Ευρετήριο 
Κείμενα που εγκρίθηκαν
Τρίτη 13 Σεπτεμβρίου 2016 - ΣτρασβούργοΟριστική έκδοση
Πολιτική συνοχής και στρατηγικές έρευνας και καινοτομίας για έξυπνη εξειδίκευση (RIS3)
 Ευρωπαϊκή εδαφική συνεργασία - βέλτιστες πρακτικές και καινοτόμα μέτρα
 Εξέταση των μετρήσεων εκπομπών στην αυτοκινητοβιομηχανία
 Αίτηση άρσης της ασυλίας του István Ujhelyi
 Αίτηση για την υπεράσπιση των προνομίων και ασυλιών του Rosario Crocetta
 Αίτηση για την άρση της ασυλίας του Σωτηρίου Ζαριανόπουλου
 Συμφωνία ΕΕ-Κίνας σχετικά με την προσχώρηση της Κροατίας ***
 Συμφωνία ΕΕ-Ουρουγουάης σχετικά με την προσχώρηση της Κροατίας ***
 Διορισμός μέλους του Ελεγκτικού Συνεδρίου - Λάζαρος Σταύρου Λαζάρου
 Διορισμός μέλους του Ελεγκτικού Συνεδρίου - João Figueiredo
 Διορισμός μέλους του Ελεγκτικού Συνεδρίου – Leo Brincat
 Στατιστικές σχετικά με το εξωτερικό εμπόριο με τρίτες χώρες (κατ’ εξουσιοδότηση και εκτελεστικές αρμοδιότητες) ***II
 Ευρωπαϊκές στατιστικές όσον αφορά τις τιμές φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας ***I
 Προς τον ανασχεδιασμό της αγοράς ενέργειας
 Στρατηγική της ΕΕ για τη θέρμανση και την ψύξη
 Βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των ΜΜΕ
 Στρατηγική της ΕΕ για την περιοχή των Άλπεων
 Καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ για την Αφρική: επιπτώσεις για την ανάπτυξη και την ανθρωπιστική βοήθεια
 Δημιουργία συνθηκών στην αγορά εργασίας οι οποίες ευνοούν την εξισορρόπηση μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής

Πολιτική συνοχής και στρατηγικές έρευνας και καινοτομίας για έξυπνη εξειδίκευση (RIS3)
PDF 529kWORD 60k
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 13ης Σεπτεμβρίου 2016 σχετικά με την πολιτική συνοχής και τις στρατηγικές έρευνας και καινοτομίας για έξυπνη εξειδίκευση (RIS3) (2015/2278(INI))
P8_TA(2016)0320A8-0159/2016

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως τα άρθρα 4, 162 και 174 έως 178,

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006(1) (εφεξής «ο κανονισμός περί κοινών διατάξεων»),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1301/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, σχετικά με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και για τη θέσπιση ειδικών διατάξεων σχετικά με τον στόχο «Επενδύσεις στην ανάπτυξη και την απασχόληση» και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1080/2006(2),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1304/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, για το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1081/2006 του Συμβουλίου(3),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1299/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού ειδικών διατάξεων για την υποστήριξη του στόχου της Ευρωπαϊκής εδαφικής συνεργασίας από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης(4),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1302/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, για την τροποποίηση του κανονισμού (EΚ) αριθ. 1082/2006 για τον ευρωπαϊκό όμιλο εδαφικής συνεργασίας (EΟΕΣ) όσον αφορά την αποσαφήνιση, την απλούστευση και τη βελτίωση της διαδικασίας ίδρυσης και λειτουργίας αυτών των ομίλων(5),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1300/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, σχετικά με το Ταμείο Συνοχής και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1084/2006(6),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1305/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, για τη στήριξη της αγροτικής ανάπτυξης από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1698/2005 του Συμβουλίου(7),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 14ης Ιανουαρίου 2014, με τίτλο «Ευφυής εξειδίκευση: δικτύωση κέντρων αριστείας για μια αποτελεσματική πολιτική συνοχής»(8),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 9ης Σεπτεμβρίου 2015, με τίτλο «Επενδύσεις για θέσεις εργασίας και ανάπτυξη: προώθηση της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής στην ΕΕ»(9),

–  έχοντας υπόψη το ενημερωτικό φυλλάδιο της Επιτροπής, της 22ας Φεβρουαρίου 2016, με τίτλο «Επενδυτικό σχέδιο για την Ευρώπη: νέες κατευθυντήριες γραμμές για τον συνδυασμό των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων με το ΕΤΣΕ»,

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 10ης Ιουνίου 2014, με τίτλο «Η έρευνα και η καινοτομία ως πηγές ανανέωσης της οικονομικής ανάπτυξης» (COM(2014)0339),

–  έχοντας υπόψη την έκτη έκθεση της Επιτροπής, της 23ης Ιουλίου 2014, για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή με τίτλο «Επενδύσεις για θέσεις εργασίας και ανάπτυξη»

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 26ης Νοεμβρίου 2014, με τίτλο «Ένα επενδυτικό σχέδιο για την Ευρώπη» (COM(2014)0903),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 14ης Δεκεμβρίου 2015, με τίτλο «Επενδύσεις σε θέσεις εργασίας και ανάπτυξη - Μεγιστοποίηση της συμβολής των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων» (COM(2015)0639),

–  έχοντας υπόψη τον οδηγό που δημοσίευσε η Επιτροπή το 2014, με τίτλο «Δυνατότητα ανάπτυξης συνεργειών μεταξύ των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών ταμείων και των ταμείων επενδύσεων, του προγράμματος «Ορίζων 2020» και άλλων ενωσιακών προγραμμάτων που σχετίζονται με την έρευνα, την καινοτομία και την ανταγωνιστικότητα»,

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 6ης Οκτωβρίου 2010, με τίτλο «Η περιφερειακή πολιτική συμβάλλει στην έξυπνη ανάπτυξη στο πλαίσιο της Ευρώπης 2020» (COM(2010)0553),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 13ης Σεπτεμβρίου 2013, με τίτλο «Μέτρηση των αποτελεσμάτων της καινοτομίας στην Ευρώπη: προς έναν νέο δείκτη» (COM(2013)0624),

–  έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών, της 4ης Μαΐου 2012, με τίτλο «Ενεργός γήρανση: καινοτομία, έξυπνη υγεία, καλύτερη ζωή»(10),

–  έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών, της 30ής Μαΐου 2013, με τίτλο «Κάλυψη του χάσματος καινοτομίας»(11),

–  έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών, της 7ης Οκτωβρίου 2014, με τίτλο «Μέτρα για την υποστήριξη της δημιουργίας περιβάλλοντος ευνοϊκού για τις νεοσύστατες επιχειρήσεις υψηλής τεχνολογίας»(12),

–  έχοντας υπόψη το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής που δημοσιεύθηκε το 2014 και περιλαμβάνει κατευθυντήριες γραμμές για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και τους φορείς υλοποίησης με τίτλο «Δυνατότητα ανάπτυξης συνεργειών μεταξύ των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών ταμείων και των ταμείων επενδύσεων, του προγράμματος «Ορίζων 2020» και άλλων ενωσιακών προγραμμάτων που σχετίζονται με την έρευνα, την καινοτομία και την ανταγωνιστικότητα» (SWD(2014)0205),

–  έχοντας υπόψη το πιλοτικό σχέδιο «Πολιτική συνοχής και συνέργειες με τα ταμεία έρευνας και ανάπτυξης: κλίμακα αριστείας»,

–  έχοντας υπόψη την προπαρασκευαστική δράση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην περιφέρεια της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης (REMTh),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Περιφερειακής Ανάπτυξης (A8-0159/2016),

A.  λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτή την εποχή της οικονομικής, χρηματοπιστωτικής και κοινωνικής κρίσης η ΕΕ πρέπει να εντείνει τις προσπάθειές της για έξυπνη και βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη χωρίς αποκλεισμούς·

B.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ενίσχυση της έρευνας, της τεχνολογικής ανάπτυξης και της καινοτομίας (Ε&Α&Κ) αποτελεί μία από τις επενδυτικές προτεραιότητες στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) για την περίοδο 2014-2020· λαμβάνοντας υπόψη ότι η στήριξη της καινοτομίας ποικίλλει σε μεγάλο βαθμό σε επίπεδο ΕΕ και μεταξύ των κρατών μελών, ειδικότερα δε η εκμετάλλευση της γνώσης και της τεχνολογίας στην προώθηση της καινοτομίας·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι κατά την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020 ζητείται για πρώτη φορά από τα κράτη μέλη να εκπονήσουν εθνικές ή/και περιφερειακές στρατηγικές έξυπνης εξειδίκευσης με τη συμμετοχή εθνικών και περιφερειακών διαχειριστικών αρχών και φορέων, όπως ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, βιομηχανίας και κοινωνικών εταίρων, στο πλαίσιο μιας διαδικασίας επιχειρηματικής ανακάλυψης·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η έξυπνη εξειδίκευση συνδυάζει και συνενώνει διαφορετικές πολιτικές που αφορούν, μεταξύ άλλων, την επιχειρηματικότητα, την εκπαίδευση και την καινοτομία, προκειμένου οι περιφέρειες να εντοπίζουν και να επιλέγουν τους τομείς προτεραιότητας για ανάπτυξη και σχετικές επενδύσεις εστιάζοντας στα ισχυρά σημεία και στα συγκριτικά πλεονεκτήματά τους·

E.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι RIS3 θα πρέπει να συμβάλουν στο να καταστεί η ευρωπαϊκή οικονομία πιο ανταγωνιστική, να δημιουργηθεί ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία στην καινοτομία, να δημιουργηθούν περισσότερες και καλύτερες θέσεις απασχόλησης υψηλής ποιότητας και να προστεθεί ένα ευρύ φάσμα νέων εμπειριών· λαμβάνοντας υπόψη ότι θα πρέπει να συντελέσουν στη διάδοση των ορθών πρακτικών και στην ανάπτυξη νέου επιχειρηματικού πνεύματος, σε συνδυασμό με μια λειτουργική ενιαία ψηφιακή αγορά και έξυπνη εξειδίκευση που μπορεί να οδηγήσει σε νέες δεξιότητες, γνώσεις, καινοτομία και απασχόληση προκειμένου να γίνει καλύτερη εκμετάλλευση των αποτελεσμάτων της έρευνας και των πάσης μορφής καινοτομιών·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανάπτυξη μιας στρατηγικής RIS3 περιλαμβάνει μια διαδικασία ανάπτυξης πολυμερών μηχανισμών διακυβέρνησης με στόχο τον εντοπισμό των περιοχών με τις καλύτερες στρατηγικές δυνατότητες, τον καθορισμό στρατηγικών προτεραιοτήτων και τον σχεδιασμό αποτελεσματικής υπηρεσίας στήριξης προς τις επιχειρήσεις ώστε να μεγιστοποιηθούν οι δυνατότητες ανάπτυξης με βάση τη γνώση μιας περιοχής·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι στρατηγικές RIS3 συμβάλλουν στην αποτελεσματική χρήση των κονδυλίων της ΕΕ, αφορούν όλα τα κράτη μέλη και τις περιφέρειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και απελευθερώνουν το δυναμικό όλων των περιφερειών, βοηθώντας έτσι την ΕΕ να καταπολεμήσει τα κενά στην καινοτομία, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό, προκειμένου να καταστεί πιο ανταγωνιστική σε παγκόσμιο επίπεδο·

H.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η έγκαιρη και επιτυχής ανάπτυξη στρατηγικών RIS3 στα κράτη μέλη εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από τη βελτίωση της διοικητικής τους ικανότητας στον προγραμματισμό, στην κατάρτιση προϋπολογισμού, στην υλοποίηση και στην αξιολόγηση εντός του πλαισίου πολιτικής με στόχο την ενίσχυση των ιδιωτικών επενδύσεων στην Ε&Α&Κ· λαμβάνοντας υπόψη ότι κατά την εν λόγω ανάπτυξη στρατηγικών πρέπει να συνεκτιμάται το γεγονός ότι οι αρχικές εκτιμήσεις στρατηγικών έξυπνης εξειδίκευσης αντανακλούν μια συγκεχυμένη εικόνα, ιδίως όσον αφορά την επιλογή των προτεραιοτήτων, οι οποίες συχνά θεωρούνται υπερβολικά γενικές ή ανεπαρκώς συνδεδεμένες με τις περιφερειακές δομές της οικονομίας και της καινοτομίας, γεγονός που σημαίνει ότι οι στρατηγικές έξυπνης εξειδίκευσης πρέπει να βελτιωθούν ως προς αυτό·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η πλατφόρμα RIS3 βοηθά στις ανταλλαγές «από τη βάση προς την κορυφή» και μεταξύ ομοτίμων, καθώς και στη μεταφορά γνώσης μεταξύ των περιφερειών που συμμετέχουν· λαμβάνοντας υπόψη ότι η διαδικασία αυτή πρέπει να τεθεί ως προτεραιότητα όσον αφορά τον μελλοντικό σχεδιασμό και την υλοποίηση των πρωτοβουλιών για την έξυπνη εξειδίκευση·

Ο κεντρικός ρόλος των RIS3 για τη συμβολή της πολιτικής συνοχής στους στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020»

1.  υπογραμμίζει ότι οι στρατηγικές έξυπνης εξειδίκευσης στηρίζουν τη θεματική συγκέντρωση και τον στρατηγικό προγραμματισμό των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων (ΕΔΕΤ), ενώ ταυτόχρονα, σε τοπικό επίπεδο, η προσέγγιση προσανατολίζεται περισσότερο στην αποδοτικότητα, συμβάλλοντας με τον τρόπο αυτό στην επίτευξη των στόχων της στρατηγικής «Ευρώπη 2020»· τονίζει ότι σκοπός των στρατηγικών αυτών είναι να δημιουργήσουν βάσει της γνώσης βιώσιμη και ισορροπημένη ανάπτυξη και υψηλής ποιότητας θέσεις εργασίας σε όλες τις περιφέρειες, όχι μόνο σε καλά ανεπτυγμένες περιοχές αλλά και σε περιφέρειες μετάβασης, καθώς και σε λιγότερο ανεπτυγμένες, αγροτικές και νησιωτικές περιοχές·

2.  ζητεί να τηρούνται αυστηρά οι νέες διατάξεις εκ των προτέρων αιρεσιμότητας για την κατανομή των ΕΔΕΤ, προκειμένου να λειτουργούν οι στρατηγικές έξυπνης εξειδίκευσης·

3.  ζητεί από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς να εκπονήσουν στρατηγικές έρευνας και καινοτομίας για την έξυπνη εξειδίκευση οι οποίες θα βασίζονται στην ανάλυση των υφιστάμενων ικανοτήτων, πλεονεκτημάτων και αρμοδιοτήτων κάθε περιφέρειας, και να εστιάσουν στην επιχειρηματική ανακάλυψη προκειμένου να εντοπίσουν αναδυόμενους θύλακες ή συγκριτικά πλεονεκτήματα για έξυπνη εξειδίκευση, να αποφύγουν την αναγκαστική και τεχνητή υπερεξειδίκευση και να προωθήσουν τη στενότερη συνεργασία μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, αποφεύγοντας παράλληλα ενδεχόμενες συγκρούσεις συμφερόντων μεταξύ των τομέων αυτών·

4.  υποστηρίζει έναν ευρύ ορισμό για την καινοτομία που θα σημαίνει τη μετατροπή μιας ιδέας σε ένα νέο ή βελτιωμένο προϊόν ή υπηρεσία που εισάγεται στην αγορά, σε μια νέα ή βελτιωμένη λειτουργική διαδικασία που χρησιμοποιείται στη βιομηχανία και στο εμπόριο ή σε μια νέα μέθοδο παροχής κάποιας κοινωνικής υπηρεσίας·

5.  ζητεί από τις περιφέρειες να σχεδιάσουν καινοτόμα συστήματα υπηρεσιών στήριξης προς συμπλήρωση ή αντικατάσταση των υφιστάμενων υπηρεσιών στήριξης, προκειμένου μια δεδομένη περιφέρεια να είναι σε θέση να αξιοποιήσει πλήρως τις ανταγωνιστικές της δυνατότητες, να βοηθήσει τις επιχειρήσεις στην απορρόφηση νέων γνώσεων και τεχνολογίας ώστε να παραμείνουν ανταγωνιστικές, και να εξασφαλίσει ότι οι πόροι έρευνας και καινοτομίας φτάνουν στο επίπεδο της κρίσιμης μάζας·

6.  ζητεί από την Επιτροπή να ευθυγραμμίσει τον γενικό κανονισμό απαλλαγής κατά κατηγορία προκειμένου να εξασφαλιστούν οι συνθήκες χορήγησης της Σφραγίδας Αριστείας από τα ΕΔΕΤ·

7.  ζητεί από τις εθνικές αρχές να επενδύσουν στη συλλογή πληροφοριών και στην εξόρυξη μαζικών δεδομένων σε περιφερειακό επίπεδο, ώστε να έχουν τη δυνατότητα να επιδείξουν το ξεχωριστό ανταγωνιστικό τους πλεονέκτημα και να κατανοήσουν τις τάσεις που σχετίζονται με τις περιφερειακές επιχειρήσεις στην παγκόσμια αλυσίδα αξίας·

8.  θεωρεί ότι η πλατφόρμα S3, που δημιουργήθηκε από τη ΓΔ REGIO της Επιτροπής και βρίσκεται στο Κοινό Κέντρο Ερευνών στη Σεβίλλη, διαδραματίζει καίριο ρόλο στην παροχή συμβουλών στις περιφέρειες και στον καθορισμό δεικτών αναφοράς για τις στρατηγικές τους σε σχέση με την καινοτομία, στην αρωγή για υστερούσες περιφέρειες και στην ενίσχυση της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης και των συνεργειών μεταξύ περιφερειών με την παροχή πληροφοριών, μεθοδολογιών, εμπειρογνωμοσύνης και γνωμοδοτήσεων στους εθνικούς και περιφερειακούς φορείς χάραξης πολιτικής· τονίζει ότι η πλατφόρμα αυτή πρέπει να καταβάλει συνεχείς προσπάθειες για την ενημέρωση της βάσης δεδομένων της, λαμβάνοντας υπόψη τις τοπικές ανάγκες, ιδιαιτερότητες και προτεραιότητες πόλεων και περιφερειών·

9.  θεωρεί ότι η πλατφόρμα S3 στη Σεβίλλη θα πρέπει να δώσει ιδιαίτερη προσοχή στις υστερούσες περιφέρειες και, ειδικότερα, θα πρέπει να συμβάλει στη διαμόρφωση και στον προσανατολισμό των στρατηγικών τους·

10.  πιστεύει ότι οι μικρότερες περιφέρειες αντιμετωπίζουν περισσότερα προβλήματα στην ανάπτυξη και την εφαρμογή των στρατηγικών και ζητεί την ανάπτυξη προτάσεων για την ενίσχυση της στήριξης των περιφερειών αυτών, προκειμένου να ενισχυθεί η εφαρμογή των στρατηγικών S3 και η ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών·

11.  εκφράζει την ικανοποίησή του για την πρόσφατη επικέντρωση του ενδιαφέροντος της Επιτροπής σε υστερούσες περιφέρειες, που εκδηλώθηκε με ένα πρόσφατο πιλοτικό σχέδιο το οποίο σχετίζεται με την προπαρασκευαστική δράση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην περιφέρεια της Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, που θα κλιμακωθεί σε περιφέρειες οκτώ κρατών μελών μέχρι το τέλος του 2017·

12.  εκφράζει την ικανοποίησή του για τη συνέχιση της πλατφόρμας του Περιφερειακού Παρατηρητηρίου Καινοτομίας Plus (RIM Plus) που δημιουργήθηκε από τη ΓΔ Growth της Επιτροπής, για τη δημιουργία του Παρατηρητηρίου Έρευνας και Καινοτομίας (RIO) που συγκροτήθηκε από τη ΓΔ RTD, καθώς και για τα διάφορα κέντρα γνώσης σε σχέση με την πολιτική στη ΓΔ JRC (ΕΚ), τα οποία παρέχουν ολοκληρωμένα στοιχεία, δείκτες και κατευθυντήριες γραμμές στους εθνικούς και περιφερειακούς φορείς S3·

13.  προσβλέπει σε μελλοντικά στοιχεία όσον αφορά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Καινοτομίας (EIC), που στοχεύει στη δημιουργία μιας υπηρεσίας μίας στάσης (one-stop shop) για όσους καινοτομούν και, κατά συνέπεια, στη σύνδεση των επιτευγμάτων της επιστήμης με τις ανάγκες των επιχειρήσεων και των δημόσιων αρχών στην Ευρώπη·

14.  υπενθυμίζει ότι οι δημόσιες χρηματοδοτήσεις παραμένουν ισχυρός μοχλός καινοτομίας· καλεί τις αρμόδιες αρχές να είναι προσεκτικές όσον αφορά τη μεγαλύτερη έμφαση στα χρηματοδοτικά μέσα, δεδομένου ότι η καινοτομία δεν πρέπει να επικεντρώνεται μόνο στις επιχορηγήσεις αλλά πρέπει να μπορεί επίσης να εντοπίζει εναλλακτικά μέσα χρηματοδότησης, όπως δάνεια και εγγυήσεις, διατηρώντας παράλληλα την ισορροπία μεταξύ επιχορηγήσεων και εναλλακτικών μεθόδων χρηματοδότησης (δημόσια και ιδιωτική χρηματοδότηση)·

Η πολυεπίπεδη διακυβέρνηση και οι δυνατότητές της

15.  εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι ορισμένα κράτη μέλη επέλεξαν εθνικές στρατηγικές έρευνας και καινοτομίας για την έξυπνη εξειδίκευση χωρίς να δώσουν στις τοπικές και περιφερειακές αρχές την ευκαιρία να αναπτύξουν τις δικές τους απόψεις, υπονομεύοντας έτσι τη διαδικασία επιχειρηματικής ανακάλυψης από τη βάση προς την κορυφή, που θα πρέπει να κατοχυρώνεται στις στρατηγικές RIS3· υπογραμμίζει τη σημασία της περιφερειακής προσέγγισης, καθώς η εφαρμογή των στρατηγικών RIS3 μπορεί να είναι επιτυχής μόνο εφόσον βασίζεται σε τοπικά και περιφερειακά πλεονεκτήματα· καλεί τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη να επανεξετάσουν την αντικατάσταση των εθνικών στρατηγικών RIS3 με περιφερειακές, προκειμένου να μην χάσουν τις αναπτυξιακές ευκαιρίες, και ζητεί καλύτερο συντονισμό μεταξύ των εθνικών και περιφερειακών στρατηγικών S3 όποτε αυτό κρίνεται σκόπιμο, ούτως ώστε να προσαρμόζονται, εφόσον χρειαστεί, στις μελλοντικές ανάγκες και απαιτήσεις για βιώσιμη ανάπτυξη, ιδίως στους τομείς των τροφίμων και της ενέργειας· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι η αρχή της εταιρικής σχέσης που κατοχυρώνεται στο άρθρο 5 του ΚΚΔ δεν τηρείται πάντοτε· καλεί τα κράτη μέλη να τηρούν την αρχή της εταιρικής σχέσης σε όλα τα στάδια της προετοιμασίας και εφαρμογής της συμφωνίας εταιρικής σχέσης και των επιχειρησιακών προγραμμάτων·

16.  θεωρεί ότι η ποιότητα της συνεργασίας μεταξύ του κράτους και των συναφών παραγόντων στις περιφέρειες θα έχει καθοριστική επίδραση στη στρατηγική RIS3 και θα μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο εσφαλμένης επιλογής προτεραιοτήτων· υπογραμμίζει, στο πλαίσιο αυτό, τη σημασία της διαβούλευσης με τις επιχειρήσεις και ιδίως με τις ΜΜΕ, δεδομένου ότι ένα «όραμα καινοτομίας» θα είναι επιτυχημένο μόνον εάν οι επιχειρήσεις διαθέτουν το απαιτούμενο δυναμικό για την υλοποίησή του·

17.  επισημαίνει τη σημασία της βελτίωσης του συντονισμού μεταξύ όλων των επιπέδων διακυβέρνησης προκειμένου να προωθηθεί μια θεώρηση των περιφερειακών στρατηγικών από τη βάση προς την κορυφή, που θα συνενώνει όλες τις αρχές και τους φορείς της έξυπνης εξειδίκευσης, καθώς και εμπειρογνώμονες, την κοινωνία των πολιτών και τους τελικούς χρήστες, ώστε να εξαλειφθούν οι νοοτροπίες των στεγανών· επισημαίνει ότι η έλλειψη προσαρμογής των συναφών διατάξεων των κρατών μελών δημιουργεί εμπόδια στην υλοποίηση των επενδύσεων στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας·

18.  επισημαίνει τον μέχρι τώρα περιορισμένο ρόλο της κοινωνίας των πολιτών στις στρατηγικές RIS3 και ζητεί ενίσχυση της συμμετοχής της μέσω πλατφορμών και συνεργατικών συμπράξεων, καθώς αυτό μπορεί να βοηθήσει στην καλύτερη διαμόρφωση στρατηγικών και στην ενίσχυση της συνεργασίας με την κοινωνία και να οδηγήσει σε καλύτερη διακυβέρνηση·

19.  επισημαίνει τη σημασία της στενής συνεργασίας μεταξύ των επιχειρησιακών προγραμμάτων και των RIS3 σε όλη τη διάρκεια της φάσης εφαρμογής·

20.  ζητεί την ενίσχυση του διαλόγου και της συνεργασίας τόσο μεταξύ των θεσμικών οργάνων της ΕΕ (ΕΚ και Συμβούλιο) όσο και σε εκτελεστικό επίπεδο (Επιτροπή και εθνικές εκτελεστικές αρχές), προκειμένου να δημιουργηθεί ένα ευνοϊκό πλαίσιο για έρευνα και καινοτομία και να ενισχυθεί η εφαρμογή των RIS3 στο πλαίσιο της επικείμενης αναθεώρησης του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου 2014·

21.  καλεί την Επιτροπή και τους άλλους ενδιαφερόμενους φορείς να παράσχουν επιπλέον βοήθεια για την υλοποίηση της στρατηγικής RIS3 στα κράτη μέλη που αντιμετωπίζουν σχετική ανάγκη·

22.  ζητεί συνεχείς προσπάθειες για την ενθάρρυνση της αλλαγής νοοτροπίας και για την προώθηση καινοτόμων προσεγγίσεων πολιτικής για την τόνωση της ενδοπεριφερειακής, διαπεριφερειακής, εξωπεριφερειακής, διασυνοριακής και διακρατικής συνεργασίας, μεταξύ άλλων μέσω μακροπεριφερειών, με την αξιοποίηση υφιστάμενων εργαλείων, όπως η INTERREG, προκειμένου να συνεχιστεί η ενίσχυση της ευρωπαϊκής προστιθέμενης αξίας στις στρατηγικές·

23.  υπενθυμίζει τη σημασία της επισήμανσης της κοινωνικής καινοτομίας, καθώς μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία νέων επιχειρηματικών μοντέλων και νοοτροπιών, δημιουργώντας έτσι το κατάλληλο περιβάλλον για την εφαρμογή της κυκλικής οικονομίας·

24.  καλεί την Επιτροπή να υποβάλει μια ολοκληρωμένη ανακοίνωση σχετικά με την προστιθέμενη αξία των στρατηγικών RIS3 και την εφαρμογή τους στο πλαίσιο των επιχειρησιακών προγραμμάτων, συνοδευόμενη από προτάσεις για περαιτέρω ενέργειες στο πλαίσιο της 7ης έκθεσης για τη συνοχή·

25.  εκφράζει τη λύπη του για την έλλειψη διαπεριφερειακής συνεργασίας στο ζήτημα της έξυπνης εξειδίκευσης· σημειώνει ότι το κοινό στρατηγικό πλαίσιο παρέχει τη δυνατότητα χρήσης έως και του 15 % των ταμείων στο πλαίσιο του κανονισμού για τον καθορισμό κοινών διατάξεων (Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, Ταμείο Συνοχής, Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας) για συνεργασίες εκτός περιφέρειας· τονίζει ότι το άρθρο 16 παράγραφος 3 της έκθεσης «Επενδύσεις σε θέσεις εργασίας και ανάπτυξη - Μεγιστοποίηση της συμβολής των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων» καταδεικνύει ότι οι δυνατότητες αυτές δεν έχουν αξιοποιηθεί επαρκώς μέχρι στιγμής· καλεί τα κράτη μέλη και τις περιφερειακές αρχές να χρησιμοποιούν περισσότερο τις παρεχόμενες δυνατότητες·

26.  ζητεί την ανάπτυξη μηχανισμών ευελιξίας και συντονισμού που θα συνδέουν τα αποτελέσματα των στρατηγικών RIS3 με την εφαρμογή του προγράμματος «Ορίζων 2020» και άλλων προγραμμάτων· ενθαρρύνει τις περιφέρειες να χρησιμοποιούν μέσα διακρατικής συνεργασίας όπως η πρωτοβουλία Vanguard, η Σφραγίδα Αριστείας, η Πλατφόρμα Ανταλλαγής Γνώσεων (ΠΑΓ), οι πλατφόρμες S3, η Κλίμακα Αριστείας και τα περιφερειακά συστήματα καινοτομίας για τα κέντρα συστέγασης του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Καινοτομίας και Τεχνολογίας (EIT)· ζητεί να διευκολυνθεί η ανάπτυξη στρατηγικών συμπράξεων συνεργατικών σχηματισμών με στόχο την προώθηση των επενδύσεων, την ενίσχυση του συντονισμού, τη δημιουργία συνεργειών και την προώθηση της ανταλλαγής απόψεων, προκειμένου να αποφεύγονται οι επικαλύψεις και η αναποτελεσματική δαπάνη δημόσιων πόρων·

27.  ενθαρρύνει τα εθνικά και ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα να συνεχίσουν να παρακολουθούν το «χάσμα καινοτομίας», όχι μόνο μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ και μεταξύ των περιφερειών NUTS 2, αλλά ακόμη περισσότερο στο εσωτερικό των κρατών μελών·

28.  πιστεύει ότι οι διαδικασίες πρέπει να απλοποιηθούν και πρέπει να περιοριστούν οι συμφορήσεις κατά τη διοικητική μεθόδευση των στρατηγικών·

29.  καλεί τις συναφείς αρχές σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης να απλοποιήσουν τις διαδικασίες και να περιορίσουν τις συμφορήσεις κατά τη διοικητική μεθόδευση των στρατηγικών· ενθαρρύνει τις επενδύσεις σε ανθρώπινο κεφάλαιο, μεταξύ άλλων μέσω των διαπεριφερειακών εταιρικών σχέσεων στην ΕΕ, με στόχο την ενίσχυση των διοικητικών ικανοτήτων και της διαχείρισης, καθώς και την επιτυχή εφαρμογή και παρακολούθηση των στρατηγικών RIS3 με παράλληλη αποφυγή της δημιουργίας πρόσθετων επιπέδων διοίκησης· ενθαρρύνει τις αρχές να δώσουν προτεραιότητα στην έρευνα και την καινοτομία σε περιοχές που διαθέτουν δυναμικό αλλά όχι επενδύσεις στον τομέα·

30.  ζητεί από τις περιφέρειες και τα κράτη μέλη να κάνουν μεγαλύτερη χρήση του προϋπολογισμού που είναι διαθέσιμος για τεχνική συνδρομή ώστε να εξασφαλίσουν αποτελεσματική και αποδοτική εφαρμογή των RIS3·

31.  υπενθυμίζει ότι οι στρατηγικές έξυπνης εξειδίκευσης θα πρέπει επίσης να αποτελούν ένα ισχυρό μέσο για την αντιμετώπιση των κοινωνικών, περιβαλλοντικών, κλιματικών και ενεργειακών προκλήσεων, καθώς και για την προώθηση της διάδοσης της γνώσης και της τεχνολογικής διαφοροποίησης·

Βελτιωμένες συνέργειες για την ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης

32.  επικρίνει την έλλειψη συνεργειών μεταξύ των ΕΔΕΤ και άλλων χρηματοδοτικών μέσων της ΕΕ, έλλειψη που εμποδίζει τον συντονισμό, τη συνοχή και την ενοποίηση της ενωσιακής χρηματοδότησης, και περιορίζει τα αποτελέσματα και τον αντίκτυπό της· ζητεί να δίδεται μεγαλύτερη προσοχή και να ερευνώνται οι τρόποι βελτίωσης μιας στρατηγικής προσέγγισης για τη δημιουργία συνεργειών και να λαμβάνονται υπόψη ο συνδυασμός, η συμπληρωματικότητα και οι δυνατότητες των χρηματοδοτικών μέσων με τέτοιο τρόπο ώστε να εξασφαλίζεται η πλήρης αξιοποίηση των εγγυήσεων της ΕΕ για τη χρηματοδότηση επενδυτικών πλατφορμών·

33.  τονίζει την ανάγκη συνέχισης και εμβάθυνσης των προσεγγίσεων τριπλής και τετραπλής έλικας στην έξυπνη εξειδίκευση σε περιφερειακό επίπεδο, με τη συμμετοχή δημόσιων διοικήσεων, επιχειρήσεων, πανεπιστημίων και πολιτών· τονίζει ότι ο ρόλος των δύο τελευταίων ομάδων συμμετεχόντων (δηλ. τριτοβάθμια εκπαίδευση/ερευνητικά ιδρύματα και οργανώσεις πολιτών) θα πρέπει να ενισχυθεί όσον αφορά τον νέο προγραμματισμό και τους τύπους χρηματοδότησης της ΕΕ·

34.  ζητεί ενίσχυση της στήριξης των ΜΜΕ και των νεοσύστατων εταιρειών, καθώς στη συντριπτική τους πλειονότητα βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της επαναστατικής καινοτομίας, συμβάλλουν σημαντικά στον εντοπισμό τοπικών ταλέντων σε διάφορους τομείς και παρέχουν θέσεις απασχόλησης σε νέους·

35.  ενθαρρύνει τις συνεχείς προσπάθειες αναζήτησης αξιόπιστων δεικτών για την παρακολούθηση καινοτομικών επιδόσεων σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης μέσω καλύτερης κινητοποίησης και συντονισμού των πόρων της Eurostat και άλλων συναφών ΓΔ της Επιτροπής, λαμβάνοντας επίσης υπόψη τα επιτεύγματα του ΟΟΣΑ, του ESPON και άλλων φορέων σε αυτόν τον τομέα, όπως οι εθνικές στατιστικές υπηρεσίες·

36.  υπογραμμίζει ότι η συντονισμένη και συμπληρωματική χρήση των πόρων των ΕΔΕΤ μαζί με πόρους του προγράμματος «Ορίζων 2020» και του ΕΤΣΕ, σύμφωνα με τις κατευθυντήριες γραμμές για την συμπληρωματικότητα των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων, που εξέδωσε η Επιτροπή τον Φεβρουάριο του 2016, παρέχει εξαιρετικές λύσεις για την τόνωση της καινοτομίας σε περιφερειακό και εθνικό επίπεδο, καθώς και σε επίπεδο ΕΕ, με την ενίσχυση της ελκυστικότητας των επενδύσεων στην έρευνα και καινοτομία, προκειμένου να προσελκύσουν ιδιωτικό κεφάλαιο συμπληρωματικά προς τις δημόσιες επενδύσεις· καλεί τις τοπικές και περιφερειακές αρχές να επωφεληθούν στον μέγιστο βαθμό από τις δυνατότητες συνδυασμού αυτών των εργαλείων·

37.  ζητεί να πραγματοποιηθούν ενέργειες όσον αφορά την κατάλληλη ενημέρωση για την επίτευξη συνεργειών μεταξύ των διαφόρων πολιτικών και μέσων που διαθέτουν οι στρατηγικές RIS3, όπως είναι η πολιτική συνοχής για την περίοδο 2014-2020, η πλατφόρμα έξυπνης εξειδίκευσης, το ευρωπαϊκό παρατηρητήριο συνεργατικών σχηματισμών, η ευρωπαϊκή σύμπραξη καινοτομίας, το ευρωπαϊκό στρατηγικό φόρουμ, οι βασικές τεχνολογίες γενικής εφαρμογής (ΒΤΓΕ) και οι ερευνητικές υποδομές·

38.  ενθαρρύνει τις περιφέρειες, κατά την εφαρμογή των στρατηγικών RIS3, να ενισχύουν τη νοοτροπία της ανοικτής καινοτομίας και την οικοσυστημική συνεργασία βάσει του μοντέλου τετραπλής έλικας·

39.  τονίζει τη σημασία της προσαρμογής της εκπαίδευσης και της έρευνας στις πραγματικές ανάγκες της αγοράς, σε μια προσπάθεια να διασφαλιστεί ότι οι νέες καινοτομίες καλύπτουν τη ζήτηση και οδηγούν σε οικονομική ανάπτυξη·

Οι έξυπνες πόλεις ως καταλύτες για τις RIS3

40.  επιβεβαιώνει τον καίριο ρόλο που οφείλουν να διαδραματίσουν οι αστικές περιοχές της ΕΕ στην οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη της Ένωσης, λειτουργώντας ως κόμβοι για διάφορους φορείς και τομείς, συνδυάζοντας τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες της έξυπνης, βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης, και ως σκαπανείς της ολοκληρωμένης και με τοπική διάσταση πολιτικής προσέγγισης· τονίζει τη σημασία των αστικών περιοχών ως παραγόντων που δρουν καταλυτικά για τους ανθρώπινους πόρους, τις υποδομές και τις δυνατότητες επενδύσεων για την ανάπτυξη συνεργατικών σχηματισμών καινοτομίας·

41.  καλεί την Επιτροπή να λάβει υπόψη τις στρατηγικές RIS3 και άλλα προγράμματα καινοτομίας, με ιδιαίτερη προσοχή στις ολοκληρωμένες εδαφικές επενδύσεις, κατά την ανάπτυξη του ευρωπαϊκού αστικού θεματολογίου, προκειμένου να δημιουργηθούν συνέργειες και ισχυροί δεσμοί για αποτελεσματική χρήση των πόρων·

42.  υπογραμμίζει ότι είναι σημαντικό να διευκολυνθεί η καινοτόμος διατομεακή και διασυνοριακή συνεργασία και συνεργασία τριπλής έλικας που σχετίζεται με τις ευρωπαϊκές προκλήσεις, προκειμένου να καταστούν οι περιφέρειες και οι πόλεις πιο έξυπνες, πιο πράσινες και πιο ευχάριστες για διαβίωση και εργασία·

43.  τονίζει ότι είναι ανάγκη να συνεχίσει να αναπτύσσεται και να επεκταθεί σε όλη την Ευρώπη η έννοια των «συνδεδεμένων έξυπνων πόλεων»· εκφράζει την ικανοποίησή του για την πρόθεση της ολλανδικής προεδρίας να δημιουργήσει μία προσέγγιση από τη βάση προς την κορυφή που θα καθιστά τις πόλεις ικανές να αναπτύξουν, σε συντονισμό με τις περιφερειακές αρχές, το αστικό θεματολόγιο της ΕΕ, και να εξελιχθούν από έξυπνες πόλεις σε πόλεις αριστείας· υποστηρίζει, στο πλαίσιο αυτό, την εκπόνηση του Συμφώνου του Άμστερνταμ, το οποίο εστιάζει στη βιώσιμη ανάπτυξη και στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης, στην ενίσχυση των διασυνδέσεων μεταξύ όλων των μερών, πολιτών και κοινωνικών οργανώσεων, και στην προώθηση της βιώσιμης και χωρίς κοινωνικούς αποκλεισμούς ανάπτυξης·

44.  εφιστά την προσοχή στην προώθηση διαφόρων συνεργασιών από πόλη σε πόλη και συστημάτων ανταλλαγής γνώσεων στον τομέα της έξυπνης εξειδίκευσης και της καινοτομίας, όπως είναι οι «Ανοικτές και ευέλικτες έξυπνες πόλεις», σύστημα που υποστηρίζεται από την Επιτροπή·

45.  υποστηρίζει τις πρωτοβουλίες της Επιτροπής και του Συμβουλίου για το αστικό θεματολόγιο της ΕΕ στο πλαίσιο του Συμφώνου του Άμστερνταμ· καλεί την Επιτροπή να ενισχύσει τη συνοχή μεταξύ αστικών και περιφερειακών πολιτικών· καλεί την Επιτροπή να υποβάλει προτάσεις για την ευθυγράμμιση των πρωτοβουλιών και της μεθοδολογίας των «Έξυπνων Πόλεων» και των RIS3 στην 7η έκθεση για τη συνοχή·

Παρακολούθηση και αξιολόγηση

46.  σημειώνει ότι, παρά το γεγονός ότι οι περισσότερες περιφέρειες έχουν εγκρίνει μια στρατηγική RIS3, είναι πάρα πολλές αυτές που εξακολουθούν να πρέπει να εργαστούν για τη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις εκ των προτέρων αιρεσιμότητας, ενώ οι κυριότερες προκλήσεις είναι ο μηχανισμός παρακολούθησης, το δημοσιονομικό πλαίσιο και τα μέτρα για την τόνωση των επενδύσεων του ιδιωτικού τομέα στην έρευνα και την καινοτομία·

47.  υπενθυμίζει σε τοπικούς και περιφερειακούς φορείς λήψης αποφάσεων τη σημασία της δέσμευσής τους να χρησιμοποιούν τις στρατηγικές RIS3 ως μέσο οικονομικού μετασχηματισμού της περιφέρειάς τους και, συνεπώς, να επηρεάζουν και την πολιτική της ΕΕ·

48.  εκφράζει την ικανοποίησή του για τη εστίαση αυτών των περιφερειακών στρατηγικών στην ενέργεια, στην υγεία, στις τεχνολογίες των πληροφοριών και της επικοινωνίας, στα προηγμένα υλικά, στα τρόφιμα, στις υπηρεσίες, στον τουρισμό, στη βιώσιμη καινοτομία και στις μεταφορές, στη βιοοικονομία, στα συστήματα παραγωγής και στους κλάδους του πολιτισμού και της δημιουργικότητας, καθώς και σε άλλες ειδικότητες και ιδιαίτερα ανταγωνιστικούς τομείς μιας δεδομένης περιφέρειας· εκφράζει, ωστόσο, τη λύπη του για την αδρομέρεια σε πολλές από τις στρατηγικές και ζητεί να βελτιστοποιηθεί η διαδικασία ιεράρχησης ώστε να αποφευχθεί ο κίνδυνος εστίασης όλων των στρατηγικών στα ίδια ζητήματα· ζητεί την εκπόνηση στρατηγικών όχι μόνο στην υψηλή τεχνολογία αλλά και στη χαμηλή τεχνολογία και την κοινωνική καινοτομία και ενθαρρύνει όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς να αναζητούν γέφυρες μεταξύ των τομέων, καθώς αυτές μπορούν να προωθήσουν τις καινοτομίες·

49.  πιστεύει ότι η προώθηση εθνικών παρατηρητηρίων για τις στρατηγικές έξυπνης εξειδίκευσης μπορεί να βοηθήσει στην ανάπτυξη ισχυρότερων συστημάτων δεικτών για την παρακολούθηση των στρατηγικών RIS3, ιδίως όσον αφορά τη μεθοδολογία και την κατάρτιση·

50.  επισημαίνει ότι ορισμένες στρατηγικές RIS3 δεν είναι επαρκώς τεκμηριωμένες όταν καταδεικνύουν τα μοναδικά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα της εκάστοτε περιφέρειας, ενώ άλλες δεν παρέχουν στοιχεία για τη δυνατότητα των ενδιαφερόμενων φορέων να στηρίζουν επιχειρήσεις που καινοτομούν ή των ερευνητών να παρέχουν εφαρμοσμένη έρευνα και να βρίσκουν εμπορικές εφαρμογές των αποτελεσμάτων· σημειώνει επίσης ότι ορισμένες περιφέρειες διαθέτουν ευρείες στρατηγικές και υπεραπλουστευμένους δείκτες παρακολούθησης· προτρέπει, ως εκ τούτου, να ενισχυθεί η ικανότητα των δημόσιων αρχών να συλλέγουν και να αξιολογούν τις σχετικές πληροφορίες που λαμβάνουν, καθώς και να προωθηθεί μια συντονισμένη προσπάθεια από τις περιφέρειες και τις κεντρικές αρχές για τον προσδιορισμό και την τυποποίηση των υφιστάμενων βάσεων δεδομένων, ώστε να καταστούν προσβάσιμες για τους ενδιαφερόμενους φορείς·

51.  καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη να χρησιμοποιούν υφιστάμενα εργαλεία, όπως η Κοινοτική Έρευνα για την Καινοτομία (CIS), για να πραγματοποιούν περιοδικό (ετήσιο, αλλά και ενδιάμεσο) έλεγχο – τόσο ποσοτικό όσο και ποιοτικό – της εφαρμογής των στρατηγικών, και να συμμετέχουν όλοι οι ενδιαφερόμενοι φορείς, συμπεριλαμβανομένης της κοινωνίας των πολιτών, στη διαδικασία· σημειώνει ότι τόσο οι περιφέρειες όσο και τα κράτη μέλη αντιμετωπίζουν παρόμοια προβλήματα από πλευράς αξιολόγησης του ελέγχου και καλεί τις περιφέρειες να δημοσιεύουν τακτικά εκθέσεις σχετικά με την επίτευξη των στόχων τους, με σκοπό την καλύτερη ανάλυση του αντικτύπου των στρατηγικών RIS3 και τη διασφάλιση της διαφάνειας και της πρόσβασης του κοινού στις πληροφορίες σχετικά με τον έλεγχο· γνωρίζει, ωστόσο, ότι οι στρατηγικές θα αποδώσουν καρπούς μετά από πολλά χρόνια και, ως εκ τούτου, ο έγκαιρος έλεγχος θα πρέπει να προσαρμοστεί σε εύλογες προσδοκίες·

52.  ενθαρρύνει τις περιφέρειες και τα κράτη μέλη να λειτουργούν προορατικά όσον αφορά την έγκαιρη εφαρμογή των σχεδίων δράσης, εν όψει της ημερομηνίας στόχου που είναι ο Δεκέμβριος του 2016 για τη συμμόρφωση με την εκ των προτέρων αιρεσιμότητα· ζητεί να καθιερώσουν και να εφαρμόζουν τους μηχανισμούς ελέγχου με συνεχή αναθεώρηση των στρατηγικών RIS3, που θα εστιάζει στον προσδιορισμό επενδυτικών δυνατοτήτων όπου οι περιφερειακοί φορείς καινοτομίας μπορούν να αποκτήσουν ή να διατηρήσουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα·

53.  θεωρεί ότι η κοινή συμμετοχή στον έλεγχο και στην αξιολόγηση των σχετικών μέσων στο πλαίσιο των RIS3, καθώς και η ευθυγράμμιση του ελέγχου και της αξιολόγησης όσον αφορά την υποβολή εκθέσεων για τα διάφορα μέσα μπορούν να βοηθήσουν πολύ σε αυτόν τον τομέα· καλεί, ως εκ τούτου, όλους τους ενδιαφερόμενους φορείς και τους αρμόδιους φορείς λήψης αποφάσεων να δημιουργήσουν συνέργειες και να αναπτύξουν ρυθμίσεις για τη συλλογή και τη σύνθεση δεδομένων από πολιτικές και μέσα που περιλαμβάνονται σε συγκεκριμένες στρατηγικές RIS3·

54.  υπενθυμίζει ότι μία καλή «στο χαρτί» στρατηγική δεν πρόκειται να αποδώσει τα αναμενόμενα αποτελέσματα εάν δεν παρέχονται υπηρεσίες στήριξης για τις επιχειρήσεις·

Τα κύρια διδάγματα και το μέλλον των στρατηγικών RIS3

55.  εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι παρόλο που οι RIS3 συχνά αναγνωρίζουν την ανάγκη να βοηθούνται οι επιχειρήσεις να εκμεταλλευτούν κάθε μορφή καινοτομίας, τελικά υποστηρίζουν μόνο την καινοτομία που βασίζεται στις τεχνολογικές γνώσεις· προτείνει εν προκειμένω οι στρατηγικές RIS3 να επεκταθούν στην καινοτομία και σε άλλους τομείς, όπως στις υπηρεσίες και στον δημιουργικό κλάδο, και υπενθυμίζει τη σημασία όλων των τύπων συστημάτων και ιδρυμάτων καινοτομίας, ανεξαρτήτως μεγέθους και σύνδεσής τους με τοπικές και περιφερειακές συμπράξεις·

56.  επισημαίνει ότι πρέπει να εφαρμοστούν δεόντως οι RIS3, εάν το ζητούμενο είναι η αντιμετώπιση του τεχνολογικού χάσματος και η τόνωση της απασχόλησης και της ανάπτυξης στην Ευρώπη· τονίζει ότι, για τον σκοπό αυτό, είναι απαραίτητο να προωθηθούν στρατηγικές από τη βάση προς την κορυφή και να ενισχυθεί ο έλεγχος όσον αφορά τις δυνατότητες των RIS3 σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης· θεωρεί, στο πλαίσιο αυτό, ότι τα κράτη μέλη πρέπει να πετύχουν τη συμμετοχή της εθνικής ή των εθνικών στατιστικών υπηρεσιών τους προκειμένου να βοηθηθούν οι περιφέρειες να αναπτύξουν δικούς τους μηχανισμούς αξιολόγησης και παρακολούθησης·

57.  πιστεύει ότι η συμμετοχική προσέγγιση στις στρατηγικές πρέπει να περιλαμβάνεται σε όλες τις διαδικασίες, συμπεριλαμβανομένης της διαδικασίας παρακολούθησης και αξιολόγησης, καθώς αυτό θα διευρύνει το πεδίο συνεργασίας για την επίτευξη των στόχων των στρατηγικών RIS3·

58.  προτείνει στην Επιτροπή και στα κράτη μέλη να μην ξεχνούν ότι το εν λόγω μέσο πρέπει να είναι βιώσιμο, λειτουργικό και αποτελεσματικό, ούτως ώστε να μην επιβαρύνει τους δικαιούχους με γραφειοκρατικές υποχρεώσεις·

59.  καλεί την Επιτροπή να προωθήσει μια επισκόπηση των στρατηγικών το 2017 προκειμένου να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα και η αποδοτικότητα αυτών και να ενημερώσει σχετικά με τη συμβολή τους στη μελλοντική πολιτική συνοχής και πολιτική έρευνας και καινοτομίας μετά το 2020, λαμβάνοντας υπόψη την εμπειρία που αποκτήθηκε από τα πρώτα έτη της εφαρμογής τους· καλεί την Επιτροπή να δρομολογήσει δημόσια διαβούλευση και να οργανώσει πριν από την 7η έκθεση για τη συνοχή μία διάσκεψη σε ευρωπαϊκό επίπεδο με το Κοινοβούλιο, την Επιτροπή των Περιφερειών και άλλους ενδιαφερόμενους φορείς·

60.  αναγνωρίζει ότι οι στρατηγικές έξυπνης εξειδίκευσης θα μπορούσαν να αποτελέσουν ένα ισχυρό μέσο για την αντιμετώπιση των ενεργειακών προκλήσεων, της αποδοτικότητας των πόρων και της ενεργειακής ασφάλειας·

61.  καλεί την Επιτροπή να συνεχίσει να στηρίζει τον ρόλο της πλατφόρμας S3, να βοηθά στην ενίσχυση του βαθμού λεπτομέρειας των στρατηγικών και να εξακολουθήσει να εστιάζει στη σημασία της μόχλευσης των ιδιωτικών επενδύσεων·

62.  ζητεί από τη ΓΔ REGIO και την πλατφόρμα S3 να συντάξουν και να διαδώσουν ευρέως ένα συνοπτικό έγγραφο πολιτικής σχετικά με την εμπειρία από τις προηγούμενες RIS3, το οποίο θα εστιάζει στους εξής τομείς: 1) ανάλυση ΠΑΕΑ (SWOT) των εμπειριών· 2) διδάγματα που αποκόμισαν οι περιφέρειες και βασικοί σκόπελοι που παρατηρήθηκαν σε κάθε ένα από τα έξι βήματα που περιγράφονται στο έγγραφο εργασίας για τις RIS3· 3) συστάσεις και τυποποιημένα υποδείγματα για συνεχή βελτίωση των RIS3, ώστε να σχεδιάζονται καλύτερα οι στρατηγικές μετά το 2020· και 4) το ανθρώπινο δυναμικό που χρειάζεται για τον επιτυχή σχεδιασμό και την εφαρμογή μιας RIS3· θεωρεί ότι τα περιφερειακά δίκτυα που ασχολούνται με την έρευνα και την καινοτομία θα πρέπει να ενθαρρύνονται και να υποστηρίζονται όσον αφορά δράσεις για την προώθηση των επιτυχιών και των διδαγμάτων, προκειμένου να ενσωματωθεί η αντίστοιχη νοοτροπία στις περιφέρειες, σε όλα τα επίπεδα·

o
o   o

63.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.

(1) ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 320.
(2) ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 289.
(3) ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 470.
(4) ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 259.
(5) ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 303.
(6) ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 281.
(7) ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 487.
(8) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2014)0002.
(9) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2015)0308.
(10) ΕΕ C 225 της 27.7.2012, σ. 46.
(11) ΕΕ C 218 της 30.7.2013, σ. 12.
(12) ΕΕ C 415 της 20.11.2014, σ. 5.


Ευρωπαϊκή εδαφική συνεργασία - βέλτιστες πρακτικές και καινοτόμα μέτρα
PDF 543kWORD 63k
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 13ης Σεπτεμβρίου 2016 σχετικά με την ευρωπαϊκή εδαφική συνεργασία - βέλτιστες πρακτικές και καινοτόμα μέτρα (2015/2280(INI))
P8_TA(2016)0321A8-0202/2016

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδιαίτερα τον τίτλο XVIII,

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006(1) (εφεξής «κανονισμός περί κοινών διατάξεων»),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1301/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, σχετικά με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και για τη θέσπιση ειδικών διατάξεων σχετικά με τον στόχο «Επενδύσεις στην ανάπτυξη και την απασχόληση» και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1080/2006(2),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1299/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού ειδικών διατάξεων για την υποστήριξη του στόχου της ευρωπαϊκής εδαφικής συνεργασίας από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης(3),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1302/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1082/2006 για τον ευρωπαϊκό όμιλο εδαφικής συνεργασίας (EΟΕΣ) όσον αφορά την αποσαφήνιση, την απλούστευση και τη βελτίωση της διαδικασίας ίδρυσης και λειτουργίας αυτών των ομίλων(4),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (EΕ) αριθ. 236/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαρτίου 2014, για τον καθορισμό κοινών κανόνων και διαδικασιών για την εφαρμογή των μηχανισμών χρηματοδότησης της εξωτερικής δράσης της Ένωσης(5),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 231/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου , της 11ης Μαρτίου 2014, για τη θέσπιση Μηχανισμού Προενταξιακής Βοήθειας (ΜΠΒ II)(6),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 232/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαρτίου 2014, για τη θέσπιση Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Γειτονίας(7),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 1311/2013 του Συμβουλίου, της 2ας Δεκεμβρίου 2013, για τον καθορισμό του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου για την περίοδο 2014-2020(8),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 966/2012 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2012, σχετικά με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ, Ευρατόμ) αριθ. 1605/2002 του Συμβουλίου(9),

–  έχοντας υπόψη την «Εδαφική Ατζέντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης 2020: Προς μια Ευρώπη έξυπνη, βιώσιμη και χωρίς αποκλεισμούς, με ποικίλες περιφέρειες» όπως συμφωνήθηκε στην άτυπη σύνοδο των Υπουργών Χωροταξίας και Εδαφικής Ανάπτυξης, η οποία διεξήχθη στις 19 Μαΐου 2011 στην πόλη Gödöllő της Ουγγαρίας,

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 14ης Ιανουαρίου 2014, σχετικά με την ετοιμότητα των κρατών μελών της ΕΕ για μια αποτελεσματική και έγκαιρη έναρξη της νέας περιόδου προγραμματισμού για την πολιτική συνοχής(10),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 27ης Νοεμβρίου 2014, σχετικά με τις καθυστερήσεις στην εκκίνηση της πολιτικής συνοχής για το διάστημα 2014-2020(11),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 26ης Νοεμβρίου 2014 με τίτλο «Ένα επενδυτικό σχέδιο για την Ευρώπη» (COM(2014)0903),

–  έχοντας υπόψη την έκτη έκθεση για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή (COM(2014)0473),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 9ης Σεπτεμβρίου 2015 σχετικά με τις επενδύσεις για θέσεις εργασίας και ανάπτυξη: προώθηση της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής στην Ένωση(12),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 3ης Μαρτίου 2010, με τίτλο «Ευρώπη 2020 - Στρατηγική για έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη» (COM(2010)2020),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 28ης Οκτωβρίου 2015, σχετικά με την πολιτική συνοχής και την επανεξέταση της στρατηγικής «Ευρώπη 2020»(13),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 26ης Νοεμβρίου 2015 σχετικά με την απλούστευση και τον προσανατολισμό με γνώμονα τις επιδόσεις στην πολιτική συνοχής για την περίοδο 2014-2020(14),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) 2015/1017 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Ιουνίου 2015, για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων, τον Ευρωπαϊκό Κόμβο Επενδυτικών Συμβουλών και την Ευρωπαϊκή Πύλη Επενδυτικών Έργων και την τροποποίηση των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 και (ΕΕ) αριθ. 1316/2013 – το Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων(15),

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών σχετικά με την προστιθέμενη αξία των μακροπεριφερειακών στρατηγικών (COM(2013)0468) και τα σχετικά συμπεράσματα του Συμβουλίου της 22ας Οκτωβρίου 2013,

–  έχοντας υπόψη τη μελέτη που εκπονήθηκε από τη Γενική Διεύθυνση Εσωτερικών Πολιτικών (Τμήμα Β - Διαρθρωτικές Πολιτικές και Συνοχή) τον Ιανουάριο 2015 με τίτλο «Νέος ρόλος των μακροπεριφερειών στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής εδαφικής συνεργασίας»,

–  έχοντας υπόψη τη μελέτη που εκπονήθηκε από τη Γενική Διεύθυνση Εσωτερικών Πολιτικών (Τμήμα Β - Διαρθρωτικές Πολιτικές και Συνοχή) τον Ιούλιο 2015 με τίτλο «European Grouping of Territorial Cooperation as an instrument for promotion and improvement of territorial cooperation in Europe» (Ο Ευρωπαϊκός Όμιλος Εδαφικής Συνεργασίας ως μέσο προώθησης και βελτίωσης της εδαφικής συνεργασίας στην Ευρώπη),

–  έχοντας υπόψη το φυλλάδιο της Επιτροπής, της 22ας Φεβρουαρίου 2016, με τίτλο «Επενδυτικό σχέδιο για την Ευρώπη: νέες κατευθυντήριες γραμμές για τον συνδυασμό των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων (ΕΤΣΕ)»,

–  έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών που εκδόθηκε τον Μάιο 2015 με τίτλο «Χρηματοδοτικά μέσα για τη στήριξη της εδαφικής ανάπτυξης»,

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 14ης Δεκεμβρίου 2015, με τίτλο «Επενδύσεις σε θέσεις εργασίας και ανάπτυξη – Μεγιστοποίηση της συμβολής των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων» (COM(2015)0639),

–  έχοντας υπόψη τη δήλωση της Επιτροπής των Περιφερειών της 2ας Σεπτεμβρίου 2015 με τίτλο «25 χρόνια Interreg: νέα ώθηση για τη διασυνοριακή συνεργασία»,

–  έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών που εκδόθηκε τον Μάιο του 2015 με τίτλο «Εδαφική προοπτική για το 2050, ποιο είναι το μέλλον;»,

–  έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών, της 17ης Δεκεμβρίου 2015, με τίτλο «Strengthening Cross-border Cooperation: the need for a better regulatory framework» (Ενίσχυση της διασυνοριακής συνεργασίας: ανάγκη για ένα καλύτερο κανονιστικό πλαίσιο),

–  έχοντας υπόψη το έγγραφο εργασίας που εκπόνησε η λουξεμβουργιανή Προεδρία του Συμβουλίου «Αναδρομή στα 25 χρόνια της πρωτοβουλίας Interreg και προετοιμασία της μελλοντικής εδαφικής συνεργασίας»,

–  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου «25 χρόνια Interreg: η συμβολή της στους στόχους της πολιτικής συνοχής»,

–  έχοντας υπόψη την πρωτοβουλία της λουξεμβουργιανής Προεδρίας για τη θέσπιση ειδικών νομικών διατάξεων για τις παραμεθόριες περιοχές προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι ανάγκες και οι προκλήσεις στις περιοχές αυτές, με τίτλο «A tool for the attribution and application of specific provisions for the improvement of cross-border cooperation» (Μέσο για τον προσδιορισμό και την εφαρμογή ειδικών διατάξεων σχετικά με τη βελτίωση της συνεργασίας στις παραμεθόριες περιοχές)(16),

–  έχοντας υπόψη την πανευρωπαϊκή δημόσια διαβούλευση της Επιτροπής σχετικά με τα εναπομένοντα εμπόδια στη διασυνοριακή συνεργασία, η οποία ξεκίνησε στις 21 Σεπτεμβρίου 2015 με την ευκαιρία της Ευρωπαϊκής Ημέρας Συνεργασίας(17),

–  έχοντας υπόψη τα αποτελέσματα της πρώτης έρευνας του Ευρωβαρόμετρου που διεξήγαγε η Επιτροπή το 2015 για τον εντοπισμό και τη χαρτογράφηση της στάσης των πολιτών που ζουν σε παραμεθόριες περιοχές, με σκοπό την επίτευξη περισσότερο στοχευμένων παρεμβάσεων της ΕΕ(18),

–  έχοντας υπόψη την έκθεση του ΟΟΣΑ του 2013 με τίτλο «Regions and Innovation: collaborating across borders» (Περιφέρειες και καινοτομία: διασυνοριακή συνεργασία),

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Περιφερειών με τίτλο «EGTC monitoring report for 2014 - Implementing the Strategy Europe 2020» (Έκθεση παρακολούθησης των ΕΟΕΣ για το 2014 - Υλοποίηση της στρατηγικής Ευρώπη 2020)(19),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Περιφερειακής Ανάπτυξης (A8-0202/2016),

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι περίπου το 38% του πληθυσμού της Ευρώπης ζει σε παραμεθόριες περιοχές και λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ αντιμετωπίζει μια μείζονα οικονομική, χρηματοπιστωτική και κοινωνική κρίση που πλήττει ιδίως τις γυναίκες σε όλα τα επίπεδα, λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ πρέπει να συμπεριλάβει ως κύρια συνιστώσα την ισότητα των φύλων σε όλες τις πολιτικές και πρακτικές της Ευρωπαϊκής εδαφικής συνεργασίας (ΕΕΣ)·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι πρωταρχικός στόχος της ΕΕΣ είναι η μείωση της επίδρασης των εθνικών συνόρων προκειμένου να αμβλυνθούν οι αποκλίσεις μεταξύ των περιοχών, εξαλείφοντας τα εναπομένοντα εμπόδια στις επενδύσεις και στη συλλογική διασυνοριακή εργασία, να ενισχυθεί η συνοχή, και να προωθηθεί η αρμονική οικονομική, κοινωνική, πολιτιστική και εδαφική ανάπτυξη της Ένωσης στο σύνολό της·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕΣ, ενισχύοντας την εδαφική συνοχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της πολιτικής συνοχής·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσουν την ΕΕΣ για να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις που προκύπτουν από τη μεταναστευτική κρίση·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι εξακολουθεί να είναι χαμηλός ο αριθμός των Ευρωπαίων πολιτών που αξιοποιούν το πλήρες δυναμικό της εσωτερικής αγοράς της ΕΕ και της ελευθερίας κυκλοφορίας·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τις αρχές της επιμερισμένης διαχείρισης, της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης και της εταιρικής σχέσης, τα προγράμματα ΕΕΣ αναπτύχθηκαν μέσω μιας συλλογικής διαδικασίας στην οποία συμμετέχει ευρύ φάσμα ευρωπαϊκών, εθνικών, περιφερειακών και τοπικών παραγόντων με στόχο την αντιμετώπιση των κοινών διασυνοριακών προκλήσεων και την ενθάρρυνση της ανταλλαγής ορθών πρακτικών·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη κοινού προβληματισμού σχετικά με τη μορφή της ΕΕΣ για την περίοδο μετά το 2020·

Ευρωπαϊκή Προστιθέμενη Αξία της ΕΕΣ, βέλτιστες πρακτικές και συμβολή στους στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020»

1.  επισημαίνει ότι η ΕΕΣ έχει αναχθεί στον έναν από τους δύο ισοδύναμους στόχους της πολιτικής συνοχής για την περίοδο 2014-2020 με δικό της κανονισμό· υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι ο προϋπολογισμός των 10,1 δισεκατομμυρίων EUR για την ΕΕΣ, αντιπροσωπεύει το 2,8% του προϋπολογισμού για την πολιτική συνοχής, δεν ανταποκρίνεται στις μείζονες προκλήσεις που πρέπει να αντιμετωπίσει η ΕΕΣ, και δεν αντικατοπτρίζει το υψηλό επίπεδο της προστιθέμενης αξίας της για την Ευρώπη· υπενθυμίζει εν προκειμένω την απογοήτευση του Κοινοβουλίου για το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων για το ΠΔΠ 2014-2020, σε σχέση με την περικοπή των πιστώσεων για την ΕΕΣ· πιστεύει ότι ένας αυξημένος προϋπολογισμός για την ΕΕΣ στην επόμενη προγραμματική περίοδο θα αυξήσει την προστιθέμενη αξία της πολιτικής συνοχής· ζητεί μεγαλύτερο σεβασμό στο άρθρο 174 ΣΛΕΕ σχετικά με την εδαφική συνοχή, ιδιαίτερα όσον αφορά τις αγροτικές περιοχές και τις περιοχές όπου συντελείται βιομηχανική μετάβαση, και περιφέρειες που πλήττονται από σοβαρά και μόνιμα φυσικά ή δημογραφικά μειονεκτήματα, όπως είναι οι εξόχως απόκεντρες περιφέρειες, οι υπερβόρειες περιοχές με χαμηλή πυκνότητα πληθυσμού και οι νησιωτικές, οι διασυνοριακές και οι ορεινές περιοχές· ζητεί από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να δίδουν ιδιαίτερη έμφαση στις περισσότερο μειονεκτούσες από γεωγραφικής και δημογραφικής άποψης περιοχές κατά την υλοποίηση της πολιτικής συνοχής·

2.  επισημαίνει ότι, σύμφωνα με τους στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020», η ΕΕΣ αναμορφώθηκε ούτως ώστε να επιτευχθεί μεγαλύτερος αντίκτυπος δίνοντας έμφαση στη θεματική επικέντρωση και τον προσανατολισμό προς την επίτευξη αποτελεσμάτων, με κάθε επιφύλαξη ως προς μια εδαφικά ευαίσθητη προσέγγιση που επιτρέπει τη συνέχιση των περιφερειακών προτεραιοτήτων· πιστεύει ότι είναι αναγκαίο να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στην ευρωπαϊκή εδαφική συνεργασία· ζητεί, συνεπώς, καλύτερη αξιολόγηση των προγραμμάτων της ΕΕΣ προκειμένου να αναδεικνύονται τα αποτελέσματα και η προστιθέμενη αξία τους·

3.  αναγνωρίζει ότι η διασυνοριακή συνεργασία αποτελεί βασικό εργαλείο για την ανάπτυξη των παραμεθόριων περιοχών, οι οποίες θεωρούνται πραγματικά εργαστήρια της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης· υπογραμμίζει ότι κατά τις περιόδους 2000-2006 και 2007-2013, η διασυνοριακή συνεργασία χαρακτηρίστηκε από σαφή προσανατολισμό προς πιο στρατηγικά εστιασμένες προτεραιότητες και πέτυχε βέλτιστες πρακτικές στους τομείς της καλύτερης συνδεσιμότητας και προσβασιμότητας, της μεταφοράς γνώσης και καινοτομίας, της ενίσχυσης της περιφερειακής ταυτότητας, της αντιμετώπισης των περιβαλλοντικών προκλήσεων, της ενίσχυσης της θεσμικής ικανότητας, της υγειονομικής περίθαλψης, της εκπαίδευσης, της απασχόλησης και της κινητικότητας του εργατικού δυναμικού, καθώς και της πολιτικής προστασίας, της δημιουργίας νέων εταιρικών σχέσεων και της εδραίωσης των ήδη υφιστάμενων σχέσεων·

4.  αναγνωρίζει ότι η διακρατική συνεργασία έχει συμβάλει στη στήριξη της έρευνας, της καινοτομίας και της οικονομίας της γνώσης, στην προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και στην προώθηση βιώσιμων μεταφορών και κινητικότητας μέσω διακρατικών προσεγγίσεων και έχει επίσης συμβάλει στην ενίσχυση της θεσμικής ικανότητας· υπογραμμίζει ότι η ολοκληρωμένη εδαφική προσέγγιση και η διακρατική συνεργασία είναι ιδιαίτερα σημαντικές για την προστασία του περιβάλλοντος, ειδικά στους τομείς του ύδατος, της βιοποικιλότητας και της ενέργειας·

5.  αναγνωρίζει ότι η διαπεριφερειακή συνεργασία έχει καταστήσει δυνατή τη συνεργασία μεταξύ πόλεων και περιφερειών σε ευρύ φάσμα τομέων και θεμάτων, συμπεριλαμβανομένης της ανταλλαγής εμπειριών και ορθών πρακτικών, και αυτή η συνεργασία έχει βελτιώσει την αποτελεσματικότητα πολλών περιφερειακών και τοπικών πολιτικών· θεωρεί ότι πρέπει να αντιμετωπιστούν οι μεγάλες αποκλίσεις στην ανάπτυξη μεταξύ των αγροτικών και των αστικών περιοχών και τα προβλήματα των μητροπολιτικών περιοχών·

6.  πιστεύει ότι η αποτελεσματική διασυνοριακή και διακρατική συνεργασία επιτρέπει την αύξηση της ελκυστικότητας μιας γεωγραφικής περιοχής για εμπορικές εταιρείες, χρησιμοποιώντας το τοπικό, περιφερειακό και διασυνοριακό δυναμικό και το ανθρώπινο κεφάλαιο πιο αποδοτικά, προκειμένου να ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες και τις προσδοκίες των επιχειρήσεων, αλλά και για να αποφευχθεί η έξοδός τους σε τρίτες χώρες, η απερήμωση των περιφερειών της ΕΕ και η αύξηση της ανεργίας·

