Indeks 
Teksty przyjęte
Czwartek, 23 czerwca 2016 r. - BrukselaWersja ostateczna
Protokół do Układu eurośródziemnomorskiego między UE a Libanem (porozumienie ramowe) ***
 Protokół do układu eurośródziemnomorskiego między UE a Libanem (rozszerzenie w 2004 r.) ***
 Protokół do Układu eurośródziemnomorskiego między UE a Libanem (przystąpienie Bułgarii i Rumunii) ***
 Umowa UE-Monako w sprawie automatycznej wymiany informacji finansowych *
 Uruchomienie Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji
 Wieloletni plan odbudowy zasobów tuńczyka błękitnopłetwego ***I
 Wieloletni plan w odniesieniu do stad dorsza, śledzia i szprota w Morzu Bałtyckim oraz połowów eksploatujących te zasoby ***I
 Jurysdykcja, prawo właściwe, a także uznawanie i wykonywanie orzeczeń w zakresie małżeńskich ustrojów majątkowych *
 Jurysdykcja, prawo właściwe, a także uznawanie i wykonywanie orzeczeń w zakresie skutków majątkowych zarejestrowanych związków partnerskich *
 Masakry we wschodniej części Konga
 Działania następcze w związku ze strategicznymi ramami europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia (ET 2020)
 Sprawozdanie z postępów w dziedzinie energii odnawialnej
 Sprawozdanie z wdrożenia dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej

Protokół do Układu eurośródziemnomorskiego między UE a Libanem (porozumienie ramowe) ***
PDF 316kWORD 62k
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 23 czerwca 2016 r. w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie zawarcia Protokołu do Układu eurośródziemnomorskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Libańską, z drugiej strony, dotyczącego umowy ramowej między Unią Europejską a Republiką Libańską w sprawie ogólnych zasad udziału Republiki Libańskiej w programach unijnych (16136/2014 – C8-0044/2015 – 2014/0110(NLE))
P8_TA(2016)0281A8-0193/2016

(Zgoda)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając projekt decyzji Rady (16136/2014),

–  uwzględniając projekt Protokołu do Układu eurośródziemnomorskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Libańską, z drugiej strony, dotyczącego umowy ramowej między Unią Europejską a Republiką Libańską w sprawie ogólnych zasad udziału Republiki Libańskiej w programach unijnych (16135/2014),

–  uwzględniając wniosek o wyrażenie zgody przedstawiony przez Radę na mocy art. 212, art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. a) i art. 218 ust. 7 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (C8-0044/2015),

–  uwzględniając art. 99 ust. 1 akapit pierwszy i trzeci, art. 99 ust. 2 i art. 108 ust. 7 Regulaminu,

–  uwzględniając zalecenie Komisji Spraw Zagranicznych (A8-0193/2016),

1.  wyraża zgodę na zawarcie Protokołu;

2.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji, jak również rządom i parlamentom państw członkowskich oraz Republiki Libańskiej.


Protokół do układu eurośródziemnomorskiego między UE a Libanem (rozszerzenie w 2004 r.) ***
PDF 318kWORD 63k
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 23 czerwca 2016 r. w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie zawarcia Protokołu do Układu eurośródziemnomorskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony a Republiką Libańską, z drugiej strony, w celu uwzględnienia przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Węgier, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej (13349/2014 – C8-0095/2015 – 2007/0078(NLE))
P8_TA(2016)0282A8-0194/2016

(Zgoda)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając projekt decyzji Rady (13349/2014),

–  uwzględniając projekt Protokołu do Układu eurośródziemnomorskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Wspólnotą Europejską i ich państwami członkowskimi z jednej strony a Republiką Libańską z drugiej strony w celu uwzględnienia przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej do Unii Europejskiej (11300/2007),

–  uwzględniając wniosek o wyrażenie zgody przedstawiony przez Radę na mocy art. 217, art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. a) i art. 218 ust. 8 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (C8-0095/2015),

–  uwzględniając art. 99 ust. 1 akapit pierwszy i trzeci, art. 99 ust. 2, a także art. 108 ust. 7 Regulaminu,

–  uwzględniając zalecenie Komisji Spraw Zagranicznych (A8-0194/2016),

1.  wyraża zgodę na zawarcie Protokołu;

2.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji, jak również rządom i parlamentom państw członkowskich oraz Republiki Libańskiej.


Protokół do Układu eurośródziemnomorskiego między UE a Libanem (przystąpienie Bułgarii i Rumunii) ***
PDF 316kWORD 62k
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 23 czerwca 2016 r. w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie zawarcia Protokołu do Układu eurośródziemnomorskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony a Republiką Libańską, z drugiej strony, w celu uwzględnienia przystąpienia Republiki Bułgarii i Rumunii do Unii Europejskiej (13395/2014 – C8-0170/2015 – 2008/0027(NLE))
P8_TA(2016)0283A8-0195/2016

(Zgoda)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając projekt decyzji Rady (13395/2014),

–  uwzględniając projekt Protokołu do Układu eurośródziemnomorskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony a Republiką Libańską, z drugiej strony, w celu uwzględnienia przystąpienia Republiki Bułgarii i Rumunii do Unii Europejskiej (13376/2014),

–  uwzględniając wniosek o wyrażenie zgody przedstawiony przez Radę na mocy art. 217, art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. a) i art. 218 ust. 8 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (C8–0170/2015),

–  uwzględniając art. 99 ust. 1 akapit pierwszy i trzeci, art. 99 ust. 2, a także art. 108 ust. 7 Regulaminu,

–  uwzględniając zalecenie Komisji Spraw Zagranicznych (A8-0195/2016),

1.  wyraża zgodę na zawarcie Protokołu;

2.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji, jak również rządom i parlamentom państw członkowskich oraz Republiki Libańskiej.


Umowa UE-Monako w sprawie automatycznej wymiany informacji finansowych *
PDF 318kWORD 61k
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 23 czerwca 2016 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie zawarcia, w imieniu Unii Europejskiej, protokołu zmieniającego do Umowy między Wspólnotą Europejską a Księstwem Monako ustanawiającej środki równoważne do tych, które zostały przewidziane w dyrektywie Rady 2003/48/WE (COM(2016)0201 – C8-0157/2016 – 2016/0109(NLE))
P8_TA(2016)0284A8-0206/2016

(Konsultacja)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek dotyczący decyzji Rady (COM(2016)0201),

–  uwzględniając projekt Protokołu zmieniającego do Umowy między Wspólnotą Europejską a Księstwem Monako ustanawiającej środki równoważne do tych, które zostały przewidziane w dyrektywie Rady 2003/48/WE,

–  uwzględniając art. 115 i art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. b) oraz ust. 8 akapit drugi Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, na mocy których Rada skonsultowała się z Parlamentem (C8–0157/2016),

–  uwzględniając art. 59, art. 108 ust. 7 oraz art. 50 ust. 1 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej (A8-0206/2016),

1.  zatwierdza zawarcie Protokołu zmieniającego do Umowy;

2.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji, jak również rządom i parlamentom państw członkowskich oraz Księstwa Monako.


Uruchomienie Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji
PDF 422kWORD 87k
Rezolucja
Załącznik
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 23 czerwca 2016 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie uruchomienia Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji (wniosek Belgii – EGF/2015/012 BE/Hainaut Machinery) (COM(2016)0242 – C8-0170/2016 – 2016/2074(BUD))
P8_TA(2016)0285A8-0207/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedłożony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2016)0242 – C8-0170/2016),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1309/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji (2014–2020) i uchylenia rozporządzenia (WE) nr 1927/2006(1) (rozporządzenie w sprawie EFG),

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (UE, Euratom) nr 1311/2013 z dnia 2 grudnia 2013 r. określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2014−2020(2), w szczególności jego art. 12,

–  uwzględniając Porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 2 grudnia 2013 r. pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami(3) (porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 2 grudnia 2013 r.), w szczególności jego pkt 13,

–  uwzględniając procedurę rozmów trójstronnych przewidzianą w pkt 13 Porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 2 grudnia 2013 r.,

–  uwzględniając pismo Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych,

–  uwzględniając pismo Komisji Rozwoju Regionalnego,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Budżetowej (A8-0207/2016),

A.  mając na uwadze, że Unia opracowała instrumenty ustawodawcze i budżetowe w celu udzielenia dodatkowego wsparcia pracownikom dotkniętym skutkami poważnych zmian w strukturze światowego handlu lub światowego kryzysu finansowego i gospodarczego oraz z myślą o ułatwieniu im powrotu na rynek pracy;

B.  mając na uwadze, że pomoc finansowa Unii dla zwolnionych pracowników powinna być dynamiczna i powinno się jej udzielać jak najszybciej i jak najskuteczniej, zgodnie ze wspólną deklaracją Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji, przyjętą na posiedzeniu pojednawczym w dniu 17 lipca 2008 r., a także przy należytym uwzględnieniu Porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 2 grudnia 2013 r. w odniesieniu do przyjęcia decyzji o uruchomieniu Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji (EFG);

C.  mając na uwadze, że Belgia złożyła wniosek EGF/2015/012 BE/Hainaut Machinery o przyznanie wkładu finansowego z EFG w związku ze zwolnieniami w sektorze gospodarki zaklasyfikowanym do działu 28 według NACE Rev. 2 (Produkcja maszyn i urządzeń, gdzie indziej niesklasyfikowana) w zaliczanym do poziomu NUTS 2 regionie Hainaut (BE32), a także mając na uwadze, że zakłada się, iż ze środków skorzysta 488 zwolnionych pracowników oraz 300 mających mniej niż 25 lat osób niekształcących się, niepracujących ani nieszkolących się (młodzież NEET) z regionu Hainaut; mając na uwadze, że zwolnienia miały miejsce w przedsiębiorstwach Carwall SA, Caterpillar Belgium SA oraz Doosan SA;

D.  mając na uwadze, że choć wniosek nie spełnia kryteriów interwencji określonych w art. 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie EFG, został on złożony w oparciu o kryteria interwencji przewidziane w art. 4 ust. 2, które dopuszczają odstępstwo w odniesieniu do liczby zwolnionych pracowników;

1.  zgadza się z Komisją, że kryteria interwencji określone w art. 4 ust. 2 rozporządzenia w sprawie EFG zostały spełnione i że w związku z tym Belgia ma prawo do wkładu finansowego w wysokości 1 824 041 EUR na mocy tego rozporządzenia, co stanowi 60% łącznych kosztów wynoszących 3 040 069 EUR;

2.  zauważa, że Komisja dotrzymała 12-tygodniowego terminu od momentu otrzymania kompletnego wniosku od władz belgijskich w dniu 11 lutego 2016 r. do sfinalizowania oceny zgodności z warunkami przyznania wkładu finansowego w dniu 4 maja 2016 r., którą to ocenę przekazała Parlamentowi tego samego dnia;

3.  zauważa, że w następstwie znacznych zakłóceń handlu maszynami budowlanymi na europejskim rynku w ostatnich latach popyt na produkty wytwarzane przez trzy przedsiębiorstwa, których dotyczy niniejszy wniosek, odpowiednio się zmniejszył;

4.  zauważa, że w następstwie ogłoszenia w dniu 23 lutego 2013 r. przez przedsiębiorstwo Caterpillar Belgium SA rozpoczęcia procedury zwolnień grupowych w jego zakładzie produkcyjnym w Gosselies, większość jego 1399 pracowników została objęta wnioskiem EGF/2014/011 BE/Caterpillar, i podkreśla, że obecny wniosek jest następstwem owego wniosku, ponieważ stanowi on część tej samej procedury zwolnień; podkreśla, że w regionie Hainaut panuje trudna sytuacja na rynku pracy, ponieważ stopa bezrobocia sięga 14,5 % (5,9 % więcej niż średnia krajowa), w 2013 r. likwidacji uległo 1 236, a w 2014 r. 1 878 miejsc pracy w sektorze wytwórczym, odnotowano spadek liczby ofert pracy – o 13% od 2012 r., a region ten charakteryzuje się wysokim odsetkiem pracowników niewykwalifikowanych, bowiem ponad połowa osób poszukujących pracy nie ma wykształcenia średniego, jak również wysokim poziomem bezrobocia długotrwałego, które stanowi 39% ogólnego poziomu bezrobocia w regionie Hainaut;

5.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że władze Belgii rozpoczęły w dniu 1 stycznia 2015 r. świadczenie zindywidualizowanych usług objętym pomocą beneficjentom, na długo przed złożeniem wniosku o przyznanie wsparcia z EFG;

6.  zauważa, że Belgia planuje następujące rodzaje środków dla zwalnianych pracowników, których dotyczy wniosek: wsparcie/doradztwo/integracja; ułatwienie poszukiwania pracy; zintegrowane szkolenie; wsparcie na tworzenie przedsiębiorstw; wsparcie dla wspólnych projektów, dodatki na poszukiwanie pracy i szkolenie;

7.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że świadczenia i zachęty – w odniesieniu do których Belgia potwierdziła, że są uzależnione od czynnego zaangażowania się objętych pomocą beneficjentów w poszukiwanie pracy lub szkolenia (działania na podstawie art. 7 ust. 1 lit. b) rozporządzenia w sprawie EFG) – ograniczone są do mniej niż 5% łącznych kosztów, co jest znacznie poniżej dopuszczalnego zgodnie z rozporządzeniem w sprawie EFG progu 35% łącznych kosztów pakietu zindywidualizowanych usług;

8.  zauważa, że pracownicy w wieku od 55 do 64 lat stanowią 35,9% objętych pomocą beneficjentów; uważa, że pracownicy w tej grupie wiekowej są bardziej zagrożeni długoterminowym bezrobociem i wykluczeniem społecznym, a także mają szczególne potrzeby, jeśli chodzi o zapewnienie im zindywidualizowanego podejścia zgodnie z art. 7 rozporządzenia w sprawie EFG;

9.  wzywa Komisję do przedstawienia informacji na temat wyników wsparcia udzielanego obecnie pracownikom zwolnionym z przedsiębiorstwa Caterpillar, zważywszy że część niniejszego wniosku stanowi kontynuację wniosku EGF/2014/011 BE/Caterpillar;

10.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że oprócz 488 zwolnionych pracowników, 300 młodych osób poniżej 25 roku życia z tego samego regionu niepracujących, niekształcących się ani nieszkolących się (młodzież NEET) skorzysta ze środków i otrzyma zindywidualizowane usługi współfinansowane przez EFG, które obejmują następujące działania: mobilizowanie i poradnictwo – aby podjąć dalszą naukę, czy wziąć udział w szkoleniu, bądź też uczestniczyć w sesji wprowadzającej w celu określenia zainteresowań; specjalne szkolenia; zindywidualizowane podnoszenie kwalifikacji; dodatki na poszukiwanie pracy i szkolenie;

11.  z zadowoleniem przyjmuje rozszerzenie dostępu do EFG na młodzież NEET; zauważa jednak, że obecnie na mocy rozporządzenia w sprawie EFG dostęp ten jest możliwy do dnia 31 grudnia 2017 r.; apeluje o przegląd rozporządzenia w sprawie EFG w ramach rewizji wieloletnich ram finansowych, aby umożliwić młodzieży NEET dostęp do EFG również po 2017 r.;

12.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że władze belgijskie proponują specjalne środki przeznaczone dla młodzieży NEET, w ten sposób ukierunkowując je bardziej na potrzeby tej młodzieży;

13.  zwraca uwagę na znaczenie uruchomienia kampanii informacyjnej w celu dotarcia do młodzieży NEET, która mogłyby kwalifikować się do otrzymania wspomnianych środków; przypomina swoje stanowisko w sprawie konieczności wsparcia młodzieży NEET w trwały i zrównoważony sposób;

14.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że skoordynowany pakiet zindywidualizowanych usług został ustanowiony po dalszych konsultacjach ze wszystkimi zainteresowanymi stronami – w tym z partnerami społecznymi, przedsiębiorstwami i publicznymi służbami zatrudnienia – które będą również monitorować, za pośrednictwem komitetu monitorującego, wdrażanie proponowanych środków;

15.  z zadowoleniem przyjmuje zwłaszcza podejście władz belgijskich, aby we współpracy z partnerami społecznymi wspierać wspólne projekty dla pracowników, którzy rozważają wspólne – jako grupa – utworzenie przedsiębiorstwa społecznego, i postrzega to jako środek o wysokiej potencjalnej wartości dodanej;

16.  zauważa, że proponowane działania stanowią aktywne instrumenty rynku pracy należące do działań kwalifikowalnych określonych w art. 7 rozporządzenia w sprawie EFG i przypomina, że – zgodnie z tym artykułem – świadczone zindywidualizowane usługi mają przewidywać przyszłe perspektywy rynku pracy i potrzebne umiejętności oraz wpisywać się w strategię przechodzenia na zasobooszczędną i zrównoważoną gospodarkę oraz uwzględniać zdobyte dotychczas doświadczenia w udzielaniu wsparcia zwolnionym pracownikom w ramach wniosku EGF/2014/011 BE/Caterpillar; zauważa jednocześnie, że działania te nie zastępują biernych środków ochrony socjalnej;

17.  wzywa państwa członkowskie do przygotowania, wraz z partnerami społecznymi, strategii na rzecz przewidywania prognozowanych zmian na rynku pracy oraz ochrony unijnych miejsc pracy i umiejętności, szczególnie podczas negocjowania umów handlowych w celu zapewnienia uczciwych reguł konkurencji oraz wspólnych środków zwalczania dumpingu gospodarczego, socjalnego i środowiskowego; ponownie apeluje o gruntowny przegląd unijnych instrumentów ochrony handlu;

18.  podkreśla potrzebę zwiększenia szans wszystkich pracowników na zatrudnienie poprzez odpowiednie szkolenie i oczekuje, że szkolenia oferowane w ramach skoordynowanego pakietu będą dostosowane zarówno do potrzeb pracowników, jak i do sytuacji gospodarczej w regionie oraz w sąsiednich regionach;

19.  wzywa Komisję do dokonania przeglądu przepisów w zakresie pomocy państwa, tak aby umożliwić interwencję państwa w celu wzmocnienia projektów korzystnych społecznie i środowiskowo oraz wspierania MŚP i przedsiębiorstw w trudnej sytuacji, przyczyniając się do odtworzenia ich zdolności produkcyjnych, które zostały mocno naruszone przez globalny kryzys finansowy i gospodarczy;

20.  ponownie zwraca się do Komisji, aby w przyszłych wnioskach podawała więcej informacji o sektorach mających potencjał wzrostu, a więc mogących zatrudniać pracowników, oraz by gromadziła poparte dowodami dane dotyczące wpływu finansowania z EFG, w tym dotyczące współczynnika reintegracji i jakości miejsc pracy uzyskanych dzięki EFG;

21.  zauważa, że władze belgijskie potwierdzają, iż działania kwalifikowalne nie są objęte pomocą w ramach innych instrumentów finansowych UE; ponownie wzywa Komisję do przedstawiania w sprawozdaniach rocznych analizy porównawczej tych danych w celu zapewnienia pełnego przestrzegania obowiązujących przepisów i zapobiegania dublowaniu usług finansowanych przez Unię;

22.  zauważa, że do chwili obecnej dział „Produkcja maszyn i urządzeń, gdzie indziej niesklasyfikowana” był przedmiotem 14 wniosków o pomoc z EFG; w 8 z nich powoływano się na wpływ globalizacji na strukturę handlu, a w 6 – na wpływ światowego kryzysu finansowego i gospodarczego;

23.  ponownie podkreśla, że wsparcie z EFG nie może zastępować działań, za podjęcie których – na mocy prawa krajowego lub układów zbiorowych – odpowiedzialne są przedsiębiorstwa, ani środków restrukturyzacji przedsiębiorstw lub sektorów;

24.  docenia udoskonaloną procedurę wprowadzoną przez Komisję w następstwie wniosku Parlamentu o przyspieszone udzielanie dotacji; zwraca uwagę na presję czasu wynikającą z nowego harmonogramu oraz na potencjalne skutki dotyczące skuteczności rozpatrywania spraw;

25.  ponownie zwraca się do Komisji o zapewnienie publicznego dostępu do wszystkich dokumentów związanych z pomocą z EFG;

26.  zatwierdza decyzję załączoną do niniejszej rezolucji;

27.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do podpisania wraz z przewodniczącym Rady niniejszej decyzji i zapewnienia jej publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej;

28.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji wraz z załącznikiem Radzie i Komisji.

ZAŁĄCZNIK

DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie uruchomienia Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji (wniosek Belgii – EGF/2015/012 BE/Hainaut Machinery)

(Tekst tego załącznika nie został powtórzony w tym miejscu, ponieważ odpowiada on końcowej wersji decyzji (UE) 2016/1145.)

(1) Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 855.
(2) Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 884.
(3) Dz.U. C 373 z 20.12.2013, s. 1.


Wieloletni plan odbudowy zasobów tuńczyka błękitnopłetwego ***I
PDF 396kWORD 91k
Rezolucja
Tekst
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 23 czerwca 2016 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wieloletniego planu odbudowy zasobów tuńczyka błękitnopłetwego we wschodnim Atlantyku i w Morzu Śródziemnym uchylającego rozporządzenie (WE) nr 302/2009 (COM(2015)0180 – C8-0118/2015 – 2015/0096(COD))
P8_TA(2016)0286A8-0367/2015

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2015)0180),

–  uwzględniając art. 294 ust. 2 oraz art. 43 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C8–0118/2015),

–  uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 1 lipca 2015 r.(1),

–  uwzględniając zobowiązanie przedstawiciela Rady przekazane pismem z dnia 13 kwietnia 2016 r., do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu Europejskiego, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 59 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Rybołówstwa (A8–0367/2015),

1.  przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu(2);

2.  zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli uzna ona za stosowne wprowadzić znaczące zmiany do swojego wniosku lub zastąpić go innym tekstem;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie, Komisji i parlamentom narodowym.

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 23 czerwca 2016 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/... w sprawie wieloletniego planu odbudowy zasobów tuńczyka błękitnopłetwego we wschodnim Atlantyku i w Morzu Śródziemnym oraz uchylenia rozporządzenia Rady (WE) nr 302/2009

(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, rozporządzenia (UE) 2016/1627.)

(1)Dz.U. C 383 z 17.11.2015, s. 100.
(2)Niniejsze stanowisko zastępuje poprawki przyjęte dnia 19 stycznia 2016 r. (Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0003).


Wieloletni plan w odniesieniu do stad dorsza, śledzia i szprota w Morzu Bałtyckim oraz połowów eksploatujących te zasoby ***I
PDF 412kWORD 75k
Rezolucja
Tekst
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 23 czerwca 2016 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego wieloletni plan w odniesieniu do stad dorsza, śledzia i szprota w Morzu Bałtyckim oraz połowów eksploatujących te zasoby, zmieniającego rozporządzenie Rady (WE) nr 2187/2005 i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1098/2007 (COM(2014)0614 – C8-0174/2014 – 2014/0285(COD))
P8_TA(2016)0287A8-0128/2015

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2014)0614),

–  uwzględniając art. 294 ust. 2 oraz art. 43 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C8‑0174/2014),

–  uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

—  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 10 grudnia 2014 r. (1)

–  uwzględniając zobowiązanie przedstawiciela Rady przekazane pismem z dnia 13 kwietnia 2016 r., do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu Europejskiego, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 59 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Rybołówstwa (A8-0128/2015),

1.  przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu(2);

2.  zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli uzna ona za stosowne wprowadzić znaczące zmiany do swojego wniosku lub zastąpić go innym tekstem;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji, a także parlamentom narodowym.

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 23 czerwca 2016 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/... ustanawiającego wieloletni plan w odniesieniu do stad dorsza, śledzia i szprota w Morzu Bałtyckim oraz połowów eksploatujących te stada, zmieniającego rozporządzenie Rady (WE) nr 2187/2005 i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1098/2007

(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, rozporządzenia (UE) 2016/1139.)

(1) Dz.U. C 230 z 14.7.2015, s. 120.
(2) Niniejsze stanowisko zastępuje poprawki przyjęte w dniu 28 kwietnia 2015 r. (Teksty przyjęte P8_TA(2015)0104).


Jurysdykcja, prawo właściwe, a także uznawanie i wykonywanie orzeczeń w zakresie małżeńskich ustrojów majątkowych *
PDF 313kWORD 62k
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 23 czerwca 2016 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń w zakresie małżeńskich ustrojów majątkowych (COM(2016)0106 – C8-0127/2016 – 2016/0059(CNS))
P8_TA(2016)0288A8-0209/2016

(Specjalna procedura ustawodawcza – konsultacja)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Radzie (COM(2016)0106),

–  uwzględniając art. 81 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, na mocy którego Rada skonsultowała się z Parlamentem (C8–0127/2016),

–  uwzględniając art. 59 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Prawnej (A8–0209/2016),

1.  zatwierdza wniosek Komisji;

2.  zwraca się do Rady o poinformowanie go, jeśli uzna ona za stosowne odejście od tekstu przyjętego przez Parlament;

3.  zwraca się do Rady o ponowne skonsultowanie się z Parlamentem, jeśli uzna ona za stosowne wprowadzenie znaczących zmian tekstu przyjętego przez Parlament;

4.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.


