w zakresie osiągania równowagi pomiędzy życiem zawodowym i osobistym dla par tej samej płci ;

T.  mając na uwadze, że kobiety korzystające z prawa do równowagi pomiędzy życiem zawodowym i rodzinnym, które biorą urlop rodzicielski, są stygmatyzowane po powrocie na rynek pracy, co sprawia, że warunki ich pracy stają się mniej korzystne, a ich umowy o pracę nie gwarantują pewności zatrudnienia;

Transpozycja dyrektywy

1.  podkreśla, że przepisy konieczne do transpozycji dyrektywy 2010/18/UE przyjmują różne formy w poszczególnych państwach członkowskich; uważa w związku z tym, że transpozycja powinna odbywać się z pełnym poszanowaniem obowiązującego prawodawstwa w dziedzinie rokowań zbiorowych między partnerami społecznymi;

2.  uważa, że ponieważ nie wszystkie państwa członkowskie zastosowały unijne odrębne lub sekwencyjne podejście do urlopów macierzyńskich i rodzicielskich, klasyfikacja poszczególnych rodzajów urlopów na szczeblu unijnym jest utrudniona;

3.  przypomina, że nadmiernie rygorystyczne wdrażanie przepisów przez państwa członkowskie może dodatkowo zwiększać złożoność regulacji i w efekcie obniżać poziom przestrzegania prawa; apeluje do państw członkowskich o unikanie nakładania dodatkowych obciążeń administracyjnych przy dokonywaniu transpozycji unijnego prawodawstwa;

4.  zachęca państwa członkowskie, które jeszcze tego nie uczyniły, do dostarczenia Komisji w rozsądnym czasie tabel korelacji między przepisami dyrektywy a środkami transpozycji; uważa, że jest niezmiernie istotne, aby państwa członkowskie zagwarantowały środki na kontrole niezbędne do zweryfikowania, czy przestrzega się przepisów chroniących prawo do rodzicielstwa; zaleca Komisji skrupulatne monitorowanie wdrażania dyrektywy europejskiej w państwach członkowskich w celu zapewnienia, aby oferowana przez jej przepisy zdolność dostosowywania nie była nadmiernie stosowana; uważa, że zasada wymiany dobrych praktyk jest jednym z dostępnych narzędzi odpowiednich do osiągnięcia tego celu;

5.  ubolewa nad istniejącymi różnicami wśród środków transpozycji dyrektywy, jeśli chodzi o zakres jej stosowania, prowadzącymi do tworzenia systemów mniej lub bardziej korzystnych dla pracowników w zależności od, na przykład, sektora (w UE większą ochronę mają pracownicy w sektorze publicznym niż prywatnym, w związku z czym odgrywa pionierską rolę w zakresie), w którym są zatrudnieni, lub od czasu trwania umowy; w tym celu zaleca podjęcie wszelkich możliwych działań umożliwiających odpowiednie wdrożenie dyrektywy w jednolity sposób, zarówno w sektorze publicznym, jak i prywatnym; podkreśla, że dla wszystkich, bez względy na płeć i bez jakiejkolwiek dyskryminacji, powinno być zagwarantowane prawo do urlopu rodzicielskiego, niezależnie od sektora czy statusu zatrudnienia pracujących ojców i matek;

6.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że transpozycja przepisów dyrektywy w niektórych państwach członkowskich wykracza poza minimalny zakres jej stosowania, dzięki czemu mogą z nich korzystać osoby samozatrudnione, praktykanci, pary jednopłciowe i rodzice adopcyjni;

7.  jest zdecydowanie przekonany, że przyznawanie świadczeń socjalnych należy do kompetencji państw członkowskich;

8.  wzywa państwa członkowskie do przyjęcia strategii polityki społecznej dotyczących rodziny, które zakładają stosowanie wszystkich świadczeń przewidzianych w dyrektywie w przypadku dłuższego pobytu rodziców za granicą w celu zakończenia procesu adopcji międzynarodowej;

9.  zauważa, że ponad dziesięć lat po tym, jak państwa członkowskie transponowały dyrektywę 96/34/WE, nierównowaga płci w korzystaniu z urlopów wychowawczych nadal trwa; zwraca również uwagę na znaczne rozbieżności pomiędzy państwami członkowskimi w odniesieniu do maksymalnego czasu trwania odpoczynku, uregulowanego ustawowo urlopów rodzicielskich oraz systemów w zakresie wynagrodzenia podczas urlopu; zauważa wielkie zróżnicowanie maksymalnego okresu trwania i struktury prawnej urlopu rodzicielskiego w poszczególnych państwach członkowskich i systemów dotyczących wynagrodzenia w okresie urlopu; uważa, że kwestia wynagrodzenia w okresie urlopu ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia, aby rodzice osiągający niskie dochody i osoby samotnie wychowujące dzieci korzystały z niego na równych warunkach z innymi rodzicami; z zadowoleniem przyjmuje różne przepisy mające na celu zachęcanie ojców do korzystania z urlopu rodzicielskiego; dostrzega wartość UE jako podmiotu zwracającego uwagę państw członkowskich na potrzebę podjęcia działań oraz pośredniczącego w wymianie rad i udzielaniu pomocy dla tych państw członkowskich, które tego potrzebują, zwłaszcza w dziedzinie praw do zabezpieczenia społecznego; uważa, że Komisja powinna zaproponować środki mające na celu zachęcanie ojców do korzystania w większym stopniu z urlopu rodzicielskiego oraz że państwa członkowskie powinny promować skuteczniejszą wymianę najlepszych praktyk w tej dziedzinie;

10.  odnotowuje fakt, że niektóre państwa członkowskie przyjęły wariant dający prawo do zabezpieczenia społecznego tylko na okres krótszy od maksymalnego okresu trwania urlopu rodzicielskiego, co ogranicza rzeczywiste wykorzystywanie tego maksymalnego okresu przez rodziców;

11.  wzywa państwa członkowskie do zagwarantowania we współpracy z Komisją, że prawa przyznawane w ramach polityki publicznej związanej z rodziną, takie jak urlop rodzicielski, są równe w sensie praw indywidualnych i jednakowo dostępne dla obojga rodziców, aby zachęcić ich do uzyskania lepszej równowagi między pracą a życiem prywatnym oraz w najlepszym interesie dzieci; podkreśla, że prawa te powinny być zindywidualizowane, w miarę możliwości, by pomóc osiągnąć stopę zatrudnienia 75 % kobiet i mężczyzn określoną w strategii „Europa 2020” oraz promować równość płci; uważa, że należy zapewnić rodzicom pewną elastyczność w zakresie korzystania z urlopu rodzicielskiego, a nie powinien on w żadnym wypadku stanowić przeszkody w osiągnięciu stopy zatrudnienia 75 % kobiet i mężczyzn określonej w strategii „Europa 2020”; uważa, że system przyjęty przez partnerów społecznych powinien promować rozwiązanie, zgodnie z którym znaczna część urlopu jest nieprzenoszalna; podkreśla, że oboje rodzice muszą być traktowani w taki sam sposób pod względem prawa do dochodu i czasu trwania urlopu rodzicielskiego;

12.  podkreśla, że rodziny z dziećmi i rodzice, którzy korzystają z przerwy w zatrudnieniu na ich wychowanie, mają nie tylko zmniejszone dochody, lecz również zwiększone wydatki, a ich rola rodzicielska cieszy się zbyt małym uznaniem;

13.  dostrzega elastyczność, na którą pozwala państwom członkowskim dyrektywa, jeśli chodzi o określanie warunków urlopu rodzicielskiego: przyznawanie urlopu na zasadach pełnego lub niepełnego wymiaru czasu pracy, przepracowanego okresu lub wcześniejszego zgłoszenia wymaganych jako warunek przyznania urlopu rodzicielskiego; odnotowuje, że w niektórych państwach członkowskich pracownicy zatrudnieni na podstawie umów niestandardowych, takich jak umowy na czas określony(7) i umowy nieregulujące godzin pracy(8), nie zawsze są objęci tymi środkami, oraz ubolewa nad nadużywaniem tego typu umów o pracę; zauważa inicjatywy państw członkowskich mające na celu umożliwienie pracownikom maksymalnej elastyczności w tej dziedzinie, tak aby urlop rodzicielski odpowiadał kontekstowi ich życia zawodowego i prywatnego, i jest zdania, że wszystkie unormowania powinny zmierzać do celu, jakim jest zwiększenie korzystania z urlopów rodzicielskich;

14.  zauważa, że powrót do pracy po urlopie rodzicielskim może stanowić trudną i stresującą sytuację zarówno dla rodzica, jak i dla dziecka; wzywa państwa członkowskie do przyjęcia polityki rodzinnej ułatwiającej sprawny i stopniowy powrót do pracy oraz ogólną optymalną równowagę między życiem zawodowym a prywatnym, przy jednoczesnym uwzględnieniu propagowania telepracy, pracy z domu telepracy i inteligentnego środowiska pracy w taki sposób, aby taka polityka nie nakładała dodatkowych obciążeń na pracowników;

15.  wzywa państwa członkowskie, aby przy kształtowaniu prawa zagwarantowały również przedsiębiorstwom pewność planowania, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw;

16.  apeluje do Komisji o poprawę i wzmocnienie przepisów dyrektywy 2010/18/UE dotyczących warunków i zasad korzystania z urlopu rodzicielskiego przez rodziców dzieci niepełnosprawnych i poważnie lub przewlekle chorych, z uwzględnieniem najlepszych praktyk różnych państw członkowskich (takich jak wydłużenie granicy wieku dziecka do celów korzystania z urlopu rodzicielskiego lub opiekuńczego, łatwiejszy dostęp do niepełnego wymiaru godzin po powrocie do pracy, wydłużenie czasu trwania urlopu);

17.  podkreśla konieczność zapewnienia korzystnych warunków powrotu do pracy osobom korzystającym z urlopu rodzicielskiego, zwłaszcza w odniesieniu do powrotu na to samo stanowisko lub na równorzędne bądź podobne stanowisko, zgodnie z umową lub warunkami zatrudnienia, zmiany godzin pracy lub procedur w związku z powrotem do pracy (w tym konieczność uzasadnienia odmowy przez pracodawcę), korzystania ze szkoleń, ochrony przed zwolnieniem z pracy i przed mniej korzystnym traktowaniem z powodu ubiegania się o urlop rodzicielski lub korzystania z takiego urlopu, oraz okresu ochrony po powrocie, tak aby mogli oni ponownie dostosować się do pracy;

W kierunku skutecznej dyrektywy podejmującej wyzwania w dziedzinie równowagi między pracą i życiem prywatnym

18.  odnotowuje wycofanie przez Komisję projektu dyrektywy w sprawie urlopu macierzyńskiego oraz fakt, że w ramach planu działania „Nowy początek dla sprostania wyzwaniom w zakresie godzenia pracy z życiem prywatnym napotykanych przez pracujących rodziców” na obecnym etapie Komisja nie zamierza opublikować sprawozdania końcowego z wykonania dyrektywy dotyczącej urlopu rodzicielskiego; zwraca się do Komisji, przestrzegając jednocześnie zasady pomocniczości, by przedłożyła ambitną propozycję, która umożliwi wprowadzenie faktycznej równowagi między życiem rodzinnym a zawodowym;

19.  jest przekonany, że dyskusje polityczne powinny koncentrować się również na szeregu inicjatyw nieustawodawczych, aby wspólnie z państwami członkowskimi i społeczeństwem obywatelskim podkreślać znaczenie roli rodziców oraz promować godzenie życia rodzinnego z zawodowym;

20.  uważa, że należy rozważyć zastosowanie szerokiej inicjatywy nieustawodawczej mającej na celu wspieranie godzenia życia zawodowego i rodzinnego w państwach członkowskich;