7.  είναι πεπεισμένο ότι η ΕΕΣ αποφέρει σημαντική ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία, συμβάλλοντας στην ειρήνη, τη σταθερότητα και την περιφερειακή ολοκλήρωση κυρίως στο πλαίσιο της διεύρυνσης και της πολιτικής γειτονίας, καθώς και σε όλο τον κόσμο μέσω της διάδοσης βέλτιστων πρακτικών· θεωρεί ότι η καλή διασυνοριακή συνεργασία μπορεί να επιφέρει προστιθέμενη αξία στη διαχείριση της μεταναστευτικής κρίσης·

8.  επισημαίνει ότι, για την περίοδο 2014-2020, περίπου 41% του προϋπολογισμού του ΕΤΠΑ για την ΕΕΣ(20) θα επενδυθεί σε μέτρα για τη βελτίωση του περιβάλλοντος, ενώ το 27% θα επενδυθεί στην ενίσχυση της έξυπνης ανάπτυξης, συμπεριλαμβανομένης της έρευνας και της καινοτομίας και το 13% θα διοχετευτεί στην προώθηση της ανάπτυξης χωρίς αποκλεισμούς μέσω δραστηριοτήτων στον τομέα της απασχόλησης, της εκπαίδευσης και της κατάρτισης ενώ 33 προγράμματα θα έχουν στόχο τη βελτίωση της γενικής διασυνοριακής συνδεσιμότητας· επισημαίνει επίσης ότι 790 εκατομμύρια EUR θα διατεθούν για την ενίσχυση της θεσμικής ικανότητας μέσω της ανάπτυξης ή της ενίσχυσης των δομών συνεργασίας και της βελτίωσης της αποτελεσματικότητας των δημοσίων υπηρεσιών·

9.  υπογραμμίζει ότι η έννοια του προσανατολισμού προς την επίτευξη αποτελεσμάτων απαιτεί να διασφαλίζουν τα προγράμματα Interreg συνεργασία υψηλής ποιότητας σε επίπεδο έργων και να υιοθετηθεί νέο είδος αξιολόγησης, λαμβάνοντας υπόψη τα ειδικά χαρακτηριστικά κάθε προγράμματος και συμβάλλοντας στη μείωση του διοικητικού φόρτου για τους δικαιούχους και τις διαχειριστικές αρχές· καλεί την Επιτροπή, τα κράτη μέλη και τις διαχειριστικές αρχές να συνεργασθούν και να ανταλλάξουν πληροφορίες και ορθές πρακτικές προκειμένου να πραγματοποιήσουν αξιολογήσεις και να εκδώσουν κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με το πώς θα μπορούσε να προσαρμοστεί ο προσανατολισμός προς την επίτευξη αποτελεσμάτων στις ιδιαιτερότητες της ΕΕΣ· αναγνωρίζει ότι η συνολική προστιθέμενη αξία των προγραμμάτων ΕΕΣ δεν είναι δυνατό να υπολογιστεί αποκλειστικά με βάση ποσοτικούς δείκτες και καλεί την Επιτροπή να θεσπίσει πιο ποιοτικούς δείκτες προκειμένου να αντικατοπτρίζουν καλύτερα τα αποτελέσματα που επιτυγχάνει η εδαφική συνεργασία·

10.  σημειώνει με ανησυχία την καθυστερημένη έγκριση των προγραμμάτων Interreg και ζητεί επιμόνως από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να κινητοποιήσουν τις προσπάθειές τους για την αποτελεσματική και επιτυχή υλοποίησή τους και για την άρση των εμποδίων στην διασυνοριακή συνεργασία, προκειμένου να αποφευχθούν τα κρίσιμα ζητήματα που είχαν ήδη αναδειχθεί κατά την προγραμματική περίοδο 2007-2013· καλεί την Επιτροπή να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να επιταχυνθεί η υλοποίηση των προγραμμάτων ΕΕΣ·

11.  εκφράζει τη λύπη του για την έλλειψη διασυνοριακών δεδομένων και αποδείξεων σχετικά με την αποτελεσματικότητα της διασυνοριακής συνεργασίας όσον αφορά την κατάρτιση εκθέσεων για το πλαίσιο επιδόσεων· ζητεί συνεπώς από την Επιτροπή, τη Eurostat και τις διαχειριστικές αρχές να συνεργαστούν για τον καθορισμό κοινών κριτηρίων αξιολόγησης και να συντονίσουν από κοινού μια ενιαία βάση δεδομένων καθώς και να ορίσουν μεθοδολογίες για την παροχή, τη χρήση και την ανταλλαγή αξιόπιστων δεδομένων σε διασυνοριακό επίπεδο· σημειώνει τις υφιστάμενες προκλήσεις για την υλοποίηση των ολοκληρωμένων εδαφικών προσεγγίσεων, οι οποίες οφείλονται στον πολύ διαφορετικό βαθμό αρμοδιοτήτων των περιφερειακών και τοπικών αρχών των κρατών μελών·

12.  καλεί την Επιτροπή, τα κράτη μέλη και τις διαχειριστικές αρχές να συστήσουν καταλλήλως διαρθρωμένα συστήματα παρακολούθησης και να καταρτίσουν σχέδια αξιολόγησης για την καλύτερη αξιολόγηση των επιτευγμάτων των αποτελεσμάτων σε σχέση με τους στόχους της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» και την εδαφική ολοκλήρωση·

Συμβολή στην εδαφική συνοχή

13.  επισημαίνει ότι η ΕΕΣ συμβάλλει σημαντικά στην ενίσχυση του στόχου εδαφικής συνοχής της ΕΕ μέσω της ενσωμάτωσης διαφόρων τομεακών πολιτικών σε εδαφικό επίπεδο· χαιρετίζει τη μελέτη του Ευρωπαϊκού Δικτύου Παρατηρήσεων για την Εδαφική Ανάπτυξη και Συνοχή (ESPON) με τίτλο «ΕΤ2050: Territorial Scenarios and Visions for Europe» (Εδαφικά σενάρια και οράματα για την Ευρώπη), που μπορεί να λειτουργήσει ως πλαίσιο αναφοράς για περαιτέρω συζητήσεις σχετικά με την προετοιμασία της πολιτικής συνοχής για την περίοδο μετά το 2020·

14.  υπενθυμίζει τη σημασία της ολοκληρωμένης εδαφικής επένδυσης (ITI) και της τοπικής ανάπτυξης με πρωτοβουλία τοπικών κοινοτήτων (CLLD) που δεν εφαρμόζονται αρκετά ευρέως στα προγράμματα Interreg για την περίοδο 2014-2020, και ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να χρησιμοποιήσουν περισσότερο αυτά τα μέσα, τονίζοντας ότι αυτό θα απαιτήσει τη μεγαλύτερη συμμετοχή των περιφερειών και των τοπικών αρχών· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προτείνουν προγράμματα ενημέρωσης και κατάρτισης για τους δικαιούχους·

15.  θεωρεί ότι τα νέα μέσα εδαφικής ανάπτυξης, όπως η ολοκληρωμένη εδαφική επένδυση (ITI) και η τοπική ανάπτυξη με πρωτοβουλία τοπικών κοινοτήτων (CLLD), μπορούν να οδηγήσουν σε επενδύσεις για κοινωνικές, υγειονομικές και εκπαιδευτικές υποδομές, αποκατάσταση των υποβαθμισμένων περιοχών, δημιουργία απασχόλησης, και σε άλλα μέτρα που επιδιώκουν τη μείωση της απομόνωσης των μεταναστών και την προώθηση της ένταξής τους·

16.  συνιστά να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στα έργα που αποσκοπούν στην προσαρμογή των κοινοτήτων και των περιφερειών στη νέα δημογραφική πραγματικότητα και στην αντιμετώπιση των ανισοτήτων που απορρέουν από αυτήν, μεταξύ άλλων με τους εξής τρόπους: 1) προσαρμογή των κοινωνικών υποδομών και των υποδομών κινητικότητας στις δημογραφικές αλλαγές και στις μεταναστευτικές ροές· 2) δημιουργία ειδικών αγαθών και υπηρεσιών που να απευθύνονται στις ανάγκες ενός γηράσκοντος πληθυσμού· 3) στήριξη των ευκαιριών απασχόλησης για ηλικιωμένους, γυναίκες και μετανάστες, που να συμβάλλουν στην κοινωνική ένταξη· 4) ενίσχυση της ψηφιακής σύνδεσης και δημιουργία πλατφορμών που καθιστούν δυνατή και ενθαρρύνουν τη συμμετοχή των πολιτών που διαμένουν στις πλέον απομονωμένες περιοχές και την αλληλεπίδρασή τους με τις διάφορες διοικητικές, κοινωνικές και πολιτικές υπηρεσίες των αρχών σε όλα τα επίπεδα (τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και ευρωπαϊκό)·

17.  επισημαίνει το ρόλο της ΕΕΣ στις νησιωτικές περιοχές, τις εξόχως απόκεντρες περιοχές, τις αραιοκατοικημένες, ορεινές και αγροτικές περιοχές, ως σημαντικό μέσο ενίσχυσης της περιφερειακής συνεργασίας και ολοκλήρωσής τους· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή στη χρήση των κεφαλαίων στις περιοχές αυτές, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που συνορεύουν με τρίτες χώρες, με στόχο τη βελτίωση της εφαρμογής των διασυνοριακών έργων που χρηματοδοτούνται από την ΕΕΣ·

18.  επισημαίνει τη συμπληρωματική φύση της ΕΕΣ και των μακροπεριφερειακών στρατηγικών στην αντιμετώπιση κοινών προκλήσεων σε μεγαλύτερες λειτουργικές περιοχές, καθώς και τον θετικό ρόλο που μπορούν να παίξουν οι μακροπεριφερειακές στρατηγικές στην αντιμετώπιση των κοινών προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι μακροπεριφέρειες·

19.  θεωρεί ότι θα πρέπει να επιδιωχθεί η βελτίωση του συντονισμού, της συνέργειας και της συμπληρωματικότητας μέσω των διασυνοριακών και των διακρατικών σκελών με στόχο τη βελτίωση της συνεργασίας και της ολοκλήρωσης σε ευρύτερα στρατηγικά εδάφη· ζητεί καλύτερο συντονισμό μεταξύ των διαχειριστικών αρχών και των φορέων των μακροπεριφερειακών στρατηγικών· παροτρύνει την Επιτροπή να εδραιώσει τη συνεργασία, καθώς και να ενισχύσει τους δεσμούς και τη συνοχή των προγραμμάτων της ΕΕΣ με τα εθνικά και τα περιφερειακά προγράμματα στο στάδιο της ανάπτυξής τους, με στόχο την ενθάρρυνση της συμπληρωματικότητας και την αποφυγή των επικαλύψεων·

20.  επισημαίνει ότι ορισμένες περιφέρειες αντιμετωπίζουν σοβαρές μεταναστευτικές προκλήσεις και ενθαρρύνει την χρήση των προγραμμάτων Interreg και την επείγουσα εφαρμογή τους προκειμένου να ανταποκριθούν, μεταξύ άλλων, στην αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης και να συμβάλλουν στην ανταλλαγή ορθών πρακτικών μεταξύ τοπικών και περιφερειακών αρχών στις παραμεθόριες περιοχές, συμπεριλαμβανομένων των τρίτων χωρών μέσω μακροπεριφερειακών στρατηγικών·

Στήριξη της έρευνας και της καινοτομίας

21.  εφιστά την προσοχή στα επιτεύγματα που έχουν σημειωθεί στον τομέα της έρευνας και της καινοτομίας, όπως στα κοινά ερευνητικά έργα, στη συνεργασία μεταξύ ερευνητικών ιδρυμάτων και εταιρειών, στη σύσταση διεθνών παραμεθόριων πανεπιστημίων, διασυνοριακών ερευνητικών κέντρων, διασυνοριακών εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, στη δημιουργία διασυνοριακών σχηματισμών και δικτύων εταιρειών, στα διασυνοριακά φυτώρια επιχειρήσεων και στις συμβουλευτικές υπηρεσίες για ΜΜΕ, στη σήμανση «υψηλής τεχνολογίας» για την προσέλκυση ξένων επενδυτών κ.λπ.· σημειώνει τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζουν τα προγράμματα Interreg στην ενίσχυση του δυναμικού ανταγωνιστικότητας και καινοτομίας των περιφερειών, μέσω της ενθάρρυνσης συνεργιών μεταξύ στρατηγικών έξυπνης εξειδίκευσης, της συνεργασίας μεταξύ σχηματισμών και της ανάπτυξης δικτύων καινοτομίας· ζητεί από την Επιτροπή να προσέλθει με μια ολοκληρωμένη επισκόπηση της εδαφικής συνεργασίας στο ΕΤΠΑ και στο ΕΚΤ με βάση το κοινό στρατηγικό πλαίσιο, (παράρτημα Ι του κανονισμού για τον καθορισμό κοινών διατάξεων (κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1303/2013))·

22.  είναι ενήμερο ότι οι επενδύσεις για την ενίσχυση της έξυπνης ανάπτυξης, συμπεριλαμβανομένης της έρευνας και της καινοτομίας, αντιπροσωπεύουν το 27% των πιστώσεων του ΕΤΠA που διατίθενται σε προγράμματα διασυνοριακής συνεργασίας για την περίοδο 2014-2020(21)· επισημαίνει επίσης ότι το 35% του προϋπολογισμού των διακρατικών προγραμμάτων διοχετεύεται στη στήριξη της έξυπνης ανάπτυξης μέσω της ενίσχυσης της έρευνας και της καινοτομίας·

23.  τονίζει την ανάγκη να αναπτυχθούν διασυνοριακές προσεγγίσεις της πολιτικής καινοτομίας, όπως κοινά ερευνητικά προγράμματα και προγράμματα κινητικότητας, κοινές ερευνητικές υποδομές, εταιρικές σχέσεις και δίκτυα συνεργασίας· επισημαίνει ότι οι διαφορετικές νομοθεσίες των κρατών μελών δημιουργούν δυσκολίες στις κοινές δράσεις για την επέκταση της έρευνας και της καινοτομίας εκτός συνόρων·

24.  ζητεί επιμόνως οι συνέργειες και η συμπληρωματικότητα μεταξύ των προγραμμάτων και ταμείων συμπεριλαμβανομένων των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων (ΕΔΕΤ),του προγράμματος «Ορίζων 2020», του Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων (ΕΤΣΕ), κλπ., και άλλων ταμείων της ΕΕ να στοχεύουν στη μεγιστοποίηση της ποσότητας, της ποιότητας και του αντίκτυπου των επενδύσεων για έρευνα και καινοτομία· συνιστά στις τοπικές και περιφερειακές αρχές να αξιοποιούν πλήρως τις δυνατότητες συνδυασμού αυτών των ταμείων για τη στήριξη των ΜΜΕ, των ερευνητικών προγραμμάτων και της καινοτομίας και σε διασυνοριακό επίπεδο, ανάλογα με την περίπτωση, και προτείνει οι ΜΜΕ να επωφεληθούν πλήρως από τις ευκαιρίες που προσφέρουν τα κεφάλαια αυτά, κάτι που θα συμβάλει στην υλοποίηση των προγραμμάτων ΕΕΣ·

25.  ζητεί επιμόνως την έγκριση διασυνοριακών στρατηγικών καινοτομίας και παράλληλα τη δημιουργία συμπληρωματικοτήτων με τις υφιστάμενες στρατηγικές έξυπνης εξειδίκευσης, καθώς και με άλλα υφιστάμενα προγράμματα και στρατηγικές· ενθαρρύνει την αξιολόγηση του δυναμικού των διασυνοριακών συνεργιών και την κινητοποίηση διαφόρων χρηματοδοτικών πηγών·

26.  θεωρεί ότι τα χρηματοδοτικά μέσα πρέπει να αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των προγραμμάτων ΕΕΣ μέσω συμπληρωματικών επιχορηγήσεων για τη στήριξη της πρόσβασης των ΜΜΕ σε χρηματοδότηση, έρευνα και καινοτομία· θεωρεί ότι η αυξημένη χρήση των χρηματοδοτικών μέσων θα μπορούσε να προσελκύσει περισσότερες επενδύσεις στα προγράμματα Interreg, δημιουργώντας νέες θέσεις εργασίας και επιτρέποντας την επίτευξη καλύτερων αποτελεσμάτων· υπενθυμίζει τη θεμελιώδη σημασία της τεχνικής στήριξης και της ανάληψης προσαρμοσμένων πρωτοβουλιών κατάρτισης για την πλήρη αξιοποίηση των χρηματοδοτικών μέσων, ακόμη και σε λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες·

Διακυβέρνηση και συντονισμός πολιτικών

27.  υπενθυμίζει ότι η έκτη έκθεση για τη συνοχή δεν αποδίδει τη δέουσα προσοχή στην ΕΕΣ, δεδομένου ότι, από την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013 και εντεύθεν, έχει αποτελέσει ξεχωριστό στόχο της πολιτικής συνοχής· υπενθυμίζει τις δυνατότητες του Ευρωπαϊκού Ομίλου Εδαφικής Συνεργασίας (ΕΟΕΣ) όχι μόνο ως μέσου για τη στήριξη και προώθηση της ευρωπαϊκής εδαφικής συνεργασίας και τη διαχείριση διασυνοριακών έργων, αλλά και ως μέσου συμβολής σε μια συνολική ολοκληρωμένη εδαφική ανάπτυξη και μια ευέλικτη πλατφόρμα για πολυεπίπεδη διακυβέρνηση·

28.  εκφράζει την ικανοποίησή του για τον απλοποιημένο κανονισμό ΕΟΕΣ (κανονισμός (ΕΕ) αριθ. 1302/2013), και καλεί τα κράτη μέλη να εντείνουν τις προσπάθειές τους για να διευκολύνουν τη δημιουργία ΕΟΕΣ· επισημαίνει, ωστόσο, ότι ο εν λόγω κανονισμός δεν επαρκεί για την αντιμετώπιση όλων των υφιστάμενων νομικών εμποδίων στη διασυνοριακή συνεργασία· χαιρετίζει, συνεπώς, την πρωτοβουλία της λουξεμβουργιανής Προεδρίας, η οποία πρότεινε ειδικό νομικό εργαλείο για τις παραμεθόριες περιοχές, δίνοντας στα κράτη μέλη τη δυνατότητα συμφωνίας σε συγκεκριμένες νομικές διατάξεις· χαιρετίζει την πρωτοβουλία της Επιτροπής να προβεί, έως το τέλος του 2016, σε ανάλυση των εμποδίων στη διασυνοριακή συνεργασία, που θα εξετάσει λύσεις και παραδείγματα ορθών πρακτικών· ζητεί από την Επιτροπή να συμπεριλάβει σε αυτήν την ανάλυση μελέτη με θέμα τις ανάγκες των παραμεθόριων περιοχών· αναμένει με ενδιαφέρον τα αποτελέσματα της δημόσιας διαβούλευσης σχετικά με τα εναπομένοντα εμπόδια στη διασυνοριακή συνεργασία, την οποία δρομολόγησε η Επιτροπή σε ολόκληρη την ΕΕ στις 21 Σεπτεμβρίου 2015· ζητεί από την Επιτροπή να λάβει υπόψη στην ανάλυσή της τις συστάσεις του Κοινοβουλίου και τα αποτελέσματα της δημόσιας διαβούλευσης·

29.  θεωρεί ότι τα προγράμματα Interreg θα πρέπει, παράλληλα με την τήρηση των προτεραιοτήτων του προγράμματος που έχουν ορισθεί και της λογικής παρέμβασης που έχει αποφασισθεί, συμπληρωματικά με άλλες κατάλληλες πηγές χρηματοδότησης, να δώσουν απαντήσεις σε θέματα μετανάστευσης και ασύλου και να ευνοήσουν αποτελεσματικές πολιτικές ενσωμάτωσης· ζητεί να αξιοποιηθεί το ανοιχτό πνεύμα της Επιτροπής έτσι ώστε να εξεταστούν και να εγκριθούν ταχέως οι τροποποιήσεις επί των επιχειρησιακών προγραμμάτων της περιόδου 2014-2020, όταν το ζητούν τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη και μόνον με στόχο να καλυφθούν οι επιτακτικές ανάγκες της μεταναστευτικής κρίσης·

30.  θεωρεί ότι η ευρύτερη χρήση των χρηματοδοτικών μέσων ως ευέλικτων μηχανισμών θα πρέπει να πραγματοποιείται παράλληλα με τις επιχορηγήσεις· υπογραμμίζει ότι τα χρηματοδοτικά μέσα, όταν εφαρμόζονται αποτελεσματικά, μπορούν να ενισχύσουν σημαντικά τον αντίκτυπο της χρηματοδότησης· τονίζει, εν προκειμένω, την ανάγκη για σαφείς, συνεκτικούς και εστιασμένους κανόνες σε σχέση με τα χρηματοδοτικά μέσα με στόχο την απλούστευση της διαδικασίας προετοιμασίας και υλοποίησης για τους διαχειριστές και τους αποδέκτες των κονδυλίων· εφιστά την προσοχή στη δυνατότητα για εξειδικευμένη εμπειρογνωμοσύνη και τεχνογνωσία με την αξιοποίηση μέσων χρηματοοικονομικής τεχνικής και τεχνικής βοήθειας από την ΕΤΕ·

31.  υπογραμμίζει ότι, κατά την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013, οι πιθανές συμπληρωματικότητες ανάμεσα στα προγράμματα Interreg και άλλα χρηματοδοτούμενα από την ΕΕ προγράμματα δεν αξιολογήθηκαν επαρκώς· ζητεί την ανάπτυξη κατάλληλων μηχανισμών συντονισμού που θα διασφαλίζουν αποτελεσματικό συντονισμό, συμπληρωματικότητα και συνέργεια μεταξύ των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων και των εθνικών χρηματοδοτικών μέσων, όπως το πρόγραμμα «Ορίζων 2020», καθώς και με το ΕΤΣΕ και την ΕΤΕ·

32.  ενθαρρύνει την ενσωμάτωση στα σχέδια αξιολόγησης των διαχειριστικών αρχών συνεχών αξιολογήσεων που θα εστιάζονται στη συγκεκριμένη αποτίμηση της αποτελεσματικότητας των συνεργιών μεταξύ των προγραμμάτων·

33.  υπογραμμίζει την ολοένα αυξανόμενη σημασία των διασυνοριακών αγορών εργασίας που διαθέτουν τεράστια δυναμική για δημιουργία πλούτου και θέσεων εργασίας· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αξιοποιήσουν πλήρως τις ευκαιρίες που παρέχουν τα προγράμματα Interreg για τη διευκόλυνση της διασυνοριακής κινητικότητας του εργατικού δυναμικού, μεταξύ άλλων με την προώθηση της αρχής των ίσων ευκαιριών, μέσω της αναπροσαρμογής, εν ανάγκη, του διοικητικού και του κοινωνικού κανονιστικού πλαισίου, καθώς και μέσω της ενίσχυσης του διαλόγου μεταξύ όλων των βαθμίδων διακυβέρνησης·

34.  θεωρεί καίρια την αύξηση των συνεργειών και της συμπληρωματικότητας ανάμεσα στα προγράμματα ΕΕΣ και τις υπηρεσίες EURES εφόσον καλούνται να διαδραματίσουν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στις διασυνοριακές περιοχές οι οποίες παρουσιάζουν υψηλά επίπεδα διασυνοριακών καθημερινών μετακινήσεων· καλεί τα κράτη μέλη και τις περιφέρειες να αξιοποιήσουν πλήρως τις ευκαιρίες που προσφέρουν οι υπηρεσίες EURES για την απασχόληση και την κινητικότητα εργασίας στην ΕΕ·

35.  είναι πεπεισμένο ότι η αρχή της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης, η αρχή της εταιρικής σχέσης και η ουσιαστική εφαρμογή του ευρωπαϊκού κώδικα δεοντολογίας έχουν ιδιαίτερη σημασία για την ανάπτυξη των προγραμμάτων Interreg·

Απλοποίηση

36.  τονίζει ότι, ανεξάρτητα από την ύπαρξη ξεχωριστού κανονισμού για την ΕΕΣ, η υλοποίηση των προγραμμάτων εδαφικής συνεργασίας θα πρέπει να απλοποιηθεί περαιτέρω, και καλεί την Ομάδα Υψηλού Επιπέδου για την Απλούστευση να εξετάσει μέτρα απλούστευσης και μείωσης του διοικητικού φόρτου για τους δικαιούχους πριν από την νομοθετική πρόταση για την ευρωπαϊκή εδαφική συνεργασία και τον προγραμματισμό των προγραμμάτων Interreg για την περίοδο μετά το 2020·

37.  καλεί την Επιτροπή να προτείνει συγκεκριμένες δράσεις για την απλούστευση των κανόνων σχετικά με την υποβολή εκθέσεων, τον έλεγχο και τις κρατικές ενισχύσεις και να εναρμονίσει τις διαδικασίες· ζητεί επιμόνως την κατάρτιση υποδειγμάτων απαιτήσεων για όλα τα προγράμματα Interreg ανά σκέλος·

38.  καλεί τα κράτη μέλη να απλοποιήσουν τις εθνικές διατάξεις τους και να αποφύγουν τον κανονιστικό υπερθεματισμό· ζητεί επιμόνως την υλοποίηση της ψηφιακής συνοχής και τον εξορθολογισμό των διοικητικών διαδικασιών·

39.  τονίζει ότι οι ρυθμίσεις για τη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών και των ιδιωτικών φορέων πρέπει να διευρυνθούν και να απλουστευθούν, λαμβάνοντας πάντα υπόψη την ανάγκη για διαφάνεια και λογοδοσία· θεωρεί ότι η ανάπτυξη συμπράξεων δημοσίου και ιδιωτικού τομέα μπορεί να προσφέρει διάφορα δυνητικά οφέλη αλλά ενέχει κίνδυνο σύγκρουσης συμφερόντων ο οποίος πρέπει να αντιμετωπιστεί επαρκώς με εργαλεία τόσο αναγκαστικού όσο και ήπιου δικαίου· καλεί την Επιτροπή να παράσχει έγκαιρες, συνεπείς και σαφείς κατευθυντήριες γραμμές για την εφαρμογή των χρηματοδοτικών μέσων στα προγράμματα ΕΕΣ·

40.  τονίζει ότι όλες οι απλουστεύσεις που εισάγονται στα προγράμματα για την ανάπτυξη και την απασχόληση θα πρέπει να είναι διαθέσιμες και για τα προγράμματα Interreg·

41.  τονίζει τη σημασία της δημιουργίας μηχανισμών παρακολούθησης των δικαιούχων όσον αφορά την εφαρμογή των μέτρων απλούστευσης·

42.  θεωρεί ότι πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στις επιτόπιες συμπράξεις και στην προώθηση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης μεταξύ των ενδιαφερομένων σε διασυνοριακό επίπεδο και ότι τα χρηματοδοτικά μέσα μπορούν εν προκειμένω να προσφέρουν πολύτιμη συνδρομή·

Μελλοντικές συστάσεις

43.  θεωρεί ότι η ΕΕΣ έχει αποδείξει την αποτελεσματικότητά της και ότι πρέπει να αξιοποιηθούν περαιτέρω οι δυνατότητές της· εφιστά την προσοχή στις δυνατότητες της ΕΕΣ πέρα από την περιφερειακή πολιτική, σε τομείς όπως η ενιαία αγορά, το ψηφιακό θεματολόγιο, η απασχόληση, η κινητικότητα, η ενέργεια, η έρευνα, η εκπαίδευση, ο πολιτισμός, η υγεία και το περιβάλλον, και καλεί ως εκ τούτου την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εξετάσουν το ενδεχόμενο προστασίας της ΕΕΣ ως σημαντικού εργαλείου δίνοντάς της πιο διακριτό ρόλο στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής για την περίοδο μετά το 2020 και αυξάνοντας σημαντικά τον προϋπολογισμό της·

44.  θεωρεί ότι η βασική φιλοσοφία που διέπει τη συνεργασία και η υφιστάμενη διάρθρωση της ΕΕΣ πρέπει να διατηρηθούν, συμπεριλαμβανομένης της εφαρμογής της αρχής του κύριου δικαιούχου, καθώς και η έμφαση στη διασυνοριακή διάσταση· καλεί την Επιτροπή να αναλύσει την ενδεχόμενη ανάπτυξη ενός συνόλου εναρμονισμένων κριτηρίων, αντλώντας από την εμπειρία που έχει αποκτηθεί κατά τη διάρκεια της 25χρονης ιστορίας της, με βάση όχι μόνο το μέγεθος του πληθυσμού αλλά και τις κοινωνικοοικονομικές και εδαφικές ιδιαιτερότητες·

45.  τονίζει τη σημασία της διασυνοριακής συνεργασίας στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ στο πλαίσιο του μηχανισμού προενταξιακής βοήθειας και του ευρωπαϊκού μηχανισμού γειτονίας· καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι οι ορθές πρακτικές που επιτρέπουν τη μείωση του διοικητικού φόρτου για τους δικαιούχους στο πλαίσιο των προγραμμάτων Interreg θα μπορούν επίσης να εφαρμοσθούν και σε προγράμματα που υλοποιούνται στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ·

46.  υπενθυμίζει τις δυνατότητες για την ανάπτυξη επιτόπιων συνεργασιών μεταξύ των πολιτών που προσφέρει το λεγόμενο ταμείο μικρών έργων σε σχέση με ποσά που κατανέμονται σε μικρά και πολύ μικρά έργα με σκοπό την προώθηση της συμμετοχής των πολιτών, με ιδιαίτερη προσοχή να δίδεται σε μικρά προγράμματα διασυνοριακής συνεργασίας μεταξύ γειτονικών μεθοριακών περιοχών· ζητεί να ενθαρρυνθεί η χρηματοδότηση τέτοιων έργων, υπενθυμίζοντας ότι αυτό θα απαιτήσει να καταβληθούν περαιτέρω προσπάθειες για απλούστευση και ευελιξία·

47.  ενθαρρύνει την κοινή θέσπιση στρατηγικών για τις παραμεθόριες περιοχές προκειμένου να δοθεί ώθηση στην ολοκληρωμένη και βιώσιμη εδαφική ανάπτυξη, συμπεριλαμβανομένων της εφαρμογής και της διάδοσης ολοκληρωμένων προσεγγίσεων και της εναρμόνισης των διοικητικών διαδικασιών και των νομικών διατάξεων σε διασυνοριακό επίπεδο· τονίζει ότι είναι σημαντικό να προωθηθεί η ισορροπημένη εδαφική ανάπτυξη εντός των περιφερειών

48.  θεωρεί ότι πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση και να προωθηθεί η διασυνοριακή συνεργασία μεταξύ των παραμεθόριων ορεινών περιοχών και να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις αγροτικές περιοχές·

49.  τονίζει ότι ένας από τους στόχους της ευρωπαϊκής εδαφικής συνεργασίας πρέπει να είναι η πολιτιστική συνεργασία· στο πλαίσιο αυτό, θεωρεί ότι πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη ώθηση στη συνεργασία στους τομείς του πολιτισμού και της παιδείας μεταξύ των διασυνοριακών περιοχών που μοιράζονται την ίδια πολιτιστική και γλωσσική κληρονομιά·

50.  ζητεί να ενισχυθεί ο ρόλος και η συμμετοχή των περιφερειών και των τοπικών αρχών στη διατύπωση προτάσεων, στη διαχείριση και στην αξιολόγηση της ΕΕΣ, ιδίως όσον αφορά τη διασυνοριακή συνεργασία, λαμβάνοντας επιπλέον υπόψη ότι ορισμένες περιφέρειες διαθέτουν ήδη τέτοιες αρμοδιότητες σε αυτόν τον τομέα·

51.  καλεί την Επιτροπή να εξετάσει το ρόλο των χρηματοδοτικών μέσων ως συμπλήρωμα των επιχορηγήσεων· θεωρεί απαραίτητο να συνεργαστεί πιο στενά με την ΕΤΕπ για τη στήριξη των ΜΜΕ και την κινητοποίηση της χρηματοδοτικής και τεχνικής εμπειρογνωμοσύνης τόσο της Επιτροπής όσο και της ΕΤΕπ ως καταλύτη για επενδύσεις· καλεί την Επιτροπή και την ΕΤΕπ να ενισχύσουν τη συνοχή των χρηματοδοτικών μέσων με τους στόχους της εδαφικής συνεργασίας·

52.  καλεί την Επιτροπή, τα κράτη μέλη και τις διαχειριστικές αρχές να εξετάσουν την πρόταση της λουξεμβουργιανής Προεδρίας για τη δημιουργία νέου νομικού μέσου για την πολιτική συνοχής μετά το 2020, σύμφωνα με τα αποτελέσματα των εκ των υστέρων αξιολογήσεων, την υλοποίηση των προγραμμάτων 2014-2020 και κατόπιν κατάλληλης αξιολόγησης των επιπτώσεων·

53.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να ξεκινήσουν το 2016 δομημένο πολυσυμμετοχικό διάλογο σε επίπεδο ΕΕ για το μέλλον της ΕΕΣ μετά το 2020, με στόχο την προετοιμασία της πολιτικής συνοχής για την περίοδο μετά το 2020· τονίζει ότι η συζήτηση αυτή θα πρέπει κυρίως να λαμβάνει υπόψη θέματα που σχετίζονται με τη δομή της ευρωπαϊκής εδαφικής συνεργασίας και τη διαδικασία κατανομής των προϋπολογισμών των προγραμμάτων, καθώς και την ανάπτυξη νέων μηχανισμών για να αυξηθεί περαιτέρω η εστίαση στα αποτελέσματα· καλεί την Επιτροπή να συνεργαστεί με την Επιτροπή των Περιφερειών και την αντίστοιχη κοινωνία των πολιτών και περιφερειακούς φορείς·

54.  ζητεί την ύπαρξη εδαφικού οράματος της ΕΕ που θα βασίζεται στην Πράσινη Βίβλο για την Εδαφική Συνοχή (COM(2008)0616), και επισημαίνει τη σημασία που θα μπορούσε να έχει η μελλοντική «Λευκή Βίβλος» για την εδαφική συνοχή για την επόμενη περίοδο προγραμματισμού μετά το 2020·

Αύξηση της ενημέρωσης του κοινού και προβολή

55.  εκφράζει τη λύπη του για την περιορισμένη ενημέρωση του κοινού σχετικά με τα προγράμματα ΕΕΣ και την ανεπαρκή προβολή τους και ζητεί αποτελεσματικότερη κοινοποίηση των στόχων τους, των δυνατοτήτων που προσφέρουν και των διαύλων υλοποίησης των έργων, καθώς και, εκ των υστέρων, των επιτευγμάτων των έργων που έχουν ολοκληρωθεί· καλεί την Επιτροπή, τα κράτη μέλη και τις διαχειριστικές αρχές να καθιερώσουν μηχανισμούς και ευρείες θεσμοποιημένες πλατφόρμες συνεργασίας προκειμένου να διασφαλιστούν η καλύτερη προβολή και η αύξηση της ενημέρωσης· καλεί την Επιτροπή να προχωρήσει στην αποτύπωση και ευρεία διάδοση των μέχρι σήμερα επιτευγμάτων των προγραμμάτων και των έργων της ΕΕΣ·

56.  ζητεί από την Επιτροπή και από τα κράτη μέλη να προωθήσουν τον ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι ΕΟΕΣ ως εργαλείο για την πιο αποτελεσματική κάλυψη των τοπικών αναγκών στις διασυνοριακές περιοχές·

57.  αναγνωρίζει τη σημασία τόσο του ρόλου των επιτόπιων φορέων όσο και της στήριξης στον σχεδιασμό των έργων, και ενθαρρύνει τις διαχειριστικές αρχές να ενισχύσουν υφιστάμενα μέσα προώθησης, όπως είναι τα τοπικά σημεία επαφής·

58.  επισημαίνει ότι η καλή συνεργασία μεταξύ της Επιτροπής, της ΕΤΕπ και των τοπικών και περιφερειακών αρχών αποτελεί βασικό στοιχείο για την εξασφάλιση της επιτυχούς χρησιμοποίησης των χρηματοοικονομικών μέσων για την εδαφική ανάπτυξη και το σύνολο της πολιτικής συνοχής· υπογραμμίζει, στο πλαίσιο αυτό, την ανάγκη για εντατικοποίηση της ανταλλαγής εμπειριών και γνώσεων μεταξύ της Επιτροπής και της ΕΤΕπ, αφενός, και των τοπικών και περιφερειακών αρχών, αφετέρου·

59.  αναγνωρίζει τη σημασία του ρόλου που διαδραματίζουν η εδαφική (επιτόπια) εμψύχωση, η διάχυση πληροφοριών, η ευαισθητοποίηση σε τοπικό επίπεδο και η υποστήριξη των έργων και, ως εκ τούτου, ενθαρρύνει τις διαχειριστικές αρχές να ενισχύσουν χρήσιμα εργαλεία όπως τα σημεία επαφής για την εδαφική συνοχή·

60.  ζητεί καλύτερο συντονισμό μεταξύ της Επιτροπής, των διαχειριστικών αρχών και όλων των φορέων με στόχο να πραγματοποιηθεί κριτική ανάλυση των θεματικών επιτευγμάτων των έργων, να δοθεί έμφαση τόσο στις επιτυχίες όσο και στα κενά, να διατυπωθούν συστάσεις για την περίοδο μετά το 2020 και παράλληλα να διασφαλιστούν η διαφάνεια και η εγγύτητα προς τους πολίτες·

o
o   o

61.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, καθώς και στα εθνικά κοινοβούλια.

(1) ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 320.
(2) ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 289.
(3) ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 259.
(4) ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 303.
(5) ΕΕ L 77 της 15.3.2014, σ. 95.
(6) ΕΕ L 77 της 15.3.2014, σ. 11.
(7) ΕΕ L 77 της 15.3.2014, σ. 27.
(8) ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 884.
(9) ΕΕ L 298 της 26.10.2012, σ. 1.
(10) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2014)0015.
(11) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2014)0068.
(12) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2015)0308.
(13) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2015)0384.
(14) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2015)0419.
(15) ΕΕ L 169 της 1.7.2015, σ. 1.
(16) http://www.dat.public.lu/eu-presidency/Events/Informal-Ministerial-Meetings-on-Territorial-Cohesion-and-Urban-Policy-_26-27-November-2015_-Luxembourg-City_/Material/IMM-Territorial-_LU-Presidency_---Input-Paper-Action-3.pdf
(17) Ανακοίνωση της Επιτροπής IP/15/5686.
(18) Έκτακτο Ευρωβαρόμετρο 422 - Διασυνοριακή συνεργασία στην ΕΕ.
(19) http://cor.europa.eu/en/documentation/studies/Documents/EGTC_MonitoringReport _2014.pdf.
(20) Παράρτημα Ι (Ευρωπαϊκή εδαφική συνεργασία/Interreg) στην ανακοίνωση της Επιτροπής «Επενδύσεις σε θέσεις εργασίας και ανάπτυξη - Μεγιστοποίηση της συμβολής των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων».
(21) Παράρτημα Ι (Ευρωπαϊκή εδαφική συνεργασία/Interreg) στην ανακοίνωση της Επιτροπής «Επενδύσεις σε θέσεις εργασίας και ανάπτυξη - Μεγιστοποίηση της συμβολής των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων».


Εξέταση των μετρήσεων εκπομπών στην αυτοκινητοβιομηχανία
PDF 381kWORD 45k
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 13ης Σεπτεμβρίου 2016 σχετικά με την εξέταση των μετρήσεων εκπομπών στην αυτοκινητοβιομηχανία (2016/2090(INI))
P8_TA(2016)0322A8-0246/2016

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 226 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ),

–  έχοντας υπόψη την απόφαση 95/167/ΕΚ, Ευρατόμ, ΕΚΑΧ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής, της 19ης Απριλίου 1995, περί των λεπτομερών διατάξεων άσκησης του δικαιώματος εξέτασης των πραγμάτων από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο(1),

–  έχοντας υπόψη την απόφαση (EE) 2016/34 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2015, σχετικά με τη σύσταση εξεταστικής επιτροπής για τις μετρήσεις εκπομπών στην αυτοκινητοβιομηχανία, τις εξουσίες, τον αριθμό των μελών και τη διάρκεια της θητείας της(2),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 198 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την ενδιάμεση έκθεση της Εξεταστικής επιτροπής για τις μετρήσεις εκπομπών στην αυτοκινητοβιομηχανία (A8-0246/2016),

A.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 226 ΣΛΕΕ προβλέπει τη νομική βάση για τη σύσταση από το Κοινοβούλιο προσωρινής εξεταστικής επιτροπής για να εξετάσει τις καταγγελίες παραβάσεων ή κακοδιοίκησης κατά την εφαρμογή του κοινοτικού δικαίου, με την επιφύλαξη της αρμοδιότητας των εθνικών και των κοινοτικών δικαστηρίων και εκτιμώντας ότι αυτό συνιστά σημαντικό στοιχείο των εποπτικών εξουσιών του Κοινοβουλίου·

B.  λαμβάνοντας υπόψη ότι βάσει πρότασης της Διάσκεψης των Προέδρων, το Κοινοβούλιο αποφάσισε στις 17 Δεκεμβρίου 2015 να συστήσει εξεταστική επιτροπή για τη διερεύνηση των καταγγελλόμενων αστοχιών στην εφαρμογή του δικαίου της Ένωσης σε σχέση με τις μετρήσεις εκπομπών στην αυτοκινητοβιομηχανία, και ότι η επιτροπή θα διατύπωνε οποιεσδήποτε συστάσεις θεωρούσε απαραίτητες σχετικά με το θέμα·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η εξεταστική επιτροπή λειτουργεί σύμφωνα με πρόγραμμα εργασίας, το οποίο περιλαμβάνει:

   πρόγραμμα ακροάσεων προσκεκλημένων μαρτύρων και εμπειρογνωμόνων προκειμένου να συγκεντρωθούν σχετικά προφορικά στοιχεία·
   αιτήσεις παροχής γραπτών στοιχείων από μάρτυρες και εμπειρογνώμονες που έχουν κληθεί στις ακροάσεις·
   αιτήσεις υποβολής εγγράφων προκειμένου να συγκεντρωθούν σχετικά γραπτά στοιχεία από την Επιτροπή, αρχές των κρατών μελών και άλλους εμπλεκόμενους παράγοντες·
   δύο αποστολές για συγκέντρωση πληροφοριών επιτόπου·
   ενημερωτικές εκθέσεις και μελέτες η ανάθεση των οποίων πραγματοποιείται από τον προϋπολογισμό εμπειρογνωμοσύνης της·
   επίσημη γραπτή γνωμοδότηση της Νομικής Υπηρεσίας του Κοινοβουλίου όσον αφορά την πρόσκληση για κατάθεση προσώπων που ενδέχεται να υπόκεινται σε δικαστικές διαδικασίες·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η εξεταστική επιτροπή έχει αποστείλει διάφορα ερωτηματολόγια στα κράτη μέλη, τα θεσμικά όργανα και άλλους φορείς της Ένωσης και ότι έχει δημοσιεύσει δημόσια πρόσκληση υποβολής στοιχείων στον ιστότοπό της·

E.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα αποτελέσματα της συνεχιζόμενης έρευνας θα μπορούσαν να εισφέρουν προστιθέμενη αξία στο πλαίσιο έγκρισης τύπου της Ένωσης·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι στην απόφασή του στις 17 Δεκεμβρίου 2015, το Κοινοβούλιο ζήτησε από την εξεταστική επιτροπή να παρουσιάσει ενδιάμεση έκθεση εντός έξι μηνών από την έναρξη των εργασιών της·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο χαρακτήρας της εξεταστικής επιτροπής την εμποδίζει από το να παρουσιάσει οποιαδήποτε τελικά συμπεράσματα τα απορρέουν από τις έρευνές της πριν θεωρήσει ότι έχει εκπληρώσει την αποστολή της· λαμβάνοντας υπόψη ότι, κατά συνέπεια, είναι πρόωρο να παρουσιάσει η επιτροπή οποιεσδήποτε παρατηρήσεις σχετικά με τις ποικίλες πτυχές της εντολής της σε αυτή την ενδιάμεση έκθεση·

H.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα προφορικά και τα έγγραφα αποδεικτικά στοιχεία που έχουν υποβληθεί στην επιτροπή και εξεταστεί από αυτήν μέχρι σήμερα επιβεβαιώνουν την ανάγκη να διερευνηθούν περαιτέρω όλα τα σημεία που περιλαμβάνονται στην εντολή της,

1.  ενθαρρύνει την εξεταστική επιτροπή να συνεχίσει τις εργασίες της και να εφαρμόσει πλήρως την εντολή που της δόθηκε από το Κοινοβούλιο στην απόφασή του της 17ης Δεκεμβρίου 2015 και υποστηρίζει όλες τις δράσεις και τις πρωτοβουλίες που οδηγούν στην επίτευξη της εντολής·

2.  ζητεί από τη Διάσκεψη των Προέδρων και το Προεδρείο να υποστηρίξουν όλα τα μέτρα που απαιτούνται, προκειμένου η εξεταστική επιτροπή να εκπληρώσει την εντολή της, ιδίως σε ό,τι αφορά την έγκριση ακροάσεων και έκτακτων συνεδριάσεων, την αποζημίωση των εξόδων εμπειρογνωμόνων και των μαρτύρων, των αποστολών ή οιωνδήποτε άλλων τεχνικών μέσων δικαιολογούνται δεόντως·

3.  ζητεί από την Επιτροπή να συνεχίσει να εξασφαλίζει την άμεση στήριξη και την πλήρη διαφάνεια του έργου της εξεταστικής επιτροπής, σεβόμενη πλήρως την αρχή της καλόπιστης συνεργασίας και παρέχοντας κάθε δυνατή τεχνική και πολιτική στήριξη, ιδίως μέσω της ταχύτερης αποστολής των εγγράφων που της ζητούνται· αναμένει πλήρη συνεργασία από τους αρμόδιους υπηρετούντες Επιτρόπους και Γενικούς Διευθυντές καθώς και εκείνους που θήτευσαν προηγουμένως σε αυτές τις θέσεις· καλεί τα κράτη μέλη, με πλήρη σεβασμό της αρχής της καλόπιστης συνεργασίας να προσφέρουν στην εξεταστική επιτροπή την απαραίτητη τεχνική και πολιτική στήριξη, ιδίως δίνοντας τη δυνατότητα στην Επιτροπή να υποβάλει ταχύτερα τα έγγραφα που της ζητούνται και, εάν η υποβολή των εγγράφων απαιτεί τη συγκατάθεση των κρατών μελών, με την επιτάχυνση των εσωτερικών διαδικασιών της που διέπουν τη χορήγηση αυτής της συγκατάθεσης·

4.  ζητεί από τις κυβερνήσεις, τα κοινοβούλια και τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών να συνδράμουν την εξεταστική επιτροπή στο έργο της, με πλήρη σεβασμό της αρχής της καλόπιστης συνεργασίας που ορίζεται στο δίκαιο της Ένωσης·

5.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή, καθώς και στις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών.

(1) ΕΕ L 113 της 19.5.1995, σ. 2.
(2) ΕΕ L 10 της 15.1.2016, σ. 13.


Αίτηση άρσης της ασυλίας του István Ujhelyi
PDF 480kWORD 44k
Απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 13ης Σεπτεμβρίου 2016 σχετικά με την αίτηση άρσης της ασυλίας του István Ujhelyi (2015/2237(IMM))
P8_TA(2016)0323A8-0229/2016

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη την αίτηση για την άρση της ασυλίας του István Ujhelyi, που υπέβαλε το πρωτοδικείο του διαμερίσματος της Πέστης (Ουγγαρία) με την απόφασή του, της 26ης Νοεμβρίου 2014, σε συνάρτηση με την εκκρεμούσα ποινική διαδικασία ενώπιον του ίδιου δικαστηρίου, η οποία διαβιβάστηκε στις 15 Ιουλίου 2015 από τον Μόνιμο Αντιπρόσωπο της Ουγγαρίας και ανακοινώθηκε στην ολομέλεια στις 7 Σεπτεμβρίου 2015,

–  έχοντας ακούσει τον István Ujhelyi στις 28 Ιανουαρίου 2016 σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 5 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη τα άρθρα 8 και 9 του Πρωτοκόλλου αριθ. 7 περί των προνομίων και ασυλιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και το άρθρο 6 παράγραφος 2 της Πράξης της 20ής Σεπτεμβρίου 1976 περί της εκλογής των μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με άμεση και καθολική ψηφοφορία,

–  έχοντας υπόψη τις αποφάσεις που εξέδωσε το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 12 Μαΐου 1964, 10 Ιουλίου 1986, 15 και 21 Οκτωβρίου 2008, 19 Μαρτίου 2010, 6 Σεπτεμβρίου 2011 και 17 Ιανουαρίου 2013(1),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 4 παράγραφος 2 του Θεμελιώδους Νόμου της Ουγγαρίας,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 10 παράγραφος 2 του ουγγρικού νόμου LVII του 2004 σχετικά με το νομικό καθεστώς των ούγγρων βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 74 παράγραφος 3 και το άρθρο 79 παράγραφος 2 του ουγγρικού νόμου XXXVI του 2012 σχετικά με την Εθνοσυνέλευση,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 5 παράγραφος 2, το άρθρο 6 παράγραφος 1 και το άρθρο 9 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Νομικών Θεμάτων (A8-0229/2016),

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το πρωτοδικείο του διαμερίσματος της Πέστης ζήτησε την άρση της ασυλίας του βουλευτή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου István Ujhelyi σε συνάρτηση με διαδικασία, η οποία εκκρεμεί ενώπιόν του·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το αίτημα του δικαστηρίου σχετίζεται με ποινική διαδικασία για το ποινικό αδίκημα της συκοφαντικής δυσφήμισης, σε συνάρτηση με δηλώσεις, στις οποίες προέβη ο István Ujhelyi στις 25 Απριλίου 2014 σχετικά με ένα φυσικό πρόσωπο στην Ουγγαρία·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τα άρθρο 8 του πρωτοκόλλου αριθ. 7, οι βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δεν υπόκεινται σε έρευνα, κράτηση ή δίωξη για γνώμη ή ψήφο δοθείσα κατά την άσκηση των καθηκόντων τους·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με το άρθρο 9 του πρωτοκόλλου αριθ. 7 περί των προνομίων και ασυλιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι βουλευτές απολαύουν, εντός της επικρατείας των κρατών τους, των ασυλιών που αναγνωρίζονται στα μέλη του Κοινοβουλίου της χώρας τους·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι σύμφωνα με το άρθρο 4 παράγραφος 2 του Θεμελιώδους Νόμου της Ουγγαρίας, οι βουλευτές δικαιούνται ασυλίας και αποζημίωσης ώστε να κατοχυρώνεται η ανεξαρτησία τους·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι σύμφωνα με το άρθρο 10 παράγραφος 1 του ουγγρικού νόμου LVII του 2004 σχετικά με το νομικό καθεστώς των ούγγρων βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, οι βουλευτές αυτοί απολαύουν του ιδίου με τους βουλευτές του ουγγρικού Κοινοβουλίου δικαιώματος ασυλίας·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι σύμφωνα με το άρθρο 74 παράγραφος 3 του ουγγρικού νόμου XXXVI του 2012 σχετικά με την Εθνοσυνέλευση, το αίτημα άρσης της ασυλίας υποβάλλεται στον πρόεδρο της Εθνοσυνέλευσης είτε από το γενικό εισαγγελέα πριν την απαγγελία της κατηγορίας είτε από το αρμόδιο δικαστήριο μετά την απαγγελία της κατηγορίας·

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι σύμφωνα με το άρθρο 79 παράγραφος 2 του ουγγρικού νόμου XXXVI του 2012 σχετικά με την Εθνοσυνέλευση, οι υποψήφιοι βουλευτές απολαύουν της ίδιας ασυλίας, συνεπώς οι δηλώσεις που πραγματοποιήθηκαν στις 25 Απριλίου 2014 θα μπορούσαν να καλυφθούν από την απόλυτη ασυλία του ουγγρικού Κοινοβουλίου, με τη διαφορά ότι τυχόν απόφαση άρσης ασυλίας λαμβάνεται από την Εθνική Εκλογική Επιτροπή και κάθε αίτημα άρσης ασυλίας υποβάλλεται στον πρόεδρο της Εθνικής Εκλογικής Επιτροπής·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός ότι οι επίμαχες δηλώσεις πραγματοποιήθηκαν στις 25 Απριλίου 2014, όταν δηλαδή ο István Ujhelyi δεν ήταν βουλευτής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αλλά βουλευτής του εθνικού κοινοβουλίου·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι κατηγορίες κατά του István Ujhelyi δεν αφορούν γνώμη ή με ψήφο δοθείσα κατά την άσκηση των καθηκόντων του ως βουλευτής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και ότι συνεπώς δεν εφαρμόζεται η απόλυτη ασυλία σύμφωνα με το άρθρο 8 του πρωτοκόλλου αριθ. 7·

1.  αποφασίζει να άρει την ασυλία του István Ujhelyi·

2.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει αμελλητί την παρούσα απόφαση και την έκθεση της αρμόδιας επιτροπής του στις αρμόδιες αρχές της Ουγγαρίας.

(1) Απόφαση του Δικαστηρίου, της 12ης Μαΐου 1964, Wagner/Fohrmann και Krier 101/63, ECLI:EU:C:1964:28· απόφαση του Δικαστηρίου, της 10ης Ιουλίου 1986, Wybot/Faure και άλλων 149/85, ECLI:EU:C:1986:310· απόφαση του Δικαστηρίου, της 15ης Οκτωβρίου 2008, Mote/Parlement T-345/05, ECLI:EU:T:2008:440· απόφαση του Δικαστηρίου, της 21ης Οκτωβρίου 2008, Marra/De Gregorio και Clemente C 200/07 και C-201/07, ECLI:EU:C:2008:579· απόφαση του Δικαστηρίου, της 19ης Μαρτίου 2010, Gollnisch/Parlement T-42/06, ECLI:EU:T:2010:102· απόφαση του Δικαστηρίου, της 6ης Σεπτεμβρίου 2011, Patriciello C 163/10, ECLI: EU:C:2011:543· απόφαση του Δικαστηρίου, της 17ης Ιανουαρίου 2013, Gollnisch/Parlement, T-346/11 και T-347/11, ECLI:EU:T:2013:23.


Αίτηση για την υπεράσπιση των προνομίων και ασυλιών του Rosario Crocetta
PDF 397kWORD 44k
Απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 13ης Σεπτεμβρίου 2016 σχετικά με την αίτηση για την υπεράσπιση των προνομίων και ασυλιών του Rosario Crocetta (2016/2015(IMM))
P8_TA(2016)0324A8-0230/2016

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη την αίτηση του Rosario Crocetta, της 7ης Ιανουαρίου 2016 για την υπεράσπιση των προνομίων και ασυλιών του σε συνάρτηση με την εκκρεμούσα ποινική διαδικασία ενώπιον του τρίτου ποινικού τμήματος του δικαστηρίου του Παλέρμο, Ιταλία (αριθ. φακέλου 20445/2012), η οποία ανακοινώθηκε στην ολομέλεια στις 21 Ιανουαρίου 2016,

–  έχοντας ακούσει τον Rosario Crocetta σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 5 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη τα άρθρα 8 και 9 του Πρωτοκόλλου αριθ. 7 περί των προνομίων και ασυλιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και το άρθρο 6 παράγραφος 2 της Πράξης της 20ής Σεπτεμβρίου 1976 περί της εκλογής των μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με άμεση και καθολική ψηφοφορία,

–  έχοντας υπόψη τις αποφάσεις που εξέδωσε το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 12 Μαΐου 1964, 10 Ιουλίου 1986, 15 και 21 Οκτωβρίου 2008, 19 Μαρτίου 2010, 6 Σεπτεμβρίου 2011 και 17 Ιανουαρίου 2013(1),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 595 του ιταλικού ποινικού κώδικα,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 5 παράγραφος 2 και τα άρθρα 7 και 9 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Νομικών Θεμάτων (A8-0230/2016),

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ένας πρώην βουλευτής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ο Rosario Crocetta, υπέβαλε αίτηση υπεράσπισης της ασυλίας του σε συνάρτηση με εκκρεμούσα ποινική διαδικασία ενώπιον του τρίτου ποινικού τμήματος του δικαστηρίου του Παλέρμο· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με ανακοίνωση της Εισαγγελίας, ο κ. Crocetta φέρεται να προέβη σε δηλώσεις που συνιστούν συκοφαντική δυσφήμιση, πράξη που είναι και συνεπώς αξιόποινη βάσει του άρθρου 595 του ιταλικού ποινικού κώδικα·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με το άρθρο 8 του πρωτοκόλλου αριθ. 7, οι βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δεν υπόκεινται σε έρευνα, κράτηση ή δίωξη για γνώμη ή ψήφο δοθείσα κατά την άσκηση των καθηκόντων τους· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ασυλία αυτή, στον βαθμό που αποβλέπει στην προστασία της ελευθερίας έκφρασης και της ανεξαρτησίας των βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, πρέπει να θεωρείται ως απόλυτη ασυλία, η οποία παρακωλύει οποιαδήποτε δικαστική διαδικασία αφορά γνώμη που εκφράστηκε ή ψήφο που δόθηκε κατά την εκτέλεση των βουλευτικών καθηκόντων(2)·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το Δικαστήριο έχει αποφανθεί ότι, προκειμένου μια γνώμη βουλευτή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να καλύπτεται από την ασυλία, πρέπει να έχει εκφραστεί κατά την άσκηση των καθηκόντων του, γεγονός που προϋποθέτει την ύπαρξη συνδέσμου μεταξύ της εκφρασθείσας γνώμης και των βουλευτικών καθηκόντων· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο σύνδεσμος αυτός πρέπει να είναι άμεσος και πρόδηλος(3)·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο Rosario Crocetta ήταν βουλευτής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου όταν προέβη στις επίμαχες δηλώσεις·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι από την κοινοβουλευτική δραστηριότητα του κ. Crocetta προκύπτει ότι ο εν λόγω βουλευτής συμμετείχε πάντοτε ενεργά στην καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος και των επιπτώσεών του στην Ένωση και τα κράτη μέλη· λαμβάνοντας υπόψη ότι εστίαζε, επίσης, στον τρόπο με τον οποίο η συστηματική διαφθορά επηρεάζει την πολιτική και την οικονομία, ιδίως όσον αφορά τις δημόσιες συμβάσεις στον τομέα της περιβαλλοντικής πολιτικής·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, από τα πραγματικά περιστατικά της υπόθεσης, όπως αυτά περιγράφονται στα έγγραφα που προσκομίστηκαν στην Επιτροπή Νομικών Θεμάτων και όπως παρουσιάστηκαν στην ακρόαση ενώπιόν της, προκύπτει ότι οι δηλώσεις στις οποίες προέβη ο κ. Crocetta συνδέονται άμεσα και προδήλως με τα κοινοβουλευτικά του καθήκοντα·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, συνεπώς, μπορεί να θεωρηθεί ότι ο Rosario Crocetta ενεργούσε κατά την άσκηση των καθηκόντων του ως βουλευτή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου·

1.  αποφασίζει να υπερασπισθεί τα προνόμια και τις ασυλίες του Rosario Crocetta·

2.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει αμελλητί την παρούσα απόφαση και την έκθεση της αρμόδιας επιτροπής του στις αρμόδιες αρχές της Ιταλικής Δημοκρατίας και στον Rosario Crocetta.

(1) Απόφαση του Δικαστηρίου, της 12ης Μαΐου 1964, Wagner/Fohrmann και Krier 101/63, ECLI:EU:C:1964:28· απόφαση του Δικαστηρίου, της 10ης Ιουλίου 1986, Wybot/Faure και άλλων 149/85, ECLI:EU:C:1986:310· απόφαση του Δικαστηρίου, της 15ης Οκτωβρίου 2008, Mote/Parlement T-345/05, ECLI:EU:T:2008:440· απόφαση του Δικαστηρίου, της 21ης Οκτωβρίου 2008, Marra/De Gregorio και Clemente C 200/07 και C-201/07, ECLI:EU:C:2008:579· απόφαση του Δικαστηρίου, της 19ης Μαρτίου 2010, Gollnisch/Parlement T-42/06, ECLI:EU:T:2010:102· απόφαση του Δικαστηρίου, της 6ης Σεπτεμβρίου 2011, Patriciello C 163/10, ECLI: EU:C:2011:543· απόφαση του Δικαστηρίου, της 17ης Ιανουαρίου 2013, Gollnisch/Parlement, T-346/11 και T-347/11, ECLI:EU:T:2013:23.
(2) Σκέψη 27 των προαναφερθεισών συνεκδικασθεισών υποθέσεων C-200/07 και C-201/07 Marra.
(3) Σκέψεις 33 και 35 της προαναφερθείσας υποθέσεως C-163/10 Patriciello.


Αίτηση για την άρση της ασυλίας του Σωτηρίου Ζαριανόπουλου
PDF 392kWORD 44k
Απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 13ης Σεπτεμβρίου 2016 σχετικά με την αίτηση για την άρση της ασυλίας του Σωτηρίου Ζαριανόπουλου (2016/2083(IMM))
P8_TA(2016)0325A8-0233/2016

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη την αίτηση για την άρση της ασυλίας του Σωτηρίου Ζαριανόπουλου, η οποία διαβιβάσθηκε στις 28 Μαρτίου 2016 από τον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, σε συνάρτηση με την εκκρεμούσα ποινική διαδικασία ενώπιον του Εισαγγελέα Πλημμελειοδικών Θεσσαλονίκης (αριθ. αναφοράς ABM A2015/1606), και η οποία ανακοινώθηκε στην ολομέλεια στις 27 Απριλίου 2016,

–  έχοντας υπόψη ότι ο Σωτήριος Ζαριανόπουλος παραιτήθηκε του δικαιώματος ακρόασης, σύμφωνα με το άρθρο 9 παράγραφος 5 του Κανονισμού,

–  έχοντας υπόψη τα άρθρα 8 και 9 του Πρωτοκόλλου αριθ. 7 περί των προνομίων και ασυλιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και το άρθρο 6 παράγραφος 2 της Πράξης της 20ής Σεπτεμβρίου 1976 περί της εκλογής των μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου με άμεση καθολική ψηφοφορία,

–  έχοντας υπόψη τις αποφάσεις που εξέδωσε το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 12 Μαΐου 1964, 10 Ιουλίου 1986, 15 και 21 Οκτωβρίου 2008, 19 Μαρτίου 2010, 6 Σεπτεμβρίου 2011 και 17 Ιανουαρίου 2013(1),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 62 του Συντάγματος της Ελληνικής Δημοκρατίας,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 5 παράγραφος 2, το άρθρο 6 παράγραφος 1 και το άρθρο 9 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Νομικών Θεμάτων (A8-0233/2016),

A.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου ζήτησε την άρση της ασυλίας του Σωτηρίου Ζαριανόπουλου, βουλευτού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, σε συνάρτηση με τη δίωξη για εικαζόμενη αξιόποινη πράξη·

B.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, δυνάμει του άρθρου 9 του Πρωτοκόλλου αριθ. 7 περί των προνομίων και ασυλιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου απολαύουν, εντός της επικρατείας των κρατών τους, των ασυλιών που αναγνωρίζονται στα μέλη του Κοινοβουλίου της χώρας τους·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με το άρθρο 62 του Συντάγματος της Ελληνικής Δημοκρατίας, όσο διαρκεί η βουλευτική περίοδος ο βουλευτής δεν διώκεται ούτε συλλαμβάνεται ούτε φυλακίζεται ούτε με άλλο τρόπο περιορίζεται χωρίς άδεια του Σώματος·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ελληνικές αρχές προτίθενται να ασκήσουν δίωξη στον Σωτήριο Ζαριανόπουλο για παράβαση καθήκοντος εν συμβουλίω·

E.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η σχεδιαζόμενη δίωξη αφορά τη χορήγηση, το 2011, από το δημοτικό συμβούλιο της Θεσσαλονίκης, εικαζόμενων παράνομων αδειών για την τοποθέτηση τραπεζοκαθισμάτων σε κοινόχρηστο χώρο πεζόδρομου, και ότι ο Σωτήριος Ζαριανόπουλος διώκεται υπό την ιδιότητά του ως πρώην μέλους του εν λόγω δημοτικού συμβουλίου·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η σχεδιαζόμενη δίωξη προδήλως δεν έχει καμία σχέση με την ιδιότητα του Σωτηρίου Ζαριανόπουλου ως βουλευτού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αλλά σχετίζεται με την προηγούμενη θητεία του ως μέλους του δημοτικού συμβουλίου της Θεσσαλονίκης·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η σχεδιαζόμενη δίωξη δεν αφορά γνώμη εκφρασθείσα ή ψήφο δοθείσα από τον βουλευτή κατά την άσκηση των καθηκόντων του ως βουλευτού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου υπό την έννοια του άρθρου 8 του Πρωτοκόλλου αριθ. 7 περί των προνομίων και ασυλιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

H.  λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν υφίστανται υπόνοιες ότι η σχεδιαζόμενη δίωξη ασκείται με σκοπό να παρακωλυθεί η πολιτική δραστηριότητα του βουλευτού (fumus persecutionis), πολλώ μάλλον καθόσον η δίωξη αφορά το σύνολο των μελών του τότε δημοτικού συμβουλίου·

1.  αποφασίζει να άρει την ασυλία του Σωτηρίου Ζαριανόπουλου·

2.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει αμελλητί την παρούσα απόφαση και την έκθεση της αρμόδιας επιτροπής του στις ελληνικές αρχές.

(1) Απόφαση του Δικαστηρίου, της 12ης Μαΐου 1964, Wagner/Fohrmann και Krier 101/63, ECLI:EU:C:1964:28· απόφαση του Δικαστηρίου, της 10ης Ιουλίου 1986, Wybot/Faure και άλλων 149/85, ECLI:EU:C:1986:310· απόφαση του Δικαστηρίου, της 15ης Οκτωβρίου 2008, Mote/Parlement T-345/05, ECLI:EU:T:2008:440· απόφαση του Δικαστηρίου, της 21ης Οκτωβρίου 2008, Marra/De Gregorio και Clemente C-200/07 και C-201/07, ECLI:EU:C:2008:579· απόφαση του Δικαστηρίου, της 19ης Μαρτίου 2010, Gollnisch/Parlement T-42/06, ECLI:EU:T:2010:102· απόφαση του Δικαστηρίου, της 6ης Σεπτεμβρίου 2011, Patriciello C-163/10, ECLI: EU:C:2011:543· απόφαση του Δικαστηρίου, της 17ης Ιανουαρίου 2013, Gollnisch/Parlement, T-346/11 και T-347/11, ECLI:EU:T:2013:23.


Συμφωνία ΕΕ-Κίνας σχετικά με την προσχώρηση της Κροατίας ***
PDF 378kWORD 42k
Νομοθετικό ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 13ης Σεπτεμβρίου 2016 σχετικά με το σχέδιο απόφασης του Συμβουλίου που αφορά τη σύναψη συμφωνίας υπό μορφή ανταλλαγής επιστολών μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, σύμφωνα με το άρθρο XXIV παράγραφος 6 και το άρθρο XXVIII της Γενικής Συμφωνίας Δασμών και Εμπορίου (ΓΣΔΕ) του 1994 σχετικά με την τροποποίηση των παραχωρήσεων που προβλέπονται στον πίνακα της Δημοκρατίας της Κροατίας στο πλαίσιο της προσχώρησής της στην Ευρωπαϊκή Ένωση (15561/2015 – C8-0158/2016 – 2015/0298(NLE))
P8_TA(2016)0326A8-0231/2016

(Έγκριση)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη το σχέδιο απόφασης του Συμβουλίου (15561/2015),

–  έχοντας υπόψη τη σύναψη συμφωνίας υπό μορφή ανταλλαγής επιστολών μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, σύμφωνα με το άρθρο XXIV παράγραφος 6 και το άρθρο XXVIII της Γενικής Συμφωνίας Δασμών και Εμπορίου (ΓΣΔΕ) του 1994 σχετικά με την τροποποίηση των παραχωρήσεων που προβλέπονται στον πίνακα της Δημοκρατίας της Κροατίας στο πλαίσιο της προσχώρησής της στην Ευρωπαϊκή Ένωση (15562/2015),

–  έχοντας υπόψη την αίτηση έγκρισης που υπέβαλε το Συμβούλιο σύμφωνα με το άρθρο 207 παράγραφος 4 πρώτη παράγραφος και το άρθρο 218 παράγραφος 6 δεύτερο εδάφιο στοιχείο α) σημείο v) της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (C8-0158/2016),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 99 παράγραφος 1 πρώτο και τρίτο εδάφιο, το άρθρο 99 παράγραφος 2, καθώς και το άρθρο 108 παράγραφος 7 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη τη σύσταση της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου (Α8-0231/2016),

1.  εγκρίνει τη σύναψη της συμφωνίας·

2.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει τη θέση του Κοινοβουλίου στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή, καθώς και στις κυβερνήσεις και στα κοινοβούλια των κρατών μελών και της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας.


Συμφωνία ΕΕ-Ουρουγουάης σχετικά με την προσχώρηση της Κροατίας ***
PDF 379kWORD 42k
Νομοθετικό ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 13ης Σεπτεμβρίου 2016 σχετικά με το σχέδιο απόφασης του Συμβουλίου που αφορά τη σύναψη συμφωνίας υπό μορφή ανταλλαγής επιστολών μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ανατολικής Δημοκρατίας της Ουρουγουάης, σύμφωνα με το άρθρο XXIV παράγραφος 6 και το άρθρο XXVIII της Γενικής Συμφωνίας Δασμών και Εμπορίου (ΓΣΔΕ) του 1994, σχετικά με την τροποποίηση των παραχωρήσεων που προβλέπονται στον πίνακα της Δημοκρατίας της Κροατίας στο πλαίσιο της προσχώρησής της στην Ευρωπαϊκή Ένωση (06870/2016 – C8-0235/2016 – 2016/0058(NLE))
P8_TA(2016)0327A8-0241/2016

(Έγκριση)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη το σχέδιο απόφασης του Συμβουλίου (06870/2016),

–  έχοντας υπόψη το σχέδιο απόφασης του Συμβουλίου που αφορά τη σύναψη συμφωνίας υπό μορφή ανταλλαγής επιστολών μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Ανατολικής Δημοκρατίας της Ουρουγουάης, σύμφωνα με το άρθρο XXIV παράγραφος 6 και το άρθρο XXVIII της Γενικής Συμφωνίας Δασμών και Εμπορίου (ΓΣΔΕ) του 1994, σχετικά με την τροποποίηση των παραχωρήσεων που προβλέπονται στον πίνακα της Δημοκρατίας της Κροατίας στο πλαίσιο της προσχώρησής της στην Ευρωπαϊκή Ένωση (06871/2016),

–  έχοντας υπόψη την αίτηση έγκρισης που υπέβαλε το Συμβούλιο σύμφωνα με το άρθρο 207 παράγραφος 4 πρώτο εδάφιο και το άρθρο 218 παράγραφος 6 δεύτερο εδάφιο στοιχείο α) σημείο v) της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (C8-0235/2016),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 99 παράγραφος 1 πρώτο και τρίτο εδάφιο, το άρθρο 99 παράγραφος 2 και το άρθρο 108 παράγραφος 7 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη τη σύσταση της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου (A8-0241/2016),

1.  εγκρίνει τη σύναψη της συμφωνίας·

2.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει τη θέση του Κοινοβουλίου στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, καθώς και στις κυβερνήσεις και στα κοινοβούλια των κρατών μελών και της Ανατολικής Δημοκρατίας της Ουρουγουάης.