Jurysdykcja, prawo właściwe, a także uznawanie i wykonywanie orzeczeń w zakresie skutków majątkowych zarejestrowanych związków partnerskich *
PDF 313kWORD 61k
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 23 czerwca 2016 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń w zakresie skutków majątkowych zarejestrowanych związków partnerskich (COM(2016)0107 – C8-0128/2016 – 2016/0060(CNS))
P8_TA(2016)0289A8-0208/2016

(Specjalna procedura ustawodawcza – konsultacja)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Radzie (COM(2016)0107),

–  uwzględniając art. 81 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, na mocy którego Rada skonsultowała się z Parlamentem (C8-0128/2016),

–  uwzględniając art. 59 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Prawnej (A8-0208/2016),

1.  zatwierdza wniosek Komisji;

2.  zwraca się do Rady o poinformowanie go, jeśli uzna ona za stosowne odejście od tekstu przyjętego przez Parlament;

3.  zwraca się do Rady o ponowne skonsultowanie się z Parlamentem, jeśli uzna ona za stosowne wprowadzenie znaczących tekstu przyjętego przez Parlament;

4.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.


Masakry we wschodniej części Konga
PDF 336kWORD 85k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 23 czerwca 2016 r. w sprawie masakr we wschodniej części Konga (2016/2770(RSP))
P8_TA(2016)0290RC-B8-0801/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie Demokratycznej Republiki Konga (DRK), w szczególności rezolucje z dnia 10 marca 2016 r.(1) i 9 lipca 2015 r.(2),

–  uwzględniając rezolucję Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego AKP–UE z dnia 15 czerwca 2016 r. w sprawie sytuacji przedwyborczej i stanu bezpieczeństwa w DRK,

–  uwzględniając oświadczenia wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz jej rzecznika dotyczące sytuacji w Demokratycznej Republice Konga,

–  uwzględniając oświadczenia delegatury UE w Demokratycznej Republice Konga w sprawie sytuacji w zakresie praw człowieka w tym kraju,

–  uwzględniając konkluzje Rady w sprawie Demokratycznej Republiki Konga z dnia 23 maja 2016 r.,

–  uwzględniając roczne sprawozdanie UE dotyczące praw człowieka i demokracji na świecie w 2014 r., przyjęte przez Radę w dniu 22 czerwca 2015 r.,

–  uwzględniając list otwarty z dnia 14 maja 2016 r. przesłany przez grupy społeczeństwa obywatelskiego z rejonu miast Beni, Butembo i Lubero do prezydenta Demokratycznej Republiki Konga,

–  uwzględniając deklaracje z Nairobi z grudnia 2013 r.,

–  uwzględniając umowę pod nazwą Ramy pokoju, bezpieczeństwa i współpracy dla Demokratycznej Republiki Konga i regionu, podpisaną w Addis Abebie w lutym 2013 r.,

–  uwzględniając rezolucje Rady Bezpieczeństwa ONZ w sprawie DRK, w szczególności rezolucję nr 2198 (2015) w sprawie wznowienia sankcji nałożonych na DRK i mandatu grupy ekspertów oraz rezolucję nr 2277 (2016), w której przedłużono o rok mandat misji stabilizacyjnej Organizacji Narodów Zjednoczonych w DRK (MONUSCO),

–  uwzględniając sprawozdanie grupy ekspertów ONZ ds. DRK z dnia 23 maja 2016 r.,

–  uwzględniając roczne sprawozdanie Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka w sprawie sytuacji w zakresie praw człowieka i działalności Wspólnego Biura ONZ ds. Praw Człowieka w DRK z dnia 27 lipca 2015 r.,

–  uwzględniając decyzje i orzeczenia wydane przez Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości,

–  uwzględniając wydane w dniu 2 września 2015 r. wspólne oświadczenie prasowe międzynarodowych wysłanników w regionie Wielkich Jezior w sprawie wyborów w DRK,

–  uwzględniając oświadczenie przewodniczącego Rady Bezpieczeństwa ONZ z dnia 9 listopada 2015 r. w sprawie sytuacji w DRK,

–  uwzględniając sprawozdania Sekretarza Generalnego ONZ z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie misji stabilizacyjnej Organizacji Narodów Zjednoczonych w DRK oraz w sprawie wdrożenia Ram pokoju, bezpieczeństwa i współpracy dla Demokratycznej Republiki Konga i regionu,

–  uwzględniając zmienioną umowę o partnerstwie z Kotonu,

–  uwzględniając Afrykańską kartę praw człowieka i ludów z czerwca 1981 r.,

–  uwzględniając Afrykańską kartę na rzecz demokracji, wyborów i dobrych rządów,

–  uwzględniając konstytucję kongijską z dnia 18 lutego 2006 r.,

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 i 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że stan bezpieczeństwa w Demokratycznej Republice Konga wciąż się pogarsza w północno-wschodniej części kraju, gdzie nadal działają dziesiątki ugrupowań zbrojnych i odnotowuje się liczne przypadki masakr, rekrutacji dzieci i wykorzystywania ich przez ugrupowania zbrojne oraz powszechnej przemocy seksualnej i przemocy ze względu na płeć;

B.  mając na uwadze, że od października 2014 r. do maja 2016 r. w rejonie miast Beni, Lubero i Butembo ponad 1 160 osób zostało brutalnie zamordowanych, ponad 1 470 osób zaginęło, liczne domy, ośrodki zdrowia i szkoły zostały spalone, a wiele kobiet, mężczyzn i dzieci padło ofiarą przemocy seksualnej;

C.  mając na uwadze, że wiele wiosek na tych terenach znajduje się obecnie pod okupacją ugrupowań zbrojnych;

D.  mając na uwadze, że bezczynność i milczenie rządu DRK w obliczu tych aktów okrucieństwa, których prawdopodobnie dopuszczają się zarówno uzbrojone grupy rebeliantów, jak i państwowe siły zbrojne, powodują wzrost niezadowolenia;

E.  mając na uwadze wyjątkowo brutalny charakter zabójstw, w niektórych przypadkach popełnionych w pobliżu miejsc stacjonowania oddziałów armii kongijskiej (FARDC) oraz baz misji pokojowej ONZ w DRK (MONUSCO);

F.  mając na uwadze, że masakry te spotykają się z obojętnością społeczności międzynarodowej oraz milczeniem ze strony mediów;

G.  mając na uwadze, że na mocy konstytucji prezydent DRK jest gwarantem integralności i niepodległości kraju, bezpieczeństwa mieszkańców i mienia oraz prawidłowego funkcjonowania instytucji państwowych, a jednocześnie jest głównym dowódcą sił zbrojnych kraju;

H.  mając na uwadze ogromne napięcia polityczne w DRK spowodowane tym, że prezydent Kabila, który jest u władzy od 2001 r., z mocy konstytucji powinien odejść z urzędu w dniu 20 grudnia 2016 r., lecz dotychczas nie ogłosił, że to uczyni;

I.  mając na uwadze, że armia kongijska i MONUSCO obecne są w regionie w celu utrzymania stabilności, zwalczania ugrupowań zbrojnych i ochrony ludności cywilnej;

J.  mając na uwadze przedłużenie i wzmocnienie mandatu MONUSCO;

K.  mając na uwadze, że powszechny brak skuteczności w wymierzaniu sprawiedliwości osobom odpowiedzialnym za łamanie praw człowieka tworzy klimat bezkarności i sprzyja popełnianiu kolejnych zbrodni;

L.  mając na uwadze, że głównym wyzwaniem dla utrzymania pokoju są słabnące działania DRK mające na celu demobilizację tysięcy rebeliantów i włączenie ich do armii narodowej albo ułatwienie im przejścia do życia cywilnego;

M.  mając na uwadze, że według szacunków organizacji humanitarnych 7,5 mln ludzi potrzebuje obecnie pomocy; mając na uwadze, że w wyniku trwającego konfliktu i prowadzonych operacji wojskowych 1,5 mln osób zostało wewnętrznie przesiedlonych, a ponad 400 000 musiało uciekać z kraju;

N.  mając na uwadze, że Biuro ds. Koordynacji Pomocy Humanitarnej Organizacji Narodów Zjednoczonych (OCHA) informuje o rosnącej liczbie uprowadzeń pracowników pomocy humanitarnej i konwojów oraz ataków na nich, co zmusza organizacje humanitarne do dostarczania pomocy z opóźnieniem i zawieszania działalności;

O.  mając na uwadze, że masakry we wschodniej części Konga wynikają z powiązań między polityką regionalną i krajową, instrumentalizacją napięć etnicznych i eksploatacją zasobów;

1.  wyraża głębokie zaniepokojenie w związku z eskalacją przemocy oraz alarmującą, pogarszającą się sytuacją humanitarną w DRK, wywołaną w szczególności trwającymi od ponad 20 lat konfliktami zbrojnymi we wschodnich prowincjach; wyraża ubolewanie z powodu ofiar śmiertelnych i składa wyrazy współczucia ludności DRK;

2.  ponawia skierowane do wszystkich stron konfliktu wezwanie do natychmiastowego zaprzestania stosowania przemocy, złożenia broni, zwolnienia wszystkich dzieci ze służby w swoich szeregach i propagowania dialogu na rzecz pokojowego i trwałego rozwiązania konfliktu; apeluje zwłaszcza o szybkie i aktywne wznowienie współpracy między MONUSCO a siłami zbrojnymi DRK (FARDC), na podstawie umowy o współpracy wojskowej podpisanej 28 stycznia 2016 r. w Kinszasie, aby przywrócić i umocnić pokój i bezpieczeństwo zarówno w regionie wschodnim, jak i w całym kraju;

3.  przypomina, że neutralizacja wszystkich ugrupowań zbrojnych w regionie znacznie przyczyni się do budowy pokoju i stabilności, oraz wzywa rząd DRK, aby nadał tym działaniom szczególną wagę oraz przywrócił bezpieczeństwo wszystkich obywateli i stabilność w rejonie miast Beni, Lubero i Butembo;

4.  apeluje, aby społeczność międzynarodowa, przy pełnej współpracy ze strony rządu DRK i MONUSCO, wszczęła w trybie pilnym szczegółowe, niezależne i przejrzyste dochodzenie w sprawie masakr; zwraca się o zwołanie w trybie nagłym posiedzenia międzynarodowych wysłanników w regionie Wielkich Jezior w sprawie wyborów w DRK w celu podjęcia odpowiednich działań na rzecz ich przeprowadzenia, takich jak mobilizacja Rady Bezpieczeństwa ONZ;

5.  podkreśla, że sytuacja ta nie powinna uniemożliwić przeprowadzenia wyborów zaplanowanych zgodnie z konstytucją; podkreśla, że udane i terminowe przeprowadzenie wyborów będzie miało kluczowe znaczenie dla długoterminowej stabilności i rozwoju tego kraju;

6.  wzywa prokuratora Międzynarodowego Trybunału Karnego (MTK), aby zebrał informacje i zbadał nadużycia w celu ustalenia, czy istnieją podstawy do wszczęcia przez MTK dochodzenia w sprawie zarzutów popełnienia zbrodni w rejonie miasta Beni;

7.  ponownie podkreśla, że winni łamania praw człowieka, zbrodni wojennych, zbrodni przeciw ludzkości oraz przemocy seksualnej wobec kobiet i dziewcząt, a także werbowania dzieci-żołnierzy nie mogą pozostać bezkarni; podkreśla, że osoby odpowiedzialne za jakiekolwiek z powyższych czynów muszą być zgłaszane, identyfikowane, ścigane i karane zgodnie z krajowym i międzynarodowym prawem karnym;

8.  wzywa do sporządzenia sprawozdania oceniającego działania MONUSCO oraz do udostępnienia jego treści opinii publicznej; z zadowoleniem przyjmuje rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2277 (2016), w której przedłużono mandat MONUSCO i zwiększono jej kompetencje w dziedzinie ochrony ludności cywilnej i praw człowieka, w tym w odniesieniu do kwestii przemocy ze względu na płeć i przemocy wobec dzieci;

9.  apeluje do MONUSCO, aby wykorzystała w pełni ten mandat w celu ochrony ludności cywilnej za pomocą „przeformowania sił” i zapewniła sobie tym samym większą zdolność operacyjną w zakresie ochrony ludności cywilnej dzięki mechanizmom szybkiego rozmieszczania i rozpoznania z powietrza we wschodniej części Konga, w tym dzięki patrolom i mobilnym bazom operacyjnym;

10.  wzywa Unię Afrykańską i UE do zapewnienia stałego dialogu politycznego między krajami regionu Wielkich Jezior w celu zapobiegania dalszej destabilizacji; ubolewa, iż osiągnięto jedynie ograniczone postępy we wdrażaniu porozumienia ramowego dotyczącego pokoju, bezpieczeństwa i współpracy z lutego 2013 r., oraz wzywa wszystkie strony umowy do aktywnego uczestnictwa w działaniach na rzecz stabilizacji;

11.  podkreśla, że społeczeństwo obywatelskie powinno uczestniczyć we wszelkich działaniach na rzecz ochrony ludności cywilnej i rozwiązania konfliktów, a rząd DRK i społeczność międzynarodowa muszą zapewnić obrońcom praw człowieka ochronę i platformę do działania;

12.  uznaje wysiłki władz kongijskich na rzecz zwalczania bezkarności i zapobiegania przemocy seksualnej oraz przemocy wobec dzieci, lecz uważa, że postępy w tym zakresie nadal są wolne;

13.  przypomina UE, że musi istnieć spójność między różnymi dziedzinami prowadzonej przez nią polityki, w tym dotyczącej handlu bronią i handlu surowcami, a negocjacje porozumień w regionie muszą sprzyjać pokojowi, stabilności, rozwojowi i poszanowaniu praw człowieka;

14.  wzywa UE, by rozpatrzyła możliwość nałożenia ukierunkowanych sankcji, w tym zakazu podróżowania i zamrożenia aktywów, na osoby odpowiedzialne za masakry we wschodniej części Konga oraz za brutalne represje w DRK, tak aby zapobiec dalszej przemocy;

15.  wzywa UE i jej państwa członkowskie do utrzymania wsparcia dla ludności DRK w celu poprawy warunków życia grup szczególnie wrażliwych, w szczególności osób wewnętrznie przesiedlonych;

16.  potępia wszystkie ataki skierowane przeciwko organizacjom humanitarnym oraz przypadki utrudniania dostępu pomocy humanitarnej; wzywa wszystkie strony konfliktu do poszanowania niezależności, neutralności i bezstronności organizacji humanitarnych;

17.  potwierdza, że działalność przedsiębiorstw musi być w pełni zgodna z międzynarodowymi standardami praw człowieka; wzywa zatem państwa członkowskie do dopilnowania, by przedsiębiorstwa podlegające ich prawu krajowemu nie lekceważyły praw człowieka i standardów międzynarodowych związanych z działalnością w państwach trzecich;

18.  z zadowoleniem przyjmuje starania władz kongijskich służące wdrożeniu przepisów zabraniających handlu surowcami mineralnymi i ich przetwarzania na obszarach, gdzie dochodzi do nielegalnej eksploatacji minerałów, takich jak obszary kontrolowane przez ugrupowania zbrojne; wzywa władze kongijskie do lepszego wdrażania przepisów i umożliwienia dokładniejszej kontroli umów w sektorze wydobywczym oraz kontroli w związku ze sprzeniewierzaniem dochodów z górnictwa; wzywa UE do wspierania starań DRK w tym zakresie dzięki polityce współpracy na rzecz rozwoju; z zadowoleniem przyjmuje niedawno uzgodnione porozumienie europejskie w sprawie obowiązkowych kontroli należytej staranności dotyczących dostawców minerałów z regionów ogarniętych konfliktami, ponieważ jest to pierwszy krok umożliwiający przedsiębiorstwom europejskim wywiązanie się z obowiązków w tym zakresie, a ponadto wzywa UE do przełożenia tego porozumienia na ambitne przepisy i niezwłocznego ich przyjęcia;

19.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji /wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Unii Afrykańskiej, Radzie AKP-UE, Sekretarzowi Generalnemu ONZ, Radzie Praw Człowieka ONZ oraz prezydentowi, premierowi i parlamentowi Demokratycznej Republiki Konga.

(1) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0085.
(2) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0278.


Działania następcze w związku ze strategicznymi ramami europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia (ET 2020)
PDF 456kWORD 143k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 23 czerwca 2016 r. dotyczące działań następczych w związku ze strategicznymi ramami europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia (ET 2020) (2015/2281(INI))
P8_TA(2016)0291A8-0176/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE),

–  uwzględniając art. 165 i 166 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–  uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności jej art. 14,

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 12 maja 2009 r. w sprawie strategicznych ram europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia (ET 2020)(1),

–  uwzględniając wspólne sprawozdanie Rady i Komisji z 2012 r. z wdrażania strategicznych ram europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia (ET 2020) – „Kształcenie i szkolenia na rzecz inteligentnego i trwałego rozwoju Europy sprzyjającego włączeniu społecznemu”(2),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 26 sierpnia 2015 r. do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów zatytułowany „Projekt wspólnego sprawozdania Rady i Komisji z 2015 r. w sprawie wdrażania strategicznych ram europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia (ET 2020) – Nowe priorytety europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia” (COM(2015)0408),

–  uwzględniając wspólne sprawozdanie Rady i Komisji z 2015 roku w sprawie wdrażania strategicznych ram europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia (ET 2020) – „Nowe priorytety europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia”(3),

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 28 i 29 listopada 2011 r. na temat poziomu odniesienia w dziedzinie mobilności edukacyjnej(4),

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 19 listopada 2010 r. w sprawie edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju(5),

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 17 lutego 2014 r. w sprawie inwestowania w kształcenie i szkolenie – odpowiedź na komunikat zatytułowany „Nowe podejście do edukacji: Inwestowanie w umiejętności na rzecz lepszych efektów społeczno-gospodarczych” oraz na roczną analizę wzrostu gospodarczego 2013(6),

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 20 maja 2014 r. w sprawie skutecznego kształcenia nauczycieli(7),

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 20 maja 2014 r. w sprawie zapewniania jakości w celu wspierania kształcenia i szkolenia(8),

–  uwzględniając konkluzje Rady w sprawie przedsiębiorczości w kształceniu i szkoleniu(9),

–  uwzględniając konkluzje Rady w sprawie roli wczesnej edukacji i kształcenia podstawowego w stymulowaniu kreatywności, innowacyjności i kompetencji cyfrowych(10),

–  uwzględniając konkluzje Rady w sprawie ograniczania zjawiska wczesnego kończenia nauki i sprzyjania sukcesom szkolnym(11),

–  uwzględniając komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów zatytułowany „Nowe podejście do edukacji: Inwestowanie w umiejętności na rzecz lepszych efektów społeczno-gospodarczych” (COM(2012)0669),

–  uwzględniając zalecenie Rady z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie walidacji uczenia się pozaformalnego i nieformalnego(12),

–  uwzględniając zalecenie 2006/962/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie(13),

–  uwzględniając deklarację w sprawie promowania – poprzez edukację – postaw obywatelskich oraz wspólnych wartości, którymi są wolność, tolerancja i niedyskryminacja, przyjętą podczas nieformalnego posiedzenia ministrów edukacji państw członkowskich Unii Europejskiej w dniu 17 marca 2015 r. (deklaracja paryska)(14),

–  uwzględniając konkluzje z Rygi przyjęte w dniu 22 czerwca 2015 r. przez ministrów odpowiedzialnych za kształcenie i szkolenie zawodowe(15),

–  uwzględniając zieloną księgę Komisji z dnia 3 lipca 2008 r. zatytułowaną „Migracja i mobilność: wyzwania i szanse dla wspólnotowych systemów edukacyjnych” (COM(2008)0423),

–  uwzględniając sprawozdanie, które w lutym 2010 r. sporządziła dla Komisji grupa ekspertów ds. nowych umiejętności w nowych miejscach pracy, zatytułowane „Nowe umiejętności w nowych miejscach pracy: czas na działanie”(16),

–  uwzględniając zalecenie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie mobilności transnarodowej we Wspólnocie w celach edukacji i szkolenia: Europejska karta na rzecz jakości mobilności(17),

–  uwzględniając sprawozdanie 6. Forum UE na rzecz dialogu uczelni i przedsiębiorstw z marca 2015 r.(18),

–  uwzględniając prognozę Europejskiego Centrum Rozwoju Kształcenia Zawodowego z 2012 r. zatytułowaną „Future skills supply and demand in Europe” („Przyszłe zapotrzebowanie na umiejętności oraz ich podaż na rynkach pracy w Europie”)(19),

–  uwzględniając swoje rezolucje z dnia 8 września 2015 r. w sprawie promowania przedsiębiorczości młodzieży przez kształcenie i szkolenie(20) oraz z dnia 28 kwietnia 2015 r. w sprawie kontynuacji wdrażania procesu bolońskiego(21),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 listopada 2015 r. w sprawie edukacji dzieci w sytuacjach nadzwyczajnych i w czasie przedłużających się kryzysów(22),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 kwietnia 2016 r. w sprawie programu Erasmus+ i innych narzędzi wspomagania mobilności w kształceniu i szkoleniu zawodowym – podejście zakładające uczenie się przez całe życie(23),

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Kultury i Edukacji (A8-0176/2016),

A.  mając na uwadze, że wszelkie następne odniesienia do „kształcenia i szkolenia” powinny być rozumiane jako obejmujące ich formalne, nieformalne i pozaformalne formy, ze względu na ich komplementarność w dążeniu do „uczącego się społeczeństwa” oraz ich ukierunkowanie na określone grupy docelowe, dzięki czemu ułatwiają integrację osób mających mniej możliwości w zakresie edukacji;

B.  mając na uwadze, że kształcenie i szkolenie nie mogą być ukierunkowane wyłącznie na zaspokojenie potrzeb rynku, ale powinny same w sobie stanowić wartość, ponieważ kształcenie odgrywa jednakowo ważną rolę zarówno w kształtowaniu wartości etycznych i obywatelskich oraz ogólnie pojmowanych wartości humanistycznych zapisanych w traktatach, jak i w umacnianiu zasad demokratycznych, które stanowią podwaliny Europy;

C.  mając na uwadze, że kształcenie powinno przyczyniać się do rozwoju osobistego, wzajemnego poszanowania i dojrzewania młodych ludzi, aby mogli oni stać się proaktywnymi, odpowiedzialnymi i świadomymi obywatelami o przekrojowych kompetencjach obywatelskich, społecznych i międzykulturowych, a także wykwalifikowanymi specjalistami;

D.  mając na uwadze, że kształcenie powinno być uznawane za podstawowe prawo człowieka i dobro publiczne, które powinno być dostępne dla wszystkich;

E.  mając na uwadze, że kształcenie i szkolenie odgrywają ważną rolę w przeciwdziałaniu ubóstwu i wykluczeniu społecznemu, a zapewnienie szerszego dostępu do uczenia się przez całe życie może otworzyć nowe możliwości przed osobami nisko wykwalifikowanymi, bezrobotnymi, osobami o specjalnych potrzebach, osobami starszymi oraz migrantami;

F.  mając na uwadze, że dostępne dla wszystkich kształcenie i szkolenie wysokiej jakości mają zasadnicze znaczenie dla kulturowego, gospodarczego i społecznego rozwoju Europy;

G.  mając na uwadze, że kształcenie i szkolenie w Europie powinno przyczyniać się do realizacji unijnych strategii i inicjatyw, w tym strategii „Europa 2020”, inicjatywy w zakresie jednolitego rynku cyfrowego, Europejskiej agendy bezpieczeństwa oraz planu inwestycyjnego dla Europy;

H.  mając na uwadze, że nie wszystkie państwa członkowskie zmagają się z wyzwaniami o takim samym charakterze i o takiej samej skali, w związku z czym jakiekolwiek zalecenia w odniesieniu do kształcenia i szkolenia powinny być elastyczne oraz uwzględniać krajowe i regionalne uwarunkowania gospodarcze, społeczne, demograficzne, kulturowe i inne czynniki, a jednocześnie służyć poprawie sytuacji w całej UE;

I.  mając na uwadze, że współpraca w ramach ET 2020 powinna uzupełniać krajowe działania i wspierać państwa członkowskie w ich wysiłkach na rzecz rozwoju systemów kształcenia i szkolenia, przy jednoczesnym poszanowaniu kompetencji państw członkowskich;

J.  mając na uwadze, że rozwój gospodarczy i spójność społeczną należy traktować równorzędnie przez kombinację polityki służącą zapewnieniu bardziej sprawiedliwego podziału wiedzy w społeczeństwie w celu przeciwdziałania zwiększającym się różnicom wynagrodzeń, które są skutkiem ubocznym rozwoju technologicznego opartego na nierównomiernym podziale umiejętności;