21.  jest zdania, że ze względu na powiązania między poszczególnymi rodzajami urlopów ze względów rodzinnych wymagana jest spójność poszczególnych aktów na poziomie europejskim z udziałem partnerów społecznych w celu zapewnienia rodzinom perspektywy urlopów w ciągu całego cyklu życia w celu promowania równiejszego dzielenia się obowiązkami związanymi z opieką między kobietami i mężczyznami; nalega na Komisję, by rozważyła uruchomienie w tym celu klauzuli przeglądowej prawodawstwa europejskiego w sprawie urlopu rodzicielskiego; uważa, że konieczne są precyzyjniej sformułowane przepisy, które pozwolą uniknąć zawiłości, zwiększyć ich przestrzeganie i chronić pracowników;

22.  wzywa partnerów społecznych, by w oparciu o sprawozdanie Komisji opublikowane w lutym 2015 r., zajęli się brakami dyrektywy w sprawie urlopu rodzicielskiego, skutkującymi nieosiągnięciem w pełni celów w zakresie zachowania równowagi między życiem zawodowym i rodzinnym, udziału kobiet w rynku pracy, wyzwań demograficznych i udziału mężczyzn w obowiązkach domowych i opiece nad dziećmi oraz innymi osobami wymagającymi opieki; uważa, że należy podjąć skuteczniejsze działania celem zachęcania do bardziej równego podziału obowiązków rodzinnych pomiędzy kobiety i mężczyzn;

23.  podkreśla, że zadowalające rozwiązania dotyczące urlopu rodzicielskiego są ściśle związane z odpowiednim wynagrodzeniem; odnotowuje, że w sytuacjach, gdy brakuje przepisów dotyczących urlopów lub gdy istniejące przepisy uznaje się za niewystarczające, partnerzy społeczni, za pośrednictwem porozumień zbiorowych, mogą odegrać ważną rolę w ustanawianiu nowych lub aktualizacji obecnie obowiązujących przepisów dotyczących urlopów macierzyńskich, ojcowskich i rodzicielskich; wzywa państwa członkowskie, by w porozumieniu z partnerami społecznymi, ponownie rozważyły system rekompensat finansowych z tytułu urlopu rodzicielskiego w celu osiągnięcia poziomu, który pełniłby funkcję zachęty ze względu na odpowiedni i godny poziom dochodu zastępczego, który będzie zachęcać także mężczyzn do korzystania z urlopu rodzicielskiego w wymiarze dłuższym niż minimalny okres gwarantowany przez dyrektywę;

24.  uważa, że wspieranie indywidualnego podejścia do prawa do urlopu i pozytywne działania zmierzające do promowania roli ojców mają kluczowe znaczenie dla wspomagania osiągnięcia zrównoważonego pod względem płci godzenia życia zawodowego i prywatnego;

25.  zwraca się do Komisji i partnerów społecznych o zbadanie możliwości odpowiedniego przedłużenia minimalnego okresu trwania urlopu rodzicielskiego z czterech do sześciu miesięcy w celu zapewnienia lepszego godzenia życia rodzinnego z zawodowym;

26.  podkreśla, że lepsza koordynacja, większa spójność i dostępność systemów urlopów (macierzyńskiego, ojcowskiego lub rodzicielskiego) w państwach członkowskich zwiększa poziom ich wykorzystania i ogólnej skuteczności; podkreśla, że w związku z tym niezbędna i pilnie potrzebna jest europejska dyrektywa w sprawie co najmniej dwutygodniowego urlopu ojcowskiego;

27.  podkreśla potrzebę przedłużenia okresu, w którym obydwoje rodziców może skorzystać z prawa do urlopu rodzicielskiego; wzywa Komisję i partnerów społecznych do podniesienia wieku dziecka, na które przysługuje urlop rodzicielski, a także do uwzględnienia możliwości korzystania z urlopu rodzicielskiego przez rodziców dzieci niepełnosprawnych lub przewlekle chorych w okresie wykraczającym poza przepisowy wiek dziecka przewidziany w dyrektywie;

28.  apeluje do państw członkowskich i partnerów społecznych o eliminację licznych przeszkód utrudniających powrót do pracy po okresie długiego urlopu rodzicielskiego, aby urlop taki nie stanowił już pułapki prowadzącej do wykluczenia z rynku pracy; przypomina w związku z tym, że równouprawnienie płci można osiągnąć jedynie za pomocą sprawiedliwego podziału pracy zarobkowej i niezarobkowej oraz obowiązków zawodowych, rodzinnych i opiekuńczych;

29.  wzywa państwa członkowskie do dalszych wysiłków na rzecz większej konwergencji w zakresie wymiany najlepszych wzorców w dziedzinie godzenia życia zawodowego i prywatnego, ze zwróceniem szczególnej uwagi na strategie, które pomagają matkom w znalezieniu zatrudnienia, pozostaniu na rynku pracy o powrotu do pracy oraz ojcom na uczestnictwo w życiu rodzinnym, i które umożliwiają zwiększenie udziału ojców w urlopach rodzicielskich; zachęca Komisję wraz z państwami członkowskimi do monitorowania i wspierania tych działań;

30.  uważa, że z myślą o realizacji celów wyznaczonych w Barcelonie, obok środków legislacyjnych mających na celu promowanie równowagi między życiem prywatnym a zawodowym państwa członkowskie przy pomocy finansowej ze strony różnych instrumentów UE powinny koncentrować się na wprowadzeniu wysokiej jakości, sprzyjających integracji, przystępnych cenowo i dostępnych publicznych bądź prywatnych placówek opieki nad dziećmi, dostępnych w momencie, gdy rodzic powraca na rynek pracy, ze szczególnym uwzględnieniem rodzin ubogich i zagrożonych wykluczeniem społecznym;

31.  państwa członkowskie do podnoszenia świadomości rodziców na temat korzyści dla ich dzieci i dla nich samych płynących z udziału w programach edukacji wczesnoszkolnej i opieki; apeluje do państw członkowskich, aby dostosowały kryteria dotyczące projektowania i kwalifikowalności wysokiej jakości, integracyjnej edukacji wczesnoszkolnej i służb opieki do coraz bardziej zróżnicowanych wzorców pracy, co pomagałoby rodzicom w wypełnianiu obowiązków zawodowych lub znalezieniu pracy przy jednoczesnym silnym uwzględnianiu dobra dziecka;

32.  jest zdania, że zintegrowane podejście do równouprawnienia płci, w tym strategie na rzecz przezwyciężania stereotypowych ról płciowych, oraz równowaga między życiem zawodowym a prywatnym we wszystkich przyszłych inicjatywach UE wprowadziłoby spójność i przejrzystość procesu i wspomagałaby osiągnięcie zrównoważonego pod względem płci godzenia życia zawodowego i prywatnego; apeluje do Komisji i państw członkowskich o zwiększanie wśród społeczeństwa świadomości tych praw oraz dostępnych środków prawnych w zakresie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym;

33.  zwraca się do Komisji o pomiar pozytywnego oddziaływania inicjatyw związanych z godzeniem życia prywatnego z pracą w celu zrównoważenia podejmowania obowiązków rodzinnych, opiekuńczych i domowych, włączając również szczególne obowiązki opiekuńcze rodziców dzieci niepełnosprawnych, zależnych lub należących do kategorii i grup znajdujących się w niekorzystnej sytuacji;

o
o   o

34.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji.

(1) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0068.
(2) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0218.
(3) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0207.
(4) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0351.
(5) http://www.oecd.org/gender/parental-leave-where-are-the-fathers.pdf
(6) https://www.eurofound.europa.eu/news/news-articles/social-policies/international-womens-day-2016-the-campaign-for-equality-continues
(7) Peter Moss w 10th International Review of Leave Policies and Related Research (10. międzynarodowy przegląd polityki w sprawie urlopów i związanych z nimi badań) 2014, czerwiec 2014, s. 39.
(8) https://www.cipd.co.uk/binaries/zero-hours-contracts_2013-myth-reality.pdf


Zapobieganie handlowi ludźmi i zwalczanie tego procederu
PDF 581kWORD 195k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 maja 2016 r. w sprawie wdrażania dyrektywy 2011/36/UE z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zapobiegania handlowi ludźmi i zwalczania tego procederu oraz ochrony ofiar z perspektywy równości płci (2015/2118(INI))
P8_TA(2016)0227A8-0144/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając art. 2 oraz art. 3 ust. 3 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) i art. 8, 79 i 83 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–  uwzględniając art. 3, 5 oraz art. 23 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej,

–  uwzględniając Konwencję ONZ z 1979 r. w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet (CEDAW), a w szczególności jej art. 6 mający na celu zwalczanie wszelkich form handlu kobietami oraz wykorzystania prostytucji kobiet,

–  uwzględniając europejską Konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (EKPC),

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka z 1948 r.,

–  uwzględniając Konwencję ONZ z 1949 r. w sprawie zwalczania handlu ludźmi i eksploatacji prostytucji,

–  uwzględniając deklarację pekińską i pekińską platformę działania, przyjęte podczas czwartej Światowej Konferencji w sprawie Kobiet w dniu 15 września 1995 r., oraz późniejsze dokumenty końcowe przyjęte na posiedzeniach specjalnych Organizacji Narodów Zjednoczonych Pekin +5 (2000 r.), Pekin +10 (2005 r.) i Pekin +15 (2010 r.) oraz na konferencji przeglądowej Pekin +20,

–  uwzględniając Protokół z 2000 r. o zapobieganiu, zwalczaniu oraz karaniu za handel ludźmi, w szczególności kobietami i dziećmi, uzupełniający Konwencję Narodów Zjednoczonych przeciwko międzynarodowej przestępczości zorganizowanej, a przede wszystkim zawartą w nim – przyjętą na szczeblu międzynarodowym – definicję handlu ludźmi,

–  uwzględniając Konwencję ONZ o prawach dziecka z 1989 r. oraz Protokół fakultatywny do Konwencji o prawach dziecka w sprawie handlu dziećmi, dziecięcej prostytucji i dziecięcej pornografii, a także rezolucję Parlamentu Europejskiego z dnia 27 listopada 2014 r. w sprawie 25. rocznicy przyjęcia Konwencji ONZ o prawach dziecka(1),

–  uwzględniając konwencję z Oviedo o prawach człowieka i biomedycynie,

–  uwzględniając Konwencję o ochronie dzieci i współpracy w dziedzinie przysposobienia międzynarodowego, podpisaną w Hadze,

–  uwzględniając wspólny komentarz ONZ do unijnej dyrektywy w sprawie zapobiegania handlowi ludźmi i zwalczania tego procederu oraz ochrony ofiar, który domaga się zapewnienia międzynarodowej ochrony ofiarom handlu ludźmi w sposób uwzględniający aspekt płci,

–  uwzględniając Konwencję MOP nr 29 dotyczącą pracy przymusowej lub obowiązkowej, w której w art. 2 zdefiniowana została praca przymusowa,

–  uwzględniając Konwencję Rady Europy w sprawie działań przeciwko handlowi ludźmi oraz zalecenia Rady Europy w tym zakresie,

–  uwzględniając Konwencję Rady Europy w sprawie zapobiegania i zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (konwencja stambulska),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2219 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie Agencji Unii Europejskiej ds. Szkolenia w Dziedzinie Ścigania (CEPOL) oraz zastępujące i uchylające decyzję Rady 2005/681/WSiSW(2),

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/29/UE z dnia 25 października 2012 r. ustanawiającą normy minimalne w zakresie praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstw oraz zastępującą decyzję ramową Rady 2001/220/WSiSW(3),

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/36/UE z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zapobiegania handlowi ludźmi i zwalczania tego procederu oraz ochrony ofiar, zastępującą decyzję ramową Rady 2002/629/WSiSW(4),

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/52/WE z dnia 18 czerwca 2009 r. przewidującą minimalne normy w odniesieniu do kar i środków stosowanych wobec pracodawców zatrudniających nielegalnie przebywających obywateli krajów trzecich(5),

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie wspólnych norm i procedur stosowanych przez państwa członkowskie w odniesieniu do powrotów nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich(6),

–  uwzględniając dyrektywę Rady 2004/81/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie dokumentu pobytowego wydawanego obywatelom państw trzecich, którzy są ofiarami handlu ludźmi lub wcześniej byli przedmiotem działań ułatwiających nielegalną imigrację, którzy współpracują z właściwymi organami(7),

–  uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „Strategia UE na rzecz wyeliminowania handlu ludźmi na lata 2012–2016” (COM(2012)0286),

–  uwzględniając dokument roboczy służb Komisji zatytułowany „Śródokresowe sprawozdanie w sprawie wdrożenia strategii UE na rzecz wyeliminowania handlu ludźmi” (SWD(2014)0318),

–  uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „Europejska agenda bezpieczeństwa” (COM(2015)0185),

–  uwzględniając dokument roboczy służb Komisji zatytułowany „Strategiczne zaangażowanie na rzecz równouprawnienia płci w latach 2016–2019” (SWD(2015)0278),

–  uwzględniając sprawozdanie sytuacyjne Europolu dotyczące handlu ludźmi w UE (luty 2016 r.)