Διορισμός μέλους του Ελεγκτικού Συνεδρίου - Λάζαρος Σταύρου Λαζάρου
PDF 369kWORD 41k
Απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 13ης Σεπτεμβρίου 2016 σχετικά με τον προτεινόμενο διορισμό του Λάζαρου Λαζάρου του Σταύρου ως μέλους του Ελεγκτικού Συνεδρίου (C8-0190/2016 – 2016/0807(NLE))
P8_TA(2016)0328A8-0258/2016

(Διαβούλευση)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 286 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με το οποίο το Συμβούλιο ζήτησε από το Κοινοβούλιο να γνωμοδοτήσει (C8-0190/2016),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 121 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Ελέγχου του Προϋπολογισμού (A8-0258/2016),

A.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η κοινοβουλευτική Επιτροπή Ελέγχου του Προϋπολογισμού προέβη στην αξιολόγηση των προσόντων του προτεινόμενου υποψηφίου, με βάση ιδίως τις απαιτήσεις που ορίζονται στο άρθρο 286 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

B.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, κατά τη συνεδρίασή της στις 5 Σεπτεμβρίου 2016, η Επιτροπή Ελέγχου του Προϋπολογισμού προέβη σε ακρόαση του προτεινόμενου από το Συμβούλιο υποψηφίου για το αξίωμα του μέλους του Ελεγκτικού Συνεδρίου·

1.  εκδίδει ευνοϊκή γνώμη σχετικά με την πρόταση του Συμβουλίου να διορισθεί ο Λάζαρος Λαζάρου του Σταύρου μέλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου·

2.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει την παρούσα απόφαση στο Συμβούλιο και, προς ενημέρωση, στο Ελεγκτικό Συνέδριο καθώς και στα λοιπά θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στα όργανα ελέγχου των κρατών μελών.


Διορισμός μέλους του Ελεγκτικού Συνεδρίου - João Figueiredo
PDF 388kWORD 43k
Απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 13ης Σεπτεμβρίου 2016 σχετικά με τον προτεινόμενο διορισμό του João Alexandre Tavares Gonçalves de Figueiredo ως μέλους του Ελεγκτικού Συνεδρίου (C8-0260/2016 – 2016/0809(NLE))
P8_TA(2016)0329A8-0259/2016

(Διαβούλευση)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 286 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με το οποίο το Συμβούλιο ζήτησε από το Κοινοβούλιο να γνωμοδοτήσει (C8-0260/2016),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 121 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Ελέγχου του Προϋπολογισμού (A8-0259/2016),

A.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η κοινοβουλευτική Επιτροπή Ελέγχου του Προϋπολογισμού προέβη στην αξιολόγηση των προσόντων του προτεινόμενου υποψηφίου, με βάση ιδίως τις απαιτήσεις που ορίζονται στο άρθρο 286 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

B.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, κατά τη συνεδρίασή της στις 5 Σεπτεμβρίου 2016, η Επιτροπή Ελέγχου του Προϋπολογισμού προέβη σε ακρόαση του προτεινόμενου από το Συμβούλιο υποψηφίου για το αξίωμα του μέλους του Ελεγκτικού Συνεδρίου·

1.  εκδίδει ευνοϊκή γνώμη σχετικά με την πρόταση του Συμβουλίου να διορισθεί ο João Alexandre Tavares Gonçalves de Figueiredo μέλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου·

2.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει την παρούσα απόφαση στο Συμβούλιο και, προς ενημέρωση, στο Ελεγκτικό Συνέδριο, στα λοιπά θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στα όργανα ελέγχου των κρατών μελών.


Διορισμός μέλους του Ελεγκτικού Συνεδρίου – Leo Brincat
PDF 376kWORD 42k
Απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 13ης Σεπτεμβρίου 2016 σχετικά με τον προτεινόμενο διορισμό του Leo Brincat ως μέλους του Ελεγκτικού Συνεδρίου (C8-0185/2016 – 2016/0806(NLE))
P8_TA(2016)0330A8-0257/2016

(Διαβούλευση)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 286 παράγραφος 2 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με το οποίο το Συμβούλιο ζήτησε από το Κοινοβούλιο να γνωμοδοτήσει (C8-0185/2016),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 121 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Ελέγχου του Προϋπολογισμού (A8-0257/2016),

A.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η κοινοβουλευτική Επιτροπή Ελέγχου του Προϋπολογισμού προέβη στην αξιολόγηση των προσόντων του προτεινόμενου υποψηφίου, ιδίως από την άποψη των απαιτήσεων που ορίζονται στο άρθρο 286 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

B.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, κατά τη συνεδρίασή της στις 5 Σεπτεμβρίου 2016, η Επιτροπή Ελέγχου του Προϋπολογισμού προέβη σε ακρόαση του προτεινόμενου από το Συμβούλιο υποψηφίου για το αξίωμα του μέλους του Ελεγκτικού Συνεδρίου·

1.  εκδίδει αρνητική γνώμη σχετικά με την πρόταση του Συμβουλίου να διορισθεί ο Leo Brincat μέλος του Ελεγκτικού Συνεδρίου· και ζητεί από το Συμβούλιο να αποσύρει την πρότασή του και να υποβάλει νέα πρόταση στο Κοινοβούλιο·

2.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει την παρούσα απόφαση στο Συμβούλιο και, προς ενημέρωση, στο Ελεγκτικό Συνέδριο, στα λοιπά θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στα όργανα ελέγχου των κρατών μελών.


Στατιστικές σχετικά με το εξωτερικό εμπόριο με τρίτες χώρες (κατ’ εξουσιοδότηση και εκτελεστικές αρμοδιότητες) ***II
PDF 381kWORD 42k
Νομοθετικό ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 13ης Σεπτεμβρίου 2016 σχετικά με τη θέση του Συμβουλίου σε πρώτη ανάγνωση ενόψει της έγκρισης κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου που αφορά την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 471/2009 για τις κοινοτικές στατιστικές του εξωτερικού εμπορίου με τις τρίτες χώρες όσον αφορά την ανάθεση κατ’ εξουσιοδότηση και εκτελεστικών αρμοδιοτήτων στην Επιτροπή για την έγκριση ορισμένων μέτρων (08536/1/2016 – C8-0226/2016 – 2013/0279(COD))
P8_TA(2016)0331A8-0240/2016

(Συνήθης νομοθετική διαδικασία: δεύτερη ανάγνωση)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη τη θέση του Συμβουλίου σε πρώτη ανάγνωση (08536/1/2016 – C8-0226/2016),

–  έχοντας υπόψη τη θέση του σε πρώτη ανάγνωση(1) σχετικά με την πρόταση της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο (COM(2013)0579),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 294 παράγραφος 7 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 76 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη τη σύσταση για τη δεύτερη ανάγνωση της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου (A8-0240/2016),

1.  εγκρίνει τη θέση του Συμβουλίου σε πρώτη ανάγνωση·

2.  διαπιστώνει ότι η πράξη εκδόθηκε σύμφωνα με τη θέση του Συμβουλίου·

3.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να υπογράψει την πράξη, μαζί με τον Πρόεδρο του Συμβουλίου, σύμφωνα με το άρθρο 297 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

4.  αναθέτει στον Γενικό Γραμματέα του να υπογράψει την πράξη, αφού προηγουμένως ελεγχθεί ότι όλες οι διαδικασίες έχουν δεόντως ολοκληρωθεί, και να προβεί, σε συμφωνία με τον Γενικό Γραμματέα του Συμβουλίου, στη δημοσίευσή της στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

5.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει τη θέση του Κοινοβουλίου στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή, καθώς και στα εθνικά κοινοβούλια.

(1) Κείμενα που εγκρίθηκαν στις 12.3.2014, P7_TA(2014)0226.


Ευρωπαϊκές στατιστικές όσον αφορά τις τιμές φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας ***I
PDF 387kWORD 43k
Ψήφισμα
Κείμενο
Νομοθετικό ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 13ης Σεπτεμβρίου 2016 σχετικά με την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τις ευρωπαϊκές στατιστικές όσον αφορά τις τιμές φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας και για την κατάργηση της οδηγίας 2008/92/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με κοινοτική διαδικασία για τη βελτίωση της διαφάνειας των τιμών αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας για τον τελικό βιομηχανικό καταναλωτή (COM(2015)0496 – C8-0357/2015 – 2015/0239(COD))
P8_TA(2016)0332A8-0184/2016

(Συνήθης νομοθετική διαδικασία: πρώτη ανάγνωση)

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη την πρόταση της Επιτροπής προς το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο (COM(2015)0496),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 294 παράγραφος 2 και το άρθρο 338 παράγραφος 1 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με τα οποία του υποβλήθηκε η πρόταση από την Επιτροπή (C8-0357/2015),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 294 παράγραφος 3 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

–  έχοντας υπόψη τη δέσμευση του εκπροσώπου του Συμβουλίου, με επιστολή της 22ας Ιουνίου 2016, να εγκρίνει τη θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, σύμφωνα με το άρθρο 294 παράγραφος 4 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 59 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας (A8-0184/2016),

1.  εγκρίνει τη θέση του σε πρώτη ανάγνωση όπως παρατίθεται κατωτέρω·

2.  ζητεί από την Επιτροπή να του υποβάλει εκ νέου την πρόταση, αν προτίθεται να της επιφέρει σημαντικές τροποποιήσεις ή να την αντικαταστήσει με νέο κείμενο·

3.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει τη θέση του Κοινοβουλίου στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή και στα εθνικά κοινοβούλια.

Θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που καθορίσθηκε σε πρώτη ανάγνωση στις 13 Σεπτεμβρίου 2016 εν όψει της έγκρισης κανονισμού (ΕΕ) 2016/... του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τις ευρωπαϊκές στατιστικές όσον αφορά τις τιμές φυσικού αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας και για την κατάργηση της οδηγίας 2008/92/ΕΚ

(Καθώς έχει επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, η θέση του Κοινοβουλίου αντιστοιχεί στην τελική νομοθετική πράξη, κανονισμός (ΕΕ) 2016/1952.)


Προς τον ανασχεδιασμό της αγοράς ενέργειας
PDF 547kWORD 67k
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 13ης Σεπτεμβρίου 2016 με θέμα «Προς τον ανασχεδιασμό της αγοράς ενέργειας» (2015/2322(INI))
P8_TA(2016)0333A8-0214/2016

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ), και ιδίως τα άρθρα 114 και 194,

–   έχοντας υπόψη τη συμφωνία του Παρισιού που συνήφθη τον Δεκέμβριο του 2015 κατά την 21η διάσκεψη των συμβαλλομένων μερών (COP 21) της σύμβασης-πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για την αλλαγή του κλίματος,

–   έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 15ης Δεκεμβρίου 2011, με τίτλο «Ενεργειακός χάρτης πορείας για το 2050» (COM(2011)0885),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 5ης Νοεμβρίου 2013, με τίτλο «Πραγμάτωση της εσωτερικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και πλήρης αξιοποίηση της δημόσιας παρέμβασης» (C(2013)7243) και το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής με τίτλο «Generation Adequacy in the internal electricity market – guidance on public interventions» (Επάρκεια της παραγωγής στην εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας – οδηγίες σχετικά με τις δημόσιες παρεμβάσεις) (SWD(2013)0438),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 9ης Απριλίου 2014 με τίτλο «Κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις στους τομείς του περιβάλλοντος και της ενέργειας (2014-2020)»(1),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 16ης Δεκεμβρίου 2014, με τίτλο «Πρόγραμμα Εργασίας της Επιτροπής για το 2015 – Νέο Ξεκίνημα» (COM(2014)0910),

–   έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 15ης Ιουλίου 2015, με τίτλο «Νέα Συμφωνία για τους καταναλωτές ενέργειας» (COM(2015)0339),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 25ης Φεβρουαρίου 2015, με τίτλο «Δέσμη μέτρων για την ενεργειακή ένωση – Στρατηγική πλαίσιο για μια ανθεκτική ενεργειακή ένωση με μακρόπνοη πολιτική για την κλιματική αλλαγή» (COM(2015)0080),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 25ης Φεβρουαρίου 2015, με τίτλο «Επίτευξη του στόχου διασύνδεσης ηλεκτρικής ενέργειας της τάξης του 10% – Καθιστώντας το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας της Ευρώπης έτοιμο για το 2020» (COM(2015)0082),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 15ης Ιουλίου 2015, με τίτλο «Έναρξη της διαδικασίας δημόσιας διαβούλευσης σχετικά με τον ανασχεδιασμό της αγοράς ενέργειας» (COM(2015)0340),

–  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου, της 23ης και 24ης Οκτωβρίου 2014, σχετικά με το πλαίσιο πολιτικής για το κλίμα και την ενέργεια με χρονικό ορίζοντα το έτος 2030,

–  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου, της 19ης Μαρτίου 2015, σχετικά με την Ενεργειακή Ένωση,

–  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου, της 26ης Νοεμβρίου 2015, σχετικά με το σύστημα διακυβέρνησης της Ενεργειακής Ένωσης,

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 713/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2009, για την ίδρυση Οργανισμού Συνεργασίας των Ρυθμιστικών Αρχών Ενεργείας(2),

–   έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 714/2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2009, σχετικά με τους όρους πρόσβασης στο δίκτυο για τις διασυνοριακές ανταλλαγές ηλεκτρικής ενέργειας και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1228/2003(3),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 347/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Απριλίου 2013, σχετικά με τις κατευθυντήριες γραμμές για τις διευρωπαϊκές ενεργειακές υποδομές, την κατάργηση της απόφασης αριθ. 1364/2006/ΕΚ και την τροποποίηση των κανονισμών (EΚ) αριθ. 713/2009, (EΚ) αριθ. 714/2009 και (EΚ) αριθ. 715/2009(4),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2005/29/EK του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Μαΐου 2005, για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές των επιχειρήσεων προς τους καταναλωτές στην εσωτερική αγορά και για την τροποποίηση της οδηγίας 84/450/ΕΟΚ του Συμβουλίου, των οδηγιών 97/7/ΕΚ, 98/27/ΕΚ, 2002/65/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2006/2004 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου («Οδηγία για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές»)(5),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (EΕ) αριθ. 256/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 2014, σχετικά με την κοινοποίηση στην Επιτροπή των επενδυτικών σχεδίων σε ενεργειακή υποδομή εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την αντικατάσταση του κανονισμού (ΕΕ, Ευρατόμ) αριθ. 617/2010 του Συμβουλίου και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 736/96 του Συμβουλίου(6),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2005/89/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 18ης Ιανουαρίου 2006, περί μέτρων διασφάλισης του εφοδιασμού με ηλεκτρισμό και περί επενδύσεων υποδομής(7),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2011/83/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2011, σχετικά με τα δικαιώματα των καταναλωτών, την τροποποίηση της οδηγίας 93/13/ΕΟΚ του Συμβουλίου και της οδηγίας 1999/44/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου και την κατάργηση της οδηγίας 85/577/ΕΟΚ του Συμβουλίου και της οδηγίας 97/7/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου(8),

–  έχοντας υπόψη την τρίτη δέσμη μέτρων για την ενέργεια,

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 19ης Ιουνίου 2008, με τίτλο «Προς έναν ευρωπαϊκό χάρτη δικαιωμάτων των καταναλωτών ενέργειας»(9),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 14ης Μαρτίου 2013, σχετικά με τον Ενεργειακό Χάρτη Πορείας για το 2050, ένα μέλλον με ενέργεια(10),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 4ης Φεβρουαρίου 2014, σχετικά με τις τοπικές και περιφερειακές συνέπειες της ανάπτυξης ευφυών δικτύων(11),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 14ης Οκτωβρίου 2015, σχετικά με την πορεία προς μια νέα διεθνή συμφωνία για το κλίμα στο Παρίσι(12),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2009/28/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Απριλίου 2009, σχετικά με την προώθηση της χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και την τροποποίηση και τη συνακόλουθη κατάργηση των οδηγιών 2001/77/ΕΚ και 2003/30/ΕΚ(13),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2009/72/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουλίου 2009, σχετικά με τους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και την κατάργηση της οδηγίας 2003/54/ΕΚ(14),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 10ης Σεπτεμβρίου 2013, για την εύρυθμη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς ενέργειας(15),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 15ης Δεκεμβρίου 2015, σχετικά με την πορεία προς μια Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Ένωση(16),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 15ης Δεκεμβρίου 2015, σχετικά με την επίτευξη του στόχου διασύνδεσης ηλεκτρικής ενέργειας της τάξης του 10% – Καθιστώντας το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας της Ευρώπης έτοιμο για το 2020(17),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας (A8-0214/2016),

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα σχέδια της Επιτροπής όσον αφορά την αγορά ηλεκτρικής ενέργειας πρέπει να οδηγήσουν σε πραγματικό ανασχεδιασμό της αγοράς, να συμβάλουν στην αποδοτικότητα, την ασφάλεια του εφοδιασμού, την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και διασυνδέσεων, και να εξασφαλίσουν την ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής εσωτερικής αγοράς ενέργειας·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ενοποίηση των αγορών ενέργειας, σε συνδυασμό με την ενσωμάτωση όλων των παραγόντων της αγοράς, συμπεριλαμβανομένων των παραγωγών-καταναλωτών, θα συμβάλει στην επίτευξη του κατοχυρωμένου στη Συνθήκη στόχου για ασφαλή, οικονομικά προσιτή, αποδοτική και βιώσιμη ενέργεια·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το σύστημα ενέργειας θα χρειαστεί στο μέλλον μεγαλύτερη ευελιξία για την επίτευξη των στόχων που αφορούν το κλίμα και την ενέργεια και ότι, ως εκ τούτου, απαιτούνται επενδύσεις και για τις τέσσερις λύσεις ευελιξίας – ευέλικτη παραγωγή, ανάπτυξη του δικτύου, ευελιξία της ζήτησης και υποδομές αποθήκευσης·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι περισσότερο από το ήμισυ της συνολικής ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ παράγεται χωρίς εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ολοκλήρωση των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας πρέπει να συμμορφώνεται με το άρθρο 194 ΣΛΕΕ, σύμφωνα με το οποίο η ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική διασφαλίζει τη λειτουργία της αγοράς ενέργειας και τον ενεργειακό εφοδιασμό, προωθεί την ενεργειακή αποδοτικότητα και την εξοικονόμηση ενέργειας καθώς και την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και τη διασύνδεση των ενεργειακών δικτύων· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο προσδιορισμός του ενεργειακού μείγματος των κρατών μελών καθώς και οι όροι που διέπουν τη χρήση των ενεργειακών τους πόρων παραμένουν εθνική αρμοδιότητα·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι θετικές εμπειρίες της πολυμερούς συνεργασίας αποτελούν υπόδειγμα για μία πιο ισχυρή ευθύνη απέναντι στην αγορά ενέργειας σε περιφερειακό επίπεδο (π.χ. πρωτοβουλίες περιφερειακού συντονισμού στον τομέα της ασφάλειας (RSCI), όπως η Coreso και η συνεργασία για την ασφάλεια των διαχειριστών συστημάτων διανομής (TSC), το Πενταμερές Φόρουμ για την ενέργεια, η ομάδα υψηλού επιπέδου για τις διασυνδέσεις στην Νοτιοδυτική Ευρώπη, το σχέδιο διασύνδεσης των ενεργειακών αγορών της Βαλτικής (BEMIP), οι κοινές πολυεθνικές σκανδιναβικές αγορές αποθεματικού και εξισορρόπησης, και η σύζευξη των αγορών στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη)· λαμβάνοντας υπόψη ότι στον σχεδιασμό τους περιλαμβάνονται κανόνες για τη διασφάλιση της έγκαιρης κατανομής της δυναμικότητας, προκειμένου να παρέχονται επενδυτικά μηνύματα για την κατασκευή λιγότερο ρυπογόνων μονάδων·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένα κράτη μέλη προβλέπουν ανεπαρκή ικανότητα παραγωγής, κάτι που συνεπάγεται κίνδυνο γενικών διακοπών ηλεκτρικού ρεύματος στο άμεσο μέλλον εάν δεν αναπτυχθούν οι αναγκαίοι μηχανισμοί εφεδρείας·

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εθνικές αγορές ηλεκτροπαραγωγικής ικανότητας δυσχεραίνουν την ενοποίηση των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας και αντιβαίνουν στους στόχους της κοινής ενεργειακής πολιτικής, και θα πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο ως έσχατη λύση, αφού έχουν εξεταστεί όλες οι άλλες επιλογές, συμπεριλαμβανομένων της αύξησης της διασύνδεσης με τις γειτονικές χώρες, της λήψης μέτρων ανταπόκρισης στη ζήτηση και άλλων μορφών περιφερειακής ολοκλήρωσης της αγοράς·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρώπη έχει δεσμευθεί για την επίτευξη της ενεργειακής μετάβασης και, ιδίως, για τη διευκόλυνση της ενσωμάτωσης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, γεγονός που δημιουργεί νέες ανάγκες για ευελιξία και απαιτεί την εφαρμογή καθεστώτων της αγοράς που εστιάζουν στην ασφάλεια του εφοδιασμού·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο στόχος της ενεργειακής ασφάλειας, που ορίζεται στις Συνθήκες, θα διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην υλοποίηση της ενεργειακής ένωσης, και ότι πρέπει να διατηρηθούν και/ή να εφαρμοστούν επαρκή μέσα για την επίτευξη του εν λόγω στόχου·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο συνδυασμός του Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων με άλλες ειδικές πηγές χρηματοδότησης στον τομέα της ενέργειας, όπως ο μηχανισμός «Συνδέοντας την Ευρώπη», είναι καίριας σημασίας για τη διασφάλιση της μέγιστης αποδοτικότητας των δημόσιων επενδύσεων με στόχο την υλοποίηση των αναγκαίων παρεμβάσεων που αποσκοπούν στην επίτευξη μιας ασφαλούς, βιώσιμης και ανταγωνιστικής αγοράς ενέργειας·

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ισχυρότερη συνεργασία σε περιφερειακό επίπεδο είναι απαραίτητη και θα πρέπει να λειτουργήσει ως καταλύτης για τη βαθύτερη ολοκλήρωση της αγοράς σε ευρωπαϊκό επίπεδο·

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι φόροι ενέργειας, το υψηλό φορολογικό κόστος, η αδιάκριτη ρύθμιση των τιμών, η υψηλή συγκέντρωση της αγοράς, ο διοικητικός φόρτος, οι επιδοτήσεις, η έλλειψη διασυνοριακής συνεργασίας και διασυνδέσεων σε ορισμένες περιφέρειες, και η ανεπαρκής αξιοποίηση της διαχείρισης στην πλευρά της ζήτησης αποτελούν εμπόδιο για τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας και ως εκ τούτου καθυστερούν την πλήρη ενοποίηση της αγοράς ανανεώσιμων πηγών ενέργειας·

ΙΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι όλοι οι συμμετέχοντες στην αγορά θα πρέπει να συμβάλουν στην εξισορρόπηση του συστήματος, προκειμένου να διασφαλιστεί ο μέγιστος δυνατός βαθμός ασφάλειας της παροχής ηλεκτρικής ενέργειας με υπεύθυνο κόστος για την κοινωνία και την οικονομία·

ΙΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι μια μεσοπρόθεσμη αύξηση του βαθμού διασύνδεσης μεταξύ ορισμένων κρατών μελών –σε 15% κατόπιν διενέργειας αναλύσεων κόστους-οφέλους– η οποία θα αντιμετωπίζει τα υφιστάμενα προβλήματα συμφόρησης με στοχευμένο τρόπο, θα μπορούσε να βελτιώσει την ασφάλεια του εφοδιασμού και να θέσει τέλος στις ενεργειακές νησίδες· τονίζει ότι, εκτός από τον ποσοτικό στόχο, η ανοικτή πρόσβαση και η διαθεσιμότητα των διασυνδέσεων αποτελούν επίσης επιτακτική ανάγκη προκειμένου να ξεπεραστούν τα εμπόδια που απομένουν για τη λειτουργία της ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας·

ΙΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το αυξανόμενο μερίδιο των μεταβλητών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο μείγμα ηλεκτρικής ενέργειας απαιτεί την παροχή σταθερής στήριξης από ευέλικτες και βιώσιμες πηγές ενέργειας και ευέλικτες τεχνολογίες, όπως η αποθήκευση και η ανταπόκριση στη ζήτηση·

ΙΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, μολονότι η αποθήκευση ενέργειας αποτελεί βασικό εργαλείο για την επίτευξη μεγαλύτερης ευελιξίας και αποτελεσματικότητας στις αγορές ενέργειας, εξακολουθεί να μην υφίσταται ρυθμιστικός μηχανισμός για την αξιοποίηση ενός αποδοτικού συστήματος αποθήκευσης·

ΙΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΔΟΕ) διατύπωσε πρόσφατα ουσιαστικές συστάσεις στη μελέτη του με τίτλο «Re-Powering Markets»(18)·

ΙΘ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας, εάν σχεδιαστεί και εφαρμοστεί ορθά, μπορεί να τονώσει σημαντικά την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια και ανεξαρτησία, ιδίως έναντι των βασικών προμηθευτών από τους οποίους εξαρτάται η Ένωση·

Κ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι για τη δημιουργία μιας πραγματικής αγοράς ενέργειας υπάρχει επείγουσα ανάγκη εξάλειψης των ενεργειακών νησίδων που εξακολουθούν να υφίστανται στην ΕΕ·

1.  εκφράζει την ικανοποίησή του για την προαναφερθείσα ανακοίνωση της Επιτροπής, της 15ης Ιουλίου 2015, σχετικά με τον ανασχεδιασμό της αγοράς ενέργειας, και συμφωνεί με την άποψη ότι η ανασχεδιασμένη αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, σε συνδυασμό με την εφαρμογή της υφιστάμενης νομοθεσίας, θα πρέπει να ενισχύει την περιφερειακή συνεργασία ως προς όλες τις διαστάσεις της προσφοράς και της ζήτησης ενέργειας, και να δίνει έμφαση στη δημιουργία βελτιωμένων, πιο αποκεντρωμένων και πιο ευέλικτων αγορών, προκειμένου να εξασφαλιστεί ένα ορθά ρυθμισμένο σύστημα που βασίζεται στην αγορά και μπορεί να εκπληρώσει όλους τους στόχους που έχει θέσει η ΕΕ για την ενέργεια και το κλίμα έως το 2030·

2.  θεωρεί ότι τα καινοτόμα στοιχεία που κατέστησαν απαραίτητο τον ανασχεδιασμό της αγοράς ενέργειας είναι τα εξής:

   η αυξημένη παρουσία ανανεώσιμων πηγών ενέργειας με αμοιβές με γνώμονα την αγορά·
   η μεγαλύτερη ενοποίηση των εθνικών αγορών μέσω της ανάπτυξης διασυνδέσεων·
   η ανάπτυξη ευφυών δικτύων και νέων τεχνολογιών αποκεντρωμένης παραγωγής, που θα επιτρέψουν στους καταναλωτές να διαδραματίσουν ενεργότερο ρόλο τόσο ως καταναλωτές όσο και ως παραγωγοί, και θα βελτιώσουν τη διαχείριση στην πλευρά της ζήτησης·

3.  εκφράζει την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι η νέα στρατηγική για την Ενεργειακή Ένωση έχει σχεδιαστεί έτσι ώστε η ΕΕ να κατέχει ηγετική θέση στον τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, και σημειώνει ότι για την επίτευξη του στόχου αυτού θα χρειαστεί η θεμελιώδης μεταμόρφωση του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη·

4.  εκφράζει την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι η νέα στρατηγική για την Ενεργειακή Ένωση παρέχει νέα οφέλη για τους καταναλωτές ενέργειας, τους προσφέρει ευρύτερο φάσμα επιλογών όσον αφορά τη συμμετοχή στις ενεργειακές αγορές και εξασφαλίζει την καλύτερη προστασία των καταναλωτών·

5.  απαιτεί την προσαρμογή του υφιστάμενου ρυθμιστικού πλαισίου για τις ευρωπαϊκές αγορές, προκειμένου να διευκολυνθεί η αύξηση του μεριδίου των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και να καλυφθούν τα υφιστάμενα διασυνοριακά κανονιστικά κενά· τονίζει ότι ο ανασχεδιασμός της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας ως τμήμα ενός ολοένα και πιο αποκεντρωμένου συστήματος ενέργειας πρέπει να βασίζεται στις αρχές της αγοράς, κάτι το οποίο θα οδηγήσει σε τόνωση των επενδύσεων, διασφάλιση της πρόσβασης των ΜΜΕ στην αγορά ενέργειας και αποδέσμευση ενός βιώσιμου και αποδοτικού εφοδιασμού ηλεκτρικής ενέργειας μέσω ενός σταθερού, ενοποιημένου και ευφυούς ενεργειακού συστήματος· θεωρεί ότι το πλαίσιο αυτό θα πρέπει να προωθεί και να επιβραβεύει ευέλικτες αποθηκευτικές λύσεις, τεχνολογίες ανταπόκρισης στη ζήτηση, την ευέλικτη παραγωγή, την αύξηση των διασυνδέσεων και την περαιτέρω ενοποίηση της αγοράς, στοιχεία που θα συμβάλουν στην αύξηση του μεριδίου των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και στην ενσωμάτωσή τους στην αγορά· επιβεβαιώνει το γεγονός ότι η ασφάλεια του εφοδιασμού και η απαλλαγή από τις εκπομπές άνθρακα θα απαιτήσουν έναν συνδυασμό ρευστών βραχυπρόθεσμων (επόμενης ημέρας και ενδοημερήσιων) αγορών και μακροπρόθεσμων μηνυμάτων τιμών·

6.  θεωρεί ότι η πλήρης εφαρμογή της τρίτης δέσμης μέτρων για την ενέργεια σε όλα τα κράτη μέλη αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα βήματα προς μια ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας· παροτρύνει, συνεπώς, την Επιτροπή να εξασφαλίσει την εφαρμογή του ισχύοντος ρυθμιστικού πλαισίου·

7.  ζητεί στο πλαίσιο του ανασχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας να υιοθετηθεί ολιστική μελλοντοστραφής προσέγγιση, η οποία θα αναγνωρίζει την αυξανόμενη σημασία των αποκαλούμενων παραγωγών-καταναλωτών στην αποκεντρωμένη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές· καλεί την Επιτροπή, στο πλαίσιο αυτό, να ηγηθεί μιας συμμετοχικής διαδικασίας για την επίτευξη κοινής αντίληψης, σε πρακτικό επίπεδο, ως προς τον ορισμό των παραγωγών-καταναλωτών σε επίπεδο ΕΕ· ζητεί από την Επιτροπή να συμπεριλάβει νέο κεφάλαιο σχετικά με τους παραγωγούς-καταναλωτές στο πλαίσιο της αναθεώρησης της οδηγίας για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, με σκοπό την αντιμετώπιση των κύριων εμποδίων και την τόνωση των επενδύσεων στην αυτοπαραγωγή και στην ιδιοκατανάλωση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας·

8.  θεωρεί ότι ο καλύτερος τρόπος επίτευξης μιας ολοκληρωμένης πανευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας είναι να καθοριστεί με στρατηγικό τρόπο το αναγκαίο επίπεδο ολοκλήρωσης που πρέπει να επιτευχθεί, να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη μεταξύ των παραγόντων της αγοράς και, ιδίως, να διασφαλιστεί η ορθή εφαρμογή της υφιστάμενης νομοθεσίας·

9.  ζητεί από τα κράτη μέλη να συμμετάσχουν πιο ενεργά στον σχεδιασμό μιας ευέλικτης και αποκεντρωμένης ευρωπαϊκής εσωτερικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, με στόχο να ενισχυθεί ο συντονισμός μεταξύ των εθνικών στρατηγικών μετάβασης και να αποφευχθεί η υπονόμευση των στόχων των άρθρων 114 και 194 ΣΛΕΕ μέσω μόνιμων αγορών και μηχανισμών ηλεκτροπαραγωγικής ικανότητας·

10.  εκτιμά ότι είναι εφικτή η ενίσχυση της ευρωπαϊκής εσωτερικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας, με βάση τις ισχυρότερες ενδείξεις τιμών στην αγορά χονδρικής, με τιμές που αντικατοπτρίζουν το πραγματικό έλλειμα και πλεόνασμα προσφοράς, συμπεριλαμβανομένων των ακραίων αυξήσεων των τιμών, οι οποίες, μαζί με άλλα μέτρα, επιτελούν ρόλο επενδυτικών μηνυμάτων για νέα δυναμικότητα και υπηρεσίες ευελιξίας· υπενθυμίζει ότι η μετάβαση στην τιμολόγηση με γνώμονα την έλλειψη συνεπάγεται τη βελτίωση της κινητοποίησης της ανταπόκρισης στη ζήτηση και της αποθήκευσης, σε συνδυασμό με αποτελεσματική παρακολούθηση και έλεγχο της αγοράς για την αντιμετώπιση του κινδύνου κατάχρησης της ισχύος στην αγορά, προκειμένου ιδίως να προστατευτούν οι καταναλωτές· πιστεύει ότι η συμμετοχή των καταναλωτών είναι ένας από τους πλέον σημαντικούς στόχους για την επίτευξη της ενεργειακής απόδοσης, και ότι θα πρέπει να αξιολογείται σε τακτική βάση το κατά πόσο οι τιμές που αντικατοπτρίζουν το πραγματικό έλλειμμα προσφοράς οδηγούν όντως σε επαρκείς επενδύσεις στην ικανότητα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας·

11.  τονίζει ότι η εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ επηρεάζεται επίσης από εισαγωγές από τρίτες χώρες στις οποίες ισχύουν θεμελιωδώς διαφορετικά νομικά και ρυθμιστικά συστήματα, συμπεριλαμβανομένων των απαιτήσεων για την πυρηνική ασφάλεια και προστασία και την περιβαλλοντική και κλιματική αλλαγή· ζητεί από την Επιτροπή να λάβει δεόντως υπόψη το γεγονός αυτό κατά τον ανασχεδιασμό της αγοράς ενέργειας, προκειμένου να διασφαλιστούν ισότιμοι όροι ανταγωνισμού μεταξύ των παραγωγών ενέργειας από την ΕΕ και από τρίτες χώρες και να παρέχεται στους ευρωπαίους καταναλωτές ασφαλής, βιώσιμη και οικονομικά προσιτή ενέργεια·

12.  θεωρεί ότι οι επενδύσεις στον τομέα της ενέργειας απαιτούν σταθερό και προβλέψιμο μακροπρόθεσμο πλαίσιο, και ότι η πρόκληση που καλείται να αντιμετωπίσει η ΕΕ είναι να εμπνεύσει εμπιστοσύνη όσον αφορά την έκβαση των νέων κανόνων·

13.  ζητεί την πρόβλεψη κατάλληλων μεταβατικών περιόδων, με λεπτομερείς αναλύσεις κόστους-οφέλους, για όλες τις προτάσεις που συζητούνται·

14.  τονίζει τη σημασία μιας κοινής ανάλυσης της επάρκειας των συστημάτων σε επίπεδο περιφερειών, την οποία διευκολύνουν ο Οργανισμός Συνεργασίας των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας (ACER) και το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΔΔΣΜ-ηλ), και καλεί τους διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς (ΔΣΜ) των παρακείμενων αγορών να αναπτύξουν κοινή μεθοδολογία, εγκεκριμένη από την Επιτροπή, για τον σκοπό αυτό· υπογραμμίζει τις τεράστιες δυνατότητες της ενισχυμένης περιφερειακής συνεργασίας·

15.  τονίζει τη σημασία του συντονισμένου μακροπρόθεσμου προγραμματισμού για την αποτελεσματική ανάπτυξη των υποδομών μεταφοράς ενέργειας και των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη· υπογραμμίζει, στο πλαίσιο αυτό, την ανάγκη βελτίωσης της περιφερειακής συνεργασίας, και επισημαίνει την επιτυχία των υφιστάμενων προσεγγίσεων των περιφερειακών αγορών, όπως το Nord Pool·

16.  επιβεβαιώνει το δικαίωμα των κρατών μελών να θέτουν τις προϋποθέσεις που διέπουν τη χρήση των ενεργειακών τους πόρων στο εθνικό ενεργειακό τους μείγμα, με την επιφύλαξη των διατάξεων της Συνθήκης, οι οποίες προβλέπουν ότι η ευρωπαϊκή ενεργειακή πολιτική διασφαλίζει τη λειτουργία της αγοράς ενέργειας και την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού και προωθεί την ενεργειακή απόδοση και την εξοικονόμηση ενέργειας, την ανάπτυξη ανανεώσιμων μορφών ενέργειας και τη διασύνδεση των ενεργειακών δικτύων· τονίζει ότι η περιφερειακή συνεργασία θα αποφέρει εξοικονόμηση δαπανών και οφέλη για το ευρωπαϊκό ενεργειακό σύστημα και θα πρέπει να βασίζεται σε τυποποιημένη και διαφανή μεθοδολογία όσον αφορά τα περιφερειακά συστήματα, για την αξιολόγηση των μακροπρόθεσμων αναγκών τους σε σχέση με την επάρκεια, και για την επίτευξη συμφωνίας σχετικά με τον τρόπο δράσης σε περιπτώσεις κρίσης ηλεκτρικής ενέργειας, ιδίως όταν μια τέτοια κρίση έχει διασυνοριακές επιπτώσεις· καλεί, ως εκ τούτου, την Επιτροπή να προτείνει ένα αναθεωρημένο πλαίσιο για τον σκοπό αυτό· καλεί επίσης την Επιτροπή να εξετάσει το στοιχείο αυτό στο πλαίσιο της νομοθετικής της πρότασης·

17.  υπενθυμίζει ότι τα κράτη μέλη που επιλέγουν να χρησιμοποιούν την πυρηνική ενέργεια θα πρέπει να το πράττουν σε συμμόρφωση με τα πρότυπα ασφάλειας της ΕΕ, τους κανονισμούς για την εσωτερική αγορά ενέργειας και τους κανόνες περί κρατικών ενισχύσεων·

18.  επισημαίνει ότι η εξοικονόμηση ενεργειακής απόδοσης, η ανταπόκριση στη ζήτηση, οι ικανότητες αποθήκευσης ενέργειας και η επέκταση του δικτύου, ιδίως μέσω έξυπνων δικτύων, αποδοτικής χρήσης των διασυνδέσεων και περαιτέρω επέκτασης και ανάπτυξης των εθνικών δικτύων, είναι απαραίτητα στοιχεία για την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας με αυξανόμενο μερίδιο ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, και υπενθυμίζει την αρχή «προτεραιότητα στην απόδοση», σύμφωνα με την οποία πρώτα πρέπει να εξετάζονται οι επενδύσεις στην πλευρά της ζήτησης και μετά οι επενδύσεις στο δίκτυο και στην πλευρά της προσφοράς· θεωρεί λυπηρό το γεγονός ότι εξακολουθούν να υπάρχουν μεγάλα κενά στις διασυνδέσεις εντός και μεταξύ ορισμένων κρατών μελών, τα οποία έχουν ως αποτέλεσμα τη συμφόρηση των δικτύων και έχουν έντονο αρνητικό αντίκτυπο στην επιχειρησιακή ασφάλεια και στις διασυνοριακές ανταλλαγές ενέργειας· εκφράζει τη λύπη του για την πρακτική του περιορισμού της δυναμικότητας μεταφοράς με σκοπό την εξισορρόπηση της εθνικής παραγωγής και ως μέσο για την αντιμετώπιση των εσωτερικών προβλημάτων συμφόρησης· ζητεί να διαφοροποιηθούν οι στόχοι των διασυνδέσεων ηλεκτρικής ενέργειας ανά περιφέρεια, αντικατοπτρίζοντας τις πραγματικές ροές της αγοράς, να υποβληθούν σε σχετική ανάλυση κόστους-οφέλους και να βασίζονται στο δεκαετές σχέδιο δικτύου του ΕΔΔΣΜ-ηλ, εφόσον εκπληρώνονται οι ελάχιστοι στόχοι που έχουν οριστεί για την ΕΕ· θεωρεί ότι, για τον σκοπό αυτό, είναι επίσης ιδιαίτερα σημαντικό να αντιμετωπιστούν οι ασυντόνιστες κυκλικές ροές, ιδίως στην περιοχή της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης· τονίζει ότι αφού αναπτυχθεί, η διαθεσιμότητα της διασυνοριακής δυναμικότητας θα είναι εξίσου σημαντική, δεδομένων των αυξανόμενων επιπέδων περικοπών δυναμικότητας που εφαρμόζουν τα κράτη μέλη·

19.  επισημαίνει ότι πρέπει να αναπτυχθούν νέες προσεγγίσεις για την αντιμετώπιση των προβλημάτων συμφόρησης και την επίτευξη ευφυούς δικτύου διανομής, το οποίο θα επιτρέπει την ομαλή ενσωμάτωση και παροχή υπηρεσιών από αποκεντρωμένους παραγωγούς, παραγωγούς-καταναλωτές και καταναλωτές·

20.  επαναλαμβάνει την υποστήριξή του στους στόχους της ΕΕ για την περιφερειακή διαλειτουργικότητα· αναγνωρίζει, ωστόσο, ότι η ανεπαρκής χρήση των υφιστάμενων υποδομών απειλεί τη ζωτικότητα αυτών των στόχων· τονίζει ότι η βέλτιστη χρήση των υφιστάμενων υποδομών είναι καίριας σημασίας για την ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας, και ζητεί, ως εκ τούτου, από την Επιτροπή να αντιμετωπίσει το ζήτημα αυτό σε οποιαδήποτε προσεχή νομοθετική πρόταση·

21.  ζητεί να βελτιστοποιηθούν η εφαρμογή και επιβολή του νομοθετικού πλαισίου για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, και ζητεί από την Επιτροπή και τον ACER να αντιμετωπίσουν περαιτέρω τα ζητήματα που προκύπτουν στις αγορές χονδρικής όταν οι υφιστάμενες πρακτικές δεν συνάδουν με τον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 714/2009· ζητεί από τον ACER να ενισχύσει τη ρυθμιστική εποπτεία των περιορισμών στην υφιστάμενη ικανότητα διασύνδεσης·

22.  επισημαίνει ότι η στοχευμένη και φιλόδοξη αναβάθμιση του δικτύου και η αντιμετώπιση των διαρθρωτικών προβλημάτων συμφόρησης αποτελούν σημαντικές προϋποθέσεις για την υλοποίηση της εσωτερικής αγοράς ενέργειας και κατ’ επέκταση για την ενίσχυση του ανταγωνισμού· είναι της άποψης ότι η διαμόρφωση των ζωνών τιμών θα πρέπει να συζητηθεί με τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων μερών και λαμβάνοντας υπόψη τις ικανότητες του ACER καθώς και την επανεξέταση των ζωνών προσφοράς από την πλευρά του ΕΔΔΣΜ-ηλ· τονίζει ότι η κατάτμηση ζωνών προσφοράς ως έσχατη λύση ίσως είναι μια λογική προσέγγιση από την άποψη της οικονομίας της αγοράς, προκειμένου να αντικατοπτρίζεται το πραγματικό έλλειμμα ηλεκτρικής ενέργειας σε συγκεκριμένες περιοχές· είναι της άποψης ότι στα ενοποιημένα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας η κατανομή των ζωνών τιμών θα πρέπει να καθορίζεται από κοινού με όλες τις ενδιαφερόμενες παρακείμενες αγορές, προκειμένου να παρεμποδιστεί η αναποτελεσματική χρήση των δικτύων αλλά και η μείωση της διασυνοριακής δυναμικότητας, η οποία δεν συνάδει με την εσωτερική αγορά·

23.  κατανοεί ότι λόγω της χαμηλής τιμής της ενέργειας στις αγορές χονδρικής και του αντίκτυπού της στις επενδύσεις, καθώς και λόγω της ανάγκης να αναπτυχθούν μηχανισμοί για την προσαρμογή της δυναμικότητας παραγωγής στην ευελιξία που απαιτείται για την ανταπόκριση στη ζήτηση, αρκετά κράτη μέλη, ελλείψει ευρωπαϊκής προσέγγισης και λόγω συγκεκριμένων στοιχείων της καταναλωτικής τους αγοράς, χρειάστηκε να αναπτύξουν μηχανισμούς δυναμικότητας·

24.  εκφράζει επιφυλάξεις όσον αφορά τους καθαρά εθνικού χαρακτήρα και μη αγορακεντρικούς μηχανισμούς και αγορές δυναμικότητας, που δεν συνάδουν με τις αρχές μιας εσωτερικής αγοράς ενέργειας και οδηγούν σε στρεβλώσεις της αγοράς, έμμεσες επιδοτήσεις για ώριμες τεχνολογίες και υψηλό κόστος για τους τελικούς καταναλωτές· τονίζει, ως εκ τούτου, ότι κάθε μηχανισμός δυναμικότητας στην ΕΕ πρέπει να σχεδιάζεται με βάση την προοπτική της διασυνοριακής συνεργασίας, μετά την ολοκλήρωση εις βάθος μελετών σχετικά με την αναγκαιότητά του, και πρέπει να συμμορφώνεται με τους κανόνες της ΕΕ για τον ανταγωνισμό και τις κρατικές ενισχύσεις· πιστεύει ότι η καλύτερη ενσωμάτωση της εθνικής παραγωγής ενέργειας στο ενεργειακό σύστημα της ΕΕ και η ενίσχυση των σημείων διασύνδεσης θα μπορούσαν να περιορίσουν την ανάγκη για μηχανισμούς δυναμικότητας και το κόστος τους·

25.  ζητεί να εγκρίνονται διασυνοριακοί μηχανισμοί δυναμικότητας μόνον όταν πληρούνται, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα κριτήρια:

   α) η αναγκαιότητά τους επιβεβαιώνεται από λεπτομερή ανάλυση επάρκειας σε περιφερειακό επίπεδο όσον αφορά την κατάσταση της παραγωγής και του εφοδιασμού, συμπεριλαμβανομένων των διασυνδέσεων, της αποθήκευσης, της ανταπόκρισης στη ζήτηση και των πόρων διασυνοριακής παραγωγής, βάσει μιας ομοιογενούς, τυποποιημένης και διαφανούς μεθοδολογίας σε επίπεδο ΕΕ που εντοπίζει σαφή κίνδυνο για τον αδιάλειπτο εφοδιασμό·
   β) δεν υπάρχει εναλλακτικό μέτρο που να είναι λιγότερο δαπανηρό και να παρεμβαίνει λιγότερο στη λειτουργία της αγοράς, όπως η πλήρης ολοκλήρωση των περιφερειακών αγορών χωρίς περιορισμό των διασυνοριακών συναλλαγών, σε συνδυασμό με στοχευμένο δίκτυο/στρατηγικά αποθέματα·
   γ) ο σχεδιασμός τους είναι αγορακεντρικός και έχει τέτοια μορφή ώστε να μην εισάγονται διακρίσεις όσον αφορά τη χρήση των τεχνολογιών αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, τη συνολική ανταπόκριση στη ζήτηση, τις σταθερές πηγές ανανεώσιμης ενέργειας και τη συμμετοχή των επιχειρήσεων σε άλλα κράτη μέλη, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει διασυνοριακή διεπιδότηση ή διάκριση κατά της βιομηχανίας ή άλλων πελατών, και εξασφαλίζεται ότι ανταμείβουν αποκλειστικά και μόνο τη δυναμικότητα που είναι απολύτως απαραίτητη για την ασφάλεια του εφοδιασμού·
   δ) στον σχεδιασμό τους περιλαμβάνονται κανόνες για τη διασφάλιση της έγκαιρης κατανομής της δυναμικότητας, προκειμένου να παρέχονται κατάλληλα επενδυτικά μηνύματα για την κατασκευή λιγότερο ρυπογόνων μονάδων·
   ε) περιλαμβάνονται κανόνες για τη βιωσιμότητα και την ποιότητα του αέρα προκειμένου να εξαλειφθούν οι πλέον ρυπογόνες τεχνολογίες (θα μπορούσε, εν προκειμένω, να εξεταστεί ένα πρότυπο επιδόσεων εκπομπών)·

26.  τονίζει ότι, εκτός από τον ανασχεδιασμό της αγοράς ενέργειας, οι προσεχείς αναθεωρήσεις της οδηγίας για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και της οδηγίας για την ενεργειακή απόδοση έχουν καθοριστική σημασία για την αξιοποίηση των ευκαιριών που προσφέρονται από την αποθήκευση ενέργειας·

27.  θεωρεί ότι η ανάπτυξη νέων και υφιστάμενων λύσεων αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας θα αποτελέσει απαραίτητο στοιχείο της ενεργειακής μετάβασης και ότι η θέσπιση νέων κανόνων σχεδιασμού της αγοράς θα συμβάλει στη δημιουργία υποστηρικτικού πλαισίου για τις διάφορες τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται·

28.  θεωρεί ότι η αποθήκευση ενέργειας αποφέρει πολυάριθμα οφέλη, μεταξύ άλλων διευκολύνει την ανταπόκριση στη ζήτηση, συμβάλλει στην εξισορρόπηση του δικτύου και παρέχει μέσο για την αποθήκευση της πλεονάζουσας παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές· ζητεί την αναθεώρηση του υφιστάμενου κανονιστικού πλαισίου με στόχο την προώθηση της ανάπτυξης συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας και άλλων επιλογών ευελιξίας, που επιτρέπουν την τροφοδοσία του ενεργειακού συστήματος με μεγαλύτερο μερίδιο κεντρικών ή κατανεμημένων διαλειπουσών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) με χαμηλότερο οριακό κόστος· τονίζει την ανάγκη να δημιουργηθεί στο υφιστάμενο κανονιστικό πλαίσιο χωριστή κατηγορία περιουσιακών στοιχείων για την ηλεκτρική ενέργεια ή τα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας δεδομένου του διττού χαρακτήρα –παραγωγή και ζήτηση– των συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας·

29.  ζητεί, ως εκ τούτου, στο πλαίσιο του ανασχεδιασμού της αγοράς να αντιμετωπιστούν οι τεχνικοί φραγμοί και οι πρακτικές που εισάγουν διακρίσεις στους κώδικες δικτύου για την αποθήκευση ενέργειας και να γίνεται δίκαιη εφαρμογή των τελών και των φόρων, αποφεύγοντας το διπλό κόστος για την εισαγωγή και αφαίρεση ενέργειας και δημιουργώντας μια αγορά που επιβραβεύει τις ευέλικτες πηγές ταχείας αντίδρασης· επισημαίνει ότι όταν και εφόσον οι επιλογές αποθήκευσης γίνουν περισσότερες και πιο προσιτές οικονομικά, θα εκλείψουν σύντομα οι λόγοι ύπαρξης αγορών δυναμικότητας·

30.  τονίζει την ανάγκη προώθησης της ανάπτυξης συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας και την ανάγκη δημιουργίας ισότιμων όρων ανταγωνισμού στο πλαίσιο των οποίων η αποθήκευση ενέργειας μπορεί να ανταγωνιστεί άλλες επιλογές ευελιξίας, βάσει του τεχνολογικά ουδέτερου σχεδιασμού της αγοράς ενέργειας·

31.  ζητεί, ως εκ τούτου, ο σχεδιασμός της αγοράς ενέργειας να είναι τεχνολογικά ουδέτερος, προκειμένου να δοθεί σε διάφορες λύσεις αποθήκευσης της ενέργειας βάσει ανανεώσιμων πηγών –όπως οι συσσωρευτές ιόντων λιθίου, οι αντλίες θερμότητας και οι κυψέλες καυσίμου υδρογόνου– η ευκαιρία να συμπληρώσουν την ικανότητα παραγωγής ενέργειας βάσει ΑΠΕ· ζητεί επίσης τη δημιουργία σαφώς καθορισμένων μηχανισμών για την αξιοποίηση της πλεονάζουσας παραγωγής και των περιορισμών·

32.  ζητεί από την Επιτροπή να αποσαφηνίσει τον ρόλο της αποθήκευσης στις διαφορετικές βαθμίδες της αλυσίδας ηλεκτρικής ενέργειας και να δώσει στους διαχειριστές συστημάτων μεταφοράς και διανομής τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσουν και να αξιοποιήσουν τις υπηρεσίες αποθήκευσης ενέργειας, καθώς και να επενδύσουν σε αυτές και σε άλλες επικουρικές υπηρεσίες, για την εξισορρόπηση του δικτύου·

33.  σημειώνει το διευρυνόμενο φάσμα υπηρεσιών ενέργειας και επικουρικών υπηρεσιών τις οποίες μπορεί να προσφέρει η αποθήκευση ενέργειας στο μέλλον· ζητεί, ως εκ τούτου, την κατάρτιση ορισμού της αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας που θα καλύπτει τη διττή φύση της (συγκράτηση και απελευθέρωση ηλεκτρικής ενέργειας), και την άρση των ρυθμιστικών φραγμών για την αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας·

34.  ζητεί την αναθεώρηση του υφιστάμενου ρυθμιστικού πλαισίου για την προώθηση της χρήσης συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας και άλλων επιλογών ευελιξίας, με σκοπό την τροφοδότηση του ενεργειακού συστήματος, με κεντρικό ή αποκεντρωμένο τρόπο, με μεγάλο όγκο διαλειπουσών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και περιορισμένο οριακό κόστος·

35.  ζητεί να εισαχθεί στο υφιστάμενο ρυθμιστικό πλαίσιο ορισμός των εγκαταστάσεων αποθήκευσης ενέργειας στο σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας·

36.  ζητεί να δημιουργηθεί, στο υφιστάμενο ρυθμιστικό πλαίσιο, χωριστή κατηγορία για τα συστήματα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, παράλληλα με την παραγωγή, τη λειτουργία του δικτύου και την κατανάλωση·

37.  τονίζει ότι η διασύνδεση φυσικού αερίου και ο συντονισμός των εθνικών μέτρων έκτακτης ανάγκης είναι τρόποι με τους οποίους τα κράτη μέλη μπορούν να συνεργάζονται σε περίπτωση σοβαρής διαταραχής του εφοδιασμού με αέριο·

38.  τονίζει ότι οι καταναλωτές μπορούν να επωφεληθούν από τον διασυνοριακό ανταγωνισμό μέσω της παρουσίας περισσότερων προμηθευτών ενέργειας σε μια αποκεντρωμένη αγορά, κάτι που θα οδηγήσει στην ανάπτυξη νέων εταιρειών παροχής καινοτόμων ενεργειακών υπηρεσιών·

39.  ζητεί την περαιτέρω ανάπτυξη της «αμιγώς ενεργειακής αγοράς», λαμβανομένης υπόψη της δίκαιης κατανομής του κόστους και του οφέλους για όλους τους χρήστες και παραγωγούς ενέργειας, στη βάση της συνεπούς εφαρμογής της ισχύουσας νομοθεσίας, της στοχευμένης αναβάθμισης των υποδομών μεταφοράς και κατανομής, της ενισχυμένης περιφερειακής συνεργασίας, της βελτίωσης των διασυνδέσεων, της ενεργειακής απόδοσης, των συστημάτων ανταπόκρισης στη ζήτηση, και της αποθήκευσης, κατά τρόπο ώστε να παρέχονται οι σωστές μακροπρόθεσμες ενδείξεις για την ασφαλή συντήρηση του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας και την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, λαμβανομένων παράλληλα υπόψη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών των αγορών ηλεκτρικής ενέργειας σε περιοχές απομονωμένες από το εθνικό σύστημα ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε να προωθείται η ενεργειακή διαφοροποίηση και να ενισχύεται ο ανταγωνισμός με στόχο την αύξηση της ασφάλειας του εφοδιασμού·

40.  τονίζει ότι η ενεργειακή απόδοση αποτελεί κεντρική αρχή της στρατηγικής για την Ενεργειακή Ένωση δεδομένου ότι συνιστά αποτελεσματικό τρόπο για τη μείωση των εκπομπών, την εξοικονόμηση πόρων για τους καταναλωτές και τη μείωση της εξάρτησης της ΕΕ από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα·

41.  αναγνωρίζει ότι επί του παρόντος η ενεργειακή ευελιξία και η δυναμικότητα είναι απαραίτητες και θα πρέπει να αξιολογηθούν κατάλληλα στο πλαίσιο ενός μακρόπνοου σχεδιασμού της αγοράς, δεδομένης της συμπληρωματικότητάς τους·

42.  τονίζει ότι η ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας πρέπει να βασίζεται στην αγορά· τονίζει, στο πλαίσιο αυτό, ότι η δυναμική διαμόρφωση των τιμών λειτουργεί ενδεικτικά και καθοδηγητικά και διαδραματίζει αναμφίβολα σημαντικό ρόλο στην αποδοτικότητα και συνεπώς στη διασφάλιση της εύρυθμης λειτουργίας της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας·

43.  σημειώνει ότι οι χρονικά μεταβαλλόμενες τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας μπορούν να ενεργοποιήσουν την ευελιξία στην πλευρά της ζήτησης, γεγονός που μπορεί να συμβάλει στην εξισορρόπηση της ζήτησης και της προσφοράς και στην εξομάλυνση των μεταβλητών δομών παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές· τονίζει εν προκειμένω ότι είναι σημαντικό οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας να αντικατοπτρίζουν το πραγματικό κόστος της·

44.  διαπιστώνει ότι η προσδοκία μελλοντικής εκτίναξης των τιμών μπορεί να αποτελέσει κίνητρο για παραγωγούς και επενδυτές για να επενδύσουν σε ευέλικτες λύσεις όπως η αποθήκευση ενέργειας, η ενεργειακή απόδοση, η διαχείριση στην πλευρά της ζήτησης, η ικανότητα παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και οι σύγχρονες, υψηλής απόδοσης μονάδες φυσικού αερίου και μονάδες αποθήκευσης μέσω άντλησης· ζητεί να περιοριστούν οι παρεμβάσεις στην αγορά χονδρικής, ακόμη και σε περίπτωση περαιτέρω εκτίναξης των τιμών· ζητεί οποιοδήποτε σχέδιο σταδιακής κατάργησης των ρυθμιζόμενων τιμών λιανικής που είναι χαμηλότερες από το κόστος παραγωγής να λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες των ευάλωτων καταναλωτών που απειλούνται από ενεργειακή ένδεια·

45.  τονίζει ότι είναι απαραίτητο να ενσωματωθούν πλήρως οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας· ζητεί να καταβληθούν προσπάθειες για την ενθάρρυνση και τη μεγιστοποίηση της συμμετοχής τους στις υπηρεσίες εξισορρόπησης, και θεωρεί ότι η μείωση του χρονικού διαστήματος έως τον τερματισμό προσφορών, η ευθυγράμμιση των διαστημάτων συναλλαγής με την περίοδο εκκαθάρισης αποκλίσεων και η δυνατότητα υποβολής συλλογικών προσφορών παραγωγών που βρίσκονται σε διαφορετικά κράτη μέλη θα μπορούσαν να συνεισφέρουν σημαντικά στην επίτευξη αυτού του στόχου·

46.  ζητεί να τελειοποιηθεί η ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς και των υπηρεσιών εξισορρόπησης και εφεδρικής δυναμικότητας, μέσω της ενίσχυσης της ρευστότητας και των διασυνοριακών συναλλαγών σε όλα τα χρονικά πλαίσια της αγοράς· ζητεί να επιταχυνθούν οι προσπάθειες για επίτευξη των φιλόδοξων στόχων του προτύπου-στόχου όσον αφορά τις ενδοημερήσιες αγορές και τις αγορές εξισορρόπησης, ξεκινώντας από την εναρμόνιση της χρονικής στιγμής τερματισμού προσφορών και την εξισορρόπηση των ενεργειακών προϊόντων·

47.  καλεί την Επιτροπή να υποβάλει προτάσεις για τη θέσπιση μηχανισμών με σκοπό τον μετριασμό του κινδύνου εσόδων για διάστημα 20 έως 30 ετών, ούτως ώστε οι επενδύσεις σε νέα παραγωγή ενέργειας με χαμηλές ανθρακούχες εκπομπές να καθοδηγούνται πράγματι από την αγορά, όπως οι συνεπενδύσεις με συμβατικό επιμερισμό των κινδύνων μεταξύ σημαντικών καταναλωτών και παραγωγών ηλεκτρικής ενέργειας ή μια αγορά μακροπρόθεσμων συμβάσεων που να βασίζεται στην τιμολόγηση με βάση το μέσο κόστος·

48.  ζητεί να ανατίθενται με όρους οικονομίας της αγοράς οι συμβάσεις που αφορούν υπηρεσίες παροχής ηλεκτρικής ενέργειας και επικουρικές υπηρεσίες· επισημαίνει ότι μια τέτοιου είδους ανοιχτή διαδικασία υποβολής προσφορών, τόσο εθνική όσο και διασυνοριακή, θα πρέπει να διενεργείται με τεχνολογικά ουδέτερο τρόπο και να επιτρέπει τη συμμετοχή και σε εγκαταστάσεις αποθήκευσης ενέργειας·

49.  υποστηρίζει την αύξηση του μεριδίου των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην ΕΕ· τονίζει τη σημασία των σταθερών και οικονομικά αποδοτικών προγραμμάτων στήριξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας για μακροπρόθεσμες επενδύσεις, τα οποία έχουν δυνατότητα ανταπόκρισης και προσαρμογής σε βραχυπρόθεσμο επίπεδο και είναι ευθυγραμμισμένα με τις εθνικές ανάγκες και περιστάσεις, με αποτέλεσμα να διευκολύνουν τη σταδιακή κατάργηση των επιδοτήσεων για ώριμες τεχνολογίες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας· επικροτεί το γεγονός ότι πολλές τεχνολογίες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας γίνονται με ταχύ ρυθμό πιο ανταγωνιστικές από άποψη κόστους σε σύγκριση με τις συμβατικές μορφές παραγωγής· σημειώνει ότι θα πρέπει να ληφθεί μέριμνα ώστε να εξασφαλιστούν ο ορθός σχεδιασμός των συστημάτων στήριξης και η ελαχιστοποίηση των επιπτώσεών τους στις βιομηχανίες έντασης ενέργειας που εκτίθενται σε κίνδυνο διαρροής άνθρακα·

50.  τονίζει τη σημασία των ψηφιακών τεχνολογιών για την αποστολή μηνυμάτων τιμών που καθιστούν την ανταπόκριση στη ζήτηση πηγή ευελιξίας· ζητεί, ως εκ τούτου, την κατάρτιση μιας φιλόδοξης στρατηγικής για την ψηφιοποίηση στον ενεργειακό τομέα, από την ανάπτυξη έξυπνων δικτύων και ευφυών μετρητών έως την ανάπτυξη εφαρμογών για κινητά τηλέφωνα, διαδικτυακών πλατφορμών και κόμβων δεδομένων·

51.  επισημαίνει ότι δυνάμει του πλαισίου για το 2020 τα κράτη μέλη πρέπει να ανταποκρίνονται σε συγκεκριμένους, ποσοτικούς στόχους για το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών στην τελική κατανάλωση ενέργειας, ανεξάρτητα από την κατάσταση στην αγορά, και τονίζει, ως εκ τούτου, ότι είναι σημαντικό η προώθηση των ανανεώσιμων πηγών να γίνεται μέσω πολιτικών που εστιάζουν στον ανταγωνισμό και την οικονομική αποδοτικότητα, αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι υπάρχουν διάφορες τεχνολογίες ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, οι οποίες βρίσκονται σε διαφορετικά στάδια ωριμότητας και έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να αντιμετωπιστούν με μια προσέγγιση ενιαίας αντιμετώπισης· υπενθυμίζει τον σημαντικό ρόλο του συστήματος εμπορίας εκπομπών της ΕΕ (ETS) σε αυτόν τον τομέα, και θεωρεί ότι η προώθηση των επενδύσεων είναι πιο συμβατή με την αγορά από ό,τι τα σταθερά τιμολόγια τροφοδότησης και η γενική προτιμησιακή μεταχείριση·

52.  επιμένει ότι λόγω της ωρίμανσης της τεχνολογίας των ανανεώσιμων πηγών αλλά και της ευρείας εξάπλωσής τους, το σχετικό καθεστώς στήριξης θα πρέπει να βασίζεται στην αγορά, π.χ. με πριμοδοτήσεις τροφοδότησης, ώστε να παραμείνει σε λογικά πλαίσια το κόστος για τους καταναλωτές ενέργειας·

53.  προειδοποιεί για τον κίνδυνο σύγχυσης μεταξύ των στόχων της πολιτικής για τον ενεργειακό εφοδιασμό και των στόχων της πολιτικής για το κλίμα· ζητεί τη συνεπή ενίσχυση του συστήματος εμπορίας εκπομπών και τον ανασχεδιασμό της αγοράς, προκειμένου να καταστεί πιο ευέλικτη, έτσι ώστε μελλοντικά οι τιμές του CO2 και των καυσίμων να στηρίξουν περισσότερο την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας·

54.  υπενθυμίζει ότι, από το 2016, οι κατευθυντήριες γραμμές του 2014 για τις κρατικές ενισχύσεις απαιτούν από τους μεγάλους παραγωγούς ΑΠΕ να αναλάβουν ευθύνες εξισορρόπησης, οι οποίες ορίζονται ως υποχρέωση των παραγωγών να αντισταθμίζουν τις βραχυπρόθεσμες αποκλίσεις από τις προηγούμενες δεσμεύσεις τους όσον αφορά τις παραδόσεις σε περιπτώσεις όπου υπάρχει ρευστή ενδοημερήσια αγορά· τονίζει ότι, σε περίπτωση απόκλισης από το πρόγραμμα που έχει ανακοινώσει ο φορέας εκμετάλλευσης, θα πρέπει να επιβάλλεται ανάλογη τιμή αντιστάθμισης όσον αφορά την ενέργεια· υπενθυμίζει τις υφιστάμενες διατάξεις της οδηγίας για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, οι οποίες προβλέπουν κατά προτεραιότητα πρόσβαση και διάθεση για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας· συνιστά να αξιολογηθούν και να αναθεωρηθούν οι εν λόγω διατάξεις, μετά την ολοκλήρωση ενός ανασχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας που θα εξασφαλίζει πιο ισότιμους όρους ανταγωνισμού και θα λαμβάνει περισσότερο υπόψη τα χαρακτηριστικά της παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές·

55.  ζητεί, λαμβανομένης υπόψη της αρχής της επικουρικότητας, συντονισμένη δράση των κρατών μελών, ξεκινώντας σε περιφερειακό επίπεδο, κατά την περαιτέρω ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών, ώστε να ενισχυθεί η οικονομική αποδοτικότητα της αγοράς ενέργειας με σκοπό την επίτευξη των κοινών ευρωπαϊκών στόχων και την ενίσχυση της σταθερότητας του δικτύου· θεωρεί ότι τα κράτη μέλη δεν θα πρέπει να λαμβάνουν μονομερείς αποφάσεις που έχουν σημαντικό αντίκτυπο στις γειτονικές τους χώρες χωρίς να προηγείται ευρύτερη συζήτηση και συνεργασία σε περιφερειακό επίπεδο ή σε επίπεδο ΕΕ· υπενθυμίζει ότι οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας έχουν συνήθως ισχυρή τοπική συνιστώσα· καλεί την Επιτροπή να καταβάλει προσπάθειες για ένα πιο εναρμονισμένο ευρωπαϊκό πλαίσιο προώθησης της ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές·

56.  συνιστά στα κράτη μέλη να εξετάσουν το ενδεχόμενο κατάρτισης ενός ρυθμιστικού πλαισίου που να ενθαρρύνει τους τελικούς χρήστες να επιλέξουν την αυτοπαραγωγή και την τοπική αποθήκευση ενέργειας·

57.  είναι πεπεισμένο ότι, παράλληλα με τις ανανεώσιμες πηγές, όλες οι ασφαλείς και βιώσιμες πηγές ενέργειας που συμβάλλουν στην επίτευξη του στόχου της σταδιακής απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές σύμφωνα με την πρόσφατη παγκόσμια συμφωνία για την κλιματική αλλαγή (COP21), θα συνεχίσουν να χρησιμοποιούνται στην ηλεκτροπαραγωγή·

58.  επισημαίνει ότι απαιτείται συντονισμός σε ενωσιακό επίπεδο για τον καθορισμό των συστημάτων αδειοδότησης με σκοπό την αξιοποίηση των υδροηλεκτρικών πόρων και το άνοιγμα του τομέα στον ανταγωνισμό, ώστε να αποφευχθούν στρεβλώσεις στις αγορές και να ενισχυθεί η αποδοτική χρήση των πόρων·

59.  τονίζει ότι η αναδιοργάνωση της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας θα ανταποκριθεί στις προσδοκίες των καταναλωτών με το να παρέχει πραγματικά οφέλη μέσω της χρήσης νέων τεχνολογιών, ιδίως όσον αφορά τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας με χαμηλές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, γεγονός που θα οδηγήσει σε αλληλεξάρτηση των κρατών μελών όσον αφορά την ενεργειακή ασφάλεια·

60.  τονίζει ότι, ελλείψει ενός πλήρως διασυνδεδεμένου συστήματος ηλεκτρικού δικτύου με επαρκείς δυνατότητες αποθήκευσης, η συμβατική παραγωγή ενέργειας φορτίου βάσης εξακολουθεί να είναι απαραίτητη για την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού·

61.  τονίζει ότι πρέπει να ληφθεί πιο σοβαρά υπόψη η σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο ευθύνη των διαχειριστών συστημάτων διανομής για την Ενεργειακή Ένωση, δεδομένου ότι η αποκέντρωση στον τομέα της ενέργειας αυξάνεται συνεχώς, το 90% των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας είναι συνδεδεμένες με το δίκτυο διανομής και οι διαχειριστές συστημάτων διανομής (ΔΣΔ) έχουν τοπικό χαρακτήρα· υπενθυμίζει ότι είναι σημαντικό οι απαιτήσεις της τρίτης δέσμης μέτρων για την ενέργεια όσον αφορά τον διαχωρισμό των συστημάτων μεταφοράς και διανομής να εφαρμόζονται από όλα τα κράτη μέλη, ιδίως υπό το πρίσμα του αυξανόμενου ρόλου των ΔΣΔ στην πρόσβαση και διαχείριση δεδομένων· τονίζει ότι πρέπει να ληφθεί πιο σοβαρά υπόψη η διεπαφή ΔΣΜ-ΔΣΔ· θεωρεί ότι η υλοποίηση κατάλληλων επιχειρηματικών μοντέλων, ειδικών υποδομών και εναρμονισμένης υποστήριξης θα μπορούσε να ενθαρρύνει την αποτελεσματική έναρξη της ανταπόκρισης στη ζήτηση σε κάθε κράτος μέλος, αλλά και σε διασυνοριακό επίπεδο·

62.  καλεί τα κράτη μέλη να θεσπίσουν τους δικαστικούς και διοικητικούς μηχανισμούς που απαιτούνται για την προώθηση της συμμετοχής των τοπικών κοινοτήτων στην ηλεκτροπαραγωγή, παρέχοντάς τους τη δυνατότητα να συμμετέχουν σε μικρής κλίμακας έργα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές·

63.  τονίζει ότι στις περισσότερες περιπτώσεις οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας τροφοδοτούν το δίκτυο σε επίπεδο συστήματος διανομής, κοντά στο επίπεδο της κατανάλωσης, και ζητεί, ως εκ τούτου, οι ΔΣΔ να διαδραματίσουν μεγαλύτερο ρόλο ως διαμεσολαβητές και να συμμετέχουν πιο ενεργά στον σχεδιασμό του ευρωπαϊκού ρυθμιστικού πλαισίου και στους σχετικούς φορείς κατά την κατάρτιση των κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με ζητήματα που τους αφορούν, όπως η διαχείριση στην πλευρά της ζήτησης, η ευελιξία και η αποθήκευση, καθώς και να ενισχυθεί η συνεργασία μεταξύ ΔΣΔ και ΔΣΜ σε ευρωπαϊκό επίπεδο·

64.  ζητεί να ληφθούν μέτρα που θα δίνουν κίνητρα για τις απαραίτητες επενδύσεις σε τεχνολογίες έξυπνων δικτύων και σε συστήματα διανομής, με στόχο την καλύτερη ενσωμάτωση των αυξανόμενων ποσοτήτων ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και την καλύτερη προετοιμασία για την ψηφιοποίηση· θεωρεί, στο πλαίσιο αυτό, ότι οι ΔΣΔ πρέπει να έχουν μεγαλύτερο ρόλο στη συλλογή και ανταλλαγή δεδομένων, και ότι πρέπει να διασφαλίζεται υπό οποιεσδήποτε συνθήκες η προστασία των δεδομένων, λαμβανομένης υπόψη της εμπειρίας που έχει αποκτηθεί σε χώρες που έχουν εφαρμόσει πλήρως την τεχνολογία των ευφυών μετρητών·

65.  τονίζει τη σημασία της περιφερειακής προσέγγισης για την πλήρωση της ελλιπούς υποδομής ηλεκτρικής ενέργειας που έχει ζωτική σημασία για την ασφάλεια του βιώσιμου εφοδιασμού ηλεκτρικής ενέργειας, με στόχο την εξάλειψη των περιστατικών συμφόρησης στο δίκτυο ενέργειας και την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς ενέργειας·

66.  θεωρεί τους ΔΣΔ ως ουδέτερους διαμεσολαβητές στην αγορά που λαμβάνουν δεδομένα από διάφορες πηγές, τα οποία στη συνέχεια διαθέτουν σε εξουσιοδοτημένους τρίτους φορείς, με τη συγκατάθεση του καταναλωτή και χωρίς διακρίσεις, εξασφαλίζοντας με αυτόν τον τρόπο ότι οι καταναλωτές διατηρούν τον έλεγχο των δεδομένων τους· φρονεί ότι οι ΔΣΔ ενθαρρύνουν την ανάπτυξη της αγοράς και διαδραματίζουν ολοένα και σημαντικότερο ρόλο ως ενεργοί διαχειριστές συστημάτων, παράγοντες διευκόλυνσης της τεχνολογίας, διαχειριστές δεδομένων και φορείς καινοτομίας· θεωρεί ότι απαιτούνται σαφείς κανόνες προκειμένου οι ΔΣΔ να μπορούν να ενεργούν ως ουδέτεροι φορείς στην αγορά· επισημαίνει ότι οι ΔΣΔ μπορούν επίσης, όπως και άλλοι συμμετέχοντες στην αγορά, να υποστηρίζουν τις τοπικές αρχές παρέχοντάς τους δεδομένα που διευκολύνουν την ενεργειακή μετάβαση στην επικράτειά τους·

67.  τονίζει την ανάγκη επιτάχυνσης της διαδικασίας αδειοδότησης για έργα ενεργειακών υποδομών σε όλα τα επίπεδα λήψης των αποφάσεων·

68.  είναι της γνώμης ότι είναι σκόπιμη μια ισχυρότερη συνεργασία εντός και μεταξύ των περιφερειών υπό τον συντονισμό του ACER και με τη συνεργασία του ΕΔΔΣΜ-ηλ, ιδίως όσον αφορά την αξιολόγηση του διασυνοριακού αντικτύπου, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι τα κράτη μέλη θα εκχωρήσουν την ευθύνη τους αναφορικά με την ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού· τονίζει ότι η διασυνοριακή συνεργασία και οι διασυνδέσεις αποτελούν κλειδί για τη διασφάλιση της ασφάλειας του εφοδιασμού·

69.  χαιρετίζει το έργο του ACER και ζητεί να του διατεθούν επαρκείς οικονομικοί και ανθρώπινοι πόροι, ώστε να μπορέσει να ανταποκριθεί στα σημερινά και μελλοντικά καθήκοντα και υποχρεώσεις του και να καταρτίσει ένα στρατηγικό σχέδιο με αξιόπιστο μεσοπρόθεσμο ορίζοντα·

70.  τονίζει τη σημασία της αποτελεσματικής, αμερόληπτης και συνεχούς εποπτείας των ευρωπαϊκών αγορών ενέργειας, που αποτελεί βασικό εργαλείο για τη διασφάλιση μιας αυθεντικής εσωτερικής αγοράς ενέργειας που να χαρακτηρίζεται από ελεύθερο ανταγωνισμό, κατάλληλα μηνύματα τιμών και ασφάλεια εφοδιασμού· υπογραμμίζει τον σημαντικό ρόλο που διαδραματίζει ο ACER σε αυτό το πλαίσιο και αναμένει από την Επιτροπή να τοποθετηθεί σχετικά με τη θέσπιση νέων και ενισχυμένων αρμοδιοτήτων για τον οργανισμό σε διασυνοριακά ζητήματα·

71.  ζητεί από τον ACER να στηρίξει και να συντονίσει τις προσπάθειες ενίσχυσης της περιφερειακής συνεργασίας όσον αφορά την ασφάλεια και την επάρκεια των συστημάτων· είναι της γνώμης ότι η μεταβίβαση αρμοδιοτήτων για θέματα ασφάλειας του εφοδιασμού σε υπερεθνικούς φορείς θα πρέπει να πραγματοποιείται μόνο εάν οδηγεί σε σαφή οφέλη για το σύνολο του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας και συνοδεύεται από επαρκή λογοδοσία·

72.  ζητεί να δοθεί στον ACER εξουσία λήψης αποφάσεων όσον αφορά τον συντονισμό της ενισχυμένης περιφερειακής συνεργασίας σε διασυνοριακά και διαπεριφερειακά ζητήματα, ιδίως στο πλαίσιο των πρωτοβουλιών περιφερειακού συντονισμού στον τομέα της ασφάλειας (RSCI), με στόχο τη βελτιστοποίηση της διαχείρισης των ενεργειακών πόρων, καθώς και να προσαρμόζεται ο εν λόγω συντονισμός στις εθνικές ιδιαιτερότητες, να βασίζεται στο κόστος και να εφαρμόζει κριτήρια της αγοράς, και να αναπτυχθούν κατάλληλα εργαλεία για την αποτελεσματική παρακολούθηση της αγοράς ενέργειας, με στόχο τη δημιουργία της Ενεργειακής Ένωσης χωρίς να απαιτείται η σύσταση μίας νέας υπηρεσίας τεραστίων διαστάσεων·

73.  επισημαίνει ότι οι προτάσεις της Επιτροπής για τον ανασχεδιασμό της αγοράς ενέργειας περιορίζονται στον τομέα της ηλεκτρικής ενέργειας· ζητεί από την Επιτροπή να εξετάσει το ενδεχόμενο αναθεώρησης του σχεδιασμού της αγοράς φυσικού αερίου με στόχο την αντιμετώπιση των προκλήσεων στον τομέα του φυσικού αερίου (π.χ. μεταβαλλόμενη ζήτηση αερίου στην ΕΕ, εγκλωβισμένα στοιχεία ενεργητικού, συστήματα τιμολόγησης, περαιτέρω ολοκλήρωση της αγοράς και οι αντίστοιχοι ρόλοι του ACER και του Ευρωπαϊκού Δικτύου Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς Αερίου (ΕΔΔΣΜ Αερίου))·

74.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή και στα κράτη μέλη.