K.  mając na uwadze, że skuteczne inwestowanie w wysokiej jakości kształcenie i szkolenie jest jednym ze źródeł trwałego wzrostu gospodarczego;

L.  mając na uwadze, że obecny niski poziom wiedzy i podstawowych umiejętności budzi niepokój i wymaga edukacji na poziomie podstawowym i średnim zapewniającej niezbędną podstawę dla dalszego kształcenia i integracji na rynku pracy;

M.  mając na uwadze tendencje wskazujące na niski poziom podstawowych umiejętności wśród osób dorosłych, co sprawia, że konieczne jest wspieranie kształcenia dorosłych, które jest narzędziem do podnoszenia kwalifikacji i przekwalifikowywania się;

N.  mając na uwadze, że w rocznej analizie wzrostu gospodarczego na 2014 r. Komisja wyraziła opinię, że w odniesieniu do wydatków państwa członkowskie powinny znaleźć sposoby na ochronę i wspieranie długoterminowych inwestycji w kształcenie, badania, innowacje, działania związane z energią i klimatem oraz że zasadnicze znaczenie mają inwestycje w modernizację systemów kształcenia i szkolenia, w tym uczenia się przez całe życie;

O.  mając na uwadze, że budżety publiczne są wciąż narażone na ogromną presję, a wiele państw członkowskich ograniczyło wydatki na kształcenie i szkolenie, w związku z czym należy obecnie zwiększyć skuteczność dalszych inwestycji w tej dziedzinie, będącej decydującym czynnikiem zwiększania produktywności, konkurencyjności i wzrostu gospodarczego;

P.  mając na uwadze, że pomimo poprawy wyników związanych z dążeniem do osiągnięcia celów ET 2020 w sektorze kształcenia wyższego, na europejskim obszarze szkolnictwa wyższego odnotowano problemy dotyczące skuteczności inwestycji oświatowych państw członkowskich, położenia nacisku przede wszystkim na wskaźniki ilościowe, warunków nauczania, jakości kształcenia, ograniczeń w wolności akademickiej oraz sceptycyzmu wobec pewnych aspektów procesu bolońskiego i jego realizacji w niektórych państwach;

Q.  mając na uwadze, że „Monitor ET 2020” wskazuje, iż główne wyzwania, z jakimi dziś musimy się zmierzyć, to zubożenie edukacyjne i słaba integracja osób ze środowisk o niskim statusie społeczno-gospodarczym, co wymaga poświęcenia większej uwagi kwestiom społecznym w dążeniu do osiągnięcia celów ET 2020 oraz zwiększenia integracyjnego charakteru i jakości systemów kształcenia i szkolenia;

Strategiczne ramy ET 2020

1.  z zadowoleniem przyjmuje przegląd ET 2020 i podkreśla potrzebę wykorzystania zawartych w nim wniosków i ich szybkiego wdrożenia w celu zwiększenia wartości dodanej i zoptymalizowania skuteczności tych ram dzięki większemu uwzględnieniu realiów poszczególnych państw członkowskich oraz położeniu większego nacisku na wzajemne uczenie się;

2.  ubolewa, że w dziedzinie kształcenia i szkolenia wciąż nie rozwiązano istotnych problemów dotyczących jakości, dostępności i dyskryminacji społeczno-gospodarczej, i uważa, że należy zapewnić ambitniejsze, bardziej skoordynowane i skuteczne środki z zakresu polityki zarówno na szczeblu europejskim, jak i krajowym;

3.  ponownie podkreśla znaczenie przyjętej w Paryżu w marcu 2015 r. deklaracji w sprawie promowania – poprzez edukację – postaw obywatelskich oraz wspólnych wartości, którymi są wolność, tolerancja i niedyskryminacja;

4.  z zadowoleniem przyjmuje zmniejszenie liczby obszarów priorytetowych ET 2020 do sześciu, zawierających wyliczenie konkretnych kwestii, o których realizacji mogą zadecydować państwa członkowskie wedle własnych potrzeb i uwarunkowań, ale zwraca uwagę, że należy zwiększyć skuteczność oraz usprawnić działanie ET 2020, a także przyjąć program prac;

5.  z zadowoleniem przyjmuje proponowane wydłużenie cyklu prac z trzech do pięciu lat, aby lepiej zrealizować długoterminowe cele strategiczne i skupić się na takich kwestiach jak niedostateczne wyniki wśród uczniów w pewnych dziedzinach nauczania, niski współczynnik uczestnictwa dorosłych w kształceniu, przedwczesne kończenie nauki, włączenie społeczne, uczestnictwo w życiu publicznym, różnice w traktowaniu kobiet i mężczyzn oraz wskaźniki zatrudnienia wśród absolwentów;

6.   z zadowoleniem przyjmuje nową generację grup roboczych ds. ET 2020 i wzywa Komisję do zwiększenia reprezentacji różnych zainteresowanych stron w tych grupach, w szczególności przez włączenie do nich większej liczby ekspertów ds. kształcenia, osób pracujących z młodzieżą, przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego, nauczycieli i pracowników uczelni, których praktyczne doświadczenie ma zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia celów wyznaczonych w ET 2020; podkreśla potrzebę szerszego upowszechniania wyników prac tych grup na szczeblu lokalnym, regionalnym, krajowym i unijnym;

7.  z zadowoleniem przyjmuje wzmocnienie funkcji kierowniczej organów nieformalnych w ET 2020, jak również utworzenie systemu wymiany informacji zwrotnych między grupą wysokiego szczebla, grupami dyrektorów generalnych i grupami roboczymi; docenia rolę organizacji społeczeństwa obywatelskiego w przybliżaniu zainteresowanym stronom na szczeblu lokalnym, regionalnym i krajowym i obywatelom współpracy europejskiej w dziedzinie kształcenia i szkolenia oraz apeluje o udzielenie im wsparcia finansowego w ramach programu Erasmus+ (KA3) i Europejskiego Funduszu Społecznego;

8.  wzywa do ustanowienia nieformalnego organu koordynującego, w skład którego weszliby dyrektor generalny Dyrekcji Generalnej ds. Edukacji i Kultury (DG EAC) Komisji, dyrektorzy odpowiadający za kształcenie w ramach pozostałych dyrekcji generalnych, przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego i Komisji Kultury Parlamentu Europejskiego, a który to organ organizowałby posiedzenia na wysokim szczeblu w celu zapewnienia ściślejszej koordynacji prac, spójności polityki oraz działań następczych w związku z zaleceniami wydawanymi przez formalne i nieformalne organy w ramach ET 2020; uważa, że taka koordynacja jest niezbędna w związku z zaniepokojeniem brakiem prawdziwego dialogu między Komisją a organizacjami społeczeństwa obywatelskiego oraz podziałem kompetencji związanych z ET 2020 między szereg dyrekcji generalnych Komisji i różnych komisarzy; apeluje o to, by o wnioskach z tych prac odpowiednio poinformowano zarówno na szczeblu europejskim, jak i krajowym;

9.  przypomina, że bez względu na to, jak ważne jest nabywanie umiejętności zwiększających szanse na zatrudnienie, należy zachować wartość wiedzy i dyscypliny naukowej, a także ich jakość i praktyczne wykorzystanie; podkreśla, że, mając na uwadze odmienną sytuację społeczno-gospodarczą poszczególnych państw i różne tradycje oświatowe, należy unikać stosowania w sposób nakazowy jednolitych wzorców; podkreśla, że mimo iż przyszły europejski program na rzecz umiejętności słusznie skupia się na wyzwaniach gospodarczych i wyzwaniach związanych z zatrudnieniem, powinien on w równej mierze poświęcać uwagę znajomości przedmiotu, wynikom akademickim, myśleniu krytycznemu i kreatywności; jednocześnie wzywa państwa członkowskie do wspierania inicjatyw, w ramach których uczniowie mogliby prezentować swoje umiejętności przed publicznością i potencjalnymi pracodawcami;

10.  zwraca uwagę na zagrożenia związane ze wzrostem radykalizacji, przemocy, nękania oraz nasilaniem zaburzeń zachowań już na poziomie szkoły podstawowej; apeluje do Komisji o przeprowadzenie badania na szczeblu UE oraz o zaprezentowanie przeglądu sytuacji we wszystkich państwach członkowskich, ze wskazaniem ich reakcji na takie tendencje i podaniem informacji, czy i w jaki sposób państwa członkowskie włączyły do swoich programów nauczania kształcenie z zakresu etyki, a także kształcenie indywidualne i społeczne jako instrument, który do tej pory okazał się skuteczny w wielu szkołach, w tym wsparcie dla nauczycieli w odniesieniu do tych przekrojowych umiejętności; zachęca państwa członkowskie do wymiany najlepszych praktyk w tym obszarze;

11.  zwraca uwagę na wartość opartego na wspólnocie podejścia do formalnego, pozaformalnego i nieformalnego kształcenia oraz na silne związki między placówkami edukacyjnymi a rodziną;

12.  wzywa wszystkie odnośne podmioty do większego udziału w pracach realizowanych w ET 2020;

13.  jest zdania, że należy koniecznie zachęcać samych uczniów do aktywnego uczestnictwa w zarządzaniu ich placówkami edukacyjnymi, bez względu na ich wiek i rodzaj kształcenia;

14.  zachęca państwa członkowskie do wzmacniania powiązań między szkolnictwem wyższym a kształceniem i szkoleniem zawodowym, instytutami badawczymi i sektorem gospodarki, a także do zapewnienia zaangażowania partnerów społecznych i społeczeństwa obywatelskiego; zwraca uwagę, że partnerstwo to zwiększy oddziaływanie ET 2020 i znaczenie systemów nauczania dla zwiększenia potencjału innowacyjnego Europy;

15.  podkreśla, że strategie komunikacji między szkołą a rodzicami, kształtowanie charakteru i inne programy rozwoju osobistego wdrażane w placówkach edukacyjnych we współpracy z rodzinami i innymi odnośnymi partnerami społecznymi mogą przyczynić się do większej konwergencji społecznej, promowania aktywnego obywatelstwa i europejskich wartości zapisanych w traktatach, a także do zapobiegania radykalizacji; podkreśla, że wsparcie w środowisku domowym jest kluczowe dla wykształcenia w dzieciach biegłego posługiwania się podstawowymi umiejętnościami, i zwraca uwagę na zalety kursów dla rodziców, które mogą okazać się skuteczne w przeciwdziałaniu zubożeniu edukacyjnemu;

16.  zachęca do wymiany najlepszych praktyk w ramach ET 2020;

17.  podkreśla, że współpraca w ramach ET 2020 zasadniczo uzupełnia środki krajowe, takie jak uczenie się od siebie nawzajem, gromadzenie danych, grupy robocze i wymiana dobrych praktyk krajowych, które zostaną wzmocnione dzięki poprawie ich przejrzystości, koordynacji i rozpowszechnianiu wyników;

18.  podkreśla rolę zewnętrznych stowarzyszeń i organizacji pozarządowych w docieraniu do szkół w celu przekazania dzieciom dodatkowych umiejętności i kompetencji społecznych, takich jak twórczość artystyczna czy zdolności manualne, a także w celu ułatwienia ich integracji, lepszego zrozumienia ich otoczenia, solidarności w nauce i życiu oraz ułatwiania całym klasom nabywania kompetencji w zakresie nauki;

19.  wyraża zaniepokojenie faktem, że jakość kształcenia i szkolenia nauczycieli pod względem zakresu i stopnia złożoności w niektórych państwach członkowskich nie dorównuje poziomowi kwalifikacji potrzebnych obecnie do tego, aby uczyć, takich jak kwalifikacje w zakresie radzenia sobie z rosnącą różnorodnością uczniów, korzystanie z innowacyjnych metod pedagogicznych i narzędzi ICT;

20.  zachęca państwa członkowskie, by dostosowały swoje programy wstępnego kształcenia i ustawicznego doskonalenia zawodowego nauczycieli, lepiej wykorzystywały współpracę państw członkowskich w zakresie partnerskiego uczenia się oraz wspierały współpracę i partnerstwa między kolegiami nauczycielskimi a szkołami;

21.  z zadowoleniem przyjmuje nowy priorytet ET 2020, jakim jest zwiększenie wsparcia dla nauczycieli i podniesienie ich statusu, tak by byli w stanie wzbudzać konieczny w ich zawodzie szacunek, co sprawi, że zawód ten stanie się atrakcyjniejszy; uważa, że realizacja tego celu będzie wymagała lepszego przygotowania i przeszkolenia nauczycieli, a także poprawy warunków ich pracy, w tym zwiększenia wynagrodzeń w niektórych państwach członkowskich, ponieważ pensje nauczycieli często są niższe niż średnie pensje absolwentów wyższych uczelni;

22.  odnotowuje z niepokojem, że w niektórych państwach członkowskich, w szczególności tych, które borykają się z problemami, przygotowanie nauczycieli i jakość kształcenia pogorszyły się w związku z brakami kadrowymi i cięciami w środkach przeznaczonych na edukację;

23.  zwraca uwagę, że zapewnienie otwartego i innowacyjnego kształcenia i szkolenia jest jednym z priorytetowych obszarów ET 2020; podkreśla znaczenie opracowywania i propagowania nowatorskich i elastycznych metod nauczania, szkolenia i przekazywania wiedzy, w których uczący się są aktywnymi uczestnikami;

24.  zachęca państwa członkowskie do wykorzystania w pełni potencjału, jaki oferuje digitalizacja, ICT i nowe technologie, w tym platformy otwartych danych oraz masowe otwarte kursy internetowe, w celu poprawy jakości i dostępu do uczenia się i nauczania; apeluje do UE i do państw członkowskich o podjęcie wysiłków niezbędnych do poprawy umiejętności cyfrowych i kompetencji w zakresie ICT, również przez organizowanie specjalnych szkoleń z korzystania z tych narzędzi dla nauczycieli i uczniów szkół, w tym szkół wyższych; zachęca do wymiany najlepszych praktyk i aktywniejszej współpracy transgranicznej w tej dziedzinie;

25.  wyraża uznanie dla Komisji za to, że przywiązuje ona dużą wagę do umiejętności cyfrowych; podkreśla, że umożliwienie młodym ludziom w XXI w. zdobycia tych umiejętności jest kwestią o podstawowym znaczeniu;

26.  podkreśla, że w ramach ET 2020 należy zwrócić większą uwagę na kwestię poprawy wyników nauczania przy uwzględnieniu dostępnych zasobów, zwłaszcza w odniesieniu do uczenia się dorosłych;

27.  zachęca Komisję i państwa członkowskie do dokonania przeglądu obowiązujących zasad oceny programów kształcenia i szkolenia finansowanych z wykorzystaniem europejskich instrumentów finansowych, przy czym należy zwrócić większą uwagę na ocenę skutków opartą na jakości i wyniki w odniesieniu do priorytetów przewidzianych w ramach ET 2020;

28.  wzywa państwa członkowskie do wspierania za pomocą stypendiów i pożyczek tych kierunków nauczania i studiów, których struktura może pomóc zmniejszyć rozbieżności między kształceniem a potrzebami praktycznymi;

29.  podkreśla potrzebę lepszego skoncentrowania wysiłków w dziedzinie kształcenia i szkolenia przez połączenie i racjonalizację istniejących programów i inicjatyw;

30.  wzywa Komisję, by w stosownych przypadkach traktowała mniejszości jako odrębne grupy, aby skuteczniej reagować na konkretne problemy każdej z nich;

31.  wyraża zdecydowane przekonanie, że inwestowanie we wczesną edukację i opiekę nad dzieckiem, dostosowaną do wrażliwości i poziomu dojrzałości poszczególnych grup docelowych, przynosi większe korzyści niż inwestycje na dalszych etapach edukacji; zwraca uwagę, iż dowiedziono, że inwestycje we wczesnych latach nauki pozwalają obniżyć koszty na późniejszych etapach;

32.  uważa też, że powodzenie kształcenia na wszystkich szczeblach zależy od dobrze wyszkolonych nauczycieli oraz od ich ustawicznego doskonalenia zawodowego, co wymaga wystarczających inwestycji w szkolenie nauczycieli;

Jakość kształcenia i szkolenia

33.  wzywa do poświęcania większej uwagi jakości kształcenia, począwszy od przedszkoli i następnie przez całe życie;

34.  wzywa do wypracowywania dobrych praktyk w zakresie oceny postępu jakościowego oraz do inwestowania w wykorzystywanie wysokiej jakości danych wspólnie z zainteresowanymi stronami na szczeblu lokalnym, regionalnym i krajowym, niezależnie od adekwatności wskaźników i poziomów odniesienia stosowanych w ramach ET 2020;

35.  podkreśla znaczenie nauczania i uczenia się ogólnych umiejętności podstawowych, takich jak ICT, matematyka, myślenie krytyczne, języki obce, mobilność itp., które pozwolą młodym ludziom łatwo dostosowywać się do zmieniającego się środowiska społecznego i gospodarczego;

36.  zwraca uwagę na bezprecedensowo wysoką liczbę osób kształcących się w ramach edukacji formalnej; wyraża niepokój w związku z faktem, że poziom bezrobocia młodzieży w UE jest nadal wysoki i że spadła stopa zatrudnienia absolwentów uczelni wyższych;

37.  podkreśla, że do osiągnięcia celów w dziedzinie kształcenia i szkolenia wyznaczonych w strategii „Europa 2020”, w tym w szczególności obniżenia odsetka osób przedwcześnie kończących naukę do poniżej 10% oraz zagwarantowania, by 40% osób z młodszego pokolenia miało wykształcenie wyższe, nie można dążyć kosztem jakości kształcenia, lecz raczej realizować je, biorąc pod uwagę pierwszy cel ET 2020, którym są odpowiednie i wysokiej jakości umiejętności i kompetencje; zwraca uwagę, że można to osiągnąć między innymi dzięki rozwijaniu projektów dualnego systemu kształcenia;

38.  zwraca uwagę na fakt, że standardowe testy oraz podejście ilościowe stosowane przy rozliczaniu osiągnięć edukacyjnych w najlepszym wypadku umożliwiają pomiar wąskiego zakresu tradycyjnych umiejętności i mogą prowadzić do tego, że szkoły będą musiały dostosowywać program nauczania do materiału ujętego w testach i będą w konsekwencji zaniedbywać wartości nieodłącznie związane z edukacją; podkreśla, że kształcenie i szkolenie odgrywają ważną rolę w rozwoju wartości etycznych, obywatelskich i ogólnoludzkich oraz że w wynikach testów nie uwzględnia się osiągnięć nauczycieli i uczniów w tej dziedzinie; podkreśla w związku z tym potrzebę elastyczności, innowacji i kreatywności w placówkach edukacyjnych, co może przyczynić się do poprawy jakości uczenia się i osiągnięcia celów edukacyjnych;

39.  podkreśla potrzebę rozwijania podstawowych umiejętności, aby zapewnić wysoką jakość edukacji;

40.  podkreśla znaczenie zapewniania wysokiej jakości edukacji wczesnoszkolnej oraz jej terminowej modernizacji; podkreśla ogromne znaczenie podejścia skupiającego się na jednostce w systemach kształcenia i szkolenia, co przyczynia się do rozwoju kreatywności i myślenia krytycznego, a także umożliwia skupienie się na indywidualnych zainteresowaniach, potrzebach i umiejętnościach uczniów;

41.  wzywa państwa członkowskie do ukierunkowywania inwestycji na kształcenie sprzyjające włączeniu społecznemu, które odpowiada na wyzwania społeczne dotyczące zapewnienia równego dostępu i szans dla wszystkich; podkreśla, że kształcenie i szkolenie wysokiej jakości, w tym możliwości i programy uczenia się przez całe życie w celu wyeliminowania wszelkich form dyskryminacji, nierówności gospodarczej i społecznej oraz przyczyn wykluczenia są kluczowe dla zwiększenia spójności społecznej i poprawy jakości życia młodych ludzi, którzy znajdują się w gorszej sytuacji społecznej i ekonomicznej, a także osób należących do grup mniejszości, oraz podkreśla potrzebę nieustannego dążenia do ograniczenia liczby osób, które należą do wspomnianych grup i które przedwcześnie rezygnują z nauki;

42.  wzywa do nadania bardziej integracyjnego charakteru kształceniu i szkoleniu z myślą o osobach niepełnosprawnych oraz o osobach o specjalnych potrzebach, a jednocześnie wzywa do poprawy szkolenia nauczycieli, tak aby wyposażyć ich w umiejętności, dzięki którym będą zdolni do włączania i integracji uczniów niepełnosprawnych oraz do udzielania im pomocy;

43.  podkreśla, że należy przeanalizować skutki uboczne procesu bolońskiego i mobilności studentów oraz dokonać ich oceny; zachęca państwa członkowskie do podjęcia większych starań na rzecz osiągnięcia celów i skutecznego wdrażania reform uzgodnionych w ramach procesu bolońskiego i programów mobilności, a także do skuteczniejszego zaangażowania i współpracy w celu korygowania ich niedoskonałości, tak aby w większym stopniu odzwierciedlały one potrzeby studentów oraz całej społeczności akademickiej, a także stymulowały i wspierały poprawę jakości szkolnictwa wyższego;

44.  zaleca większe zaangażowanie społeczności uniwersyteckiej w cykl prac w ramach ET 2020

45.  zauważa, że proces boloński umożliwił znaczące osiągnięcia, oraz uważa, że instytucje oświatowe powinny podchodzić elastycznie do wykorzystywania modułów oraz europejskiego systemu transferu i akumulacji punktów w szkolnictwie wyższym (ECTS);

46.  z zadowoleniem przyjmuje wysiłki na rzecz szerzenia zainteresowania takimi dyscyplinami jak nauki ścisłe, technologia, inżynieria i matematyka, ale nie kosztem nauk humanistycznych, które są niezbędne, aby właściwie wykorzystywać możliwości stwarzane przez te dyscypliny;

47.  podkreśla, że osiąganie wyników finansowych nie powinno być warunkiem wstępnym działalności akademickiej, w związku z czym apeluje o to, by dołożyć wszelkich starań, by naukom humanistycznym nie zagrażało wyeliminowanie ze sfery badawczej;

48.  opowiada się za bardziej holistycznym podejściem, w którym kładzie się nacisk na znaczenie różnych dyscyplin w kształceniu i badaniach naukowych;

49.  zaleca przystąpienie do tworzenia programów mobilności w oparciu o wyniki jakościowe, które odpowiadają priorytetom i służą wyznaczonym celom kształcenia i szkolenia; wzywa do należytego wdrożenia propozycji zawartych w Europejskiej karcie na rzecz jakości mobilności oraz do lepszego wykorzystania wszystkich dostępnych narzędzi edukacyjnych, aby przygotować studentów do odpowiedniego rodzaju mobilności, jakiej potrzebują; zachęca państwa członkowskie do pełnego wykorzystania w kraju możliwości, jakie zapewnia umiędzynarodowienie szkolnictwa, aby zapewnić studentom, którzy wolą nie uczestniczyć w mobilności zagranicznej, międzynarodowy wymiar wybranych przez nich studiów;

50.  ponownie stwierdza, że należy zapewnić dostęp do ofert mobilności, w szczególności w odniesieniu do szkoleń zawodowych, młodzieży znajdującej się w niekorzystnej sytuacji oraz osobom dotkniętym różnymi formami dyskryminacji; podkreśla ważną rolę, jaką programy mobilności, np. Erasmus+, odgrywają w stymulowaniu rozwoju umiejętności i kompetencji przekrojowych u ludzi młodych; podkreśla potrzebę wzmocnienia odnowionej europejskiej agendy w zakresie uczenia się dorosłych;

51.  podkreśla znaczenie ogólnych ram uznawania kwalifikacji i dyplomów jako podstawy zagwarantowania edukacyjnej i zawodowej mobilności transgranicznej;

52.  apeluje o podjęcie większych wysiłków w zakresie uznawania kształcenia pozaformalnego i nieformalnego, w tym wolontariatu, oraz o wypracowanie instrumentów uznawania wiedzy i kompetencji zdobytych za pośrednictwem internetu;

53.  stwierdza, że należy poświęcić szczególną uwagę upraszczaniu i racjonalizacji istniejących już instrumentów unijnych dotyczących umiejętności i kwalifikacji skierowanych do ogółu ludności, aby rozszerzyć ich zasięg zgodnie z wynikami badania dotyczącego europejskiego obszaru umiejętności i kwalifikacji przeprowadzonego przez Komisję w 2014 r.;

Migracja a kształcenie

54.  podkreśla, że wyzwania, z jakimi borykają się europejskie systemy kształcenia w związku z przepływami migracyjnymi wewnątrz Europy i spoza niej oraz w związku z obecnym kryzysem uchodźczym i humanitarnym, należy rozwiązać na szczeblu europejskim, krajowym i regionalnym;

55.  podkreśla, że niezapewnienie migrantom, uchodźcom i osobom ubiegającym się o azyl kształcenia i szkolenia wpłynie ujemnie na ich szanse zatrudnienia, możliwości zdobycia wiedzy na temat kanonów kultury i wartości kraju przyjmującego, a w konsekwencji na ich możliwości integracji i udziału w społeczeństwie;