–  uwzględniając sprawozdanie Eurostatu z 2015 r. zatytułowane „Handel ludźmi”,

–  uwzględniając europejską ocenę wdrażania dyrektywy 2011/36/UE przygotowaną przez Dyrekcję Generalną ds. Analiz Parlamentarnych (EPRS),

–  uwzględniając analizę dotyczącą aspektu płci w handlu ludźmi przygotowaną na zlecenie Komisji w 2016 r.,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 lutego 2014 r. zawierającą zalecenia dla Komisji w sprawie zwalczania przemocy wobec kobiet(8),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie wykorzystywania seksualnego i prostytucji oraz ich wpływu na równouprawnienie płci(9),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 9 czerwca 2015 r. w sprawie strategii UE na rzecz równości kobiet i mężczyzn w okresie po 2015 r.(10),

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia oraz opinię Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (A8-0144/2016),

A.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 5 ust. 3 Karty praw podstawowych UE handel ludźmi jest straszliwym naruszeniem praw podstawowych, a także naruszeniem ludzkiej godności i fizycznej oraz psychicznej integralności ofiar, wyrządzającym tym osobom poważne szkody, które często mają wpływ na całe ich życie, a także stanowi poważną formę najczęściej zorganizowanej działalności przestępczej, stymulowanej przez wysoki popyt i zyski szacowane na kwotę około 150 mld USD rocznie(11), co podważa zasadę praworządności; mając na uwadze, że różnice w ustawodawstwach państw członkowskich znacznie ułatwiają działalność zorganizowanych grup przestępczych oraz że ryzyko ścigania jest wciąż zbyt małe, a sankcje mające przeciwdziałać takiej działalności przestępczej są niestosowne w porównaniu z potencjalnymi wysokimi zyskami;

B.  mając na uwadze, że w art. 2 dyrektywy 2011/36/UE handel ludźmi zdefiniowano jako werbowanie, transport, przekazywanie, przechowywanie lub przyjmowanie osób, w tym wymianę lub przekazanie kontroli nad tymi osobami, z zastosowaniem groźby lub przemocy bądź innych form przymusu, uprowadzenia, oszustwa, podstępu, poprzez nadużycie uprawnień lub wykorzystanie sytuacji bezbronności, lub też wręczenie lub przyjęcie płatności lub korzyści dla uzyskania zgody osoby sprawującej kontrolę nad inną osobą, w celu wyzysku; mając na uwadze, że wyzysk obejmuje, w szczególności, wyzyskanie innych osób do prostytucji lub innych form wykorzystywania seksualnego, przymusową pracę lub służbę, w tym żebractwo, niewolnictwo lub praktyki podobne do niewolnictwa, zniewolenie, wyzyskiwanie do działalności przestępczej lub pobieranie narządów;

C.  mając na uwadze, że handel ludźmi przybiera wiele różnych form, a jego ofiary są wykorzystywane w wielu legalnie i nielegalnie prowadzonych rodzajach działalności, w tym także w rolnictwie, przetwórstwie spożywczym, sektorze usług seksualnych, pracach domowych, produkcji, opiece, sprzątaniu, innych sektorach (zwłaszcza w przemyśle usług), żebractwie, działaniach przestępczych, przymusowym małżeństwie, wykorzystywaniu seksualnym dzieci w internecie, nielegalnej adopcji i handlu ludzkimi organami;

D.  mając na uwadze, że – jak stwierdzono we wspólnym komentarzu ONZ dotyczącym dyrektywy UE w sprawie podejścia opartego na poszanowaniu praw człowieka (z 2011 r.), liczne agencje ONZ przypominają, iż należy przyznać, że proceder handlu ludźmi, zarówno kobietami, jak i mężczyznami faktycznie istnieje, oraz przeanalizować różnice i podobieństwa w doświadczeniach kobiet i mężczyzn, jeśli chodzi o różne formy narażenia i przemocy;

E.  mając na uwadze, że obecny kryzys uchodźczy wykazał brak na szczeblu europejskim odpowiednich narzędzi wspólnego zwalczania handlu ludźmi, zwłaszcza handlu mającego na celu seksualne wykorzystanie kobiet i dzieci;

F.  mając na uwadze, że uniwersalna strategia nie jest efektywna oraz że w odniesieniu do różnych form handlu, takich jak handel dziećmi oraz handel w celu wykorzystania seksualnego lub pracy przymusowej, należy opracować specjalne i odpowiednio dostosowane środki z zakresu polityki;

G.  mając na uwadze, że należy docenić dyrektywę 2011/36/UE za zawarte w niej podejście stawiające w centrum uwagi prawa człowieka i dobro ofiar, zgodnie z którym ofiarom handlu ludźmi przysługują określone prawa i usługi na mocy prawa międzynarodowego, niezależnie od gotowości bądź zdolności tych osób do udziału w postępowaniu karnym (na mocy art. 11 ust. 3 dyrektywy);

H.  mając na uwadze, że należy wprowadzić rzeczywistą bezwarunkowość wszystkich usług wsparcia dla ofiar handlu ludźmi oraz zapewnić, aby nie dochodziło do dalszej wiktymizacji;

I.  mając na uwadze, że handel ludźmi z jednej strony jest wynikiem nierówności gospodarczych i społecznych na świecie, a z drugiej strony jest spotęgowany nierównościami gospodarczymi, społecznymi, a także w zakresie kształcenia i szkolenia między kobietami a mężczyznami;

J.  mając na uwadze, że najnowsze dane statystyczne wskazują, iż większość ofiar handlu ludźmi stanowią kobiety; mając na uwadze, że sama płeć społeczno-kulturowa z natury nie jest przyczyną podatności na zagrożenia oraz że istnieje wiele dodatkowych czynników wywołujących taką podatność wśród kobiet i dziewcząt, m. in. ubóstwo, wykluczenie społeczne, seksizm i dyskryminacja;

K.  mając na uwadze, że kobiety i dziewczęta stanowią 80% zarejestrowanych ofiar handlu ludźmi(12) oraz że wynik ten można częściowo przypisać przemocy strukturalnej i dyskryminacji kobiet i dziewcząt;

L.  mając na uwadze, że popyt na kobiety, dziewczęta, mężczyzn i chłopców w branży prostytucji jest decydującym czynnikiem napędzającym handel ludźmi do celów wykorzystania seksualnego; mając także na uwadze, że zapotrzebowanie na tanią siłę roboczą i niezdolność do zapewnienia poszanowania praw pracowniczych są czynnikami napędzającymi handel ludźmi z zamiarem ich wyzysku jako pracowników;

M.  mając na uwadze, że społeczna tolerancja dla braku równouprawnienia płci oraz dla przemocy wobec kobiet i dziewcząt, a także brak publicznej świadomości kwestii związanych z handlem ludźmi utrwalają środowisko sprzyjające handlowi ludźmi;

N.  mając na uwadze, że w krajach, w których uznano za przestępstwo zakup usług seksualnych i działalność czerpiącą korzyści z prostytucji innych, ograniczono występowanie rodzajów prostytucji, w których najczęściej można spotkać ofiary handlu ludźmi, takie jak prostytucja uliczna;

O.  mając na uwadze, że handel kobietami, dziewczętami, mężczyznami i chłopcami do celów wykorzystania seksualnego uległ ograniczeniu w krajach, w których za przestępstwo uznano popyt, w tym zarówno stręczycielstwo, jak i kupowanie usług seksualnych;

P.  mając na uwadze, że członkowie grup mniejszościowych i imigrantów, takich jak Romowie, ze względu na ich marginalizację społeczno-gospodarczą niewspółmiernie częściej padają ofiarami handlu ludźmi;

Q.  mając na uwadze, że stereotypy płciowe i dyskryminacja ze względu na płeć są szkodliwe dla wszystkich, przy czym mężczyźni rzadziej przyznają, że padli ofiarą wyzysku;

R.  mając na uwadze, że gospodarcze i społeczne wzmacnianie pozycji kobiet i grup mniejszościowych zmniejszyłoby ryzyko, że staną się one ofiarami handlu ludźmi;

S.  mając na uwadze, że identyfikacja ofiar pozostaje wyzwaniem, oraz mając na uwadze, że aby pomóc ofiarom handlu ludźmi oraz ścigać i osądzić handlarzy ludźmi, należy wzmocnić wsparcie i ochronę ofiar, przewidując prawo ofiary do legalnego pobytu i pracy w państwie członkowskim, do którego została ona nielegalnie przewieziona, a jednocześnie poprawić ich dostęp do wymiaru sprawiedliwości i odszkodowań;

T.  mając na uwadze, że dzieci stanowią około 16%(13) zarejestrowanych ofiar handlu ludźmi, przy czym dziewczęta 13%(14); mając na uwadze, że są one szczególnie zagrożone, ponieważ dzieciom będącym ofiarami handlu ludźmi wyrządzane są poważne i trwałe szkody natury fizycznej, psychicznej i emocjonalnej;

U.  mając na uwadze, że 70% zidentyfikowanych ofiar handlu ludźmi oraz 70% podejrzewanych handlarzy ludźmi w UE to obywatele UE, zaś większość zgłoszonych ofiar handlu do celów wykorzystywania seksualnego stanowią kobiety będące obywatelkami UE z Europy Środkowej i Wschodniej(15); mając na uwadze, że przy rozwijaniu systemów identyfikacji należy brać pod uwagę dane statystyczne, aby skuteczniej identyfikować wszystkie ofiary handlu ludźmi;

V.  mając na uwadze, że większość zarejestrowanych ofiar to kobiety i dziewczęta padające ofiarami handlu ludźmi do celów wykorzystywania seksualnego, stanowiąc łącznie nawet 95% ofiar handlu ludźmi do celów wykorzystywania seksualnego(16); mając na uwadze, że handel ludźmi stanowi formę przemocy wobec kobiet i dziewcząt;