(1) ΕΕ C 200 της 28.6.2014, σ. 1.
(2) ΕΕ L 211 της 14.8.2009, σ. 1.
(3) ΕΕ L 211 της 14.8.2009, σ. 15.
(4) ΕΕ L 115 της 25.4.2013, σ. 39.
(5) ΕΕ L 149 της 11.6.2005, σ. 22.
(6) ΕΕ L 84 της 20.3.2014, σ. 61.
(7) ΕΕ L 33 της 4.2.2006, σ. 22.
(8) ΕΕ L 304 της 22.11.2011, σ. 64.
(9) ΕΕ C 286 E της 27.11.2009, σ. 24.
(10) ΕΕ C 36 της 29.1.2016, σ. 62.
(11) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2014)0065.
(12) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2015)0359.
(13) ΕΕ L 140 της 5.6.2009, σ. 16.
(14) ΕΕ L 211 της 14.8.2009, σ. 55.
(15) ΕΕ C 93 της 9.3.2016, σ. 8.
(16) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2015)0444.
(17) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2015)0445.
(18) http://www.iea.org/publications/freepublications/publication/REPOWERING MARKETS.pdf


Στρατηγική της ΕΕ για τη θέρμανση και την ψύξη
PDF 487kWORD 71k
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 13ης Σεπτεμβρίου 2016 σχετικά με μια στρατηγική της ΕΕ για τη θέρμανση και την ψύξη (2016/2058(INI))
P8_TA(2016)0334A8-0232/2016

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 194,

–  έχοντας υπόψη τη συμφωνία του Παρισιού που επιτεύχθηκε τον Δεκέμβριο 2015 κατά την 21η διάσκεψη των συμβαλλομένων μερών (COP21) της Σύμβασης-πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών για τις κλιματικές μεταβολές,

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 15ης Δεκεμβρίου 2011, με τίτλο «Ενεργειακός χάρτης πορείας για το 2050» (COM(2011)0885),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής «Στρατηγική της ΕΕ για τη θέρμανση και την ψύξη» (COM(2016)0051),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 25ης Φεβρουαρίου 2015, με τίτλο «Μια στρατηγική-πλαίσιο για μια ανθεκτική ενεργειακή ένωση με μακρόπνοη πολιτική για την κλιματική αλλαγή» (COM(2015)0080),

–  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου, της 23ης και της 24ης Οκτωβρίου 2014, σχετικά με την πολιτική πλαίσιο για το κλίμα και την ενέργεια 2030,

–  έχοντας υπόψη την Τρίτη Ενεργειακή Δέσμη,

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2012/27/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 25ης Οκτωβρίου 2012, για την ενεργειακή απόδοση, την τροποποίηση των οδηγιών 2009/125/ΕΚ και 2010/30/ΕΕ και την κατάργηση των οδηγιών 2004/8/ΕΚ και 2006/32/ΕΚ,

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2010/31/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 19ης Μαΐου 2010, για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων,

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2009/28/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 23ης Απριλίου 2009, σχετικά με την προώθηση της χρήσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και την τροποποίηση και τη συνακόλουθη κατάργηση των οδηγιών 2001/77/ΕΚ και 2003/30/ΕΚ,

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, με τίτλο «Χάρτης πορείας για τη μετάβαση σε μια ανταγωνιστική οικονομία χαμηλών επιπέδων ανθρακούχων εκπομπών το 2050» (COM(2011)0112),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 5ης Φεβρουαρίου 2014, σχετικά με ένα πλαίσιο για τις πολιτικές που αφορούν το κλίμα και την ενέργεια με χρονικό ορίζοντα το έτος 2030(1),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1291/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 11ης Δεκεμβρίου 2013, για τη θέσπιση του προγράμματος-πλαισίου «Ορίζων 2020» για την έρευνα και την καινοτομία (2014-2020) και την κατάργηση της απόφασης αριθ. 1982/2006/ΕΚ(2),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 9ης Ιουλίου 2015, για την αποδοτικότητα των πόρων: προς μια κυκλική οικονομία(3),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 15ης Δεκεμβρίου 2015, με τίτλο «Η πορεία προς μια Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Ένωση»(4),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων (A8-0232/2016),

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι σχεδόν το 50% της τελικής ζήτησης ενέργειας στην ΕΕ χρησιμοποιείται για θέρμανση και ψύξη, εκ της οποίας το 80% προορίζεται για τα κτίρια· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο τομέας της θέρμανσης και της ψύξης πρέπει να αντικατοπτρίζει τη συμφωνία του Παρισιού του 2015 για την κλιματική αλλαγή (COP 21) λαμβάνοντας υπόψη ότι, για να είναι συμβατός με τους ενεργειακούς και κλιματικούς στόχους της ΕΕ, ο τομέας της θέρμανσης και ψύξης πρέπει να βασίζεται εξ ολοκλήρου σε ανανεώσιμες πηγές το αργότερο έως το 2050 και ότι αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνον εάν μειωθεί η κατανάλωση ενέργειας και αξιοποιηθεί πλήρως η αρχή «ενεργειακή απόδοση / το πρώτο καύσιμο»·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι κάθε πρόσθετη αύξηση κατά 1% της εξοικονόμησης ενέργειας επιφέρει μείωση κατά 2,6% των εισαγωγών φυσικού αερίου(5)·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι ανάγκη να γίνουν περισσότερα τόσο για τη μείωση της ζήτησης θέρμανσης από τα κτίρια όσο και για τη μετατόπιση της εναπομένουσας ζήτησης από την καύση εισαγόμενων ορυκτών καυσίμων σε επιμέρους λέβητες προς βιώσιμες εναλλακτικές λύσεις θέρμανσης και ψύξης σύμφωνα με τους στόχους του 2050·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα κτίρια αντιπροσωπεύουν εξαιρετικά υψηλό ποσοστό της συνολικής τελικής κατανάλωσης ενέργειας και ότι η υψηλότερη ενεργειακή απόδοση των κτιρίων και τα προγράμματα ανταπόκρισης στη ζήτηση μπορούν να διαδραματίσουν καίριο ρόλο για την εξισορρόπηση της ενεργειακής ζήτησης και την κάλυψη των αιχμών της ζήτησης, οδηγώντας σε μείωση της πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας και στην περιστολή των δαπανών παραγωγής, λειτουργίας και μεταφοράς·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας αυξάνεται με αργούς ρυθμούς (αντιπροσωπεύοντας το 18% της πρωτογενούς παροχής ενέργειας το 2012), αλλά ότι εξακολουθεί να υπάρχει τεράστιο δυναμικό σε όλα τα επίπεδα, ενώ το μερίδιο των ανανεώσιμων πηγών και της ανακτώμενης θερμότητας κατά τη θέρμανση και την ψύξη στα κράτη μέλη πρέπει να αυξηθεί περαιτέρω·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η αγορά θέρμανσης και ψύξης της ΕΕ είναι κατακερματισμένη εξαιτίας του τοπικού χαρακτήρα της και των διαφορετικών τεχνολογιών και οικονομικών παραγόντων που εμπλέκονται· λαμβάνοντας υπόψη ότι η τοπική και η περιφερειακή διάσταση είναι κεφαλαιώδεις προκειμένου να χαραχθούν οι σωστές πολιτικές για τη θέρμανση και ψύξη, για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση της υποδομής θέρμανσης και ψύξης και για τη διαβούλευση με τους καταναλωτές προκειμένου να αρθούν εμπόδια και να καταστούν πιο αποδοτικές και βιώσιμες η θέρμανση και η ψύξη·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η βιομάζα αντιπροσωπεύει το 89% της συνολικής κατανάλωσης ανανεώσιμης θερμότητας και το 15% της συνολικής κατανάλωσης θερμότητας στην ΕΕ και ότι παρουσιάζει μεγάλες προοπτικές για περαιτέρω παροχή σημαντικών και οικονομικά συμφερουσών λύσεων για την αυξανόμενη ζήτηση θερμότητας·

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο τομέας της θέρμανσης και ψύξης αποτελεί ένα πρώτης τάξεως παράδειγμα της ανάγκης για μια ολιστική προσέγγιση των ενεργειακών λύσεων βάσει ολοκληρωμένων συστημάτων, χρησιμοποιώντας οριζόντιες προσεγγίσεις όσον αφορά τον σχεδιασμό των ενεργειακών συστημάτων και την ευρύτερη οικονομία·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το μερίδιο της πρωτογενούς ενέργειας από ορυκτά καύσιμα στη θέρμανση και ψύξη παραμένει ιδιαίτερα υψηλό στο 75%, γεγονός που αποτελεί σοβαρό εμπόδιο για τις μειωμένες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, επιταχύνοντας έτσι την αλλαγή του κλίματος και προκαλώντας σημαντικές βλάβες στο περιβάλλον· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο τομέας της θέρμανσης και ψύξης πρέπει να συμβάλλει από κάθε άποψη στους στόχους της ΕΕ για το κλίμα και την ενέργεια, και ότι οι επιδοτήσεις για τη χρήση ορυκτών καυσίμων στον τομέα αυτό πρέπει σταδιακά να καταργηθούν, σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 22ας Μαΐου 2013, λαμβάνοντας υπόψη τις τοπικές συνθήκες·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, η ποσότητα της παραγόμενης από βιομηχανικές και άλλες εμπορικές διεργασίες θερμότητας η οποία στη συνέχεια αποβάλλεται στην ατμόσφαιρα ή στο νερό (αντί να χρησιμοποιείται με παραγωγικό τρόπο) είναι αρκετή για να καλύψει το σύνολο των αναγκών θέρμανσης της ΕΕ για τα οικιστικά κτίρια και τα κτίρια του τριτογενούς τομέα·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο κατασκευαστικός τομέας παράγει περίπου το 13% του συνόλου των εκπομπών CO2 στην ΕΕ·

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η χρήση προοδευτικών, αποτελεσματικών ανανεώσιμων συστημάτων θέρμανσης ή ψύξης στα κτίρια πρέπει να συμβαδίζει με μια διεξοδική διαδικασία θερμικής μόνωσης κατά ομοιογενή τρόπο, συμβάλλοντας έτσι στη μείωση της ζήτησης ενέργειας και του κόστους για τους καταναλωτές, στην καταπολέμηση της ενεργειακής φτώχειας καθώς και στη δημιουργία εξειδικευμένων θέσεων εργασίας σε τοπικό επίπεδο·

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα μέτρα για την ανάπτυξη μιας σφαιρικής και ολοκληρωμένης στρατηγικής για τη θέρμανση και την ψύξη στο πλαίσιο της Ενεργειακής Ένωσης, εάν εφαρμοστούν σωστά, παρέχουν σημαντικές ευκαιρίες τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τους καταναλωτές στην ΕΕ, όσον αφορά τη μείωση του συνολικού κόστους ενέργειας για τον κλάδο, την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και την εξοικονόμηση κόστους για τους καταναλωτές·

ΙΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα κανονιστικά πλαίσια της ΕΕ έχουν ως στόχο να αναδεικνύουν τους γενικούς στόχους, αλλά ότι είναι ουσιαστικό να επιτευχθεί πραγματική πρόοδος στη μεταβολή του τομέα της θέρμανσης και της ψύξης στο πλαίσιο μιας ευρύτερης αναμόρφωσης του ενεργειακού συστήματος·

ΙΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο στόχος για βελτιστοποίηση του ρόλου των ανανεώσιμων πηγών, και ειδικά της ηλεκτρικής ενέργειας, στο συνολικό δίκτυο ενέργειας μέσα από την καλύτερη ενσωμάτωσή τους στις εφαρμογές θέρμανσης και ψύξης και στις μεταφορές, συμβάλλει στην απεξάρτηση του ενεργειακού συστήματος από τον άνθρακα, στη μικρότερη εξάρτηση από εισαγωγές ενέργειες, στη μείωση των λογαριασμών ενέργειας για τα νοικοκυριά και στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας της ΕΕ·

ΙΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι αποτελεσματικότερος τρόπος επίτευξης των εν λόγω κοινών στόχων είναι να δοθεί η δυνατότητα και να παρασχεθεί στήριξη στις τοπικές και περιφερειακές αρχές, σε συνεργασία με όλα τα αρμόδια ενδιαφερόμενα μέρη, ώστε να εφαρμόσουν μια προσέγγιση που να βασίζεται σε πλήρως ολοκληρωμένα συστήματα στους τομείς του πολεοδομικού σχεδιασμού, της ανάπτυξης υποδομών, στον κατασκευαστικό τομέα, στον τομέα της ανακαίνισης του κτιριακού αποθέματος και στον τομέα των νέων βιομηχανικών εξελίξεων, προκειμένου να μεγιστοποιηθούν οι δυνητικές γέφυρες μεταξύ τομέων, οι αποδόσεις και άλλα αμοιβαία οφέλη·

ΙΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ενεργειακή απόδοση των κτιρίων εξαρτάται επίσης από τη χρήση των κατάλληλων ενεργειακών συστημάτων· λαμβάνοντας υπόψη ότι η αρχή «προτεραιότητα στην ενεργειακή απόδοση» και η αρχή «ενεργειακή απόδοση ως το πρώτο καύσιμο» πρέπει να τηρούνται στον τομέα της θέρμανσης και της ψύξης·

ΙΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι φιλόδοξοι στόχοι για ριζική ανακαίνιση του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος θα δημιουργούσαν εκατομμύρια θέσεις εργασίας στην Ευρώπη, ιδίως για τις ΜΜΕ, θα βελτίωναν την ενεργειακή απόδοση και θα συνέβαλλαν καίρια στην ελαχιστοποίηση της κατανάλωσης ενέργειας για σκοπούς θέρμανσης και ψύξης·

ΙΘ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η αρχιτεκτονική, η αστική πολεοδόμηση, η πυκνότητα της ζήτησης ροών θερμότητας και η ποικιλομορφία των ευρωπαϊκών κλιματικών ζωνών και των τύπων κτιρίων θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη στον σχεδιασμό ενεργειακά αποδοτικών δημοσίων κτιρίων και κατοικιών, με χαμηλές εκπομπές·

Κ.  λαμβάνοντας υπόψη τις τεράστιες αναξιοποίητες δυνατότητες που προσφέρει η χρήση της απορριπτόμενης θερμότητας και των συστημάτων τηλεθέρμανσης, δεδομένου ότι η πλεονάζουσα θερμότητα που διαθέτει η Ευρώπη υπερβαίνει τη συνολική ζήτηση θερμότητας σε όλα τα ευρωπαϊκά κτίρια, και το γεγονός ότι το 50% της συνολικής ζήτησης θερμότητας στην ΕΕ μπορεί να παρέχεται μέσω τηλεθέρμανσης·

ΚΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι σημαντικό ποσοστό του ευρωπαϊκού πληθυσμού ζει σε περιοχές, κυρίως σε πόλεις, στις οποίες παρατηρούνται υπερβάσεις των προδιαγραφών ποιότητας του αέρα·

ΚΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, η θέρμανση και η ψύξη θα συνεχίσουν να αποτελούν τη μεγαλύτερη πηγή ενεργειακής ζήτησης στην Ευρώπη, ενώ το φυσικό αέριο και το LPG χρησιμοποιούνται ευρέως για την κάλυψη αυτής της ζήτησης και η χρήση τους θα μπορούσε να βελτιστοποιηθεί με ιδιαίτερα αποδοτική αποθήκευση της ενέργειας· λαμβάνοντας υπόψη ότι η συνεχιζόμενη χρήση των ορυκτών καυσίμων αντιστρατεύεται τις υποχρεώσεις της ΕΕ σε σχέση με το κλίμα και την ενέργεια και τους στόχους της για μειωμένες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα·

ΚΓ.  λαμβάνοντας υπόψη τις τρέχουσες σημαντικές διαφορές στην ετήσια ενεργειακή δαπάνη για σκοπούς θέρμανσης στις διαφορετικές κλιματικές ζώνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης που κυμαίνονται κατά μέσο όρο από 60 έως 90 kWh/m2 στις χώρες της Νότιας Ευρώπης και από 175 έως 235 kWh/m2 στην Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη·

ΚΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανάπτυξη αποτελεσματικών λύσεων θέρμανσης και ψύξης παρουσιάζει σημαντικές δυνατότητες για την τόνωση αφενός της ανάπτυξης του τομέα της βιομηχανίας και των υπηρεσιών της Ευρώπης, ιδίως του τομέα των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, και αφετέρου της δημιουργίας υψηλότερης προστιθέμενης αξίας σε απομακρυσμένες και αγροτικές περιοχές·

ΚΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ενέργεια έχει μετατραπεί σε κοινωνικό αγαθό, η πρόσβαση στο οποίο πρέπει να εξασφαλίζεται· λαμβάνοντας υπόψη, ωστόσο, ότι δεν έχουν πρόσβαση όλοι οι πολίτες στην ενέργεια, καθώς υπάρχουν σήμερα στην Ευρώπη πάνω από 25 εκατομμύρια άνθρωποι που συναντούν μεγάλες δυσκολίες σε αυτό·

ΚΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πολιτικές που άπτονται της ενεργειακής απόδοσης πρέπει να εστιάζουν στους πιο συμφέροντες οικονομικά τρόπους για τη βελτίωση των επιδόσεων των κτιρίων, μειώνοντας τη ζήτηση θερμότητας και/ή συνδέοντας τα κτίρια με εναλλακτικές λύσεις υψηλής απόδοσης·

ΚΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το χαμηλό επίπεδο ευαισθητοποίησης των καταναλωτών όσον αφορά τη χαμηλή απόδοση των συστημάτων θέρμανσης αποτελεί έναν από τους παράγοντες που επιβαρύνουν περισσότερο τους λογαριασμούς ενέργειας·

ΚΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι καλά θερμομονωμένες κατοικίες ενέχουν πλεονεκτήματα τόσο για το περιβάλλον όσο και για τους χρήστες, οι οποίοι πληρώνουν χαμηλότερους λογαριασμούς ενέργειας·

ΚΘ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το 72% της ζήτησης θέρμανσης και ψύξης των μονοκατοικιών καταναλώνεται στις αγροτικές και ενδιάμεσες περιοχές·

Λ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι λύσεις που βασίζονται στη φύση, όπως η ορθά σχεδιασμένη βλάστηση στις οδούς, οι πράσινες σκεπές και οι πράσινοι τοίχοι που παρέχουν μόνωση και σκίαση σε κτίρια μειώνουν επίσης τη ζήτηση ενέργειας, περιορίζοντας την ανάγκη για θέρμανση και ψύξη·

ΛΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το 85% της ενεργειακής κατανάλωσης των κτιρίων χρησιμοποιείται για τη θέρμανση χώρων και για τη θέρμανση νερού οικιακής χρήσης και ότι το 45% της ενέργειας για θέρμανση και ψύξη στην ΕΕ χρησιμοποιείται στον τομέα των κατοικιών·

ΛΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η βιομηχανία μπορεί, σε συνεργασία με τις τοπικές αρχές, να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην καλύτερη χρήση της απορριπτόμενης θερμότητας και ψύξης·

ΛΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, κατά μέσο όρο, το 6% των καταναλωτικών δαπανών των Ευρωπαίων αφορά τη θέρμανση και την ψύξη, και ότι το 11% των Ευρωπαίων δεν διαθέτει τους πόρους για επαρκή θέρμανση της οικίας τους τον χειμώνα·

ΛΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο τομέας της ψύξης χρήζει περαιτέρω ανάλυσης και πρέπει να ληφθεί περισσότερο υπόψη στη στρατηγική της Επιτροπής και στις πολιτικές των κρατών μελών·

ΛΕ.  θεωρεί σημαντική την προώθηση μελετών για την εξοικονόμηση ενέργειας στα ιστορικά κτίρια προκειμένου να βελτιστοποιηθεί, όπου είναι δυνατόν, το επίπεδο ενεργειακής απόδοσης, βελτιώνοντας την προστασία και τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς·

1.  εκφράζει την ικανοποίησή του για την ανακοίνωση της Επιτροπής «μια στρατηγική της ΕΕ για τη θέρμανση και την ψύξη», ως ένα πρώτο βήμα για να χαραχτεί μια ολιστική προσέγγιση στον μετασχηματισμό της θέρμανσης και της ψύξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στον εντοπισμό των προτεραιότητα τομέων δράσης· συμμερίζεται πλήρως τη φιλοδοξία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για αναγνώριση και αξιοποίηση των συνεργειών ανάμεσα στην ηλεκτρική ενέργεια και στον τομέα της θέρμανσης, με στόχο να επιτευχθεί ένας αποτελεσματικός τομέας που αυξάνει την ενεργειακή ασφάλεια και διευκολύνει την επίτευξη των κλιματικών και ενεργειακών στόχων της ΕΕ με οικονομικά συμφέροντα τρόπο· καλεί την Επιτροπή να αντιμετωπίσει τους τομείς της θέρμανσης και της ψύξης ως μέρος του σχεδιασμού της ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας·

2.  επισημαίνει την ανάγκη λήψης συγκεκριμένων μέτρων για τη θέρμανση και την ψύξη κατά την αναθεώρηση της οδηγίας για την ενεργειακή απόδοση (2012/27/ΕΕ), της οδηγίας για την ανανεώσιμη ενέργεια (2009/28/ΕΚ) καθώς και της οδηγίας για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων (2010/31/ΕΕ)·

3.  θεωρεί ότι η στρατηγική για τη θέρμανση και την ψύξη πρέπει να λαμβάνει εξίσου υπόψη τις ανάγκες και των δύο συστημάτων, συνεκτιμώντας το γεγονός ότι η Ευρώπη έχει διαφορετικές κλιματικές ζώνες και ότι οι ανάγκες ως προς τη χρήση της ενέργειας διαφέρουν ανάλογα·

4.  υπογραμμίζει ότι η στρατηγική σχετικά με τη θέρμανση και την ψύξη πρέπει να δίνει προτεραιότητα σε βιώσιμες και οικονομικά συμφέρουσες λύσεις, οι οποίες θα επιτρέψουν στα κράτη μέλη να επιτύχουν τους στόχους της κλιματικής και ενεργειακής πολιτικής τους· επισημαίνει ότι οι τομείς της θέρμανσης και της ψύξης των κρατών μελών παρουσιάζουν μεγάλη ποικιλία εξαιτίας διαφορών στο ενεργειακό μείγμα, τις κλιματικές συνθήκες, την ενεργειακή απόδοση του κτιριακού αποθέματος ή την ένταση της βιομηχανίας, πράγμα που σημαίνει ότι πρέπει να διασφαλιστεί ευελιξία στην επιλογή των κατάλληλων στρατηγικών λύσεων·

5.  ζητεί να εκπονηθούν ειδικές βιώσιμες στρατηγικές θέρμανσης και ψύξης σε εθνικό επίπεδο, με ιδιαίτερη έμφαση στη σύνδεση της θερμότητας με την ηλεκτρική ενέργεια, στη συμπαραγωγή και στην τηλεθέρμανση και τηλεψύξη, κατά προτίμηση με βάση ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπως προβλέπεται στο άρθρο 14 της οδηγίας για την ενεργειακή απόδοση·

6.  επισημαίνει ότι η υψηλή ενεργειακή απόδοση, η θερμομόνωση υψηλών επιδόσεων και η χρήση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ανακτώμενης θερμότητας αποτελούν θεμελιώδεις προτεραιότητες της στρατηγικής της ΕΕ στον τομέα της θέρμανσης και ψύξης· θεωρεί, κατά συνέπεια, ότι η αρχή «προτεραιότητα στην ενεργειακή απόδοση» πρέπει να τηρείται, δεδομένου ότι η ενεργειακή απόδοση προσφέρει από τους υψηλότερους και ταχύτερους διαθέσιμους ρυθμούς επιστροφής της επένδυσης και είναι κεντρικό στοιχείο της στρατηγικής για την επιτυχή μετάβαση προς έναν ασφαλή, ανθεκτικό και έξυπνο σύστημα θέρμανσης και ψύξης·

7.  επισημαίνει ότι ένα πιο αποκεντρωμένο και ευέλικτο ενεργειακό σύστημα, όπου οι πηγές ηλεκτρικής ισχύος και θερμότητας θα βρίσκονται εγγύτερα στο σημείο κατανάλωσης, μπορεί να διευκολύνει την αποκεντρωμένη παραγωγή ενέργειας και, ως εκ τούτου, να δώσει στους καταναλωτές και στις κοινότητες τη δυνατότητα να εμπλακούν περισσότερο στην ενεργειακή αγορά και να ελέγχουν οι ίδιοι τη χρήση ενέργειάς τους, ενώ παράλληλα θα τους επιτρέψει να συμμετέχουν ενεργά στην ανταπόκριση στη ζήτηση· εκφράζει την άποψη ότι όσο μικρότερη είναι η αλυσίδα με την οποία η πρωτογενής ενέργεια μετατρέπεται σε άλλες μορφές για να παραγάγει χρήσιμη θερμότητα, τόσο υψηλότερη είναι η ενεργειακή απόδοση του ενεργειακού συστήματος εν γένει· αναγνωρίζει επιπλέον ότι μια τέτοια προσέγγιση μειώνει τις απώλειες μεταφοράς και διανομής, βελτιώνει την ανθεκτικότητα των ενεργειακών υποδομών και ταυτόχρονα παρέχει επιχειρηματικές ευκαιρίες σε τοπικό επίπεδο για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις·

8.  υπογραμμίζει τις συμπληρωματικότητες ανάμεσα στη νομοθεσία για τον οικολογικό σχεδιασμό και την ενεργειακή επισήμανση, αφενός, και στις οδηγίες για την ενεργειακή απόδοση και για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων, αφετέρου, όσον αφορά τη μείωση της κατανάλωσης θέρμανσης και ψύξης· θεωρεί ότι οι οικιακές συσκευές (πλυντήρια ρούχων, πλυντήρια πιάτων, κλπ.) πρέπει να είναι όσο το δυνατόν πιο αποδοτικές ενεργειακά και να σχεδιάζονται με τέτοιο τρόπο ώστε να μπορούν να χρησιμοποιούν την παροχή ζεστού νερού στο μέρος όπου είναι εγκατεστημένες· πιστεύει, κατά συνέπεια, ότι οι απαιτήσεις σε σχέση με τον οικολογικό σχεδιασμό και οι πολιτικές ενεργειακής επισήμανσης πρέπει να επανεξετάζονται και να βελτιώνονται σε τακτική βάση, έτσι ώστε να επιτυγχάνονται επιπρόσθετες εξοικονομήσεις ενέργειας, μέσω περισσότερο καινοτόμων προϊόντων και μείωσης του ενεργειακού κόστους·

9.  υπενθυμίζει ότι στη θέρμανση και την ψύξη αναλογεί το μεγαλύτερο ποσοστό της ζήτησης ενέργειας στην ΕΕ· τονίζει τη σημασία της τήρησης της αρχής της τεχνολογικής ουδετερότητας μεταξύ των υφιστάμενων πηγών ανανεώσιμης ενέργειας και των βασιζόμενων στην αγορά και στο κράτος κινήτρων για τη μετάβαση σε έναν ασφαλή ενεργειακό εφοδιασμό χαμηλών εκπομπών άνθρακα για τον τομέα της θέρμανσης και της ψύξης·

10.  υπογραμμίζει την ανάγκη θέσπισης ενός ευνοϊκού πλαισίου για τους μισθωτές και για όσους ζουν σε πολυκατοικίες ώστε να μπορούν και εκείνοι να επωφελούνται από τα μέτρα που αφορούν την αυτοπαραγωγή και την κατανάλωση ανανεώσιμης θέρμανσης και ψύξης και την ενεργειακή απόδοση, και να αντιμετωπιστούν έτσι οι προκλήσεις που σχετίζονται με τα διαφορετικά κίνητρα και, περιστασιακά, τους περιοριστικούς κανόνες μίσθωσης·

11.  τονίζει τον θεμελιώδη ρόλο των τεχνολογιών ανανεώσιμης ενέργειας, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης βιώσιμης βιομάζας, της αεροθερμικής, ηλιοθερμικής, γεωθερμικής και ηλιακής ενέργειας, και των φωτοβολταϊκών στοιχείων σε συνδυασμό με ηλεκτρικές στήλες, για τη θέρμανση του νερού και την παροχή θέρμανσης και ψύξης σε κτίρια, σε συνδυασμό με εγκαταστάσεις θερμικής αποθήκευσης που μπορεί να χρησιμοποιηθούν για καθημερινή ή εποχιακή εξισορρόπηση· καλεί τα κράτη μέλη να παράσχουν τα κατάλληλα κίνητρα για την προώθηση και την αξιοποίηση τέτοιων τεχνολογιών· καλεί τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν πλήρως τις τρέχουσες οδηγίες για την ενεργειακή απόδοση και για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων, συμπεριλαμβανομένων των απαιτήσεων για «κτίρια με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας» (nZEB) και των μακροπρόθεσμων στρατηγικών σε σχέση με την ανακαίνιση των κτιρίων, λαμβάνοντας υπόψη την ανάγκη να κινητοποιηθούν επαρκείς επενδύσεις για τον εκσυγχρονισμό του κτιριακού αποθέματός τους· καλεί την Επιτροπή να παρουσιάσει ένα πανενωσιακό όραμα για κτιριακό απόθεμα με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας έως το 2050·

12.  θεωρεί ότι τα ζητήματα που έχουν ως άξονα την ενεργειακή ασφάλεια στην ΕΕ αφορούν εν πολλοίς την ασφάλεια της παροχής θερμότητας· θεωρεί, συνεπώς, ότι η διαφοροποίηση των πηγών θέρμανσης είναι υψίστης σημασίας και καλεί την Επιτροπή να διερευνήσει τρόπους για περαιτέρω υποστήριξη και επιτάχυνση της επέκτασης των ανανεώσιμων τεχνολογιών θερμότητας·

13.  θεωρεί ότι η χρήση εργαλείων αποτύπωσης για τους σκοπούς της θέρμανσης, των κατάλληλων αρχιτεκτονικών λύσεων, βέλτιστων πρακτικών διαχείρισης εγκαταστάσεων και αρχών αστικού πολεοδομικού σχεδιασμού, συμπεριλαμβανομένων των λύσεων δικτύου αστικού επιπέδου, όπως η τηλεθέρμανση και τηλεψύξη, κατά τον σχεδιασμό ολόκληρων οικιστικών και εμπορικών περιοχών θα πρέπει να αποτελέσει τη βάση για ενεργειακά αποδοτικές και με χαμηλές εκπομπές κατασκευές στις διάφορες κλιματικές ζώνες της Ευρώπης· υπογραμμίζει ότι ένας σωστά μονωμένος κτιριακός ιστός έχει υψηλή θερμοχωρητικότητα, γεγονός που συνεπάγεται σημαντική εξοικονόμηση σε επίπεδο θέρμανσης και ψύξης·

14.  τονίζει ότι η ενεργειακή ζήτηση στον κατασκευαστικό τομέα ευθύνεται για το 40% περίπου της ενεργειακής κατανάλωσης στην ΕΕ και για το ένα τρίτο της χρήσης φυσικού αερίου, και ότι θα μπορούσε να περιοριστεί κατά τα τρία τέταρτα αν επισπευσθεί η ανακαίνιση των κτιρίων· επισημαίνει ότι το 85% αυτής της ενεργειακής κατανάλωσης χρησιμοποιείται για θέρμανση και για τη θέρμανση νερού οικιακής χρήσης και, ως εκ τούτου, ο εκσυγχρονισμός παλαιών και αναποτελεσματικών συστημάτων θέρμανσης, η αυξημένη χρήση ηλεκτρισμού που προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές, η καλύτερη αξιοποίηση της «απορριπτόμενης θερμότητας» μέσω ιδιαίτερα αποδοτικών συστημάτων τηλεθέρμανσης, και η ριζική ανακαίνιση των κτιρίων με βελτιωμένη θερμική μόνωση εξακολουθούν να αποτελούν καίριους παράγοντες για να εφαρμοστεί μια περισσότερο ασφαλής και βιώσιμη προσέγγιση για την παροχή θέρμανσης· προτείνει να συνεχιστεί η ενίσχυση των προτύπων ενεργειακής απόδοσης για τα κτίρια λαμβάνοντας υπόψη και ενθαρρύνοντας την τεχνική καινοτομία, ιδίως όσον αφορά την εξασφάλιση της ομοιογένειας της μόνωσης· συνιστά επίσης να παρέχεται συνεχώς στήριξη για την κατασκευή κτιρίων με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας (nZEB)·

15.  ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να αναπτύξουν μακροπρόθεσμες στρατηγικές θέρμανσης και ψύξης που θα βασίζονται σε ολοκληρωμένη προσέγγιση, εναρμονισμένη αποτύπωση και στην αξιολόγηση που διενεργείται βάσει του άρθρου 14 της οδηγίας για την ενεργειακή απόδοση· υπογραμμίζει ότι η στρατηγική πρέπει να καθορίζει τομείς προτεραιότητας για παρέμβαση και να συμβάλλει στη βελτιστοποίηση του αστικού ενεργειακού σχεδιασμού· καλεί την Επιτροπή να συνδράμει τα κράτη μέλη σε αυτή την πρωτοβουλία εκπονώντας γενικές κατευθύνσεις για τις εθνικές στρατηγικές θέρμανσης και ψύξης·

16.  εφιστά την προσοχή στο οικονομικό αποτέλεσμα της ανακαίνισης και μόνωσης των κτιρίων, που συχνά επιφέρει έως και 50% χαμηλότερες δαπάνες θέρμανσης και ψύξης, και καλεί την Επιτροπή να παρέχει επαρκή συγχρηματοδότηση για πρωτοβουλίες που αποσκοπούν στην ανακαίνιση οικισμών δημόσιου χαρακτήρα και πολυκατοικιών με χαμηλά επίπεδα ενεργειακής απόδοσης·

17.  εκφράζει την ικανοποίησή του για την πρόθεση της Επιτροπής για την ανάπτυξη «εργαλειοθήκης» μέτρων για τη διευκόλυνση της ανακαίνισης σε κτίρια πολυκατοικιών· θεωρεί ότι πρέπει να αναπτυχθεί μια εναρμονισμένη και πλήρης εργαλειοθήκη και για τον ενεργειακό σχεδιασμό των πόλεων με στόχο την αποτύπωση του τοπικού δυναμικού θέρμανσης και ψύξης, τη βελτιστοποιημένη και ολοκληρωμένη ανακαίνιση των κτιρίων και την ανάπτυξη υποδομών θέρμανσης και ψύξης·

18.  επαναλαμβάνει τη σημασία της ανάπτυξης προγραμμάτων σε επίπεδο ΕΕ τα οποία θα παρέχουν κίνητρα για ενεργειακά αποδοτικές μετασκευές δημόσιων κτιρίων, κατοικιών και εργατικών κατοικιών και για την ανέγερση οικολογικών νεόδμητων κτιρίων, που θα προχωρούν πέρα από τις ελάχιστες νομικές απαιτήσεις·

19.  επισημαίνει την τοπική διάσταση και το δυναμικό όσον αφορά τη θέρμανση και ψύξη· καλεί τις τοπικές και περιφερειακές αρχές να διευκολύνουν περαιτέρω τη θερμική αναβάθμιση μέσω της ανακαίνισης των υφιστάμενων δημόσιων, εμπορικών και οικιστικών κτιρίων με χαμηλή ενεργειακή απόδοση· υπογραμμίζει τη σημασία κινήσεων όπως το Σύμφωνο των Δημάρχων, που επιτρέπουν την ανταλλαγή γνώσεων και βέλτιστων πρακτικών·

20.  τονίζει την ανάγκη χαρτογράφησης των τοπικών δυνατοτήτων θέρμανσης και ψύξης σε ολόκληρη την Ευρώπη, ώστε οι πόλεις να είναι σε θέση να προσδιορίσουν καλύτερα τους τοπικούς διαθέσιμους πόρους και να μπορούν, συνεπώς, να συμβάλουν στην αύξηση της ενεργειακής ανεξαρτησίας της ΕΕ, να τονώσουν την ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα μέσω της δημιουργίας τοπικών θέσεων εργασίας που να μην επιδέχονται εξωτερική ανάθεση, και να προσφέρουν καθαρή και οικονομικά προσιτή ενέργεια στους καταναλωτές·

21.  καλεί τις τοπικές αρχές να εκτιμήσουν το υφιστάμενο δυναμικό θέρμανσης και ψύξης στις περιοχές τους και το μέγεθος των προβλεπόμενων μελλοντικών αναγκών σε αυτόν τον τομέα, λαμβάνοντας υπόψη τις δυνατότητες των τοπικά διαθέσιμων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, τη θερμική ενέργεια από συμπαραγωγή και την ποσότητα θερμικής ροής δικτύου·

22.  πιστεύει ότι θα πρέπει να δημιουργηθεί ένα ελκυστικό σύστημα χρηματοδότησης για τα νοικοκυριά που βρίσκονται εκτός περιοχών με κεντρικά συστήματα θέρμανσης και ψύξης προκειμένου να προωθηθούν νέες τεχνολογίες που χρησιμοποιούν ανανεώσιμες πηγές ενέργειας για τους σκοπούς της θέρμανσης στα νοικοκυριά·

23.  καλεί τις τοπικές αρχές να εγκύψουν στα ειδικά προβλήματα των κτιρίων της υπαίθρου τα οποία συνήθως είναι παλαιότερα, χαμηλότερης ενεργειακής απόδοσης, λιγότερο ευεργετικά για την υγεία και συνήθως παρέχουν μικρότερη θερμική άνεση·

24.  θεωρεί ότι όσο μικρότερη είναι η αλυσίδα μέσω της οποίας η πρωτογενής ενέργεια μετατρέπεται σε άλλες μορφές για την παραγωγή χρήσιμης θερμότητας, τόσο υψηλότερη είναι η ενεργειακή απόδοση, και, λαμβάνοντας υπόψη το ευρύ φάσμα κλιματικών και άλλων συνθηκών στην Ένωση, καλεί την Επιτροπή να προαγάγει ουδέτερα από τεχνολογική άποψη μέσα που να παρέχουν σε κάθε κοινότητα τη δυνατότητα ανάπτυξης οικονομικά αποδοτικών λύσεων για τη μείωση της έντασης άνθρακα του τομέα θέρμανσης και ψύξης·

25.  επισημαίνει ότι ενώ στα κανονιστικά πλαίσια της ΕΕ σκιαγραφούνται οι ευρύτεροι στόχοι, το κεφαλαιώδες είναι η επίτευξη πραγματικής προόδου που θα φέρει επανάσταση στη θέρμανση και στην ψύξη στο πλαίσιο ενός ευρύτερου μετασχηματισμού του ενεργειακού συστήματος·

26.  επισημαίνει ότι τα εργαλεία πολιτικής και οι ικανότητες της ΕΕ δεν έχουν αναπτυχθεί ακόμη αρκετά ώστε να προωθηθεί ο μετασχηματισμός του τομέα θέρμανσης και ψύξης, να μεγιστοποιηθεί η χρήση του δυναμικού ή να αναπτυχθούν λύσεις για τη μείωση της ζήτησης και την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές, στην απαιτούμενη κλίμακα και στον απαιτούμενο ρυθμό·

27.  υπογραμμίζει τη σημασία των αποκεντρωμένων δικτύων ενέργειας τα οποία προσφέρουν μια εναλλακτική λύση στα πιο ρυπογόνα συστήματα για ατομική θέρμανση, δεδομένου ότι αποτελούν ένα ιδιαιτέρως αποδοτικό, ενεργειακά και οικονομικά, μέσο παροχής βιώσιμης θέρμανσης και ψύξης, το οποίο ενσωματώνει ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, χρησιμοποιεί ανάκτηση θερμότητας και ψύχους, και αποθηκεύει το πλεόνασμα της ανανεώσιμης ηλεκτρικής ενέργειας σε περιόδους χαμηλής κατανάλωσης, προσφέροντας έτσι ευελιξία στο δίκτυο· αναδεικνύει την ανάγκη ενσωμάτωσης μεγαλύτερου μεριδίου των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, λαμβάνοντας υπόψη ότι πάνω από το 20% της τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης παράγεται ήδη από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, σύμφωνα με το άρθρο 14 της οδηγίας για την ενεργειακή απόδοση, το οποίο απαιτεί ολοκληρωμένες εκτιμήσεις των δυνατοτήτων για αποδοτική τηλεθέρμανση και τηλεψύξη· ζητεί τον εκσυγχρονισμό και την επέκταση των υφιστάμενων συστημάτων τηλεθέρμανσης ώστε να υπάρξει μετάβαση σε εναλλακτικές λύσης υψηλής απόδοσης και ανανεώσιμων πηγών· ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να θεσπίσουν φορολογικούς και οικονομικούς μηχανισμούς ώστε να ενθαρρυνθεί η ανάπτυξη και χρήση τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης και να αντιμετωπιστούν τα κανονιστικά εμπόδια·

28.  καλεί την Επιτροπή να αξιολογήσει σοβαρά τις εκτεταμένες αξιολογήσεις των κρατών μελών σχετικά με το δυναμικό συμπαραγωγής και τηλεθέρμανσης δυνάμει του άρθρου 14 της οδηγίας για την ενεργειακή απόδοση, έτσι ώστε τα σχέδια αυτά να αντικατοπτρίζουν το πραγματικό οικονομικό δυναμικό των εν λόγω λύσεων και να παρέχουν μια σταθερή βάση για πολιτικές που συνάδουν με τους στόχους της ΕΕ·

29.  τονίζει ότι σε πυκνοκατοικημένες αστικές περιοχές είναι επιτακτική ανάγκη να αντικατασταθεί σταδιακά η χρήση μη αποδοτικών και μη βιώσιμων συστημάτων ατομικής θέρμανσης/ψύξης ή τηλεθέρμανσης/τηλεψύξης με αποδοτικά συστήματα τηλεθέρμανσης/τηλεψύξης ή να εκσυγχρονιστούν με υπερσύγχρονες τεχνολογίες θέρμανσης/ψύξης με στόχο τη μετάβαση σε τοπικά συστήματα συμπαραγωγής και ανανεώσιμες εναλλακτικές λύσεις υψηλής ενεργειακής απόδοσης·

30.  καλεί την Επιτροπή να προτείνει μέτρα στις πρωτοβουλίες της σχετικά με την οδηγία για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τον σχεδιασμό της αγοράς που συμβάλλουν σε ένα αποδοτικότερο και πιο ευέλικτο σύστημα ενέργειας με την περαιτέρω ενσωμάτωση των συστημάτων ηλεκτρικής ενέργειας, θέρμανσης και ψύξης·

31.  ζητεί από την Επιτροπή να θεσπίσει ένα κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο για την προώθηση και την παροχή ασφάλειας δικαίου στην αυτοπαραγωγή, ιδίως με την ώθηση και τη στήριξη των γειτονικών συνεταιρισμών και όσων χρησιμοποιούν ανανεώσιμες πηγές·

32.  ζητεί να αναπτυχθεί σε εθνικό επίπεδο δείκτης ενεργειακής ζήτησης για θέρμανση και ψύξη στα κτίρια·

33.  ζητεί μια στρατηγική προσέγγιση για τη μείωση των εκπομπών CO2 από τις απαιτήσεις βιομηχανικής θέρμανσης και ψύξης με βελτίωση της αποδοτικότητας των διεργασιών, υποκατάσταση των ορυκτών καυσίμων με βιώσιμες πηγές και ενσωμάτωση των βιομηχανιών στο γύρω περιβάλλον θερμικής ενέργειας·

34.  επισημαίνει το τεράστιο δυναμικό του συνδυασμού των ροών ενέργειας και πόρων για την επίτευξη εξοικονόμησης όσον αφορά τη χρήση πρωτογενούς ενέργειας, ιδίως σε βιομηχανικά περιβάλλοντα όπου, σύμφωνα με το σύστημα διαδοχικής χρήσης, η πλεονάζουσα θερμότητα ή ψύξη από μια διεργασία μπορεί να επαναχρησιμοποιηθεί σε μια άλλη η οποία απαιτεί λιγότερο ακραίες θερμοκρασίες και, εφόσον είναι εφικτό, για τη θέρμανση και ψύξη κτιρίων μέσω συστημάτων τηλεθέρμανσης·

35.  επισημαίνει ότι οι παρωχημένες μονάδες παραγωγής θερμότητας με χαμηλή ενεργειακή απόδοση θα πρέπει να αντικατασταθούν από τις καλύτερες διαθέσιμες εναλλακτικές λύσεις που είναι πλήρως συμβατές με τους ενεργειακούς και κλιματικούς στόχους της ΕΕ, όπως είναι οι πιο φιλικές προς το περιβάλλον μονάδες συμπαραγωγής με χρήση βιώσιμων καυσίμων σύμφωνα με τα κριτήρια βιωσιμότητας για τη βιομάζα·

36.  σημειώνει ότι η θέρμανση και η ψύξη αποτελούν σε πολύ μεγάλο βαθμό τοπικό τομέα, αφού η διαθεσιμότητα και οι υποδομές, καθώς και η ζήτηση για θερμότητα, εξαρτώνται ουσιαστικά από τις τοπικές συνθήκες·

37.  συμφωνεί με την Επιτροπή ότι, όπως αναφέρεται στη στρατηγική για τη θέρμανση και ψύξη, δεν έχει αξιοποιηθεί το οικονομικό δυναμικό της συμπαραγωγής, και καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προωθήσουν περαιτέρω τη συμπαραγωγή και τηλεθέρμανση υψηλής απόδοσης, σύμφωνα με την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την κατάσταση της Ενεργειακής Ένωσης (COM(2015)0572

38.  είναι της άποψης ότι απαιτείται προσέγγιση σε επίπεδο συστήματος για την ψύξη, μεταξύ άλλων για το δομημένο περιβάλλον και άλλες δραστηριότητες, όπως η ψύξη στον τομέα των μεταφορών·

39.  εκφράζει την άποψη ότι, στην εύκρατη κλιματική ζώνη της Ευρώπης, τα συστήματα αναστροφής για θέρμανση και ψύξη με τη χρήση αποδοτικών αντλιών θερμότητας θα μπορούσαν να καταστούν πολύ σημαντικά υπό ορισμένες συνθήκες, δεδομένης της ευελιξίας τους· υπογραμμίζει ότι τα υβριδικά συστήματα θέρμανσης, τα οποία παρέχουν θερμότητα από δύο ή περισσότερες πηγές ενέργειας, μπορούν να διευκολύνουν την αναβάθμιση του ρόλου της ανανεώσιμης θέρμανσης, ιδίως στα υφιστάμενα κτίρια στα οποία μπορεί να γίνει εγκατάστασή τους με περιορισμένες μετατροπές· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να παράσχουν, όσον αφορά τις αντλίες θερμότητας, επαρκώς ευθυγραμμισμένες μεθόδους υπολογισμού και να προωθήσουν τον μερισμό των βέλτιστων πρακτικών για μηχανισμούς στήριξης προκειμένου να στηριχθούν αποδοτικές και βιώσιμες λύσεις χαμηλών εκπομπών άνθρακα για τις διάφορες ανάγκες θέρμανσης·

40.  ενθαρρύνει την Επιτροπή να παρακολουθεί στενά τη συμμόρφωση με τη νομοθεσία της ΕΕ για τα φθοριούχα αέρια του θερμοκηπίου με στόχο τη μείωση των εκπομπών των αερίων αυτών στην ατμόσφαιρα· καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι η χρήση εναλλακτικών ψυκτικών μέσων είναι ασφαλής, οικονομικά αποδοτική και σύμμορφη προς άλλους στόχους της ΕΕ όσον αφορά τους τομείς του περιβάλλοντος, της κλιματικής αλλαγής και της ενεργειακής απόδοσης·

41.  είναι της άποψης ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να διερευνήσουν τη δυνατότητα χρησιμοποίησης της θερμότητας από γεωθερμικά ύδατα, από ενέργεια που ανακτάται απευθείας από βιομηχανικές διεργασίες και από άλλες πηγές θερμότητας χαμηλότερης θερμοκρασίας, όπως είναι η θερμότητα που περιέχεται στις εξορύξεις ανοικτής θάλασσας για θέρμανση (ψύξη), που θα μπορούσε, με τη βοήθεια τεράστιων αντλιών θερμότητας, να θερμάνει ολόκληρες πόλεις μέσω υφιστάμενων και νέων δικτύων τηλεθέρμανσης και όχι μόνο μεμονωμένα κτίρια, εφόσον είναι διαθέσιμη ή αναπτυχθεί υποδομή τηλεθέρμανσης·

42.  τονίζει τον ρόλο των τεχνολογιών που επιφέρουν μείωση στη ζήτηση τόσο της θερμικής ενέργειας όσο και των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, όπως η γεωθερμική ενέργεια χαμηλής ενθαλπίας, η τηλεθέρμανση/τηλεψύξη με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, οι μικρής κλίμακας σταθμοί τριπλής συνδυασμένης παραγωγής ή συμπαραγωγής ενέργειας από φυσικό αέριο, και/ή βιομεθάνιο, ή ο συνδυασμός των παραπάνω τεχνολογιών·

43.  εκφράζει την άποψη ότι οι εγκαταστάσεις αποθήκευσης θερμότητας που χρησιμοποιούν ηλεκτρική αντίσταση εκτός των ωρών αιχμής της ζήτησης (π.χ. αποθηκεύοντας ενέργεια με τη μορφή θερμότητας) βελτιώνοντας έτσι την ενσωμάτωση μεταβλητών ανανεώσιμων πηγών, θα μπορούσαν να διαδραματίσουν πολύ σημαντικό ρόλο στη θέρμανση και να συμβάλλουν στην εξισορρόπηση του δικτύου, και στη μείωση της παραγωγής ενέργειας, των εισαγωγών και των τιμών··

44.  είναι της άποψης ότι η απορριπτόμενη θερμότητα και ψύξη που προκύπτει μέσω βιομηχανικών διεργασιών και συμπαραγωγής για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας σε συμβατικούς σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και από καλά μονωμένα οικιστικά κτίρια με τη χρήση μεθόδων ανάκτησης, καθώς και από παραγωγή μικρής κλίμακας, θα πρέπει να διαδραματίσει πολύ μεγαλύτερο σε σχέση με πριν ρόλο στη θέρμανση και την ψύξη· τονίζει ότι η αξιοποίηση της βιομηχανική απορριπτόμενης θερμότητας και ψύξης θα πρέπει να αναγνωρίζεται και να ενθαρρύνεται μέσω της έρευνας, δεδομένου ότι παρουσιάζει μεγάλη ευκαιρία για επενδύσεις και καινοτομία· τονίζει ότι οι βιομηχανίες και τα κοντινά οικιστικά κτίρια ή κτίρια υπηρεσιών θα πρέπει να ενθαρρύνονται να συνεργάζονται μεταξύ τους και να μοιράζονται την παραγωγή ενέργειας και τις ενεργειακές τους ανάγκες·

45.  τονίζει ότι η δημόσια χρηματοδότηση ή η δημόσια ιδιοκτησία των υποδομών τηλεθέρμανσης δεν θα πρέπει να συμβάλλουν σε μια δαπανηρή περιχαράκωση σε υποδομές υψηλών εκπομπών άνθρακα· καλεί τις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές να ελέγχουν τη δημόσια χρηματοδοτική στήριξη για υποδομές τηλεθέρμανσης υπό το πρίσμα του στόχου της ΕΕ για τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 80-95% έως το 2050 συγκριτικά με τα επίπεδα του 1990 και μια ομαλή μετάβαση στην ενεργειακή οικονομία·

46.  θεωρεί ότι η ενσωμάτωση της παραγωγής, της κατανάλωσης και της επαναχρησιμοποίησης απορριπτόμενου ψύχους μπορεί να αποφέρει περιβαλλοντικά και οικονομικά οφέλη και να μειώσει τη ζήτηση πρωτογενούς ενέργειας για ψύξη·

47.  τονίζει ότι η μετατροπή αποβλήτων σε ενέργεια θα συνεχίσει να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στον τομέα της θέρμανσης, καθώς η εναλλακτική συχνά είναι ο χώρος υγειονομικής ταφής των αποβλήτων και η χρήση ορυκτών καυσίμων, υπενθυμίζοντας ότι πρέπει να αυξηθεί η ανακύκλωση·

48.  καλεί τα κράτη μέλη να χρησιμοποιήσουν νομικά και οικονομικά μέσα για να επιταχυνθεί η σταδιακή κατάργηση των παρωχημένων κλιβάνων για στερεά καύσιμα με επίπεδο ενεργειακής απόδοσης μικρότερο του 80% και να αντικατασταθούν, ει δυνατόν, από αποδοτικά, βιώσιμα συστήματα θέρμανσης σε τοπικό επίπεδο (όπως συστήματα τηλεθέρμανσης) ή σε μικροεπίπεδο (όπως γεωθερμικά και ηλιακά συστήματα)·

49.  επισημαίνει ότι η καθιέρωση ευφυών συστημάτων θέρμανσης μπορεί να βοηθήσει τους καταναλωτές να κατανοήσουν καλύτερα την ενεργειακή τους κατανάλωση και να ανανεώσουν τα μη αποδοτικά συστήματα θέρμανσης, προωθώντας την εξοικονόμηση ενέργειας·

50.  υπενθυμίζει στην Επιτροπή και στα κράτη μέλη ότι το 75% του υφιστάμενου ευρωπαϊκού κτιριακού δυναμικού είναι ενεργειακά μη αποδοτικό και πως οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι το 90% των εν λόγω κτιρίων θα εξακολουθήσουν να χρησιμοποιούνται έως το 2050· επισημαίνει, συνεπώς, την επείγουσα ανάγκη να στοχοθετηθούν ειδικά αυτά τα συγκεκριμένα κτίρια για ριζική ανακαίνιση·

51.  καλεί την Επιτροπή να εκπονήσει σχέδιο, στο πλαίσιο του προγράμματος «Μετατροπή αποβλήτων σε ενέργεια», για την προώθηση και εκμετάλλευση της δυνητικής συμβολής της βιώσιμης χρήσης των οργανικών αποβλήτων για θέρμανση και ψύξη, σε σύνδεση με συστήματα τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης·

52.  τονίζει ότι το βιοαέριο αντιπροσωπεύει σημαντική βιώσιμη πηγή για τα συστήματα θέρμανσης και ψύξης και ότι, για τον λόγο αυτό, είναι απαραίτητη η θέσπιση ενός σαφούς στόχου για την οργανική ανακύκλωση προκειμένου να δοθούν κίνητρα για επενδύσεις στη συλλογή και επεξεργασία βιολογικών αποβλήτων·

53.  καλεί τα κράτη μέλη να απαγορεύσουν σταδιακά στις αστικές περιοχές τη χρήση παρωχημένων κλιβάνων που παράγουν χαμηλού ύψους εκπομπές - απελευθερώνοντας στην ατμόσφαιρα φυσικά αέρια πυρόλυσης από ατελή καύση, NOx, αιθάλη και ιπτάμενη τέφρα που διαχέονται με τη μεταφορά - για τη θέρμανση των οικισμών και να προωθήσουν, παρέχοντας κίνητρα, τη χρήση βιώσιμων εναλλακτικών λύσεων, συμπεριλαμβανομένων των ανανεώσιμων πηγών·

54.  καλεί τα κράτη μέλη να λάβουν μέτρα για τη σταδιακή κατάργηση των ενεργειακά μη αποδοτικών κλιβάνων και καυστήρων που χρησιμοποιούν πετρέλαιο θέρμανσης και άνθρακα οι οποίοι τροφοδοτούν επί του παρόντος πάνω από το ήμισυ του κτιριακού δυναμικού στην ύπαιθρο· είναι της άποψης ότι η παροχή ενέργειας θα πρέπει να πηγάζει από πηγές χαμηλότερων εκπομπών άνθρακα και ανανεώσιμες πηγές ενέργειας·

55.  τονίζει ότι η ανάπτυξη συστημάτων τηλεθέρμανσης που βασίζονται στην ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές εμποδίζει την εξάπλωση περισσότερο ρυπογόνων συστημάτων ατομικής θέρμανσης που αυξάνουν την ατμοσφαιρική ρύπανση στις κατοικημένες περιοχές και ελέγχονται πολύ πιο δύσκολα σε σύγκριση με τα ευρέως διαδεδομένα συστήματα τηλεθέρμανσης· τονίζει, ωστόσο, ότι οι υποδομές και οι κλιματικές συνθήκες ποικίλουν στην Ένωση και ότι τα συστήματα αυτά πρέπει συχνά να εκσυγχρονίζονται, ούτως ώστε να ενισχύεται η αποτελεσματικότητά τους· ζητεί για τον λόγο αυτό να πραγματοποιηθεί ανάλυση της ανάγκης υποστήριξης των υποδομών τηλεθέρμανσης και των φορολογικών πρακτικών όσον αφορά τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και την τηλεθέρμανση·

56.  είναι της άποψης ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να λάβουν επειγόντως μέτρα για τη σταδιακή κατάργηση των κλιβάνων χαμηλής θερμοκρασίας που χρησιμοποιούνται για την καύση στερεών ορυκτών καυσίμων και οργανικών αποβλήτων, οι οποίοι, κατά τη διαδικασία της καύσης, απελευθερώνουν διάφορες επιβλαβείς ουσίες στην ατμόσφαιρα· είναι της άποψης ότι στις πυκνοδομημένες πόλεις τα κράτη μέλη θα πρέπει να ενθαρρύνουν, ει δυνατόν, τη σταδιακή κατάργηση των παλαιών και μη αποδοτικών τζακιών με ξύλα και να διευκολύνουν την αντικατάστασή τους από σύγχρονες, αποδοτικές και φιλικές προς το περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία εναλλακτικές λύσεις σε συνδυασμό με πρωτοβουλίες για την αύξηση της ευαισθητοποίησης σχετικά με τους πιθανούς κινδύνους για την υγεία και τις βέλτιστες πρακτικές που σχετίζονται με την καύση ξύλων·

57.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καλύψουν το ρυθμιστικό κενό που απορρέει από την οδηγία για τον οικολογικό σχεδιασμό και την οδηγία για τις μεσαίου μεγέθους μονάδες καύσης, που έχει ως αποτέλεσμα διαρροή εκπομπών σε εγκαταστάσεις κάτω του 1 MW που δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής των οδηγιών·

58.  είναι της άποψης ότι η αύξηση των αναγκών ψύξης απαιτεί περαιτέρω εξέταση του εν λόγω θέματος, συμπεριλαμβανομένης μίας ολοκληρωμένης προσέγγισης για το σύνολο της ψυκτικής αλυσίδας – από τη ζήτηση για βιομηχανική ψύξη από υψηλές θερμοκρασίες, την ψύξη για τις ανάγκες των νοικοκυριών μέχρι και τις ανάγκες ψύξης στη βιομηχανία τροφίμων·

59.  σημειώνει ότι η διαθεσιμότητα ποιοτικών δεδομένων αποτελεί προϋπόθεση προκειμένου οι καταναλωτές και οι αρχές να μπορούν να κάνουν ορθολογικές επιλογές σχετικά με την ενεργειακή απόδοση και τις λύσεις θέρμανσης· επισημαίνει τη σημασία της διεύρυνσης των δυνατοτήτων που προσφέρει η ψηφιοποίηση στον τομέα της θέρμανσης και της ψύξης· καλεί την Επιτροπή να αναπτύξει έναν ορισμό και μια μεθοδολογία για τον υπολογισμό της ψύξης από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας·

60.  θεωρεί ότι οι εναλλάκτες θερμότητας που χρησιμοποιούν αποδοτικά τους υδάτινους πόρους μπορούν να διαδραματίσουν ζωτικό ρόλο στην ψύξη σε βιομηχανικές διεργασίες με τη μεταφορά θερμότητας σε φυσικά ύδατα, που βρίσκονται κοντά σε περιοχές στις οποίες αποθηκεύονται τα προϊόντα, η θερμοκρασία των οποίων δεν υπερβαίνει τους 6°C καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους (free cooling)·

61.  είναι της άποψης ότι οι υψηλής ισχύος σταθερές κυψέλες καυσίμου θα μπορούσαν, στο εγγύς μέλλον, να αποτελέσουν μια φιλική προς το περιβάλλον εναλλακτική λύση έναντι του άνθρακα ως στερεού καυσίμου·

62.  θεωρεί ότι η τεχνολογία «Power-to-Gas» προσφέρει μεγάλες δυνατότητες για το μέλλον όσον αφορά την αποθήκευση και μεταφορά ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές και την αξιοποίηση, για τον σκοπό αυτό, της κεντρικής και αποκεντρωμένης παραγωγής θερμότητας· επισημαίνει ότι η χρήση της τεχνολογίας «Power-to-Gas» παρέχει ιδίως σε αστικά κέντρα, μέσω της χρήσης των υπαρχουσών υποδομών, έναν αποδοτικό τρόπο αξιοποίησης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας για την παραγωγή θερμότητας· ζητεί, συνεπώς από την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προωθήσουν κατάλληλα την έρευνα και τα πιλοτικά έργα σχετικά με την τεχνολογία «Power-to-Gas»·

63.  είναι της άποψης ότι η στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για καινοτόμους τρόπους θέρμανσης και ψύξης απαιτεί εντατική έρευνα, η οποία παρέχει τη βάση για την δημιουργία κλάδων παραγωγής περιβαλλοντικού εξοπλισμού για τον σκοπό αυτό·

64.  τονίζει τα οφέλη της έρευνας και της τεχνολογικής καινοτομίας για την ευρωπαϊκή βιομηχανία, δεδομένου ότι ενισχύουν το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα και την εμπορική βιωσιμότητά της ενώ επίσης συμβάλλουν στην επίτευξη των βασικών στόχων της ΕΕ για την ενέργεια και το κλίμα· επισημαίνει στο πλαίσιο αυτό την ανάγκη αύξησης της έρευνας, ανάπτυξης και καινοτομίας στον τομέα της ενεργειακής απόδοσης και των τεχνολογιών θέρμανσης και ψύξης με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, με στόχο τη μείωση του κόστους, την ενίσχυση της απόδοσης του συστήματος και την αύξηση της εφαρμογής και ενσωμάτωσης στο σύστημα ενέργειας· καλεί την Επιτροπή να συνεργαστεί με τα ενδιαφερόμενα μέρη του τομέα για τη διατήρηση επικαιροποιημένων τεχνολογικών χαρτών πορείας σχετικά με τη θέρμανση και ψύξη με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, με στόχο τον συντονισμό, την παρακολούθηση και τον εντοπισμό κενών στην ανάπτυξη τεχνολογίας θέρμανσης και ψύξης με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας·