56.  wzywa do aktywniejszej współpracy pomiędzy UE a władzami krajowymi, aby wypracować właściwe podejście do szybkiego, pełnego i zrównoważonego włączenia uchodźców i migrantów do systemów kształcenia i szkolenia;

57.  z zadowoleniem przyjmuje decyzję o włączeniu kwestii kształcenia migrantów w prace grup roboczych ds. ET 2020, a także decyzję o prowadzeniu odnośnych działań w zakresie partnerskiego uczenia się na wstępnym etapie tych prac;

58.  podkreśla, że ministerstwa edukacji państw członkowskich oraz DG EAC Komisji Europejskiej muszą współpracować na rzecz zapewnienia równego dostępu do kształcenia wysokiej jakości, w szczególności przez docieranie do osób znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji, wywodzących się z różnych środowisk, w tym do nowo przybyłych migrantów, a także poprzez włączenie ich w otoczenie sprzyjające kształceniu;

59.  apeluje o środki służące włączaniu do systemów kształcenia i szkoleń zawodowych dzieci migrantów, uchodźców i osób ubiegających się o azyl pochodzących zarówno z Europy, jak i spoza niej, oraz środki pomagające im w dostosowaniu się do programów i standardów nauczania w przyjmującym państwie członkowskim, przez wspieranie nowatorskich metod nauczania i zapewnienie dzieciom nauki języka, a także, w miarę potrzeby, zapewnienie wsparcia socjalnego, jak również umożliwienie im poznania kultury i wartości państwa przyjmującego przy jednoczesnym zachowaniu ich własnego dziedzictwa kulturowego;

60.  zachęca państwa członkowskie do rozważenia możliwości włączenia nauczycieli i pracowników akademickich pochodzących z migracji do europejskich systemów edukacji oraz do wykorzystania ich umiejętności językowych i zdolności w zakresie nauczania;

61.  zaleca, by państwa członkowskie i placówki edukacyjne udzielały porad i wsparcia dzieciom migrantów, uchodźców i osób ubiegających się o azyl pragnącym uzyskać dostęp do usług edukacyjnych, przekazując im jasne informacje oraz wykorzystując do tego celu znajdujące się w widocznych miejscach punkty kontaktowe;

62.  wyraża zaniepokojenie faktem, że połowa osób szkolących nauczycieli w krajach OECD jest zdania, iż studia pedagogiczne nie przygotowują przyszłych nauczycieli w wystarczającym stopniu, by skutecznie radzili sobie z różnorodnością, dlatego też zachęca państwa członkowskie, których to dotyczy, do zagwarantowania nauczycielom ciągłego wsparcia zawodowego w tej dziedzinie dzięki wyposażeniu ich w odpowiednie umiejętności pedagogiczne związane z migracją i akulturacją oraz umożliwieniu im wykorzystania różnorodności jako bogatego źródła nauki w klasie; apeluje o lepsze wykorzystanie potencjału partnerskiego uczenia się między państwami członkowskimi;

63.  popiera pomysł utworzenia punktów informacyjnych i opracowania wytycznych dla nauczycieli mających zapewnić im w odpowiednim czasie wsparcie w radzeniu sobie w pozytywny sposób z różnymi rodzajami odmienności w klasie i promowaniu dialogu międzykulturowego, a także zapewnić wskazówki postępowania w sytuacji, gdy mają do czynienia z uczniami zagrożonymi radykalizacją;

64.  wzywa do zapewnienia zróżnicowanej synergii między grupami roboczymi ds. ET 2020 a sieciami takimi jak grupa robocza ds. kształcenia w ramach sieci upowszechniania wiedzy o radykalizacji postaw;

65.  wzywa do powołania odpowiedniej grupy ekspertów, jak przewidziano w europejskim planie prac Unii Europejskiej na rzecz młodzieży na lata 2016–2018;

66.  podkreśla potrzebę zapewnienia programów uczenia się bardziej ukierunkowanych na naukę języków;

67.  wzywa państwa członkowskie do podjęcia starań o sprawne utworzenie i wdrożenie mechanizmów umożliwiających zrozumienie i zidentyfikowanie kwalifikacji migrantów, uchodźców oraz osób ubiegających się o azyl, ponieważ wielu z nich w chwili przybycia na terytorium UE nie posiada dowodów, które potwierdzałyby ich formalne kwalifikacje;

68.  wzywa państwa członkowskie do rozważenia możliwości usprawnienia istniejących systemów uznawania kwalifikacji zawodowych, aby uwzględnić w nich odpowiednie weryfikowanie zdobytego wykształcenia;

69.  jest zdania, że kształcenie nieformalne i pozaformalne może stać się skutecznym narzędziem pomyślnej integracji uchodźców na rynku pracy i w społeczeństwie;

70.  podkreśla ważną rolę kształcenia nieformalnego i pozaformalnego, a także udziału w imprezach sportowych i wolontariacie, w stymulowaniu rozwoju kompetencji obywatelskich, społecznych i międzykulturowych; podkreśla, że niektóre państwa poczyniły znaczne postępy pod względem rozwoju odnośnych ram prawnych, zaś inne mają trudności w opracowywaniu kompleksowych strategii walidacji; podkreśla w związku z tym potrzebę opracowywania kompleksowych strategii umożliwiających walidację;

71.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do ułatwiania studentom będącym migrantami, uchodźcami i studentom ubiegającym się o azyl podejmowania studiów na poziomie uniwersyteckim, z zastrzeżeniem krajowych zasad i uprawnień warunkujących dostęp do kształcenia i szkoleń zawodowych; z zadowoleniem przyjmuje inicjatywy przyjęte w tym celu przez liczne uniwersytety europejskie i zachęca do wymiany wzorców w tej dziedzinie;

72.  wzywa do utworzenia „korytarzy edukacyjnych”, dzięki którym studenci będący uchodźcami lub pochodzący ze stref konfliktów będą mogli być przyjmowani przez uniwersytety europejskie, również za pośrednictwem kursów na odległość;

73.  wzywa państwa członkowskie do ułatwienia studentom będącym migrantami dostępu do kształcenia na wszystkich poziomach;

74.  uważa, że należy dokonać oceny programu Science4Refugees i, w razie potrzeby, wprowadzić w nim dalsze zmiany; zaleca wspieranie na szczeblu unijnym i krajowym instytucji niekomercyjnych zapewniających pomoc migrantom, uchodźcom i osobom ubiegającym się o azyl, którzy są nauczycielami akademickimi w dziedzinie nauk ścisłych oraz w innych dziedzinach;

75.  zauważa, że efekt drenażu mózgów związany z mobilnością stwarza ryzyko dla państw członkowskich, zwłaszcza w Europie Środkowo-Wschodniej i Południowej, w których na emigrację decyduje się rosnąca liczba młodych absolwentów; wyraża zaniepokojenie faktem, że grupy robocze ds. ET 2020 nie zdołały odpowiednio uregulować zagadnienia nierównomiernej mobilności, i zwraca uwagę na potrzebę rozwiązania tego problemu na szczeblu krajowym i unijnym;

76.  podkreśla kluczową rolę kształcenia i szkolenia w umocnieniu pozycji kobiet we wszystkich sferach życia; zwraca uwagę na potrzebę niwelowania różnic w traktowaniu płci oraz uznania szczególnych potrzeb kobiet przez włączenie aspektu płci do ET 2020; podkreśla, że ponieważ równość kobiet i mężczyzn stanowi jedną z wartości leżących u podstaw UE, wszystkie instytucje oświatowe muszą przyjąć i stosować tę zasadę w odniesieniu do swoich studentów w celu promowania tolerancji, niedyskryminacji, aktywnego obywatelstwa, spójności społecznej i dialogu międzykulturowego;

o
o   o

77.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.

(1) Dz.U. C 119 z 28.5.2009, s. 2.
(2) Dz.U. C 70 z 8.3.2012, s. 9.
(3) Dz.U. C 417 z 15.12.2015, s. 25.
(4) Dz.U. C 372 z 20.12.2011, s. 31.
(5) Dz.U. C 327 z 4.12.2010, s. 11.
(6) Dz.U. C 64 z 5.3.2013, s. 5.
(7) Dz.U. C 183 z 14.6.2014, s. 22.
(8) Dz.U. C 183 z 14.6.2014, s. 30.
(9) Dz.U. C 17 z 20.1.2015, s. 2.
(10) Dz.U. C 172 z 27.5.2015, s. 17.
(11) Dz.U. C 417 z 15.12.2015, s. 36.
(12) Dz.U. C 398 z 22.12.2012, s. 1.
(13) Dz.U. L 394 z 30.12.2006, s. 10.
(14) http://ec.europa.eu/education/news/2015/documents/citizenship-education-declaration_en.pdf
(15) http://ec.europa.eu/education/policy/vocational-policy/doc/2015-riga-conclusions_en.pdf
(16) http://eacea.ec.europa.eu/education/eurydice/documents/thematic_reports/125en.pdf
(17) Dz.U. L 394 z 30.12.2006, s. 5.
(18) http://ec.europa.eu/education/tools/docs/university-business-forum-brussels_en.pdf
(19) http://www.cedefop.europa.eu/files/3052_en.pdf
(20) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0292.
(21) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0107.
(22) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0418.
(23) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0107.


Sprawozdanie z postępów w dziedzinie energii odnawialnej
PDF 478kWORD 175k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 23 czerwca 2016 r. w sprawie sprawozdania z postępów w dziedzinie energii odnawialnej (2016/2041(INI))
P8_TA(2016)0292A8-0196/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego tytuł XX dotyczący środowiska naturalnego i tytuł XXI dotyczący energetyki,

–  uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego tytuł IX dotyczący zatrudnienia i tytuł XVIII dotyczący spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej,

–  uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności Protokół (nr 26) w sprawie usług świadczonych w interesie ogólnym i Protokół (nr 28) w sprawie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji zatytułowane „Sprawozdanie z postępów w dziedzinie energii odnawialnej” (COM(2015)0293) i plany krajowe,

–  uwzględniając 21. konferencję stron (COP 21) Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UNFCCC) oraz 11. konferencję stron służącą jako spotkanie stron protokołu z Kioto (CMP 11), które odbyły się w Paryżu w dniach 30 listopada – 11 grudnia 2015 r., a także uwzględniając porozumienie paryskie,

–  uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „W kierunku europejskiego strategicznego planu w dziedzinie technologii energetycznych (planu EPSTE): przyspieszenie transformacji europejskiego systemu energetycznego” (C(2015)6317),

–  uwzględniając komunikat Komisji „Strategia UE w zakresie ogrzewania i chłodzenia” (COM(2016)0051),

–  uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „Plan działania prowadzący do przejścia na konkurencyjną gospodarkę niskoemisyjną do 2050 r.” (COM(2011)0112),

–  uwzględniając konkluzje z posiedzenia Rady Europejskiej, które odbyło się w dniach 23-24 października 2014 r.,

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych zmieniającą i w następstwie uchylającą dyrektywy 2001/77/WE oraz 2003/30/WE(1),

–  uwzględniając Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1290/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. ustanawiające zasady uczestnictwa i upowszechniania dla programu „Horyzont 2020” – programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji (2014–2020) oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1906/2006(2),

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/1513 z dnia 9 września 2015 r. zmieniającą dyrektywę 98/70/WE odnoszącą się do jakości benzyny i olejów napędowych oraz zmieniającą dyrektywę 2009/28/WE w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych(3),

–  uwzględniając badanie EKES-u dotyczące roli społeczeństwa obywatelskiego we wdrażaniu dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii zatytułowane „Odmienić przyszłość energetyki: społeczeństwo obywatelskie jako główny podmiot produkcji energii ze źródeł odnawialnych”,

–  uwzględniając Plan działań na rzecz zrównoważonej energii Porozumienia Burmistrzów na rzecz Klimatu i Energii,

–  uwzględniając Konwencję z Aarhus z dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 5 lutego 2014 r. w sprawie ram polityki w zakresie klimatu i energii do roku 2030(4),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 października 2015 r. w sprawie nowego międzynarodowego porozumienia w sprawie klimatu, które ma zostać zawarte w Paryżu(5),

–  uwzględniając swoją rezolucję z 15 grudnia 2015 r. w sprawie osiągnięcia docelowego poziomu 10% w zakresie elektroenergetycznych połączeń międzysystemowych – Przygotowanie europejskiej sieci elektroenergetycznej na 2020 r.(6),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 grudnia 2015 r. zatytułowaną „W kierunku europejskiej unii energetycznej”(7),

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii oraz opinie Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, Komisji Rozwoju Regionalnego oraz Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi (A8-0196/2016),

A.  mając na uwadze, że UE jako całość jest na dobrej drodze do osiągnięcia celów na rok 2020 dotyczących odnawialnych źródeł energii, w niektórych państwach członkowskich konieczne są jednak dalsze intensywne działania;

B.  mając na uwadze, że koszty energii ze źródeł odnawialnych znacząco spadły w ostatnich latach, co wraz z postępem technologicznym w zakresie produkcji i magazynowania sprawiło, że energia ze źródeł odnawialnych jest coraz bardziej konkurencyjna względem energii ze źródeł konwencjonalnych, co stwarza wyjątkową szansę na stworzenie rzeczywistej europejskiej polityki energetycznej, która wsparłaby konkurencyjność i zmniejszyłaby emisje gazów cieplarnianych; mając na uwadze, że transformacja w kierunku zrównoważonego, przyszłościowego systemu energetycznego musi obejmować działania na rzecz efektywności energetycznej, energii ze źródeł odnawialnych, jak najlepszego wykorzystania europejskich zasobów energetycznych, rozwoju technologii i inteligentnej infrastruktury; mając na uwadze, że potrzebne są trwałe i stabilne ramy regulacyjne, aby osiągnąć wzrost gospodarczy, stworzyć miejsca pracy oraz zadbać o utrzymanie przewodniej roli UE w tych dziedzinach w skali globalnej;

C.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 194 TFUE europejska polityka energetyczna musi zapewniać należyte funkcjonowanie rynku energii i bezpieczeństwo dostaw energii, wspierać efektywność energetyczną oraz oszczędność energii, rozwój energii ze źródeł odnawialnych, a także wzajemnych połączeń sieci energetycznych; mając na uwadze, że wiążące cele krajowe i unijne, konkretne obowiązki w zakresie planowania i sprawozdawczości oraz środki wspomagające były kluczowymi czynnikami wzmacniającymi pewność inwestycji i rozszerzającymi zdolność wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych w UE, a także infrastruktury przesyłowej i dystrybucyjnej;

D.  mając na uwadze, że zgodnie z porozumieniem paryskim COP 21 należy dostosować dyrektywę w sprawie odnawialnych źródeł energii, aby odpowiadała uzgodnionemu celowi utrzymania globalnego wzrostu temperatury na poziomie do 1,5 °C powyżej stanu sprzed okresu uprzemysłowienia; mając na uwadze, że gospodarkę opartą w 100% na odnawialnych źródłach energii można osiągnąć jedynie przez ograniczenie zużycia energii, zwiększenie efektywności energetycznej i wsparcie wykorzystania odnawialnych źródeł energii;

E.  mając na uwadze, że ambitna polityka w zakresie odnawialnych źródeł energii w połączeniu z efektywnością energetyczną stanowi podstawową siłę napędową działań na rzecz ograniczenia zależności UE od importu, zmniejszenia ponoszonych przez nią ogólnych kosztów energii pochodzącej z importu, a także zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego względem dostawców zewnętrznych; mając na uwadze, że EU importuje ponad połowę zużywanej przez siebie energii, co kosztuje ponad 1 mld EUR dziennie, czyli 20% ogółu importu; mając na uwadze, że zależność od importu jest szczególnie wysoka w przypadku ropy naftowej, gazu ziemnego i węgla kamiennego; mając na uwadze, że zwiększenie wykorzystania odnawialnych źródeł energii prowadzi do oszczędności wydatków na paliwo importowane w wysokości co najmniej 30 mld EUR rocznie;

F.  mając na uwadze, że rozwój energetyki odnawialnej może przyczynić się do zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego i niezależności energetycznej, do wyeliminowania ubóstwa energetycznego, a także do wsparcia rozwoju gospodarczego i przywództwa technologicznego UE, a zarazem przeciwdziałać zmianie klimatu; mając na uwadze, że odnawialne źródła energii przyczyniłyby się do zapewnienia obywatelom Unii, zwłaszcza tym w najtrudniejszej sytuacji, stabilnych dostaw zrównoważonej energii po przystępnych cenach; mając na uwadze, że odnawialne źródła energii powinny umożliwić obywatelom własną produkcję energii oraz zapewnić przewidywalne dostawy energii;

G.  mając na uwadze, że rozwojowi odnawialnych źródeł energii powinien towarzyszyć rozwój sprawnie funkcjonującego wewnętrznego rynku energii elektrycznej; mając na uwadze, że unia energetyczna powinna opierać się na transformacji w kierunku zrównoważonego, przyszłościowego systemu energetycznego, którego podstawowymi filarami będą efektywność energetyczna, oszczędność energii, energia ze źródeł odnawialnych i inteligentna infrastruktura;

H.  mając na uwadze, że unijne przedsiębiorstwa z sektora energii ze źródeł odnawialnych, z których wiele to MŚP, zatrudniają 1,15 mln osób w Europie i posiadają 40% wszystkich patentów na świecie w dziedzinie technologii energii odnawialnej, co sprawia, że UE jest światowym liderem; mając na uwadze, że według Komisji w sektorze zielonej gospodarki możliwe jest stworzenie do 2020 roku 20 mln miejsc pracy, co stanowi również dużą szansę na stworzenie miejsc pracy na obszarach wiejskich; mając na uwadze, że projekty prowadzone przez MŚP, spółdzielnie i osoby indywidualne odgrywają ważną rolę w tworzeniu innowacji i rozwoju sektora energii ze źródeł odnawialnych;

I.  mając na uwadze, że Komisja podejmuje zdecydowane działania na rzecz uczynienia z Europy światowego lidera w obszarze energii ze źródeł odnawialnych, co jest imperatywem dla polityki przemysłowej; mając na uwadze, że Chiny znalazły się w globalnej czołówce, jeśli chodzi inwestycje w odnawialne źródła energii, podczas gdy inwestycje w Europie spadły o 21 % z poziomu 54,61 mld EUR (62 mld USD) w 2014 r. do 42,99 mld EUR (48,8 mld USD) w 2015 r., co stanowi najniższą wartość od dziewięciu lat;

J.  mając na uwadze, że dalsze inwestycje w energię ze źródeł odnawialnych wymagają zarówno ambitnego przywództwa i zaangażowania publicznego i prywatnego, jak i trwałych, stabilnych i wiarygodnych ram politycznych spójnych z unijnymi zobowiązaniami w zakresie klimatu wynikającymi z porozumienia klimatycznego z Paryża, które stwarza ogromny potencjał dla tworzenia miejsc pracy i wzrostu w Europie;

K.  mając na uwadze, że ambitne i realistyczne cele – partycypacja społeczna, monitorowanie i nadzór, jasne i proste zasady polityki oraz wsparcie na szczeblu lokalnym, regionalnym, krajowym i europejskim, jak również zaangażowanie wszystkich zainteresowanych stron, w tym partnerów społecznych (skupiających przedstawicieli robotników i przemysłu) i innych organizacji społeczeństwa obywatelskiego – są kluczowe i muszą być wciąż wzmacniane, aby skutecznie rozwijać energetykę odnawialną;

L.  mając na uwadze, że przy promowaniu energii ze źródeł odnawialnych konieczne jest poszanowanie praw własności;

M.  mając na uwadze, że energia ze źródeł odnawialnych stwarza szanse na zwiększenie demokracji energetycznej na rynkach energii przez wzmocnienie pozycji konsumentów, tak aby mogli aktywnie uczestniczyć w rynku energii na równi z innymi zainteresowanymi stronami, samodzielnie produkować energię i wykorzystywać ją na własny użytek, a także magazynować i sprzedawać wyprodukowaną przez siebie energię ze źródeł odnawialnych, działając zarówno indywidualnie, jak i na zasadach zbiorowego zarządzania, jak również poprzez inwestycje publiczne i prywatne, w tym zdecentralizowane formy wytwarzania energii wprowadzane przez miasta, regiony i władze lokalne; mając na uwadze, że projekty dotyczące energii ze źródeł odnawialnych powinny umożliwiać większą kontrolę obywateli nad ich zużyciem energii i transformacją energetyki, a także propagować ich bezpośrednie zaangażowanie w systemie energetycznym, w tym poprzez programy inwestycyjne;

N.  mając na uwadze, że morska energia wiatrowa w rejonie Morza Północnego ma potencjał wygenerowania ponad 8% energii potrzebnej Europie do 2030 r.;

O.  mając na uwadze, że niektóre państwa członkowskie częściej korzystają z dostaw tylko od jednego dostawcy paliw kopalnych; mając na uwadze, że dzięki odnawialnym źródłom energii dokonano oszczędności importowanych paliw kopalnych o wartości 30 mld EUR, a zużycie gazu ziemnego zmniejszyło się o 7 %, co zwiększyło niezależność energetyczną i bezpieczeństwo energetyczne Europy, która pozostaje największym importerem energii elektrycznej na świecie;

Postępy w zakresie odnawialnych źródeł energii

1.  z zadowoleniem przyjmuje zobowiązania Komisji w zakresie energii ze źródeł odnawialnych; podkreśla, że jeżeli chodzi o dyrektywę w sprawie odnawialnych źródeł energii, obecne połączenie wiążących celów krajowych, planów krajowych w sprawie energii ze źródeł odnawialnych oraz monitoringu dwuletniego stanowi kluczowy czynnik rozwoju zdolności w zakresie energii ze źródeł odnawialnych w UE; wzywa Komisję do zapewnienia pełnej realizacji celów dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii do roku 2020 oraz do przedstawienia ambitnych ram legislacyjnych na okres po roku 2020; podkreśla w związku z tym, że konieczne są stabilne, długoterminowe ramy regulacyjne obejmujące krajowe i unijne cele dotyczące odnawialnych źródeł energii, które będą spójne z najskuteczniejszymi działaniami na rzecz osiągnięcia długoterminowych (2050 r.) celów klimatycznych Unii;

2.  odnotowuje z zadowoleniem, że UE jest na dobrej drodze do osiągnięcia celów na rok 2020, wyraża jednak zaniepokojenie tym, że liczne kraje (Belgia, Francja, Luksemburg, Malta, Holandia, Hiszpania i Wielka Brytania) mogą – według szacunków Komisji zawartych w sprawozdaniu z postępów w dziedzinie energii odnawialnej z 2015 r. dotyczącego programu na lata 2014-2020 – być zmuszone do wzmocnienia swoich strategii politycznych i narzędzi, aby zapewnić realizację celów na rok 2020, a osiągnięcie tych celów nie jest również pewne w przypadku Węgier i Polski; apeluje do państw członkowskich, które pozostają w tyle, aby przyjęły dodatkowe środki umożliwiające powrót na drogę do osiągnięcia celów na rok 2020; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że niektóre państwa członkowskie już osiągnęły lub wkrótce osiągną swoje cele na rok 2020, znacznie przed terminem – należą do nich Bułgaria, Czechy, Dania, Estonia, Chorwacja, Włochy, Łotwa, Litwa, Austria, Rumunia, Finlandia i Szwecja;

3.  ubolewa, że w sprawozdaniu Komisji z postępów w dziedzinie energii odnawialnej nie przedstawiono zaleceń dla poszczególnych krajów dotyczących dostosowania ich strategii politycznych i narzędzi celem zapewnienia realizacji ich celów na rok 2020; podkreśla, że dostęp do kapitału ma zasadnicze znaczenie, a koszt kapitału w UE-28 ulega znacznemu zróżnicowaniu, co prowadzi do podziału między północnym zachodem a południowym wschodem; zauważa, że istnienie różnorodnych strategii politycznych promujących energię ze źródeł odnawialnych stwarza ryzyko dalszego pogłębiania się luki konkurencyjnej między państwami UE; zwraca uwagę na potrzebę wprowadzenia unijnego mechanizmu finansowania mającego na celu redukcję kosztu kapitału wynikającego z wysokiego ryzyka projektów w zakresie energii ze źródeł odnawialnych;

4.  podkreśla, że duże znaczenie w tym kontekście ma identyfikacja i wymiana najlepszych praktyk w dziedzinie krajowych strategii politycznych dotyczących energii ze źródeł odnawialnych, a także zachęcanie do ich przyjmowania w ramach bardziej spójnego modelu europejskiego, sprzyjającego ściślejszej współpracy i koordynacji między państwami członkowskimi; apeluje do Komisji, aby utrzymała swoją rolę w zakresie monitorowania postępów i aktywnego wspierania rozwoju energii ze źródeł odnawialnych; podkreśla znaczenie oceny odnawialnych źródeł energii pod kątem ich konkurencyjności, zrównoważonego charakteru, opłacalności i wkładu w stabilność geopolityczną oraz w osiąganie celów związanych z łagodzeniem skutków zmian klimatu;

5.  jest zdania, że ważną rolę w monitorowaniu postępów dokonywanych przez państwa członkowskie odgrywają krajowe plany i obowiązki w zakresie sprawozdawczości oraz że obowiązki te powinny nadal obowiązywać w okresie po roku 2020; przyznaje, że określanie koszyka energetycznego państw członkowskich pozostaje przedmiotem kompetencji krajowych w kontekście artykułu 194 TFUE, a każde państwo członkowskie wspiera rozwój własnych form energii ze źródeł odnawialnych, dzięki czemu koszyki energetyczne pozostają bardzo zróżnicowane;

6.  podkreśla znaczenie prostych, dostępnych, przystępnych cenowo i wydajnych procedur administracyjnych;

7.  apeluje do Komisji, aby w przyszłych sprawozdaniach z postępów w dziedzinie energii odnawialnej zawarła ocenę wpływu energii ze źródeł odnawialnych na koszty i ceny, zwłaszcza ceny dla gospodarstw domowych;

8.  podkreśla znaczenie unijnego wniosku ustawodawczego w sprawie zasad rynku energetycznego UE, ponieważ bardziej zintegrowany rynek jest kluczem do rozwoju odnawialnych źródeł energii oraz redukcji kosztów energii dla rodzin i przemysłu;

9.  podkreśla, że dla zapewnienia inwestycji długoterminowych ogromne znaczenie mają stabilne i opłacalne programy wsparcia odnawialnych źródeł energii, które pozostaną elastyczne i przystosowalne w krótkim terminie i które będą dostosowane do potrzeb i okoliczności krajowych, umożliwiając stopniowe wycofywanie dotacji na rozwinięte technologie związane z odnawialnymi źródłami energii; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że liczne technologie związane z energią ze źródeł odnawialnych szybko stają się konkurencyjne kosztowo w porównaniu z konwencjonalnymi formami wytwarzania energii; podkreśla, że transformacja sektora energetycznego zależy od przejrzystości, spójności i ciągłości ram prawnych, finansowych i regulacyjnych, które to elementy zwiększają zaufanie inwestorów; ubolewa nad wprowadzonymi z mocą wsteczną zmianami w programach wsparcia odnawialnych źródeł energii, które zmieniają zysk z inwestycji już dokonanych; wzywa państwa członkowskie, aby zawsze z dużym wyprzedzeniem informowały o wszelkich zmianach w programach wsparcia odnawialnych źródeł energii i aby konsultowały się przy tym z szerokim gronem zainteresowanych stron; apeluje do Komisji o sprawdzenie zgodności krajowych programów wsparcia z wytycznymi Komisji Europejskiej, aby uniknąć niepotrzebnych opóźnień w ich wdrażaniu oraz zminimalizować zakłócenia rynku;

10.  podkreśla, że działalność w badawczo-rozwojowa odgrywa zasadniczą rolę w rozwoju odnawialnych źródeł energii; przypomina o celu Parlamentu, jakim jest przeznaczenie na niekopalne źródła energii 85% finansowania w rozdziale programu „Horyzont 2020” poświęconym energetyce; wzywa Komisję Europejską i państwa członkowskie do zadbania o dalsze efektywne wykorzystanie wszystkich istniejących programów finansowania, do zapewnienia – zwłaszcza MŚP – dostępu do kapitału, a także do wspierania działalności badawczo-rozwojowej w takich obszarach jak energia ze źródeł odnawialnych, jej magazynowanie oraz związane z tym innowacje produktowe, tak by zwiększyć konkurencyjność unijnego sektora odnawialnych źródeł energii, lepiej wykorzystać odnawialne źródła energii oraz nie dopuścić do dalszego powiększania się luki konkurencyjnej między krajami UE;

11.  podkreśla, że magazynowanie energii elektrycznej może przyczynić się do zapewnienia elastyczności unijnego systemu energetycznego i zrównoważania wahań związanych z produkcją energii ze źródeł odnawialnych; przypomina, że obecna dyrektywa w sprawie energii elektrycznej (2009/72/WE) nie wspomina o magazynowaniu energii, i podkreśla, że w nadchodzącym przeglądzie tej dyrektywy należy uwzględnić różne usługi związane z magazynowaniem energii; uważa, że sprecyzowanie roli magazynowania energii umożliwiłoby operatorom przesyłu i sieci energetycznej inwestycje w takie usługi;

12.  podkreśla, że programy wsparcia na wszystkich poziomach powinny skupiać się na technologiach o znacznym potencjale ograniczenia kosztów energii ze źródeł odnawialnych i/lub zwiększaniu wykorzystania takich źródeł na rynku;

13.  uważa, że przyszła strategia w zakresie badań naukowych i rozwoju powinna skupiać się na ułatwianiu rozwoju inteligentnej sieci energetycznej i inteligentnego miasta; ponadto jest zdania, że elektryfikacja transportu, inteligentne ładowanie pojazdów oraz technologia pojazd–sieć mogą znacznie przyczynić się do poprawy efektywności energetycznej i potencjału wykorzystania odnawialnych źródeł energii;

14.  uważa, że EFRR i Fundusz Spójności mogą znacznie przyczynić się do osiągnięcia celów dyrektywy 2009/28/WE i ram polityki klimatyczno-energetycznej do roku 2030, a także do finansowania badań i innowacji w dziedzinie wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych, a jednocześnie wspierać tworzenie miejsc pracy i wzrost gospodarczy; podkreśla znaczenie koncentracji tematycznej w polityce spójności, która powinna przyczyniać się do ukierunkowania inwestycji na gospodarkę niskoemisyjną, w tym energię ze źródeł odnawialnych, zwłaszcza w związku z zasadniczą rolą celu tematycznego „Wspieranie przejścia na gospodarkę niskoemisyjną we wszystkich sektorach”; wzywa państwa członkowskie do wzmożenia wysiłków i lepszego wykorzystania możliwości finansowania przeznaczonego na ten cel, a jednocześnie podkreśla wynikające stąd szanse na tworzenie miejsc pracy oraz rozwój przedsiębiorstw na szczeblu lokalnym; przypomina o wspólnych przepisach EFRR i Funduszu Spójności wspierających kwalifikowalność projektów związanych z efektywnością energetyczną i wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii w gospodarstwach domowych, budynkach użyteczności publicznej i przedsiębiorstwach, i jest zdania, że regionalna integracja rynku energii, jaką można by osiągnąć dzięki tym funduszom, stanowiłaby istotny wkład polityki spójności w tej dziedzinie;

15.  podkreśla konieczność ściślejszej współpracy i koordynacji w regionach i państwach członkowskich oraz między nimi, a także potrzebę przyjęcia zintegrowanego podejścia do inwestycji publicznych i finansowania w takich obszarach jak usprawnienia techniczne, rozwój i wdrożenie inteligentnej sieci energetycznej, wydajność i dostosowywanie sieci energetycznej, inteligentne pomiary, magazynowanie, zarządzanie popytem, efektywność energetyczna oraz innowacyjna produkcja energii ze źródeł odnawialnych;

16.  podkreśla, że sieci energetyczne w wielu państwach członkowskich są niezdolne do przyjmowania energii elektrycznej ze źródeł o nieprzewidywalnej charakterystyce produkcji; podkreśla, że modernizacja sieci energetycznych ma zasadnicze znaczenie dla dostosowania się do zmian w produkcji i przesyle energii;

17.  pilnie wzywa do zwiększenia przejrzystości oraz do zadbania o udział społeczeństwa i wszystkich istotnych zainteresowanych stron w opracowywaniu planów krajowych w sprawie energii ze źródeł odnawialnych na wczesnym etapie; ubolewa nad obecnym brakiem informacji na temat wdrożenia przepisów dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii i podkreśla potrzebę przedstawiania przez państwa członkowskie bardziej szczegółowych sprawozdań dwuletnich; apeluje do Komisji o wzmocnienie jej roli w zakresie monitorowania i wspierania postępów związanych z energią ze źródeł odnawialnych; apeluje do Komisji o zwiększenie przejrzystości w odniesieniu do korzystania przez nią z uprawnień w zakresie egzekwowania przepisów;

18.  podkreśla znaczenie zaangażowania na wszystkich poziomach administracyjnych, a także stowarzyszeń, we wdrażanie europejskiego modelu produkcji, zużycia i konsumpcji własnej energii opartego na źródłach odnawialnych; wzywa Komisję do zwiększenia wsparcia dla Porozumienia Burmistrzów, inicjatywy „Inteligentne miasta i gminy” oraz gmin w 100% opartych na odnawialnych źródłach energii, które pozwoli na wymianę wiedzy i najlepszych praktyk;

19.  zauważa, że zacieśnienie współpracy regionalnej w zakresie odnawialnych źródeł energii ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia dalszego rozwoju tych źródeł;

20.  z zadowoleniem odnosi się do faktu, że w 2013 r. dzięki wykorzystaniu energii ze źródeł odnawialnych można było uniknąć wytworzenia około 388 mln ton brutto emisji CO2 i doprowadzić do zmniejszenia popytu na paliwa kopalne w UE o 116 Mtoe;

21.  podkreśla ogromny potencjał sektora energii ze źródeł odnawialnych w zakresie tworzenia miejsc pracy; wzywa państwa członkowskie do zadbania o to, by normy pracy nie były obniżane w wyniku transformacji sektora energetycznego, która powinna opierać się na tworzeniu wysokiej jakości miejsc pracy;

Odnawialne źródła energii na przyszłość

22.  podkreśla, że cele dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii należy ustanowić w sposób zgodny z celami klimatycznymi uzgodnionymi przez 195 krajów w Paryżu w grudniu 2015 r.; zwraca uwagę na propozycję Rady Europejskiej, aby cel dotyczący udziału energii ze źródeł odnawialnych do roku 2030 wynosił co najmniej 27%; przypomina apel Parlamentu o to, by wiążące cele dotyczące udziału zużycia energii ze źródeł odnawialnych na poziomie co najmniej 30% realizowano za pomocą celów krajowych, aby zagwarantować pewność inwestycyjną i prawną; uważa, że w świetle niedawnego porozumienia COP21 pożądane jest znaczne zwiększenie poziomu ambicji; podkreśla, że jasne i ambitne cele w tym zakresie stanowią narzędzie poprawy pewności i zapewnienia UE wiodącej pozycji na szczeblu globalnym; wzywa Komisję, aby na okres do roku 2030 przedstawiła bardziej ambitny pakiet klimatyczno-energetyczny, zwiększający unijny cel dotyczący udziału energii ze źródeł odnawialnych do co najmniej 30%, który to cel będzie wdrażany za pomocą indywidualnych celów krajowych;

23.  podkreśla znaczenie nowego prawodawstwa w zakresie energii ze źródeł odnawialnych i struktury rynku energii w tworzeniu nowych ram prawnych dostosowanych do rozwoju odnawialnych źródeł energii w oparciu o solidne programy wsparcia i pełen udział technologii związanych z odnawialnymi źródłami energii w rynku;

24.  zdaje sobie sprawę, że obniżki podatków stanowią silną zachętę do przejścia z energii ze źródeł kopalnych na energię ze źródeł odnawialnych, i wzywa Komisję do przeprowadzenia reformy dyrektywy w sprawie opodatkowania energii oraz zasad pomocy państwa, które uniemożliwiają pełne wykorzystanie tego rodzaju zachęt;

25.  podkreśla, że już uzgodnione cele na rok 2020 należy traktować jako minimalną podstawę podczas przeglądu dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii, tak aby państwa członkowskie nie mogły zejść poniżej swojego celu minimalnego na rok 2020 po jego upływie; podkreśla, że cele UE dotyczące odnawialnych źródeł energii na rok 2030 muszą być wspólnym osiągnięciem; podkreśla, że państwa członkowskie powinny opracować swoje plany krajowe w sposób terminowy oraz że Komisja potrzebuje silniejszych uprawnień nadzorczych, sięgających również poza rok 2020, a także odpowiednich narzędzi służących skutecznemu i terminowemu monitorowaniu oraz umożliwiających interwencję w przypadku środków przynoszących skutki przeciwne do zamierzonych; uważa, że takie monitorowanie będzie możliwe jedynie wówczas, gdy Komisja określi krajowe poziomy odniesienia dla państw członkowskich, do których będzie można porównywać ich postępy w zakresie wdrażania energii ze źródeł odnawialnych;

26.  podkreśla potencjał Europy w rozwoju energii ze źródeł odnawialnych i zwraca uwagę na znaczenie warunków długoterminowo sprzyjających wszystkim uczestnikom rynku;

27.  podkreśla ważny wkład energii ze źródeł odnawialnych w redukcję emisji dwutlenku węgla ogółem; zwraca uwagę na znaczenie rozwoju odnawialnych źródeł energii dla osiągnięcia celów uzgodnionych podczas konferencji COP21;

28.  podkreśla, że w uzasadnionych przypadkach państwa członkowskie powinny mieć większą możliwość wykorzystania transferów statystycznych oraz tworzenia mechanizmów współpracy, aby zrealizować swoje cele, zgodnie z art. 6 dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii; podkreśla znaczenie współpracy między państwami członkowskimi, która przyczyniłaby się do optymalizacji systemów, zapewnienia sprawnych dostaw i zwiększenia oszczędności w obszarze energii ze źródeł odnawialnych; wzywa Komisję do zapewnienia państwom członkowskim dalszych zachęt, informacji, analizy kosztów i korzyści oraz wytycznych w tym zakresie;

29.  podkreśla, że potrzebny jest silny, solidny i przejrzysty system zarządzania, aby zapewnić realizację celu w zakresie energii ze źródeł odnawialnych na 2030 r. przy należytym poszanowaniu kompetencji krajowych, jeżeli chodzi o określanie koszyka energetycznego, a zarazem umożliwić pełną demokratyczną kontrolę strategii polityki energetycznej; apeluje o intensywne powielanie obecnego sprawnie funkcjonującego systemu celów krajowych, planów krajowych dotyczących energii ze źródeł odnawialnych oraz sprawozdań dwuletnich; uważa, że elementy te należy włączyć do dyrektywy w sprawie energii ze źródeł odnawialnych, która musi zagwarantować odpowiedzialne, skuteczne i przejrzyste monitorowanie zobowiązań państw członkowskich i wdrażanie obowiązującego prawodawstwa unijnego w celu stworzenia podstaw sprawnie funkcjonującej unii energetycznej;

30.  zwraca uwagę na znaczenie wprowadzenia jednolitych, wiążących szablonów krajowych planów dotyczących polityki klimatyczno-energetycznej, aby zapewnić porównywalność, przejrzystość i przewidywalność dla inwestorów; uważa, że planowanie ścieżek i strategii politycznych w każdym państwie członkowskim musi w dalszym ciągu odbywać się z podziałem na sektory, technologie i źródła;

31.  apeluje do Komisji Europejskiej o wprowadzenie do prawodawstwa zasady przydziału uprawnień opartego na historycznym poziomie emisji w odniesieniu do elektrowni wytwarzających energię ze źródeł odnawialnych, aby zapobiec zmianom w programach wspierania energii ze źródeł odnawialnych ze skutkiem wstecznym i zagwarantować opłacalność istniejących zasobów;

32.  wzywa do usunięcia zbędnych barier biurokratycznych oraz do dokonywania inwestycji umożliwiających osiągnięcie do roku 2020 docelowego poziomu 10% w zakresie elektroenergetycznych połączeń międzysystemowych; podkreśla, że ściślejsza współpraca regionalna może przyczynić się do zapewnienia optymalizacji kosztów związanych z włączaniem odnawialnych źródeł energii oraz obniżenia kosztów dla konsumentów; przypomina, że już na wczesnych etapach ogromne znaczenie mają szerokie konsultacje społeczne i partycypacja społeczna w planowaniu nowych energetycznych projektów infrastrukturalnych przy uwzględnieniu warunków lokalnych; przypomina o znaczeniu doradztwa technicznego i ocen oddziaływania na środowisko w przypadku projektów dotyczących wytwarzania i dystrybucji energii ze źródeł odnawialnych;

33.  zauważa lukę między dostępnymi umiejętnościami a zmianami w popycie na rynku pracy w związku z rozwojem odnawialnych źródeł energii; podkreśla, że aktywne strategie edukacyjno-szkoleniowe i strategie na rzecz rozwoju umiejętności są kluczowe dla przejścia na zrównoważoną, zasobooszczędną gospodarkę; podkreśla znaczenie partnerów społecznych oraz organów publicznych w opracowywaniu programów na rzecz rozwoju umiejętności oraz programów szkoleń;

34.  podkreśla potrzebę odpowiedniego finansowania na szczeblu UE, np. przez kompleksowe ograniczanie ryzyka inwestycji, aby zachęcać do szerokiego wykorzystywania odnawialnych źródeł energii;

Energetyka społeczna i obywatelska

35.  uważa, że władze lokalne, społeczności, gospodarstwa domowe i osoby prywatne powinny stanowić trzon transformacji sektora energetycznego i należy je aktywnie wspierać, aby pomóc im stać się producentami i dostawcami energii na równi z innymi podmiotami na rynku energetycznym; w tym kontekście apeluje o wspólną, kompleksową definicję pojęcia „prosumenta” na szczeblu unijnym;

36.  uważa, że szczególnie ważne jest ustanowienie podstawowego prawa do samodzielnej produkcji energii i do konsumpcji własnej energii, a także do magazynowania i sprzedaży nadmiaru energii elektrycznej po uczciwych cenach;

37.  przypomina, że państwa członkowskie powinny – w oparciu o partycypację społeczną – rozwijać strategię na rzecz energetyki społecznej i obywatelskiej oraz przedstawiać w krajowych planach działania, w jaki sposób zamierzają promować małe i średnie projekty w zakresie energii odnawialnej oraz spółdzielnie energetyczne, a także jak zamierzają je uwzględnić w krajowych ramach prawnych, politykach wsparcia i zasadach dostępu do rynku;

38.  wzywa do dodania w treści znowelizowanej dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii nowego rozdziału poświęconego energetyce społecznej i obywatelskiej, przewidującego usunięcie głównych barier rynkowych i administracyjnych oraz zapewnienie środowiska inwestycyjnego bardziej sprzyjającego samodzielnej produkcji oraz konsumpcji własnej energii ze źródeł odnawialnych;

39.  zauważa, że nie we wszystkich państwach wprowadzono dotąd odpowiednie procedury udzielania pozwoleń i procedury administracyjne w odniesieniu do wszystkich technologii; zwraca się do państw członkowskich o usunięcie barier administracyjnych i rynkowych ograniczających nowe zdolności do samodzielnej produkcji energii, o zastąpienie przewlekłych procedur udzielania zezwoleń wymogiem zwykłego powiadomienia oraz o wprowadzenie wydajnych punktów kompleksowej obsługi udzielających pozwoleń na realizację projektów, dostępu do sieci oraz fachowego wsparcia finansowego i technicznego, a także o zagwarantowanie prosumentom dostępu do mechanizmów alternatywnego rozstrzygania sporów; apeluje do Komisji o zapewnienie pełnego wdrożenia i pełnej ciągłości stosowania art. 13 (procedury administracyjne) i art. 16 (dostęp do sieci i ich działanie) obecnej dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii po roku 2020;

40.  podkreśla znaczenie uwzględniania różnic między mikro-, małymi i dużymi producentami; podkreśla potrzebę zapewnienia odpowiednich warunków i narzędzi dla prosumentów (aktywnych konsumentów energii, takich jak gospodarstwa domowe (zarówno właściciele, jak i najemcy), instytucje i małe przedsiębiorstwa zajmujące się produkcją energii ze źródeł odnawialnych samodzielnie lub zbiorowo w ramach spółdzielni, inne przedsiębiorstwa społeczne lub zrzeszenia), aby przyczynić się do transformacji sektora energetycznego i ułatwić im integrację na rynku energii; zaleca zmniejszenie do absolutnego minimum barier administracyjnych utrudniających rozwój nowych zdolności do samodzielnej produkcji energii, w szczególności przez usunięcie ograniczeń w dostępie do rynku i sieci; sugeruje skrócenie i uproszczenie procedur udzielania pozwoleń przez zastąpienie ich wymogiem zwykłego powiadomienia; sugeruje, że w wyniku zmiany dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii można by wprowadzić przepisy szczególne w celu usunięcia barier i wsparcia gminnych/spółdzielczych systemów energetycznych poprzez punkty kompleksowej obsługi udzielające pozwoleń na realizację projektów oraz fachowego wsparcia finansowego i technicznego; zachęca państwa członkowskie do pełnego wykorzystania odstępstw de minimis przewidzianych w wytycznych w sprawie pomocy państwa na ochronę środowiska i cele związane z energią, aby małe i średnie projekty nadal mogły korzystać z dynamicznych taryf gwarantowanych, wyłączających je ze złożonych procedur aukcji;

41.  podkreśla znaczenie partycypacji społecznej we wspieraniu od najwcześniejszych etapów przyjaznych dla środowiska projektów w zakresie energii ze źródeł odnawialnych, przy uwzględnieniu warunków lokalnych;

42.  podkreśla potrzebę osiągnięcia – dzięki odpowiednim uregulowaniom rynkowym – równowagi między rozwojem scentralizowanej i rozproszonej produkcji energii celem zadbania o to, by konsumenci, których nie stać na bycie prosumentami, nie byli dyskryminowani; podkreśla potrzebę zapewnienia udogodnień technicznych i administracyjnych służących zbiorowemu zarządzaniu produkcją energii; podkreśla, że samodzielna produkcja energii i odnawialne źródła energii nie są podstawową przyczyną wyższych kosztów energii w Europie;

43.  podkreśla fakt, że poświęcenie większej uwagi wdrażaniu efektywności energetycznej we wszystkich sektorach pomoże UE w zwiększeniu swojej konkurencyjności i opracowywaniu innowacyjnych i opłacalnych rozwiązań w zakresie oszczędzania energii;

44.  podkreśla korzyści środowiskowe, gospodarcze i społeczne zintegrowanego podejścia do energii oraz potrzebę promowania synergii między elektrycznością, ogrzewaniem i chłodzeniem oraz sektorami transportu; ponadto zwraca się do Komisji o ocenę możliwości uzupełnienia źródeł energii o nieprzewidywalnej charakterystyce produkcji elastycznymi źródłami energii ze źródeł odnawialnych i sposobów uwzględnienia tego w planowaniu energetycznym oraz projektowaniu programów wsparcia;

Energia elektryczna

45.  podkreśla, że produkcja energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych powinna być zintegrowana z systemami dystrybucji energii elektrycznej na wszystkich szczeblach, a także z systemami przesyłu, mając na uwadze zmiany w kierunku bardziej elastycznego rozproszonego modelu produkcji energii, który uwzględnia rynek;

46.  podkreśla, że odnawialne źródła energii o przewidywalnej charakterystyce produkcji, takie jak elektrownie wodne, które można szybko uruchomić i które są przyjazne dla środowiska, stanowią sposób na wsparcie integracji rynkowej odnawialnych źródeł energii o nieprzewidywalnej charakterystyce produkcji;

47.  apeluje o przyjęcie zintegrowanego podejścia do polityki energetycznej, obejmującego rozwój i regulację sieci energetycznej, magazynowanie energii, zarządzanie popytem, udoskonalenia w zakresie efektywności energetycznej oraz zwiększanie udziału odnawialnych źródeł energii; podkreśla, że należy unikać wyboru technologii niezgodnych z zasadą dekarbonizacji;

48.  zauważa, że integracja rynkowa wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych wymaga elastyczności rynków, zarówno po stronie podaży, jak i popytu, a to z kolei wymaga budowy, modernizacji i adaptacji sieci energetycznych i opracowania nowych technologii magazynowania;

49.  podkreśla, że elektryfikacja zarówno systemów ogrzewania, jak i chłodzenia, transportu i innych sektorów ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia szybkiego i wydajnego przejścia na odnawialne źródła energii;

50.  podkreśla, że do czasu uelastycznienia się systemu energii elektrycznej konieczny jest priorytetowy dostęp i przesył energii ze źródeł odnawialnych, aby promować modernizację sieci energetycznej oraz wspierać wdrażanie magazynowania i reagowanie na zapotrzebowanie; apeluje do Komisji o wystąpienie z wnioskami w sprawie wzmocnienia i doprecyzowania zasad priorytetowego dostępu i przesyłu energii ze źródeł odnawialnych w okresie po roku 2020; podkreśla, że możliwość stopniowego wycofywania priorytetowego dostępu i przesyłu należy ocenić podczas śródokresowego przeglądu przyszłej dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii, który ma nastąpić do roku 2024;

51.  podkreśla, że należy utrzymać i wzmacniać priorytetowy dostęp do sieci i przesył energii ze źródeł odnawialnych zgodnie z obecną dyrektywą w sprawie odnawialnych źródeł energii; apeluje o wprowadzenie ram prawnych na okres po 2020 r. zapewniających odpowiednią rekompensatę z tytułu ograniczeń produkcji energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych;

52.  odnotowuje strategię Komisji na rzecz wzmocnienia mechanizmów reagowania na zapotrzebowanie; podkreśla, że nie powinno to prowadzić do dodatkowych obciążeń dla obywateli ani do wzrostu kosztów energii dla konsumentów; podkreśla, że mechanizmy reagowania na zapotrzebowanie mogą stanowić okazję do ograniczenia kosztów energii, a udział w mechanizmach reagowania na zapotrzebowanie lub dynamicznego ustalania cen zawsze powinien mieć ściśle dobrowolny charakter;

53.  uważa, że opracowanie rozwiązań w zakresie magazynowania energii będzie stanowić konieczny element rozwoju i integracji znacznych ilości energii ze źródeł odnawialnych, co pomoże w zrównoważeniu sieci energetycznej i zapewnieniu środków przechowywania nadmiaru wytwarzanej energii ze źródeł odnawialnych; apeluje o dokonanie przeglądu obecnych ram prawnych, tak aby promować wdrażanie systemów magazynowania energii i usunąć istniejące bariery;

54.  podkreśla, że problem wąskich gardeł energetycznych nadal utrudnia swobodny przepływ energii ze źródeł odnawialnych przez granice państw członkowskich i spowalnia postępy w ustanawianiu prawdziwego wewnętrznego rynku energii w Unii Europejskiej;

55.  podkreśla, że należy wzmocnić pozycję konsumentów i zapewnić im odpowiednie zachęty do udziału w rynkach energii; zwraca uwagę, że dynamiczne ceny rynkowe, powinny być ukierunkowane na wywołanie odpowiednich reakcji popytowych ze strony konsumentów i uruchomienie niezbędnej produkcji, a także ułatwienie inteligentnego i wydajnego zużycia; zaleca Komisji, aby dokonała dalszej analizy ich wpływu na różne grupy konsumentów;

56.  podkreśla, że niektórzy konsumenci mają sztywne wzorce zużycia energii i mogą negatywnie odczuć skutki rozszerzonych mechanizmów wspierania efektywności w oparciu o cenę; podkreśla w tym kontekście znaczenie realizowania w państwach członkowskich strategii politycznych na rzecz efektywności energetycznej, które koncentrują się na konsumentach znajdujących się w trudnej sytuacji;

57.  uważa, że powinny istnieć jasne unijne ramy regulacyjne dotyczące konsumpcji własnej energii ze źródeł odnawialnych oraz wspólnot/spółdzielni w dziedzinie energii ze źródeł odnawialnych, które to ramy będą uwzględniać wszystkie korzyści przy opracowywaniu mechanizmów płatności za sprzedaż nadwyżek produkcji, dostęp do sieci energetycznej i jej wykorzystanie; wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby wspierały samodzielne wytwarzanie energii oraz tworzenie i wzajemne łączenie lokalnych sieci dystrybucji energii ze źródeł odnawialnych, które będą uzupełnieniem krajowej polityki energetycznej; podkreśla, że prosumenci powinni mieć prawo dostępu do sieci energetycznej i rynku energii po uczciwych cenach i nie powinni być obciążani dodatkowymi podatkami czy opłatami; wyraża zaniepokojenie z powodu inicjatyw podejmowanych przez niektóre państwa członkowskie, a zmierzających do stworzenia przeszkód utrudniających konsumpcję i produkcję własną;

58.  zauważa, że obecnie konsumenci jedynie w niewielkim stopniu przyczyniają się do planowanej budowy nowych zdolności wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych przy okazji wyboru taryf energetycznych oferowanych jako oparte na koszyku paliw w całości składającym się z odnawialnych źródeł energii; apeluje o wprowadzenie dokładnego, niezawodnego i przejrzystego mechanizmu śledzenia, tak aby określenie „ekologiczny” wiązało się ze spełnieniem mierzalnych kryteriów w zakresie dodatkowych korzyści środowiskowych;

59.  nalega na państwa członkowskie, aby lepiej wykorzystywały energię cieplną i chłodniczą ze źródeł geotermalnych;

Ogrzewanie i chłodzenie

60.  z zadowoleniem przyjmuje komunikat Komisji z lutego 2016 r. w sprawie strategii UE w zakresie ogrzewania i chłodzenia, podkreśla jednak brak postępów oraz niskie poziomy docelowe, jeżeli chodzi o wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych w ogrzewaniu i chłodzeniu, zwłaszcza w budynkach; podkreśla ogromne możliwości dalszych postępów, jeżeli chodzi o wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych do ogrzewania i chłodzenia; zwraca uwagę, że sektor ogrzewania i chłodzenia odpowiada za połowę zużycia energii końcowej w UE, przez co odgrywa zasadniczą rolę w osiąganiu celów UE w zakresie klimatu i odnawialnych źródeł energii; dostrzega korzyści płynące ze zwiększenia udziału energii ze źródeł odnawialnych w sektorze ogrzewania i chłodzenia; podkreśla, że dzięki większej elastyczności infrastruktury ciepłowniczej i magazynowania energii cieplnej można łatwiej wykorzystywać odnawialne źródła energii o nieprzewidywalnych zdolnościach produkcyjnych przez magazynowanie energii w formie ciepła, co przynosi doskonałe zwroty z inwestycji i daje szansę na poprawę jakości zatrudnienia na szczeblu lokalnym; wzywa Komisję, aby zlikwidowała luki regulacyjne w pakiecie legislacyjnym dotyczącym energii ze źródeł odnawialnych po roku 2020; przypomina, że działania w sektorze ogrzewania i chłodzenia mogą w sposób znaczący przyczynić się do zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego (zważywszy, że 61% gazu importowanego do Unii Europejskiej wykorzystuje się w budynkach, głównie w celach grzewczych), na przykład przez rozwój lokalnych sieci ciepłowniczych/chłodniczych stanowiących skuteczny środek wprowadzenia zrównoważonego ogrzewania na szeroką skalę do miast, ponieważ mogą jednocześnie dostarczać ogrzewanie pochodzące z różnych źródeł i niekoniecznie zależą od wyłącznie jednego źródła;

61.  z zadowoleniem przyjmuje komunikat Komisji dotyczący strategii w zakresie ogrzewania i chłodzenia, w którym podkreślono potrzebę stopniowego wycofywania paliw kopalnych, które nadal odpowiadają za 75 % energii zużywanej w tym sektorze, oraz zastąpienia ich w całości środkami zapewniającymi efektywność energetyczną, które stanowią naszą główną szansę na zmniejszenie wykorzystania paliw kopalnych, oraz energią ze źródeł odnawialnych;

62.  wzywa do podjęcia dalszych działań na rzecz wykorzystania pozostałego znacznego potencjału energii ze źródeł odnawialnych w sektorach grzewczym i chłodniczym, aby w pełni osiągnąć cele wyznaczone na 2020 r.; wzywa Komisję, aby w ramach pakietu legislacyjnego dotyczącego energii ze źródeł odnawialnych po roku 2020 zlikwidowała luki regulacyjne w tych sektorach;

63.  zauważa, że obecnie biomasa jest najszerzej wykorzystywanym odnawialnym źródłem energii do celów grzewczych, odpowiadającym za ok. 90% ogrzewania ze źródeł odnawialnych; zwraca uwagę, że odgrywa ona kluczową rolę w Europie Środkowo-Wschodniej, zwłaszcza w kontekście zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego w sposób zrównoważony;

64.  podkreśla potrzebę ułatwienia przejścia na efektywne energetycznie urządzenia grzewcze wykorzystujące energię ze źródeł odnawialnych, przy jednoczesnym zapewnieniu adekwatnego wsparcia oraz rozszerzonego zakresu informacji i pomocy dla obywateli dotkniętych ubóstwem energetycznym;

65.  podkreśla potrzebę kompleksowej i skutecznej definicji chłodzenia wykorzystującego odnawialne źródła energii;

66.  podkreśla potrzebę modernizacji i zwiększenia wydajności systemów ciepłowniczych i chłodniczych, ponieważ sieci ciepłownicze i chłodnicze mogą zużywać i magazynować energię elektryczną ze źródeł odnawialnych, a następnie rozprowadzać ją do budynków i zakładów przemysłowych, zwiększając poziom wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych w ogrzewaniu i chłodzeniu;

67.  podkreśla potencjał grup prosumentów, obejmujących gospodarstwa domowe, mikro- i małe przedsiębiorstwa, spółdzielnie i organy samorządu terytorialnego, dla ustanawiania zbiorowych systemów energetycznych, np. systemów grzewczych zapewniających efektywne kosztowo ogrzewanie i chłodzenie z wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii, a także dla zapewnienia synergii między efektywnością energetyczną a energią ze źródeł odnawialnych;

68.  uważa, że należy wzmocnić synergię między dyrektywą w sprawie odnawialnych źródeł energii, dyrektywą w sprawie efektywności energetycznej i dyrektywą w sprawie charakterystyki energetycznej budynków, aby zwiększyć wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych w ogrzewaniu i chłodzeniu;

69.  zauważa, że projekty w zakresie efektywności energetycznej w ogrzewaniu i chłodzeniu stanowią ważne narzędzia dla zapewnienia stabilnych i przewidywalnych wzorców zużycia energii i zwalczania ubóstwa energetycznego;

Transport

70.  odnotowuje istotne zaległości w dążeniu do celu wynoszącego 10 % energii ze źródeł odnawialnych do roku 2020 w sektorze transportu, wynikające częściowo z trudności w realizacji opartej na biopaliwach strategii dotyczącej odnawialnych źródeł energii dla transportu; przypomina, że transport jest jedynym sektorem w UE, w którym zanotowano wzrost emisji gazów cieplarnianych od 1990 r.; wskazuje, że odnawialne źródła energii mają zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia zrównoważonej mobilności; apeluje do państw członkowskich o zwiększenie wysiłków na rzecz wdrożenia zrównoważonych środków w sektorze transportu, takich jak ograniczanie popytu, przejście na bardziej zrównoważone środki transportu, poprawa efektywności energetycznej oraz elektryfikacja sektora transportu; wzywa Komisję do opracowania ram prawnych wspierających wykorzystanie pojazdów elektrycznych napędzanych energią elektryczną ze źródeł odnawialnych, a także do udoskonalenia , ram prawnych, tak by oferowały perspektywy rozwoju biopaliw o wysokiej efektywności pod względem emisji gazów cieplarnianych, z uwzględnieniem pośredniej zmiany użytkowania gruntów w okresie po 2020 r.;

71.  wzywa do utrzymania i zwiększenia częściowego wykorzystania WPR do wspierania inwestycji na rzecz produkcji i wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych w sektorze rolnictwa;

72.  szacuje, że transport odpowiada za ponad 30% całkowitego zużycia energii w Europie oraz że 94% transportu opiera się na produktach ropopochodnych; uważa w związku z tym, że działania na rzecz zwiększenia wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych w sektorze transportu muszą być ambitne i mieć jasny związek z dekarbonizacją sektora transportu;

73.  zwraca się do Komisji o przedstawienie ambitnych środków przyspieszenia dekarbonizacji transportu, w tym za pomocą paliw odnawialnych, zwiększonej elektryfikacji i rozszerzonej efektywności energetycznej, oraz o intensyfikację działań promujących rozwój technologii i innowacji w tych obszarach;

74.  dostrzega znaczenie elektryfikacji sektora transportu dla dekarbonizacji gospodarki i apeluje do Komisji o opracowanie uregulowań ramowych zachęcających do korzystania z pojazdów elektrycznych napędzanych energią elektryczną ze źródeł odnawialnych, co ma kluczowe znaczenie dla osiągnięcia celów na rok 2030;

75.  oczekuje na przedstawienie przez Komisję w czerwcu 2016 r. strategii w zakresie dekarbonizacji sektora transportu i podkreśla w tym kontekście, że należy promować zwiększenie korzystania z energii ze źródeł odnawialnych, aby zapewnić aktywny wkład sektora transportu w osiągnięcie celów na rok 2020;

76.  z zadowoleniem przyjmuje postępy w opracowywaniu nowych biopaliw i silników w wyniku projektów ukończonych w ramach Wspólnego Przedsiębiorstwa „Czyste niebo”;

77.  podkreśla znaczenie opracowania biopaliw nowej generacji wykorzystujących biomasę lub odpady;

78.  zwraca uwagę na potrzebę poprawy otoczenia regulacyjnego i warunków długoterminowych w celu wspierania rozwoju energii ze źródeł odnawialnych w transporcie morskim i lotniczym;

79.  podkreśla potrzebę przesunięcia modalnego w sektorze transportu, aby realizować przepisy i strategie dotyczące mobilności zgodnej z zasadami zrównoważonego rozwoju, w tym intermodalności, zrównoważonych systemów logistycznych, zarządzania mobilnością i zrównoważonych strategii dla obszarów miejskich, które zmieniają zużycie energii w transporcie na rzecz źródeł odnawialnych i/lub minimalizują ogólne zużycie energii, zachęcając do bardziej aktywnych modeli podróżowania, rozwijając i wdrażając rozwiązania z zakresu inteligentnych miast i wspierając ekologiczną mobilność miejską i odpowiednie miejskie planowanie przestrzenne; apeluje do państw członkowskich i UE o promowanie przesunięcia modalnego w zakresie przewozów pasażerskich i towarowych z transportu drogowego i lotniczego na transport kolejowy i morski; apeluje do Komisji o dokonanie oceny potencjału technologii trolejbusów towarowych;

80.  apeluje do instytucji unijnych, aby w celu wykazania swojego zdecydowanego zaangażowania w rozwój energii ze źródeł odnawialnych rozwinęły własne zdolności produkcji energii ze źródeł odnawialnych, aby pokryć zapotrzebowanie energetyczne własnych budynków publicznych; podkreśla, że do czasu uzyskania takich zdolności produkcyjnych instytucje UE powinny nabywać na własne potrzeby energię ekologiczną;

81.  podkreśla, że zwiększenie udziału transportu pieszego, rowerowego i współdzielenia pojazdów oraz systemy transportu publicznego mają kluczowe znaczenie dla ograniczania i unikania uzależnienia UE od ropy naftowej, a przez to dla ograniczania emisji gazów cieplarnianych;

82.  podkreśla potencjał systemów rowerowych i infrastruktury rowerowej dla zwiększenia zrównoważonego charakteru transportu miejskiego;

83.  podkreśla, że zwiększenie elektryfikacji systemów transportu może przyczynić się do ograniczenia emisji i wnieść wkład w gospodarkę niskoemisyjną;

Kryteria zrównoważonego rozwoju w odniesieniu do biopaliw i biopłynów

84.  wzywa Komisję, aby ze względu na konieczność zwiększenia synergii i spójności polityki europejskiej ustanowiła kryteria zrównoważonego rozwoju bioenergii, z uwzględnieniem szczegółowej oceny funkcjonowania istniejących strategii UE w dziedzinie zrównoważonego rozwoju i gospodarki o obiegu zamkniętym; przypomina, że zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego UE należy osiągnąć przez zrównoważone wykorzystanie własnych surowców, zgodnie z celem polegającym na poprawie efektywności korzystania z zasobów;

85.  zaleca ostrożność w związku z tendencją do coraz większego wykorzystywania biomasy leśnej jako głównego odnawialnego źródła energii w UE, gdyż może to wywierać szkodliwe skutki dla klimatu i środowiska, jeżeli biomasa ta nie będzie pozyskiwana w sposób zrównoważony i należycie uzasadniony; zauważa, że skutki klimatyczne bioenergii muszą być brane pod uwagę w perspektywie długoterminowej ze względu na długie okresy powrotu wycinanych lasów do równowagi;

86.  zauważa, że bioenergia stanowi już 60% energii ze źródeł odnawialnych w Europie, a jej wykorzystanie prawdopodobnie jeszcze wzrośnie; podkreśla konieczność pilnego wyjaśnienia skutków cieplarnianych różnych zastosowań biomasy leśnej do celów energetycznych, a także potrzebę wskazania zastosowań, które mogą przynieść największe korzyści z punktu widzenia łagodzenia zmiany klimatu w perspektywie czasowej stosownej dla danej strategii politycznej;

87.  podkreśla, że produkcja biopaliw nie powinna zakłócać produkcji żywności ani naruszać bezpieczeństwa żywnościowego; uważa jednak, że wyważona polityka promująca zwiększenie plonów upraw takich jak pszenica, kukurydza, buraki cukrowe i słoneczniki zapewniłaby surowce do produkcji biopaliw, biorąc pod uwagę pośrednią zmianę użytkowania gruntów, co dałoby europejskim rolnikom stabilne dochody, przyciągnęłoby inwestorów na obszary wiejskie i wpłynęłoby na tworzenie miejsc pracy na tych obszarach, pomogłoby rozwiązać problem Europy z ciągłym niedostatkiem wysokobiałkowej (niemodyfikowanej genetycznie) paszy dla zwierząt, a także zmniejszyłoby uzależnienie Europy od importu paliw kopalnych; uważa, że w przypadkach nadwyżek takich produktów rolnych na rynku, produkcja biopaliw i bioetanolu stanowiłaby tymczasowy rynek zbytu, który pozwoliłby utrzymać zrównoważone ceny zakupu, chroniłby dochody rolników podczas kryzysów i służyłby za mechanizm stabilizacji rynków; podkreśla, że należy zachęcać do udostępniania leżących odłogiem gruntów rolnych, które nie są wykorzystywane do produkcji żywności, do produkcji bioenergii, w celu osiągnięcia krajowych i europejskich celów w dziedzinie energii odnawialnej;

88.  uważa, że odchody zwierzęce mogą być cennym źródłem biogazu przez wykorzystanie technik przetwarzania odchodów zwierzęcych, takich jak fermentacja, i podkreśla przy tym, jak ważne jest, aby taka opcja była opłacalna dla rolników;

89.  zachęca państwa członkowskie i Komisję do propagowania znaczenia, jakie ma zrównoważona gospodarka leśna, a tym samym biomasa leśna jako jeden z głównych surowców odnawialnych UE, dla osiągnięcia celów w zakresie energetyki; zwraca uwagę na rosnące zapotrzebowanie na biomasę leśną, co oznacza, że należy jeszcze bardziej wzmacniać i promować zrównoważoną gospodarkę leśną, zgodnie z strategią leśną UE, gdyż ma to kluczowe znaczenie dla różnorodności biologicznej oraz ekosystemowej funkcji lasów, w tym absorpcji CO2 z atmosfery; podkreśla w związku z tym potrzebę zrównoważonego wykorzystania zasobów uprawianych w UE i przywożonych z państw trzecich, mając na uwadze bardzo długi okres regeneracji drewna;

o
o   o

90.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji i państwom członkowskim.

(1) Dz.U. L 140 z 5.6.2009, s. 16.
(2) Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 81.
(3) Dz.U. L 239 z 15.9.2015, s. 1.
(4) Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0094.
(5) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0359.
(6) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0445.
(7) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0444.


Sprawozdanie z wdrożenia dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej
PDF 479kWORD 171k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 23 czerwca 2016 r. w sprawie sprawozdania z wdrożenia dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej (2012/27/UE) (2015/2232(INI))
P8_TA(2016)0293A8-0199/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 114 i 194,

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 25 lutego 2015 r. zatytułowany „Pakiet o unii energetycznej – Strategia ramowa na rzecz stabilnej unii energetycznej opartej na przyszłościowej polityce w dziedzinie klimatu” (COM(2015)0080),

–  uwzględniając dyrektywę 2010/31/UE w sprawie charakterystyki energetycznej budynków(1),

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 23 i 24 października 2014 r. w sprawie ram polityki klimatyczno-energetycznej do roku 2030,

–  uwzględniając porozumienie paryskie zawarte w grudniu 2015 r. podczas 21. Konferencji Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w Sprawie Zmian Klimatu (COP 21),

–  uwzględniając trzeci pakiet energetyczny,

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/27/UE z dnia 25 października 2012 r. w sprawie efektywności energetycznej, zmiany dyrektyw 2009/125/WE i 2010/30/UE oraz uchylenia dyrektyw 2004/8/WE i 2006/32/WE(2),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 grudnia 2015 r. zatytułowaną „W kierunku europejskiej unii energetycznej”(3),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji z dnia 18 listopada 2015 r. zatytułowane „Ocena postępów państw członkowskich w realizacji krajowych wartości docelowych w zakresie efektywności energetycznej na 2020 r. oraz postępów we wdrażaniu dyrektywy 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej zgodnie z wymogiem art. 24 ust. 3 dyrektywy 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej” (COM(2015)0574),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 8 marca 2011 r. zatytułowany „Plan działania prowadzący do przejścia na konkurencyjną gospodarkę niskoemisyjną do 2050 r.” (COM(2011)0112),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 15 grudnia 2011 r. zatytułowany „Plan działania w zakresie energii do roku 2050” (COM(2011)0885),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 5 lutego 2014 r. w sprawie ram polityki w zakresie klimatu i energii do roku 2030(4),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 9 lipca 2015 r. w sprawie oszczędnego gospodarowania zasobami: ku gospodarce o obiegu zamkniętym(5),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 16 lutego 2016 r. „Strategia UE w zakresie ogrzewania i chłodzenia” (COM(2016)0051),

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii oraz opinię Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności (A8-0199/2016),

A.  mając na uwadze, że wzrost efektywności energii i oszczędność energii stanowią kluczowe czynniki ochrony środowiska i klimatu, poprawy konkurencyjności gospodarczej, tworzenia miejsc pracy, bezpieczeństwa dostaw energii i zwalczania ubóstwa energetycznego, a ponadto mają dla UE wymiar geopolityczny i demokratyczny; w związku z tym uważa dyrektywę w sprawie efektywności energetycznej za ważną podstawę; mając na uwadze, że wniosek Komisji dotyczący ustanowienia unii energetycznej uznaje efektywność energetyczną za pełnoprawne źródło energii;

B.  mając na uwadze, że ogólnie UE osiąga postępy w realizacji swoich celów klimatycznych i energetycznych do 2020 r. zgodnie z prognozami zakładającymi pełne wdrożenie całego powiązanego prawodawstwa do 2020 r. (ograniczenie emisji CO2, wzrost udziału wykorzystania odnawialnych źródeł energii, wspieranie efektywności energetycznej) i powinna utrzymać pozycję światowego lidera;

C.  mając na uwadze, że zgodnie z oczekiwaniami największy udział w oszczędnościach będą miały wielosektorowe polityki przekrojowe (44 %), a także budynki (42 %), przemysł (8 %) i transport (6 %);

D.  mając na uwadze, że istnieją poważne wątpliwości co do wiarygodności szacunków dotyczących oszczędności energii przestawionych przez państwa członkowskie;

E.  mając na uwadze, że budynki odpowiadają za 40 % końcowego zużycia energii oraz 36 % emisji CO2; ponadto mając na uwadze, że za 50 % końcowego zużycia energii odpowiada ogrzewanie i chłodzenie, a 80 % energii jest trafia do budynków, gdzie się w znacznym stopniu marnuje; mając na uwadze, że należy opracować krajowe wskaźniki zapotrzebowania budynków na energię przeznaczoną do ogrzewania i chłodzenia; mając na uwadze, że 50 % ograniczeń emisji wymaganych do utrzymania wzrostu temperatury na świecie poniżej 2° C musi wynikać z efektywności energetycznej; mając na uwadze, że zmniejszenie zapotrzebowania budynków na energię stanowi również najoszczędniejszą metodę poprawy bezpieczeństwa energetycznego oraz redukcji emisji CO2, a jednocześnie przyczynia się do realizacji unijnych celów w dziedzinie reindustrializacji;

F.  mając na uwadze, że efektywność energetyczną należy postrzegać jak pełnoprawne źródło energii wyrażone w negawatach (Nw) zaoszczędzonej energii, czego zasadność została dowiedziona ponad wszelką wątpliwość w najnowszej historii świata i Europy;

G.  mając na uwadze, że 61 % importowanego gazu jest przeznaczone dla budynków (z czego 75 % stanowią budynki mieszkalne); mając na uwadze, że jak wykazano w badaniach, za sprawą ambitnej ogólnounijnej polityki modernizacji budynków można w opłacalny sposób zmniejszyć ilość importowanego gazu (wykorzystywanego w sektorze budowlanym) o 60 % w perspektywie krótkoterminowej (tj. w okresie 15 lat) oraz całkowicie wyeliminować potrzebę importu gazu w dłuższej perspektywie (europejskie zasoby budowlane zużyją w 2040 roku ilość gazu odpowiadającą wewnątrzunijnej produkcji gazu w 2011 r.);

H.  mając na uwadze, że niezwykle ważne jest uznanie przez UE i jej państwa członkowskie znaczenia uwzględniania takich inicjatyw obywatelskich jak spółdzielnie, społeczne projekty na rzecz efektywności energetycznej; mając na uwadze, że konieczne jest zniesienie barier ekonomicznych, regulacyjnych i administracyjnych, aby umożliwić obywatelom aktywny udział w systemie energetycznym;

I.  mając na uwadze, że dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej jest kluczowym aktem prawnym uznającym znaczenie oszczędności energii jako przełomowego czynnika pozwalającego na realizację ambicji po COP 21 oraz przynoszącego najwięcej korzyści: mając na uwadze, że inwestycje w modernizację budynków oraz inne działania służące efektywności energetycznej, poprawa standardu życia przez zmniejszenie ubóstwa energetycznego, możliwości zatrudnienia w sektorze MŚP, wyższa wartość nieruchomości, większa wydajność produkcji, poprawa stanu zdrowia i bezpieczeństwa, poprawa jakości powietrza, lepsza podstawa opodatkowania i wyższe PKB sprzyjają tworzeniu miejsc pracy;

J.  mając na uwadze, że większa efektywność energetyczna, zwłaszcza w sektorze budowlanym, przyniesie dodatkowe korzyści przez poprawę elastyczności po stronie podaży oraz zmniejszenie ogólnego obciążenia podstawowego i szczytowego systemu;

Dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej: niewystarczająco wdrożona, a mimo to stanowi ramy zapewnienia oszczędności energii

1.  podkreśla, że efektywność energetyczna ma kluczowe znaczenie dla realizacji naszych celów w dziedzinie klimatu i energii zgodnie z zamierzeniami zatwierdzonymi w porozumieniu paryskim przyjętym na konferencji COP 21; podkreśla, że efektywność energetyczna ma zasadnicze znaczenie dla zmniejszenia naszej zależności od importu energii, tworzenia miejsc pracy, ograniczenia ubóstwa energetycznego, poprawy samopoczucia i stanu zdrowia oraz pobudzenia gospodarki UE; podkreśla, że dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej doprowadziła do wielu pozytywnych zmian w państwach członkowskich, jednak niedostateczne wdrożenie utrudnia wykorzystanie jej pełnego potencjału;

2.  podkreśla, że ma to kluczowe znaczenie dla rozpoczęcia przechodzenia na bardziej zrównoważony system energetyczny oparty na odnawialnych źródłach energii oraz jak najszybszego odejścia od paliw kopalnych; wyraża zaniepokojenie, że niższe ceny paliw kopalnych mogą oznaczać zahamowanie polityki na rzecz obniżenia emisyjności i wspierania efektywności energetycznej;

3.  wzywa do opracowania planów przewidujących wycofanie dopłat do paliw kopalnych oraz przeznaczanie środków finansowych na projekty na rzecz efektywności energetycznej służące osiągnięciu unijnego celu obniżenia emisyjności sektora energetycznego do 2050 r.;

4.  stwierdza, że dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej z 2012 r. oraz dyrektywa w sprawie charakterystyki energetycznej budynków z 2010 r. nadal nie zostały w pełni wdrożone przez państwa członkowskie; zauważa, że termin transpozycji dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej upłynął 5 czerwca 2014 r.; uważa, że obniżenie kosztów i zmniejszenie zużycia energii leżą we własnym interesie obywateli i przedsiębiorstw; podkreśla znaczenie solidnych ram regulacyjnych obejmujących cele i środki służące pobudzeniu i zwiększeniu inwestycji na rzecz efektywności energetycznej oraz obniżeniu zużycia i kosztów energii, a jednocześnie wspieraniu konkurencyjności i zrównoważoności; dodaje, że niektóre państwa członkowskie nie wykorzystują właściwie dostępnego wsparcia UE w zakresie promowania efektywności energetycznej budynków mieszkalnych; dostrzega spore możliwości tworzenia wysokiej jakości miejsc pracy, jakie zapewnia pełne wdrożenie środków w zakresie efektywności energetycznej, mając na uwadze, że ok. 900 000 miejsc pracy z dostawą energooszczędnych towarów i usług (wg danych z 2010 r.);

5.  przypomina, że efektywność energetyczna musi być rozumiana jako najbardziej zrównoważony element naszego obowiązku zmniejszenia zużycia energii, a nie jako pretekst do zwiększenia jej zużycia;

6.  zgadza się z Komisją, że niższe ceny paliw oraz perspektywy wzrostu gospodarczego mogłyby jeszcze bardziej zagrozić realizacji celu na poziomie 20 %; wzywa Komisję i państwa członkowskie do wzmocnienia systemów monitoringu, weryfikacji, kontroli oraz zgodności w celu zapewnienia odpowiedniego poziomu ambicji;

7.  uznaje, że zgodnie z oczekiwaniami państwa członkowskie osiągną wskaźnik oszczędności energii pierwotnej wynoszący zaledwie 17,6 % do 2020 r. i że cel 20 % jest zagrożony, jeżeli obowiązujące prawodawstwo UE nie zostanie w pełni wdrożone, podejmowane działania nie ulegną przyspieszeniu, a istniejące bariery dla inwestycji nie zostaną zniesione; zwraca jednak uwagę, że każda ocena stanu wdrażania dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej na tym etapie zapewnia jedynie częściowy ogląd sytuacji, zważywszy na jej stosunkowo niedawne wejście w życie oraz upływ terminu transpozycji; wzywa państwa członkowskie do pełnego i szybkiego wdrożenia dyrektywy; wzywa Komisję do podejmowania natychmiastowych działań i wystosowywania w razie potrzeby wniosków o dostosowanie planów krajowych do celów dyrektywy oraz do wykorzystania wszystkich środków prawnych w celu dopilnowania, by państwa członkowskie przekazywały aktualne i dokładne informacje;

8.  przypomina o swojej wyżej wymienionej rezolucji z dnia 5 lutego 2014 r. oraz swoich rezolucjach z dni 26 listopada 2014 r.(6) i 14 października 2015 r.(7), w których wzywa m.in. do wprowadzenia celu w zakresie efektywności energetycznej na poziomie 40 % do 2030 r.; uważa, że wiążący cel ogólny w połączeniu z indywidualnymi celami krajowymi na 2030 r. zwiększy niezależność UE od importu energii, będzie sprzyjać innowacjom i pomoże zapewnić Unii rolę technologicznego lidera w dziedzinie efektywności energetycznej; ponadto uważa, że wiążące wymogi są nieodzowne dla osiągnięcia maksymalnego poziomu ambicji oraz wysiłków w państwach członkowskich oraz dla umożliwienia dostatecznej elastyczności w kwestii dostosowania zbioru instrumentów i środków na szczeblu krajowym;

9.  zwraca uwagę, że władze lokalne mają do odegrania kluczową rolę w procesie wdrażania dyrektywy, angażując się w ambitne działania służące oszczędności energii za pośrednictwem lokalnych planów działania, na przykład w ramach Porozumienia Burmistrzów na rzecz Klimatu i Energii; wyraża przekonanie, że dane z lokalnych planów działania, takich jak strategie polityczne na rzecz efektywności energetycznej oraz środki, o których mowa w ponad 5000 planów działania na rzecz zrównoważonej energii w ramach ww. porozumienia burmistrzów, mogą przyczynić się skutecznie do współtworzenia i podnoszenia poziomu ambicji krajowych celów w zakresie efektywności energetycznej;

10.  jest zdania, że należy w dużo większym stopniu wykorzystywać potencjał lokalnych oszczędności energii, ponieważ władze lokalne i regionalne odgrywają kluczową rolę w dążeniu do efektywności energetycznej oraz transformacji sektora energetycznego; wzywa Komisję do wzmacniania sieci miast, takich jak porozumienie burmistrzów, inteligentne miasta i gminy oraz gminy w 100 % oparte na OZE, które umożliwiają wymianę wiedzy i najlepszych praktyk między miastami, władzami lokalnymi, regionami i państwami członkowskimi w zakresie oddolnego planowania transformacji sektora energetycznego, opracowywania i wdrażania środków w zakresie efektywności energetycznej, własnej produkcji energii oraz dostępu do wsparcia finansowego;

11.  wyraża ubolewanie z powodu mało ambitnego charakteru celu (poprawa efektywności energetycznej o co najmniej 27 % do 2030 r.) przyjętego przez Radę Europejską w 2014 r., dla którego uzasadnieniem jest głównie skrajnie nierealistyczna i wysoka stopa dyskontowa ujęta w poprzedniej ocenie skutków; przypomina, że ta stopa dyskontowa (17,5 %) jest zbyt wysoka; wzywa Komisję do zastosowania wszechstronnej oceny kosztów i korzyści, z uwzględnieniem licznych korzyści płynących z efektywności energetycznej, oraz społecznej stopy dyskontowej zgodnie z jej własnymi wytycznymi dotyczącymi lepszego stanowienia prawa; zwraca się do Komisji i państw członkowskich o przegląd celu poprawy efektywności energetycznej o 27 % do 2030 r. w kontekście porozumienia klimatycznego z Paryża, aby zrealizować cel ograniczenia globalnego ocieplenia wyraźnie poniżej 2 °C, oraz o dążenie do ograniczenia wzrostu temperatury do 1,5 °C zgodnie z przyjętym przez Parlament celem w zakresie efektywności energetycznej; zwraca się do Komisji o określenie wiążącego celu w zakresie efektywności energetycznej na poziomie 40 % do 2030 r., odzwierciedlającego poziom racjonalnego pod względem kosztów potencjału w zakresie efektywności energetycznej;

12.  podkreśla, że w UE należy nadal wspierać długoterminową strategię na rzecz ograniczenia zapotrzebowania na energię;

13.  podkreśla, że w niektórych przypadkach elastyczność dyrektywy umożliwiła wielu państwom członkowskim rozpoczęcie stosowania środków na rzecz efektywności energetycznej, oraz wyraża przekonanie, że ta elastyczność w stosunku do alternatywnych środków jest kluczowa dla realizowania przez państwa członkowskie przyszłych programów i projektów dotyczących efektywności energetycznej; domaga się usunięcia luk w obowiązującej dyrektywie, które uniemożliwiają jej pełne wdrożenie, zwłaszcza w art. 7, a jednocześnie dalszego zapewnienia państwom członkowskim odpowiedniej elastyczności przy wyborze środków; zauważa, że w opartym na danych przekazanych przez państwa członkowskie badaniu EPRS dotyczącym wdrażania art. 7(8) wysunięto wniosek, iż w niemal wszystkich przypadkach takie środki jak umożliwienie państwom członkowskim stopniowego dojścia do celu, podejmowania ewentualnych wczesnych działań lub wyłączenia sektora transportu i sektora objętego systemem handlu emisjami z obliczania ich celu pozwoliły tylko na połowiczne osiągnięcie ogólnego rocznego celu w zakresie oszczędności energii (0,75 %); zauważa, że autorzy oświadczyli, iż ich analiza jest tak dobra jak przekazane dane; domaga się lepszego zdefiniowania środków alternatywnych, o których mowa w art. 7 ust. 9, oraz dopilnowania, by były łatwe do wyliczenia;

14.  zwraca uwagę, że stopniowe dochodzenie do założonego celu oraz wczesne działania przewidziane w art. 7 ust. 2 nie są już możliwe; przypomina, że art. 7 ma umożliwić realizację ponad połowy określonego w dyrektywie celu 20 %;

15.  zauważa, że główna słabość obowiązującej dyrektywy polega na tym, iż większość środków wygaśnie w 2020 r., jeżeli nie zostanie ona odpowiednio zmieniona, co oznacza m.in., że należy rozszerzyć obowiązywanie jej najważniejszych przepisów, w szczególności art. 7, nie tylko do 2030 r., lecz również poza ten okres, a ponadto zauważa, że należy dokonać oceny obowiązującej dyrektywy oraz określić cele dostosowane do rozwoju sytuacji (uzyskane wyniki, innowacje technologiczne i rynkowe itp.); oczekuje, że będzie to sprzyjać środkom o charakterze długofalowym; zauważa ponadto potrzebę wprowadzenia przeglądu śródokresowego gwarantującego realizację celów w 2030 r.;

16.  podkreśla, że poprawa harmonizacji metod obliczania dodatkowości (zdolności do wspierania technologii o wyższych parametrach w stosunku do średniej rynkowej) oraz istotności (zdolności do wspierania działań, które być może nie zostałyby zrealizowane), jak również pomiaru i weryfikacji oszczędności energii mogłaby się przyczynić do skuteczniejszego wdrażania art. 7;

17.  proponuje zmianę tytułu art. 7 na „Systemy wspierania oszczędności energii” w celu podkreślenia, że państwa członkowskie muszą pomagać odbiorcom, w tym MŚP, w oszczędzaniu energii i obniżaniu kosztów energii oraz wprowadzić środki, które umożliwią osiągnięcie takich oszczędności za pośrednictwem systemów zobowiązujących do działań w dziedzinie energii oraz innych środków;

18.  proponuje, by w ramach art. 7, a w szczególności w ramach systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej, priorytetowo traktowano działania w sektorze budowlanym, zwłaszcza przyspieszając realizację określonych w art. 4 krajowych strategii długoterminowych poświęconych uwolnieniu pełnego potencjału w celu inwestycji w termomodernizację budynków;

19.  podkreśla, że wśród wyzwań i poważnych przeszkód dotyczących wdrożenia art. 7 szczególnie wyróżnia się brak wiedzy oraz możliwości zaangażowanych stron, jak również niski poziom znajomości systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej lub alternatywnych środków ze strony odbiorców końcowych oraz ograniczone ramy czasowe (2014–2020) realizacji ww. celów; w związku z tym wzywa UE do zwiększenia nakładów na realizację kampanii informacyjnych oraz programów wsparcia w poszczególnych państwach członkowskich;

20.  podkreśla, że brak wskaźników efektywności energetycznej, np. zużycie energii na jednostkę PKB, uniemożliwia w niektórych krajach członkowskich mobilizację obywateli i przedsiębiorstw do realizacji celu politycznego w zakresie klimatu i efektywności energetycznej;

21.  podkreśla, że jak dotąd przepis zawarty w art. 7, zgodnie z którym państwa członkowskie mogą zobowiązywać do priorytetowego wdrożenia części środków w zakresie efektywności energetycznej w gospodarstwach domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym lub w mieszkaniach socjalnych, znalazł zastosowanie zaledwie w dwóch państwach członkowskich; apeluje o wzmocnienie tego przepisu;

22.  jest zdania, że należy traktować priorytetowo środki z zakresu efektywności energetycznej na rzecz gospodarstw domowych podatnych na zagrożenia i dotkniętych ubóstwem energetycznym w celu zapewnienia trwałego obniżenia kosztów energii ponoszonych szczególnie przez te gospodarstwa;

23.  zaleca, by krajowe plany działania na rzecz efektywności energetycznej wymagane na mocy art. 24 obecnej dyrektywy zobowiązywały państwa członkowskie do określenia celów służących zmniejszeniu ryzyka ubóstwa energetycznego dzięki zastosowaniu środków na rzecz efektywności energetycznej oraz do składania sprawozdań z realizacji tych celów;

24.  jest zdania, że środki na rzecz efektywnej energetycznie renowacji istniejących budynków powinny być ukierunkowane szczególnie na obiekty o najgorszym bilansie energetycznym; wzywa Komisję do zaproponowania celu poprawy efektywności zasobów budowlanych wraz z przyszłymi minimalnymi normami wydajności dotyczącymi mieszkań na wynajem w kontekście rewizji dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej;

25.  stwierdza, że 16 państw członkowskich zdecydowało się na ustanowienie systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej (art. 7 ust. 1), 24 państwa członkowskie skorzystały w różnym stopniu z możliwości zastosowania alternatywnych środków, a 18 państw preferowało alternatywne środki względem wskaźnika renowacji (art. 5); poddaje krytyce fakt, że siedem państw członkowskich nie wprowadziło jeszcze audytów energetycznych (art. 8);

26.  podkreśla, że niektóre kluczowe elementy dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej (np. inteligentne opomiarowanie, technologia kogeneracji czy plany renowacji) wymagają więcej czasu i że stabilne ramy na rzecz efektywności energetycznej w okresie po 2020 r. mają kluczowe znaczenie dla zapewnienia niezbędnego zaufania i stabilności regulacyjnej inwestorów, organów publicznych i przedsiębiorstw umożliwiając im inicjowanie projektów i wdrażanie innowacji z uwagi na ich ogromny potencjał w zakresie obniżenia zużycia energii i tym samym kosztów ponoszonych przez odbiorców; zauważa, że najlepszymi bodźcami dla tych projektów są powszechny popyt i rynek;

27.  przyznaje, że niewystarczające sygnały cenowe są podstawową przyczyną słabej reakcji na zapotrzebowanie; wzywa państwa członkowskie do usunięcia tej przeszkody oraz do promowania inteligentnych pomiarów i przejrzystych rozliczeń jako metod sprzyjania bardziej świadomym zachowaniom odbiorców w odniesieniu do zużycia energii i inwestycji w efektywność energetyczną;

28.  z zadowoleniem przyjmuje nowe innowacyjne i inteligentne rozwiązania służące bilansowaniu podaży energii i popytu na nią, lepszemu wykorzystywaniu energii odnawialnej oraz ograniczaniu szczytowego zużycia energii; wzywa do finansowania badań i rozwoju w zakresie tych nowych rozwiązań, zwłaszcza w sektorze MŚP;

29.  podkreśla kluczową rolę odbiorców, obywateli i operatorów systemów dystrybucyjnych w coraz bardziej zdecentralizowanym krajobrazie energetycznym oraz istotność ich zaangażowania w osiąganie celów w zakresie efektywności energetycznej; w związku z tym podkreśla, że należy podjąć więcej działań w celu wzmocnienia ich roli, między innymi przez ułatwienia w zakresie reagowania na zapotrzebowanie, magazynowania energii na niewielką skalę, modernizacji budynków oraz komunalnych systemów ogrzewania i chłodzenia zarówno w wymiarze jednostkowym, jak i współdzielonym;

30.  zauważa, że dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej nie tylko wspiera efektywność energetyczną, lecz zawiera też elementy dotyczące oszczędności energii za sprawą określonego w art. 7 wiążącego zobowiązania do corocznej oszczędności energii; podkreśla znaczenie powiązania celu w zakresie efektywności energetycznej na 2030 r. z celami klimatycznymi uzgodnionymi na konferencji COP 21, aby zrealizować nasze cele w dziedzinie klimatu i ograniczyć naszą zależność od krajów trzecich; zauważa, że budynki odpowiadają za 40 % zużycia energii w UE, z czego 50 % przypada na ogrzewanie i chłodzenie; uważa w związku z tym, że poprawa efektywności energetycznej budynków ma podstawowe znaczenie dla ograniczenia emisji CO2 i poprawy bezpieczeństwa energetycznego, a także dla zmniejszenia ubóstwa energetycznego i pobudzenia gospodarki UE; apeluje do państw członkowskich o istotne inwestycje w celu poprawy efektywności energetycznej z wykorzystaniem finansowania UE, ponieważ nie tylko obniżyłoby to wysokość rachunków za energię, lecz także przyczyniłoby się do stworzenia dużej liczby miejsc pracy i pomogło zrealizować cele w zakresie reindustrializacji;

31.  podkreśla, że w budownictwie 85 % zużycia energii wykorzystane jest do ogrzewania pomieszczeń oraz wody w gospodarstwach domowych i z tego względu niezbędne jest przyspieszenie procesu modernizacji starych i niewydajnych systemów grzewczych w Europie, by osiągnąć zyski w zakresie efektywności energetycznej na poziomie co najmniej 20 % dzięki dostępnym technologiom, w tym systemom grzewczym wykorzystującym energię ze źródeł odnawialnych;

Kolidujące przepisy prawa hamują sukcesy ekologiczne, zwiększają biurokrację i zwiększają koszty energii

32.  zwraca uwagę, że przewidziane w ramach regulacyjnych obowiązki sprawozdawcze w obszarze energii są nieodzowne dla oceny postępu i wdrażania obowiązującego prawodawstwa w dziedzinie efektywności energetycznej; ubolewa jednak z powodu nadmiernych obowiązków sprawozdawczych w obszarze energii, również w związku z nadmiernie rygorystycznym wdrażaniem przepisów przez państwa członkowskie, spoczywających na przedsiębiorstwach, producentach energii, odbiorcach i organach publicznych, które ograniczają możliwości wzrostu i innowacji; podkreśla, że należy upraszczać w miarę możliwości obowiązki sprawozdawcze, aby ograniczyć obciążenia i koszty administracyjne; krytykuje fakt, że danych uzyskanych w ramach sprawozdawczości często nie można porównać na poziomie całej UE z powodu różnic między zestawieniami, metodami i normami; wzywa Komisję do ograniczenia, w tym za pośrednictwem rozwiązań cyfrowych, obciążeń administracyjnych związanych z obowiązkami sprawozdawczymi oraz do opracowania większej liczby wytycznych dotyczących porównywalności danych, aby umożliwić lepszą ocenę przekazywanych informacji; wzywa do dostosowania prognoz zapotrzebowania na energię do racjonalnych pod względem kosztów możliwości oszczędności w kluczowych sektorach, a ponadto uważa, że ograniczenie biurokracji pozwoli przyspieszyć wdrażanie środków na rzecz efektywności energetycznej; zwraca uwagę, że stosowanie zasady „efektywność energetyczna przede wszystkim” wymaga przeglądu planowania i sprawozdawczości w dziedzinie energii oraz poprawy spójności polityki, aby wzajemnie się wzmacniały, oraz uznania, że oszczędność energii jest pierwszym i najbezpieczniejszym źródłem energii w Europie; zauważa, że efektywność energetyczna jest najlepszą inwestycją w „źródła” energii zwiększającą przystępność cenową energii, zmniejszającą zapotrzebowanie na dodatkową i kosztowną infrastrukturę strony podażowej oraz pozwalającą przeciwdziałać zmianie klimatu;

33.  podkreśla, że zasady obliczania oszczędności energii oraz interpretacje dotyczące kwalifikujących się środków określone w załącznikach do dyrektywy są zbyt skomplikowane, co uniemożliwia ich ścisłe przestrzeganie; apeluje do Komisji o dopilnowanie, by efektem przeglądu dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej będzie wprowadzenie wyraźnie prostszej metody obliczania efektywności energetycznej, oraz o rozważenie przedłożenia nowych aktów delegowanych upraszczających metody obliczania określone w obowiązującej dyrektywie;

34.  wzywa Komisję do zmiany współczynnika konwersji na energię elektryczną w załączniku IV do dyrektywy w celu lepszego odzwierciedlenia zachodzącej transformacji w dziedzinie wytwarzania energii elektrycznej;

35.  zauważa, że nie z wszystkimi rodzajami ryzyka związanego z inwestycjami w oszczędność energii można sobie poradzić w ramach systemu handlu emisjami zważywszy, że obejmuje on tylko 45 % emisji gazów cieplarnianych w UE; zauważa, że dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej jest powiązana z innymi przepisami UE dotyczącymi energii oraz że ma pewien wpływ na ślad węglowy i system handlu emisjami (ceny certyfikatów); wzywa Komisję do oceny tego związku i zapewnienia komplementarności; stwierdza, że wynikające z tego niskie ceny uprawnień w systemie handlu emisjami są jednym z szeregu czynników ograniczających skłonność przemysłu do inwestowania w oszczędność energii;

36.  podkreśla, jak istotne jest prawidłowe wdrożenie rezerwy stabilności rynkowej, która może przyczynić się do poprawy efektywności energetycznej przez zwiększenie spójności między systemem handlu emisjami a strategiami politycznymi na rzecz niskoemisyjnego wytwarzania energii;

37.  oczekuje na przyszły fundusz na rzecz modernizacji, którego celem będzie modernizacja systemów energetycznych oraz poprawa efektywności energetycznej w państwach członkowskich UE o niższym dochodzie, i zwraca się do Komisji o zaproponowanie odpowiedniej struktury zarządzania ze szczegółowym określeniem ról państw członkowskich będących beneficjentami, EBI oraz innych instytucji;

38.  podkreśla, że brak koordynacji pomiędzy różnymi elementami ustawodawstwa krajowego może utrudniać rozwiązania w zakresie efektywności energetycznej zapewniające najlepsze wyniki pod względem opłacalności i niweczy korzyści cenowe uzyskane dzięki oszczędności energii; wzywa państwa członkowskie i Komisję do opracowania środków koordynujących w celu pełnego wykorzystania potencjału efektywności energetycznej, co zapewniłoby większą spójność pomiędzy państwami członkowskimi, nie ograniczając ich zdolności dostosowywania polityki do lokalnych rynków energii i cen, dostępnych technologii i rozwiązań oraz krajowego koszyka energetycznego; apeluje o lepsze uwzględnienie w systemie handlu emisjami krajowych środków mających wpływ na przydziały i ich cenę;

39.  podkreśla potrzebę poprawy efektywności energetycznej w sektorze publicznym oraz wzywa do lepszego uwzględniania inicjatyw na rzecz oszczędności energii przy udzielaniu zamówień publicznych;

40.  zauważa, że wymogi dotyczące efektywności energetycznej przy udzielaniu zamówień publicznych nie są w pełni rozumiane przez wszystkie jednostki odpowiedzialne za te zamówienia; wzywa Komisję do przedstawienia jaśniejszych wytycznych, aby ułatwić dochowanie zgodności z art. 6 dyrektywy oraz lepszą integrację z szerszymi przepisami UE dotyczącymi zamówień publicznych;