W.  mając na uwadze, że handel ludźmi jest zjawiskiem złożonym, występującym na skalę międzynarodową, którego skuteczne zwalczanie możliwe jest wyłącznie przy zagwarantowaniu skoordynowanej współpracy instytucji UE i państw członkowskich mającej na celu przeciwdziałanie turystyce sądowej uprawianej przez grupy przestępcze i pojedynczych przestępców, przy jednoczesnym skupieniu wysiłków – uwzględniających zintegrowaną przekrojową perspektywę – na identyfikacji i ochronie potencjalnych oraz faktycznych ofiar; mając na uwadze, że istnieje wyraźna różnica między handlem ludźmi a przemytem ludzi, jednak należy poświęcić szczególną uwagę osobom ubiegającym się o azyl, uchodźcom, migrantom i innym grupom wymagającym szczególnego traktowania, zwłaszcza dzieciom, nieletnim bez opieki i kobietom, ponieważ są one narażone na wiele zagrożeń, a przede wszystkim na wykorzystywanie i dalszą wiktymizację;

X.  mając na uwadze, że handel ludźmi często postrzega się jako prowadzony tylko przez zorganizowane grupy przestępcze, lecz w rzeczywistości może też być prowadzony przez członków rodziny ofiary, jej znajomych, krewnych, partnerów w związku oraz zwykłych pracodawców;

Y.  mając na uwadze, że większość (70%) podejrzanych, ściganych i skazanych handlarzy ludźmi to mężczyźni, chociaż kobiety biorące udział w tym procederze stanowią istotną mniejszość (29%) i mogą odgrywać znaczną rolę w procesie handlu ludźmi(17), zwłaszcza w przypadku handlu dziećmi;

Z.  mając na uwadze, że aby przepisy dotyczące zwalczania handlu ludźmi były skuteczne, musi im towarzyszyć wyraźna zmiana kulturowa, polegająca na odejściu od kultury bezkarności na rzecz kultury zerowej tolerancji dla handlu ludźmi;

AA.  mając na uwadze, że ofiarom często brakuje wiedzy o przysługujących im prawach i sposobach skutecznego korzystania z nich;

AB.  mając na uwadze, że handel ludźmi jako koncepcja jest odległy od niewolnictwa i szerszych debat dotyczących wykorzystywania; mając na uwadze, że nie wszystkie rodzaje wykorzystywania kwalifikowałyby się jako handel ludźmi;

Ogólna ocena środków podjętych na rzecz uwzględnienia aspektu płci w handlu ludźmi podczas wdrażania dyrektywy

1.  zauważa, że termin transponowania dyrektywy 2011/36/UE do przepisów krajowych państw członkowskich upłynął z dniem 6 kwietnia 2013 r. oraz że wszystkie państwa członkowskie z wyjątkiem jednego poinformowały Komisję o transpozycji przedmiotowej dyrektywy do prawa krajowego;

2.  wzywa państwa członkowskie do przyspieszenia pełnego i prawidłowego egzekwowania dyrektywy 2011/36/UE w sprawie zapobiegania handlowi ludźmi i zwalczania tego procederu oraz ochrony ofiar;

3.  podkreśla, że w ramach prawnych i politycznych UE uznano, iż handel ludźmi stanowi zjawisko specyficzne z perspektywy płci, i wzywa państwa członkowskie do przyjęcia szczególnych środków uwzględniających aspekt płci(18); przypomina, że w art. 1 dyrektywy podkreślono potrzebę przyjęcia podejścia uwzględniającego aspekt płci w handlu ludźmi; podkreśla, że kobiety i mężczyźni, dziewczęta oraz chłopcy, są zagrożeni w odmienny sposób oraz że często padają ofiarami handlu ludźmi z różnych przyczyn, w związku z czym środki na rzecz przeciwdziałania, pomocy i wsparcia muszą uwzględniać aspekt płci; podkreśla ponadto, że strategia UE zalicza przemoc wobec kobiet oraz różnice w traktowaniu kobiet i mężczyzn do głównych przyczyn handlu ludźmi oraz ustanawia szereg działań podejmujących kwestię wymiaru płci w tym procederze;

4.  zauważa, że Komisja jest zobowiązana do publikowania szeregu sprawozdań związanych z różnego rodzaju aspektami dotyczącymi wdrożenia przedmiotowej dyrektywy; jest głęboko zaniepokojony, że sprawozdania te zostaną przedłożone z opóźnieniem, co stanowi niepokojący sygnał związany z priorytetami w zakresie egzekwowania; wzywa Komisję do wypełnienia obowiązków sprawozdawczych oraz przestrzegania terminów określonych w dyrektywie;

5.  przypomina wynikające z art. 23 ust. 1 dyrektywy 2011/36/UE zobowiązanie Komisji do przedłożenia Parlamentowi i Radzie w kwietniu 2015 r. sprawozdania oceniającego, w jakim stopniu państwa członkowskie podjęły środki niezbędne do wykonania wspomnianej dyrektywy; podkreśla, że sprawozdanie to nie zostało sporządzone w terminie;

6.  podkreśla, że aspekt płci musi być konsekwentnie monitorowany przy wdrażaniu unijnych przepisów służących zwalczaniu handlu ludźmi; wzywa Komisję do dalszego monitorowania tego aspektu w ramach prowadzonej przez nią oceny przestrzegania i wykonania dyrektywy przez państwa członkowskie;

7.  docenia solidną pracę unijnego koordynatora ds. zwalczania handlu ludźmi, wykonaną przy zdobywaniu wiedzy i dowodów dotyczących różnych aspektów handlu ludźmi, w tym badań nad aspektem płci, a w szczególności zagrożeń dla dzieci; uważa jednak, że w celu przyspieszenia odpowiedzi UE na proceder handlu ludźmi mandat unijnego koordynatora ds. zwalczania handlu ludźmi mógłby zostać rozszerzony;

8.  ubolewa, że organy ścigania w państwach członkowskich nie wykorzystują w pełni możliwości Europolu w celu zwiększenia wymiany informacji z tą agencją, co pozwoliłoby powiązać ze sobą dochodzenia prowadzone w poszczególnych państwach członkowskich oraz uzyskać szerszy obraz wywiadowczy najgroźniejszych siatek przestępczości zorganizowanej w UE;

9.  z zadowoleniem przyjmuje utworzenie przez Komisję strony internetowej poświęconej walce z handlem ludźmi, zawierającej bazę danych na temat projektów finansowanych przez UE na terenie Unii oraz na innych obszarach, aktualne informacje dotyczące instrumentów prawnych i politycznych UE w zakresie przeciwdziałania handlowi ludźmi na terenie państw członkowskich, a także dotyczące możliwości finansowania oraz inicjatyw UE;

10.  podkreśla znaczenie zapewnienia jasnych i spójnych informacji dla ofiar i urzędników pierwszej linii mających z nimi kontakt, organów egzekwowania prawa, organów sądowych, funkcjonariuszy policji oraz pracowników opieki społecznej, w tym informacji na temat prawa do pomocy w nagłych wypadkach oraz do opieki zdrowotnej, zezwoleń na pobyt, praw do zatrudnienia, dostępu do wymiaru sprawiedliwości oraz do adwokata, możliwości dochodzenia roszczeń, szczególnych praw dzieci itp.;

11.  podkreśla również znaczenie zwrócenia większej uwagi na pośredników rynku pracy, wykonawców, podwykonawców oraz agencje pośrednictwa pracy, w szczególności w sektorach o wysokim stopniu ryzyka, jako sposobu przeciwdziałania handlowi ludźmi, prowadzonemu w szczególności w celu wyzysku pracy, ale także w celu wykorzystywania seksualnego, stanowiącego drugie dno rzekomych umów dotyczących usług hotelarskich i gastronomicznych oraz opieki osobistej;

12.  podkreśla, że ramy prawne i polityczne UE w zakresie handlu ludźmi łączą wymiar wewnętrzny i zewnętrzny tego procederu, uznając, że walka z tą działalnością, stanowiącą poważne naruszenie praw człowieka, jest jednym z wyraźnych celów unijnych działań zewnętrznych; podkreśla ponadto, że krajami pochodzenia i tranzytu dla handlu ludźmi w UE są często kraje spoza UE oraz że handel ludźmi, jako nielegalna działalność transgraniczna, stanowi istotne pole do współpracy z krajami nienależącymi do UE; w tym kontekście z zadowoleniem przyjmuje fakt, że, na wniosek Rady, Komisja i Europejska Służba Działań Zewnętrznych opracowały pakiet informacyjny dotyczący działań podejmowanych na rzecz walki z handlem ludźmi w państwach i regionach priorytetowych, jak również wykaz narzędzi i instrumentów, którymi dysponują UE oraz państwa członkowskie, w tym polityki zewnętrzne obejmujące kwestię handlu ludźmi oraz projekty finansowane przez UE i państwa członkowskie w tym zakresie; wzywa państwa członkowskie do współpracy z Komisją i ESDZ w dziedzinie zwalczania handlu ludźmi;

13.  uważa, że osoby ubiegające się o azyl, uchodźcy i migranci są szczególnie podatni na handel ludźmi oraz że należy zwrócić szczególną uwagę na handel kobietami, dziećmi oraz członkami innych szczególnie wrażliwych grup; domaga się, by Komisja i państwa członkowskie zbadały związek między rosnącą liczbą przybywających uchodźców a handlem ludźmi; wzywa państwa członkowskie do wzmocnienia współpracy, w tym w punktach szybkiej rejestracji migrantów, w celu identyfikacji potencjalnych ofiar oraz wykorzystania wszelkich sposobów zwalczania handlarzy ludźmi i przemytników, w tym przez usprawnienie gromadzenia danych i zapewnienie zgodności z obecnymi standardami w zakresie ochrony; przypomina rolę unijnych agencji i sieci polegającą na identyfikowaniu na wczesnym etapie ofiar na unijnych granicach oraz walce z handlem ludźmi, w związku z czym podkreśla konieczność szerszej współpracy między Europolem, Eurojustem, władzami krajowymi i państwami trzecimi, korzystając także z europejskiego systemu przekazywania informacji z rejestrów karnych; domaga się zwiększenia zasobów agencji WSiSW w celu umożliwienia im wyznaczania przeszkolonych w zakresie aspektu płci funkcjonariuszy agencji, zwłaszcza w państwach członkowskich stojących w obliczu nasilonych mieszanych przepływów migracyjnych; podkreśla, że nowe, oparte na punktach szybkiej rejestracji podejście przedstawione w Europejskim programie w zakresie migracji nie powinno być ograniczone do szybkiego gromadzenia danych i nadrabiania zaległości, lecz powinno także obejmować proporcjonalny komponent zwalczania handlu ludźmi, nastawiony na skuteczne kierowanie potencjalnych ofiar do odpowiednich służb;

14.  apeluje do państw członkowskich o krytyczną ocenę rejestru uchodźców, a także ocenę właściwych służb i struktur opieki, gdyż uchodźcy, w szczególności małoletni pozostający bez opieki, to grupa niezwykle narażona na wyzysk przez gangi przestępcze, wskutek czego mogą oni paść ofiarami handlu ludźmi;

15.  uważa, że należy zwrócić większą uwagę na sytuację ofiar będących osobami transpłciowymi, które często doświadczają dyskryminacji, stygmatyzacji oraz gróźb zastosowania przemocy z powodu ich tożsamości płciowej; uważa, że osoby transpłciowe powinny zostać uznane za niezwykle wrażliwą grupę społeczną, gdyż są one szczególnie narażone na to, że wpadną w ręce handlarzy ludźmi; uważa, że ten czynnik narażenia powinien być wzięty pod uwagę przez państwa członkowskie przy dokonywaniu indywidualnej oceny ryzyka, tak by zapewnić ofiarom handlu ludźmi odpowiednią ochronę i opiekę; wzywa państwa członkowskie do zapewnienia urzędnikom, którzy z dużym prawdopodobieństwem będą mieli kontakt z ofiarami lub potencjalnymi ofiarami handlu ludźmi, odpowiednich szkoleń na temat charakterystyki ofiar transpłciowych, tak by urzędnicy ci byli zdolni do bardziej proaktywnego ich identyfikowania oraz dostosowania świadczonej pomocy do potrzeb tych osób;