65.  είναι της άποψης ότι, δεδομένης της επείγουσας ανάγκης επίτευξης γρήγορων και αποδοτικών αποτελεσμάτων στη διαδικασία θερμικής αναβάθμισης του θερμικού τομέα της ΕΕ, η ΕΕ θα πρέπει να επικεντρωθεί στην έρευνα για την αύξηση της εφαρμογής των καλύτερων διαθέσιμων τεχνολογιών·

66.  είναι της άποψης ότι η έρευνα στο πλαίσιο του προγράμματος πλαισίου «Ορίζων 2020» θα πρέπει να καλύπτει την ανάπτυξη βιώσιμων λύσεων θέρμανσης και ψύξης, τεχνολογιών αξιοποίησης της απορριπτόμενης θερμότητας και ψύξης, νέων υλικών με μέγιστο συντελεστή θερμικής αγωγιμότητας (εναλλάκτες θερμότητας), ελάχιστη αγωγιμότητα - δηλαδή μέγιστη θερμική αντίσταση (θερμομόνωση), και μέγιστους δείκτες συσσώρευσης θερμότητας (αποθήκες θερμότητας)·

67.  είναι της άποψης ότι πρέπει να υπάρξει πρόοδος στο πλαίσιο του προγράμματος πλαισίου «Ορίζων 2020» στην έρευνα και ανάπτυξη σχετικά με τα βιώσιμα και αποδοτικά συστήματα και υλικά θέρμανσης και ψύξης, όπως μικρής κλίμακας λύσεις παραγωγής και αποθήκευσης ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, συστήματα τηλεθέρμανσης και τηλεψύξης, συμπαραγωγή, μονωτικά υλικά και καινοτόμα υλικά όπως δομικοί υαλοπίνακες που επιτρέπουν τη διείσδυση υψηλών επιπέδων ακτινοβολίας βραχέων κυμάτων (ηλιακό φως) από το εξωτερικό και εκπέμπουν μόνο ελάχιστη θερμική ακτινοβολία μεγάλου μήκους κύματος που, διαφορετικά, θα διέφευγε στον εξωτερικό χώρο·

68.  τονίζει τη σημασία της εκτεταμένης επιστημονικής έρευνας για την ανάπτυξη καινοτόμων τεχνολογικών λύσεων που έχουν σχεδιαστεί για να παράγουν ενεργειακά αποδοτικές συσκευές και πλήρη συστήματα θέρμανσης και ψύξης που βασίζονται σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας·

69.  ζητεί την επανεξέταση των υφιστάμενων νομοθετικών διατάξεων που εστιάζουν στη διασφάλιση τεχνολογικής ουδετερότητας και οικονομικής απόδοσης, ώστε να εξασφαλιστεί ότι δεν θα προωθούν ούτε θα απαξιώνουν μια τεχνολογία εις βάρος ή υπέρ μιας άλλης – για παράδειγμα, η ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές που παράγεται μέσα σε ένα κτίριο π.χ. μέσω οικιακών ηλιακών πάνελ, ή κοντά σε ένα κτίριο θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη κατά τον υπολογισμό της ενεργειακής απόδοσης του κτιρίου, ανεξάρτητα από την πηγή·

70.  υπογραμμίζει ότι είναι σημαντικό να συνδυάζονται οι πιο προηγμένες τεχνολογίες με μια έξυπνη διαχείριση της ενέργειας, για παράδειγμα με συστήματα αυτοματισμού οικιών και έξυπνα συστήματα ελέγχου θέρμανσης, ειδικά σε έναν συνδεδεμένο κόσμο όπου η εκάστοτε συσκευή μπορεί εύκολα να προσαρμόζεται στις καιρικές συνθήκες και στους δείκτες τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας και να συμβάλλει στη σταθεροποίηση του δικτύου με μετατόπιση της ζήτησης· καλεί την Επιτροπή να ενσωματώσει καλύτερα τις έξυπνες τεχνολογίες στις σχετικές πρωτοβουλίες της Ενεργειακής Ένωσης προκειμένου να διασφαλιστεί πραγματική διασυνδεσιμότητα των έξυπνων συσκευών, των συνδεδεμένων σπιτιών και των έξυπνων κτιρίων με τα έξυπνα δίκτυα· υποστηρίζει ότι τέτοιες λύσεις πρέπει να προωθούνται κατά την ανακαίνιση του υφιστάμενου αποθέματος κτιρίων, δεδομένου ότι βοηθούν τους καταναλωτές να κατανοήσουν καλύτερα τα πρότυπα κατανάλωσής τους και να προσαρμόσουν αντίστοιχα τη λειτουργία του συστήματος θέρμανσής τους·

71.  τονίζει ότι ο κατασκευαστικός τομέας έχει μεγάλες δυνατότητες για μείωση της ζήτησης ενέργειας και των εκπομπών CO2· υπογραμμίζει ότι απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες για την αύξηση του ρυθμού ανακαίνισης των κτιρίων· επισημαίνει ότι, για να επιτευχθεί αυτό, χρειάζονται ελκυστικά οικονομικά κίνητρα, διαθεσιμότητα εμπειρογνωμόνων υψηλής επάρκειας στα διάφορα επίπεδα και ανταλλαγή και προώθηση των βέλτιστων πρακτικών·

72.  καλεί την Επιτροπή να εντοπίσει και να εξαλείψει τους εναπομένοντες φραγμούς για την εφαρμογή μέτρων ενεργειακής απόδοσης, ιδίως τις οικιακές ανακαινίσεις των νοικοκυριών, και να αναπτύξει μια πραγματική αγορά ενεργειακής απόδοσης προκειμένου να ενθαρρύνεται η ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών και να εξασφαλίζεται η διαθεσιμότητα προϊόντων και λύσεων σε ολόκληρη την ΕΕ, με στόχο τη δημιουργία μιας αληθινής ενιαίας αγοράς στα προϊόντα και τις υπηρεσίες ενεργειακής απόδοσης· υπογραμμίζει το δυναμικό δημιουργίας θέσεων εργασίας και οικονομικής μεγέθυνσης, όχι μόνο κατά την αρχική ανάπτυξη των εν λόγω προϊόντων και υπηρεσιών, αλλά και κατά τη διάρκεια της συντήρησης και της καθημερινής λειτουργίας ενός ενσωματωμένου συστήματος ενέργειας που περιλαμβάνει θέρμανση και ψύξη·

73.  θεωρεί ότι η βιομηχανία χρειάζεται σαφή μηνύματα από τους φορείς χάραξης πολιτικής προκειμένου να προβεί στις αναγκαίες επενδύσεις για την επίτευξη των ενεργειακών στόχων της ΕΕ· υπογραμμίζει την ανάγκη υιοθέτησης φιλόδοξων και δεσμευτικών στόχων και ενός ρυθμιστικού πλαισίου που θα προωθεί την καινοτομία χωρίς να δημιουργεί περιττό διοικητικό φόρτο, με στόχο τη βέλτιστη προώθηση οικονομικά αποδοτικών και περιβαλλοντικά βιώσιμων λύσεων θέρμανσης και ψύξης·

74.  πιστεύει ότι οι επενδύσεις στην ενεργειακή απόδοση των κτιρίων θα πρέπει να συμβαδίζουν με επενδύσεις σε συστήματα θέρμανσης και ψύξης με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας· θεωρεί ότι οι συνέργειες που υπάρχουν μεταξύ της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων και των συστημάτων θέρμανσης και ψύξης με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αντιπροσωπεύουν μια σημαντική ευκαιρία για τη μετάβαση προς μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα· επικροτεί τις προσπάθειες, σε εθνικό επίπεδο, για την αύξηση του αριθμού των κτιρίων με σχεδόν μηδενική κατανάλωση ενέργειας·

75.  συνιστά να σχεδιαστούν για αρχιτεκτονικά μνημεία μεμονωμένα συστήματα θερμικής ανακαίνισης, με διττή έμφαση στην πραγματοποίηση επενδύσεων στον σκελετό του κτιρίου σε συνδυασμό με τη βελτιστοποίηση των συστημάτων ελέγχου και αυτοματισμού του κτιρίου και την παροχή αποδοτικής θέρμανσης και ψύξης, μεριμνώντας ώστε να μην διακυβευθεί το μοναδικό αρχιτεκτονικό ύφος των εν λόγω κτιρίων·

76.  επισημαίνει ότι οι αρχιτεκτονικές λύσεις των έξυπνων κτιρίων πρέπει μέσω ολιστικής προσέγγισης να παρέχουν άνεση θέρμανσης (ψύξης) με το σχήμα και τη μάζα των κτιρίων, την προσαρμογή στο χώρο και τη ρύθμιση παραμέτρων όπως ο δείκτης ημερήσιου φωτισμού, η ένταση εξαερισμού και ανάκτησης, με ταυτόχρονο χαμηλό λειτουργικό κόστος·

77.  υπογραμμίζει τη σημασία των τυποποιημένων ελέγχων θερμικής ενέργειας και την οικονομική αποδοτικότητα της αποκατάστασης προβλημάτων με βιομηχανική μόνωση για την εξοικονόμηση ενέργειας και τη μείωση των εκπομπών. επισημαίνει ότι το κόστος βιομηχανικής ενέργειας θα μπορούσε να μειωθεί περαιτέρω με την πραγματοποίηση επενδύσεων σε υφιστάμενες και αποδεδειγμένα βιώσιμες τεχνολογίες·

78.  υπογραμμίζει ότι τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά και επενδυτικά ταμεία αποτελούν σημαντικό εργαλείο για τον εκσυγχρονισμό του συστήματος ενέργειας· είναι της άποψης ότι οι περιορισμοί που έχουν τεθεί σε ισχύ μέχρι σήμερα σχετικά με τη χρηματοδότηση του ΕΤΠΑ για την προτεραιότητα μετάβασης σε τεχνολογίες χαμηλών εκπομπών άνθρακα δεν υπήρξαν αποτελεσματικοί· θεωρεί ότι, για την περίοδο προγραμματισμού μετά το 2020, θα πρέπει να αυξηθεί το ποσοστό του προϋπολογισμού για την εν λόγω προτεραιότητα·

79.  υπογραμμίζει ότι είναι σημαντικό να εξασφαλιστεί η πρόσβαση σε χρηματοδότηση, τόσο βραχυπρόθεσμα όσο και μακροπρόθεσμα, για επενδύσεις σε έργα όλων των μεγεθών που συνδέονται με τον εκσυγχρονισμό του τομέα θέρμανσης και της ψύξης, μεταξύ άλλων για τηλεθέρμανση και τηλεψύξη, με την αναβάθμιση της σχετικής υποδομής δικτύου, τον εκσυγχρονισμό των συστημάτων θέρμανσης, συμπεριλαμβανομένης της μετάβασης σε ανανεώσιμες πηγές, και την επιτάχυνση του ρυθμού της ανακαίνισης κτιρίων· καλεί, από αυτή την άποψη, την Επιτροπή να αναπτύξει έναν στιβαρό, καινοτόμο και μακροπρόθεσμο χρηματοδοτικό μηχανισμό· υπογραμμίζει τον ρόλο που θα μπορούσαν να διαδραματίσουν, από πλευράς χρηματοδότησης και τεχνικής βοήθειας, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων (ΕΤΣΕ) και άλλα σχετικά ευρωπαϊκά κεφάλαια, όπως αυτά που είναι διαθέσιμα μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ) ή μέσω του σύστημα εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών (ΣΕΔΕ) της ΕΕ, εξασφαλίζοντας ότι τα έργα είναι ελκυστικά στους επενδυτές προσφέροντας σταθερές κανονιστικές συνθήκες, ιδίως με ελαχιστοποίηση της γραφειοκρατίας και ενσωμάτωση μιας λυσιτελούς διαδικασίας υποβολής αίτησης και χορήγησης έγκρισης· καλεί την Επιτροπή να ενισχύσει τις τρέχουσες διατάξεις σχετικά με τη θέρμανση και την ψύξη στην περίοδο προγραμματισμού μετά το 2020 για όλα τα ισχύοντα ευρωπαϊκά ταμεία και να εξαλείψει τους φραγμούς που εμποδίζουν τις τοπικές αρχές να κατανέμουν χρήσιμους πόρους για την ανακαίνιση των υφιστάμενων δημόσιων κτιρίων· υποστηρίζει την πρωτοβουλία «έξυπνη χρηματοδότηση για έξυπνα κτίρια» που προάγει τη μεγαλύτερη υιοθέτηση μέτρων ενεργειακής απόδοσης σε συνδυασμό με τη χρήση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στον κατασκευαστικό τομέα· πιστεύει ότι ο εκσυγχρονισμός και η θερμομόνωση των κτιρίων πρέπει να έχουν προτεραιότητα έναντι άλλων μέτρων όσον αφορά την πρόσβαση στη χρηματοδότηση, λόγω του τεράστιου δυναμικού τους για δημιουργία θέσεων εργασίας·

80.  επαναλαμβάνει την ανάγκη αξιοποίησης των διαρθρωτικών ταμείων για ένα ευρύτερο φάσμα αναβαθμίσεων των κτιρίων και του κτιριακού συστήματος, ειδικά με τη μορφή προτιμησιακών δανείων σε ιδιώτες ιδιοκτήτες κτιρίων, μια πρωτοβουλία που θα παρείχε ένα πολύ ισχυρότερο κίνητρο για την πραγματικά αναγκαία αναβάθμιση των υφιστάμενων κτιρίων, ιδίως στις λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές της ΕΕ·

81.  υπογραμμίζει ότι, προκειμένου να δώσει ώθηση για βελτιώσεις στον τομέα της θέρμανσης και της ψύξης, η Επιτροπή πρέπει να αξιοποιήσει πλήρως τις «εκ των προτέρων αιρεσιμότητες» που προβλέπονται στο άρθρο 19 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 και να διασφαλίσει ότι η υφιστάμενη νομοθεσία της ΕΕ με συναφή μέτρα για τη θέρμανση και την ψύξη μεταφέρεται επαρκώς στο εθνικό δίκαιο και εφαρμόζεται·

82.  θεωρεί ότι οι κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις σχετικά με αποδοτικές τεχνολογίες που είναι απαραίτητες για την απαλλαγή του τομέα θέρμανσης και ψύξης από τις ανθρακούχες εκπομπές, ιδίως ως λύσεις βασισμένες στην κοινότητα, θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη την ανάγκη επαρκούς δημόσιας στήριξης·

83.  θεωρεί ότι πρωτοβουλίες όπως ο μηχανισμός Ευρωπαϊκής Υποστήριξης Τοπικής Ενέργειας (ELENA), οι ευφυείς πόλεις και κοινότητες και το νέο ολοκληρωμένο Σύμφωνο των δημάρχων για το κλίμα μπορούν να στηρίξουν τους φορείς που δραστηριοποιούνται στον τομέα της ενεργειακής αναβάθμισης των κτιρίων σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο·

84.  καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι ο προϋπολογισμός της ΕΕ χρησιμοποιείται σύμφωνα με τους στόχους για την απαλλαγή από τις ανθρακούχες εκπομπές και για την ενεργειακή απόδοση·

85.  καλεί τα κράτη μέλη να λάβουν στοχευμένα μέτρα και να παράσχουν ισχυρά κίνητρα για βελτιώσεις ενεργειακής απόδοσης και την ευρύτερη χρήση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) σε νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος και ευάλωτα νοικοκυριά· καλεί την Επιτροπή να κατανείμει πολύ υψηλότερο μερίδιο πόρων της ΕΕ στην ενεργειακή απόδοση και σε προγράμματα ΑΠΕ για ευάλωτα νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν ενεργειακή ένδεια και να παράσχει καθοδήγηση στα κράτη μέλη σχετικά με ειδικά μέτρα κατά της ενεργειακής ένδειας·

86.  θεωρεί ότι οι πολίτες θα πρέπει να ενημερώνονται καλύτερα για την ενεργειακή κατανάλωση των νοικοκυριών τους και για πιθανές εξοικονομήσεις ενέργειας καθώς και για τα οφέλη των βασισμένων σε ΑΠΕ αναβαθμίσεων των συστημάτων θέρμανσής τους, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας παραγωγής και κατανάλωσης της δικής τους ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές για θέρμανση και ψύξη·

87.  είναι της άποψης ότι τα κράτη μέλη πρέπει να διασφαλίσουν, μεταξύ άλλων μέσω ενημερωτικών εκστρατειών, υπηρεσιών μίας στάσης, συστημάτων συλλογικών αγορών (που θα βοηθούν τους πολίτες να συνεννοούνται για να πραγματοποιούν αγορές σε μειωμένες τιμές) και συνδυασμού επιμέρους έργων (βάσει των οποίων αρκετά μικρά έργα θα συνδυάζονται σε ένα μεγαλύτερο ώστε να τους δίνεται η δυνατότητα να βρίσκουν επενδύσεις σε καλύτερες τιμές), ότι οι καταναλωτές είναι πλήρως ενήμεροι και έχουν πρόσβαση στα τεχνολογικά και οικονομικά οφέλη των πιο βιώσιμων συστημάτων θέρμανσης και ψύξης, και σε βελτιώσεις στην ενεργειακή απόδοση, έτσι ώστε να είναι σε θέση να κάνουν τις καλύτερες δυνατές επιλογές, σύμφωνα με τις ατομικές τους περιστάσεις, και να απολαμβάνουν τα οικονομικά οφέλη, καθώς και τα οφέλη για την υγεία και την ποιότητα ζωής· επισημαίνει ότι τα νοικοκυριά σε απομακρυσμένες και απομονωμένες τοποθεσίες ενδέχεται να χρειάζονται εξατομικευμένη μέριμνα και μοναδικές λύσεις· υπογραμμίζει το δυναμικό των «παραγωγικών καταναλωτών» στην ανάπτυξη ενεργειακών συστημάτων τα οποία παρέχουν ανανεώσιμη θέρμανση και ψύξη· υπογραμμίζει τη σημασία της διαρκούς εκπαίδευσης, κατάρτισης, πιστοποίησης και εποπτείας των εγκαταστατών και αρχιτεκτόνων, λαμβάνοντας υπόψη ότι αποτελούν το πρώτο σημείο επαφής για τους οικιακούς καταναλωτές·

88.  θεωρεί απαραίτητη τη συνεχή εκπαίδευση των ειδικών για την αξιολόγηση της θερμικής κατάστασης των κτιρίων και την απόδοση του τρόπου θέρμανσης (ψύξης)· πιστεύει ότι καθίσταται ανάγκη η ύπαρξη ομάδων συντήρησης με βέλτιστη τοποθέτηση στην περιοχή, που να είναι προσιτές στους τελικούς χρήστες·

89.  υπογραμμίζει τη σημασία του να δοθεί στους καταναλωτές η ελευθερία να επιλέγουν από μια ποικιλία εξαιρετικά αποδοτικών τεχνολογιών θέρμανσης με ανανεώσιμες πηγές που πληρούν καλύτερα τις προσωπικές τους ανάγκες θέρμανσης·

90.  υπογραμμίζει κατά συνέπεια ότι είναι απαραίτητο να δοθεί η δυνατότητα στους καταναλωτές, μέσω πληροφόρησης και κινήτρων, ώστε να επιταχύνουν τον εκσυγχρονισμό των παλαιών και αναποτελεσματικών συστημάτων θέρμανσής τους ώστε να επιτευχθούν μεγάλα οφέλη ενεργειακής απόδοσης, τα οποία είναι ήδη επιτεύξιμα μέσω της χρήσης των διαθέσιμων τεχνολογιών, συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων θέρμανσης με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας· επισημαίνει την έλλειψη ευαισθητοποίησης των καταναλωτών σχετικά με τις συχνά χαμηλές επιδόσεις των εγκατεστημένων συστημάτων θέρμανσής τους· καλεί την Επιτροπή να παρουσιάσει προτάσεις για την ευαισθητοποίηση και την αύξηση του ρυθμού εκσυγχρονισμού των υφιστάμενων συστημάτων θέρμανσης και ψύξης, στο πλαίσιο της επικείμενης αναθεώρησης της οδηγίας για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων· και να εξετάσει τη θέσπιση ενός συστήματος ενεργειακής επισήμανσης για τα εγκατεστημένα συστήματα θέρμανσης·

91.  τονίζει τον ενεργό ρόλο που μπορούν να διαδραματίσουν οι καταναλωτές στην πορεία προς ένα βιώσιμο ευρωπαϊκό σύστημα θέρμανσης και ψύξης· φρονεί ότι μια αποδοτική έκβαση του νέου κανονισμού για την «επισήμανση της ενεργειακής απόδοσης», όπου οι κλίμακες των νέων επισημάνσεων θα είναι μελλοντοστρεφείς και θα επιτρέπουν την ανάδειξη των διαφορών στην ενεργειακή απόδοση των διαφόρων προϊόντων, μπορεί να βελτιώσει τη δυνατότητα των καταναλωτών να σταθμίζουν τις επιλογές τους ως προς την εξοικονόμηση ενέργειας και να επιτύχουν χαμηλότερους λογαριασμούς·

92.  καλεί επιτακτικά την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να χαράξουν συγκεκριμένες στρατηγικές για την αντιμετώπιση του ολοένα αυξανόμενου προβλήματος της ενεργειακής ένδειας προκειμένου να βοηθήσουν όλους τους καταναλωτές, και δη τους πλέον ευάλωτους, να βελτιώσουν τις συνθήκες στέγασης, θέρμανσης και ψύξης, σε ατομική ή συλλογική βάση, είτε είναι ιδιοκτήτες είτε είναι ενοικιαστές ακινήτων·

93.  επισημαίνει τη δυνατότητα επίτευξης υψηλού επιπέδου ενεργειακής ανεξαρτησίας με τη χρήση κατά προτεραιότητα τοπικών πρώτων υλών·

94.  ζητεί την αξιοποίηση των θερμικών αποβλήτων από τις υφιστάμενες βιομηχανικές επιχειρήσεις για τη θέρμανση των νοικοκυριών·

95.  εκφράζει την άποψη ότι το κλειδί για την καταπολέμηση της ενεργειακής φτώχειας είναι η μείωση των συνολικών εξόδων θέρμανσης για τα επιμέρους νοικοκυριά, εξασφαλίζοντας σημαντική αύξηση της ενεργειακής απόδοσης στα τρία βασικά στάδια της χρήσης της ενέργειας: κατά τη μετατροπή από την πρωτογενή ενέργεια σε χρήσιμη ενέργεια, κατά την περαιτέρω μεταφορά αυτής της ενέργειας και ιδίως κατά τη χρήση από τον τελικό χρήστη· ζητεί αντίστοιχα από τα κράτη μέλη να καταστήσουν πραγματική προτεραιότητα τα μέτρα ενεργειακής απόδοσης και τη μετάβαση προς την ανανεώσιμη θέρμανση και ψύξη·

96.  θεωρεί σημαντικό να διασφαλιστεί ότι μέρος της χρηματοδότησης για την ενεργειακή απόδοση θα διατίθεται σε νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν ενεργειακή ένδεια ή σε άτομα που ζουν στις πλέον μειονεκτούσες περιοχές, για παράδειγμα βοηθώντας τις να επενδύσουν σε περισσότερο αποδοτικό ενεργειακά εξοπλισμό θέρμανσης και ψύξης·

97.  επισημαίνει ότι, στο πλαίσιο της οδηγίας για την ενεργειακή απόδοση, τα κράτη μέλη πρέπει να εφαρμόσουν κρατικά σχέδια για την ανακαίνιση των κτιρίων προκειμένου να τα καταστήσουν ενεργειακά αποδοτικά, συμπεριλαμβανομένων κινήτρων για την ανακαίνιση των κτιρίων που ανήκουν σε ιδιώτες, στο πλαίσιο των οποίων σχεδίων πρέπει να εξεταστούν συγκεκριμένες δράσεις για τις πλέον ευάλωτες ομάδες με στόχο την καταπολέμηση της ενεργειακής φτώχειας·

98.  ζητεί από την Επιτροπή να αναπτύξει, στο πλαίσιο της εφαρμογής της οδηγίας για την ενεργειακή απόδοση, την κατάρτιση των φορέων στη διενέργεια ελέγχων και στον σχεδιασμό μέτρων ενεργειακής απόδοσης και να διευκολύνει την υλοποίηση αυτών των δράσεων για ιδιώτες, ιδίως για τις πλέον ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού·

99.  υπογραμμίζει ότι ενώ μεγάλο μέρος των ευρωπαϊκών κτιρίων αντιμετωπίζουν σήμερα το πρόβλημα της σπατάλης ενέργειας λόγω της κακής ποιότητας της μόνωσής τους και των παλαιών και μη αποδοτικών συστημάτων θέρμανσης, η ενεργειακή ένδεια πλήττει σχεδόν το 11% του πληθυσμού της ΕΕ·

100.  καλεί την Επιτροπή, τα κράτη μέλη και τις τοπικές αρχές, υπό το φως του κινδύνου πιθανών μελλοντικών κρίσεων, να ενσωματώσουν πλήρως την παραγωγή βιοαερίου από την επεξεργασία κόπρου στην υλοποίηση της κυκλικής οικονομίας, εφοδιασμού με αέριο

101.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Επιτροπή.

(1) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2014)0094.
(2) ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 104.
(3) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2015)0266.
(4) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2015)0444.
(5) Ανακοίνωση της Επιτροπής (2014) με τίτλο «Η ενεργειακή απόδοση και η συμβολή της στην ενεργειακή ασφάλεια και το πλαίσιο του 2030 για τις πολιτικές που αφορούν το κλίμα και την ενέργεια» (COM(2014)0520).


Βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των ΜΜΕ
PDF 497kWORD 59k
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 13ης Σεπτεμβρίου 2016 σχετικά με την εφαρμογή του θεματικού στόχου «βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων» – άρθρο 9 παράγραφος 3 του κανονισμού περί καθορισμού κοινών διατάξεων (2015/2282(INI))
P8_TA(2016)0335A8-0162/2016

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 9 παράγραφος 3 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 περί καθορισμού κοινών διατάξεων, σχετικά με τον θεματικό στόχο της βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 37 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 περί καθορισμού κοινών διατάξεων, σχετικά με τα μέσα χρηματοοικονομικής τεχνικής που υποστηρίζονται από τα ΕΔΕΤ,

–  έχοντας υπόψη τη θέση του της 15ης Απριλίου 2014 σχετικά με την πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τη συμμετοχή της Ένωσης σε πρόγραμμα έρευνας και ανάπτυξης το οποίο στοχεύει στη στήριξη ΜΜΕ που διεξάγουν έρευνα και το οποίο έχουν αναλάβει από κοινού διάφορα κράτη μέλη(1),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 5ης Φεβρουαρίου 2013, σχετικά με τη βελτίωση της πρόσβασης των ΜΜΕ σε χρηματοδότηση(2),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2011/7/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Φεβρουαρίου 2011, για την καταπολέμηση των καθυστερήσεων πληρωμών στις εμπορικές συναλλαγές,

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 19ης Μαΐου 2015 σχετικά με τις ευκαιρίες πράσινης ανάπτυξης των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων(3),

–  έχοντας υπόψη το πρόγραμμα COSMΕ για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις,

–  έχοντας υπόψη την έρευνα του Ευρωβαρομέτρου με τίτλο «ΜΜΕ, αποτελεσματική χρήση των πόρων και οικολογικές αγορές» (Έκτακτο Ευρωβαρόμετρο 381), και την έρευνα του Ευρωβαρομέτρου για τον ρόλο της δημόσιας στήριξης στην εμπορευματοποίηση των καινοτομιών (Έκτακτο Ευρωβαρόμετρο 394),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 4ης Δεκεμβρίου 2008 σχετικά με τα βήματα για τη βελτίωση του περιβάλλοντος για τις ΜΜΕ στην Ευρώπη – Πράξη για τις μικρές επιχειρήσεις(4),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 25ης Ιουνίου 2008 με τίτλο «Προτεραιότητα στις Μικρές Επιχειρήσεις»: Μια «Small Business Act» για την Ευρώπη (COM(2008)0394),

–  έχοντας υπόψη τον Ευρωπαϊκό Χάρτη για τις Μικρές Επιχειρήσεις, ο οποίος εγκρίθηκε από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, κατά τη συνεδρίασή του στη Feira, στις 19 και 20 Ιουνίου 2000,

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 16ης Φεβρουαρίου 2011 σχετικά με τις πρακτικές πτυχές της αναθεώρησης των μέσων της ΕΕ για τη στήριξη της χρηματοδότησης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕπ) κατά την επόμενη περίοδο προγραμματισμού(5),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 23ης Οκτωβρίου 2012 σχετικά με τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ): ανταγωνιστικότητα και επιχειρηματικές ευκαιρίες(6),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 14ης Ιανουαρίου 2014 με θέμα: «Ευφυής εξειδίκευση: δικτύωση κέντρων αριστείας για μια αποτελεσματική πολιτική συνοχής»(7),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 9ης Σεπτεμβρίου 2015 σχετικά με τις επενδύσεις για θέσεις εργασίας και ανάπτυξη: προώθηση της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής στην Ένωση(8),

–  έχοντας υπόψη τη σύσταση 2003/361/ΕΚ της Επιτροπής, της 6ης Μαΐου 2003, σχετικά με τον ορισμό των πολύ μικρών, των μικρών και των μεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ)(9),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 10ης Ιουνίου 2014, με τίτλο «Η έρευνα και η καινοτομία ως πηγές ανανέωσης της οικονομικής ανάπτυξης» (COM(2014)0339),

–  έχοντας υπόψη την έκτη έκθεση της Επιτροπής για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή με τίτλο «Επένδυση για την απασχόληση και την ανάπτυξη», της 23ης Ιουλίου 2014,

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 26ης Νοεμβρίου 2014, με τίτλο «Ένα επενδυτικό σχέδιο για την Ευρώπη» (COM(2014)0903),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 14ης Οκτωβρίου 2011, με τίτλο «Βιομηχανική πολιτική: ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας» (COM(2011)0642),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 9ης Νοεμβρίου 2011 με τίτλο «Μικρή επιχείρηση, μεγάλος κόσμος – μια νέα εταιρική σχέση που θα βοηθήσει τις ΜΜΕ να εκμεταλλευτούν τις ευκαιρίες της παγκοσμιοποίησης» (COM(2011)0702),

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής της 23ης Νοεμβρίου 2011 με τίτλο «Ελαχιστοποίηση του κανονιστικού φόρτου για τις ΜΜΕ - Προσαρμογή της νομοθεσίας της ΕΕ στις ανάγκες των πολύ μικρών επιχειρήσεων» (COM(2011)0803),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 23ης Φεβρουαρίου 2011 με τίτλο «Ανασκόπηση της ‘Πράξης για τις μικρές επιχειρήσεις’ στην Ευρώπη» (COM(2011)0078),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 6ης Οκτωβρίου 2010 με θέμα «η περιφερειακή πολιτική συμβάλλει στην έξυπνη ανάπτυξη στο πλαίσιο της Ευρώπης 2020» (COM(2010)0553),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 3ης Μαρτίου 2010, με τίτλο «Ευρώπη 2020 - Στρατηγική για έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη» (COM(2010)2020),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 14ης Δεκεμβρίου 2015 με τίτλο «Επενδύσεις σε θέσεις εργασίας και ανάπτυξη – Μεγιστοποίηση της συμβολής των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων» (COM(2015)0639),

–  έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών της 30ής Μαΐου 2013 με τίτλο «Γεφύρωση του χάσματος καινοτομίας»(10),

–  έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών της 7ης Οκτωβρίου 2014 με τίτλο «Μέτρα για την υποστήριξη της δημιουργίας περιβάλλοντος ευνοϊκού για τις νεοσύστατες επιχειρήσεις υψηλής τεχνολογίας»(11),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Περιφερειακής Ανάπτυξης (A8-0162/2016),

A.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η πολιτική συνοχής, με προϋπολογισμό άνω των 350 δισεκατομμυρίων EUR έως το 2020 αποτελεί το βασικό εργαλείο για τις επενδύσεις στην ανάπτυξη και τις θέσεις εργασίας στην ΕΕ· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα απτά αποτελέσματα των επενδύσεων στο πλαίσιο της πολιτικής για τη συνοχή μπορούν να συμβάλουν ώστε να διαμορφωθεί η τρέχουσα και μελλοντική ανάπτυξη των περιφερειών στα κράτη μέλη·

B.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, λόγω της οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, η έκταση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού καθώς και η μακροχρόνια ανεργία, η ανεργία των νέων και οι κοινωνικές ανισότητες έχουν αυξηθεί σε πολλά κράτη μέλη και, ως εκ τούτου, οι ΜΜΕ μπορούν να διαδραματίσουν αρμόδιο και σημαντικό ρόλο για την οικονομική ανάκαμψη της Ευρώπης·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα 23 εκατομμύρια μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) στην ΕΕ, που αποτελούν το 99 % περίπου του συνόλου των επιχειρήσεων, συμβάλλουν ουσιαστικά στην οικονομική ανάπτυξη, στην κοινωνική συνοχή, στην καινοτομία και στη δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας, προσφέροντας πάνω από 100 εκατομμύρια θέσεις εργασίας, που αντιστοιχούν στα δύο τρίτα των θέσεων εργασίας στον ιδιωτικό τομέα, και διατηρώντας διπλάσιο ρυθμό ανάπτυξης της απασχόλησης σε σχέση με τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις· λαμβάνοντας υπόψη ότι μόλις το 13 % των ευρωπαϊκών ΜΜΕ συμμετέχει σε εμπορικές δραστηριότητες και επενδύσεις στις παγκόσμιες αγορές·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ευρωπαϊκές ΜΜΕ διαφέρουν σε μεγάλο βαθμό μεταξύ τους και περιλαμβάνουν έναν τεράστιο αριθμό πολύ μικρών επιχειρήσεων σε τοπικό επίπεδο, οι οποίες συχνά δραστηριοποιούνται σε παραδοσιακούς τομείς, έναν αυξανόμενο αριθμό νεοφυών επιχειρήσεων και ταχέως αναπτυσσόμενων καινοτόμων επιχειρήσεων, καθώς και επιχειρήσεις κοινωνικής οικονομίας που εστιάζουν σε συγκεκριμένους στόχους και ομάδες· λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτά τα επιχειρηματικά μοντέλα έχουν διαφορετικά προβλήματα και, συνεπώς, διαφορετικές ανάγκες· λαμβάνοντας υπόψη ότι η απλούστευση της ευρωπαϊκής, εθνικής και περιφερειακής νομοθεσίας είναι ζωτικής σημασίας για τη διευκόλυνση της πρόσβασης των ΜΜΕ σε πιστώσεις·

E.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ΜΜΕ παρουσιάζουν ιδιαίτερη προσαρμοστικότητα στις αλλαγές και έχουν την ικανότητα να συμβαδίσουν με την τεχνολογική πρόοδο·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι μικροπιστώσεις, που απευθύνονται κυρίως στους πολύ μικρούς επιχειρηματίες και σε μη προνομιούχα άτομα που επιθυμούν να εισέλθουν σε καθεστώς αυτοαπασχόλησης, είναι ζωτικής σημασίας για την υπέρβαση των εμποδίων στην πρόσβαση σε παραδοσιακές τραπεζικές υπηρεσίες, και λαμβάνοντας υπόψη ότι η κοινή δράση για τη στήριξη των ιδρυμάτων μικροχρηματοδότησης (JASMINE) και ο άξονας μικροχρηματοδότησης και κοινωνικής επιχειρηματικότητας του προγράμματος για την απασχόληση και την κοινωνική καινοτομία (EaSI) μπορούν να παράσχουν βάσιμη υποστήριξη για τη βελτίωση της πρόσβασης στη χρηματοδότηση, μεταξύ άλλων και για τις κοινωνικές επιχειρήσεις·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι στο πλαίσιο της πολιτικής για τη συνοχή διατέθηκαν, κατά την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013, 70 δισεκατομμύρια EUR για τη στήριξη των ΜΜΕ, δημιουργήθηκαν πάνω από 263 000 θέσεις εργασίας σε ΜΜΕ, και οι ΜΜΕ βοηθήθηκαν να εκσυγχρονιστούν μέσω της αυξανόμενης χρήσης των ΤΠΕ, των δεξιοτήτων πρόσβασης, της καινοτομίας ή του εκσυγχρονισμού των εργασιακών πρακτικών·

H.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η πολιτική συνοχής για την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020 θα στηρίξει περαιτέρω τις ΜΜΕ, διπλασιάζοντας τη στήριξη που δόθηκε την περίοδο 2007-2013, η οποία θα φθάσει τα 140 δισεκατομμύρια EUR·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο θεματικός στόχος με τίτλο «βελτίωση της ανταγωνιστικότητας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων» (ΘΣ 3) είναι ένας από τους θεματικούς στόχους με το υψηλότερο ποσοστό συνολικής χρηματοδότησης (13,9 %), και είναι πρωτεύουσας σημασίας για την επίτευξη των στόχων της πολιτικής για τη συνοχή και της στρατηγικής Ευρώπη 2020·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ΜΜΕ που επιδιώκουν χρηματοδότηση από τα ΕΔΕΤ, εφόσον εξελίσσονται σε ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον και υπόκεινται σε πολυάριθμους περιορισμούς, όπως μεταξύ άλλων προβλήματα ρευστότητας, πλήττονται ιδιαίτερα από την πολυπλοκότητα των κανονιστικών διατάξεων, την αστάθεια των κανόνων και τον διοικητικό φόρτο, και ιδίως από την έλλειψη αναλογικότητας μεταξύ των δαπανών διαχείρισης και των ποσών που χορηγούνται, των προθεσμιών εξέτασης και της ανάγκης προκαταβολής των κονδυλίων·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η εισαγωγή της θεματικής συγκέντρωσης στον προγραμματισμό της πολιτικής για τη συνοχή κατά την περίοδο 2014-2020 προσέφερε ένα αποτελεσματικό εργαλείο για τον σχεδιασμό των επιχειρησιακών προγραμμάτων, με καλύτερη εστίαση στις επενδυτικές προτεραιότητες προκειμένου να διατίθενται επαρκείς πόροι για πραγματικά αποτελέσματα·

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι συμφωνίες εταιρικής σχέσης και τα επιχειρησιακά προγράμματα που προβλέπονται στα άρθρα 14, 16 και 29 του κανονισμού περί καθορισμού κοινών διατάξεων αποτελούν στρατηγικά εργαλεία για την καθοδήγηση των επενδύσεων στα κράτη μέλη και τις περιφέρειες·

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, χάρη στις ΜΜΕ, διασφαλίζεται στη βιομηχανική παραγωγή μερίδιο τουλάχιστον 20 % του ΑΕγχΠ των κρατών μελών μέχρι το 2020·

ΙΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι μόνο ένα μικρό ποσοστό των ευρωπαϊκών ΜΜΕ είναι επί του παρόντος σε θέση να εντοπίζει και να αξιοποιεί τις ευκαιρίες που προσφέρουν το διεθνές εμπόριο, οι εμπορικές συμφωνίες και οι παγκόσμιες αλυσίδες αξίας, και μόνο το 13 % των ευρωπαϊκών ΜΜΕ δραστηριοποιείται σε διεθνές επίπεδο εκτός ΕΕ τα τελευταία τρία χρόνια·

ΙΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η διαδικασία διεθνοποίησης των ΜΜΕ θα πρέπει να βασίζεται στην εταιρική κοινωνική ευθύνη, στον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των δικαιωμάτων των εργαζομένων, και στην υψηλότερη δυνατή προστασία του περιβάλλοντος, προκειμένου να διασφαλίζονται ο θεμιτός ανταγωνισμός και η αύξηση των ποιοτικών θέσεων εργασίας·

1.  σημειώνει ότι, μέσω της θεματικής συγκέντρωσης, τα επιχειρησιακά προγράμματα είναι καλύτερα προσανατολισμένα προς έναν περιορισμένο αριθμό στρατηγικών στόχων, ειδικότερα όσον αφορά την ενίσχυση της ανάπτυξης και τις δυνατότητες των ΜΜΕ, συμπεριλαμβανομένων των πολύ μικρών επιχειρήσεων, να δημιουργούν θέσεις εργασίας υψηλής ποιότητας· θεωρεί ότι οι ΜΜΕ αποτελούν την κινητήριο δύναμη της ευρωπαϊκής οικονομίας και έχουν καίρια σημασία για την επιτυχία της πολιτικής για τη συνοχή, όμως συχνά αντιμετωπίζουν πολλαπλές προκλήσεις λόγω του μεγέθους τους· συνιστά, ως εκ τούτου, περαιτέρω ενίσχυση της υποστήριξης από τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά και επενδυτικά ταμεία προς τις ΜΜΕ·

2.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να λάβουν υπόψη την προσαυξητική αξία των έργων που αφορούν τις ΜΜΕ για την ανάπτυξη και την καινοτομία στους παραδοσιακούς τομείς, καθώς αυτό όχι μόνο θα προωθήσει τη δημιουργία θέσεων εργασίας, αλλά και θα διατηρήσει επίσης τις τοπικές και περιφερειακές ιδιαιτερότητες των επιχειρήσεων, παράλληλα με την τήρηση των αρχών της βιωσιμότητας· επισημαίνει ότι πρέπει επίσης να ληφθεί υπόψη το περιβάλλον των εν λόγω τομέων και να μην διαταραχθεί η λεπτή ισορροπία μεταξύ των παραδοσιακών βασισμένων στη γνώση τεχνικών παραγωγής και της καινοτομίας· επισημαίνει ότι οι ΜΜΕ διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στον τομέα των υπηρεσιών, ο οποίος υφίσταται σημαντικές αλλαγές λόγω της ψηφιοποίησης, και θεωρεί, ως εκ τούτου, ότι θα πρέπει να αντιμετωπιστεί το χάσμα δεξιοτήτων ΤΠΕ αποδίδοντας μεγαλύτερη βαρύτητα στη σχετική εκπαίδευση και κατάρτιση·

3.  επισημαίνει ότι απαιτούνται γενικά μηχανισμοί που να συμβάλλουν στην απλούστευση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και στην επίσπευση της διαδικασίας σύστασης νέων επιχειρήσεων μέσω του προγράμματος REFIT για την υποστήριξη της ανταγωνιστικότητας των ΜΜΕ και την απορρόφηση των πόρων των ΕΔΕΤ· τονίζει επίσης την ανάγκη για την εκπλήρωση των εκ των προτέρων αιρεσιμοτήτων·

4.  ζητεί από την Επιτροπή, κατά την υλοποίηση του ΘΣ 3, να λάβει υπόψη τις αρχές της δέσμης μέτρων για την κυκλική οικονομία ώστε να προαχθεί μια περισσότερο βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη και να δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας υψηλής ποιότητας στις ΜΜΕ, με ιδιαίτερη προσοχή στην προώθηση πράσινων θέσεων εργασίας· θεωρεί, στο πλαίσιο αυτό, ότι είναι σημαντικό να συνεχιστούν οι προσπάθειες για την προώθηση της πράσινης ανταγωνιστικότητας των ΜΜΕ με τη βελτίωση της πρόσβασης σε χρηματοδότηση, την παροχή περισσότερων πληροφοριών, την απλούστευση της νομοθεσίας, τη μείωση της γραφειοκρατίας, την προώθηση της ηλεκτρονικής συνοχής και την ενίσχυση της πράσινης επιχειρηματικότητας· επισημαίνει, επιπλέον, ότι μια πιο πράσινη αξιακή αλυσίδα, η οποία περιλαμβάνει την ανακατασκευή, την επισκευή, τη συντήρηση, την ανακύκλωση και τον οικολογικό σχεδιασμό, μπορεί να προσφέρει σημαντικές επιχειρηματικές ευκαιρίες σε πολλές ΜΜΕ, υπό την προϋπόθεση ότι η οικονομική συμπεριφορά αλλάζει και ότι καταργούνται ή περιορίζονται τα νομοθετικά, θεσμικά και τεχνικά εμπόδια·

5.  υπενθυμίζει ότι οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι ΜΜΕ οφείλονται εν μέρει στο γεγονός ότι οι πολιτικές λιτότητας που εφαρμόστηκαν από τα κράτη μέλη έχουν συμπιέσει ασφυκτικά την ζήτηση·

6.  προτρέπει τα κράτη μέλη και τις περιφερειακές αρχές να εξετάσουν το ενδεχόμενο αξιοποίησης των ευκαιριών που προσφέρουν τα χρηματοδοτικά μέσα· τονίζει την ανάγκη να εξασφαλιστεί η διαφάνεια, η λογοδοσία και ο έλεγχος αυτών των χρηματοδοτικών μέσων και του προγράμματος «πρωτοβουλία για τις ΜΜΕ» που αποσκοπεί στη χρηματοδοτική στήριξη των ΜΜΕ· επισημαίνει ότι τα χρηματοδοτικά μέσα θα πρέπει να χρησιμοποιούνται πάντοτε σύμφωνα με τους στόχους της πολιτικής για τη συνοχή, και ότι θα πρέπει να παρασχεθεί η κατάλληλη τεχνική και διοικητική υποστήριξη·

7.  ζητεί απλοποιημένη και λιγότερο ελεγχόμενη πρόσβαση σε πιστώσεις, λαμβάνοντας υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των πολύ μικρών επιχειρήσεων και των νεοφυών επιχειρήσεων καθώς και των περιφερειών στις οποίες δραστηριοποιούνται· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι οι επενδυτές και οι τράπεζες συχνά δείχνουν απροθυμία να χρηματοδοτήσουν επιχειρήσεις στο ξεκίνημά τους ή στα πρώτα στάδια ανάπτυξης και ότι πολλές ΜΜΕ, ιδίως οι μικρές νεοφυείς επιχειρήσεις, αντιμετωπίζουν δυσκολίες στο να αποκτήσουν πρόσβαση σε εξωτερική χρηματοδότηση· ζητεί ως εκ τούτου από την Επιτροπή, τα κράτη μέλη και τις περιφερειακές αρχές να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή στη βελτίωση της πρόσβασης στη χρηματοδότηση για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις και τις νεοφυείς επιχειρήσεις που επιθυμούν να αναπτυχθούν· επισημαίνει την ανάγκη εξίσωσης των επιτοκίων για τη χρηματοδότηση των ΜΜΕ με τα επιτόκια για τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις·

8.  θεωρεί ότι οι ευρωπαϊκές μικρές επιχειρήσεις τείνουν να βασίζονται σε χρηματοδοτικές πηγές όπως οι τράπεζες και δεν είναι πλήρως ενημερωμένες για την ύπαρξη πρόσθετων πηγών χρηματοδότησης ή των χρηματοδοτικών τους επιλογών· σημειώνει ότι η Επιτροπή, λαμβάνοντας υπόψη τον κατακερματισμό των αγορών, έχει προτείνει μια σειρά πρωτοβουλιών, όπως η Ένωση Κεφαλαιαγορών, με στόχο τη διαφοροποίηση των πηγών χρηματοδότησης, τη διευκόλυνση της ελεύθερης κυκλοφορίας των κεφαλαίων και τη βελτίωση της πρόσβασης σε χρηματοδότηση, ιδίως όσον αφορά τις ΜΜΕ·

9.  επισημαίνει την έλλειψη αποδεικτικών στοιχείων σχετικά με την έκβαση και τα αποτελέσματα από τη χρήση χρηματοδοτικών μέσων, καθώς και τη χαλαρότητα της σύνδεσης μεταξύ των εν λόγω χρηματοδοτικών μέσων και των βασικών στόχων και προτεραιοτήτων της ΕΕ· καλεί την Επιτροπή να βελτιώσει περαιτέρω την παροχή επιχορηγήσεων αντί να προωθεί, κυρίως, τη χρήση χρηματοδοτικών μέσων·

10.  επισημαίνει ότι, κατά την περίοδο προγραμματισμού 2007-2013, πλήθος εμποδίων, όπως οι επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης, η περίπλοκη διαχείριση των διαρθρωτικών ταμείων και οι διοικητικές επιβαρύνσεις, καθώς επίσης η περιορισμένη πρόσβαση σε χρηματοδότηση των ΜΜΕ και η πολυπλοκότητα εφαρμογής των καθεστώτων στήριξης, οδήγησαν σε ανεπαρκή απορρόφηση των εν λόγω κονδυλίων από τις ΜΜΕ· προειδοποιεί ότι πρέπει να αντιμετωπιστούν οι υποκείμενες αιτίες του χαμηλού ποσοστού απορρόφησης προκειμένου να αποφευχθεί τυχόν επανάληψη των ίδιων προβλημάτων κατά την περίοδο προγραμματισμού 2014-2020, και ότι η υπερβολική γραφειοκρατία εμπόδισε ορισμένες ΜΜΕ να υποβάλουν αίτηση χορήγησης των διαθέσιμων κονδυλίων· εκφράζει τη λύπη του για τον υπερβολικά γενικό και ατελή χαρακτήρα των υφιστάμενων μελετών σχετικά με την αποτελεσματικότητα και τον αντίκτυπο των ΕΔΕΤ στις ΜΜΕ και ζητεί από την Επιτροπή να εκπονήσει τάχιστα αξιολόγηση του εν λόγω ζητήματος, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη, και να την υποβάλλει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο· τονίζει ότι η ανεπαρκής διοικητική ικανότητα ενδέχεται να εμποδίσει την επιτυχή και έγκαιρη εφαρμογή του ΘΣ 3·

11.  σημειώνει ότι η Επιτροπή δίνει όλο και μεγαλύτερη έμφαση στη χρηστή διακυβέρνηση και στις δημόσιες υπηρεσίες υψηλής ποιότητας· υπενθυμίζει ότι είναι σημαντικό για τις ΜΜΕ να υπάρχουν διαφανείς, συνεκτικές και καινοτόμες δημόσιες συμβάσεις· παροτρύνει, ως εκ τούτου, να αρθούν στο μέτρο του δυνατού τα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι ΜΜΕ κατά την υποβολή προσφορών για συμβάσεις, με την κατάργηση του περιττού διοικητικού φόρτου, την αποφυγή της δημιουργίας πρόσθετων απαιτήσεων σε εθνικό επίπεδο και την εφαρμογή των διατάξεων του υφιστάμενου νομοθετικού πλαισίου με σκοπό την επίλυση των διαφορών στον τομέα των δημοσίων συμβάσεων το ταχύτερο δυνατόν· επικροτεί την οδηγία 2014/24/ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Ενιαίο Έγγραφο Προμήθειας (ΕΕΕΠ), το οποίο αναμένεται να μειώσει σημαντικά τον διοικητικό φόρτο για τις επιχειρήσεις, ιδίως τις ΜΜΕ· τονίζει την ανάγκη να συνεχιστεί η αυστηρή εφαρμογή των μέτρων κατά των σφαλμάτων και της απάτης, χωρίς να αυξηθεί ο διοικητικός φόρτος, και να απλοποιηθούν οι διοικητικές διαδικασίες ούτως ώστε να προλαμβάνονται τα σφάλματα· καλεί τις αναθέτουσες αρχές που επιθυμούν να ομαδοποιήσουν τις συμβάσεις να φροντίσουν να μην αποκλείουν τις ΜΜΕ από τη διαδικασία βασιζόμενες μόνο στην κλίμακα του παραδοτέου, καθώς οι μεγαλύτερες συμβάσεις ενδέχεται να περιλαμβάνουν πιο επαχθή κριτήρια·

12.  επαναλαμβάνει τις εκκλήσεις του για ενίσχυση της διαφάνειας και της συμμετοχής όλων των αρμόδιων περιφερειακών και τοπικών αρχών, των παραγόντων της κοινωνίας των πολιτών, των επιχειρηματιών και άλλων ενδιαφερομένων μερών, ιδίως κατά τη διαδικασία καθορισμού των απαιτήσεων που θα περιέχονται στις προσκλήσεις υποβολής προτάσεων για έργα, προκειμένου να στοχοθετούνται καλύτερα οι ανάγκες των τελικών δικαιούχων· υπογραμμίζει, ως εκ τούτου, την ανάγκη για πραγματική εφαρμογή και τήρηση της αρχής της εταιρικής σχέσης επίσης κατά στάδια της εκπόνησης, της προετοιμασίας και της υλοποίησης των συμφωνιών εταιρικής σχέσης και των επιχειρησιακών προγραμμάτων, όπως αναλύεται στον κανονισμό περί κοινών διατάξεων και στον κώδικα δεοντολογίας σχετικά με την εταιρική σχέση· επισημαίνει με ανησυχία ότι πολλές οργανώσεις ΜΜΕ στα κράτη μέλη εξακολουθούν δεν συμμετέχουν πραγματικά και συχνά ενημερώνονται απλώς χωρίς να πραγματοποιούνται επαρκείς διαβουλεύσεις μαζί τους· ενθαρρύνει τις οργανώσεις που αντιπροσωπεύουν μελλοντοστραφείς, βιώσιμους και καινοτόμους οικολογικά τομείς της οικονομίας να συμμετάσχουν στην εταιρική σχέση, και καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να τις ενισχύσουν μέσω τεχνικής βοήθειας και ανάπτυξης ικανοτήτων·

13.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν βελτιωμένο συντονισμό και συνεκτικότητα μεταξύ όλων των επενδυτικών πολιτικών της ΕΕ που εστιάζουν στις ΜΜΕ· σημειώνει ότι η ενίσχυση της συνέργειας μεταξύ της χρηματοδότησης από τα ΕΔΕΤ και των λοιπών πολιτικών και χρηματοδοτικών μέσων που προβλέπονται για τις ΜΜΕ θα μεγιστοποιήσει τον αντίκτυπο των επενδύσεων· επικροτεί το σχέδιο διευκόλυνσης της πρόσβασης στα ΕΔΕΤ με την καθιέρωση «σφραγίδας αριστείας» για τα έργα που έχουν αξιολογηθεί ως «άριστα» αλλά δεν χρηματοδοτούνται από το πρόγραμμα Ορίζοντας 2020· προτρέπει τα κράτη μέλη, σε εταιρική σχέση με αρμόδιους κοινωνικούς και οικονομικούς φορείς, να δημιουργήσουν, είτε μονοαπευθυντικές υπηρεσίες σε περιφερειακό επίπεδο, προωθώντας ως εκ τούτου τις ήδη υπάρχουσες, ή μια ενοποιημένη πλατφόρμα για τα διάφορα χρηματοδοτικά μέσα της ΕΕ που προβλέπονται για τις ΜΜΕ, καθώς και διοικητική υποστήριξη για την προετοιμασία και την εφαρμογή των έργων·

14.  τονίζει τον ρόλο που μπορούν να επιτελέσουν η ολοκληρωμένη εδαφική επένδυση (ITI), η τοπική ανάπτυξη με πρωτοβουλία τοπικών κοινοτήτων (CLLD), οι μακροπεριφερειακές στρατηγικές και η ευρωπαϊκή εδαφική συνεργασία εν γένει, στην επιτυχή υλοποίηση των στόχων του ΘΣ 3, δεδομένου ότι ορισμένα έργα ενδέχεται να αφορούν διασυνοριακές περιοχές πολλών περιφερειών και χωρών, και προσφέρονται για να αναπτυχθούν τοποκεντρικές καινοτόμες πρακτικές·

15.  σημειώνει ότι, σύμφωνα με την πρώτη αξιολόγηση στην οποία προέβη η Επιτροπή, τα ποσά που διατίθενται για τη στήριξη των ΜΜΕ έχουν αυξηθεί σημαντικά σε σύγκριση με τις προηγούμενες περιόδους προγραμματισμού· υπογραμμίζει ότι τα ΕΔΕΤ, και κυρίως τα επιχειρησιακά προγράμματα που αποσκοπούν στην υποστήριξη της έρευνας και της ανάπτυξης, θα μπορούσαν να βοηθήσουν τις ΜΜΕ να αυξήσουν τις ικανότητές τους όσον αφορά την υποβολή αιτήσεων για διπλώματα ευρεσιτεχνίας στο Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνίας, παρέχοντας βιώσιμα και φιλικά προς τον χρήστη χρηματοδοτικά προγράμματα·

16.  εκφράζει τη λύπη του για τις καθυστερήσεις στην εφαρμογή της πολιτικής συνοχής κατά την τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού· επισημαίνει ότι παρά τον επείγοντα χαρακτήρα της πρόσβασης των ΜΜΕ στη χρηματοδότηση και ότι, αν και όλα τα επιχειρησιακά προγράμματα έχουν πλέον εγκριθεί, η ίδια η εφαρμογή τους εξακολουθεί να βρίσκεται σε πολύ πρώιμο στάδιο· επισημαίνει ότι οι καθυστερήσεις δημιουργούν κενά στην εφαρμογή της πολιτικής για τη συνοχή και προτρέπει την Επιτροπή να αναπτύξει μέτρα για την ταχεία εξάλειψη αυτών των καθυστερήσεων·

17.  παροτρύνει την Επιτροπή να παρακολουθεί και να ενθαρρύνει την επιτάχυνση της εφαρμογής της πολιτικής για τη συνοχή, ιδίως την πρόβλεψη έργων με δυνατότητες βιώσιμης ανάπτυξης και δημιουργίας θέσεων εργασίας, δίνοντας επίσης έμφαση σε έργα που δρομολογούνται στις αγροτικές περιοχές, προκειμένου να δημιουργηθούν νέες υπηρεσίες και να αποφευχθεί η εγκατάλειψη της υπαίθρου· καλεί την Επιτροπή να λάβει υπόψη την οικονομική και κοινωνική προσαυξητική αξία και τον αντίκτυπο των έργων στο περιβάλλον για τον καθορισμό των κριτηρίων επιλεξιμότητας·

18.  επισημαίνει τον ρόλο του Κοινοβουλίου στην εποπτεία της προσανατολισμένης σε αποτελέσματα εφαρμογής της πολιτικής συνοχής· καλεί την Επιτροπή να εντοπίσει και να περιορίσει, όσο το δυνατόν νωρίτερα, τους φραγμούς που παρεμποδίζουν την αποτελεσματική χρήση των κονδυλίων για τις ΜΜΕ και τις νεοφυείς επιχειρήσεις, να προσδιορίσει πιθανές συνέργειες μεταξύ των ΕΔΕΤ και μεταξύ των ΕΔΕΤ και των άλλων ταμείων που αφορούν τις ΜΜΕ, και να διατυπώσει συγκεκριμένες συστάσεις για δράση και καθοδήγηση με στόχο την περαιτέρω απλοποίηση, την παρακολούθηση και την αξιολόγηση της χρήσης των εν λόγω χρηματοπιστωτικών μέσων· σημειώνει ότι υπάρχουν μεγάλες δυσκολίες σε αυτόν τον τομέα, ιδίως στις εξόχως απόκεντρες περιφέρειες και στις περιοχές όπου η κακή ποιότητα των βασικών υποδομών οδηγεί σε χαμηλά επίπεδα ιδιωτικών επενδύσεων·

19.  τονίζει την ανάγκη ενός διαρθρωμένου διαλόγου μεταξύ της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων προκειμένου να βελτιωθεί και να διευκολυνθεί η πρόσβαση των ΜΜΕ σε διαφοροποιημένες πηγές χρηματοδότησης·

20.  επισημαίνει ότι μεταξύ των βασικών εμποδίων που παρακωλύουν την ευρεία πρόσβαση των ΜΜΕ στα ΕΔΕΤ συγκαταλέγονται οι διοικητικές επιβαρύνσεις, ο μεγάλος αριθμός των καθεστώτων ενίσχυσης, οι περίπλοκοι κανόνες και διαδικασίες, οι καθυστερήσεις στη θέσπιση εκτελεστικών πράξεων και ο κίνδυνος κανονιστικού υπερθεματισμού· ζητεί συνεπώς από την ομάδα υψηλού επιπέδου για την απλοποίηση να εκπονήσει συγκεκριμένες προτάσεις, λαμβάνοντας επίσης υπόψη τη στρατηγική για τη βελτίωση της νομοθεσίας, για τη μείωση του διοικητικού φόρτου και την απλούστευση των διαδικασιών για τη διαχείριση των ΕΔΕΤ από τις ΜΜΕ, με ιδιαίτερη έμφαση στις απαιτήσεις σχετικά με τον έλεγχο, την ευελιξία διαχείρισης, την αξιολόγηση κινδύνου και ενδιάμεση αξιολόγηση, το σύστημα ελέγχου και τη συνοχή με τους κανόνες ανταγωνισμού και άλλες πολιτικές της ΕΕ· ζητεί στα εν λόγω μέτρα απλούστευσης να τηρούνται οι κανόνες «μία φορά μόνο» και «προτεραιότητα στις μικρές επιχειρήσεις» της πρωτοβουλίας «Small Business Act», και να σχεδιαστούν και να εφαρμοστούν σε διαφορετικά επίπεδα, σε πλήρη συνεργασία με εκπροσώπους των διαφόρων κατηγοριών ΜΜΕ· καλεί την ομάδα υψηλού επιπέδου να ενημερώνει σε συνεχή βάση την Επιτροπή Περιφερειακής Ανάπτυξης του Κοινοβουλίου σχετικά με τα αποτελέσματα των δραστηριοτήτων της και καλεί την Επιτροπή να προβεί σε διαβουλεύσεις με τους εκπροσώπους των κρατών μελών, σχετικά με τα θέματα που εξετάζονται από την ομάδα υψηλού επιπέδου·

21.  καλεί την Επιτροπή να καθορίσει προϋποθέσεις για τις κρατικές ενισχύσεις σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο που δεν θα εισάγουν διακρίσεις εις βάρος των ΜΜΕ και οι οποίες θα πρέπει να συμβαδίζουν με την στήριξη που δίνεται από την πολιτική συνοχής προς τις επιχειρήσεις, και να αξιοποιήσει πλήρως τα καθεστώτα ενισχύσεων βάσει του γενικού κανονισμού απαλλαγής κατά κατηγορία, με στόχο τη μείωση του διοικητικού φόρτου για τις διοικήσεις και τους δικαιούχους και την αύξηση της απορρόφησης των κονδυλίων των ΕΔΕΤ, διασαφηνίζοντας συγχρόνως τη σχέση μεταξύ των κανόνων των ΕΔΕΤ για τις ΜΜΕ και των κανόνων για τις κρατικές ενισχύσεις·

22.  καλεί την Επιτροπή να ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να ανταλλάσσουν στο πλαίσιο αυτό δεδομένα, γνώσεις και βέλτιστες πρακτικές, διασφαλίζοντας την εύρυθμη υποβολή εκθέσεων και παρέχοντας κίνητρα για την υποστήριξη έργων με μεγάλες δυνατότητες για τη δημιουργία θέσεων εργασίας·

23.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να βρουν επειγόντως μια οριστική λύση στην καθυστέρηση των πληρωμών που σχετίζονται με την περιφερειακή πολιτική και να εφαρμόσουν καταλλήλως την οδηγία για τις καθυστερήσεις πληρωμών (2011/7/ΕΕ), ώστε να εξασφαλιστεί ότι οι ΜΜΕ, ως εταίροι των έργων, δεν θα αποθαρρύνονται λόγω των καθυστερήσεων στις πληρωμές, από το να συμμετέχουν σε προγράμματα στήριξης και έργα κατά την τρέχουσα περίοδο προγραμματισμού· επισημαίνει επίσης ότι η πιο σχολαστική συμμόρφωση με την παρούσα οδηγία, βάσει της οποίας απαιτείται, μεταξύ άλλων, από τις δημόσιες αρχές να προβαίνουν σε πληρωμές εντός 30 ημερών για τα αγαθά και τις υπηρεσίες που προμηθεύουν, θα συμβάλει στη δημιουργία των προϋποθέσεων για τη σταθεροποίηση και την ανάπτυξη των ΜΜΕ·

24.  τονίζει ότι οι στρατηγικές έξυπνης εξειδίκευσης, παρότι δεν απαιτούνται τυπικά ως εκ των προτέρων αιρεσιμότητες στον ΘΣ 3, αποτελούν ωστόσο καίριας σημασίας εργαλείο για τη διασφάλιση της καινοτομίας και της προσαρμοστικότητας των θεματικών στόχων, και επισημαίνει ότι οι εν λόγω στρατηγικές δεν θα πρέπει να αφορούν μόνο την επιστημονική και τεχνολογική καινοτομία, αλλά να ενθαρρύνουν και την καινοτομία που δεν βασίζεται στην επιστήμη· ζητεί από την Επιτροπή να παρουσιάσει στο Κοινοβούλιο τα αποτελέσματα των στρατηγικών έξυπνης εξειδίκευσης που αφορούν αποκλειστικά τις ΜΜΕ σε εθνικό ή/και περιφερειακό επίπεδο· τονίζει τη συνοχή των στρατηγικών έξυπνης εξειδίκευσης που εγκρίθηκαν από κάθε μεμονωμένη περιφέρεια με τη σχετική εδαφική οικονομία, και την πρόκληση της εφαρμογής έξυπνης εξειδίκευσης στις μη αστικές περιοχές, οι οποίες ενδέχεται να μην έχουν επαρκή υποδομή υποστήριξης· χαιρετίζει την εκ των προτέρων αιρεσιμότητα σχετικά με την πρωτοβουλία «Small Business Act» στον ΘΣ3 και καλεί τα κράτη μέλη να προβούν στις απαραίτητες ενέργειες και να επισπεύσουν την επίτευξη των στόχων που ορίζονται στην πρωτοβουλία «Small Business Act»· υποστηρίζει το βραβείο Ευρωπαϊκής Επιχειρηματικής Περιφέρειας (ΕΕΠ), που αποσκοπεί στον εντοπισμό και στη βράβευση των περιφερειών της ΕΕ με εξαιρετικές, μελλοντοστραφείς επιχειρηματικές στρατηγικές, που εφαρμόζουν τις δέκα αρχές της πρωτοβουλίας «Small Business Act»·

25.  ζητεί από τις διοικητικές αρχές να λάβουν υπόψη τα χαρακτηριστικά και τις ειδικές ικανότητες των επιμέρους περιοχών, με επίκεντρο εκείνες που πλήττονται από υπανάπτυξη, μείωση πληθυσμού και υψηλά ποσοστά ανεργίας, με σκοπό την προώθηση τόσο των παραδοσιακών όσο και των καινοτόμων οικονομικών κλάδων· καλεί την Επιτροπή να καταρτίσει ειδικά προγράμματα που να ενσωματώνουν όλα τα σχετικά στοιχεία βιώσιμης, έξυπνης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης για τις ΜΜΕ· υπενθυμίζει την ύπαρξη χάσματος μεταξύ των δύο φύλων, όπως προσδιορίζεται στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Small Business Act», και εκφράζει την ανησυχία του για τη συνεχιζόμενη χαμηλή συμμετοχή των γυναικών στη σύσταση και τη λειτουργία μιας επιχείρησης· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να ενθαρρύνουν την εφαρμογή συγκεκριμένων στρατηγικών για την υποστήριξη της επιχειρηματικότητας των νέων και των γυναικών στο πλαίσιο της πράσινης ανάπτυξης, ως ένας τρόπος να συνδυαστεί η οικονομική ανάπτυξη και η αύξηση της απασχόλησης, η κοινωνική ένταξη και ο επαγγελματισμός με την περιβαλλοντική βιωσιμότητα·

26.  ζητεί από την Επιτροπή να δημιουργήσει μια συμμετοχική πλατφόρμα στο πλαίσιο των υφιστάμενων προϋπολογισμών για τη διάδοση των αποτελεσμάτων των σχεδίων για τις ΜΜΕ, συμπεριλαμβανομένων παραδειγμάτων ορθών πρακτικών που ασκήθηκαν στο πλαίσιο του ΕΤΠΑ κατά τις περιόδους προγραμματισμού 2000-2006 και 2007-2013·

27.  έχοντας υπόψη τον «έξυπνο οδηγό για την καινοτομία υπηρεσιών» που εκπονήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στον οποίο επισημαίνεται ότι οι στρατηγικές δημόσιας περιφερειακής στήριξης, σε συνεργασία με τους τοπικούς κοινωνικούς και οικονομικούς φορείς, είναι σε θέση να παράσχουν στις ΜΜΕ ένα ευνοϊκό περιβάλλον και να τις βοηθήσουν ώστε να διατηρήσουν ανταγωνιστική θέση στις παγκόσμιες αλυσίδες αξίας·

28.  επισημαίνει τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες που θα αντιμετωπίσουν οι ΜΜΕ κατά την προσαρμογή και συμμόρφωση με τις πρόσφατες αποφάσεις που ελήφθησαν στη διάσκεψη COP21·

29.  θεωρεί ότι η κατάλληλη στήριξη και παροχή κινήτρων για την δράση των ΜΜΕ μπορεί να προσφέρει καινοτόμες ευκαιρίες για την ένταξη των προσφύγων και των μεταναστών·

30.  τονίζει ότι εφόσον οι ΜΜΕ αποτελούν την κύρια πηγή θέσεων απασχόλησης στην ΕΕ, η σύσταση επιχειρήσεων θα πρέπει να διευκολυνθεί με την προώθηση των επιχειρηματικών δεξιοτήτων και την εισαγωγή της επιχειρηματικότητας στα σχολικά προγράμματα σπουδών, όπως προσδιορίζονται στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας «Small Business Act», και ότι, ειδικά στα συστήματα μικροπιστώσεων, η κατάλληλη κατάρτιση και στήριξη των επιχειρήσεων είναι ζωτικής σημασίας ενώ απαιτείται ειδική κατάρτιση για την προετοιμασία των νέων για την πράσινη οικονομία·

31.  καλεί την Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη και τις διαχειριστικές αρχές, να ενθαρρύνει τη δημιουργία ενός οικοσυστήματος που θα αποτελείται από πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, κοινωνικούς και οικονομικούς παράγοντες και δημόσια ιδρύματα για την προώθηση των επιχειρηματικών δεξιοτήτων, παροτρύνοντας συγχρόνως τις διαχειριστικές αρχές να χρησιμοποιήσουν τα διαθέσιμα κονδύλια που προορίζονται για τεχνική βοήθεια, συμπεριλαμβανομένων των καινοτόμων χρήσεων των ΤΠΕ από τις ΜΜΕ· σημειώνει επίσης, εν προκειμένω, ότι η τεχνική συνδρομή του θεματικού στόχου 11 πρέπει να ωφελεί όλους τους εταίρους που αναφέρονται στο άρθρο 5 του κανονισμού περί κοινών διατάξεων για την εταιρική σχέση· ζητεί, συνεπώς, να διασφαλισθεί η πρόσβαση των τοπικών οργανώσεων ΜΜΕ σε όσα προβλέπονται στις διατάξεις του ΘΣ 11 και σε μέτρα δημιουργίας ικανοτήτων·

32.  επισημαίνει ότι μόνο το 25 % περίπου των ΜΜΕ με έδρα την ΕΕ ασκούν εξαγωγικές δραστηριότητες στην ΕΕ και ότι η διεθνοποίηση των ΜΜΕ είναι μια διαδικασία που απαιτεί επίσης στήριξη σε τοπικό επίπεδο· καλεί, συνεπώς, την Επιτροπή να αξιοποιήσει περισσότερο τα ΕΔΕΤ για να βοηθήσει τις ΜΜΕ να αδράξουν τις ευκαιρίες που τους προσφέρονται και να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις που θέτει το διεθνές εμπόριο, υποστηρίζοντας παράλληλα τις ΜΜΕ να αντιμετωπίσουν το κόστος προσαρμογής και τις αρνητικές επιπτώσεις της αύξησης του διεθνούς ανταγωνισμού·

33.  καλεί την Επιτροπή, κατά την κατάρτιση της πολιτικής συνοχής για την περίοδο μετά το 2020, να αυξήσει την χρηματοδότηση για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ΜΜΕ·

34.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.