41.  wzywa Komisję do angażowania instytucji lokalnych i regionalnych we wspieranie efektywności energetycznej na poziomie regionalnym, lokalnym i obywatelskim;

42.  zaznacza, że choć europejskie ceny detaliczne energii elektrycznej dla małych i średnich odbiorców przemysłowych i handlowych oraz odbiorców prywatnych są względnie wysokie w wielu państwach członkowskich, inwestowanie w efektywność energetyczną może stymulować konkurencyjność europejskich przedsiębiorstw oraz ograniczyć koszty energii odbiorców prywatnych; podkreśla jednak, że średnio jedną trzecią rachunku za energię elektryczną w UE stanowią pośredni podatek nakładany przez państwo i opłaty dla prywatnych gospodarstw, które stosowane jako stałe elementy rachunków mogą utrudniać odbiorcom odczuwanie korzyści z oszczędności energii i przyczyniać się do ubóstwa energetycznego; zauważa, że opłaty przeznaczane na finansowanie europejskich strategii politycznych w dziedzinie klimatu i energii są najmniejszym elementem rachunku; ponadto podkreśla, że wysokie ceny energii w UE prowadzą do różnic w cenach energii pomiędzy państwami członkowskimi UE a naszymi głównymi konkurentami w wielu częściach świata, co osłabia konkurencyjność europejskich sektorów energochłonnych; zwraca uwagę, że wraz ze wzrostem inwestycji w efektywność energetyczną następuje wzrost innowacji, dzięki czemu przemysł UE zajmuje jedną z wiodących pozycji na świecie;

43.  zauważa, że efektywność energetyczna jest najlepszą inwestycją w „źródła” energii zwiększającą przystępność cenową energii, zmniejszającą zapotrzebowanie na dodatkową i kosztowną infrastrukturę oraz pozwalającą przeciwdziałać zmianie klimatu;

44.  zwraca uwagę, że zasada „efektywność energetyczna przede wszystkim” umożliwia racjonalne pod względem kosztów zwiększenie udziału energii ze źródeł odnawialnych w koszyku energetycznym; podkreśla, że obowiązki dotyczące oszczędności powinny być dostosowane do rozwoju zrównoważonych odnawialnych źródeł energii i że należy wzmocnić synergie w celu zapewnienia udanego przejścia na niskoemisyjny, odporny i inteligentny system energetyczny; jest zdania, że ze względu na ulepszenie ponadregionalnych systemów dystrybucji i magazynowania oraz zarządzanie popytem istnieją realne szanse dalszego rozwoju optymalnych lokalizacji dla energii wiatrowej, wodnej i słonecznej z funkcją zaopatrzenia całej Europy; jest przekonany o niwelującym wpływie tych działań na cenę energii;

45.  podkreśla, że efektywność energetyczna jest najbardziej opłacalnym środkiem realizacji unijnych zobowiązań do redukcji emisji CO2;

Konieczna większa spójność prawodawstwa energetycznego

46.  apeluje do Komisji o zapewnienie poszanowania zasady lepszych uregulowań prawnych, o rozważenie lepszych środków koordynacji unijnych przepisów dotyczących energii i zmiany klimatu, aby poprawić wydajność i skuteczność ustawodawczą, oraz o zaproponowanie środków na rzecz usprawnienia obecnych uregulowań; apeluje też do Komisji o wzmocnienie metod kompleksowej i długofalowej oceny inicjatyw w zakresie efektywności energetycznej, w tym wszystkich głównych efektów zewnętrznych; wzywa do przyjęcia perspektywy społecznej przy modelowaniu i ocenie łącznych kosztów i korzyści różnych poziomów aspiracji w zakresie efektywności energetycznej oraz do traktowania efektywności energetycznej jako pełnoprawnego źródła energii;

47.  wzywa Komisję do uznawania efektywności energetycznej za priorytet inwestycji infrastrukturalnych, uznając, że pojęcie to odpowiada definicji infrastruktury przyjętej przez MFW oraz inne instytucje ekonomiczne(9), oraz czyniąc ją kluczowym czynnikiem przy podejmowaniu decyzji dotyczących przyszłych inwestycji w europejską infrastrukturę energetyczną;

48.  zwraca uwagę, że efektywność energetyczna może pomóc zwiększyć odporność systemu energetycznego, a tym samym wesprzeć przejście w kierunku zrównoważonej i bezpiecznej sytuacji;

49.  podkreśla, że sprawnie funkcjonujący wewnętrzny rynek energii, obejmujący usługi w zakresie efektywności energetycznej, zoptymalizuje koszty systemu energetycznego, co przyniesie korzyści wszystkim odbiorcom oraz znacząco poprawi efektywność energetyczną i konkurencyjność w całej Europie; w związku z tym apeluje do państw członkowskich o pełne wdrożenie trzeciego pakietu energetycznego w celu zapewnienia w pełni funkcjonujących, konkurencyjnych i wzajemnie połączonych rynków energii;

50.  zauważa, że konieczne jest zaangażowanie również ze strony sektora energochłonnego oraz że w tym kontekście niezwykle istotne jest zapewnienie równych warunków działania w obrębie UE;

51.  podkreśla, że efektywność energetyczna stanowi jeden z podstawowych celów UE i że należy zatem zachęcać państwa europejskie do zapobiegania marnowaniu energii zużywanej w sektorach przemysłowym, transportowym i budowlanym, które mają najwyższy odsetek zużycia energii;

52.  z zadowoleniem przyjmuje pozytywne skutki systemów certyfikacji lub obowiązków w zakresie oszczędności (art. 7) w wielu państwach członkowskich; uważa możliwość wyboru alternatywnych środków o podobnych skutkach za istotny wymóg ich akceptacji; odnotowuje znaczenie dopilnowania, by poświadczone oszczędności pokrywały się z rzeczywistymi oszczędnościami i nie były jedynie oszczędnościami na papierze; podkreśla rolę przedsiębiorstw użyteczności publicznej sektora energetycznego w aktywnym rozwijaniu środków służących efektywności energetycznej; apeluje o nieutrudnianie zaliczania systemów certyfikacji i środków na rzecz oszczędności energii; wzywa Komisję do oceny, czy możliwe jest uwzględnienie oszczędności energii pierwotnej osiąganych przez zintegrowane elektrociepłownie (skojarzona gospodarka energetyczna – CHP);

53.  zwraca uwagę na sprawozdanie EPRS dla Parlamentu Europejskiego, w którym stwierdzono, że ustanowione systemy zobowiązujące do efektywności energetycznej w większości przypadków niewątpliwie odegrały istotną rolę w poprawie krajowej efektywności energetycznej oraz przyniosły racjonalne pod względem kosztów oszczędności dużej liczbie gospodarstw domowych i organizacji; podkreśla też zawarty w nim wniosek, że systemy te są wysoce opłacalne, a także wskazanie, że prawidłowo zaprojektowany i wdrożony system zobowiązujący do efektywności energetycznej może przynieść do 100 % krajowych oszczędności, o których mowa w art. 7; w związku z tym zaleca, by Komisja sporządziła wykaz dobrych i złych praktyk oraz opracowała zbiór kryteriów w celu zapewnienia właściwego tworzenia oraz skuteczności systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej;

54.  wzywa do zadbania o wiarygodne obliczenia oszczędności i efektywności bez zbędnej biurokracji; uważa, że dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej może przy tym służyć jako ramowy akt prawny; uważa, że konkretne środki i kryteria efektywności mogłyby zostać włączone do istniejących dyrektyw (np. dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków) lub do łącznego obowiązku etykietowania (etykietowanie energetyczne, ekoprojekt, gospodarka o obiegu zamkniętym, oznakowanie CE);

55.  jest zdania, że cele UE dotyczące łagodzenia zmiany klimatu i efektywności muszą być wzajemnie powiązane oraz że obowiązkowe wymogi w zakresie efektywności energetycznej są nieodzowne dla osiągnięcia maksymalnego poziomu aspiracji oraz wysiłków w państwach członkowskich, a ponadto że konieczne jest umożliwienie państwom członkowskim dostatecznej elastyczności w kwestii dostosowania zbioru instrumentów i środków na szczeblu krajowym;

56.  apeluje o dostosowanie zmienionej dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej do celów UE w zakresie ochrony klimatu oraz celu porozumienia przyjętego podczas COP 21; podkreśla, że elementem przeglądu dyrektywy muszą być kontynuacja i poprawa istniejących środków oraz usunięcie sprzeczności i luk w celu zapewnienia przewidywalności regulacyjnej oraz zagwarantowania inwestorom pewności w dłuższej perspektywie;

Większa efektywność energetyczna – większe zatrudnienie i wzrost

57.  ubolewa z powodu mało skutecznych projektów na rzecz efektywności energetycznej, które uzyskały wsparcie w ramach funduszy strukturalnych UE (w latach 2007–2013), co skrytykował w swoim sprawozdaniu Trybunał Obrachunkowy; wzywa Komisję do szybkiego wdrożenia odpowiednich ulepszeń oraz zwrócenia przy tym szczególnej uwagi na uzasadnianie, monitorowanie i skracanie okresu zwrotu nakładów finansowanych projektów; apeluje o udoskonalenie wytycznych oraz w odniesieniu do lepszego wykorzystania funduszy strukturalnych i EFIS w powiązaniu z inwestycjami sektora prywatnego na wykonalne projekty z zakresu efektywności energetycznej, szczególnie dotyczące budynków, o lepszy monitoring ze strony Komisji; uważa, że finansowanie projektów w dziedzinie efektywności energetycznej z funduszy strukturalnych i EFIS powinno być adresowane do odbiorców, którzy są bardziej wrażliwi na koszty energii, czyli do branż zagrożonych ucieczką emisji, MŚP i gospodarstw domowych zagrożonych ubóstwem energetycznym; uważa, że absolutnym priorytetem jest opracowanie instrumentów finansowych, narzędzi i innowacyjnych modeli w celu uruchomienia funduszy publicznych oraz wykorzystania prywatnych funduszy na szczeblu lokalnym, krajowym, regionalnym i europejskim do wspierania inwestycji w kluczowych z punktu widzenia efektywności energetycznej sektorach, takich jak renowacja budynków, przy zwróceniu szczególnej uwagi na grupy szczególnie wrażliwe oraz przy należytym uwzględnieniu specyfiki inwestycji długofalowych;

58.  wzywa państwa członkowskie do wspierania inwestycji w sektorze budowlanym, w tym do podjęcia intensywniejszych działań motywujących do gruntownej renowacji słabo izolowanych budynków w UE;

59.  podkreśla, że jeśli państwa członkowskie ustanowią krajowe fundusze efektywności energetycznej, należy ustanowić minimalny poziom inwestycji na rzecz gospodarstw domowych dotkniętych ubóstwem energetycznym; podkreśla też, że państwa członkowskie powinny wykazać, w jaki sposób taki finansowany z opłat fundusz efektywności energetycznej przyczynia się do poprawy stanu najgorszych istniejących zasobów mieszkaniowych;

60.  zwraca uwagę na znaczenie europejskich instrumentów finansowych w formie pożyczek, gwarancji i kapitału własnego jako uzupełnienia prywatnego finansowania projektów na rzecz efektywności energetycznej; podkreśla jednak potrzebę zapewnienia finansowania w formie dotacji dla projektów w dziedzinie społecznej;

61.  podkreśla, że UE powinna ustanowić ambitny cel w zakresie oszczędności energii i stymulować innowacje w dziedzinie inwestycji w efektywność energetyczną, ponieważ takie inwestycje szybko się zwracają i przynoszą zyski;

62.  wzywa państwa członkowskie do uwzględnienia przepisu przewidującego w systemach zobowiązujących do efektywności energetycznej istotny minimalny odsetek środków, a by dotrzeć do odbiorców o niskich dochodach;

63.  zauważa, że projekty służące efektywności energetycznej są często niewielkie i muszą być włączane do większych portfeli; w tym celu wzywa Komisję, EBI i państwa członkowskie do udzielania większej pomocy technicznej oraz wsparcia przy opracowywaniu projektów w celu ułatwienia inwestycji;

64.  wyraża przekonanie, że długoterminowa strategia na rzecz efektywności energetycznej budynków oraz dalsze zachęcanie do efektywnej energetycznie renowacji budynków umożliwią odejście od stosowania włącznie prostych i tanich środków w sektorze budowlanym;

65.  apeluje w odniesieniu do obowiązków oszczędności, planów dotyczących budynków i planów renowacji (art. 4, 5, 6 i 7) o lepszą koordynację, wymianę pomysłów i najlepszych praktyk pomiędzy państwami członkowskimi w celu zapewnienia szybszego stosowania istniejących i nowych instrumentów (ulg podatkowych, programów wsparcia, wzorów umów i inwestycji w lokale socjalne); uważa, że należy rozszerzyć art. 5, aby obejmował w miarę możliwości wszystkie podmioty publiczne; apeluje do Komisji o opracowanie wytycznych dotyczących przyszłych planów krajowych w celu zapewnienia przejrzystości i porównywalności; z zadowoleniem przyjmuje pomoc techniczną Komisji przy wdrażaniu dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej; apeluje o opracowanie obowiązkowego wzorca planów krajowych w celu zapewnienia przejrzystości i porównywalności; wzywa państwa członkowskie do zastanowienia się nad innowacyjnymi, rynkowymi systemami wsparcia;

66.  zauważa, że najmniejsze postępy poczyniono w sektorze mieszkaniowym, w związku z czym wzywa państwa członkowskie do wykorzystywania przedsiębiorstw usług energetycznych i umów o poprawę efektywności energetycznej, do wdrożenia systemów podatkowych i programów pożyczek w celu podwyższenia niskich wskaźników renowacji istniejących zasobów budowlanych w Europie oraz do nagradzania takich środków w zakresie efektywności energetycznej jak stosowanie efektywnego energetycznie ogrzewania i chłodzenia;

67.  zwraca się do Komisji o zachęcanie państw członkowskich do przyjmowania i ulepszania systemów monitorowania i pomiaru efektywności energetycznej budynków oraz zarządzania nią w celu uzyskania wyraźnej poprawy efektywności energetycznej budynków w UE;

68.  apeluje, aby plany działania państw członkowskich w zakresie renowacji, o których mowa w art. 4, określały, w jaki sposób w ramach kolejnych planów działania (do kwietnia 2017 r.) państwa członkowskie przeprowadzą termomodernizację swoich zasobów budowlanych, a w rezultacie przyczynią się do realizacji ogólnounijnej wizji zasobów budowlanych o niemal zerowym zużyciu energii do 2050 r.;

69.  uważa, że rozszerzenie wzorcowej roli budynków publicznych na wszystkie szczeble administracji publicznej, a nie tylko na szczebel centralny pomoże uwolnić w pełni potencjał oszczędności w branży budowlanej, ponieważ uznano ją za sektor o najwyższym potencjale nie tylko w odniesieniu do oszczędności energii, lecz również pod względem innych szerzej rozumianych korzyści, np. poprawy komfortu i dobrego samopoczucia; uważa w związku z tym, że należy zobowiązać państwa członkowskie do stworzenia wewnętrznego mechanizmu podziału wysiłków na rzecz realizacji celu renowacji na poziomie 3 % między różne szczeble administracji publicznej oraz że należy utrzymać możliwość wyboru innych środków jako alternatywę dla podejścia opisanego w ust. 1 i 2, a także określić ilościowo ich oddziaływanie;

70.  zwraca się do Komisji o bardziej zdecydowane zachęcanie państw członkowskich do renowacji budynków niemieszkalnych ze względu na ich duży potencjał pod względem krótkoterminowej rentowności;

71.  proponuje, by art. 4 dyrektywy nadać tytuł „Długoterminowe strategie na rzecz gruntownej renowacji krajowych zasobów budowlanych, w tym na rzecz uruchamiania inwestycji”;

72.  wzywa do przeznaczenia koniecznych środków na szkolenie instalatorów, aby mogli przeprowadzać wysokiej jakości renowacje;

73.  apeluje o strategiczne podejście Komisji, aby propagować rozwój nowych technologii (m.in. ciecze chłodzące, oświetlenie, izolacja, termostaty, opomiarowanie, szyby i in.);

74.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do priorytetowego potraktowania art. 4 dyrektywy w odniesieniu do opracowania drugiej wersji strategii, która ma zostać przedstawiona w 2017 r. i której podstawą powinno być odpowiednie zaangażowanie zainteresowanych stron, zgodnie z obowiązkowymi wzorami, z uwzględnieniem pośrednich pięcioletnich celów i planów wdrażania, z myślą o osiągnięciu do 2050 r. na szczeblu UE celu dotyczącego budynków o niemal zerowym zużyciu energii, zważywszy, że będzie to konieczne do zrealizowania zamierzeń określonych na konferencji COP 21;

75.  uważa zakładowe audyty energetyczne za sprawdzony instrument zwiększania efektywności energetycznej i podkreśla ich korzyści z punktu widzenia konkurencyjności; apeluje o jednolitą definicję i przestrzeganie kryteriów określonych w dyrektywie (w odniesieniu do definicji MŚP, audytów, braku podwójnej certyfikacji w przypadku transgranicznych struktur przedsiębiorstwa) oraz o wypracowanie jednolitego podejścia do progu de minimis, o którym mowa w art. 8 ust. 4; wzywa do rozszerzenia zakresu tego artykułu, by obejmował wszystkie przedsiębiorstwa o wysokim zużyciu energii; apeluje o ocenę z myślą o poprawie skuteczności systemu audytów energetycznych; apeluje, by przy planowanych pracach konserwacyjnych wymagane było wdrożenie racjonalnych pod względem kosztów zaleceń określonych w audytach energetycznych zgodnie z celami przedsiębiorstw;

76.  proponuje dokonanie przeglądu definicji MŚP stosowanej w dyrektywie (art. 2 pkt 26), tak aby odnosiła się ona jedynie do liczby zatrudnionych osób i rocznego obrotu, co pozwoli nadal uznawać za MŚP przedsiębiorstwa kontrolowane przez podmiot publiczny w co najmniej 25%.

77.  wyraża zadowolenie, że Komisja pracuje nad wytycznymi dotyczącymi wdrażania art. 9–11 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, aby umożliwić odbiorcom lepszą kontrolę własnego zużycia energii; uważa wykonalność techniczną i wprowadzenie inteligentnych liczników – z uwzględnieniem opłacalności i przejrzystości kosztów – za istotne elementy oszczędności energii; jest zdania, że dla zachowania spójności wszystkie obowiązujące przepisy dotyczące opomiarowania i rozliczeń powinny się znaleźć w jednym akcie;

78.  zwraca uwagę, że rachunki konsumentów za energię wciąż są niejasne i nieprecyzyjne; zaleca poprawę przejrzystości i czytelności rachunków przez sformułowanie na szczeblu UE nadrzędnych zasad dotyczących rozliczeń, aby zagwarantować odbiorcom dostęp do kluczowych informacji w porównywalnych formatach i umożliwić im dostosowanie wzorów zużycia; podkreśla, że odbiorcy mają różne preferencje i dysponują różnymi narzędziami, w związku z czym podejście do informacji należy ukształtować na podstawie badań konsumenckich na szczeblu krajowym;

79.  uważa, że nieodzowny jest dostęp do niezależnych i wiarygodnych informacji i porad dotyczących właściwych środków w zakresie efektywności energetycznej oraz systemów finansowania, szczególnie dla gospodarstw domowych, jak również dla władz lokalnych i regionalnych, aby umożliwić im podejmowanie świadomych decyzji oraz lepsze zarządzanie własnym zużyciem energii, m.in. za pomocą inteligentnych liczników oraz indywidualnych pomiarów zużycia energii na potrzeby ogrzewania i chłodzenia;

80.  apeluje o wprowadzenie rygorystycznych norm zapewnienia jakości, krajowych programów szkoleń oraz jednolitych, uproszczonych krajowych systemów certyfikacji dla usługodawców w zakresie efektywności energetycznej, których uzupełnieniem będzie połączony i łatwy dostęp do porad i systemów dochodzenia roszczeń; podkreśla, że te rozwiązania proponuje się w celu zniesienia niektórych barier pozafinansowych w korzystaniu przez odbiorców z produktów i usług w zakresie efektywności energetycznej, np. umożliwiając wskazywanie zaufanych przedsiębiorców;

81.  oczekuje dalszych inwestycji oszczędnościowych dzięki realizacji celu w zakresie wysoce wydajnej kogeneracji zapisanego w art. 14;

82.  podkreśla, że jeśli państwa członkowskie ustanowią krajowe fundusze efektywności energetycznej (art. 20), powinny one przyznawać pierwszeństwo gospodarstwom domowym dotkniętym ubóstwem energetycznym; utrzymuje, że zmieniona dyrektywa energetyczna powinna gwarantować państwom członkowskim trwałe i stabilne otoczenie polityczne zapewniające zrównoważony wzrost inwestycji w efektywność energetyczną, zwłaszcza na szczeblu lokalnym; wymaga od UE oraz EBI wzmożenia wysiłków w zakresie tworzenia potencjału i pomocy technicznej w celu rozwoju rentownych projektów na rzecz efektywności energetycznej, które przyciągną z rynku inwestycje sektora prywatnego; apeluje, aby w programach finansowania UE (takich jak fundusze strukturalne, plan Junckera, ELENA EBI) zwiększono pulę środków przeznaczonych na budowanie zdolności i pomoc techniczną w zakresie efektywności energetycznej;

83.  ubolewa nad niskim poziomem inwestycji publicznych i inwestycji sektora prywatnego w inteligentne sieci elektroenergetyczne; zwraca się do Komisji o bardziej zdecydowane wdrażanie art. 15 dyrektywy w celu pobudzenia rozwoju takich sieci;

84.  apeluje o wprowadzenie obowiązku przeprowadzania krajowych analiz kosztów i korzyści programów w zakresie efektywności energetycznej realizowanych przez władze lokalne bądź z ich udziałem oraz do stosowania tego podejścia, kiedy sprawdza się i oznacza oszczędności dla odbiorców;

85.  wyraża zaniepokojenie z powodu wzrostu zanieczyszczenia środowiska powodowanego przez niektóre domowe instalacje grzewcze zasilane biomasą stałą, które wytwarzają znaczną ilość drobnego pyłu, tlenku azotu, tlenku węgla i dioksyn, czyli substancji skrajnie szkodliwych dla jakości powietrza, a zatem szkodliwych również dla ludzkiego zdrowia; wzywa więc państwa członkowskie do wdrażania skutecznych i ekologicznych rozwiązań alternatywnych;

86.  podkreśla natychmiastową potrzebę bardziej wszechstronnego podejścia do poprawy efektywności energetycznej całego systemu transportowego, bez polegania wyłącznie na rozwoju technologicznym pojazdów czy układów napędowych; wzywa Komisję i państwa członkowskie do podjęcia ambitnych kroków na rzecz wprowadzania nowych środków służących usprawnieniu zmiany transportu i przejścia na najbardziej efektywne energetycznie rodzaje transportu oraz do pełnego wdrożenia inteligentnych systemów transportowych (ITS) w celu dalszej poprawy efektywności oraz stopnia wykorzystania ładowności pojazdów i przepustowości infrastruktury, również w logistyce, lotnictwie i transporcie morskim;

87.  przypomina, że efektywność energetyczną można osiągnąć przez określenie norm CO2 i informowanie użytkowników o zużyciu paliwa w ich pojazdach; wzywa Komisję do przedstawienia propozycji dotyczących informowania użytkowników o zużyciu paliwa w nowych ciężarówkach, autobusach i autokarach oraz do ustalenia limitów ich emisji CO2;

88.  wyraża ubolewanie z powodu niewielkiego wkładu transportu w oszczędność energii, ponieważ jego udział w całkowitych oszczędnościach w podziale na sektory wynosi jedynie 3 % pomimo stabilizacji ruchu pasażerskiego i spadku ruchu towarowego w latach 2005–2013 z powodu kryzysu gospodarczego; wzywa państwa członkowskie do zwiększenia liczby środków ukierunkowanych na sektor transportu;

o
o   o

89.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz państwom członkowskim.

(1) Dz.U. L 153 z 18.6.2010, s. 13.
(2) Dz.U. L 315 z 14.11.2012, s. 1.
(3) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0444.
(4) Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0094.
(5) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0266.
(6) Teksty przyjęte, P8_TA(2014)0063.
(7) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0359.
(8) Tina Fawcett i Jan Rosenow: „The Member States’ plans and achievements towards the implementation of Article 7 of the Energy Efficiency Directive” [Plany i osiągnięcia państw członkowskich w zakresie wdrażania art. 7 dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej], badanie EPRS.
(9) „Energy efficiency as infrastructure: leaping the investment gap” [„Efektywność energetyczna jako infrastruktura: wypełnienie luki inwestycyjnej”], sprawozdanie E3G consultancy, 3 marca 2016 r.

Informacja prawna