Perspektywa płci w zwalczaniu handlu ludźmi

16.  podkreśla, że zgodnie z art. 11 dyrektywy państwa członkowskie mają obowiązek ustanowienia – we współpracy z odnośnymi organizacjami wspierającymi – mechanizmów służących zapewnieniu wczesnej identyfikacji ofiar, pomocy im oraz wsparcia; podkreśla potrzebę opracowania strategii opartej na czterech głównych filarach: działaniach zapobiegawczych, ściganiu przestępstwa, ochronie ofiar i wielopoziomowym partnerstwie;

17.  wzywa państwa członkowskie do zwalczania bezkarności, karania handlu ludźmi i zadbania o to, by sprawcy zostali postawieni przed wymiarem sprawiedliwości oraz by kary zostały zaostrzone; w związku z tym wzywa państwa członkowskie do ratyfikowania wszystkich stosownych międzynarodowych aktów, umów oraz do usankcjonowania zobowiązań prawnych, w tym Konwencji Rady Europy w sprawie działań przeciwko handlowi ludźmi, które sprawią, że wysiłki w zwalczaniu handlu ludźmi staną się skuteczniejsze, lepiej skoordynowane i spójne;

18.  apeluje o spójne podejście do ścigania przestępstw związanych z handlem ludźmi oraz wzywa państwa członkowskie do usprawnienia prowadzonych dochodzeń i śledztw; w związku z tym wzywa państwa członkowskie do nasilenia współpracy transgranicznej i współpracy z odpowiednimi agencjami UE;

19.  przypomina, że kobiety i dzieci mogą być zmuszane do seksu w zamian za ochronę, aby przetrwać, aby przemieszczać się szlakiem migracyjnym oraz aby uzyskać podstawowe środki niezbędne do przeżycia; podkreśla, że kobiet i dzieci uprawiających seks w zamian za przetrwanie nie uważa się za ofiary handlu ludźmi, a zatem nie mogą one otrzymać wymaganej pomocy;

20.  podkreśla, że w celu zapobiegania handlowi ludźmi i przemytowi ludzi konieczne jest utworzenie kanałów legalnej i bezpiecznej migracji dla kobiet i dzieci (na przykład przez wydawanie wiz humanitarnych); zwraca uwagę na konieczność zapewnienia przez państwa członkowskie migrującym kobietom, które otrzymują pozwolenie na pobyt w krajach przeznaczenia, dostępu do nauki języków oraz do innych środków integracji społecznej, w szczególności do edukacji i kształcenia, w celu umożliwienia im korzystania ze swych praw obywatelskich;

21.  wzywa państwa członkowskie do opracowania dobrze skonstruowanych technik rozmów z ofiarami, które umożliwią dokładną rekonstrukcję zdarzeń, a jednocześnie nie będą wywierać presji psychologicznej na ofiary, które i tak są już przestraszone i zagubione;

22.  podkreśla, że we wszystkich wysiłkach mających na celu zwalczanie handlu ludźmi należy zachować równowagę między skupieniem na ściganiu a odpowiedzialnością za ochronę ofiar; zaznacza, że wsparcie dla ofiar odgrywa istotną rolę w zwalczaniu handlu ludźmi, ponieważ ofiary, które otrzymują odpowiednie wsparcie, są w stanie łatwiej przezwyciężyć traumę, której doświadczyły, a także mogą w większym stopniu pomóc w ściganiu sprawców, przygotowaniu programów zapobiegania i świadomym kształtowaniu strategii politycznych oraz mogą łatwiej bronić się, by ponownie nie paść ofiarą handlu ludźmi;

23.  podkreśla, że internet odgrywa zasadniczą rolę w ułatwianiu handlu ludźmi, co w konsekwencji potęguje wyzwania w walce przeciwko tej poważnej formie zorganizowanej działalności przestępczej; ubolewa nad faktem, że internet jest coraz częściej wykorzystywany do werbowania ofiar, zarówno wewnątrz UE, jak i poza jej granicami, przez publikację fałszywych ofert pracy, reklamowanie usług świadczonych w drodze wyzysku ofiar, a także do wymiany informacji między siatkami przestępczymi; wzywa państwa członkowskie do dopilnowania, by ich odnośne strategie polityczne w zakresie walki z handlem ludźmi uwzględniały tę kwestię, a także by organy ścigania odpowiedzialne za technologie wirtualne dysponowały niezbędną wiedzą na temat płci społeczno-kulturowej, aby zapobiegać wszystkim formom takiej działalności przestępczej i efektywnie je zwalczać, zwłaszcza w odniesieniu do handlu ludźmi do celów wykorzystywania seksualnego; podkreśla, że nowe technologie, media społecznościowe i internet powinny być także używane do rozpowszechniania dobrych praktyk w walce z handlem ludźmi oraz do podnoszenia świadomości i ostrzegania potencjalnych ofiar o zagrożeniach związanych z tym procederem; w związku z tym domaga się, by Komisja w większym zakresie zbadała rolę, jaką internet odgrywa w handlu ludźmi, oraz by przekazywała Parlamentowi istotne informacje w tej dziedzinie;

24.  ubolewa, że identyfikacja ofiar to wciąż jeden z najtrudniejszych i niekompletnych aspektów wdrażania przepisów, jednak podkreśla, że nie zmniejsza to obowiązku państw członkowskich, by chronić te zagrożone osoby; podkreśla, że ze względu na represyjny i zwodniczy charakter tego przestępstwa ofiary mogą nie być w stanie zauważyć własnego zagrożenia; podkreśla, że działania, do wykonywania których zmuszane są ofiary handlu ludźmi, stanowią w niektórych państwach członkowskich czyny przestępcze, co w niektórych przypadkach osłabia zaufanie między ofiarami a władzami; przypomina, że dyrektywa 2011/36/UE zakazuje karania ofiar handlu ludźmi; wzywa państwa członkowskie do wdrożenia art. 11–17 dyrektywy dotyczących ochrony i wsparcia ofiar z zastosowaniem podejścia uwzględniającego perspektywę płci (w szczególności przez zwiększenie liczby schronisk dla ofiar oraz wzmocnienie programów reintegracji społecznej ofiar), a także do pełnego wdrożenia dyrektywy 2012/29/UE ustanawiającej normy minimalne w zakresie praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstw, tak by zapewnić odpowiednie wsparcie i pomoc ofiarom handlu ludźmi, w tym w odniesieniu do prawa do pobytu oraz dostępu do rynku pracy państwa członkowskiego, do którego trafiła ofiara handlu ludźmi; podkreśla, że przepisy te nie powinny być uzależnione od złożenia przez ofiarę skargi ani od współpracy w dochodzeniu karnym; wzywa Komisję do zwiększenia wymiany najlepszych praktyk w zakresie ochrony ofiar;

25.  podkreśla, że organizacje pozarządowe i osoby zajmujące się ochroną ofiar handlu ludźmi i niesieniem im pomocy nie powinny być pociągane do odpowiedzialności za przestępstwo;

26.  zdecydowanie krytykuje fakt, że korzystanie z usług osób, które padły ofiarą handlu ludźmi, nie jest jeszcze przestępstwem we wszystkich państwach członkowskich, uznaje jednak trudności w udowodnieniu posiadania takiej wiedzy na drodze sądowej; uważa, że byłby to ważny krok w uznaniu wagi tego przestępstwa, zapewnieniu prawdziwych ram walki z handlem ludźmi oraz przeciwdziałaniu poczuciu bezkarności;

27.  wzywa państwa członkowskie do wprowadzenia surowych kar za przestępstwa handlu ludźmi, współczesnego niewolnictwa i wyzysku; wzywa, by za przestępstwo uznać świadome korzystanie z usług ofiar handlu ludźmi, w tym ofiar handlu do celów prostytucji, wyzyskiwania innych osób do celów prostytucji lub innych form wykorzystywania seksualnego, przymusowej pracy lub służby, w tym żebractwa, niewolnictwa lub praktyk podobnych do niewolnictwa, zniewolenia, wyzyskiwania do celów działalności przestępczej lub pobierania narządów; zwraca uwagę na niewielką liczbę dochodzeń i wyroków skazujących za przestępstwo handlu ludźmi na poziomie krajowym;

28.  zwraca uwagę, że głównym źródłem informacji w celu rejestracji ofiar jest policja i wskazuje na potrzebę zapewnienia dostatecznych zasobów ludzkich i finansowych, w tym ukierunkowanych i specjalistycznych szkoleń dla organów ścigania, a także większej równowagi płci wśród personelu; podkreśla fakt, że rejestracja ofiar handlu ludźmi w więzieniach i ośrodkach detencyjnych w niektórych państwach członkowskich ukazuje luki w systemie oraz braki w wiedzy zaangażowanych do tego celu pracowników; podkreśla, że państwa członkowskie UE muszą skutecznie stosować przepisy mające na celu zwalczanie handlu ludźmi, a także że w celu ułatwienia identyfikacji ofiar i zrozumienia subtelnych środków handlu ludźmi system wymiaru sprawiedliwości powinien skupić się w większym stopniu na dynamice handlu ludźmi oraz na stosowaniu prawa; zwraca w tym kontekście uwagę, że zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2015/2219 agencja CEPOL powinna promować poszanowanie i zrozumienie praw podstawowych wśród organów ścigania, w tym praw ofiar, ich wsparcia i ochrony;

29.  apeluje, by Europol i krajowe siły policyjne potraktowały bardziej priorytetowo ściganie osób ułatwiających handel ludźmi oraz by przeznaczyły na ten cel większe zasoby, a także zwróciły szczególną uwagę na szerzenie zarówno wśród sił policyjnych, jak i wśród ogółu społeczeństwa wiedzy o nowych formach handlu ludźmi;

30.  wzywa Europol i państwa członkowskie do wzmocnienia działań przeciwko werbownikom dzięki proaktywnemu podejściu lub na podstawie zeznań świadka, zgodnie z art. 9 dyrektywy 2011/36/UE; podkreśla, że werbownicy wykorzystują różne kanały, w tym sieci społecznościowe i strony internetowe (internetowe agencje rekrutacyjne); wzywa Komisję do rozszerzenia uprawnień unijnej jednostki ds. zgłaszania podejrzanych treści w internecie (IRU), istniejącej w Europolu, która zwalcza handel ludźmi;

31.  apeluje do Komisji o dokonanie oceny skuteczności współpracy między państwami członkowskimi a Europolem w ramach zwalczania handlu ludźmi; podkreśla znaczenie systematycznej wymiany danych oraz zasilania przez wszystkie państwa członkowskie europejskich baz danych wykorzystywanych do tego celu, w szczególności baz danych Europolu, takich jak Focal Point Phoenix i Focal Point Twins; podkreśla, że straże graniczne i przybrzeżne muszą mieć dostęp do baz danych Europolu;

32.  zauważa, że ofiary postrzegają wykorzystywanie odmiennie oraz że metoda identyfikacji z użyciem listy kontrolnej wskazań może utrudniać formalną identyfikację, co ma wpływ na dostęp ofiar do usług, pomocy i ochrony;

33.  podkreśla, że aby motywować ofiary handlu ludźmi do zgłaszania tego rodzaju przestępstw władzom, ułatwiając w ten sposób wczesną identyfikację ofiar, konieczna jest modyfikacja istniejących przepisów w taki sposób, aby uznawały one ofiary handlu ludźmi za posiadaczy praw w świetle obowiązujących ram prawnych; podkreśla, że ofiary handlu ludźmi powinny mieć prawo do środków wsparcia i ochrony; podkreśla potrzebę nadania większych uprawnień pracownikom opieki społecznej i zdrowotnej oraz służbom imigracyjnym w celu określenia, co stanowi przypadek handlu ludźmi i komu należy udzielić pomocy i ochrony w świetle prawa;