(1) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2014)0364.
(2) ΕΕ C 24 της 22.1.2016, σ. 2.
(3) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2015)0198.
(4) ΕΕ C 21 E της 28.1.2010, σ. 1.
(5) ΕΕ C 188 E της 28.6.2012, σ. 7.
(6) ΕΕ C 68 E της 7.3.2014, σ. 40.
(7) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2014)0002.
(8) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2015)0308.
(9) ΕΕ L 124 της 20.5.2003, σ. 36.
(10) EE C 218 της 30.7.2013, σ. 12.
(11) EE C 415 της 20.11.2014, σ. 5.


Στρατηγική της ΕΕ για την περιοχή των Άλπεων
PDF 523kWORD 64k
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 13ης Σεπτεμβρίου 2016 σχετικά με τη στρατηγική της ΕΕ για την περιοχή των Άλπεων (2015/2324(INI))
P8_TA(2016)0336A8-0226/2016

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 192, το άρθρο 265 παράγραφος 5 και το άρθρο 174 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 28ης Ιουλίου 2015, σχετικά με τη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περιοχή των Άλπεων (COM(2015)0366), καθώς και το συνοδευτικό σχέδιο δράσης και το υποστηρικτικό αναλυτικό έγγραφο (SWD(2015)0147),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 του Συμβουλίου (κανονισμός περί κοινών διατάξεων ή ΚΚΔ)(1),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1299/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού ειδικών διατάξεων για την υποστήριξη του στόχου της ευρωπαϊκής εδαφικής συνεργασίας από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης(2),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1302/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, για την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1082/2006 για τον ευρωπαϊκό όμιλο εδαφικής συνεργασίας (ΕΟΕΣ) όσον αφορά την αποσαφήνιση, την απλούστευση και τη βελτίωση της διαδικασίας ίδρυσης και λειτουργίας αυτών των ομίλων(3),

–  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 19ης και 20ής Δεκεμβρίου 2013 σχετικά με τη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περιοχή των Άλπεων,

–  έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, της 8ης Οκτωβρίου 2015, με θέμα την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περιοχή των Άλπεων(4),

–  έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Περιφερειών, της 3ης Δεκεμβρίου 2014, σχετικά με τη μακροπεριφερειακή στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περιοχή των Άλπεων(5),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 3ης Ιουλίου 2012, σχετικά με την εξέλιξη των μακροπεριφερειακών στρατηγικών της EE: τρέχουσες πρακτικές και προοπτικές για το μέλλον, κυρίως στη Μεσόγειο(6),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμα του, της 23ης Μαΐου 2013, σχετικά με μια μακροπεριφερειακή στρατηγική για τις Άλπεις(7)·

–  έχοντας υπόψη την έκθεση, της 20ής Μαΐου 2014, της Επιτροπής προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών σχετικά με τη διακυβέρνηση των μακροπεριφερειακών στρατηγικών (COM(2014)0284),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 26ης Ιανουαρίου 2011, με τίτλο «Συμβολή της περιφερειακής πολιτικής στη βιώσιμη ανάπτυξη στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» (COM(2011)0017),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2014/52/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 16ης Απριλίου 2014, για την τροποποίηση της οδηγίας 2011/92/ΕΕ σχετικά με την εκτίμηση των επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων δημοσίων και ιδιωτικών έργων στο περιβάλλον,

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2001/42/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 27ης Ιουνίου 2001, σχετικά με την εκτίμηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ορισμένων σχεδίων και προγραμμάτων,

–  έχοντας υπόψη την απόφαση 2005/370/ΕΚ του Συμβουλίου, της 17ης Φεβρουαρίου 2005, για τη σύναψη, εξ ονόματος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, της σύμβασης για την πρόσβαση σε πληροφορίες, τη συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων και την πρόσβαση στη δικαιοσύνη σε θέματα περιβάλλοντος (Σύμβαση του Aarhus),

–  έχοντας υπόψη την εναρκτήρια διάσκεψη σχετικά με τη στρατηγική της ΕΕ για την περιοχή των Άλπεων, η οποία πραγματοποιήθηκε στο Brdo (Σλοβενία) στις 25 και 26 Ιανουαρίου 2016,

–  έχοντας υπόψη τη διάσκεψη των ενδιαφερομένων μερών σχετικά με τη στρατηγική της ΕΕ για την περιοχή των Άλπεων, η οποία πραγματοποιήθηκε στο Ίνσμπρουκ στις 17 Σεπτεμβρίου 2014,

–  έχοντας υπόψη τη διάσκεψη των ενδιαφερομένων μερών σχετικά με τη στρατηγική της ΕΕ για την περιοχή των Άλπεων, η οποία πραγματοποιήθηκε στο Μιλάνο στις 1 και 2 Δεκεμβρίου 2014,

–  έχοντας υπόψη την απόφαση 96/191/ΕΚ του Συμβουλίου, της 26ης Φεβρουαρίου 1996, για τη σύναψη της σύμβασης για την προστασία των Άλπεων (σύμβαση των Άλπεων),

–  έχοντας υπόψη τη συνοπτική έκθεση της Επιτροπής για τη δημόσια διαβούλευση σχετικά με τη στρατηγική της ΕΕ για την περιοχή των Άλπεων,

–  έχοντας υπόψη την έκφραση των απόψεων των ενδιαφερομένων μερών που περιέχεται στο «Πολιτικό ψήφισμα για μια ευρωπαϊκή στρατηγική για την περιοχή των Άλπεων», που εγκρίθηκε στη Γκρενόμπλ, στις 18 Οκτωβρίου 2013,

–  έχοντας υπόψη τη μελέτη με τίτλο «Νέος ρόλος των μακροπεριφερειών στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής εδαφικής συνεργασίας», που δημοσιεύτηκε τον Ιανουάριο του 2015 από τη Γενική Διεύθυνση Εσωτερικών Πολιτικών (Θεματικό Τμήμα Β: Διαρθρωτική Πολιτική και Πολιτική Συνοχής) του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου,

–  έχοντας υπόψη τη Λευκή Βίβλο της Επιτροπής, της 1ης Απριλίου 2009, με τίτλο «Η προσαρμογή στην αλλαγή του κλίματος: προς ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο δράσης» (COM(2009)0147),

–  έχοντας υπόψη τον πίνακα επιδόσεων της Επιτροπής για την Ένωση Καινοτομίας για το 2015,

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και την Επιτροπή των Περιφερειών με τίτλο «Πράσινη Υποδομή (ΠΥ) – Ενίσχυση του φυσικού κεφαλαίου της Ευρώπης» (COM(2013)0249),

–  έχοντας υπόψη το έγγραφο καθοδήγησης της Επιτροπής του 2014, σχετικά με τη δυνατότητα ανάπτυξης συνεργειών μεταξύ των ευρωπαϊκών διαρθρωτικών και επενδυτικών ταμείων, του προγράμματος «Ορίζων 2020» και άλλων ενωσιακών προγραμμάτων που σχετίζονται με την έρευνα, την καινοτομία και την ανταγωνιστικότητα,

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 26ης Νοεμβρίου 2014, προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, την Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή, την Επιτροπή των Περιφερειών και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων με τίτλο «Ένα επενδυτικό σχέδιο για την Ευρώπη» (COM(2014)0903),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Περιφερειακής Ανάπτυξης και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων, της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων, της Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού και της Επιτροπής Γεωργίας και Ανάπτυξης της Υπαίθρου (A8-0226/2016),

A.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, προκειμένου να προαχθεί μια συνολική αρμονική ανάπτυξη, χρειάζεται να ενισχυθεί η οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή σε ολόκληρη την ΕΕ·

B.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι μακροπεριφερειακές στρατηγικές αποτελούν σήμερα θεμελιώδες εργαλείο που συμβάλλει στον στόχο της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι μακροπεριφερειακές στρατηγικές αυτές διέπονται από την αρχή των τριών «όχι»: όχι σε νέα νομοθεσία, όχι σε νέα χρηματοδότηση, όχι σε νέα θεσμικά όργανα·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η μακροπεριφερειακή στρατηγική για την περιοχή των Άλπεων θα μπορούσε να συμβάλει στην αντιστροφή της οικονομικής ύφεσης, με επενδύσεις στην έρευνα, την καινοτομία και τη στήριξη της επιχειρηματικότητας, όπου θα συνεκτιμώνται τα μοναδικά χαρακτηριστικά και τα πλεονεκτήματα της περιοχής·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι σκοπός των μακροπεριφερειακών στρατηγικών θα πρέπει να είναι η καλύτερη επίτευξη των κοινών στόχων διαφορετικών περιφερειών μέσω μιας προαιρετικής και συντονισμένης προσέγγισης που δεν συνεπάγεται πρόσθετες ρυθμίσεις·

E.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο ρυθμός της κλιματικής αλλαγής στην περιοχή των Άλπεων έχει επιταχυνθεί περισσότερο από τον παγκόσμιο μέσο όρο, με αποτέλεσμα την αύξηση φυσικών καταστροφών όπως χιονοστιβάδες και πλημμύρες·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η μακροπεριφερειακή στρατηγική επιδιώκει τον εντοπισμό πόρων και την αξιοποίηση του κοινού αναπτυξιακού δυναμικού των περιοχών·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι μακροπεριφερειακές στρατηγικές αποτελούν ένα μοντέλο πολυεπίπεδης διακυβέρνησης στο πλαίσιο του οποίου η συμμετοχή ενδιαφερόμενων φορέων που εκπροσωπούν το τοπικό, το περιφερειακό και το εθνικό επίπεδο έχει καίρια σημασία για την επιτυχία των στρατηγικών· λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι αναγκαία η υποστήριξη της αμοιβαίας συνεργασίας μεταξύ διαφορετικών μακροπεριφερειών προκειμένου να βελτιωθεί η συνοχή των πολιτικών τους σύμφωνα με τους ευρωπαϊκούς στόχους·

H.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι μακροπεριφερειακές στρατηγικές μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη διασυνοριακών στρατηγικών και διεθνών έργων για τη δημιουργία δικτύων συνεργασίας, προς όφελος της περιοχής στο σύνολό της·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι περιφερειακές ταυτότητες και η πολιτιστική κληρονομιά, ιδίως οι λαϊκοί πολιτισμοί και τα ήθη και έθιμα της περιοχής των Άλπεων, αξίζουν ιδιαίτερης προστασίας·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ισχυρή προσέγγιση από τη βάση προς την κορυφή που έχουν υιοθετήσει οι περιφέρειες της περιοχής των Άλπεων οδήγησε στην ανάπτυξη της στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περιοχή των Άλπεων (EUSALP), με στόχο την αποτελεσματική αντιμετώπιση προκλήσεων που είναι κοινές σε ολόκληρη την περιοχή των Άλπεων·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η περιοχή των Άλπεων διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην οικονομική ανάπτυξη κρατών μελών και παρέχει πολυάριθμες υπηρεσίες οικοσυστήματος στις γειτονικές αστικές και περιαστικές περιοχές·

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η μακροστρατηγική για την περιοχή των Άλπεων θα επηρεάσει περίπου 80 εκατομμύρια άτομα που ζουν σε 48 περιφέρειες σε επτά χώρες, πέντε εκ των οποίων είναι κράτη μέλη της ΕΕ (Αυστρία, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία και Σλοβενία) και δύο χώρες που δεν ανήκουν στην ΕΕ (Λιχτενστάιν και Ελβετία)·

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η στρατηγική της ΕΕ για την περιοχή των Άλπεων πρέπει να συνδυάζει την περιβαλλοντική βιωσιμότητα και την οικονομική ανάπτυξη σε μια περιοχή φυσικού περιβάλλοντος που αποτελεί παράλληλα σημαντικό πόλο έλξης τουριστών·

ΙΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η συρρίκνωση του πληθυσμού αποτελεί το βασικό πρόβλημα ορισμένων αλπικών περιοχών και ότι οι περισσότεροι κάτοικοι της περιοχής των Άλπεων δεν μπορούν να επιβιώσουν αποκλειστικά από τον αλπικό τουρισμό και ότι, επομένως, πρέπει να αναπτυχθούν περισσότερο η γεωργία, η δασοκομία και άλλοι φιλικοί προς το περιβάλλον τομείς και υπηρεσίες·

ΙΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι μεταξύ των περιφερειών που περιλαμβάνονται στη στρατηγική υπάρχουν σημαντικές διαφορές και, κατά συνέπεια, απαιτούνται συντονισμένες δράσεις σε επίπεδο πολιτικών και τομέων, τόσο μεταξύ των διαφόρων περιφερειών (οριζόντιο επίπεδο), όσο και σε κάθε επιμέρους περιφέρεια (κάθετο επίπεδο)·

ΙΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η περιοχή των Άλπεων διαθέτει μοναδικά γεωγραφικά και φυσικά χαρακτηριστικά και ότι είναι μια διασυνδεμένη μακροπεριφέρεια και περιφέρεια διέλευσης με σημαντικό αναπτυξιακό δυναμικό· λαμβάνοντας υπόψη ότι, ωστόσο, απαιτούνται ειδικές απαντήσεις στις προκλήσεις που θέτουν το περιβάλλον, η δημογραφική εξέλιξη, οι μεταφορές, ο τουρισμός και ζητήματα σχετιζόμενα με την ενέργεια, η εποχικότητα και η πολυδραστηριότητα, και ότι η συντονισμένη χωροταξία θα μπορούσε να παραγάγει καλύτερα αποτελέσματα και προστιθέμενη αξία για την εδαφική συνοχή τόσο της περιοχής των Άλπεων όσο και των περιαλπικών περιοχών·

ΙΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η περιοχή των Άλπεων αποτελεί «υδατόπυργο» της Ευρώπης και ότι οι Άλπεις παρέχουν ποσότητα νερού η οποία το καλοκαίρι μπορεί να φτάσει μέχρι το 90% των αναγκών των περιοχών που βρίσκονται στις παρυφές τους· λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία των υδάτινων πόρων για την υδροηλεκτρική παραγωγή, την άρδευση της γεωργικής γης, τη βιώσιμη διαχείριση των δασών, τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και του τοπίου, καθώς και την παροχή πόσιμου νερού· λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι απαραίτητη η διαφύλαξη της ποιότητας των υδάτων και της στάθμης των ποταμών στις Άλπεις, καθώς και η επίτευξη σωστής ισορροπίας ανάμεσα στα συμφέροντα των τοπικών πληθυσμών και στις περιβαλλοντικές ανάγκες·

ΙΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η περιοχή των Άλπεων διατρέχεται από σύνορα και ότι η αντιμετώπιση των φραγμών αυτών συνιστά βασική προϋπόθεση για τη συνεργασία στην περιοχή, για την ελεύθερη κυκλοφορία προσώπων, υπηρεσιών, αγαθών και κεφαλαίων και, ως εκ τούτου, για την οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική αλληλεπίδραση· λαμβάνοντας υπόψη ότι η στρατηγική για τις Άλπεις αποτελεί ευκαιρία να ενισχυθεί η διασυνοριακή συνεργασία, να δημιουργηθούν δεσμοί και δίκτυα που θα συνδέουν τους ανθρώπους και τις οικονομικές δραστηριότητες και, συνακόλουθα, να αρθούν τα σύνορα και οι φραγμοί που αυτά δημιουργούν·

ΙΘ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή, στην ανακοίνωσή της σχετικά με την ευρωπαϊκή στρατηγική της Ένωσης για την περιοχή των Άλπεων, υπογραμμίζει τόσο την ανάγκη περιορισμού των επιπτώσεων των μεταφορών διαμέσου των Άλπεων, με στόχο τη διαφύλαξη του περιβαλλοντικού πλούτου των Άλπεων, όσο και τη σημασία που έχει η εφαρμογή μιας στρατηγικής με την οποία θα εξασφαλίζεται ένα υγιέστερο και καλύτερα προστατευμένο περιβάλλον διαβίωσης για τον εντόπιο πληθυσμό·

Κ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων αποτελεί θεμελιώδες δικαίωμα και προϋπόθεση, ιδίως στις μεθοριακές περιοχές, για την επίτευξη των στόχων της οικονομικής, κοινωνικής, εδαφικής και περιβαλλοντικής συνοχής, ισχυρής και βιώσιμης ανταγωνιστικότητας και ισότιμης πρόσβασης στην απασχόληση·

ΚΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η περιοχή που καλύπτει η στρατηγική για την περιοχή των Άλπεων (EUSALP) αποτελείται από ορεινές περιοχές στο κέντρο της και από περιαλπικές περιοχές, συμπεριλαμβανομένων μητροπολιτικών περιοχών, τις οποίες συνδέουν στενές αλληλεπιδράσεις και λειτουργικές σχέσεις που επηρεάζουν ως σύνολο την οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική ανάπτυξη·

ΚΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η συγκεκριμένη περιοχή με τα διατηρημένα οικοσυστήματα και τις υπηρεσίες της μπορεί να αποτελέσει τη βάση για πολλές οικονομικές δραστηριότητες, με έμφαση στη γεωργία, τη δασοκομία, τον τουρισμό και την ενέργεια, λαμβανομένου υπόψη του πολιτιστικού και φυσικού της πλούτου·

ΚΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περιοχή των Άλπεων, ως η πρώτη μακροπεριφερειακή στρατηγική για ορεινή περιοχή, μπορεί να αποτελέσει πρότυπο και πηγή έμπνευσης για άλλες ορεινές περιοχές στην ΕΕ·

ΚΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι προηγούμενες μακροπεριφερειακές στρατηγικές της ΕΕ επιβεβαίωσαν την επιτυχία των μηχανισμών συνεργασίας αυτού του είδους και κόμισαν χρήσιμη εμπειρία για τη χάραξη νέων μακροπεριφερειακών στρατηγικών·

Γενικές παρατηρήσεις και διακυβέρνηση

1.  χαιρετίζει την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με τη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περιοχή των Άλπεων και το συνοδευτικό σχέδιο δράσης· πιστεύει ότι αποτελεί βήμα προόδου για την ανάπτυξη της περιοχής σύμφωνα με τον στόχο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» για έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη· επισημαίνει ότι η στρατηγική και το συνοδευτικό σχέδιο δράσης μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στις προσπάθειες για την αντιμετώπιση της συρρίκνωσης του πληθυσμού της περιοχής, και κυρίως της φυγής των νέων·

2.  επισημαίνει την πολύτιμη εμπειρία που αποκτήθηκε από την εφαρμογή της σύμβασης των Άλπεων, η οποία συμβιβάζει οικονομικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά συμφέροντα· καλεί τις συμμετέχουσες χώρες να σεβαστούν τις συμφωνίες που έχουν συναφθεί και να διατηρήσουν υψηλό επίπεδο δέσμευσης για τη βιώσιμη ανάπτυξη και την προστασία των Άλπεων·

3.  εκφράζει την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι τα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά και επενδυτικά ταμεία (ΕΔΕΤ) προσφέρουν δυνητικά σημαντικούς πόρους και ευρύ φάσμα εργαλείων και επιλογών για τη στρατηγική· ζητεί την ενίσχυση των συνεργειών μέσω της προώθησης του συντονισμού και των συμπληρωματικοτήτων με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων (ΕΤΣΕ) και με άλλα ταμεία και μηχανισμούς που σχετίζονται με τους πυλώνες της στρατηγικής, και συγκεκριμένα το πρόγραμμα «Ορίζων 2020», τον χρηματοδοτικό μηχανισμό «Συνδέοντας την Ευρώπη», το πρόγραμμα LIFE, το πρόγραμμα COSME για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ), το πρόγραμμα Interreg για την περιοχή των Άλπεων και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Στρατηγικών Επενδύσεων (ΕΤΣΕ), σε σχέση με τα οποία η Επιτροπή θα πρέπει να διερευνήσει τη δυνητική προστιθέμενη αξία ειδικών προσκλήσεων υποβολής προτάσεων, επικεντρωμένων στις ιδιαίτερες προκλήσεις της περιοχής των Άλπεων·

4.  ζητεί από την Επιτροπή και τους εθνικούς, περιφερειακούς και τοπικούς φορείς που είναι αρμόδιοι για την κατάρτιση, τη διαχείριση και την υλοποίηση των προγραμμάτων ΕΔΕΤ να δώσουν έμφαση στη σημασία των μακροπεριφερειακών έργων και δράσεων· αναμένει ενίσχυση της από κοινού δράσης, μέσω του συντονισμού των εν λόγω πολιτικών, προγραμμάτων και στρατηγικών της ΕΕ που έχουν σημασία για τις Άλπεις και ζητεί από την Επιτροπή να παρακολουθεί την εφαρμογή αυτών των προγραμμάτων στην πράξη, ούτως ώστε να αποφευχθούν πιθανές αλληλοεπικαλύψεις και να μεγιστοποιηθεί η συμπληρωματικότητα και η προστιθέμενη αξία· ζητεί από την Επιτροπή επιπλέον να διασφαλίσει ευχερή πρόσβαση των ευρωπαίων πολιτών και των θεσμικών οργάνων στα σχετικά έγγραφα, προκειμένου να διασφαλιστεί πλήρης διαφάνεια σχετικά με την ακολουθητέα διαδικασία·

5.  επαναλαμβάνει τη σημασία της αρχής των τριών «όχι», δεδομένου ότι οι μακροπεριφέρειες είναι πλαίσια που αξιοποιούν την προστιθέμενη αξία πρωτοβουλιών συνεργασίας και συνεργειών μεταξύ διαφορετικών χρηματοδοτικών μέσων της ΕΕ·

6.  καλεί τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών και τις συμμετέχουσες περιφέρειες να ευθυγραμμίσουν τις εθνικές και περιφερειακές πολιτικές και τα μέτρα χρηματοδότησης, ώστε να συμπεριλαμβάνουν, όπου είναι εφικτό, τις δράσεις και τους στόχους της στρατηγικής EUSALP, και να προσαρμόσουν τα εγκριθέντα επιχειρησιακά προγράμματά τους για να εξασφαλιστεί ότι τα μελλοντικά σχέδια στο πλαίσιο της στρατηγικής EUSALP θα υλοποιηθούν χωρίς καθυστέρηση και ότι οι διαχειριστικές αρχές θα λάβουν δεόντως υπόψη τις προτεραιότητες της EUSALP κατά την υλοποίηση των επιχειρησιακών προγραμμάτων (π.χ. μέσω ειδικών προσκλήσεων υποβολής προτάσεων, μορίων ή κονδυλίων ειδικού προορισμού)· ζητεί βελτίωση της μακροπεριφερειακής προσέγγισης ενόψει της ενδεχόμενης μεταρρύθμισης της πολιτικής για τη συνοχή μετά το 2020, και υπογραμμίζει πόσο σημαντικά είναι τα ολοκληρωμένα μακροπεριφερειακά έργα και μέτρα·

7.  καλεί την ΕΤΕπ, σε συνεργασία με την Επιτροπή, να εξετάσει τη δυνατότητα δημιουργίας μιας επενδυτικής πλατφόρμας για την περιοχή των Άλπεων η οποία θα επέτρεπε την κινητοποίηση χρηματοδότησης από δημόσιες και ιδιωτικές πηγές· ζητεί τη δημιουργία δεξαμενής έργων για την περιοχή που θα προσέλκυε επενδυτές· παροτρύνει, σε αυτό το πλαίσιο, την Επιτροπή, την ΕΤΕπ και τις συμμετέχουσες χώρες να αξιοποιήσουν στο έπακρο τις δυνατότητες του ΕΤΣΕ προκειμένου να χρηματοδοτηθούν έργα στην περιοχή που θα εξασφαλίζουν βιώσιμη ανάπτυξη, οικονομική μεγέθυνση και απασχόληση σε μακροπεριφερειακό επίπεδο·

8.  τονίζει ότι απαιτούνται κατάλληλες ενημερωτικές εκστρατείες για τη στρατηγική της ΕΕ στην περιοχή των Άλπεων και ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να μεριμνήσουν για την αυξημένη προβολή της στρατηγικής και την παροχή επαρκούς πληροφόρησης σχετικά με τους στόχους και τα αποτελέσματα της στρατηγικής σε όλα τα επίπεδα, μεταξύ άλλων σε διασυνοριακό και διεθνές επίπεδο· ζητεί να προωθηθούν ο συντονισμός και οι ανταλλαγές βέλτιστων πρακτικών σε σχέση με την εφαρμογή των μακροπεριφερειακών στρατηγικών της ΕΕ, ιδίως στο πεδίο της διαχείρισης του φυσικού και πολιτιστικού πλούτου, προκειμένου να δημιουργηθούν βιώσιμοι πόλοι έλξης τουριστών·

9.  ζητεί να δημιουργηθεί σε μακροπεριφερειακό επίπεδο μια δομή υποστήριξης της εφαρμογής για τα διοικητικά όργανα της EUSALP, σε συνεργασία και συμφωνία με την Επιτροπή, τα κράτη μέλη και τις περιφέρειες· χαιρετίζει επιπλέον την εκπροσώπηση του Κοινοβουλίου στα διοικητικά της όργανα και εκτιμά ότι το Κοινοβούλιο θα πρέπει να συμμετέχει στην παρακολούθηση της εφαρμογής της στρατηγικής·

10.  ζητεί να διαδραματίσει η Επιτροπή ενεργό ρόλο στο στάδιο υλοποίησης της EUSALP· εκτιμά ότι η Επιτροπή πρέπει, σύμφωνα με τις αρχές της επικουρικότητας και της αναλογικότητας, να συμμετέχει στην κοινή διαχείριση μαζί με τα κράτη και τις περιφέρειες σε όλα τα στάδια του προγραμματισμού και της εφαρμογής των έργων της στρατηγικής, αν μη τι άλλο προκειμένου να διασφαλιστούν η αποτελεσματική συμμετοχή τοπικών και περιφερειακών ενδιαφερόμενων μερών, συμπεριλαμβανομένων των δημόσιων αρχών, των οικονομικών και κοινωνικών εταίρων και των οργανώσεων που εκπροσωπούν την κοινωνία των πολιτών, και ο απαραίτητος συντονισμός με άλλες στρατηγικές και μορφές χρηματοδότησης που υποστηρίζονται από την ΕΕ·

11.  ζητεί να αξιολογηθεί η εφαρμογή της EUSALP από την Επιτροπή, με βάση αντικειμενικά κριτήρια και μετρήσιμους δείκτες·

12.  υποστηρίζει τον στρατηγικό σχεδιασμό τόσο στις αστικές όσο και στις αγροτικές περιοχές της περιοχής των Άλπεων, με σκοπό την προώθηση της δικτύωσης και των κοινών στόχων στο πλαίσιο μιας συνεπούς, συντονισμένης και ολοκληρωμένης πολιτικής (π.χ. σε ό, τι αφορά τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, την ευημερία, την υλικοτεχνική υποστήριξη και την επιχειρηματική και κοινωνική καινοτομία)· υποστηρίζει την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών, π.χ., στον βιώσιμο τουρισμό μεταξύ των περιφερειών, καθώς και με άλλες υφιστάμενες μακροπεριφερειακές στρατηγικές·

13.  εμμένει στην άποψη ότι οι τοπικές και περιφερειακές αρχές, σε συνεργασία με την τοπική και περιφερειακή κοινωνία των πολιτών, θα πρέπει να αναλάβουν ηγετικό ρόλο στους φορείς διαχείρισης και στους επιχειρησιακούς, τεχνικούς και εκτελεστικούς φορείς της στρατηγικής, με πλήρη σεβασμό των αρχών της επικουρικότητας και της πολυεπίπεδης διακυβέρνησης·

14.  εκτιμά ότι οι επενδύσεις πρέπει να διοχετεύονται στην ίση και ουσιαστική πρόσβαση όλου του πληθυσμού της περιοχής σε μονάδες περίθαλψης και πρώτων βοηθειών και σε επείγουσα βοήθεια, ιδίως στις αγροτικές ζώνες, προκειμένου να αποτραπεί η απερήμωση·

15.  ζητεί από την Επιτροπή να υποβάλλει ανά διετία στο Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο έκθεση σχετικά με την εφαρμογή της EUSALP, βάσει αντικειμενικών κριτηρίων και μετρήσιμων δεικτών, με στόχο την αξιολόγηση της λειτουργίας και της προστιθέμενης αξίας της όσον αφορά την ανάπτυξη και τις θέσεις εργασίας, τη μείωση των ανισοτήτων και τη βιώσιμη ανάπτυξη·

16.  καλεί τις συμμετέχουσες χώρες να συνεχίσουν τις προσπάθειές τους για τη διαφοροποίηση των πηγών ενεργειακού εφοδιασμού, λαμβάνοντας υπόψη το περιβάλλον· υπογραμμίζει την ανάγκη για βιωσιμότητα, ανταγωνιστικότητα και εκσυγχρονισμό της υπάρχουσας υποδομής υδροηλεκτρικής ενέργειας, η οποία αναπτύχθηκε πολύ νωρίς, λαμβανομένων παράλληλα υπόψη των επιπτώσεων που μπορεί να έχουν οι υποδομές υδροηλεκτρικής ενέργειας στο περιβάλλον και τη γεωλογία, που θα συνοδεύεται από την προώθηση μικρών (πολύ μικρών και πάρα πολύ μικρών) υδροηλεκτρικών σταθμών· τονίζει ότι η ολοκληρωμένη διαχείριση και προστασία των υδάτινων πόρων αποτελεί καίριας σημασίας παράγοντα για τη βιώσιμη ανάπτυξη των Άλπεων και ότι, ως εκ τούτου, ο τοπικός πληθυσμός πρέπει να είναι σε θέση να δεσμευτεί υπέρ της υδροηλεκτρικής ενέργειας και να χρησιμοποιεί την προστιθέμενη αξία που αυτή παράγει· καλεί τις συμμετέχουσες χώρες να συμβάλουν στην ανάπτυξη εύρυθμων δικτύων υποδομών ηλεκτρικής ενέργειας στη μακροπεριφέρεια, για να κατοχυρώσουν την ασφάλεια εφοδιασμού και να δημιουργήσουν δομές για την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών στο θέμα της διασυνοριακής συνεργασίας·

17.  τονίζει την ανάγκη να ενισχυθεί περαιτέρω η κοινωνική διάσταση, προκειμένου να διασφαλιστεί η επιδίωξη ενός μοντέλου ανάπτυξης που θα μπορεί να εγγυάται τη βιώσιμη ανάπτυξη, την κοινωνική ένταξη και την κοινωνική προστασία για όλους, ιδίως στις παραμεθόριες περιοχές· υπογραμμίζει, στο πλαίσιο αυτό, τη σημασία της ενσωμάτωσης προτεραιοτήτων και ανάληψης δράσεων για την καταπολέμηση των κάθε μορφής διακρίσεων·

18.  υπενθυμίζει την αρχή της καθολικής πρόσβασης σε δημόσιες υπηρεσίες, η οποία πρέπει να διασφαλίζεται σε όλα τα εδάφη της ΕΕ, ιδίως στους τομείς της εκπαίδευσης, της υγειονομικής περίθαλψης, των κοινωνικών υπηρεσιών και της κινητικότητας και με ιδιαίτερη προσοχή στις ανάγκες των ατόμων με αναπηρία· τονίζει ότι είναι αναγκαίο οι συμμετέχουσες χώρες να προωθήσουν εναλλακτικές και καινοτόμες λύσεις για την περιοχή των Άλπεων στον τομέα της παροχής δημόσιων υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων εξατομικευμένων λύσεων, προσαρμοσμένων στις τοπικές και περιφερειακές ανάγκες· καλεί, στο πλαίσιο αυτό, τις συμμετέχουσες χώρες να παράσχουν κίνητρα για την ανάπτυξη συμπράξεων δημόσιου-ιδιωτικού τομέα· υπενθυμίζει, ωστόσο, τις αρχές της οικονομικής προσιτότητας και της προσβασιμότητας σε δημόσιες υπηρεσίας ποιότητας για όλους·

19.  εκφράζει ανησυχία για την υποβάθμιση των οικοσυστημάτων και τον κίνδυνο φυσικών καταστροφών σε ορισμένα μέρη της περιοχής των Άλπεων· τονίζει ότι πρέπει να εφαρμοστούν πλήρως οι στρατηγικές για τη διαχείριση του κινδύνου φυσικών καταστροφών και την κλιματική αλλαγή· υπογραμμίζει την ανάγκη εκπόνησης και εφαρμογής κοινών σχεδίων έκτακτης ανάγκης για την περίπτωση διασυνοριακής ρύπανσης· ζητεί τη συγκρότηση κοινών ομάδων ταχείας επέμβασης για τις τουριστικές περιοχές που πλήττονται από φυσικές καταστροφές όπως ιλυόρροια, κατολισθήσεις εδάφους και πλημμύρες· επισημαίνει, στο πλαίσιο αυτό, την ανάγκη καλύτερης προώθησης του Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας της ΕΕ·

Θέσεις εργασίας, οικονομική μεγέθυνση και καινοτομία

20.  αναγνωρίζει ότι οι αλπικές περιφέρειες έχουν περιβαλλοντικό πλούτο ο οποίος πρέπει να διατηρηθεί, με το τεράστιο δυναμικό τους από την άποψη του φυσικού τοπίου, καθώς και την εξαιρετική ποικιλία οικοσυστημάτων, που εκτείνονται από τα ορεινά στα πεδινά ακόμη και στις μεσογειακές ακτές, ούτως ώστε να καταστεί δυνατή η ανάπτυξη ενός οικονομικού χώρου και μιας βιόσφαιρας που θα έχει ως βάση τη συνύπαρξη φύσης και ανθρώπου· τονίζει, ως εκ τούτου, την ανάγκη για πιο ενεργό συνεργασία μεταξύ των γεωργικών και των λοιπών οικονομικών δραστηριοτήτων σε προστατευόμενες περιοχές (Natura 2000, εθνικά πάρκα, φυσικά πάρκα κ.λπ.), με στόχο την ανάπτυξη ολοκληρωμένων τουριστικών προϊόντων, καθώς και τη σημασία που έχει η διατήρηση και η προστασία των μοναδικών οικοτόπων των ορεινών περιοχών·

21.  επισημαίνει τις ευκαιρίες που ανοίγονται με τη στρατηγική για την ανάπτυξη της οικείας αγοράς εργασίας, η οποία παρουσιάζει υψηλά επίπεδα διασυνοριακής μετακίνησης εργαζομένων· θεωρεί ότι η ενίσχυση των προσόντων του εργατικού δυναμικού και η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας στην πράσινη οικονομία θα πρέπει να συγκαταλέγονται μεταξύ των επενδυτικών προτεραιοτήτων της στρατηγικής για την περιοχή των Άλπεων· υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι οι ΜΜΕ – πολύ συχνά οικογενειακές επιχειρήσεις, όπως μικρές γεωργικές εκμεταλλεύσεις και μικρές επιχειρήσεις μεταποίησης – των τομέων της γεωργίας, του τουρισμού, του εμπορίου, της βιοτεχνίας και της χειροτεχνίας αποτελούν τον πυρήνα της οικονομικής δραστηριότητας με ολοκληρωμένο και βιώσιμο τρόπο στην περιοχή των Άλπεων και, ως εκ τούτου, τη ραχοκοκαλιά του ζωτικού, πολιτιστικού και φυσικού περιβάλλοντος των Άλπεων και σημαντική πηγή απασχόλησης· τονίζει την ανάγκη για περαιτέρω διαφοροποίηση των οικονομικών δραστηριοτήτων και των ευκαιριών απασχόλησης στην περιοχή των Άλπεων·

22.  τονίζει την ανάγκη να δοθεί προτεραιότητα στις επενδύσεις σε ψηφιακές υποδομές και τη σημασία που έχει να εξασφαλισθεί ταχεία και αποτελεσματική πρόσβαση σε διαδίκτυο υψηλής ταχύτητας, και, με αυτό τον τρόπο, σε ψηφιακές και διαδικτυακές υπηρεσίες, όπως το ηλεκτρονικό εμπόριο, η χρήση ψηφιακών διαύλων της αγοράς και της τηλεργασίας, καθώς και άλλες ευκαιρίες για τα άτομα που ζουν σε περιοχές μακριά από τα μεγάλα αστικά κέντρα, με παράλληλη προώθηση, όπου είναι εφικτό, εναλλακτικών λύσεων αντί της φυσικής μετακίνησης·

23.  θεωρεί ότι η καινοτομία και η χρήση νέων τεχνολογιών σε βασικούς τομείς της οικονομίας, με γνώμονα τις στρατηγικές ευφυούς εξειδίκευσης και με χρηματοδότηση από τις υφιστάμενες πηγές χρηματοδότησης της ΕΕ (όπως το ΕΤΠΑ, το ΕΚΤ, το COSME, το πρόγραμμα «Ορίζων 2020» ή το Erasmus +), θα μπορούσαν να συμβάλουν στη δημιουργία ποιοτικών θέσεων απασχόλησης σε τομείς στρατηγικής σημασίας όπως οι βιοεπιστήμες, η βιοοικονομία, η ενέργεια, τα βιολογικά προϊόντα, τα νέα υλικά ή οι ηλεκτρονικές υπηρεσίες· υπενθυμίζει ότι είναι σημαντικό να εξασφαλιστεί ισχυρή υποστήριξη για τις ΜΜΕ, η οποία θα μπορούσε να συμβάλει στην αντιστροφή της τρέχουσας τάσης συρρίκνωσης του πληθυσμού που παρατηρείται σε ορισμένες περιοχές και εδάφη της περιοχής των Άλπεων·

24.  καλεί τις αρμόδιες αρχές των κρατών μελών και των περιφερειών της περιοχής των Άλπεων να συνεργαστούν με την Επιτροπή προκειμένου να διερευνήσουν τη δυνατότητα υλοποίησης, κατά την προσεχή περίοδο προγραμματισμού, κοινού προγράμματος (βάσει του άρθρου 185 ΣΛΕΕ) για τη στήριξη της ενσωμάτωσης δραστηριοτήτων έρευνας και καινοτομίας της περιοχής των Άλπεων, στο πλαίσιο συμβατών ευρωπαϊκών αλυσίδων αξίας, ενσωματωμένων στις στρατηγικές έξυπνης εξειδίκευσης·

25.  ενθαρρύνει τη δημιουργία συνεργατικών σχηματισμών και τη συνεργασία μεταξύ δημόσιων και ιδιωτικών επιχειρήσεων, πανεπιστημίων, ερευνητικών ινστιτούτων και λοιπών συναφών ενδιαφερόμενων φορέων, με στόχο την προώθηση της καινοτομίας και τη δυνατότητα αξιοποίησης συνεργειών μεταξύ αλπικών και περιαλπικών περιοχών· θεωρεί ότι οι προβλεπόμενες δράσεις θα πρέπει να αξιοποιήσουν τις εθνικές και περιφερειακές στρατηγικές έρευνας και καινοτομίας για ευφυή εξειδίκευση σε περιφερειακό επίπεδο, με στόχο την εξασφάλιση αποτελεσματικότερων και αποδοτικότερων επενδύσεων·

26.  αναγνωρίζει τη σημασία που έχει για τη στρατηγική EUSALP η ανάπτυξη έργων για ενώσεις, ιδρύματα, μικροεπιχειρήσεις και ΜΜΕ που δραστηριοποιούνται στον πολιτιστικό και δημιουργικό τομέα, λόγω της επίδρασης που έχουν στις επενδύσεις, την ανάπτυξη, την καινοτομία και την απασχόληση, αλλά και του καίριου ρόλου τους στη διατήρηση και την προώθηση της πολιτιστικής και γλωσσικής πολυμορφίας·

27.  τονίζει ότι η μακροπεριφερειακή στρατηγική για τις Άλπεις θα πρέπει αφενός να παρέχει ευκαιρίες για τη διατήρηση, την υποστήριξη και την προσαρμογή, κατά περίπτωση, παραδοσιακών μορφών οικονομικής δραστηριότητας, όπως της γεωργίας, της δασοκομίας και βιοτεχνικών μορφών οικονομικής δραστηριότητας, και αφετέρου να προωθεί την καινοτομία και την ανάπτυξη νέων πρωτοβουλιών στον εν λόγω τομέα, π.χ. μέσω του μηχανισμού InnovFin· τονίζει την ανάγκη διευκόλυνσης της πρόσβασης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων σε στήριξη και χρηματοδότηση, δεδομένου του ρόλου που επιτελούν στη δημιουργία θέσεων εργασίας·

28.  υπογραμμίζει ότι η συνεργασία μεταξύ περιφερειών, και προπαντός η διασυνοριακή συνεργασία, είναι σημαντική για την περαιτέρω ανάπτυξη του τουρισμού στην ευρύτερη περιοχή· ενθαρρύνει τη διαμόρφωση στρατηγικών στον τομέα του τουρισμού που βασίζονται στον υφιστάμενο φυσικό και πολιτιστικό πλούτο, τη βιωσιμότητα και στην καινοτομία· τονίζει την κοινωνική, πολιτιστική και οικονομική διάσταση των διαφόρων παραδόσεων και εθίμων της περιοχής των Άλπεων, που θα πρέπει να προάγονται και να διατηρούνται με σεβασμό στην πολυμορφία τους·

29.  σημειώνει ότι η διαχείριση και η επανεισαγωγή αρπακτικών πτηνών και σαρκοβόρων στις αλπικές περιοχές πραγματοποιούνται σε εθνικό και τοπικό επίπεδο, ενώ τα συγκεκριμένα είδη δεν περιορίζονται από διοικητικά σύνορα και ότι το φαινόμενο της αποδημίας έχει εκ φύσεως διασυνοριακό χαρακτήρα· καλεί, ωστόσο, τα κράτη μέλη, προκειμένου να αποφευχθούν συγκρούσεις συνδεόμενες με την επανεισαγωγή των ειδών αυτών, να βελτιώσουν τον συντονισμό ανάμεσα στις διάφορες αρχές, με παράλληλη ανταλλαγή πληροφοριών, και να ενισχύσουν τις βέλτιστες πρακτικές έτσι ώστε να προαχθεί η διασυνοριακή διαχείριση και η προστασία των εκτρεφόμενων ζώων και των ζώων βοσκής στο πλαίσιο της αλπικής στρατηγικής, σε συνδυασμό με την πλατφόρμα για τα «μεγάλα σαρκοφάγα, τα άγρια οπληφόρα και την κοινωνία» της Σύμβασης των Άλπεων·

30.  υποστηρίζει τη διαφοροποίηση της τουριστικής προσφοράς μέσω της ανάπτυξης νέων τουριστικών ευκαιριών που θα είναι προσαρμοσμένες στις περιφερειακές ανάγκες και θα αξιοποιούν τους περιφερειακούς πόρους, όπως για παράδειγμα τουριστικά θεματικά πάρκα και διαδρομές, τον οινολογικό-γαστρονομικό τουρισμό, τον πολιτιστικό, τον ιατρικό και τον εκπαιδευτικό και τον αθλητικό τουρισμό, προκειμένου να παραταθεί η τουριστική περίοδος, ώστε να μειωθεί παράλληλα η πίεση στις υποδομές και να επιτευχθεί απασχόληση στον τουρισμό καθ' όλη τη διάρκεια του έτους και στον αγροτουρισμό με στόχο την προσέλκυση επισκεπτών σε δραστηριότητες που σχετίζονται με την αγροτική ζωή και την άγρια πανίδα σε μη συμβατικά ξενοδοχεία, και να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα και η βιωσιμότητα των τουριστικών προορισμών· υποστηρίζει την προώθηση νέων τουριστικών δραστηριοτήτων, καλύτερα προσαρμοσμένων στην κλιματική αλλαγή και στην προστασία του περιβάλλοντος· τονίζει επίσης την ανάγκη να στηριχθεί και να βελτιωθεί ο συντονισμός των υπηρεσιών ορεινής διάσωσης

31.  στηρίζει τα μέτρα που προάγουν την ελάφρυνση της πίεσης στις μεταφορικές υποδομές μέσω της καλύτερης χρονικής κατανομής των σχολικών διακοπών και των συνδεδεμένων με αυτές περιόδων διακοπών, της έξυπνης διαμόρφωσης των διοδίων και κινήτρων από την πλευρά των παρόχων τουριστικών υπηρεσιών κατά τις περιόδους κορύφωσης των μετακινήσεων και τις ώρες αιχμής·

32.  υπενθυμίζει την οικονομική σημασία που έχει η προαγωγή της ανάπτυξης ήπιων και βιώσιμων τουριστικών δραστηριοτήτων σε ολόκληρη την περιοχή των Άλπεων, μεταξύ άλλων σε παραλίμνιες πόλεις και λουτροπόλεις· παροτρύνει επίσης τα κράτη μέλη να κάνουν χρήση του ποδηλάτου σε συνδυασμό με τα σιδηροδρομικά ταξίδια ή τις διατροπικές υπηρεσίες μεταφορών· επισημαίνει, βάσει των βέλτιστων πρακτικών, τις τουριστικές πλατφόρμες που έχουν δημιουργηθεί στο πλαίσιο έργων χρηματοδοτούμενων από την ΕΕ·

33.  διαπιστώνει ότι το ίδιο άτομο συχνά υποχρεώνεται να ασκεί διάφορες δραστηριότητες κατά τη διάρκεια του έτους, μερικές φορές σε διασυνοριακή βάση· καλεί την Επιτροπή, τα κράτη μέλη και τις περιφερειακές και τοπικές αρχές να ενθαρρύνουν τη συνεργασία μεταξύ των φορέων τόσο αρχικής όσο και συνεχούς επαγγελματικής κατάρτισης· υπογραμμίζει τα οφέλη που θα είχε ένα πρόγραμμα Erasmus+ αφιερωμένο στη διασυνοριακή μαθητεία·

Κινητικότητα και συνδεσιμότητα

34.  τονίζει ότι είναι σημαντικό να βελτιωθεί η συνδεσιμότητα στον τομέα των μεταφορών και της ενέργειας μεταξύ των συμμετεχουσών χωρών, συμπεριλαμβανομένων των τοπικών, περιφερειακών και διασυνοριακών μεταφορών και διατροπικών συνδέσεων με την ενδοχώρα (μεταξύ άλλων μεταξύ των μεγάλων πολεοδομικών συγκροτημάτων), με σκοπό την ενθάρρυνση της ανάπτυξης της περιοχής, τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων της και την προσέλκυση νέων κατοίκων, με παράλληλη αξιολόγηση των δυνατοτήτων ανακαίνισης και/ή επέκτασης των υφιστάμενων δικτύων, με γενικό στόχο την καλύτερη εφαρμογή του δικτύου ΔΕΔ-Μ· τονίζει πόσο σημαντική είναι η κατασκευή μιας «ευφυούς» υποδομής· εκτιμά ότι οι νεόδμητες υποδομές πρέπει να γίνουν πραγματικοί «τεχνολογικοί διάδρομοι» εντός των οποίων θα υλοποιηθούν όλες οι χωριστές υποδομές, δηλαδή οι ηλεκτρικές γραμμές, οι τηλεφωνικές γραμμές, οι γραμμές ευρείας και υπερευρείας ζώνης, οι αγωγοί φυσικού αερίου, τα δίκτυα οπτικών ινών, οι σωλήνες ύδρευσης κτλ.·

35.  ζητεί μια ολιστική προσέγγιση για τον μελλοντικό σχεδιασμό και την εφαρμογή της πολιτικής για την κυκλοφορία και το περιβάλλον στις Άλπεις· υπογραμμίζει, στο πλαίσιο αυτό, την ανάγκη να δοθεί προτεραιότητα στη στροφή προς άλλους τρόπους μεταφοράς με στόχο τη μετάβαση από τις οδικές μεταφορές στις σιδηροδρομικές, ιδίως στον τομέα των εμπορευματικών μεταφορών, και ζητεί από την Επιτροπή να υποστηρίξει αυτή τη μετάβαση· ζητεί, πάντα το πλαίσιο αυτό, τα έσοδα από τις οδικές μεταφορές να χρησιμοποιούνται για να δοθεί ώθηση στην εφαρμογή και την ανάπτυξη αποτελεσματικών και φιλικών προς το περιβάλλον σιδηροδρομικών μεταφορών επιβατών και εμπορευμάτων, καθώς και για τη μείωση του θορύβου και της ρύπανσης του περιβάλλοντος, και επισημαίνει πιθανά έργα σε τομείς όπως η διαχείριση της κυκλοφορίας, η τεχνολογική καινοτομία, η διαλειτουργικότητα, κ.λπ.· ζητεί, επιπλέον, επέκταση των υφιστάμενων υποδομών, συμπεριλαμβανομένων των διατροπικών και διαλειτουργικών συστημάτων ποιότητας, στην περιοχή των Άλπεων· τονίζει τη σημασία που έχει η διασφάλιση συνδεσιμότητας και προσβασιμότητας σε όλους τους κατοίκους της περιοχής·

36.  υπογραμμίζει τη σπουδαιότητα της σύνδεσης οδών μεταφοράς με άλλα μέρη της Ευρώπης και τη χρησιμότητα των διασυνδέσεων με τους διαδρόμους ΔΕΔ-Μ (Διευρωπαϊκά Δίκτυα Μεταφορών), με παράλληλη βελτιστοποίηση της χρήσης των ήδη υφιστάμενων υποδομών· υπενθυμίζει ότι το ορεινό ανάγλυφο συνεχίζει να αποτελεί εμπόδιο στην προσέγγιση μεταξύ των πολιτών της ΕΕ και ότι η ΕΕ έχει δεσμευτεί να αυξήσει τη χρηματοδότηση για υποδομές διασυνοριακών μεταφορών· καλεί, ως εκ τούτου, τις συμμετέχουσες χώρες να επικεντρώσουν επίσης τις προσπάθειές τους στην υλοποίηση και στον σχεδιασμό βιώσιμων συμπληρωματικών έργων χωρίς αποκλεισμούς, μεριμνώντας παράλληλα για τη σύνδεση και την ανάπτυξη του υφιστάμενου δικτύου ΔΕΔ-Μ·

37.  εφιστά την προσοχή στην έλλειψη αποτελεσματικών μη ρυπογόνων συνδέσεων στις ορεινές περιοχές, καθώς και μεταξύ ορεινών και παρακείμενων περιοχών· προτρέπει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διευκολύνουν τις καθαρές και καλύτερες συνδέσεις με χαμηλές εκπομπές άνθρακα, ιδίως για τα σιδηροδρομικά δίκτυα, σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, ώστε να βελτιωθεί η συνοχή και η ποιότητα ζωής σε αυτές τις περιοχές· υποστηρίζει και προωθεί την εγκατάσταση στην περιοχή των Άλπεων·

38.  καλεί τα κράτη που συμμετέχουν στη μακροπεριφερειακή στρατηγική να λάβουν υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες που αντιμετωπίζουν οι διασυνοριακοί εργαζόμενοι και να θεσπίσουν συμφωνίες για τους διασυνοριακούς εργαζομένους στην μακροπεριφέρεια των Άλπεων·

39.  υποστηρίζει την ανάπτυξη καινοτόμων μορφών τοπικής μεταφοράς κατά παραγγελία, συμπεριλαμβανομένων της έξυπνης ενημέρωσης για τις μεταφορές, της διαχείρισης των μεταφορών, της τηλεπληροφορικής των μεταφορών και της πολυτροπικότητας, λαμβανομένων, επίσης, υπόψη των δυνατοτήτων ανάπτυξης κοινών διαπεριφερειακών δραστηριοτήτων στο πεδίο αυτό·

40.  τονίζει την έλλειψη αποτελεσματικών ψηφιακών συνδέσεων στις ορεινές περιοχές· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διευκολύνουν τη βελτίωση των συνδέσεων σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο, ώστε να βελτιωθεί η ποιότητα ζωής και να προωθηθεί η ανάπτυξη νέων δραστηριοτήτων και η δημιουργία ευκαιριών απασχόλησης στις περιοχές αυτές και να ενθαρρυνθεί η επανεγκατάσταση·

41.  τονίζει τη σημασία των δημόσιων επενδύσεων στις ορεινές περιοχές προκειμένου να αντιμετωπιστεί η αδυναμία της αγοράς να παράσχει ψηφιακή συνδεσιμότητα σε αυτές τις περιοχές· υπογραμμίζει τη σημασία της συνεχούς και γενικευμένης παροχής ευρυζωνικού δικτύου και στις ορεινές περιφέρειες, προκειμένου να διασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα απομακρυσμένων οικισμών και οικονομικών περιοχών· καλεί την Επιτροπή να προτείνει συγκεκριμένες λύσεις για το θέμα αυτό·

Περιβάλλον, βιοποικιλότητα, κλιματική αλλαγή και ενέργεια

42.  υπογραμμίζει τη σημασία που έχει η προστασία και η ενίσχυση της βιοποικιλότητας στην περιοχή των Άλπεων· ζητεί να καταβληθούν κοινές προσπάθειες για την εισαγωγή καινοτόμων μέτρων για την προστασία και τη διατήρησή της, καθώς και να εξεταστεί διεξοδικά ο ρόλος των μεγάλων αρπακτικών και η ενδεχόμενη καθιέρωση μέτρων προσαρμογής, σε πλαίσιο πλήρους συμμόρφωσης με το κεκτημένο της Ένωσης σχετικά με την προστασία του περιβάλλοντος και τη βιοποικιλότητα, το έδαφος και τα ύδατα· τονίζει ότι είναι σημαντικό να διασφαλιστεί η λήψη κάθε είδους μέτρου για να αποφευχθεί η επικάλυψη με ήδη υφιστάμενες νομοθετικές πρωτοβουλίες·

43.  υπογραμμίζει ότι η μακροπεριφέρεια των Άλπεων προσφέρει μεγάλες ευκαιρίες ως προς την εξεύρεση καινοτόμων λύσεων που θα μπορούσαν να την αναδείξουν σε μοναδικό εργαστήριο πειραματισμού για την κυκλική οικονομία· θα υποβάλει, στο πλαίσιο της διαδικασίας του προϋπολογισμού 2017, δοκιμαστικό σχέδιο για τη διερεύνηση των δυνατοτήτων στον τομέα αυτό, με στόχο την ανάπτυξη συγκεκριμένων στρατηγικών όσον αφορά την κυκλική οικονομία, π.χ. στους τομείς της παραγωγής, της κατανάλωσης και της διαχείρισης αποβλήτων·

44.  τονίζει ότι είναι σημαντικό να προωθηθούν η αυτοπαραγωγή ενέργειας, η βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης και η υποστήριξη της ανάπτυξης των πλέον αποδοτικών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην περιοχή, από την υδροηλεκτρική έως την ηλιακή, την αιολική και τη γεωθερμική ενέργεια, καθώς και να προαχθεί η ανάπτυξη μορφών ανανεώσιμης ενέργειας ειδικά για τις Άλπεις· επισημαίνει τον αντίκτυπο που έχει στην ποιότητα του ατμοσφαιρικού αέρα η χρήση διαφορετικών τύπων καύσης για θέρμανση· στηρίζει τη βιώσιμη χρήση της δασικής ξυλείας, χωρίς να μειωθεί η υφιστάμενη δασική έκταση, στοιχείο σημαντικό για την ισορροπία στα ορεινά οικοσυστήματα και για την προστασία από χιονοστιβάδες, κατολισθήσεις και πλημμύρες·

45.  υπογραμμίζει ότι επείγει η ανάπτυξη νέων στρατηγικών για την καταπολέμηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, η οποία εγείρει ανησυχίες για τη δημόσια υγεία, καθώς και της κλιματικής αλλαγής, ιδίως στις πλέον εκβιομηχανισμένες και πυκνοκατοικημένες περιοχές της μακροπεριφέρειας, με παράλληλο εντοπισμό των υφιστάμενων πηγών ρύπανσης και στενή παρακολούθηση των εκπομπών ρύπων· ζητεί, κατά συνέπεια, από τα κράτη μέλη να θεσπίσουν βιώσιμες πολιτικές μεταφορών σύμφωνες με τους στόχους της COP 21 του Παρισιού,και να στηρίξουν την προστασία και τη διατήρηση των υπηρεσιών οικοσυστήματος σε ολόκληρη τη μακροπεριφέρεια των Άλπεων·

46.  τονίζει τη σημασία των υποδομών μεταφοράς ενέργειας και υποστηρίζει τα έξυπνα συστήματα διανομής, αποθήκευσης και μεταφοράς ενέργειας, καθώς και τις επενδύσεις σε υποδομές ενέργειας για την παραγωγή και τη μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας και αερίου, σύμφωνα με το δίκτυο ΔΕΔ-Ε (Διευρωπαϊκό Δίκτυο Ενέργειας) και μέσω της υλοποίησης των συγκεκριμένων έργων που περιλαμβάνονται στον κατάλογο έργων ενδιαφέροντος για την ενεργειακή κοινότητα (PECI)· τονίζει τη σημασία που έχει η εκμετάλλευση τοπικών, και ιδιαίτερα ανανεώσιμων, ενεργειακών πόρων για τη μείωση της εξάρτησης από τις εισαγωγές· ζητεί την προώθηση της αποκεντρωμένης παραγωγής/αυτοπαραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης σε όλους τους τομείς·

47.  παροτρύνει τις συμμετέχουσες χώρες να καταβάλουν από κοινού προσπάθειες για την εφαρμογή χωροταξικού σχεδιασμού και ολοκληρωμένης εδαφικής διαχείρισης, με τη συμμετοχή πολλών ενδιαφερόμενων φορέων (εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές, ερευνητική κοινότητα, ΜΚΟ, κ.λπ.) της περιοχής·

48.  ζητεί την περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας και του έργου που πραγματοποιείται στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Υπηρεσίας Παρακολούθησης των Παγετώνων, δεδομένων των πρόσφατων αποφάσεων της διάσκεψης COP21 στο Παρίσι και της στρατηγικής που θα ακολουθηθεί στο εξής·

49.  εκφράζει την ανησυχία του διότι η κλιματική αλλαγή και η αύξηση των θερμοκρασιών συνιστούν σοβαρή απειλή για την επιβίωση ειδών που ζουν σε μεγάλα υψόμετρα και η τήξη των πάγων αποτελεί περαιτέρω πηγή ανησυχίας, δεδομένου ότι έχει σημαντικό αντίκτυπο στα υπόγεια ύδατα· ζητεί ένα διακρατικό σχέδιο μεγάλης εμβέλειας για την καταπολέμηση της τήξης των παγετώνων και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής σε ολόκληρη την οροσειρά των Άλπεων·

50.  καλεί τις συμμετέχουσες χώρες να συνεχίσουν τις προσπάθειες για τη διαφοροποίηση των πηγών ενεργειακού εφοδιασμού και να αναπτύξουν τις διαθέσιμες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπως είναι η ηλιακή και η αιολική ενέργεια, στο πλαίσιο του μίγματος παραγωγής ενέργειας· υπογραμμίζει τη βιωσιμότητα και την ανταγωνιστικότητα των υδροηλεκτρικών σταθμών· καλεί τις συμμετέχουσες χώρες να συμβάλουν στην ανάπτυξη εύρυθμων δικτύων υποδομών ηλεκτρικής ενέργειας στη μακροπεριφέρεια·

51.  τονίζει ότι η διαφοροποίηση των πηγών ενεργειακού εφοδιασμού όχι μόνο θα βελτιώσει την ενεργειακή ασφάλεια της μακροπεριφέρειας, αλλά θα αυξήσει επίσης τον ανταγωνισμό, πράγμα που θα έχει σημαντικά οφέλη για την οικονομική ανάπτυξη της περιοχής·

o
o   o

52.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, καθώς και στις κυβερνήσεις και στα εθνικά και περιφερειακά κοινοβούλια των χωρών που συμμετέχουν στην EUSALP (Γαλλία, Ιταλία, Ελβετία, Λιχτενστάιν, Αυστρία, Γερμανία και Σλοβενία).

(1) ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 320.
(2) ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 259.
(3) ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 303.
(4) ΕΕ C 32 της 28.1.2016, σ. 12.
(5) ΕΕ C 19 της 21.1.2015, σ. 32.
(6) ΕΕ C 349 Ε της 29.11.2013, σ. 1.
(7) ΕΕ C 55 της 12.2.2016, σ. 117.


Καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ για την Αφρική: επιπτώσεις για την ανάπτυξη και την ανθρωπιστική βοήθεια
PDF 523kWORD 61k
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 13ης Σεπτεμβρίου 2016 σχετικά με το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ για την Αφρική: οι επιπτώσεις για την ανάπτυξη και την ανθρωπιστική βοήθεια (2015/2341(INI))
P8_TA(2016)0337A8-0221/2016

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 41 παράγραφος 2 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 208 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ),

–  έχοντας υπόψη το καταπιστευματικό ταμείο έκτακτης ανάγκης της ΕΕ για τη σταθερότητα και την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων της παράτυπης μετανάστευσης και του εκτοπισμού ατόμων στην Αφρική (καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ για την Αφρική), το οποίο συστάθηκε στη διάσκεψη κορυφής της Βαλέτας για τη μετανάστευση, η οποία διεξήχθη στις 11 και 12 Νοεμβρίου 2015,

–  έχοντας υπόψη το κοινό σχέδιο δράσης που εγκρίθηκε στη διάσκεψη κορυφής της Βαλέτας,

–  έχοντας υπόψη τη συμφωνία εταιρικής σχέσης μεταξύ των μελών της ομάδας των κρατών της Αφρικής, της Καραϊβικής και του Ειρηνικού, αφενός, και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας και των κρατών μελών αυτής, αφετέρου, που υπογράφηκε στο Κοτονού στις 23 Ιουνίου 2000(1), τις διαδοχικές αναθεωρήσεις της και το παράρτημα Ιγ αυτής (πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο για την περίοδο 2014-2020), που αντιστοιχεί στο 11ο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάπτυξης (ΕΤΑ),

–  έχοντας υπόψη το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο για την περίοδο 2014-2020, που αποτελεί τον προϋπολογισμό της ΕΕ, και τον τομέα 4 του προϋπολογισμού που περιέχεται σε αυτό («Η Ευρώπη στον κόσμο»),

–  έχοντας υπόψη το θεματολόγιο για τη βιώσιμη ανάπτυξη με ορίζοντα το 2030, το οποίο εγκρίθηκε στη σύνοδο κορυφής των Ηνωμένων Εθνών για τη βιώσιμη ανάπτυξη που πραγματοποιήθηκε στη Νέα Υόρκη το 2015,

–  έχοντας υπόψη το κοινό έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής με τίτλο «Gender Equality and Women’s Empowerment: Transforming the Lives of Girls and Women through EU External Relations 2016-2020» (Ισότητα των φύλων και χειραφέτηση των γυναικών: μεταμόρφωση της ζωής των κοριτσιών και των γυναικών μέσω των εξωτερικών σχέσεων της ΕΕ 2016-2020) (SWD(2015)0182) και τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 26ης Οκτωβρίου 2015 στα οποία εγκρίθηκε το αντίστοιχο σχέδιο δράσης σε θέματα φύλου 2016-2020,

–  έχοντας υπόψη την πλατφόρμα δράσης του Πεκίνου (1995) και το πρόγραμμα δράσης της Διεθνούς Διάσκεψης για τον Πληθυσμό και την Ανάπτυξη (ICPD ) και τα αποτελέσματα των σχετικών διασκέψεων αναθεώρησης,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Ανάπτυξης και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Προϋπολογισμών (A8-0221/2016),

A.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο βασικός ρόλος του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ για την Αφρική (EUTF), το οποίο υπογράφηκε από τον πρόεδρο της Επιτροπής και από 25 κράτη μέλη της ΕΕ, όπως επίσης και από τη Νορβηγία και την Ελβετία, και το οποίο τέθηκε σε λειτουργία στη διάσκεψη κορυφής της Βαλέτας για τη μετανάστευση στις 12 Νοεμβρίου 2015 από τους ευρωπαίους και αφρικανούς εταίρους, είναι να συνδράμει στην προώθηση της σταθερότητας στις αντίστοιχες περιοχές και να συμβάλει στην καλύτερη διαχείριση της μετανάστευσης· λαμβάνοντας υπόψη, ειδικότερα, ότι στόχος του EUTF είναι η αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων της αποσταθεροποίησης, του αναγκαστικού εκτοπισμού και της παράτυπης μετανάστευσης μέσω της προώθησης της ανθεκτικότητας, οικονομικών ευκαιριών, της ισότητας των ευκαιριών, της ασφάλειας και της ανάπτυξης·

B.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρωπαϊκή Κοινή Αντίληψη για την Ανάπτυξη παραμένει το δογματικό πλαίσιο της αναπτυξιακής πολιτικής της ΕΕ και ότι η Ευρωπαϊκή Κοινή Αντίληψη για την Ανθρωπιστική Βοήθεια επαναβεβαιώνει τις θεμελιώδεις αρχές της ανθρωπιστικής βοήθειας· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ειρήνη αναγνωρίστηκε ως παράγοντας καθοριστικής σημασίας για την ανάπτυξη στο νέο θεματολόγιο για τη βιώσιμη ανάπτυξη με ορίζοντα το 2030 και ότι θεσπίστηκε ο Στόχος Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ) αριθ. 16 για την ειρήνη και τη δικαιοσύνη· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ και οι εταίροι της στον ανθρωπιστικό τομέα πρέπει να μπορούν να διασφαλίζουν τη βοήθεια και την προστασία, βάσει των αναγκών και του σεβασμού των αρχών της ουδετερότητας, της αμεροληψίας, του ανθρωπισμού και της ανεξαρτησίας της ανθρωπιστικής δράσης, όπως ορίζεται στο διεθνές δίκαιο, ιδίως στο διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Αφρική συνεχίζει να καταγράφει εξαιρετικά υψηλά επίπεδα πληθυσμιακής αύξησης και αργή μόνον μείωση των επιπέδων γονιμότητας, κατάσταση που θα οδηγήσει, στο εγγύς μέλλον, σε κατακόρυφη αύξηση του νεαρού ενεργού πληθυσμού, αποφέροντας σημαντικά δυνητικά κοινωνικά και οικονομικά οφέλη· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο εφοδιασμός των νέων με την εκπαίδευση και τις δεξιότητες που χρειάζονται για να αναπτύξουν τις δυνατότητές τους και η δημιουργία επαγγελματικών ευκαιριών αποτελούν σημαντικούς παράγοντες για την ενθάρρυνση της σταθερότητας, της βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης, της κοινωνικής συνοχής και της ανάπτυξης της περιοχής·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το EUTF προορίζεται να αποτελέσει αναπτυξιακό εργαλείο το οποίο θα συγκεντρώνει πόρους από διάφορους χορηγούς προκειμένου να παρέχει τη δυνατότητα ταχείας, ευέλικτης, διαφανούς και συλλογικής αντίδρασης εκ μέρους της ΕΕ στις διάφορες διαστάσεις μιας κατάστασης έκτακτης ανάγκης·

E.  λαμβάνοντας υπόψη ότι 1,5 δισεκατομμύρια άτομα παγκοσμίως ζουν σε ευάλωτες περιοχές που πλήττονται από συγκρούσεις και ότι τα ευάλωτα κράτη και οι ακυβέρνητες περιοχές επεκτείνονται αφήνοντας πολλά άτομα έκθετα στη φτώχεια, την ανομία, την αυξανόμενη διαφθορά και τη βία· λαμβάνοντας υπόψη ότι το EUTF έχει σχεδιαστεί προκειμένου να συνδράμει 23 χώρες σε τρεις αφρικανικές περιοχές (στο Κέρας της Αφρικής, στην περιοχή του Σαχέλ και στη Λεκάνης της Λίμνης Τσαντ, καθώς και στη Βόρεια Αφρική) οι οποίες περιλαμβάνουν ορισμένες από τις πλέον ευάλωτες αφρικανικές χώρες, πλήττονται από τη μετανάστευση ως χώρες προέλευσης ή/και διέλευσης ή/και προορισμού και θα ωφεληθούν περισσότερο από αυτή τη μορφή χρηματοδοτικής ενίσχυσης της ΕΕ· λαμβάνοντας υπόψη ότι και οι γειτονικές αφρικανικές χώρες των επιλέξιμων χωρών μπορούν επίσης να ωφεληθούν, κατά περίπτωση, από έργα του EUTF με περιφερειακή διάσταση με στόχο την αντιμετώπιση των περιφερειακών μεταναστευτικών ροών και των σχετικών διασυνοριακών προκλήσεων·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το EUTF αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων της παράτυπης μετανάστευσης και του εκτοπισμού στις χώρες καταγωγής, διέλευσης και προορισμού, μέσω πέντε τομέων προτεραιότητας, και συγκεκριμένα τους εξής: 1) αναπτυξιακά οφέλη της μετανάστευσης· 2) νόμιμη μετανάστευση και κινητικότητα· 3) προστασία και άσυλο· 4) πρόληψη και καταπολέμηση της παράτυπης μετανάστευσης· και 5) επιστροφή, επανεισδοχή και επανένταξη·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η συνεισφορά της ΕΕ ανέρχεται σε 1,8 δισεκατομμύρια EUR, ενώ η Επιτροπή μπορεί επίσης να αντλήσει ισόποσα πρόσθετα κεφάλαια από τα κράτη μέλη της ΕΕ και άλλους χορηγούς· λαμβάνοντας υπόψη ότι το EUTF λειτουργεί συμπληρωματικά προς την υφιστάμενη βοήθεια της ΕΕ για τις καλυπτόμενες περιφέρειες, που ανέρχεται σε ποσό ύψους άνω των 10 δισεκατομμυρίων EUR έως το 2020, με στόχο τη στήριξη της βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς οικονομικής ανάπτυξης·

H.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το 2014 δημιουργήθηκαν δύο EUTF, ήτοι το καταπιστευματικό ταμείο Bekou, το οποίο εστιάζει στη σταθεροποίηση και την ανασυγκρότηση της Κεντροαφρικανικής Δημοκρατίας και έχει δείξει θετικά αποτελέσματα, και το καταπιστευματικό ταμείο Madad ως απάντηση στην κρίση της Συρίας·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι στη δημοσιευθείσα στις 12 Φεβρουαρίου 2014 έκθεση του Ταμείου των Ηνωμένων Εθνών για τον Πληθυσμό (UNFPA) με θέμα «Παγκόσμια έκθεση για τις δράσεις της Διεθνούς Διάσκεψης για τον πληθυσμό και την ανάπτυξη (ICPD) μετά το 2014» επισημαίνεται ότι η προστασία των γυναικών και των εφήβων που υφίστανται βία θα πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα της διεθνούς αναπτυξιακής ατζέντας·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα καταπιστευματικά ταμεία αποτελούν μέρος μιας έκτακτης απάντησης που καταδεικνύει ότι το δημοσιονομικό πλαίσιο της ΕΕ χαρακτηρίζεται από ισχνούς πόρους και περιορισμένη ευελιξία, στοιχεία απαραίτητα για την εξασφάλιση μιας ταχείας και ολοκληρωμένης ανταπόκρισης στις ανθρωπιστικές κρίσεις, συμπεριλαμβανομένων των μακροχρόνιων κρίσεων·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ θα συνεχίσει τις προσπάθειές της για την αποτελεσματική εφαρμογή της απόφασης 1325 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και των μεταγενέστερων αποφάσεων του ΟΗΕ σχετικά με τις γυναίκες, την ειρήνη και την ασφάλεια·

Χρηματοδοτική παροχή και πτυχές του προϋπολογισμού

1.  υπενθυμίζει ότι η διάθεση κονδυλίων χαρακτηρίζεται από τρία κύρια στάδια: υπόσχεση, δέσμευση και δράση/καταβολή· επισημαίνει, ωστόσο, την ανάγκη να αντληθούν διδάγματα από τα προηγούμενα καταπιστευματικά ταμεία της ΕΕ· εκφράζει την αποδοκιμασία του για το γεγονός ότι οι συνεισφορές των κρατών μελών παραμένουν πολύ χαμηλές, αναλογώντας σε μικρό μόνο ποσοστό της συνεισφοράς της Ένωσης, και, συνεπώς, απέχουν πόρρω από το να φτάσουν την επίσημη ανάληψη υποχρέωσης, ανερχόμενες σε μόνο 81,71 εκατομμύρια EUR τον Απρίλιο του 2016 (ή στο 4,5% του προβλεπόμενου ποσού του 1,8 δισεκατομμυρίων EUR)· επιμένει ότι οι υποσχέσεις και οι δεσμεύσεις πρέπει να μεταφραστούν σε δράση· υπενθυμίζει στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή ότι η αποτελεσματικότητα της βοήθειας καθορίζεται από την έγκαιρη και προβλέψιμη χρηματοδότηση, και ζητεί να επισπευσθεί η εκταμίευση αυτής της χρηματοδότησης·

2.  επιδοκιμάζει την πρόθεση να διατίθενται κονδύλια ταχύτερα και με μεγαλύτερη ευελιξία σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης, και να συγκεντρώνονται διάφορες πηγές χρηματοδότησης ώστε να αντιμετωπιστεί η μεταναστευτική και προσφυγική κρίση στις πολλές διαφορετικές διαστάσεις της· επικρίνει το γεγονός ότι η Επιτροπή εξέτρεψε πιστώσεις από τους στόχους και τις αρχές των βασικών πράξεων για να τις διοχετεύσει μέσω του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ, καθώς το γεγονός αυτό συνιστά παραβίαση των δημοσιονομικών κανόνων και θέτει σε περαιτέρω κίνδυνο την επιτυχία των μακροπρόθεσμων πολιτικών της Ένωσης· ζητεί, συνεπώς, να χρησιμοποιούνται νέες πιστώσεις όπου αυτό είναι δυνατό και να εξασφαλιστεί πλήρης διαφάνεια όσον αφορά την προέλευση και τον προορισμό των πόρων·

3.  παρατηρεί ότι, στον τομέα της εξωτερικής δράσης, τα καταπιστευματικά ταμεία της ΕΕ σχεδιάζονται κυρίως για να καταστήσουν δυνατή την ταχεία αντιμετώπιση συγκεκριμένης έκτακτης κρίσης ή κρίσης μετά το στάδιο έκτακτης ανάγκης μέσω της μόχλευσης της συνεισφοράς των κρατών μελών της ΕΕ και άλλων χορηγών, και παράλληλα, μέσω της αύξησης της παγκόσμιας προβολής των ευρωπαϊκών προσπαθειών· τονίζει, ωστόσο, ότι τα κράτη μέλη δεν θα πρέπει να αμελούν τη δέσμευσή τους στην επίτευξη του στόχου διάθεσης του 0,7% του ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος (ΑΕΕ) για την επίσημη αναπτυξιακή βοήθεια (ΕΑΒ)· καλεί, συνεπώς, τα κράτη μέλη να τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους σε σχέση τόσο με τον στόχο του 0,7% για την ΕΑΒ όσο και με τη συνεισφορά τους στο καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ για την Αφρική·

4.  τονίζει την αστάθεια των εθελούσιων συνεισφορών και ζητεί από τα κράτη μέλη να τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους και να φτάσουν σύντομα και ουσιαστικά το ύψος της ενωσιακής συνεισφοράς, ώστε να καταστήσουν δυνατή την πλήρη αξιοποίηση του καταπιστευματικού ταμείου, αντί να προσφέρουν το ελάχιστο απαιτούμενο για την απόκτηση δικαιωμάτων ψήφου στο Στρατηγικό Συμβούλιο·

5.  εκφράζει τη δυσαρέσκειά του για το γεγονός ότι μέσω των καταπιστευματικών ταμείων παρακάμπτεται η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή και υπονομεύεται η ενότητα του προϋπολογισμού· επισημαίνει ότι η δημιουργία του συγκεκριμένου ειδικού μέσου συνιστά αναγνώριση της έλλειψης προσήκοντος επιπέδου του πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ) για την περίοδο 2014-2020· υπενθυμίζει ότι ο προϋπολογισμός της Ένωσης βασίζεται κατά 85% στις συνεισφορές των κρατών μελών· θεωρεί ότι η σύσταση του καταπιστευματικού ταμείου αντιστοιχεί, στην πραγματικότητα, σε αναθεώρηση των ανώτατων ορίων του τρέχοντος ΠΔΠ, μέσω της αύξησης των συνεισφορών των κρατών μελών· τονίζει, συνεπώς, ότι η δημιουργία χρηματοδοτικών μέσων εκτός του προϋπολογισμού της ΕΕ πρέπει να συνεχίσει να αποτελεί την εξαίρεση· εκφράζει τη δυσαρέσκειά του για το γεγονός ότι το Κοινοβούλιο δεν εκπροσωπείται στο Στρατηγικό Συμβούλιο, παρά το γεγονός ότι σημαντικά κονδύλια προέρχονται από τον προϋπολογισμό της Ένωσης· ζητεί να προσκληθεί να συμμετάσχει στο Στρατηγικό Συμβούλιο η αρμόδια για τον προϋπολογισμό αρχή·

6.  σημειώνει ότι η διάθεση κονδυλίων της ΕΕ για το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ για την Αφρική προέρχεται, επί του παρόντος, κατά κύριο λόγο από το 11ο ΕΤΑ· τονίζει ότι το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ δημιουργήθηκε επειδή ο προϋπολογισμός της ΕΕ και το ΠΔΠ δεν διαθέτουν τους πόρους και την ευελιξία που απαιτούνται για την αντιμετώπιση των διαφόρων διαστάσεων αυτών των κρίσεων με άμεσο και ολοκληρωμένο τρόπο· καλεί την ΕΕ να συμφωνήσει στην εξεύρεση μιας πιο ολιστικής λύσης για την έκτακτη χρηματοδότηση στο πλαίσιο της φετινής αναθεώρησης του ΠΔΠ για την περίοδο 2014-2020 και της αναθεώρησης των εξωτερικών χρηματοδοτικών μέσων το 2016, με στόχο την αύξηση της αποτελεσματικότητας και της ικανότητας αντίδρασης της ανθρωπιστικής και αναπτυξιακής βοήθειας που διατίθεται βάσει του προϋπολογισμού της ΕΕ·

7.  ζητεί, ιδίως, την επαρκή αναθεώρηση των ανωτάτων ορίων ώστε να συμπεριληφθούν οι μηχανισμοί αντιμετώπισης στο ΠΔΠ προκειμένου να αποκατασταθεί η ενότητα του προϋπολογισμού· θεωρεί ότι μια αναθεώρηση του ΠΔΠ θα δημιουργούσε μεγαλύτερη δημοσιονομική και δημοκρατική ασφάλεια, καθώς και ασφάλεια δικαίου· τονίζει, επίσης, την ανάγκη αναθεώρησης των δημοσιονομικών κανόνων με σκοπό να διευκολυνθεί η διαχείριση των κονδυλίων του προϋπολογισμού της ΕΕ και να επιτευχθούν, στο πλαίσιο μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης, μεγαλύτερες συνέργειες μεταξύ του προϋπολογισμού της Ένωσης, του ΕΤΑ και της διμερούς συνεργασίας προκειμένου να αυξηθεί ο αντίκτυπος της αναπτυξιακής χρηματοδότησης και να προετοιμαστεί το έδαφος για την ενσωμάτωση του ΕTA στον προϋπολογισμό, με ταυτόχρονη διατήρηση του επιπέδου πόρων όπως προβλέπεται από το 2021· καλεί την Επιτροπή να λάβει άμεσα μέτρα για τη βελτίωση της συμμετοχής της αρμόδιας για τον προϋπολογισμό αρχής και για την καλύτερη συμμόρφωση των καταπιστευματικών ταμείων και άλλων μηχανισμών προς τους δημοσιονομικούς κανόνες, ιδίως μέσω της εμφάνισής τους στον προϋπολογισμό της Ένωσης.