34.  wzywa do lepszego wdrożenia i monitorowania stosowania art. 8 dyrektywy 2011/36/UE, tak aby ofiary handlu ludźmi nie były ścigane i aby nie nakładano na nie sankcji albo kar, oraz podkreśla, że obejmuje to nienakładanie sankcji albo kar za prostytucję i niekaranie za nielegalny wjazd do państw tranzytowych i docelowych lub za nielegalny pobyt w tych państwach;

35.  z zaniepokojeniem odnotowuje, że niektóre ofiary handlu ludźmi, zamiast uzyskać możliwość skorzystania ze swoich praw oraz z pomocy w uzyskaniu dostępu do nich, a także niezbędnej pomocy dla ofiar, co powinno mieć miejsce zgodnie z dyrektywą 2004/81/WE, są aresztowane i deportowane;

36.  wzywa Komisję do opracowania wytycznych opartych na najlepszych praktykach, by w działaniach organów ścigania w całej UE rozszerzyć i uwzględnić wiedzę na temat płci społeczno-kulturowej;

37.  wzywa państwa członkowskie do współpracy w celu lepszego wypracowania wytycznych dotyczących identyfikacji ofiar handlu ludźmi, które mogłyby się przydać służbom konsularnym i straży granicznej w realizacji tego zadania;

38.  podkreśla znaczenie „śledzenia pieniędzy” jako kluczowej strategii w zakresie śledzenia i ścigania zorganizowanych sieci przestępczych czepiących zyski z handlu ludźmi oraz wzywa Europol i Eurojust do wzmocnienia swoich zdolności w zakresie zwalczania handlu ludźmi; apeluje do państw członkowskich o bliską wzajemną współpracę oraz o współpracę z Europolem w badaniu aspektów finansowych i prania pieniędzy w poszczególnych przypadkach handlu ludźmi; podkreśla, że państwa członkowskie powinny zacieśnić współpracę prowadzącą do zamrażania i konfiskowania mienia osób uczestniczących w handlu ludźmi, ponieważ mógłby to być skuteczny sposób, by przekształcić handel ludźmi z „biznesu o niskim ryzyku i wysokich zyskach” w „biznes o wysokim ryzyku i niskich zyskach”; w tym kontekście apeluje do państw członkowskich o skuteczniejsze korzystanie z wszystkich dostępnych narzędzi, takich jak wzajemne uznawanie wyroków sądowych, wspólne zespoły śledcze oraz europejski nakaz dochodzeniowy; uważa, że skonfiskowane mienie osób skazanych za przestępstwa związane z handlem ludźmi powinno być wykorzystywane do niesienia pomocy ofiarom handlu i wypłacania im odszkodowań; zwraca uwagę, że ogromne sumy pieniędzy pochodzące z handlu ludźmi i wyzysku są wykorzystywane do finansowania innych rodzajów groźnych przestępstw;

39.  wzywa agencje wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych (WSiSW), takie jak Eurojust, Europol, FRA, Frontex, Cepol, EASO do opracowania trwałego programu poprawy równowagi płci w procesie podejmowania decyzji dotyczących handlu ludźmi; domaga się, by dane dotyczące składu ich zarządów pod względem płci zostały udostępniane, a następnie by odbyła się debata z państwami członkowskimi na temat korzyści płynących ze zrównoważonego naboru i promowania równowagi płci w organach ścigania i służbach granicznych; domaga się zatem, by programy takie jak Female Factor (realizowany przez Europol) były wdrażane w większości zdominowanych przez mężczyzn agencji WSiSW w trybie cyklicznym, a nie jednorazowo;

40.  przypomina, że szkolenie pracowników i urzędników jest kluczowe dla wczesnej identyfikacji ofiar i zapobiegania przestępstwom; wzywa w związku z tym państwa członkowskie do pełnego stosowania art. 18 ust. 3 dyrektywy 2011/36/UE oraz do wymiany najlepszych praktyk, w szczególności przy tworzeniu uwzględniających aspekt płci programów szkoleniowych dla osób pełniących oficjalne funkcje i mających kontakt z ofiarami handlu ludźmi, w tym policjantów i innych sił bezpieczeństwa, straży granicznej, sędziów, sędziów pokoju, prawników i przedstawicieli innych organów sądowych, personelu medycznego pierwszego kontaktu, pracowników socjalnych oraz psychologów; podkreśla, że szkolenia te powinny obejmować rozwijanie zrozumienia aspektu płci w przemocy i wykorzystywaniu, wykrywanie ofiar, proces formalnej identyfikacji oraz odpowiednią pomoc dla ofiar uwzględniającą aspekt płci;

41.  apeluje o szersze opracowywanie i rozpowszechnianie publikacji podnoszących świadomość, takich jak „Podręcznik dla pracowników służb konsularnych i dyplomatycznych dotyczący sposobów pomocy ofiarom handlu ludźmi i ich ochrony”(19), mających na celu zwiększanie wiedzy w danych zawodach;

42.  uznaje znaczenie nawiązywania długotrwałych związków między organami ścigania, usługodawcami, różnymi zainteresowanymi stronami oraz ofiarami w celu budowy zaufania i wyczulenia na potrzeb tych ofiar; podkreśla, że organizacje wsparcia wymagają odpowiedniego finansowania projektów i wyraża zaniepokojenie, że wiele organizacji, zwłaszcza organizacji działających na rzecz kobiet, boryka się z problemami z powodu cięć kosztów;

43.  podkreśla, że fundusze przeznaczane przez Komisję i państwa członkowskie powinny trafiać do najbardziej odpowiednich usługodawców, w zależności od potrzeb ofiar, w tym szczególnych wymogów związanych z dziećmi oraz płcią społeczno-kulturową, a także kompetencji usługodawcy oraz możliwości angażowania się przez niego w zakrojoną na szeroką skalę i długofalową pomoc i opiekę;

44.  apeluje do państw członkowskich, aby aktywnie angażowały partnerów społecznych, przedstawicieli sektora prywatnego, związki zawodowe oraz społeczeństwo obywatelskie, w szczególności organizacje pozarządowe mające na celu walkę z handlem ludźmi i udzielanie pomocy ofiarom tego procederu, w inicjatywy na rzecz walki z handlem ludźmi, zwłaszcza w zakresie wyzysku pracowników, w tym w odniesieniu do identyfikacji ofiar i działań związanych z szerzeniem wiedzy;

45.  zauważa, że mimo iż wykorzystywanie seksualne jest nielegalne we wszystkich państwach członkowskich, nie stanowi to bariery dla handlu ludźmi do celów wykorzystywania seksualnego; wzywa państwa członkowskie do pełnego wdrożenia dyrektywy 2011/92/UE w sprawie zwalczania niegodziwego traktowania w celach seksualnych i wykorzystywania seksualnego dzieci oraz pornografii dziecięcej, a także do wzmocnienia współpracy policyjnej i sądowej w celu zapobiegania i zwalczania wykorzystywania seksualnego dzieci; apeluje do Komisji, by we współpracy z państwami członkowskimi zbadała zakres, w jakim popyt na usługi seksualne napędza handel ludźmi, w tym dziećmi, a także sposoby ograniczenia tego popytu; w związku z tym przypomina, że obowiązkiem państw członkowskich jest poświęcenie szczególnej uwagi dzieciom będącym ofiarami handlu ludźmi, w tym małoletnim bez opieki, którzy przybyli z państw trzecich, oraz zapewnienie specjalnej ochrony dzieciom uczestniczącym w postępowaniach karnych, przy czym dobro dziecka musi być zawsze uznawane za wartość nadrzędną;

46.  zauważa, że gromadzenie danych dotyczących handlu dziećmi powinno opierać się na wspólnej definicji tego przestępstwa; zwraca zatem uwagę, że niektóre państwa członkowskie uważają handel dziećmi za odrębną formę wykorzystywania, inne natomiast nie oddzielają poszkodowanych dzieci od dorosłych, ograniczając możliwość uzyskania kompleksowego obrazu wywiadowczego i określenia optymalnych metod dochodzeniowych na szczeblu UE;

47.  podkreśla, że zgodnie z art. 23 ust. 2 dyrektywy Komisja jest zobowiązana, by przed upływem 2016 r. przedłożyć sprawozdanie w sprawie oceny wpływu istniejących przepisów krajowych na kryminalizację świadomego korzystania z usług ofiar handlu ludźmi, a także w sprawie potrzeby dalszych działań; podkreśla, że Komisja nie powinna polegać wyłącznie na sprawozdawczości państw członkowskich, lecz powinna także oceniać zgodność w drodze współpracy ze społeczeństwem obywatelskim i innymi odpowiednimi podmiotami, takimi jak GRETA, oraz powinna korzystać ze sprawozdań dotyczących danych krajów opracowywanych przez specjalnego przedstawiciela i koordynatora OBWE ds. zwalczania handlu ludźmi oraz specjalnego sprawozdawcę ONZ ds. handlu ludźmi i współczesnych form niewolnictwa;

48.  zauważa, że państwa członkowskie nie postrzegają tak samo przyczyn popytu na wykorzystywanie, i apeluje do Komisji oraz państw członkowskich o zaproponowanie wytycznych dotyczących karania klientów w oparciu o model skandynawski, przy jednoczesnym szerzeniu wiedzy na temat wszystkich form handlu ludźmi, zwłaszcza wykorzystywania seksualnego, oraz nagłaśniania innych form wykorzystywania, np. przymusowej służby domowej;

49.  zwraca uwagę, że większa podatność określonych grup ludzi stwarza większe zagrożenie, że osoby te staną się ofiarami handlu; ubolewa jednak nad faktem, że handel ludźmi jest odpowiedzią na wysoki popyt na produkty i usługi otrzymywane w wyniku wyzysku ludzi, stanowiącego bardzo opłacalną formę zorganizowanej przestępczości;

50.  zwraca uwagę na dane, które potwierdzają, że kryminalizacja zakupu usług seksualnych w Szwecji podziałała jako środek odstraszający; podkreśla oddziaływanie normatywne tego modelu regulacji oraz jego potencjał pod względem zmiany postaw społecznych w celu ograniczenia ogólnego popytu na usługi ofiar handlu ludźmi;

51.  apeluje do państw członkowskich o pełne wdrożenie art. 18 ust. 4 dyrektywy oraz o rozwijanie określonych strategii ograniczania popytu na handel ludźmi do celów wykorzystywania seksualnego, takich jak programy pomocowe i projekty na rzecz wzmocnienia pozycji i ochrony praw osób uprawiających prostytucję i ograniczenia ich podatności na wykorzystywanie, a także kampanie mające na celu osłabienie popytu na usługi seksualne ofiar handlu ludźmi, zauważając jednocześnie, że regulowanie kwestii prostytucji leży w kompetencji państw członkowskich; apeluje do Komisji o dokładniejsze zbadanie wszelkich powiązań między popytem na usługi seksualne a handlem ludźmi; uważa, że ograniczenie popytu można osiągnąć przez przepisy przenoszące ciężar przestępstwa na osoby kupujące usługi seksualne ofiar handlu ludźmi raczej niż na osoby je sprzedające;

52.  apeluje do UE o zwrócenie uwagi na nowe formy handlu ludźmi i wykorzystywania ludzi, w tym wykorzystywanie do celów reprodukcyjnych oraz handel noworodkami, a także o większe nagłaśnianie takich przypadków;

53.  z zaniepokojeniem zauważa, że jedynie nieliczne państwa członkowskie wyraźnie zdefiniowały programy służące ograniczeniu popytu na handel ludźmi oraz że, ogólnie rzecz biorąc, skupiały się one na handlu ludźmi do celów wykorzystywania seksualnego; apeluje do państw członkowskich o opracowanie programów ograniczających popyt na handel ludźmi dla wszystkich form tego procederu;

54.  zauważa, że w pewnych okolicznościach małżeństwa dla pozoru mogą kwalifikować się jako handel ludźmi, jeżeli występuje element przymusu lub wykorzystania, oraz że częściej ofiarami padają kobiety i dziewczęta;

55.  podkreśla, że wysiłki na rzecz zwiększenia równouprawnienia płci przyczyniają się do walki z handlem ludźmi oraz że powinny obejmować strategie na rzecz kształcenia oraz programy wzmacniania pozycji kobiet i dziewcząt w celu podniesienia ich statusu w społeczeństwie oraz uczynienia ich mniej podatnymi na handel ludźmi; wzywa państwa członkowskie do podjęcia bardziej aktywnych działań zapobiegawczych, takich jak kampanie informacyjne i podnoszące świadomość, szkolenia skierowane przede wszystkim do mężczyzn, ukierunkowane warsztaty z grupami szczególnie wrażliwymi oraz działania edukacyjne w szkołach, w tym promowanie równouprawnienia i zwalczanie stereotypów dotyczących płci oraz przemocy ze względu na płeć, ponieważ równe traktowanie powinno być celem całego społeczeństwa;

56.  podkreśla skuteczność programów szerzenia wiedzy mających na celu uświadamianie konsumentów, by wybierali oni produkty oferowane przez korporacje, które zapewniają łańcuch dostaw wolny od niewolnictwa, jednak zauważa, że takie działanie samo w sobie nie jest wystarczające, by ograniczyć popyt na handel ludźmi;

57.  zauważa, że zgodnie z dyrektywą 2009/52/WE pracodawcy nie mogą już legalnie angażować do pracy lub korzystać z usług obywateli krajów trzecich, którzy nie posiadają prawa legalnego pobytu na terytorium UE, mając świadomość, że są oni ofiarami handlu ludźmi; zauważa, że obywatele UE, którzy padają ofiarami handlu ludźmi, nie są objęci tym przepisem; wzywa państwa członkowskie do zapewnienia, aby w ich przepisach krajowych obywatele UE, którzy padają ofiarami handlu ludźmi, byli chronieni przed wyzyskiem pracowników oraz aby wprowadzono odpowiednie sankcje;

58.  przypomina, że według Europolu około 10 000 dzieci pozostających bez opieki zniknęło bez śladu po przybyciu do UE w 2015 r. i że mogą być one ofiarami handlu ludźmi oraz mogą być narażone na wszelkie formy wyzysku i nadużyć; apeluje do państw członkowskich o pełne wdrożenie pakietu azylowego i rejestrowanie dzieci w momencie ich przybycia, aby objąć je systemami ochrony dzieci; apeluje do państw członkowskich o intensywniejszą wymianę informacji, aby lepiej chronić migrujące dzieci w Europie;

59.  wyraża zaniepokojenie z powodu braku danych dotyczących kobiet i dzieci romskich narażonych na ryzyko stania się ofiarami handlu ludźmi do celów pracy przymusowej lub świadczenia usług, w tym żebractwa; wzywa Komisję do przedstawienia danych dotyczących kobiet i dzieci romskich uznanych za ofiary handlu ludźmi, liczby tych, które otrzymały pomoc dla ofiar, i wskazania, w których krajach miało to miejsce;

60.  podkreśla, że wymuszone małżeństwo może być postrzegane jako rodzaj handlu ludźmi, jeżeli zawiera element wyzysku ofiary, i wzywa wszystkie państwa członkowskie do uwzględnienia takiego wymiaru; podkreśla, że wyzysk może być seksualny (gwałt małżeński, zmuszanie do prostytucji lub pornografii) lub ekonomiczny (praca domowa lub zmuszanie do żebractwa) oraz że wymuszone małżeństwo może być ostatecznym celem handlu ludźmi (sprzedaż ofiary jako żony lub zawarcie małżeństwa pod przymusem); podkreśla, że władze mają trudności z rozpoznaniem w praktyce handlu ludźmi tego rodzaju, ponieważ odbywa się on w sferze prywatnej; wzywa państwa członkowskie, aby przewidziały odpowiednie usługi opieki nad ofiarami; apeluje do Komisji, aby zwiększyła wymianę najlepszych praktyk w tym zakresie;

61.  wyraża zaniepokojenie rosnącym zjawiskiem „loverboys”; przypomina, że ofiary tego zjawiska często są emocjonalnie uzależnione, co utrudnia dochodzenia, ponieważ niełatwo jest wykryć, że są one ofiarami handlu ludźmi, a ponadto często odmawiają składania zeznań przeciwko swojemu „loverboy”; apeluje do Komisji, aby zwiększyła wymianę najlepszych praktyk w tym zakresie; wzywa państwa członkowskie, aby przewidziały specyficzną pomoc dla tego rodzaju ofiar oraz aby dopilnowały, by organy ścigania i organy sądowe traktowały je jako ofiary, w szczególności jeżeli są to osoby nieletnie, aby uniknąć ich stygmatyzacji z powodu „dewiacyjnych zachowań”;

Aspekt płci w pomocy ofiarom, ich wspieraniu oraz ochronie

62.  niepokoi się, że nie wszystkie ofiary są w stanie uzyskać łatwo dostęp do usług lub że o nich wiedzą; podkreśla, że dyskryminacja w dostępie do usług nie może mieć miejsca;

63.  zauważa, że ofiary handlu ludźmi wymagają specjalistycznych usług, w tym dostępu do bezpiecznego krótko- i długoterminowego zakwaterowania, programów ochrony świadków, opieki zdrowotnej i doradztwa, tłumaczeń pisemnych i ustnych, środków ochrony prawnej, rekompensaty, edukacji i szkoleń, w tym nauczania języka ich kraju zamieszkania, pośrednictwa pracy, (re)integracji, mediacji rodzinnej i pomocy w przesiedleniu, oraz że usługi te powinny być w dalszym ciągu dostosowywane do indywidualnych potrzeb danych osób, ze szczególnym uwzględnieniem kwestii płci społeczno-kulturowej;

64.  podkreśla, że aspekt płci w handlu ludźmi zobowiązuje państwa członkowskie do traktowania go jako formy przemocy wobec kobiet i dziewcząt; podkreśla, że należy zwrócić większą uwagę na dynamikę wykorzystywania i związane z nim długoterminowe szkody emocjonalne i psychologiczne; apeluje do Komisji, by zaproponowała europejską strategię zwalczania przemocy uwarunkowanej płcią, obejmującą wniosek ustawodawczy w sprawie przemocy wobec kobiet z uwzględnieniem handlu ludźmi;

65.  podkreśla solidną pracę szeregu służb rządowych i społeczeństwa obywatelskiego w identyfikowaniu ofiar handlu ludźmi oraz zapewnianiu pomocy i wsparcia ofiarom, mimo że nie wszystkie państwa członkowskie spójnie podejmują takie działania bądź też nie podejmują ich w odniesieniu do różnych rodzajów handlu ludźmi;

66.  podkreśla potrzebę zapewnienia odpowiedniego finansowania dla niezależnych organizacji pozarządowych i schronisk dla określonej płci w celu odpowiedniego zaspokojenia potrzeb na wszystkich etapach drogi ofiary w krajach docelowych oraz prowadzenia działań zapobiegawczych w odnośnych krajach pochodzenia i tranzytu oraz krajach docelowych;

67.  apeluje do państw członkowskich o stworzenie numerów alarmowych, pod które ofiary handlu ludźmi i wykorzystywania mogą dzwonić, aby szukać pomocy i porad; stwierdza, że takie numery alarmowe okazały się skuteczne w innych dziedzinach, takich jak radykalizacja czy uprowadzenie dzieci;

68.  apeluje do państw członkowskich o zapewnienie ofiarom handlu ludźmi świadczenia usług z uwzględnieniem aspektu płci dostosowanych do ich potrzeb i uwzględniających wszelkie potrzeby, które mogą być specyficzne dla formy handlu ludźmi, na jaką ofiary te były narażone; podkreśla, że mimo iż większość ofiar to kobiety i dziewczęta, specjalistyczne usługi powinny być dostępne dla wszystkich ofiar bez względu na płeć;

69.  podkreśla, że wiele ofiar wyzysku seksualnego jest narkotyzowanych, co pozwala utrzymać je w stanie uzależnienia fizycznego i psychicznego; apeluje więc do państw członkowskich, aby utworzyły dla tych ofiar specjalistyczne programy pomocy i aby uznawały taki element za okoliczność obciążającą w postępowaniach karnych w sprawie handlu ludźmi;

70.  podkreśla, że kumulacyjny efekt różnych form dyskryminacji ze względu na orientację seksualną lub tożsamość płciową sprawia, że osoby LGBTI są szczególnie narażone na ryzyko, jakim jest handel ludźmi; apeluje do państw członkowskich, aby reagowały na specyficzne potrzeby osób LGBTI; wzywa Komisję do promowania dobrych praktyk w tym zakresie;

71.  podkreśla, jak ważne jest systematyczne uznawanie przez wszystkie państwa członkowskie prawa do dostępu do usług bezpiecznej aborcji dla ofiar handlu ludźmi płci żeńskiej, których ciąża jest wynikiem wykorzystywania,

72.  uważa, że art. 11 ust. 5 dyrektywy 2011/36/UE należy rozszerzyć, wprowadzając pomoc przeznaczoną na przyszłą integrację (naukę języka, zaznajomienie się z kulturą i społeczeństwem itp.), jeżeli ofiara ze względu na okoliczności, w jakich się znajduje, może się ubiegać o zezwolenie na pobyt;

73.  wzywa państwa członkowskie do zapewnienia, aby ofiarom handlu ludźmi będącym obywatelami Unii i państw trzecich przysługiwały zezwolenia na pobyt;

74.  zauważa, że zmienny charakter prawnego status pobytu nie wyklucza możliwości stania się ofiarą handlu ludźmi oraz że w związku z tym takie ofiary powinny mieć takie same prawa jak inni; apeluje do państw członkowskich, by nie łączyły ze sobą kwestii migracji i handlu ludźmi, podkreślając zasadę bezwarunkowej pomocy, o której mowa w dyrektywie;

75.  wzywa wszystkie państwa członkowskie do skutecznego zagwarantowania praw ofiar i apeluje o analizę wdrożenia dyrektywy 2011/36/UE w świetle przepisów dyrektywy 2012/29/UE; wzywa państwa członkowskie do zapewnienia wszystkim osobom, które twierdzą, że padły ofiarą handlu ludźmi bądź spełniają odnośne kryteria umożliwiające stwierdzenie tego faktu, bezpłatnej pomocy prawnej, w tym pomocy i reprezentacji prawnej, wsparcia psychologicznego i medycznego, a także informacji na temat praw do pomocy i opieki medycznej, w tym prawa do przerwania ciąży dla ofiar wykorzystywania seksualnego, aby pomóc tym osobom w uzyskaniu dostępu do ich praw, odszkodowań lub środków prawnych; podkreśla, że określenie się przez daną osobę jako ofiara nie powinno być nigdy jedynym wymogiem, od którego zależny jest dostęp do praw i usług przysługujących ofiarom;

76.  apeluje do państw członkowskich o udostępnienie ofiarom handlu ludźmi pomocy prawnej nie tylko podczas postępowania karnego, ale również w przypadku wszelkich postępowań cywilnych, dotyczących pracy, imigracji lub udzielania azylu, w których osoby te uczestniczą;

77.  apeluje, by państwa członkowskie przy podejmowaniu decyzji dotyczących limitów wsparcia dla ofiar uwzględniły dłuższy czas niezbędny do przezwyciężenia skutków handlu ludźmi do celów wykorzystywania seksualnego w porównaniu z czasem niezbędnym do przezwyciężenia skutków innych form handlu ludźmi; apeluje o zwiększenie środków ochrony dla ofiar handlu ludźmi do celów wykorzystywania seksualnego, aby zminimalizować szkody, nie dopuścić do ponownego stania się przez nie ofiarami handlu ludźmi oraz przeciwdziałać wtórnej wiktymizacji, a we wszystkich przypadkach zwracać uwagę na indywidualne potrzeby;

Ocena innych środków uwzględniających aspekt płci podjętych podczas wdrażania dyrektywy

78.  podkreśla, że wszelkie zobowiązywanie ofiar do uczestnictwa w ściganiu handlarzy ludźmi może być szkodliwe; podkreśla, że w ramach podejścia opartego na prawach człowieka takie zobowiązanie nie powinno być warunkiem uzyskania dostępu do usług;

79.  podkreśla, że wszystkie ofiary handlu ludźmi powinny być systematycznie informowane o możliwości skorzystania z okresu ochronnego i refleksji, który to okres powinien takim ofiarom zostać faktycznie przyznany; ubolewa, że w niektórych państwach członkowskich prawa te transponowano tylko do przepisów dotyczących migracji, a zatem nie mają one zastosowania do wszystkich ofiar handlu ludźmi, lecz tylko do nielegalnych migrantów; przypomina, że prawa te muszą zostać zapewnione wszystkim ofiarom handlu ludźmi;

80.  przypomina, że zgodnie z dyrektywą 2004/81/WE państwa członkowskie mają obowiązek zapewnienia okresu ochronnego i refleksji ofiarom handlu ludźmi; apeluje do państw członkowskich, aby przy ustalaniu długości takiego okresu brały pod uwagę art. 13 Konwencji Rady Europy w sprawie działań przeciwko handlowi ludźmi oraz aby wydłużyły przewidziany w tej konwencji minimalny 30-dniowy okres ochronny i refleksji dla ofiar handlu ludźmi do celów wykorzystywania seksualnego, z uwagi na znaczne i utrzymujące się skutki tej formy przemocy;

81.  zwraca uwagę, że obecna strategia UE na rzecz wyeliminowania handlu ludźmi wygasa z końcem 2016 r. i apeluje do Komisji o przeprowadzenie oceny obecnej strategii i wdrożenie nowej, stanowiącej rozwinięcie podejścia opartego na prawach człowieka i skupionego na ofiarach, która będzie uwzględniać jasny aspekt płci, będzie zawierać konkretne działania w tym zakresie, obejmie odpowiednią i skuteczną walkę z tym procederem oraz będzie dążyć do osłabienia popytu sprzyjającego wszelkim formom handlu ludźmi; apeluje, by strategia ta została zintegrowana z innymi obszarami politycznymi oraz by była z nimi spójna w celu zapewnienia skutecznego wdrożenia środków na rzecz przeciwdziałania handlowi ludźmi, w tym także na rzecz bezpieczeństwa, równouprawnienia płci, migracji, bezpieczeństwa cybernetycznego i organów ścigania;

82.  wyraża uznanie dla tych państw członkowskich, które ustanowiły skuteczne krajowe mechanizmy sprawozdawczości oraz sprawozdawców krajowych, i apeluje do nich o dopilnowanie, by działania te były poparte odpowiednim finansowaniem oraz niezależne, aby mogły spełnić swoją funkcję w jak najlepszy sposób;

83.  wzywa państwa członkowskie, aby w celu oceny realizowanych strategii i działań oraz zwiększenia wysiłków w walce z handlem ludźmi wyznaczyły niezależnego sprawozdawcę krajowego uprawnionego do występowania bezpośrednio przed krajowym parlamentem i formułowania zaleceń na rzecz usprawnienia walki z handlem ludźmi;

84.  wzywa państwa członkowskie do gromadzenia bardziej szczegółowych i aktualnych danych przez kompilowanie wiarygodnych informacji statystycznych pozyskanych od wszystkich głównych podmiotów, dopilnowanie, by dane były jednolite i segregowane ze względu na płeć, wiek, rodzaj wykorzystywania (w rozbiciu na podkategorie rodzajów handlu ludźmi), kraj pochodzenia i kraj docelowy, a także uwzględnienie osób, które padły ofiarami wewnętrznego handlu ludźmi, aby lepiej identyfikować potencjalne ofiary i zapobiegać przestępstwom; wzywa państwa członkowskie do szerszej wymiany danych w celu lepszej oceny aspektu płci i najnowszych tendencji w handlu ludźmi, a także skuteczniejszego zwalczania tego procederu; wzywa państwa członkowskie do dopilnowania, by krajowi sprawozdawcy odgrywali bardziej znaczącą rolę w koordynacji inicjatyw związanych z gromadzeniem danych, przy ścisłej współpracy z odnośnymi organizacjami społeczeństwa obywatelskiego działającymi w tej dziedzinie;

85.  zwraca uwagę, że mimo jasnej definicji handlu ludźmi zawartej w dyrektywie w krajowych przepisach państw członkowskich przyjęto szereg różnych definicji tego procederu; wzywa Komisję do przeprowadzenia badań w tym zakresie oraz przedłożenia sprawozdania dotyczącego praktycznego znaczenia różnic w definicjach dla stosowania dyrektywy; podkreśla znaczenie jasności pojęciowej dla uniknięcia nakładania się z innymi powiązanymi, lecz odrębnymi kwestiami;

86.  odnotowuje, że zdaniem ogółu zainteresowanych stron zdecydowana większość ofiar handlu ludźmi pozostaje niewykryta; dostrzega, że w pewnej mierze nie zauważano handlu ludźmi dotykającego osoby należące do grup szczególnie wrażliwych, takich jak (bezdomna) młodzież, dzieci, niepełnosprawni oraz osoby LGBTI; podkreśla znaczenie usprawnionego gromadzenia danych dla skuteczniejszych działań zmierzających do identyfikacji ofiar w odniesieniu do tych grup oraz rozwijania najlepszych praktyk w zakresie zaspokajania szczególnych potrzeb takich ofiar;

87.  podkreśla, że w celu zwiększenia wysiłków na rzecz zwalczania handlu ludźmi w Unii Europejskiej unijne instytucje powinny dokonać starannej oceny stosowania prawa UE w państwach członkowskich i, w razie potrzeby, wdrożyć dodatkowe środki prawne oraz inne niezbędne środki;

88.  apeluje do Komisji o opracowanie znormalizowanych wytycznych dotyczących gromadzenia danych, w tym w zakresie ochrony danych, dla odnośnych organów, takich jak organy ścigania, służba graniczna i imigracyjna, organy świadczące usługi społeczne, władze lokalne, więzienia, organizacje pozarządowe oraz inne podmioty wspierające;

89.  wzywa Komisję do zagwarantowania, aby walce z handlem ludźmi przypisany został wyższy priorytet w Europejskim programie w zakresie migracji (COM(2015)0240), by ułatwić zaangażowanie ofiar w ściganie handlarzy;

90.  wzywa Komisję do podjęcia działań w związku z nadużywaniem pracy na własny rachunek przy zatrudnianiu migrantów zarobkowych w niektórych państwach członkowskich UE w celu omijania lokalnych norm pracy i obowiązków związanych z zatrudnieniem, dostrzegając, że pozorna praca na własny rachunek często wykorzystywana jest w dziedzinach zatrudnienia migrantów, w których zagrożenie handlem ludźmi jest największe;

91.  apeluje do UE i państw członkowskich o wzmocnienie współpracy regionalnej w zakresie zwalczania handlu ludźmi na znanych szlakach, takich jak szlak prowadzący ze Wschodu do UE, przez wykorzystanie Instrumentu na rzecz Stabilności oraz stałe zobowiązania krajów kandydujących;

92.  wzywa UE do przedstawienia za pośrednictwem Eurostatu szacunkowej liczby ofiar handlu ludźmi, zarejestrowanych lub nie, zgodnie z ogólnymi wzorcami stosowanymi przez organizacje, takie jak Międzynarodowa Organizacja ds. Migracji (IOM), Biuro Narodów Zjednoczonych ds. Narkotyków i Przestępczości (UNODC) oraz Międzynarodowa Organizacja Pracy (MOP);

93.  apeluje do państw członkowskich o włączenie zasady non-refoulement do swoich wytycznych w sprawie zwalczania handlu ludźmi, jak w przypadku protokołu ONZ w sprawie handlu ludźmi i konwencji Rady Europy o handlu ludźmi, oraz zgodnie ze zobowiązaniami państw wynikającymi z międzynarodowego prawa uchodźczego oraz międzynarodowego prawa dotyczącego praw człowieka;

94.  zachęca UE i państwa członkowskie do prowadzenia badań nad najnowszymi tendencjami i formami handlu ludźmi, w tym nad wpływem obecnego kryzysu migracyjnego na handel ludźmi, tak by znaleźć odpowiednią i ukierunkowaną odpowiedź na te zmiany;

95.  wzywa Komisję do opracowania w ramach przyszłego sprawozdania w sprawie wdrożenia dyrektywy 2011/36/UE analizy zależności między różnymi rodzajami handlu ludźmi a łączącymi je drogami, gdyż ofiary są często wykorzystywane na różne sposoby jednocześnie lub podlegają najpierw jednemu rodzajowi handlu ludźmi, a następnie innemu; wzywa także Komisję, aby wspierała dalsze badania nad głównymi przyczynami handlu ludźmi oraz ich wpływem na równouprawnienie płci;

96.  wzywa Komisję Europejską do dokonania oceny konieczności ewentualnej zmiany uprawnień przyszłej Prokuratury Europejskiej, aby po jej powołaniu uprawnienia prokuratury obejmowały zwalczanie handlu ludźmi;

97.  apeluje do Komisji Europejskiej, przy uwzględnieniu faktu, że konwencja stambulska stanowi skuteczne narzędzie zapobiegania i zwalczania przemocy wobec kobiet, w tym handlu ludźmi, a także ochrony ofiar i pomocy im, o promowanie ratyfikacji konwencji przez państwa członkowskie;

o
o   o

98.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji i rządom państw członkowskich.

(1) Teksty przyjęte, P8_TA(2014)0070.
(2) Dz.U. L 319 z 4.12.2015, s. 1.
(3) Dz.U. L 315 z 14.11.2012, s. 57.
(4) Dz.U. L 101 z 15.4.2011, s. 1.
(5) Dz.U. L 168 z 30.6.2009, s. 24.
(6) Dz.U. L 348 z 24.12.2008, s. 98.
(7) Dz.U. L 261 z 6.8.2004, s. 19.
(8) Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0126.
(9) Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0162.
(10) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0218.
(11) Zgodnie z szacunkami MOP z 2014 r. „Profits and Poverty: The Economics of Forced Labour” („Zyski a ubóstwo: ekonomia pracy przymusowej”).
(12) Sprawozdanie Eurostatu z 2015 r. zatytułowane „Handel ludźmi”.
(13) Sprawozdanie Eurostatu z 2015 r..
(14) Idem.
(15)3 Europol, sprawozdanie sytuacyjne: „Handel ludźmi w UE” (luty 2016 r.).
(16) Sprawozdanie Eurostatu z 2015 r.
(17) Sprawozdanie Eurostatu z 2015 r.
(18) „Śródokresowe sprawozdanie w sprawie wdrożenia strategii UE na rzecz wyeliminowania handlu ludźmi” (SWD(2014)0318), s. 9.
(19) https://ec.europa.eu/anti-trafficking/publications/handbook-consular-and-diplomatic-staff-how-assist-and-protect-victims-human-trafficking_en.

Informacja prawna