8.  επισημαίνει ότι το Κοινοβούλιο επέδειξε υπευθυνότητα ως σκέλος της αρμόδιας για τον προϋπολογισμό αρχής, με την έγκριση της επείγουσας παροχής χρηματοδότησης· εκφράζει, ωστόσο, τη λύπη του για το ότι η αύξηση των μηχανισμών έκτακτης ανάγκης οδηγεί στην εγκατάλειψη της κοινοτικής μεθόδου· εκφράζει τη βούληση να διαφυλαχθούν οι θεμελιώδεις αρχές του προϋπολογισμού της Ένωσης, συμπεριλαμβανομένων της ενότητας του προϋπολογισμού και της συναπόφασης· θεωρεί ότι το πραγματικά επείγον είναι να επανεξεταστεί η ικανότητα αντίδρασης της Ένωσης σε μεγάλης κλίμακας κρίσεις, ιδίως ως προς τις δημοσιονομικές τους επιπτώσεις· δηλώνει ότι, το αν θα συμφωνήσει σε μελλοντικές προτάσεις για μέτρα αντιμετώπισης της κρίσης, θα εξαρτηθεί από την ένταξη αυτών των επιπτώσεων στην ενδιάμεση αναθεώρηση του ΠΔΠ που προβλέπεται πριν από το τέλος του 2016·

9.  παρατηρεί ότι έχει αντληθεί περαιτέρω χρηματοδότηση και από άλλους χρηματοδοτικούς μηχανισμούς στο πλαίσιο του προϋπολογισμού της ΕΕ, ήτοι 125 εκατομμύρια EUR από τον Μηχανισμό Αναπτυξιακής Συνεργασίας (ΜΑΣ), 50 εκατομμύρια EUR από το Μέσο Ανθρωπιστικής Βοήθειας, καθώς και 200 εκατομμύρια EUR από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Γειτονίας (ΕΜΓ)·

10.  σημειώνει ότι από τη συνολική συνεισφορά της ΕΕ ύψους 1,8 δισεκατομμυρίου EUR, μόνον το 1 δισεκατομμύριο EUR από το αποθεματικό του ΕΤΑ αποτελεί πρόσθετο πόρο· εκφράζει την ανησυχία του για το γεγονός ότι το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ ενδέχεται να υλοποιηθεί σε βάρος άλλων αναπτυξιακών στόχων· υπενθυμίζει ότι το μέσο των καταπιστευματικών ταμείων της ΕΕ θα πρέπει να είναι συμπληρωματικό προς τα ήδη υπάρχοντα μέσα και καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει τη διαφάνεια και τη λογοδοσία ως προς τη χρήση και το ύψος των τρεχουσών γραμμών του προϋπολογισμού από τις οποίες χρηματοδοτείται το καταπιστευματικό ταμείο της EE·

11.  υπογραμμίζει έντονα ότι τα κονδύλια από το ΕΤΑ και πηγές ΕΑΒ πρέπει να αφιερωθούν στην οικονομική, ανθρώπινη και κοινωνική ανάπτυξη της χώρας υποδοχής, με ιδιαίτερη έμφαση στις αναπτυξιακές προκλήσεις που εντοπίζονται στην απόφαση για το καταπιστευματικό ταμείο· τονίζει ότι η ανάπτυξη δεν είναι εφικτή χωρίς ασφάλεια· καταδικάζει κάθε χρήση κονδυλίων του ΕΤΑ και της ΕΑΒ για τη διαχείριση και τον έλεγχο της μετανάστευσης ή κάθε άλλη δράση χωρίς αναπτυξιακούς στόχους·

Χρηματοδότηση προς τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες

12.  τονίζει ότι η χρήση του ΕΤΑ για τη χρηματοδότηση του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ για την Αφρική ενδέχεται να έχει αντίκτυπο στις αφρικανικές χώρες που είναι αποδέκτες βοήθειας και οι οποίες δεν καλύπτονται από το καταπιστευματικό ταμείο, και ιδίως τις λιγότερο ανεπτυγμένες χώρες (ΛΑΧ)·

13.  λυπάται βαθύτατα για το γεγονός ότι, παρά τη διαρκή σημασία της ΕΑΒ για τις ΛΑΧ, τα ήδη χαμηλά επίπεδα αναπτυξιακής βοήθειας για τις ΛΑΧ μειώθηκαν για δεύτερη συνεχή χρονιά το 2014, και για το ότι η αναλογία της βοήθειας που διατίθεται στις εν λόγω χώρες βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων δέκα ετών· καλεί, συνεπώς, την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι η βοήθεια δεν θα απομακρυνθεί από τις φτωχότερες χώρες για την κάλυψη του κόστους των τρεχουσών κρίσεων·

Ο ρόλος της κοινωνίας των πολιτών, των ΜΚΟ, των τοπικών αρχών και των διεθνών οργανισμών

14.  θεωρεί ότι το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ για την Αφρική θα πρέπει να συμβάλει στην ανάπτυξη των χωρών διέλευσης και καταγωγής των μεταναστών, στην ενίσχυση και τη βελτίωση των τοπικών δημόσιων υπηρεσιών (κοινωνικές υπηρεσίες, υγεία, εκπαίδευση, διατροφή, πολιτισμός) και της πολιτικής συμμετοχής και διακυβέρνησης, κυρίως μέσω έργων που εστιάζουν στην κοινότητα· θεωρεί ότι το ταμείο θα πρέπει να συμβάλει στην ανάπτυξη της απασχόλησης σε τοπικούς τομείς, με σεβασμό προς τα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον· πιστεύει, στο πλαίσιο αυτό, ότι οι τοπικές αυτοδιοικητικές αρχές πρέπει να καλούνται σε διαβούλευση ως πλήρεις εταίροι, εφόσον διασφαλίζονται πλήρως η αποτελεσματικότητα και η χρηστή διακυβέρνηση σύμφωνα με τις αρχές της αποτελεσματικότητας της βοήθειας, και ότι θα πρέπει επίσης να αποτελούν τους βασικούς φορείς που είναι επιφορτισμένοι με τις δημόσιες υπηρεσίες που παρέχονται σε τοπικό επίπεδο· θεωρεί ότι η κοινωνία των πολιτών, οι μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ), οι διεθνείς οργανώσεις και οι κοινότητες της διασποράς πρέπει να διαδραματίσουν συμπληρωματικό και καίριο ρόλο στην αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων της μετανάστευσης και στη βελτίωση των τοπικών υπηρεσιών

15.  υπενθυμίζει ότι οι περιφερειακές και τοπικές αρχές, οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και οι ΜΚΟ είναι φυσικοί εταίροι για μια αποτελεσματική αναπτυξιακή πολιτική, και ότι η καθιέρωση μόνιμου διαλόγου με τις εθνικές αρχές και τις τοπικές κοινότητες είναι απαραίτητη για τη χάραξη κοινών στρατηγικών και προτεραιοτήτων και για την υιοθέτηση τεκμηριωμένης προσέγγισης κατά την υλοποίηση του ταμείου, ιδίως σε κράτη που προσφέρουν ανεπαρκείς εγγυήσεις χρηστής διακυβέρνησης και διαφάνειας· ζητεί την τήρηση της αρχής της επικουρικότητας και του ενστερνισμού των πολιτικών και σε αυτό το πεδίο δράσης· τονίζει ότι οι τοπικοί αυτοδιοικητικοί φορείς, η τοπική κοινωνία των πολιτών, οι ΜΚΟ και οι διεθνείς οργανώσεις θα πρέπει να συμμετέχουν ενεργά στις φάσεις προγραμματισμού, υλοποίησης και αξιολόγησης του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ· καλεί την Επιτροπή να αποσαφηνίσει και να επισημοποιήσει τις διαδικασίες διαβούλευσης με αυτούς τους παράγοντες, ούτως ώστε να διασφαλίσει την αποτελεσματική συμμετοχή τους στις συζητήσεις που διεξάγονται στις Επιχειρησιακές Επιτροπές, με σαφή και διαφανή κριτήρια επιλεξιμότητας·

16.  τονίζει ότι είναι σημαντικό να εξασφαλιστεί καλύτερη ισορροπία στη χρηματοδότηση για τις κυβερνήσεις των χωρών που την λαμβάνουν και ιδίως για τους αξιόπιστους παράγοντες της κοινωνίας των πολιτών, οι οποίοι τείνουν να είναι περισσότερο ευαισθητοποιημένοι όσον αφορά τις κοινωνικές ελλείψεις που χρήζουν υποστήριξης·

17.  υπενθυμίζει τη σημασία υιοθέτησης μιας προσέγγισης ευελιξίας που να επικεντρώνεται στον άνθρωπο και στην κοινότητα και πιστεύει σθεναρά ότι το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ θα πρέπει να επικεντρωθεί όχι μόνο στην οικονομική ανάπτυξη αλλά και σε έργα που αφορούν τις τοπικές κοινωνίες με συγκεκριμένο στόχο τη βελτίωση της ποιότητας, της ισοτιμίας και της καθολικής πρόσβασης στις βασικές υπηρεσίες και την κατάρτιση για την ανάπτυξη τοπικών δεξιοτήτων, καθώς και για την ικανοποίηση των αναγκών των ευάλωτων κοινοτήτων, συμπεριλαμβανομένων των μειονοτήτων·

Διαφάνεια και σαφήνεια για καλύτερη επίτευξη των στόχων

18.  αναγνωρίζει την πολυσύνθετη φύση της τρέχουσας προσφυγικής κρίσης· προειδοποιεί, ωστόσο, για τον σοβαρό κίνδυνο κατάχρησης της αναπτυξιακής βοήθειας της ΕΕ, ιδίως σε χώρες που πλήττονται από συγκρούσεις, όπου τα ζητήματα της ασφάλειας, της μετανάστευσης και της ανάπτυξης συνδέονται στενά· τονίζει ότι τα έργα τα οποία καλύπτονται από το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ, που έχουν δημιουργηθεί κυρίως με τη χρήση πηγών που διατίθενται καταρχήν για αναπτυξιακούς σκοπούς, πρέπει να έχουν αναπτυξιακούς στόχους· υπογραμμίζει ότι τα έργα που αποσκοπούν στην ενίσχυση της ικανότητας ασφάλειας σε συγκεκριμένες χώρες πρέπει να είναι σχεδιασμένα με τέτοιο τρόπο ώστε τα τελικά τους αποτελέσματα να εστιάζουν στη μείωση της φτώχειας, καθώς και στη σταθερότητα των δικαιούχων χωρών·

19.  υπενθυμίζει στην Επιτροπή και στις αρχές που είναι άμεσα επιφορτισμένες με τη διαχείριση του καταπιστευματικού ταμείου ότι οι πόροι που προέρχονται από το ΕΤΑ ή άλλοι πόροι για την ανάπτυξη πρέπει να χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά για δράσεις που είναι άμεσα συνδεδεμένες με την αναπτυξιακή βοήθεια· ζητεί από την Επιτροπή να παράσχει ρητή διαβεβαίωση όσον αφορά τη συγκεκριμένη χρήση και να διασφαλίσει την τακτική και ολοκληρωμένη υποβολή εκθέσεων σχετικά με τη χρήση των κονδυλίων αυτών·

20.  τονίζει ότι ο προϋπολογισμός της ΕΕ δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για άμεση χρηματοδότηση στρατιωτικών ή αμυντικών επιχειρήσεων (άρθρο 41 παράγραφος 2 ΣΕΕ), όμως δεν αποκλείονται ρητά οι ειρηνευτικές επιχειρήσεις με αναπτυξιακούς στόχους· υπενθυμίζει επίσης ότι τα άρθρα 209 και 212 ΣΛΕΕ δεν αποκλείουν ρητά τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης ικανοτήτων στον τομέα της ασφάλειας·

21.  καλεί την Επιτροπή, το Στρατηγικό Συμβούλιο και την Επιχειρησιακή Επιτροπή να επικεντρωθούν πρωτίστως στην ανάπτυξη ικανοτήτων, τη σταθερότητα και την ειρήνη, την ανθεκτικότητα, την ευημερία και την ενδυνάμωση των τοπικών πληθυσμών, την προώθηση, την προστασία και την εκπλήρωση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς και στη δημιουργία ευκαιριών εργασίας και κατάρτισης, ιδίως για γυναίκες και νέους·

22.  επισημαίνει με έμφαση ότι ο απώτερος σκοπός της αναπτυξιακής πολιτικής της ΕΕ, όπως προβλέπεται στο άρθρο 208 ΣΛΕΕ, πρέπει να είναι η μείωση και η εξάλειψη της φτώχειας· εν προκειμένω, εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι ενώ η συνεισφορά της ΕΕ στο καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ θα πραγματοποιηθεί κυρίως με χρήση πόρων της ΕΑΒ, ο εν λόγω μηχανισμός χρηματοδότησης δεν θα επικεντρωθεί αποκλειστικά σε στόχους με αναπτυξιακό προσανατολισμό· τονίζει ότι στο πλαίσιο του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ πρέπει να γίνεται διαχωρισμός, με σαφή, διαφανή και κατανοητό τρόπο, μεταξύ των χρηματοδοτικών κονδυλίων για αναπτυξιακές δραστηριότητες, αφενός, και εκείνων που αφορούν δραστηριότητες που σχετίζονται με τη διαχείριση της μετανάστευσης και τους συνοριακούς ελέγχους και όλες τις λοιπές δραστηριότητες, αφετέρου· τονίζει ότι η αποδυνάμωση της ΕΑΒ με αποτέλεσμα τη χρήση λιγότερων κονδυλίων για την καταπολέμηση της ακραίας φτώχειας θα υπονόμευε τη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί στο πλαίσιο της διεθνούς συνεργασίας και θα διακύβευε τους προσφάτως εγκριθέντες στόχους βιώσιμης ανάπτυξης (ΣΒΑ)·

Συνεκτικότητα της πολιτικής της ΕΕ και προσήλωση στα ανθρώπινα δικαιώματα

23.  καλεί την ΕΕ να επιδείξει μεγαλύτερη συνεκτικότητα στη δράση της στο πλαίσιο της διεθνούς συνεργασίας για την ανάπτυξη, από διττή άποψη: η ΕΕ και τα κράτη μέλη θα πρέπει, αφενός, να ενεργήσουν σύμφωνα με τις δεσμεύσεις τους και, αφετέρου, να επιδείξουν εν γένει συνεκτικότητα στις εξωτερικές πολιτικές τους και τα μέσα για την περιοχή της Αφρικής, λαμβανομένου ιδίως υπόψη του πνεύματος από κοινού διαχείρισης της συμφωνίας ΑΚΕ-ΕΕ του Κοτονού· ως προς το δεύτερο αυτό σκέλος, εκτιμά ότι το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ θα πρέπει να αντικατοπτρίζει τις αρχές της συνεκτικότητας της πολιτικής για τη βιώσιμη ανάπτυξη και της συμπληρωματικότητας μεταξύ όλων των αναπτυξιακών συντελεστών, και θα πρέπει να αποφεύγει κάθε αντίφαση ανάμεσα στους αναπτυξιακούς στόχους και την ασφάλεια, τις ανθρωπιστικές και τις μεταναστευτικές πολιτικές· ελπίζει ότι η δέσμη μέτρων για τη βελτίωση της νομοθεσίας θα συμβάλει στην ενίσχυση της συνεκτικότητας της πολιτικής για τη βιώσιμη ανάπτυξη λαμβάνοντας υπόψη την ανάπτυξη και τα ανθρώπινα δικαιώματα σε όλες τις σχετικές μελέτες επιπτώσεων·

24.  υπενθυμίζει ότι οι κανόνες και τα κριτήρια που διέπουν την αναπτυξιακή βοήθεια για έργα που χρηματοδοτούνται από το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ πρέπει να καθοριστούν σύμφωνα με τις κοινές αξίες και τα κοινά συμφέροντα, ιδίως όσον αφορά το σεβασμό και την προαγωγή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων· εν προκειμένω, υπογραμμίζει ότι η πολιτική της ΕΕ για τη συνεργασία σε θέματα που αφορούν την ασφάλεια, τη διαχείριση της μετανάστευσης και την εμπορία και διακίνηση ανθρώπων θα πρέπει να περιλαμβάνει ειδικές διατάξεις με στόχο τη διασφάλιση του σεβασμού των ανθρώπινων δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου, με ιδιαίτερη έμφαση στα δικαιώματα των γυναικών, στα δικαιώματα των ατόμων ΛΟΑΔ, στα δικαιώματα σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας, στα δικαιώματα των παιδιών και στα δικαιώματα των μειονοτήτων και άλλων ιδιαίτερα ευάλωτων ομάδων· υπενθυμίζει ότι η ΕΕ πρέπει να ενθαρρύνει τις προσπάθειες καταπολέμησης των διακρίσεων λόγω θρησκείας ή προσωπικών πεποιθήσεων, φύλου, φυλετικής ή εθνοτικής καταγωγής, αναπηρίας και γενετήσιου προσανατολισμού·

25.  επισημαίνει ότι τα καταπιστευματικά ταμεία πρέπει να συμβάλλουν στους μακροπρόθεσμους στόχους για την εδραίωση της ειρήνης και την ενίσχυση της διακυβέρνησης στις δικαιούχες χώρες· τονίζει την ανάγκη προσεκτικής και συστηματικής αξιολόγησης του αντίκτυπου των δράσεων που χρηματοδοτούνται από το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ για την Αφρική σε ό,τι αφορά την παροχή ανθρωπιστικής βοήθειας· υπογραμμίζει ότι το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ δεν θα πρέπει να υπονομεύει τη μακροπρόθεσμη αναπτυξιακή συνεργασία της ΕΕ· τονίζει ότι ο ενστερνισμός και η συμπληρωματικότητα των μακροπρόθεσμων και των βραχυπρόθεσμων σχεδίων πρέπει να διασφαλιστούν και να ευθυγραμμιστούν με τις τρέχουσες περιφερειακές και ανά χώρα στρατηγικές για το Σαχέλ, τον Κόλπο της Γουινέας, το Κέρας της Αφρικής και τη Βόρεια Αφρική· υπογραμμίζει ότι απαιτείται σφαιρική διάγνωση ανά χώρα και ανά τομέα για την ορθή διάθεση των κονδυλίων, καθώς και για την ανάπτυξη στενών εταιρικών σχέσεων με ευρύ φάσμα παραγόντων της κοινωνίας των πολιτών· εκφράζει την ικανοποίησή του για την ερευνητική παράμετρο που ενσωματώθηκε στο καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ ως δυνητική ευκαιρία για τη δημιουργία αναπτυξιακών προοπτικών και συνεργειών μεταξύ της ΕΕ και των ενδιαφερόμενων χωρών·

Στόχοι και περαιτέρω παρακολούθηση

26.  καλεί την Επιτροπή να παρακολουθεί συστηματικά τον τρόπο χρησιμοποίησης και διάθεσης των κονδυλίων του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ και να αυξήσει τις αρμοδιότητες ελέγχου που έχει το Κοινοβούλιο επί του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ· ειδικότερα, καλεί το Συμβούλιο και την Επιτροπή να κοινοποιούν τακτικά τις συγκεκριμένες δράσεις τις οποίες αναλαμβάνουν τόσο η ΕΕ όσο και τα αφρικανικά κράτη, όταν χρησιμοποιούν τα εν λόγω κονδύλια, και τα επιτευχθέντα αποτελέσματα·

27.  εκφράζει ανησυχία για την έλλειψη συντονισμού μεταξύ όλων των φορέων που συμμετέχουν στη διαχείριση του καταπιστευματικού ταμείου (και ειδικότερα μεταξύ της Γενικής Διεύθυνσης Διεθνούς Συνεργασίας και Ανάπτυξης (DEVCO) της Επιτροπής και του τμήματός της για την Ανθρωπιστική Βοήθεια και Πολιτική Προστασία (ECHO)) και για την έλλειψη σαφών κατευθυντήριων γραμμών σχετικά με το πώς μπορεί να καταστεί ασφαλής η χρηματοδότηση· καταγγέλλει ότι τα κριτήρια χρηματοδότησης και τα διαθέσιμα κονδύλια του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ για την κοινωνία των πολιτών δεν είναι ούτε σαφή ούτε διαφανή· υπενθυμίζει την ανάγκη καλύτερης επικοινωνίας μεταξύ της Επιτροπής, των κρατών μελών και του Κοινοβουλίου κατά τον προγραμματισμό και την υλοποίηση δράσεων του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ εν γένει, με στόχο τον περαιτέρω σχεδιασμό ενδεχόμενων πρόσθετων καταπιστευματικών ταμείων· υπενθυμίζει ότι η Επιτροπή πρέπει να λάβει ιδιαίτερη μέριμνα για να διασφαλίσει ότι οι δράσεις του είναι συνεπείς και συντονισμένες με τα προγράμματα περιφερειακής ανάπτυξης (ΠΠΑ) ώστε να αποφεύγονται οι επικαλύψεις των προσπαθειών και να διασφαλιστεί ότι η κύρια εστίαση θα είναι στην ανάπτυξη και όχι στον έλεγχο των συνόρων και την ασφάλεια, εις βάρος των μεταναστών· καλεί την Επιτροπή να αναπτύξει ισχυρό διάλογο με τα Ηνωμένα Έθνη στο πλαίσιο του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ, για τον ίδιο λόγο όπως και για να μεγιστοποιηθούν ο αντίκτυπος και η αποτελεσματικότητα της παγκόσμιας βοήθειας· καλεί επίσης την Επιτροπή να ενισχύσει τις προσπάθειές της με στόχο τη συστηματικότερη αξιολόγηση των επιπτώσεων των πολιτικών της και της χρηματοδότησής της, συμπεριλαμβανομένου του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ, ιδίως όσον αφορά τις επιπτώσεις τους στη βιώσιμη ανάπτυξη, τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ισότητα των φύλων, και να λάβει υπόψη τα αποτελέσματα αυτών των αξιολογήσεων στις πολιτικές και τον προγραμματισμό της·

28.  υπογραμμίζει την μέχρι στιγμής έλλειψη συμμετοχής του Κοινοβουλίου στη δημιουργία του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ, και τονίζει την ανάγκη να διασφαλιστεί, μέσω της λεπτομερούς και τακτικής υποβολής εκθέσεων από την Επιτροπή, ο έλεγχος του Κοινοβουλίου σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής του ταμείου·

29.  πιστεύει ότι, δεδομένης της εξαιρετικής ευελιξίας και ταχύτητας που προσιδιάζει σε ένα καταπιστευματικό ταμείο, θα πρέπει να πραγματοποιείται, σε περιοδική βάση, υποβολή εκθέσεων στο Κοινοβούλιο τουλάχιστον ανά εξάμηνο· τονίζει έντονα την ανάγκη διαφανούς παρακολούθησης των επιδόσεων, αξιολόγησης και λογοδοσίας·

30.  πιστεύει ότι η διαφάνεια, η επικοινωνία και η προβολή σε σχέση με τα έργα που αναπτύσσονται στο πλαίσιο του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ είναι υψίστης σημασίας για τη διάδοση των αποτελεσμάτων και για τη συμμετοχή και την ευαισθητοποίηση των ευρωπαϊκών ιδιωτικών φορέων, των τοπικών και περιφερειακών κυβερνήσεων, των ΜΚΟ και της κοινωνίας των πολιτών, προκειμένου να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για ευρύτερη ένταξη και να διευκολυνθεί η συμμετοχή των κρατών μελών·

31.  υπογραμμίζει την ανάγκη για διεξοδική παρακολούθηση της εφαρμογής των διατάξεων σχετικά με την αναδιανομή, την επιστροφή στις χώρες καταγωγής και τις χρηματοδοτικές δεσμεύσεις των κρατών μελών, με ιδιαίτερη έμφαση στα ανθρώπινα δικαιώματα·

32.  υπενθυμίζει ότι οι μεταναστευτικές πολιτικές της ΕΕ θα πρέπει να εστιάζουν πρωτίστως στην αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτίων της μετανάστευσης· τονίζει ότι οι μεταναστευτικές πολιτικές της ΕΕ θα πρέπει να συμβάλλουν στη δημιουργία ειρήνης και σταθερότητας και στην προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης, σύμφωνα με τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης 3, 4, 5, τον υποστόχο 7 του στόχου βιώσιμης ανάπτυξης 10 και τον στόχο 16 του θεματολογίου για τη βιώσιμη ανάπτυξη με ορίζοντα το 2030 μέσω της στενότερης συνεργασίας με τρίτες χώρες για τη βελτίωση της συνεργασίας για την ανάπτυξη κινήτρων επιστροφής και επανένταξης των μεταναστών, συμπεριλαμβανομένων των μεταναστών με υψηλά προσόντα, στις χώρες καταγωγής, εθελοντικής επιστροφής και επανεισδοχής τους, κατά τρόπο που να ενισχύει τις ευκαιρίες τους·

33.  τονίζει ότι η αστάθεια και η σωματική ανασφάλεια αποτελούν πρωταρχικές αιτίες της αναγκαστικής εκτόπισης και τάσσεται, συνεπώς, υπέρ μιας προσέγγισης που θα λαμβάνει υπόψη τις συγκρούσεις κατά την υλοποίηση του Ταμείου και που θα δίνει προτεραιότητα στην πρόληψη των συγκρούσεων, στην συγκρότηση κράτους, στην χρηστή διακυβέρνηση και στην προαγωγή του κράτους δικαίου· εκτιμά ότι η δημιουργία του καταπιστευματικού ταμείου της ΕΕ αποτελεί σπουδαία ευκαιρία για την ΕΕ, καθώς της δίνει τη δυνατότητα να ενισχύσει τη συνεργασία της και τον πολιτικό διάλογο με τους αφρικανούς εταίρους της, και να αναπτύξει περαιτέρω κοινές στρατηγικές για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών· επισημαίνει την ανάγκη για επιμερισμό των ευθυνών μεταξύ της ΕΕ και των αφρικανών εταίρων της, σύμφωνα με τα συμπεράσματα της διάσκεψης κορυφής της Βαλέτας του Νοεμβρίου 2015· θεωρεί, ωστόσο, ότι η αναπτυξιακή βοήθεια δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται για την ανάσχεση των ροών μεταναστών και αιτούντων άσυλο και ότι τα έργα που καλύπτονται από το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ δεν θα πρέπει να χρησιμεύουν ως πρόσχημα για την αποτροπή των αναχωρήσεων ή την ενίσχυση των συνόρων μεταξύ των χωρών, ούτε να αγνοούνται οι παράγοντες που απομακρύνουν τους ανθρώπους από τις πατρίδες τους· εκφράζει σοβαρή ανησυχία για τον αντίκτυπο που μπορεί να έχει το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ στα ανθρώπινα δικαιώματα, όταν οι μεταναστευτικές ροές περιορίζονται μέσω της συνεργασίας με χώρες που διαπράττουν συστηματικές και/ή σοβαρές παραβιάσεις των θεμελιωδών δικαιωμάτων· ζητεί από την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι το Ταμείο εξυπηρετεί τους σκοπούς του βοηθώντας άμεσα όσους έχουν ανάγκη και ότι δεν χρηματοδοτεί κυβερνήσεις που ευθύνονται για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων· ζητεί να βελτιωθεί ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των μεταναστών στα σχέδια που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ·

34.  τονίζει ότι είναι σημαντικό να γίνουν κατανοητά τα αίτια και οι συνέπειες της διεθνούς μετανάστευσης υπό την οπτική του φύλου, συμπεριλαμβανομένων της σχετικής διαδικασίας λήψης αποφάσεων και των μηχανισμών που οδηγούν στη μετανάστευση· υπενθυμίζει ότι οι γυναίκες και τα κορίτσια, ως πρόσφυγες και μετανάστριες, είναι ιδιαίτερα ευάλωτες όταν βρίσκονται σε καταστάσεις στις οποίες δεν είναι δυνατό να διασφαλιστεί η ασφάλειά τους και στις οποίες μπορούν να πέσουν θύματα σεξουαλικής βίας ή εκμετάλλευσης· τονίζει ότι το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ πρέπει να συμβάλει στην προστασία, τη στήριξη και/ή στη βοήθεια των ευάλωτων μεταναστών, προσφύγων και θυμάτων εμπορίας ανθρώπων, και ότι θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στις γυναίκες και τα παιδιά·

35.  σημειώνει ότι το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ για την Αφρική δημιουργήθηκε κατόπιν της συνόδου κορυφής αφρικανών και ευρωπαίων αρχηγών κρατών ή κυβερνήσεων που πραγματοποιήθηκε στη Βαλέτα για μεταναστευτικά ζητήματα· ζητεί από την Επιτροπή να υποβάλει στο Κοινοβούλιο επισκόπηση των συγκεκριμένων ενεργειών που πραγματοποιήθηκαν σε συνέχεια αυτής της συνόδου κορυφής, ιδίως στους τομείς της ανάπτυξης, της καταπολέμησης των παράνομων διακινητών και της υπογραφής συμφωνιών επιστροφής, επανεισδοχής και επανένταξης· ζητεί από το Συμβούλιο να αναθέσει στην Επιτροπή τις απαραίτητες εντολές για τη σύναψη τέτοιων συμφωνιών με τις χώρες που αφορά το καταπιστευματικό ταμείο της ΕΕ·

o
o   o

36.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, στην Αντιπρόεδρο της Επιτροπής / Ύπατη Εκπρόσωπο της Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή, στα κοινοβούλια των κρατών μελών, στους συμπροέδρους της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ίσης Εκπροσώπησης ΑΚΕ-ΕΕ και στον Πρόεδρο του Παναφρικανικού Κοινοβουλίου.

(1) ΕΕ L 317 της 15.12.2000, σ. 3.


Δημιουργία συνθηκών στην αγορά εργασίας οι οποίες ευνοούν την εξισορρόπηση μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής
PDF 605kWORD 78k
Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 13ης Σεπτεμβρίου 2016 σχετικά με τη δημιουργία συνθηκών στην αγορά εργασίας οι οποίες ευνοούν την εξισορρόπηση μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής (2016/2017(INI))
P8_TA(2016)0338A8-0253/2016

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

—  έχοντας υπόψη το άρθρο 2 και το άρθρο 3 παράγραφος 3 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση,

—  έχοντας υπόψη το άρθρο 6 στοιχείο α), το άρθρο 8, το άρθρο 10, το άρθρο 153 παράγραφος 1, το άρθρο 153 παράγραφος 2 και το άρθρο 157 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

—  έχοντας υπόψη το άρθρο 7, το άρθρο 9, το άρθρο 23, το άρθρο 24 και το άρθρο 33 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

—  έχοντας υπόψη τον Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Χάρτη της 3ης Μαΐου 1996, ιδίως τα μέρη I και ΙΙ, το άρθρο 2, το άρθρο 4, το άρθρο 16 και το άρθρο 27, σχετικά με τις οικογενειακές υποχρεώσεις σε ίσες ευκαιρίες και ίση μεταχείριση,

—  έχοντας υπόψη την οδηγία 92/85/ΕΟΚ του Συμβουλίου, της 19ης Οκτωβρίου 1992, σχετικά με τη θέσπιση μέτρων που αποβλέπουν στη βελτίωση της υγείας και της ασφάλειας κατά την εργασία των εγκύων, λεχώνων και γαλουχουσών εργαζομένων(1) (οδηγία για την άδεια μητρότητας),

—  έχοντας υπόψη την πρόταση της Επιτροπής για οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας για την άδεια μητρότητας (COM(2008)0637),

—  έχοντας υπόψη τη θέση του που καθορίστηκε σε πρώτη ανάγνωση στις 20 Οκτωβρίου 2010 εν όψει της έγκρισης της οδηγίας 2011/…/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την τροποποίηση της οδηγίας 92/85/ΕΟΚ του Συμβουλίου σχετικά με την εφαρμογή μέτρων που αποβλέπουν στη βελτίωση της υγείας και της ασφάλειας κατά την εργασία των εγκύων, λεχώνων και γαλουχουσών εργαζομένων και για τη θέσπιση μέτρων προς υποστήριξη των εργαζομένων στην εξισορρόπηση της εργασιακής και οικογενειακής ζωής(2), ζητώντας – μεταξύ άλλων – μια περίοδο άδειας πατρότητας διάρκειας δύο εβδομάδων,

—  έχοντας υπόψη την οδηγία 2010/18/ΕΕ του Συμβουλίου, της 8ης Μαρτίου 2010, σχετικά με την εφαρμογή της αναθεωρημένης συμφωνίας-πλαισίου για τη γονική άδεια που συνήφθη από τις οργανώσεις BUSINESSEUROPE, UEAPME, CEEP και ETUC και με την κατάργηση της οδηγίας 96/34/EK(3),

—  έχοντας υπόψη την οδηγία 2013/62/ΕΕ του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, για την τροποποίηση της οδηγίας 2010/18/ΕΕ, σχετικά με την εφαρμογή της αναθεωρημένης συμφωνίας-πλαισίου για τη γονική άδεια που συνήφθη από τις οργανώσεις BUSINESSEUROPE, UEAPME, CEEP και ETUC, λόγω της τροποποίησης του καθεστώτος της Μαγιότ έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης(4),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2010/41/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 7ης Ιουλίου 2010, για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών που ασκούν αυτοτελή επαγγελματική δραστηριότητα και για την κατάργηση της οδηγίας 86/613/ΕΟΚ του Συμβουλίου(5),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2000/78/ΕΚ του Συμβουλίου, της 27ης Νοεμβρίου 2000, για τη διαμόρφωση γενικού πλαισίου για την ίση μεταχείριση στην απασχόληση και την εργασία(6),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 2003/88/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 4ης Νοεμβρίου 2003, σχετικά με ορισμένα στοιχεία της οργάνωσης του χρόνου εργασίας(7),

–  έχοντας υπόψη την οδηγία 97/81/ΕΚ του Συμβουλίου της 15ης Δεκεμβρίου 1997 σχετικά με τη συμφωνία-πλαίσιο για την εργασία μερικής απασχόλησης που συνήφθη από την UNICE, το CEEP και την ETUC(8),

—  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 25ης Φεβρουαρίου 2016, σχετικά με το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο για τον συντονισμό των οικονομικών πολιτικών: Απασχόληση και κοινωνικές πτυχές στην ετήσια επισκόπηση της ανάπτυξης για το 2016»(9),

—  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 20ής Μαΐου 2015, σχετικά με την άδεια μητρότητας(10),

—  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 12ης Σεπτεμβρίου 2013, σχετικά με την εφαρμογή της αρχής της ισότητας των αμοιβών ανδρών και γυναικών για όμοια εργασία ή για εργασία ίσης αξίας(11),

—  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 12ης Μαρτίου 2013 σχετικά με την εξάλειψη των στερεοτύπων που αφορούν το φύλο στην ΕΕ(12),

—  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 10ης Μαρτίου 2015 σχετικά με την πρόοδο ως προς την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 2013(13),

—  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 9ης Ιουνίου 2015, σχετικά με τη στρατηγική της ΕΕ για την ισότητα γυναικών και ανδρών μετά το 2015(14),

—  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 8ης Οκτωβρίου 2015, σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 2006/54/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 5ης Ιουλίου 2006, για την εφαρμογή της αρχής των ίσων ευκαιριών και της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών σε θέματα εργασίας και απασχόλησης(15),

—  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 3ης Φεβρουαρίου 2016, σχετικά με τη νέα στρατηγική για τα δικαιώματα των γυναικών και την ισότητα των φύλων στην Ευρώπη μετά το 2015(16),

—  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 12ης Μαΐου 2016 σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 2010/18/ΕΕ του Συμβουλίου, της 8ης Μαρτίου 2010, σχετικά με την εφαρμογή της αναθεωρημένης συμφωνίας-πλαισίου για τη γονική άδεια που συνήφθη από τις οργανώσεις BUSINESSEUROPE, UEAPME, CEEP και ETUC και με την κατάργηση της οδηγίας 96/34/EK(17),

—  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 15ης Ιουνίου 2011 σχετικά με την προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα: παροχή σε όλα τα παιδιά μας του καλύτερου δυνατού ξεκινήματος για τον κόσμο του αύριο(18),

—  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 19ης Ιουνίου 2015 σχετικά με την ισότητα εισοδηματικών ευκαιριών ανδρών και γυναικών: μείωση της συνταξιοδοτικής ανισότητας των φύλων,

—  έχοντας υπόψη το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο για την Ισότητα των Φύλων για την περίοδο 2011-2020, που εγκρίθηκε με βάση τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 7ης Μαρτίου 2011(19),

—  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα της Προεδρίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Βαρκελώνης στις 15 και 16 Μαρτίου 2002,

—  έχοντας υπόψη τη δήλωση της τριάδας των Προεδριών της ΕΕ για την ισότητα των φύλων, της 7ης Δεκεμβρίου 2015, από τις Κάτω Χώρες, τη Σλοβακία και τη Μάλτα,

—  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 3ης Μαρτίου 2010 με τίτλο «Ευρώπη 2020: στρατηγική για έξυπνη, διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη» (COM(2010)2020),

—  έχοντας υπόψη την πρωτοβουλία της Επιτροπής «Χάρτης πορείας: Μια νέα αρχή για την αντιμετώπιση των προκλήσεων που συναντούν οι εργαζόμενες οικογένειες όσον αφορά την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής (Δεκέμβριος 2015), καθώς και τη διαβούλευση με το κοινό και τους ενδιαφερόμενους παράγοντες,

—  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής για το 2016: Δεν είναι ώρα για εφησυχασμό» (COM(2015)0610),

—  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Έναρξη διαβούλευσης για τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων» (COM(2016)0127),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Στοχεύοντας στις κοινωνικές επενδύσεις για την ανάπτυξη και τη συνοχή – συμπεριλαμβανομένης της εφαρμογής του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου 2014-2020» (COM(2013)0083) και τη σύστασή της 2013/112/ΕΕ της 20ής Φεβρουαρίου 2013 με τίτλο «Επενδύοντας στα παιδιά: σπάζοντας τον κύκλο της μειονεξίας»,

—  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Καλύτερη ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής: μεγαλύτερη υποστήριξη για το συνδυασμό της επαγγελματικής με την ιδιωτική και οικογενειακή ζωή» (COM(2008)0635),

—  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής της 17ης Φεβρουαρίου 2011 με τίτλο «Προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα: Παροχή σε όλα τα παιδιά μας του καλύτερου δυνατού ξεκινήματος για τον κόσμο του αύριο» (COM(2011)0066),

—  έχοντας υπόψη την έκθεση προόδου της Επιτροπής, της 29ης Μαΐου 2013, σχετικά με τους στόχους της Βαρκελώνης με τίτλο «Η ανάπτυξη των υπηρεσιών φροντίδας παιδιών νηπιακής ηλικίας στην Ευρώπη για μια διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη» (COM(2013)0322),

—  έχοντας υπόψη το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής με τίτλο «Η στρατηγική δέσμευση για την ισότητα των φύλων 2016-2019», και ειδικότερα το κεφάλαιο 3.1. «Αύξηση της συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας και ισότητα γυναικών και ανδρών στην οικονομική ανεξαρτησία»,

—  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής για το 2015 σχετικά με την ισότητα μεταξύ γυναικών και ανδρών στην Ευρωπαϊκή Ένωση (SWD(2016)0054), και ειδικότερα το κεφάλαιο για την ισότιμη οικονομική ανεξαρτησία,

—  έχοντας υπόψη το έγγραφο εργασίας των υπηρεσιών της Επιτροπής «Απασχόληση και κοινωνικές εξελίξεις στην Ευρώπη το 2015» της 21ης Ιανουαρίου 2016, και ειδικότερα το κεφάλαιο ΙΙΙ.2. για την κοινωνική προστασία,

—  έχοντας υπόψη τις μελέτες του Ευρωπαϊκού Ιδρύματος για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας (Eurofound) με τίτλο «Χρόνος εργασίας και ισορροπία προσωπικής και επαγγελματικής ζωής στην προοπτική όλων των φάσεων της ζωής» (2013), «Μέριμνα για παιδιά και εξαρτώμενα άτομα: συνέπειες για τη σταδιοδρομία των νέων εργαζομένων» (2013) και «Εργασία και παροχή φροντίδας: μέτρα εναρμόνισης σε καιρούς δημογραφικής αλλαγής» (2015) και την έκτη Ευρωπαϊκή Έρευνα για τις Συνθήκες Εργασίας (EWCS) (2016),

–  έχοντας υπόψη τη μελέτη του Ευρωπαϊκού Ιδρύματος για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας με τίτλο «Ανάπτυξη του χρόνου εργασίας στον 21ο αιώνα» του 2015,

—  έχοντας υπόψη την μελέτη του Ευρωπαϊκού Ιδρύματος για τη Βελτίωση των Συνθηκών Διαβίωσης και Εργασίας με τίτλο «Προώθηση της γονικής άδειας και της άδειας πατρότητας για τους πατέρες»,

—  έχοντας υπόψη την από 8ης Ιουλίου 2014 έκθεση του ευρωπαϊκού δικτύου φορέων για την ισότητα Equinet με τίτλο «Φορείς για την ισότητα που προωθούν την εξισορρόπηση μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής για όλους»,

—  έχοντας υπόψη τον πίνακα του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου για την Ισότητα των Φύλων σχετικά με την ισότητα των φύλων το 2015 και την έκθεση του Ινστιτούτου το 2015, με τίτλο «Εξισορρόπηση της επαγγελματικής, οικογενειακής και προσωπικής ζωής στην Ευρωπαϊκή Ένωση: επισκόπηση πολιτικής»,

—  έχοντας υπόψη την μελέτη της Υπηρεσίας Έρευνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Μαΐου 2015, με τίτλο «Η ισότητα των φύλων στην απασχόληση και την εργασία – οδηγία 2006/54/ΕΚ, αξιολόγηση της ευρωπαϊκής εφαρμογής»,

—  έχοντας υπόψη τη μελέτη της Γενικής Διεύθυνσης Εσωτερικών Πολιτικών της Ένωσης, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με τίτλο «Άδεια μητρότητας, πατρότητας και γονική άδεια: δεδομένα σχετικά με τη διάρκεια και με τα ποσοστά αποζημίωσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση»,

—  έχοντας υπόψη τη μελέτη της Γενικής Διεύθυνσης Εσωτερικών Πολιτικών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με τίτλο «Το κόστος και τα οφέλη της άδειας μητρότητας και πατρότητας»,

—  έχοντας υπόψη τη μελέτη της Γενικής Διεύθυνσης Εσωτερικών Πολιτικών της Ένωσης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, με τίτλο «Δημιουργία διακρίσεων λόγω της επικάλυψης φύλου και αναπηρίας»,

—  έχοντας υπόψη τη μελέτη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Γενική Διεύθυνση Εσωτερικών Πολιτικών της Ένωσης, τον Μάρτιο 2016, με τίτλο «Οι διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών όσον αφορά την εργασία, την παροχή φροντίδας και τον ελεύθερο χρόνο»,

—  έχοντας υπόψη τη στρατηγική της Eurocarers το 2014 για τους φροντιστές, με τίτλο «Διευκολύνοντας την παροχή φροντίδας από τους φροντιστές»,

—  έχοντας υπόψη το Ευρωπαϊκό Σύμφωνο του 2008 για την ψυχική υγεία και ευημερία και την προτεραιότητα που θέτει για την «ψυχική υγεία στους χώρους εργασίας»,

—  έχοντας υπόψη τη Σύμβαση 156 του ΔΟΕ σχετικά με τις οικογενειακές ευθύνες (1981) και τη Σύσταση 165 του ΔΟΕ σχετικά με τους εργαζομένους με οικογενειακές υποχρεώσεις (1981),

—  έχοντας υπόψη τη Σύμβαση του ΔΟΕ του 1994 για την εργασία μερικής απασχόλησης, τη Σύμβαση του ΔΟΕ του 1996 για την κατ’ οίκον εργασία, τη Σύμβαση του ΔΟΕ του 2000 για την προστασία της μητρότητας και τη Σύμβαση του ΔΟΕ του 2011 για τους απασχολούμενους σε οικιακές εργασίες,

—  έχοντας υπόψη την έκθεση του ΔΟΕ με τίτλο «Άδεια μητρότητας και πατρότητας στην εργασία: νομοθεσία και πρακτική σε παγκόσμιο επίπεδο» (2014),

—  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα της 24ης Μαρτίου 2016 της Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για τη Θέση της Γυναίκας, 60ή σύνοδος, ιδίως τα στοιχεία ε) έως ζ),

—  έχοντας υπόψη το κοινό έγγραφο εργασίας ΔΟΕ/UNICEF της 8ης Ιουλίου 2013 «Στήριξη στους εργαζομένους με οικογενειακές υποχρεώσεις: σύνδεση της παιδικής ανάπτυξης και του θεματολογίου αξιοπρεπούς εργασίας»,

—  έχοντας υπόψη τον Πίνακα Καλύτερης Ζωής του ΟΟΣΑ για το 2015,

—  έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη τις κοινές συνεδριάσεις της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων και της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων, σύμφωνα με το άρθρο 55 του Κανονισμού,

—  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων και της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων (A8-0253/2016),

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Eurostat, το ποσοστό γεννήσεων στην ΕΕ έχει μειωθεί κατά τις τελευταίες δεκαετίες και η ΕΕ αντιμετωπίζει πρωτοφανείς δημογραφικές προκλήσεις(20) στις οποίες θα πρέπει να ανταποκριθούν τα κράτη μέλη· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι φιλικές προς την οικογένεια πολιτικές είναι σημαντικές προκειμένου να προκαλέσουν θετικές δημογραφικές τάσεις, διότι η εργασιακή ανασφάλεια και οι επίπονες συνθήκες εργασίας μπορεί να έχουν αρνητικό αντίκτυπο για τον οικογενειακό προγραμματισμό·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το 2014 στην ΕΕ των 28 γεννήθηκαν 5,1 εκατομμύρια παιδιά, αριθμός που αντιστοιχεί σε ένα αδρό ποσοστό γεννήσεων της τάξης του 10,1· λαμβάνοντας υπόψη ότι, συγκριτικά, το αντίστοιχο ποσοστό το 2000 ήταν 10,6 ενώ το 1985 ήταν 12,8 και το 1970 ήταν 16,4· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ αντιμετωπίζει μια σοβαρή δημογραφική πρόκληση λόγω των ολοένα μειούμενων ποσοστών των γεννήσεων στα περισσότερα κράτη μέλη, τα οποία μετατρέπουν σταδιακά την Ένωση σε μια γεροντοκρατούμενη κοινωνία και συνιστούν άμεση απειλή για την κοινωνική και οικονομική μεγέθυνση και ανάπτυξη·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι αμφισβητείται περαιτέρω η παραδοσιακή έννοια του ρόλου γυναικών και ανδρών, καθώς και ο ρόλος της πυρηνικής οικογένειας, δεδομένου ότι αυξάνεται συνεχώς στην ΕΕ ο αριθμός των μονογονεϊκών οικογενειών, των οικογενειών που βασίζονται στην ένωση μεταξύ ατόμων του ίδιου φύλου, των ανήλικων μητέρων κ.λπ.· λαμβάνοντας υπόψη ότι η αδυναμία αναγνώρισης αυτής της ποικιλομορφίας ισοδυναμεί με την εισαγωγή περαιτέρω διακρίσεων και επηρεάζει αρνητικά τους ανθρώπους που ζουν στην ΕΕ και τις οικογένειές τους·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ισότητα ανδρών και γυναικών αποτελεί θεμελιώδη αρχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ότι τα άρθρα 21 και 23 του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης απαγορεύουν κάθε διάκριση λόγω φύλου και ορίζουν ότι η ισότητα ανδρών και γυναικών πρέπει να εξασφαλίζεται σε όλους τους τομείς, μεταξύ άλλων στην εξισορρόπηση μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο χάρτης πορείας που παρουσίασε η Επιτροπή αποτελεί σημείο εκκίνησης· λαμβάνοντας υπόψη ότι η εν λόγω ευκαιρία πρέπει να οδηγήσει στην έναρξη μιας διαδικασίας αναδιοργάνωσης όσον αφορά την εξισορρόπηση της επαγγελματικής και της προσωπικής ζωής γυναικών και ανδρών στην Ευρώπη, και πρέπει να συμβάλει σημαντικά στην επίτευξη υψηλότερων επιπέδων ισότητας των φύλων·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι καλά σχεδιασμένες και εφαρμοσμένες πολιτικές εναρμόνισης πρέπει να θεωρούνται ουσιώδης βελτίωση του εργασιακού περιβάλλοντος, η οποία διευκολύνει τις συνθήκες εργασίας και την κοινωνική και επαγγελματική ευημερία· λαμβάνοντας υπόψη ότι, ταυτόχρονα, μια καλή ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής ευνοεί την οικονομική ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα, τη συνολική συμμετοχή στην αγορά εργασίας, την ισότητα των φύλων, τη μείωση του κινδύνου της φτώχειας και την αλληλεγγύη μεταξύ των γενεών, αντιμετωπίζει τις προκλήσεις μιας γήρανσης της κοινωνίας και επιδρά θετικά στα ποσοστά γεννήσεων στην ΕΕ· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πολιτικές που θα εφαρμοστούν για την επίτευξη αυτών των στόχων πρέπει να είναι σύγχρονες, να εστιάζονται στη βελτίωση της πρόσβασης των γυναικών στην αγορά εργασίας και την ισότιμη κατανομή των οικιακών εργασιών και των καθηκόντων φροντίδας μεταξύ γυναικών και ανδρών, και να βασίζονται στη θέσπιση ενός συνεκτικού πλαισίου πολιτικής που θα στηρίζεται από συλλογικές διαπραγματεύσεις και συλλογικές συμβάσεις που θα καθιστούν δυνατή την καλύτερη εξισορρόπηση της παροχής φροντίδας, της επαγγελματικής και της προσωπικής ζωής·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η εξισορρόπηση επαγγελματικής και προσωπικής ζωής εξαρτάται ευρέως από τις ρυθμίσεις του ωραρίου στον χώρο εργασίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι εγείρονται αμφιβολίες σχετικά με το κατά πόσο το μεγαλύτερο και παρατεταμένο ωράριο εργασίας ωφελεί την οικονομία από άποψη αύξησης της παραγωγικότητας· λαμβάνοντας υπόψη ότι ένα σημαντικό μέρος των εργαζομένων στην ΕΕ έχει ασυνήθη ωράρια εργασίας, συμπεριλαμβανομένης της εργασίας τα Σαββατοκύριακα και τις αργίες και της πραγματοποίησης βαρδιών και νυχτερινής εργασίας, καθώς και ότι το 2015 περίπου το ήμισυ των εργαζομένων εργαζόταν κατά τον ελεύθερο χρόνο του· λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με πρόσφατα ευρήματα, για το 31% των εργαζομένων, οι ρυθμίσεις του ωραρίου εργασίας αλλάζουν τακτικά, συχνά σε σύντομο χρονικό διάστημα(21)· λαμβάνοντας υπόψη ότι το θέμα αυτό θα μπορούσε να δημιουργήσει προβλήματα υγείας και ασφάλειας, με αυξημένο κίνδυνο εργατικών ατυχημάτων προβλημάτων υγείας μακροπρόθεσμα, και καθιστά δύσκολο για τους εργαζόμενους να συνδυάσουν την εργασία τους με τις υποχρεώσεις τους έναντι των παιδιών και άλλων εξαρτώμενων ατόμων· λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένοι τομείς, όπως ο τομέα των λιανικών υπηρεσιών όπου απασχολούνται κυρίως γυναίκες, επηρεάζονται δυσμενέστερα·

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή και τα κράτη μέλη θα πρέπει να δρομολογήσουν συγκεκριμένες πρωτοβουλίες υπέρ προσαρμόσιμων και αποτελεσματικών μοντέλων επαγγελματικών επιδόσεων, τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, πράγμα που θα επιτρέψει στους εργαζομένους να επιτύχουν ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, το 2015, το ποσοστό απασχόλησης των ανδρών ανερχόταν σε 75,9% στην ΕΕ-28, έναντι 64,3% για τις γυναίκες(22), παρά το γεγονός ότι οι γυναίκες διαθέτουν μεγαλύτερη μόρφωση· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο αριθμός των γυναικών στο εργατικό δυναμικό είναι ακόμη χαμηλότερος όσον αφορά τα ποσοστά απασχόλησης σε ισοδύναμα πλήρους απασχόλησης, δεδομένου ότι το ποσοστό μερικής απασχόλησης των γυναικών είναι πολύ υψηλό σε ορισμένα κράτη μέλη· λαμβάνοντας υπόψη ότι το 2013 οι άνδρες απασχολήθηκαν 47 ώρες εβδομαδιαίως σε έμμισθη εργασία έναντι 34 ωρών για τις γυναίκες· λαμβάνοντας υπόψη ότι, όσον αφορά τον συνδυασμό ωρών έμμισθης εργασίας και άμισθης κατ’ οίκον εργασίας, οι νέες γυναίκες εργάστηκαν κατά μέσο όρο 64 ώρες έναντι 53 ωρών για τους νέους άνδρες(23)· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι απώλειες του κατά κεφαλήν ΑΕΠ που αποδίδονται στο χάσμα μεταξύ των φύλων στην αγορά εργασίας εκτιμάται ότι ανέρχονται στο 10% στην Ευρώπη·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στο παρόν πλαίσιο των πολιτικών της ΕΕ για την απασχόληση, των κοινωνικοοικονομικών πολιτικών και των πολιτικών ισότητας, η στρατηγική «Ευρώπη 2020» και οι στόχοι που τέθηκαν στο παρελθόν απέχουν πολύ από την επίτευξή τους· λαμβάνοντας υπόψη ότι χωρίς προορατικές πολιτικές, οι οποίες θα σχεδιαστούν και θα εφαρμοστούν προκειμένου να συμβάλουν στην είσοδο των γυναικών στην αγορά εργασίας, ιδίως δε πολιτικές που θα προάγουν την καλύτερη εξισορρόπηση επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, δεν είναι δυνατή η επίτευξη στόχων σε επίπεδο ΕΕ·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ευρωπαϊκές αγορές εργασίας χαρακτηρίζονται από διακρίσεις ως προς το φύλο(24)· λαμβάνοντας υπόψη ότι τούτο το αναγνώρισε και η Επιτροπή στην ανακοίνωσή της 8ης Μαρτίου 2016 για σχετικά με τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων (COM(2016)0127, Παράρτημα I), αναφέροντας ότι «οι γυναίκες εξακολουθούν να υποεκπροσωπούνται στη αγορά εργασίας εν γένει, αλλά να υπερεκπροσωπούνται στην εργασία μερικής απασχόλησης και στους τομείς με χαμηλότερες αμοιβές, ενώ εξακολουθούν να λαμβάνουν χαμηλότερη ωριαία αμοιβή, ακόμη και όταν εκτελούν ισοδύναμη εργασία και παρότι έχουν ξεπεράσει τους άνδρες σε μορφωτικό επίπεδο»·

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η φτώχεια και οι ανισότητες αυξήθηκαν ως αποτέλεσμα των μακροοικονομικών πολιτικών που εφάρμοσε η ΕΕ και των μέτρων λιτότητας που επιβλήθηκαν ως απάντηση στην οικονομική κρίση·

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο συνδυασμός της οικογενειακής και επαγγελματικής ζωής αποτελεί ιδιαίτερη πρόκληση για τους μόνους γονείς, η πλειονότητα των οποίων είναι γυναίκες· λαμβάνοντας υπόψη ότι και στα 28 κράτη μέλη της ΕΕ έως και το 34% των μόνων μητέρων αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο φτώχειας, ενώ τα παιδιά από τέτοιες οικογένειες κινδυνεύουν σε δυσανάλογο βαθμό από την αποκαλούμενη κληρονομική φτώχεια·

ΙΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αρνητικές συνέπειες της λεγόμενης «εκθήλυνσης της φτώχειας» επηρεάζουν περισσότερο τα παιδιά μόνων μητέρων που αντιμετωπίζουν σημαντικές δυσκολίες για τον συνδυασμό των καθηκόντων του μοναδικού προστάτη της οικογένειας και των γονικών υποχρεώσεων·

ΙΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ισότητα των φύλων στην αγορά εργασίας είναι επωφελής όχι μόνο για τις γυναίκες αλλά και την οικονομία και την κοινωνία στο σύνολό της, καθώς αποτελεί σημαντικό οικονομικό πλεονέκτημα για την προώθηση μιας βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς οικονομικής ανάπτυξης και τη μείωση των ανισοτήτων στην απασχόληση, καθώς και για την αποτελεσματικότητα και τη ροή της αγοράς εργασίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι η είσοδος και η επανένταξη των γυναικών στον εργασιακό βίο οδηγεί σε αύξηση του οικογενειακού εισοδήματος, της κατανάλωσης, των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης και του όγκου των συλλεγόμενων φόρων· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γυναίκες εξακολουθούν να υφίστανται διακρίσεις όσον αφορά την πρόσβαση και την παραμονή στην απασχόληση, καθώς και να μην έχουν πρόσβαση στα εργασιακά δικαιώματα, σε ό,τι αφορά ιδίως την εγκυμοσύνη και τη μητρότητα·

ΙΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το μισθολογικό χάσμα μεταξύ ανδρών και γυναικών ανέρχεται σε 16,3% καθώς και ότι οι άτυπες και επισφαλείς μορφές των συμβάσεων εργασίας θίγουν περισσότερο τις γυναίκες από ό,τι τους άνδρες·

ΙΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ανισότητα στην αγορά εργασίας έχει μακροχρόνιες επιπτώσεις και συνέπειες στα δικαιώματα των γυναικών, για παράδειγμα στις συντάξεις, όπως αποδεικνύεται από το συνταξιοδοτικό χάσμα ύψους 39% μεταξύ των φύλων στην ΕΕ, το οποίο είναι υπερδιπλάσιο του χάσματος αμοιβών μεταξύ των φύλων, το οποίο ανέρχεται σε 16%·

ΙΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι μεταξύ των διαφόρων κατηγοριών επαγγελματιών, οι γυναίκες ελεύθερες επαγγελματίες και οι γυναίκες επιχειρηματίες δυσκολεύονται περισσότερο να εξισορροπήσουν την επαγγελματική και την προσωπική ζωή· λαμβάνοντας υπόψη ότι, πολύ συχνά, οι γυναίκες που θέλουν να γίνουν επιχειρηματίες αντιμετωπίζουν δυσκολίες πρόσβασης στη χρηματοδότηση καθώς οι ενδιάμεσοι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί διστάζουν να τους χορηγήσουν δάνειο διότι θεωρούν ότι οι γυναίκες επιχειρηματίες είναι περισσότερο εκτεθειμένες στον κίνδυνο και ότι είναι λιγότερο πιθανό να αναπτύξουν τις επιχειρήσεις τους·

ΙΘ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα στερεότυπα που καλλιεργεί η κοινωνία δίνουν στη γυναίκα δευτερεύοντα ρόλο· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα στερεότυπα αυτά αναπτύσσονται από την παιδική ηλικία και ότι ακολουθούν τα άτομα από την επιλογή κατάρτισης και εκπαίδευσης μέχρι και την αγορά εργασίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γυναίκες περιορίζονται πολύ συχνά σε «γυναικείες» και συνήθως χαμηλά αμειβόμενες θέσεις εργασίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εν λόγω διαιρέσεις της αγοράς εργασίας αναπαράγουν τα στερεότυπα που επιβάλλουν την παροχή εξαιρετικά πολλών φροντίδων κυρίως από γυναίκες, με αποτέλεσμα οι γυναίκες να δαπανών από δύο έως δέκα φορές περισσότερο χρόνο από ό,τι οι άνδρες στην παροχή μη αμειβόμενης φροντίδας(25)· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα στερεότυπα που αφορούν το φύλο και οι διακρίσεις λόγω φύλου έχουν αρνητικές επιπτώσεις για την προσωπική, κοινωνική και οικονομική ανεξαρτησία και τις προοπτικές των γυναικών και οδηγούν σε υψηλότερη συγκέντρωση των γυναικών σε θέσεις μερικής απασχόλησης, διακοπές σταδιοδρομίας και υψηλότερο κίνδυνο φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού, ιδίως των μόνων μητέρων, επηρεάζοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο την αυτονομία των γυναικών·

Κ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τύποι άδειας που συνδέονται με οικογενειακούς λόγους εξακολουθούν να επιφέρουν συχνά δυσμενείς διακρίσεις και στιγματισμό τόσο για τις γυναίκες όσο και για τους άνδρες, παρά το ισχύον πλαίσιο πολιτικής και τη νομοθεσία σε επίπεδο ΕΕ και σε εθνικό επίπεδο, γεγονός που επηρεάζει ιδίως τις γυναίκες, διότι αυτές αποτελούν τους βασικούς παρόχους φροντίδας που κάνουν χρήση άδειας συνδεόμενης με οικογενειακούς λόγους·

ΚΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι διαφορές μεταξύ των γυναικών και των ανδρών όσον αφορά τη χρήση της γονικής άδειας δείχνουν την ύπαρξη διακρίσεων λόγω φύλου· λαμβάνοντας υπόψη ότι το ποσοστό συμμετοχής των πατέρων στις γονικές άδειες στα κράτη μέλη παραμένει χαμηλό, με μόνον το 10% των πατέρων να λαμβάνουν τουλάχιστον μία ημέρα άδειας και το 97% των γυναικών να κάνουν χρήση της γονικής άδειας, η οποία είναι διαθέσιμη και για τους δύο γονείς· λαμβάνοντας υπόψη ότι σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα οι μη αμειβόμενες ή οι κακώς αμειβόμενες άδειες για οικογενειακούς λόγους έχουν ως αποτέλεσμα χαμηλά ποσοστά συμμετοχής· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πλήρως ή εν μέρει μη μεταβιβάσιμες και ικανοποιητικά αμειβόμενες γονικές άδειες προωθούν μια ισορροπημένη χρήση τους και από τους δύο γονείς και βοηθούν στη μείωση των διακρίσεων κατά των γυναικών στην αγορά εργασίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι λίγα μόνο κράτη μέλη ενθαρρύνουν τους πατέρες να αξιοποιούν πλήρως την άδεια πατρότητας ή τη γονική άδεια, με αποτέλεσμα οι άνδρες να στερούνται την ευκαιρία να συμμετάσχουν ισομερώς στο να φροντίζουν και να περνούν χρόνο με τα παιδιά τους·

ΚΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι ουσιαστικής σημασίας να εφαρμοστούν μέτρα που να ευνοούν την πρόσβαση των πατέρων στις άδειες, δεδομένου ιδίως ότι οι πατέρες που λαμβάνουν οικογενειακή άδεια αναπτύσσουν καλύτερη σχέση με τα παιδιά τους και ότι είναι περισσότερο πιθανό να διαδραματίσουν ενεργό ρόλο στα μελλοντικά καθήκοντα που σχετίζονται με τη φροντίδα των παιδιών τους·

ΚΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι μελέτες του Eurofound αποκάλυψαν τις πτυχές που επηρεάζουν τα ποσοστά χρήσης της γονικής άδειας από τους πατέρες, ήτοι: επίπεδο αποδοχών, προσαρμοστικότητα του συστήματος αδειών, διαθεσιμότητα πληροφοριών, διαθεσιμότητα και ευελιξία των υπηρεσιών φύλαξης παιδιών, και φόβος αποκλεισμού από την αγορά εργασίας λόγω της χρήσης άδειας·

ΚΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η διαθεσιμότητα των πληροφοριών και η πρόσβαση σε οικονομικά προσιτή, κατάλληλη και ποιοτική προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα (ECEC), φροντίδα άλλων εξαρτώμενων προσώπων και υψηλής ποιότητας κοινωνικές υπηρεσίες, είναι ένας από τους βασικούς παράγοντες που επηρεάζουν την συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχει έλλειψη επαρκών υποδομών που να παρέχουν ποιοτικές και προσβάσιμες υπηρεσίες για τη φροντίδα των παιδιών για όλα τα επίπεδα εισοδήματος· λαμβάνοντας υπόψη ότι η κακή ποιότητα της παιδικής φροντίδας καθιστά δύσκολη την πρόσβαση του 27% των Ευρωπαίων στις εν λόγω υπηρεσίες(26)· λαμβάνοντας υπόψη ότι η παροχή ποιοτικών υπηρεσιών προϋποθέτει την επένδυση στην εκπαίδευση του εργατικού δυναμικού στον τομέα της φροντίδας παιδιών(27)· λαμβάνοντας υπόψη ότι μόνον 11 κράτη μέλη έχουν επιτύχει τον πρώτο στόχο της Βαρκελώνης (παιδική φροντίδα για τουλάχιστον το 90% των παιδιών μεταξύ της ηλικίας των 3 και της ηλικίας υποχρεωτικής σχολικής φοίτησης) και μόνο 10 κράτη μέλη έχουν επιτύχει τον δεύτερο στόχο (τουλάχιστον το 33% των παιδιών κάτω των τριών ετών)(28)·

ΚΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα, καθώς και οι εμπειρίες των παιδιών στις ηλικίες 0-3 ετών έχουν καθοριστικό αντίκτυπο στη γνωστική τους ανάπτυξη, δεδομένου ότι στα πρώτα πέντε έτη της ζωής τους τα παιδιά αναπτύσσουν βασικές ικανότητες·

ΚΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πολιτικές εξισορρόπησης μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής θα πρέπει επίσης να επιτρέπουν στους γονείς να εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους απέναντι στα παιδιά τους, διασφαλίζοντας τόσο στις μητέρες όσο και στους πατέρες τα οικονομικά μέσα, τον χρόνο και τη στήριξη που απαιτούνται·

ΚΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρώπη είναι η ήπειρος με τον μεγαλύτερο αριθμό ηλικιωμένων πολιτών και με μια πορεία γήρανσης που θα συνεχιστεί τις ερχόμενες δεκαετίες· λαμβάνοντας υπόψη ότι πολλά κράτη μέλη δεν διαθέτουν επαρκείς εγκαταστάσεις παροχής μακροχρόνιας φροντίδας ώστε να καλύψουν την αύξηση των αναγκών φροντίδας και τη στασιμότητα ή τη μείωση του δείκτη ετών υγιούς ζωής· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι περισσότερες θέσεις εργασίας στον τομέα της επίσημης παροχής κατ’ οίκον φροντίδας σε ηλικιωμένους συγγενείς είναι χαμηλά αμειβόμενες και απαιτούν χαμηλό επίπεδο προσόντων(29)·

ΚΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το 80% των αναγκών για φροντίδα στην ΕΕ καλύπτονται από άτυπους παρόχους φροντίδας· λαμβάνοντας υπόψη ότι περίπου 3,3 εκατομμύρια Ευρωπαίοι ηλικίας μεταξύ 15 και 34 ετών αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την πλήρη απασχόληση διότι δεν υπάρχουν εγκαταστάσεις παροχής φροντίδας για εξαρτώμενα παιδιά ή μεγαλύτερους στην ηλικία συγγενείς·

ΚΘ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ΤΠΕ και οι αναδυόμενες τεχνολογίες έχουν αλλάξει το περιβάλλον εργασίας και απασχόλησης, τις νοοτροπίες και τις δομές οργάνωσης σε όλους τους τομείς· λαμβάνοντας υπόψη ότι η χάραξη πολιτικής πρέπει να συμβαδίζει με τις τεχνολογικές εξελίξεις προκειμένου να διασφαλιστεί η βελτίωση και όχι η επιδείνωση των κοινωνικών προτύπων και της ισότητας των φύλων σε αυτές τις νέες συνθήκες·

Λ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο συνδυασμός της φροντίδας και της έμμισθης εργασίας έχει σημαντικό αντίκτυπο στη βιωσιμότητα της εργασίας και στα ποσοστά απασχόλησης, ιδίως για τις γυναίκες που σε κάποιο στάδιο της ζωής τους ενδέχεται να επωμιστούν ευθύνες φροντίδας για τα εγγόνια και/ή τους ηλικιωμένους γονείς(30)·

ΛΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένα νομικά συστήματα στην ΕΕ διατηρούν συστήματα μη εξατομίκευσης των φόρων και της κοινωνικής ασφάλισης, στο πλαίσιο των οποίων χορηγούνται στις γυναίκες δικαιώματα που απορρέουν μόνο από τη σχέση τους με τους άνδρες, συμπεριλαμβανομένης της πρόσβασης σε υπηρεσίες υγείας και σύνταξης· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα κράτη μέλη που θεσπίζουν την εξάρτηση της συζύγου/μητέρας επιβάλλουν άμεσες διακρίσεις κατά των γυναικών και στερούν τα πλήρη πολιτικά δικαιώματα από τις γυναίκες μέσω του επιλεκτικού τρόπου παροχής των κρατικών υπηρεσιών·

ΛΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι απαιτούνται στοχευμένες πολιτικές για την αγορά εργασίας καθώς και πολιτικές για την εξισορρόπηση επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, οι οποίες να λαμβάνουν υπόψη τους διατομεακούς φραγμούς που αντιμετωπίζουν οι ευάλωτες γυναίκες όσον αφορά την εξισορρόπηση επαγγελματικής και προσωπικής ζωής και την εργασιακή ασφάλεια, όπως για παράδειγμα οι γυναίκες με αναπηρία, οι νέες γυναίκες, οι μετανάστριες και οι γυναίκες πρόσφυγες, οι γυναίκες που ανήκουν σε εθνικές μειονότητες και οι γυναίκες ΛΟΑΔΜ·

ΛΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, αν διαθέτουν οι εργαζόμενοι χρόνο για την προσωπική τους ανάπτυξη και την κατάρτισή τους στο πλαίσιο της διά βίου μάθησης, χωρίς να υφίστανται διακρίσεις ωφελείται η υγεία τους και αυξάνεται η συμβολή τους στην οικονομία, καθώς έχουν περισσότερες δεξιότητες και υψηλότερη παραγωγικότητα(31)·

ΛΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η εφαρμογή πολιτικών εναρμόνισης της επαγγελματικής και προσωπικής ζωής δεν θα ωφελήσει από μόνη της τους εργαζομένους, αν δεν συνοδεύεται από πολιτικές βελτίωσης των συνθηκών ζωής, καθώς και από πολιτικές που ενθαρρύνουν και προωθούν τις πολιτιστικές, ψυχαγωγικές και αθλητικές δραστηριότητες, μεταξύ άλλων·

Γενικές αρχές

1.  επισημαίνει ότι η εναρμόνιση επαγγελματικής, ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής είναι μια ευρεία έννοια που αγκαλιάζει όλες τις γενικές πολιτικές νομοθετικού και μη νομοθετικού χαρακτήρα που έχουν ως στόχο την προώθηση επαρκούς και αναλογικής ισορροπίας μεταξύ των διαφόρων πτυχών της ζωής των ανθρώπων· θεωρεί ότι η επίτευξη πραγματικής ισορροπίας μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής απαιτεί ισχυρές, οριζόντιες, διαρθρωτικές, συνεκτικές και ολοκληρωμένες πολιτικές, συμπεριλαμβανομένων κινήτρων και αποτελεσματικών μέτρων για την εναρμόνιση της εργασίας με τη φροντίδα για την οικογένεια και την αφιέρωση χρόνου σε αυτήν, καθώς και με την αναψυχή και την προσωπική ανάπτυξη· επισημαίνει ότι, πάνω από όλα, χρειάζεται μια αλλαγή νοοτροπίας στην κοινωνία με στόχο την αντιμετώπιση των στερεοτύπων φύλου, έτσι ώστε η εργασία και η παροχή φροντίδας να μοιράζονται πιο ισομερώς μεταξύ ανδρών και γυναικών·

2.  τονίζει ότι η εναρμόνιση επαγγελματικής, ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής πρέπει να είναι εγγυημένη ως θεμελιώδες δικαίωμα για όλους τους ανθρώπους, στο πνεύμα του Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μέσω μέτρων που θα διατίθενται για όλους, πέραν των νεαρών μητέρων, πατέρων ή παρόχων φροντίδας· ζητεί τη θέσπιση ενός πλαισίου ώστε να διασφαλίζεται το δικαίωμα αυτό ως βασικός στόχος των κοινωνικών συστημάτων, και καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη να προωθήσουν, τόσο στον δημόσιο όσο και στον ιδιωτικό τομέα, πρότυπα εταιρικής κοινωνικής ευθύνης με σεβασμό στο δικαίωμα εξισορρόπησης μεταξύ της επαγγελματικής και της προσωπικής ζωής· θεωρεί ότι το εν λόγω δικαίωμα θα πρέπει να ενσωματωθεί σε όλες τις δραστηριότητες της ΕΕ που ενδέχεται να έχουν άμεσο ή έμμεσο αντίκτυπο στο ζήτημα αυτό·

3.  επισημαίνει ότι η ΕΕ αντιμετωπίζει πρωτοφανείς δημογραφικές αλλαγές – αύξηση του προσδόκιμου ζωής, μείωση των ποσοστών γεννήσεων, μεταβαλλόμενες οικογενειακές δομές με νέες μορφές οικοδόμησης σχέσεων και (συγ)κατοίκησης, καθυστέρηση στην απόκτηση τέκνων και μετανάστευση – , οι οποίες θέτουν νέες προκλήσεις για την ΕΕ· εκφράζει ανησυχία για το γεγονός ότι η οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση είχαν αρνητικές επιπτώσεις στα δημόσια οικονομικά που απαιτούνται για την εξισορρόπηση επαγγελματικής και προσωπικής και για τη διασφάλιση της διαθεσιμότητας ποιοτικών και οικονομικά προσιτών υπηρεσιών κοινής ωφέλειας και της πρόσβασης σε αυτές· καλεί, ως εκ τούτου, την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να θεσπίσουν θετικές πολιτικές και κίνητρα για την υποστήριξη της δημογραφικής ανανέωσης, τη διατήρηση των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης και την προώθηση της ευημερίας και της ανάπτυξης των ανθρώπων και της κοινωνίας στο σύνολό της·

4.  τονίζει ότι η υπογεννητικότητα στην ΕΕ έχει επιδεινωθεί λόγω της κρίσης, δεδομένου ότι η ανεργία, οι επισφαλείς συνθήκες απασχόλησης, η αβεβαιότητα για το μέλλον και οι διακρίσεις στην αγορά εργασίας αναγκάζουν τους νέους, και ιδίως τις επαγγελματίες νεαρές γυναίκες, να αναβάλλουν την απόκτηση τέκνων για να παραμείνουν ενεργές σε μια ολοένα και πιο ανταγωνιστική αγορά εργασίας· στο πλαίσιο αυτό, καλεί τα κράτη μέλη και τους κοινωνικούς εταίρους να προωθήσουν φιλικές προς την οικογένεια συνθήκες εργασίας, σχέδια εναρμόνισης, προγράμματα επιστροφής στην εργασία, διαύλους επικοινωνίας μεταξύ εργαζομένων και εργοδοτών, και κίνητρα για τις επιχειρήσεις και για τους ελεύθερους επαγγελματίες, ιδίως προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι άνθρωποι δεν τίθενται σε οικονομικά μειονεκτική θέση επειδή έχουν παιδιά και ότι οι νόμιμες επιδιώξεις για σταδιοδρομία δεν αντιτίθενται στα σχέδια για τη δημιουργία οικογένειας· επισημαίνει περαιτέρω ότι η άδεια μητρότητας, η άδεια πατρότητας και η γονική άδεια μπορούν να εφαρμοστούν αποτελεσματικά μόνο με οφέλη για την κοινωνία και την οικονομία, εάν εφαρμόζονται παράλληλα με άλλα μέσα πολιτικής, κυρίως με την παροχή ποιοτικών και οικονομικά προσιτών δομών φροντίδας παιδιών·

5.  χαιρετίζει την προσέγγιση της Επιτροπής όσον αφορά τις πολιτικές εξισορρόπησης επαγγελματικής και προσωπικής ζωής ως καίριας σημασίας για την αντιμετώπιση των κοινωνικοοικονομικών προκλήσεων· καλεί τους ευρωπαίους κοινωνικούς εταίρους να προβούν σε συμφωνία για μια συνολική δέσμη νομοθετικών και μη νομοθετικών μέτρων όσον αφορά την εναρμόνιση της επαγγελματικής, προσωπικής και οικογενειακής ζωής· καλεί την Επιτροπή, πάντα στο πλαίσιο του σεβασμού της αρχής της επικουρικότητας, να υποβάλει πρόταση για την εν λόγω δέσμη μέτρων ως τμήμα του προγράμματος εργασίας της Επιτροπής για το 2017 στο πλαίσιο του εξαγγελθέντος ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, εάν δεν επιτευχθεί συμφωνία μεταξύ των κοινωνικών εταίρων· τονίζει ότι οι νομοθετικές προτάσεις θα πρέπει να περιλαμβάνουν την ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών ως νομική βάση· καλεί την Επιτροπή να συνεργαστεί με τους κοινωνικούς φορείς προς την κατεύθυνση ενός πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, με αποτέλεσμα την πραγματική κοινωνική επένδυση που κυρίως προβάλλει τη σημασία της επένδυσης στον άνθρωπο·

6.  χαιρετίζει το γεγονός ότι η Επιτροπή ξεκίνησε δημόσια διαβούλευση για τον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων προκειμένου να συγκεντρώσει απόψεις και παρατηρήσεις για ορισμένες βασικές αρχές ώστε να στηριχθεί η εύρυθμη και δίκαιη λειτουργία των αγορών εργασίας και των συστημάτων κοινωνικής πρόνοιας εντός της ζώνης του ευρώ·

7.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι οι σχετικές πολιτικές και τα σχετικά μέτρα λαμβάνουν υπόψη την αυξανόμενη ποικιλομορφία των οικογενειακών σχέσεων, συμπεριλαμβανομένων των συμφώνων συμβίωσης και των ρυθμίσεων της γονικής ευθύνης και της ευθύνης των παππούδων και των γιαγιάδων, καθώς και την πολυμορφία της κοινωνίας στο σύνολό της, με σκοπό ειδικότερα να διασφαλιστεί ότι ένα παιδί δεν υφίσταται διακρίσεις λόγω του καθεστώτος σχέσεων των γονέων του ή του τύπου οικογένειας στην οποία μεγαλώνει· ζητεί από τα κράτη μέλη να προβούν στην αμοιβαία αναγνώριση των νομικών εγγράφων, προκειμένου να διασφαλιστεί η ελεύθερη κυκλοφορία χωρίς διακρίσεις·

8.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αναπτύξουν και να εφαρμόσουν πολιτικές και να θεσπίσουν μέτρα στήριξης των πλέον μειονεκτούντων ή επί του παρόντος εξαιρούμενων από την ισχύουσα νομοθεσία και πολιτικές, όπως οι μονογονικές οικογένειες, τα άγαμα ζευγάρια, τα ζευγάρια ομοφύλων, οι μετανάστες, οι αυτοαπασχολούμενοι ή οι λεγόμενες «συμβοηθούσες σύζυγοι», καθώς και οι οικογένειες των οποίων ένα ή περισσότερα μέλη έχουν κάποια αναπηρία·

9.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι η νομοθεσία και οι πολιτικές σχετικά με την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής λαμβάνουν υπόψη τη σύμβαση του ΟΗΕ για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία και τις καταληκτικές παρατηρήσεις που υπέβαλε η Επιτροπή για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρίες του ΟΗΕ το 2015 στην ΕΕ·

10.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι η ευημερία και το βέλτιστο συμφέρον των παιδιών είναι πρωταρχικής σημασίας για την ανάπτυξη, παρακολούθηση και εφαρμογή των πολιτικών εξισορρόπησης επαγγελματικής και προσωπικής ζωής· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν πλήρως τη σύσταση σχετικά με την επένδυση στα παιδιά(32) και να παρακολουθούν στενά την πρόοδό της· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αναπτύξουν και να θεσπίσουν πρωτοβουλίες, όπως μια Εγγύηση για τα Παιδιά, οι οποίες θα τοποθετούν τα παιδιά στο επίκεντρο των υφιστάμενων πολιτικών περιορισμού της φτώχειας, έτσι ώστε κάθε παιδί να μπορεί να έχει πρόσβαση σε δωρεάν υγειονομική περίθαλψη, δωρεάν εκπαίδευση, παιδική μέριμνα, αξιοπρεπή στέγαση και επαρκή διατροφή, στο πλαίσιο ενός ευρωπαϊκού ολοκληρωμένου σχεδίου για την καταπολέμηση της παιδικής φτώχειας·

11.  εκτιμά ότι η παιδική φτώχεια συνδέεται με τη φτώχεια των γονέων και καλεί, ως εκ τούτου, τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν τη σύσταση για την παιδική φτώχεια και την ευημερία των παιδιών1α και να κάνουν χρήση του πλαισίου παρακολούθησης που προτείνεται σε αυτήν και βασίζεται σε δείκτες·

12.  τονίζει, όσον αφορά τις πολιτικές εξισορρόπησης της επαγγελματικής με την προσωπική ζωή και τις κατάλληλες στρατηγικές των επιχειρήσεων, την ανάγκη να υιοθετηθεί μία προσέγγιση βασισμένη στον κύκλο ζωής, για να διασφαλιστεί ότι παρέχεται στήριξη σε όλους σε διαφορετικές φάσεις καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής τους και ότι μπορούν να συμμετέχουν ενεργά στην αγορά εργασίας με εργασιακά δικαιώματα και στην κοινωνία συνολικά·

13.  τονίζει ότι η καλύτερη εξισορρόπηση επαγγελματικής και προσωπικής ζωής και η ενίσχυση της ισότητας των φύλων έχουν καίρια σημασία για την υποστήριξη της συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας, και ιδίως των γυναικών που παρέχουν φροντίδα και των μόνων μητέρων, καθώς και για την επίτευξη του στόχου της χειραφέτησης των γυναικών· υπογραμμίζει ότι το βασικό στοιχείο για την οικονομική χειραφέτηση των γυναικών είναι ο μετασχηματισμός και η προσαρμογή της αγοράς εργασίας και των συστημάτων κοινωνικής πρόνοιας, ώστε να λαμβάνονται υπόψη τα στάδια της ζωής των γυναικών·

14.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αναπτύξουν πολιτικές μεταρρυθμίσεων και να επενδύσουν σε εκστρατείες ευαισθητοποίησης για την υπέρβαση των στερεοτύπων που αφορούν το φύλο και την προώθηση μιας πιο ισότιμης κατανομής της φροντίδας και των οικιακών εργασιών, με έμφαση στην ανάγκη και το δικαίωμα των ανδρών να αναλάβουν ευθύνες φροντίδας χωρίς να στιγματίζονται ή να τίθενται σε δυσμενή θέση· θεωρεί ότι οι επιχειρήσεις θα πρέπει να είναι στο επίκεντρο και να υποστηρίζονται στις προσπάθειές τους για προώθηση της εξισορρόπησης επαγγελματικής και προσωπικής ζωής και καταπολέμηση των διακρίσεων·

15.  καλεί τα κράτη μέλη να εντείνουν την προστασία έναντι των διακρίσεων και των παράνομων απολύσεων που σχετίζονται με την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, οι οποίες πλήττουν κυρίως τις εργαζόμενες γυναίκες, και να διασφαλίσουν την πρόσβαση στη δικαιοσύνη και τις νομικές διαδικασίες, μεταξύ άλλων μέσω της μεγαλύτερης παροχής πληροφοριών σχετικά με τα δικαιώματα των εργαζομένων και την παροχή νομικής αρωγής όταν κρίνεται αναγκαίο· καλεί, στο πλαίσιο αυτό, την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προτείνουν πολιτικές για τη βελτίωση της επιβολής των μέτρων κατά των διακρίσεων στον χώρο εργασίας, αυξάνοντας μεταξύ άλλων την ευαισθητοποίηση επί των νομικών δικαιωμάτων για ίση μεταχείριση μέσω της διενέργειας ενημερωτικών εκστρατειών, της αντιστροφής του βάρους αποδείξεως(33) και της ενίσχυσης των εθνικών φορέων ισότητας προκειμένου να διεξάγουν επίσημες έρευνες με δική τους πρωτοβουλία για θέματα ισότητας και να βοηθούν πιθανά θύματα διακρίσεων·

16.  επισημαίνει ότι η έλλειψη συγκρίσιμων, ολοκληρωμένων, αξιόπιστων και τακτικά ενημερωμένων στοιχείων σχετικά με την ισότητα καθιστά πιο δύσκολη την απόδειξη της ύπαρξης διακρίσεων, και ιδίως έμμεσων διακρίσεων· καλεί τα κράτη μέλη να συλλέγουν στοιχεία σχετικά με την ισότητα κατά τρόπο συστηματικό και να τα καθιστούν διαθέσιμα, με τη συμμετοχή των εθνικών φορέων ισότητας και των δικαστηρίων, με στόχο, μεταξύ άλλων, την ανάλυση και την παρακολούθηση αυτών των στοιχείων για τις ειδικές συστάσεις ανά χώρα· καλεί την Επιτροπή να αναλάβει πρωτοβουλίες για την προώθηση της εν λόγω συλλογής στοιχείων απευθύνοντας σύσταση προς τα κράτη μέλη και αναθέτοντας στη Eurostat τη διενέργεια διαβουλεύσεων προκειμένου να ενσωματωθεί η κατηγοριοποίηση των στοιχείων σχετικά με όλες τις αφορμές διακρίσεων στους δείκτες της Ευρωπαϊκής Κοινωνικής Έρευνας· καλεί την Επιτροπή να συνεχίσει να συνεργάζεται με το Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων (EIGE) προκειμένου να βελτιωθεί η ποσότητα και η ποιότητα των χωριστών ανά φύλο στοιχείων με συστηματικό τρόπο·

17.  καλεί την Επιτροπή να ελέγχει σε τακτική βάση την πρόοδο που έχει επιτευχθεί σε κρίσιμους τομείς που ορίζονται στην Πλατφόρμα Δράσης του Πεκίνου και οι δείκτες των οποίων έχουν ήδη προσδιοριστεί από το EIGE, και να λαμβάνει υπόψη τα αποτελέσματα αυτών των ελέγχων στην αξιολόγησή της σχετικά με την ισότητα των φύλων στην ΕΕ·

18.  επισημαίνει τον σημαντικό ρόλο των εθνικών φορέων ισότητας για την εφαρμογή της οδηγίας 2000/78/ΕΚ σχετικά με την ισότητα στην απασχόληση, καθώς οι φορείς αυτοί συμβάλλουν στην αύξηση της ευαισθητοποίησης και στη συλλογή στοιχείων, παραμένοντας σε επικοινωνία με τους κοινωνικούς εταίρους και άλλα ενδιαφερόμενα μέρη, καλύπτουν το έλλειμμα καταγγελιών και καθιστούν τις διαδικασίες υποβολής καταγγελιών περισσότερο προσβάσιμες· καλεί τα κράτη μέλη να ενισχύσουν τον ρόλο, τις ικανότητες και την ανεξαρτησία των φορέων ισότητας, συμπεριλαμβανομένου του Equinet, μεταξύ άλλων μέσω επαρκούς χρηματοδότησης· ζητεί συγκεκριμένα την ενίσχυση των οργανώσεων που προβλέπει η οδηγία 2006/54/ΕΚ σχετικά με την ίση μεταχείριση, διασφαλίζοντας την πρόσβαση στη δικαιοσύνη και τις νομικές διαδικασίες·

19.  θεωρεί ότι στους εργαζομένους των εθνικών, περιφερειακών και τοπικών αρχών, στα όργανα επιβολής του νόμου, καθώς και στους επιθεωρητές εργασίας, πρέπει να παρέχεται κατάλληλη κατάρτιση για τη νομοθεσία καταπολέμησης των διακρίσεων στην εργασία και για τη συναφή νομολογία· πιστεύει ότι η εν λόγω κατάρτιση είναι επίσης καίριας σημασίας για δικαστές, εισαγγελείς, δικηγόρους και αστυνομικούς·

20.  καλεί τα κράτη μέλη, σε συνεργασία με την Επιτροπή, να διασφαλίσουν ότι στα κοινωνικά δικαιώματα που παρέχουν οι δημόσιες πολιτικές έχουν ίση πρόσβαση και οι γυναίκες και οι άνδρες, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι όλοι θα μπορούν να απολαμβάνουν τα δικαιώματά τους και να επιτύχουν μια καλύτερη ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής·

Ισότητα γυναικών και ανδρών στις αμοιβές που λαμβάνουν και στα καθήκοντα φροντίδας που αναλαμβάνουν

21.  τονίζει την ανάγκη να εξαλειφθούν οι ανισότητες μεταξύ των φύλων στην έμμισθη και άμισθη εργασία και να προωθηθεί η ίση κατανομή των ευθυνών, του κόστους και της φροντίδας για τα παιδιά και τα εξαρτώμενα άτομα μεταξύ γυναικών και ανδρών, αλλά και στην κοινωνία στο σύνολό της, μεταξύ άλλων διασφαλίζοντας καθολική πρόσβαση σε υπηρεσίες γενικού ενδιαφέροντος· επισημαίνει στο πλαίσιο αυτό την ανάγκη να υποβληθούν συγκεκριμένες προτάσεις με στόχο την επίτευξη καλύτερης ισορροπίας μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής·

22.  εκφράζει τη λύπη του για την εμμονή του μισθολογικού χάσματος μεταξύ των φύλων, το οποίο συνιστά παραβίαση της θεμελιώδους αρχής της ίσης αμοιβής για ίση εργασία για τους εργαζόμενους, άνδρες και γυναίκες, που κατοχυρώνεται στο άρθρο 157 ΣΛΕΕ, και επηρεάζει ιδίως τις γυναίκες που έχουν και μεγαλώνουν παιδιά· καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη, σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους και τις οργανώσεις για την ισότητα των φύλων, να χαράξουν και να εφαρμόσουν πολιτικές για το κλείσιμο του μισθολογικού χάσματος μεταξύ των φύλων· ζητεί από τα κράτη μέλη να διενεργούν σε τακτική βάση χαρτογράφηση των μισθών (wage-mapping) ως συμπλήρωμα στις προσπάθειες αυτές·

23.  καλεί την Επιτροπή, σύμφωνα με τα συμπεράσματα του Συμβουλίου της 16ης Ιουνίου 2016 για την ισότητα των φύλων, να ενισχύσει το καθεστώς της Στρατηγικής της Δέσμευσης για την ισότητα των φύλων και να ενσωματώσει τη διάσταση του φύλου στη στρατηγική «Ευρώπη 2020» προκειμένου να διασφαλίσει ότι το έργο για την ισότητα των φύλων δεν έχει μικρότερη προτεραιότητα· ζητεί, συνεπώς, από την Επιτροπή να υιοθετήσει στρατηγική ισότητας των φύλων για την περίοδο μετά το 2015, σύμφωνα με τις συστάσεις του Ευρωπαϊκού Συμφώνου για την ισότητα των φύλων για την περίοδο 2011-2020·

24.  καλεί τα κράτη μέλη να θέσουν σε εφαρμογή προορατικές πολιτικές και κατάλληλες επενδύσεις που έχουν σχεδιαστεί και στοχεύουν στην υποστήριξη των γυναικών και των ανδρών που εισέρχονται, επιστρέφουν, παραμένουν και ανελίσσονται στην αγορά εργασίας, ύστερα από περιόδους άδειας που συνδέονται με την οικογένεια και την παροχή φροντίδας, με βιώσιμη και ποιοτική απασχόληση, σύμφωνα με το άρθρο 27 του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Χάρτη· τονίζει ειδικότερα την ανάγκη να διασφαλισθεί η επαναφορά στην ίδια θέση εργασίας ή σε ισοδύναμη ή παρόμοια θέση εργασίας, η προστασία από απόλυση και λιγότερο ευνοϊκή μεταχείριση συνεπεία της εγκυμοσύνης, η δυνατότητα υποβολής αίτησης και λήψης αδείας για οικογενειακούς λόγους, και μια περίοδος προστασίας μετά την επιστροφή τους, ώστε να προσαρμοσθούν εκ νέου στη θέση εργασίας τους·

25.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εξασφαλίσουν τη συμμετοχή των κοινωνικών εταίρων και της κοινωνίας των πολιτών σε πολιτικές ισότητας των φύλων· τονίζει τη σημασία της επαρκούς χρηματοδότησης για τις πολιτικές αυτές, των συλλογικών συμφωνιών και των συλλογικών διαπραγματεύσεων για την καταπολέμηση των διακρίσεων και την προώθηση της ισότητας μεταξύ των φύλων κατά την εργασία, καθώς και της έρευνας και της ανταλλαγής ορθών πρακτικών·

26.  θεωρεί ότι η προώθηση της συμμετοχής των γυναικών στην αγορά εργασίας και την οικονομική τους ανεξαρτησία έχει καίρια σημασία για την επίτευξη του στόχου της στρατηγικής «Ευρώπη 2020» για 75% συνολικό ποσοστό απασχόλησης και για την αύξηση του ΑΕγχΠ· καλεί, ως εκ τούτου, την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να ενισχύσουν τις πολιτικές και να αυξήσουν τις επενδύσεις που υποστηρίζουν την απασχόληση των γυναικών σε ποιοτικές θέσεις εργασίας, ιδίως σε τομείς και θέσεις όπου οι γυναίκες υποεκπροσωπούνται, όπως οι τομείς της επιστήμης, της τεχνολογίας, της μηχανικής και των μαθηματικών (STEM) και οι τομείς της πράσινης οικονομίας, ή σε ανώτερες διευθυντικές θέσεις σε όλους τους τομείς·

Τύποι αδειών που συνδέονται με την οικογένεια και την παροχή φροντίδας

27.  σημειώνει ότι η Επιτροπή απέσυρε την αναθεώρηση της οδηγίας για την άδεια μητρότητας και της ζητεί να υποβάλει φιλόδοξη πρόταση με πρότυπα υψηλού επιπέδου, σε στενή συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους και ύστερα από διαβούλευση με την κοινωνία των πολιτών, προκειμένου να διασφαλιστεί η καλύτερη ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι οι γυναίκες αμείβονται και καλύπτονται από την κοινωνική προστασία κατά τη διάρκεια της άδειας μητρότητας, και τούτο προκειμένου να στηριχθούν οι οικογένειες και να καταπολεμηθούν οι ανισότητες, να ενδυναμωθεί η κοινωνική και οικονομική ανεξαρτησία των γυναικών και να αποτραπεί το ενδεχόμενο να υποστούν αρνητικές οικονομικές συνέπειες επειδή έχουν παιδιά· τονίζει ότι η άδεια μητρότητας πρέπει να συνοδεύεται από αποτελεσματικά μέτρα για την προστασία των δικαιωμάτων των εγκύων και των νέων, θηλαζουσών και μόνων μητέρων, αποτυπώνοντας τις συστάσεις της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας και του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας·

28.  ζητεί τη βελτίωση του συντονισμού των διαφόρων τύπων αδειών σε επίπεδο ΕΕ και σε επίπεδο κράτους μέλους, σε συνεργασία με τους κοινωνικούς εταίρους· επισημαίνει ότι η καλύτερη πρόσβαση σε διάφορους τύπους άδειας παρέχει στα άτομα προοπτικές άδειας για ολόκληρο τον κύκλο ζωής και αυξάνει τη συμμετοχή στην απασχόληση, τη συνολική αποτελεσματικότητα και την ικανοποίηση από την εργασία· παρατηρεί ότι, όταν δεν υφίστανται διατάξεις περί αδείας ή όταν οι υφιστάμενες διατάξεις θεωρούνται ανεπαρκείς, οι κοινωνικοί εταίροι θα μπορούσαν, μέσω συλλογικών συμβάσεων, να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στη θέσπιση νέων διατάξεων για την άδεια μητρότητας, την άδεια πατρότητας και τη γονική άδεια, ή την επικαιροποίηση των ήδη ισχυουσών διατάξεων·

29.  καλεί τα κράτη μέλη να παρέχουν επαρκές εισόδημα αντικατάστασης και κοινωνική προστασία κατά τη διάρκεια κάθε τύπου άδειας που σχετίζεται με την οικογένεια ή την παροχή φροντίδας, ιδίως για να διασφαλιστεί ότι οι εργαζόμενοι με χαμηλό εισόδημα μπορούν να επωφελούνται επί ίσοις όροις με τους άλλους εργαζόμενους από τα μέτρα για τις άδειες·

30.  καλεί την Επιτροπή να δημοσιεύσει έκθεση για την εφαρμογή της οδηγίας για τη γονική άδεια και ζητεί από την Επιτροπή και τους κοινωνικούς εταίρους να εξετάσουν το ενδεχόμενο να προσφέρουν μια κατάλληλη παράταση της ελάχιστης διάρκειας της γονικής άδειας με ικανοποιητικό εισόδημα αντικατάστασης και κοινωνική προστασία από τέσσερεις σε τουλάχιστον έξι μήνες, και να αυξήσουν το όριο ηλικίας του παιδιού για το οποίο μπορεί να λαμβάνεται γονική άδεια· τονίζει ότι οι γονείς θα πρέπει να έχουν την ευελιξία να χρησιμοποιούν την άδεια σε τμήματα ή ολόκληρη· καλεί τα κράτη μέλη και τους κοινωνικούς εταίρους να επανεξετάσουν τα συστήματά τους που αφορούν το οικονομικό αντιστάθμισμα για τη γονική άδεια, με στόχο να επιτύχουν ένα επαρκές επίπεδο εισοδηματικής αναπλήρωσης που θα λειτουργεί ως κίνητρο και θα ενθαρρύνει τους άνδρες να ζητούν γονική άδεια πέραν της ελάχιστης χρονικής περιόδου που εξασφαλίζει η οδηγία· επαναλαμβάνει ότι η γονική άδεια θα πρέπει να κατανέμεται εξίσου μεταξύ των γονέων και ότι ένα σημαντικό τμήμα της άδειας θα πρέπει να παραμείνει μη μεταβιβάσιμο(34)· υπογραμμίζει ότι αμφότεροι οι γονείς πρέπει να τυγχάνουν της ίδιας αντιμετώπισης όσον αφορά τα δικαιώματα που έχουν σχέση με το εισόδημα και τη διάρκεια της άδειας·

31.  επισημαίνει την εξαιρετικά ευάλωτη κατάσταση των εργαζόμενων γονέων με παιδιά με αναπηρίες· καλεί, συνεπώς, την Επιτροπή να βελτιώσει και να ενισχύσει τις διατάξεις της οδηγίας 2010/18/ΕΕ σχετικά με τις προϋποθέσεις επιλεξιμότητας και τους λεπτομερείς κανόνες της χορήγησης γονικής άδειας σε γονείς με παιδιά με αναπηρία ή σοβαρή ή μακροχρόνια ασθένεια που προκαλεί ανικανότητα· καλεί τα κράτη μέλη, στο πλαίσιο αυτό, να επεκτείνουν τη δυνατότητα γονικής άδειας για τους γονείς και μετά την εκ του νόμου προβλεπόμενη ηλικία του παιδιού, που ορίζεται στην οδηγία, και να τους χορηγούν συμπληρωματική άδεια μητρότητας, πατρότητας (όπου υπάρχει) και γονική άδεια·

32.  πιστεύει ότι η προώθηση της εξατομίκευσης του δικαιώματος σε ρυθμίσεις άδειας, καθώς και ο ρόλος των πατεράδων στην ανατροφή των παιδιών τους με τη χρήση της άδειας, είναι ουσιώδη στοιχεία για την επίτευξη μιας ισορροπημένης από απόψεως φύλου, εναρμόνισης της επαγγελματικής και της προσωπικής ζωής, καθώς και για την επίτευξη του στόχου απασχόλησης για άνδρες και γυναίκες που προβλέπεται στη στρατηγική Ευρώπη 2020·

33.  καλεί την Επιτροπή, προκειμένου να μπορούν οι γονείς με παιδιά ή τα άτομα με εξαρτώμενα μέλη να επιτύχουν μια καλύτερη ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, να υποβάλει βάσιμες και συνεκτικές πρωτοβουλίες σχετικά με:

   (1) μια οδηγία περί άδειας πατρότητας με κατ’ ελάχιστο δύο εβδομάδες υποχρεωτικής άδειας με πλήρεις αποδοχές·
   (2) μια οδηγία για την άδεια παρόχου φροντίδας, η οποία να συμπληρώνει την παροχή επαγγελματικής φροντίδας, να δίνει τη δυνατότητα φροντίδας για εξαρτώμενα άτομα και να προσφέρει στον πάροχο της φροντίδας επαρκή αμοιβή και κοινωνική προστασία· ζητεί ευέλικτα και επαρκή κίνητρα με γνώμονα τον εργαζόμενο ώστε να λαμβάνουν οι άνδρες άδεια παρόχου φροντίδας·
   (3) ελάχιστα πρότυπα που να ισχύουν σε όλα τα κράτη μέλη για την αντιμετώπιση των ειδικών αναγκών των θετών γονέων και παιδιών, καθώς και τη θέσπιση των ίδιων δικαιωμάτων με αυτά που ισχύουν για τους φυσικούς γονείς,

αναγνωρίζοντας ότι ορισμένα κράτη μέλη έχουν ήδη λάβει προορατικά μέτρα για την άδεια πατρότητας και την άδεια παρόχου φροντίδας·

34.  καλεί τα κράτη μέλη να θεσπίσουν «σύστημα μονάδων κατοχύρωσης του χρόνου παροχής φροντίδας» μέσω της εργατικής νομοθεσίας και της νομοθεσίας περί κοινωνικής ασφάλισης, για τις γυναίκες και τους άνδρες, που θα αναγνωρίζονται ως ισοδύναμες περίοδοι για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων, ώστε να προστατεύσουν εκείνους που διακόπτουν την απασχόληση για να παράσχουν άτυπη, μη αμειβόμενη φροντίδα σε εξαρτώμενο πρόσωπο ή σε μέλος της οικογένειάς τους, και να αναγνωρίσουν την αξία του έργου των εν λόγω παρόχων φροντίδας για την κοινωνία στο σύνολό της· ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να ανταλλάσσουν βέλτιστες πρακτικές στον τομέα αυτόν·

Φροντίδα σε εξαρτώμενα άτομα

35.  καλεί τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν αποτελεσματικά τους στόχους της Βαρκελώνης μέχρι το 2020 και να εγκρίνουν το πλαίσιο ποιότητας του 2014 για την προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα·

36.  υπενθυμίζει ότι η επένδυση σε κοινωνικές υπηρεσίες, συμπεριλαμβανομένης της υποδομής, έχει σημαντικό αντίκτυπο στην απασχόληση αλλά δημιουργεί και σημαντικά πρόσθετα έσοδα για τον δημόσιο τομέα μέσω των φόρων απασχόλησης και των εισφορών κοινωνικής ασφάλισης· ζητεί από τα κράτη μέλη να επενδύσουν στην υψηλής ποιότητας προσχολική εκπαίδευση και φροντίδα και σε υπηρεσίες φροντίδας ηλικιωμένων και εξαρτώμενων ατόμων· καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν τη διαθεσιμότητα, την προσιτότητα και την καθολική πρόσβαση στις υπηρεσίες αυτές, εξετάζοντας, για παράδειγμα, το ενδεχόμενο αύξησης των δημόσιων δαπανών για υπηρεσίες παροχής φροντίδας, συμπεριλαμβανομένων των συστημάτων ανεξάρτητης διαβίωσης, και αξιοποιώντας καλύτερα τα κονδύλια της ΕΕ· ζητεί όπως η αναθεώρηση του ΠΔΠ αξιοποιηθεί και για την αναβάθμιση των επενδύσεων σε κοινωνικές υπηρεσίες και υποδομές, ιδίως με τη βοήθεια του ΕΚΤ, του ΕΤΠΑ και του ΕΤΣΕ· καλεί τα κράτη μέλη να εξετάσουν το ενδεχόμενο να προσφέρουν δωρεάν πρόσβαση σε υπηρεσίες φροντίδας για τις οικογένειες που ζουν σε συνθήκες φτώχειας και κοινωνικού αποκλεισμού· επισημαίνει τον δυσανάλογο αντίκτυπο που έχουν στους μόνους γονείς, η συντριπτική πλειονότητα των οποίων είναι γυναίκες, οι ανεπαρκείς επενδύσεις σε δημόσιες δομές και υπηρεσίες μέριμνας·

37.  τονίζει ότι πρέπει να αναγνωριστεί η συμβολή της εργασίας των ατόμων που διαθέτουν τον χρόνο και τις δεξιότητές τους για τη φροντίδα ηλικιωμένων και εξαρτώμενων ατόμων·

38.  επισημαίνει ότι η φροντίδα των παιδιών με αναπηρίες συνιστά ιδιαίτερη πρόκληση για τους γονείς που εργάζονται, και πρέπει να αναγνωρίζεται από την κοινωνία και να υποστηρίζεται από τις δημόσιες πολιτικές και τις συλλογικές διαπραγματεύσεις· καλεί τα κράτη μέλη, όσον αφορά την παροχή φροντίδας σε παιδιά προσχολικής ηλικίας, να δώσουν έμφαση όχι μόνο στην προσβασιμότητα, αλλά και στην ποιότητα της εν λόγω φροντίδας, ιδίως όσον αφορά τα παιδιά από μειονεκτούντα περιβάλλοντα και τα παιδιά με αναπηρίες·

39.  καλεί τα κράτη μέλη να υποστηρίξουν δημοσιονομικές πολιτικές ως ισχυρό μοχλό ενίσχυσης της εξισορρόπησης επαγγελματικής και προσωπικής ζωής και να προωθήσουν την απασχόληση των γυναικών·

40.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να θεσπίσουν στόχους για τη φροντίδα των ηλικιωμένων, ατόμων με αναπηρίες και άλλων εξαρτώμενων ατόμων, παρόμοιους με τους στόχους της Βαρκελώνης, με εργαλεία παρακολούθησης που θα πρέπει να μετρούν την ποιότητα, την προσβασιμότητα και την οικονομική προσιτότητα· καλεί τη Eurostat, το Eurofound και το Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων (για τον δείκτη του που αφορά την ισότητα των φύλων), να συλλέγουν σχετικά στοιχεία και να εκπονούν μελέτες για την υποστήριξη του έργου αυτού·

41.  καλεί τα κράτη μέλη να ενισχύσουν το δίκτυο εξειδικευμένων υπηρεσιών φροντίδας των ηλικιωμένων, και κυρίως να δημιουργήσουν δίκτυα κατ’ οίκον υπηρεσιών· υπ' αυτό το πνεύμα, τονίζει επίσης την ανάγκη, οι πολιτικές για την παροχή φροντίδας στους ηλικιωμένους να είναι προσαρμοσμένες στις ατομικές τους ανάγκες και, ει δυνατόν, να δοθεί έμφαση στον τόπο που προτιμούν οι ίδιοι να τους παρέχεται φροντίδα·

42.  καλεί την Επιτροπή να εργαστεί προς την κατεύθυνση ευρωπαϊκών ποιοτικών προτύπων για όλες τις υπηρεσίες φροντίδας, μεταξύ άλλων όσον αφορά τη διαθεσιμότητα, την προσβασιμότητα και την οικονομική προσιτότητά τους, τα οποία θα στηρίζουν τα κράτη μέλη στην αναβάθμιση των προτύπων φροντίδας· υπενθυμίζει τα υφιστάμενα πλαίσια, όπως το Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Ποιότητας Υπηρεσιών Μακροχρόνιας Περίθαλψης, από τα οποία θα πρέπει να αντληθεί έμπνευση· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να αναπτύξουν πολιτικές που θα επιτρέπουν και θα λαμβάνουν πρόνοια για την αποϊδρυματοποίηση της μακροχρόνιας φροντίδας, όπου είναι δυνατόν και με την παροχή της φροντίδας σε επίπεδο τοπικής κοινότητας·

43.  επισημαίνει ότι η επένδυση στο εργατικό δυναμικό είναι σημαντικό στοιχείο της επίτευξης ποιοτικών υπηρεσιών(35)· καλεί, ως εκ τούτου, τα κράτη μέλη και τους κοινωνικούς εταίρους να προωθήσουν αξιοπρεπείς συνθήκες εργασίας και ποιοτική απασχόληση για τους εργαζόμενους στον τομέα της φροντίδας, όπως αξιοπρεπείς αποδοχές, αναγνώριση του καθεστώτος των εργαζομένων στον τομέα της φροντίδας και θέσπιση υψηλής ποιότητας επαγγελματικής κατάρτισης για τους εν λόγω εργαζομένους·

Ποιοτική απασχόληση

44.  επισημαίνει τα υψηλά επίπεδα των φτωχών εργαζομένων σε όλη την Ευρώπη, με ορισμένους ανθρώπους να υποχρεούνται να εργαστούν περισσότερο και για μεγαλύτερο διάστημα, συνδυάζοντας περισσότερες θέσεις εργασίας, προκειμένου να κερδίσουν ένα μισθό που να επιτρέπει τον βιοπορισμό τους· καλεί τα κράτη μέλη και τους κοινωνικούς εταίρους να αναπτύξουν μια μισθολογική πολιτική πλαίσιο με αποτελεσματικά μέτρα για την καταπολέμηση των μισθολογικών διακρίσεων και την εξασφάλιση κατάλληλων αμοιβών για όλους τους εργαζομένους, για παράδειγμα μέσω της καθιέρωσης κατώτατων μισθών σε εθνικό επίπεδο, οι οποίοι θα εγγυώνται μια αξιοπρεπή ζωή, σύμφωνα με τις εθνικές πρακτικές· καλεί τα κράτη μέλη να υποστηρίξουν τις συλλογικές διαπραγματεύσεις ως σημαντικό παράγοντας στην ανάπτυξη των μισθολογικών πολιτικών·

45.  σημειώνει ότι η εξισορρόπηση επαγγελματικής και προσωπικής ζωής πρέπει να βασίζεται στα δικαιώματα των εργαζομένων και την ασφάλεια στην αγορά εργασίας, καθώς και στο δικαίωμα αδείας χωρίς περιορισμούς επιβαλλόμενους από τις αυξημένες απαιτήσεις κινητικότητας και ευελιξίας· τονίζει ότι η αυξημένη ευελιξία μπορεί να οδηγήσει στην ενίσχυση των υφιστάμενων διακρίσεων στην αγοράς εργασίας εις βάρος των γυναικών – υπό μορφή χαμηλότερων αμοιβών, άτυπων μορφών απασχόλησης και δυσανάλογης ευθύνης για τη μη αμειβόμενη οικιακή εργασία – εάν δεν προηγηθεί η υιοθέτηση μιας σαφούς προσέγγισης για τη συνεκτίμηση της διάστασης του φύλου·

46.  καλεί το Eurofound να αναπτύξει περαιτέρω τις δραστηριότητές του σε σχέση με την παρακολούθηση των ποιοτικών θέσεων εργασίας μέσω της ευρωπαϊκής έρευνάς του για τις συνθήκες εργασίας, επί τη βάσει της αντίληψής του για την ποιότητα της εργασίας που συνίσταται στα εξής: απολαβές, προοπτικές, ποιότητα του χρόνου εργασίας, χρήση των δεξιοτήτων και διακριτική ευχέρεια, κοινωνικό περιβάλλον, φυσικός κίνδυνος και ένταση της εργασίας· καλεί, επιπλέον, το Eurofound να αναπτύξει την έρευνά του για τις πολιτικές, τις συμφωνίες των κοινωνικών εταίρων και τις πρακτικές των εταιρειών που υποστηρίζουν την ποιότητα των θέσεων εργασίας(36)· καλεί το Eurofound να συνεχίσει να παρακολουθεί την επίπτωση των ρυθμίσεων του χρόνου εργασίας και να παρέχει αναλύσεις των δημόσιων πολιτικών και των συμφωνιών των κοινωνικών εταίρων στον τομέα αυτό, συμπεριλαμβανομένης μιας αξιολόγησης του τρόπου με τον οποίο αυτά αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης και στηρίζουν την ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής· καλεί το Eurofound να εκπονήσει έρευνα σχετικά με το πώς δύο εργαζόμενοι ενός νοικοκυριού διαχειρίζονται τις ρυθμίσεις του χρόνου εργασίας τους και ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος υποστήριξής τους·

47.  τονίζει ότι, αφενός, η εξισορρόπηση επαγγελματικής και προσωπικής ζωής πρέπει να βασίζεται στα δικαιώματα των εργαζομένων και την ασφάλεια στην αγορά εργασίας, καθώς και στο δικαίωμα αδείας χωρίς αυτή να περιορίζεται από τις αυξημένες απαιτήσεις κινητικότητας και ευελιξίας· επισημαίνει, αφετέρου, τις διαφορές ως προς την προσωπική και οικογενειακή κατάσταση κάθε εργαζομένου και, ως εκ τούτου, θεωρεί ότι οι εργαζόμενοι θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να κάνουν χρήση ευέλικτων εργασιακών ρυθμίσεων για την προσαρμογή τους στις ιδιαίτερες ανάγκες τους κατά τη διάρκεια του κύκλου ζωής· θεωρεί ότι η εν λόγω ευελιξία ως προς την απασχόληση μπορεί να προωθήσει υψηλότερα ποσοστά απασχόλησης των γυναικών· τονίζει ότι οι εργαζόμενοι και οι εργοδότες έχουν κοινή ευθύνη να σχεδιάσουν τις κατάλληλες ρυθμίσεις και να συμφωνήσουν επ' αυτών· καλεί την Επιτροπή να χαρτογραφήσει την κατάσταση στα κράτη μέλη όσον αφορά το «δικαίωμα να ζητούνται ευέλικτες ρυθμίσεις εργασίας»·

48.  υποστηρίζει την «έξυπνη εργασία» ως μια προσέγγιση για την οργάνωση της εργασίας μέσω του συνδυασμού της ευελιξίας, της αυτονομίας και της συνεργασίας, η οποία δεν απαιτεί κατ’ ανάγκη ο εργαζόμενος να είναι παρών στον χώρο εργασίας ή σε οποιονδήποτε προκαθορισμένο χώρος και επιτρέπει στους εργαζόμενους να διαχειρίζονται το δικό τους ωράριο εργασίας, διασφαλίζοντας ωστόσο τη συνέπεια με το μέγιστο ημερήσιο και εβδομαδιαίο ωράριο εργασίας που προβλέπονται από το νόμο και τις συλλογικές συμβάσεις· υπογραμμίζει, συνεπώς, τις δυνατότητες που παρέχει η έξυπνη εργασία για μια καλύτερη ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, ιδίως για τους γονείς που επιστρέφουν ή εισέρχονται στην αγορά εργασίας μετά από άδεια μητρότητας ή γονική άδεια· απορρίπτει, ωστόσο, τη μετάβαση από μια κουλτούρα παρουσίας σε μια κουλτούρα μόνιμης διαθεσιμότητας· καλεί την Επιτροπή, τα κράτη μέλη και τους κοινωνικούς εταίρους, κατά την ανάπτυξη πολιτικών έξυπνης εργασίας, να εξασφαλίσουν ότι αυτές δεν επιβάλλουν πρόσθετη επιβάρυνση για τον εργαζόμενο, αλλά ενισχύουν την υγιή ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής και αυξάνουν την ευημερία των εργαζομένων· τονίζει την ανάγκη εστίασης στην επίτευξη αποτελεσμάτων όσον αφορά την απασχόληση, προκειμένου να αποφεύγεται η κατάχρηση αυτών των νέων μορφών εργασίας· καλεί τα κράτη μέλη να προωθήσουν τις δυνατότητες που προσφέρει η τεχνολογία, όπως τα ψηφιακά δεδομένα, το υψηλής ταχύτητας διαδίκτυο, η ακουστική τεχνολογία και η βιντεοτεχνολογία για ρυθμίσεις έξυπνης (τηλε)εργασίας·

49.  υπογραμμίζει ότι τα εναλλακτικά επιχειρηματικά μοντέλα, όπως οι συνεταιρισμοί και τα ταμεία αλληλοβοήθειας, παρέχουν τεράστιες δυνατότητες για την προώθηση της ισότητας των φύλων και μια υγιή ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, ιδίως στο ανερχόμενο ψηφιακό περιβάλλον της «έξυπνης εργασίας», δεδομένων των υψηλών επιπέδων συμμετοχής των εργαζομένων στη λήψη των αποφάσεων· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να εξετάσουν τον αντίκτυπο των συνεταιρισμών και των εναλλακτικών επιχειρηματικών μοντέλων στην ισότητα των φύλων και την ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, ιδίως στους τομείς της τεχνολογίας, και να καθορίσουν πολιτικές για την προώθηση και κοινή χρήση προτύπων βέλτιστης πρακτικής·

50.  εκφράζει την ανησυχία του για την αύξηση του όγκου της ακούσιας μερικής απασχόλησης, ιδίως στις γυναίκες με υποχρεώσεις παροχής φροντίδας, η οποία αυξάνει τον κίνδυνο της φτώχειας στην εργασία· τονίζει ότι, όταν ένας εργαζόμενος επιλέγει την εργασία μερικής απασχόλησης, πρέπει να υπάρχουν εγγυήσεις όσον αφορά την ποιότητα της εργασίας του και τη μη διακριτική εις βάρος του μεταχείριση σε σχέση με τους εργαζομένους πλήρους ωραρίου, σύμφωνα με την οδηγία για την εργασία μερικής απασχόλησης(37), και καλεί την Επιτροπή να παρακολουθεί την εφαρμογή της εν λόγω οδηγίας· καλεί τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν ότι οι εργαζόμενοι με μειωμένο ωράριο, οι εργαζόμενοι που βιώνουν ασυνέχεια στην απασχόληση και οι εργαζόμενοι με κενά στην επαγγελματική σταδιοδρομία ή με περιόδους κατά τις οποίες εργάστηκαν λιγότερες ώρες έχουν το δικαίωμα πρόσβασης σε αξιοπρεπές συνταξιοδοτικό σύστημα χωρίς καμία απολύτως διάκριση·

51.  εκφράζει την ανησυχία του σχετικά με την κατάχρηση των συμβάσεων μηδενικών ωρών σε ορισμένα κράτη μέλη και για τη χρήση εκμεταλλευτικών συμβάσεων, ακούσιων συμβάσεων ορισμένου χρόνου, ακανόνιστων, απρόβλεπτων και υπερβολικών ωραρίων εργασίας και χαμηλής ποιότητες πρακτικών ασκήσεων, που καθιστούν αδύνατη μια υγιή ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής σε μακροπρόθεσμη βάση· ζητεί, ως εκ τούτου, από τα κράτη μέλη και τους κοινωνικούς εταίρους να αντιμετωπίσουν επειγόντως την κατάσταση της επισφαλούς εργασίας, με την οποία βρίσκονται αντιμέτωποι κυρίως οι νέοι και οι γυναίκες·

52.  επισημαίνει ότι οι υπερβολικές και ακανόνιστες ώρες εργασίας και οι ανεπαρκείς περίοδοι ανάπαυσης, η εργασιακή ανασφάλεια και η αφύσικη απόδοση που απαιτείται, είναι σημαντικοί παράγοντες για τα αυξημένα επίπεδα άγχους, κακής σωματικής και ψυχικής υγείας και επαγγελματικών ατυχημάτων και ασθενειών· επισημαίνει ότι το ευέλικτο και το προβλέψιμο ωράριο επηρεάζουν θετικά την ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής(38)· καλεί τα κράτη μέλη και τους κοινωνικούς εταίρους να διασφαλίσουν το ωράριο εργασίας και να κατοχυρώσουν μια περίοδο εβδομαδιαίας ανάπαυσης μέσω της εφαρμογής όλης της σχετικής νομοθεσίας· υπενθυμίζει την υποχρέωση της Επιτροπής να παρακολουθεί την εφαρμογή της οδηγίας για τον χρόνο εργασίας και να εξετάσει το ενδεχόμενο να κινήσει διαδικασίες επί παραβάσει κατά των κρατών μελών που δεν συμμορφώνονται με αυτήν·

53.  καλεί περαιτέρω την Επιτροπή και τα κράτη μέλη, τους κοινωνικούς εταίρους και τα ενδιαφερόμενα μέρη να επικεντρωθούν στην καινοτόμο οργάνωση του χώρου εργασίας και να εξισορροπήσουν τις ανάγκες των γυναικών και των ανδρών για επαγγελματική και προσωπική ζωή με την παραγωγικότητα/κερδοφορία των επιχειρήσεων· σημειώνει ότι η θετική συσχέτιση μεταξύ της αύξησης της γυναικείας απασχόλησης, της ισορροπίας επαγγελματικής και προσωπικής ζωής και της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων, όσον αφορά τη μείωση των συχνών απουσιών, το παραγωγικό κενό, τον κύκλο εργασιών, την προσέλκυση ταλέντων, την αφοσίωση, την ανακατανομή πόρων για την ανάπτυξη κοινωνικών προγραμμάτων, αυξάνοντας το βιοτικό επίπεδο και τον ελεύθερο χρόνο, έχει ευρέως αποδειχθεί από τις βέλτιστες πρακτικές που χρησιμοποιούν στην Ευρώπη ορισμένες μεγάλες επιχειρήσεις και δίκτυα ΜΜΕ·

54.  επισημαίνει ότι οι γυναίκες και τα άτομα ΛΟΑΔΜ αντιμετωπίζουν ειδικά εμπόδια λόγω φύλου και πηγές άγχους στην εργασία, συμπεριλαμβανομένων της παρενόχλησης, του αποκλεισμού, των διακρίσεων και στερεοτύπων που έχουν ως βάση τους το φύλο, που επηρεάζουν αρνητικά την ευημερία τους στην εργασία και απειλούν την ψυχική τους υγεία και την ικανότητά τους να προχωρούν στη σταδιοδρομία τους· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να λάβουν περαιτέρω μέτρα για την αντιμετώπιση αυτών των δυσμενών συνθηκών, εξασφαλίζοντας την ορθή εφαρμογή της σχετικής νομοθεσίας για την καταπολέμηση των διακρίσεων φύλου, καθώς και προγραμμάτων διά βίου μάθησης με ευαισθησία στο ζήτημα του φύλου, και να συνεργαστούν με τις συνδικαλιστικές οργανώσεις και τις οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών·

55.  καλεί τα κράτη μέλη να αναπτύξουν και να ενισχύσουν τους εθνικούς οργανισμούς εποπτείας της εργασίας, παρέχοντάς τους τις οικονομικές συνθήκες και τους χρηματοδοτικούς και ανθρώπινους πόρους ούτως ώστε να έχουν αποτελεσματική επιτόπια παρουσία και, κατά συνέπεια, να είναι σε θέση να καταπολεμήσουν την εργασιακή ανασφάλεια, την αρρύθμιστη εργασία και τις εργασιακές και μισθολογικές διακρίσεις, ιδίως υπό το πρίσμα της ισότητας μεταξύ ανδρών και γυναικών·

56.  καλεί τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν πλήρως την οδηγία 2006/54/ΕΚ για την ίση μεταχείριση και την Επιτροπή να αναθεωρήσει την οδηγία, και να προωθήσουν, μεταξύ των επιχειρήσεων, την εφαρμογή σχεδίων για την ισότητα των φύλων, στα οποία θα περιλαμβάνονται δράσεις για την άρση του διαχωρισμού, η ανάπτυξη συστημάτων αμοιβών και η λήψη μέτρων στήριξης της σταδιοδρομίας των γυναικών· τονίζει τη σημασία του ρόλου των φορέων ισότητας για την παροχή βοήθειας στα θύματα διακρίσεων και την αντιμετώπιση των στερεοτύπων που βασίζονται στο φύλο· καλεί τα κράτη μέλη να θεσπίσουν νομοθετικά μέτρα που να διασφαλίζουν την αρχή των ίσων ευκαιριών και της ίσης μεταχείρισης ανδρών και γυναικών στην εργασία·

57.  επαναλαμβάνει την έκκλησή του προς το Συμβούλιο να εγκρίνει σύντομα την πρότασης οδηγίας του Συμβουλίου για την εφαρμογή της αρχής της ίσης μεταχείρισης των προσώπων ανεξαρτήτως θρησκείας ή πεποιθήσεων, αναπηρίας, ηλικίας ή γενετήσιου προσανατολισμού·

58.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να διασφαλίσουν την κοινωνική ασφάλιση, την κοινωνική προστασία και την αμοιβή σε περίπτωση αναρρωτικής άδειας, προκειμένου να καταστεί δυνατή μια πραγματική ισορροπία επαγγελματικής και προσωπικής ζωής·

Ποιότητα ζωής

59.  επισημαίνει ότι η «ποιότητα ζωής» είναι μια έννοια ευρύτερη από τις «συνθήκες διαβίωσης» και αφορά τη συνολική ευημερία των ατόμων σε μια κοινωνία, προσδιορίζοντας ορισμένες διαστάσεις της ανθρώπινης ύπαρξης ως καίριας σημασίας για μια ολοκληρωμένη ανθρώπινη ζωή(39)·

60.  υπογραμμίζει ότι η ανισότητα στον τομέα της αναψυχής και η άνιση κατανομή των ευθυνών μεταξύ γυναικών και ανδρών μπορούν να έχουν αντίκτυπο στην προσωπική ανάπτυξη των γυναικών, την εκμάθηση νέων δεξιοτήτων και γλωσσών, τη συμμετοχή τους στην κοινωνική, πολιτική, πολιτιστική και κοινωνική ζωή, και ιδίως στην οικονομική κατάσταση των γυναικών·

61.  τονίζει ότι οιαδήποτε διάκριση εις βάρος των γυναικών, συμπεριλαμβανομένου του διαχωρισμού με βάση το φύλο, τα χάσματα στις αμοιβές και τις συντάξεις, τα στερεότυπα λόγω φύλου και τα υψηλά επίπεδα άγχους στη διαχείριση της επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής, αντανακλώνται στον υψηλό δείκτη φυσικής αδράνειας των γυναικών και έχουν τεράστιο αντίκτυπο στη σωματική και ψυχική τους υγεία(40)· επαναλαμβάνει πόσο σημαντική είναι η καταπολέμηση των στερεοτύπων με την προώθηση και την προάσπιση της ισότητας των φύλων σε όλα τα στάδια της εκπαίδευσης, από το δημοτικό σχολείο και μετά· καλεί τα κράτη μέλη και τους κοινωνικούς εταίρους να διεξαγάγουν και να στηρίξουν εκστρατείες ευαισθητοποίησης και ενημέρωσης, καθώς και προγράμματα που προωθούν την ισότητα των φύλων και την καταπολέμηση των στερεοτύπων·

62.  τονίζει τη σημασία της διά βίου μάθησης για την ατομική ανάπτυξη των εργαζομένων, συμπεριλαμβανομένης της συνεχούς προσαρμογής στις ολοένα μεταβαλλόμενες συνθήκες εργασίας· προτρέπει την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να προωθήσουν τη διά βίου μάθηση· καλεί την Επιτροπή, τα κράτη μέλη και τους κοινωνικούς εταίρους να αναπτύξουν και να εφαρμόσουν πολιτικές που να προβλέπουν την παροχή άδειας για εκπαίδευση και κατάρτιση, καθώς και την εντός του χώρου εργασίας επαγγελματική κατάρτιση και διά βίου μάθηση, μεταξύ άλλων και σε άλλα κράτη μέλη εκτός του δικού τους· τους καλεί να καταστήσουν τη μάθηση εντός και εκτός της εργασίας, συμπεριλαμβανομένων και των ευκαιριών για αμειβόμενα προγράμματα σπουδών, προσβάσιμη σε όλους τους εργαζομένους και ιδίως σε εκείνους που βρίσκονται σε μειονεκτική κατάσταση, και με έμφαση στις γυναίκες που εργάζονται σε τομείς όπου διαρθρωτικά υποεκπροσωπούνται οι γυναίκες·

63.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καταπολεμήσουν τις κοινωνικές και οικονομικές ανισότητες· καλεί τα κράτη μέλη να προωθήσουν μέτρα που στοχεύουν στην εφαρμογή κατάλληλων συστημάτων ελάχιστου εισοδήματος, σύμφωνα με τις εθνικές πρακτικές και παραδόσεις, που θα επιτρέπουν σε όλους τους ανθρώπους να ζουν μια ζωή με αξιοπρέπεια, καθώς και να στηρίξουν την πλήρη συμμετοχή τους στην κοινωνία και να διασφαλίσουν την ανεξαρτησία τους καθ’ όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής·

o
o   o

64.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.

(1) ΕΕ L 348 της 28.11.1992, σ. 1.
(2) ΕΕ C 70 E της 8.3.2012, σ. 163.
(3) ΕΕ L 68 της 18.3.2010, σ. 13.
(4) ΕΕ L 353 της 28.12.2013, σ. 7.
(5) ΕΕ L 180 της 15.7.2010, σ. 1.
(6) ΕΕ L 303 της 2.12.2000, σ. 16.
(7) ΕΕ L 299 της 18.11.2003, σ. 9.
(8) ΕΕ L 14 της 20.1.1998, σ. 9.
(9) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2016)0059.
(10) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2015)0207.
(11) EE C 93 της 9.3.2016, σ. 110.
(12) ΕΕ C 36 της 29.1.2016, σ. 18.
(13) ΕΕ C 316 της 30.8.2016, σ. 2.
(14) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2015)0218.
(15) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2015)0351.
(16) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2016)0042.
(17) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2016)0226.
(18) ΕΕ C 175 της 15.6.2011, σ. 8.
(19) 3073η σύνοδος του Συμβουλίου Απασχόλησης, Κοινωνικής Πολιτικής, Υγείας και Καταναλωτών, Βρυξέλλες, 7 Μαρτίου 2011.
(20) Δημογραφική έκθεση 2015 της Eurostat.
(21) Eurofound (2015): Πρώτα πορίσματα: έκτη ευρωπαϊκή έρευνα για τις συνθήκες εργασίας.
(22) http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/submitViewTableAction.do
(23) Eurofound (2013): Φροντίδα για τα παιδιά και τα εξαρτώμενα μέλη: επίδραση στη σταδιοδρομία των νέων εργαζομένων.
(24) Eurofound (2015): Πρώτα πορίσματα: έκτη ευρωπαϊκή έρευνα για τις συνθήκες εργασίας.
(25) Στοιχεία της Eurostat για το 2010, Έκθεση της Επιτροπής του 2015 για την ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών στην Ευρωπαϊκή Ένωση (SWD(2016)0054).
(26) Eurofound, Ευρωπαϊκή έρευνα για την ποιότητα ζωής 2012.
(27) Eurofound (2015), Προσχολική φροντίδα: συνθήκες εργασίας, κατάρτιση και ποιότητα υπηρεσιών – Μια συστηματική επισκόπηση
(28) Έκθεση προόδου της 29ης Μαΐου 2013 σχετικά με τους στόχους της Βαρκελώνης, με τίτλο «Η ανάπτυξη των υπηρεσιών φροντίδας παιδιών νηπιακής ηλικίας στην Ευρώπη για μια διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη» (COM(2013)0322).
(29) Eurofound (2013), Παροχή φροντίδας σε παιδιά και εξαρτώμενα άτομα: επίδραση στη σταδιοδρομία των νέων εργαζομένων.
(30) Έκθεση του Eurofound, Βιώσιμη εργασία καθ' όλη τη διάρκεια της ζωής: Έγγραφο προβληματισμού (2015).
(31) Έγγραφο έρευνας του Cedefop: εκπαιδευτική άδεια. Οι πολιτικές και οι πρακτικές στην Ευρώπη, 2010.
(32) Σύσταση 2013/112/ΕΕ της Επιτροπής.
(33) Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 8ης Οκτωβρίου 2015 σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 2006/54/ΕΚ (P8_TA(2015)0351).
(34) Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 12ης Μαΐου 2016 σχετικά με την εφαρμογή της οδηγίας 2010/18/ΕΕ του Συμβουλίου (P8_TA(2016)0226).
(35) Eurofound (2015), Προσχολική φροντίδα: συνθήκες εργασίας, κατάρτιση και ποιότητα υπηρεσιών – Μια συστηματική επισκόπηση.
(36) Έκθεση του 2012 «Τάσεις στην ποιότητα των θέσεων εργασίας» του Eurofound και έκθεση του Eurofound του 2015 με θέμα τη σύγκλιση και απόκλιση της ποιότητας των θέσεων εργασίας στην Ευρώπη 1995–2010».
(37) Οδηγία 97/81/ΕΚ του Συμβουλίου.
(38) Ευρωπαϊκή έρευνα του Eurofound για τις συνθήκες εργασίας.
(39) Τρίτη Έρευνα του Eurofound για την ποιότητα ζωής στην Ευρώπη.
(40) Mελέτη της Γενικής Διεύθυνσης Εσωτερικών Πολιτικών της Ένωσης, του Κοινοβουλίου, του Μαρτίου 2016, με τίτλο «Οι διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών όσον αφορά την εργασία, την παροχή φροντίδας και τον ελεύθερο χρόνο».

Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου