Indeks 
Teksty przyjęte
Czwartek, 6 października 2016 r. - StrasburgWersja ostateczna
Rwanda: sprawa Victoire Ingabire
 Sudan
 Tajlandia, w szczególności sprawa Andy'ego Halla
 Międzynarodowe standardy sprawozdawczości finansowej: MSSF 9
 Sytuacja w Syrii
 Konferencja klimatyczna ONZ 2016 – COP 22 w Marrakeszu, Maroko
 Wykonanie rozporządzenia w sprawie materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością
 Kontrola stosowania prawa Unii - Sprawozdanie roczne za rok 2014
 Wprowadzenie do obrotu ziaren genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy Bt11
 Wprowadzenie do obrotu ziaren genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy 1507
 Odnowienie zezwolenia na ziarna genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy MON 810
 Wprowadzenie do obrotu produktów z genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy MON 810
 Wprowadzenie do obrotu genetycznie zmodyfikowanej bawełny 281-24- 236 × 3006-210-23 × MON 88913

Rwanda: sprawa Victoire Ingabire
PDF 339kWORD 53k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 października 2016 r. w sprawie Rwandy: przypadek Victoire Ingabire (2016/2910(RSP))
P8_TA(2016)0378RC-B8-1061/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając rezolucję z dnia 23 maja 2013 r. w sprawie Rwandy: przypadek Victoire Ingabire(1),

–  uwzględniając Afrykańską kartę praw człowieka i ludów,

–  uwzględniając Afrykańską kartę na rzecz demokracji, wyborów i dobrych rządów,

–  uwzględniając zasady i wytyczne dotyczące prawa do rzetelnego procesu sądowego i pomocy prawnej w Afryce,

–  uwzględniając Konwencję ONZ w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania,

–  uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych z 1966 r., ratyfikowany przez Rwandę w 1975 r.,

–  uwzględniając wyniki powszechnego przeglądu okresowego dotyczącego Rwandy za 2015 r. oraz uwagę końcową Komisji Praw Człowieka ONZ z 2016 r.,

–  uwzględniając umowę z Kotonu,

–  uwzględniając oświadczenie wysokiej przedstawiciel Federiki Mogherini w sprawie zmiany konstytucji w Rwandzie, wydane w imieniu UE w dniu 3 grudnia 2015 r.,

–  uwzględniając wspólne oświadczenie lokalne UE z dnia 18 grudnia 2015 r. w sprawie referendum dotyczącego projektu konstytucji w Rwandzie,

–  uwzględniając komunikat prasowy Zjednoczonych Sił Demokratycznych z dnia 16 marca 2016 r. w sprawie apelacji więźnia politycznego Victoire Ingabire Umuhozy,

–  uwzględniając sprawozdanie organizacji Freedom House za 2015 r., dotyczące Rwandy,

–  uwzględniając krajowy raport Amnesty International pt. „Rwanda 2015/2016”,

–  uwzględniając sprawozdanie Amnesty International z roku 2013 zatytułowane „Sprawiedliwość w niebezpieczeństwie: rozprawa w pierwszej instancji Victoire Ingabire”,

–  uwzględniając odpowiedź, jakiej w dniu 4 lutego 2013 r. udzieliła wiceprzewodnicząca Komisji/wysoka przedstawiciel UE Catherine Ashton na pytanie pisemne E-010366/2012 w sprawie Victoire Ingabire,

–  uwzględniając sprawozdanie organizacji Human Rights Watch z dnia 29 września 2016 r. pt. „Rwanda – zaginiona działaczka opozycji”,

–  uwzględniając sprawozdanie specjalnego sprawozdawcy ONZ ds. wolności pokojowego zgromadzania się i zrzeszania się w sprawie Rwandy za rok 2014,

–  uwzględniając art. 135 ust. 5 i art. 123 ust. 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że Rwanda jest wśród niewielu krajów afrykańskich, które odgrywają przodującą rolę w realizacji milenijnych celów rozwoju, zwłaszcza w sprawach takich jak równość płci, wzmacnianie pozycji kobiet, powszechna edukacja na poziomie podstawowym, wskaźniki umieralności dzieci i matek, zakażenia HIV i zrównoważenie środowiskowe;

B.  mając na uwadze, że szybkiemu wzrostowi gospodarczemu towarzyszy znaczna poprawa standardu życia, co potwierdził spadek umieralności dzieci o dwie trzecie oraz osiągnięcie niemal powszechnej edukacji szkolnej na poziomie podstawowym;

C.  mając na uwadze, że podjęto wysiłki gospodarcze i polityczne w celu poprawy gospodarki kraju oraz jego uprzemysłowienia i nastawienia w większym stopniu na usługi;

D.  mając na uwadze, że w dniu 30 października 2012 r. liderkę Zjednoczonych Sił Demokratycznych Republiki Rwandy (UDF) Victoire Ingabire skazano na osiem lat więzienia za konspirację w celu zaszkodzenia władzom z wykorzystaniem terroryzmu oraz za umniejszanie ludobójstwa z 1994 r. na podstawie stosunków z Demokratycznymi Siłami Wyzwolenia Rwandy (FDLR);

E.  mając na uwadze, że we wrześniu 2016 r. delegacji Parlamentu Europejskiego odmówiono dostępu do uwięzionej liderki opozycji Victoire Ingabire; mając na uwadze, że choć głównym tematem wizyty była rola kobiet w społeczeństwie i wzmocnienie ich pozycji, Ministerstwo Spraw Zagranicznych i Współpracy uznało, że „nie ma szczególnego powodu, by Victoire Ingabire – skazana, która podlega krajowym wytycznym i przepisom dotyczącym pozbawienia wolności – spotkała się z posłami do Parlamentu UE podczas ich podróży służbowej”;

F.  mając na uwadze, że delegacja odnotowała, iż nadal utrzymują się istotne wyzwania w tym zakresie, takie jak dostęp do edukacji na obszarach wiejskich, równiejsze prawa własności i lepszy dostęp do zatrudnienia poza gospodarstwami rolnymi, oraz mając na uwadze, że sytuacja w zakresie praw człowieka, w szczególności w odniesieniu do udziału w życiu politycznym oraz wolności wypowiedzi w Rwandzie, jest nadal niepokojąca, a niezależne społeczeństwo obywatelskie jest nadal bardzo słabe;

G.  mając na uwadze, że wiele organizacji praw człowieka skrytykowało rozprawę Victoire Ingabire w pierwszej instancji, gdyż stwierdzono poważne nieprawidłowości, a oskarżoną potraktowano niesprawiedliwie; mając na uwadze, że w sprawozdaniu Amnesty International wskazano na negatywne publiczne wypowiedzi prezydenta Rwandy jeszcze przed jej procesem, a także na oparcie na zeznaniach osób przetrzymywanych w obozie Kami, gdzie wedle doniesień stosuje się tortury; mając na uwadze, że po złożeniu w 2012 r. zeznań przeciwko Victoire Ingabire w rwandyjskim sądzie, czterech świadków oskarżenia i współoskarżonych powiedziało w Sądzie Najwyższym w 2013 r., że ich zeznania były sfałszowane;

H.  mając na uwadze, że w dniu 13 września 2012 r. zgłoszono Victoire Ingabire Umuhozę, wraz z dwoma innymi politykami rwandyjskimi, Bernardem Ntaganda i Deogratiasem Mushyayidi, do przyznawanej przez Parlament Europejski Nagrody im. Sacharowa za wolność myśli za 2012 r.;

I.  mając na uwadze, że w 2015 r. V. Ingabire wniosła do Afrykańskiego Trybunału Praw Człowieka i Ludów skargę na naruszenie jej praw przez rząd Rwandy; mając na uwadze, że w marcu 2015 r. Rwanda wycofała się spod jurysdykcji Afrykańskiego Trybunału Praw Człowieka i Ludów, twierdząc, sądy rwandyjskie były w stanie rozpatrzyć wszystkie sprawy miejscowe; mając na uwadze, że w dniu 29 lutego 2016 r. rząd Rwandy wycofał swoje oświadczenie, dzięki któremu jednostki mogły wnosić skargi bezpośrednio do Afrykańskiego Trybunału Praw Człowieka i Ludów, zaledwie kilka dni przed terminem rozprawy w sprawie wniesionej przez Victoire Ingabire przeciwko rządowi Rwandy;

J.  mając na uwadze, że zdaniem partii Victoire Ingabire FDU-Inkingi warunki osadzenia Victoire Ingabire od kwietnia 2016 r. znacznie się pogorszyły; mając na uwadze, że pozbawiono ją posiłków zewnętrznych i dostosowanych do specjalnej diety, zaś jej zaświadczenie lekarskie zostało unieważnione;

K.  mając na uwadze, że m.in. FDU-Inkingi nie udało się legalnie zarejestrować jako partii politycznej, a kilku jej członkom grożono, a także kilku aresztowano i osadzono;

L.  mając na uwadze, że kilku członków partii opozycyjnej osadzono w więzieniu; mając na uwadze, że pielęgniarka i działaczka polityczna związana z FDU-Inkingi Illuminée Iragena jest zaginiona od ostatnich pięciu miesięcy oraz że istnieją obawy o jej bezpieczeństwo; mając na uwadze, że skarbniczkę FDU-Inkingi Léonille Gasengayire aresztowano w dniu 23 sierpnia 2016 r. i oskarżono o wzniecanie publicznych rozruchów;

M.  mając na uwadze, że Rwanda znajduje się na 161. miejscu (spośród 180) w światowym rankingu wolności prasy na rok 2016; mając na uwadze, że wolność prasy nadal się pogarsza, ponieważ niezależni dziennikarze są często prześladowani, poddawani groźbom i aresztowani; mając na uwadze, że dziennikarze na uchodźstwie i dziennikarze zagraniczni coraz częściej są bezprawnie zastraszani, poddawani przemocy i stają się ofiarami wymuszonych zaginięć za krytykę funkcjonariuszy publicznych w ich relacjach;

N.  mając na uwadze, że w październiku 2014 r. rząd bezterminowo zawiesił działalność rozgłośni radiowej British Broadcasting Corporation (BBC) w języku ruanda-rundi po emisji kontrowersyjnego programu dokumentalnego telewizji BBC o ludobójstwie w Rwandzie w 1994 r.;

O.  mając na uwadze, że umacnianie demokracji, w tym zapewnienie niezawisłości sądownictwa i udziału partii opozycyjnych, ma zasadnicze znaczenie, w szczególności ze względu na wybory prezydenckie, które mają się odbyć w 2017 r.;

P.  mając na uwadze, że braki rwandyjskiego systemu sądowego, widoczne w przebiegu sprawy karnej Victoire Ingabire, osłabiły jego zdolność do zajęcia się głośnymi sprawami politycznymi;

Q.  mając na uwadze, że Rwanda jest kluczowym podmiotem w regionie Wielkich Jezior i może odgrywać zasadniczą rolę w procesie stabilizacji, między innymi prowadząc walkę z nielegalnym handlem minerałami i innymi zasobami naturalnymi; mając na uwadze, że w sprawozdaniu grupy ekspertów ONZ ds. Demokratycznej Republiki Konga (DRK) z 2015 r. zalecono, by rząd Rwandy prowadził dochodzenia i ścigał osoby zamieszane w nielegalny handel cyną, tantalem i wolframem, a także w legalizowanie w Rwandzie minerałów nielegalnie sprowadzanych z DRK;

1.  stanowczo potępia motywowane politycznie procesy, ściganie przeciwników politycznych oraz przesądzanie z góry o wyniku procesu; wzywa rząd Rwandy, by rozszerzył zakres osiągnięć gospodarczych i społecznych na obszar praw człowieka, co pozwoli mu w pełni wstąpić na drogę ku nowoczesnej i pluralistycznej demokracji; wzywa władze rwandyjskie do dopilnowania, by postępowanie apelacyjne w sprawie Victoire Ingabire było rzetelne i spełniało standardy określone w prawie rwandyjskim i międzynarodowym; podkreśla, że procesy i zarzuty stawiane oskarżonym nie mogą opierać się na niejednoznacznych i nieprecyzyjnych przepisach i ich niewłaściwym stosowaniu, jak ma to miejsce w przypadku Victoire Ingabire;

2.  wyraża głębokie zaniepokojenie z powodu oddalenia apelacji przez Sąd Najwyższy Rwandy i skazania Victoire Ingabire na 15 lat pozbawienia wolności oraz z powodu pogorszenia się warunków jej przetrzymywania; jest przekonany, że postępowanie apelacyjne przeprowadzone w Rwandzie nie spełniało standardów międzynarodowych, w tym zasady domniemania niewinności Victoire Ingabire;

3.  podkreśla, że wycofanie się Rwandy w marcu 2016 r. spod jurysdykcji Afrykańskiego Trybunału Praw Człowieka i Ludów zaledwie kilka dni przed rozpatrzeniem apelacji Victoire Ingabire nie było przypadkowe i miało na celu ograniczenie bezpośredniego dostępu osób indywidualnych i organizacji pozarządowych do Trybunału;

4.  przypomina władzom rwandyjskim, że w ramach oficjalnego dialogu politycznego z Rwandą na mocy art. 8 umowy z Kotonu UE przedstawiła swoje obawy co do poszanowania praw człowieka i prawa do rzetelnego procesu sądowego; wzywa do szybkiego i bezstronnego ponownego rozpatrzenia sprawy Victoire Ingabire w oparciu o fakty, zgodnie z prawem i bez jakichkolwiek ograniczeń, niewłaściwych wpływów, nacisków czy gróźb; apeluje o zachowanie w więzieniu praw przysługujących Victoire Ingabire, w tym prawa dostępu do przedstawiciela prawnego oraz prawa do odpowiedniego wyżywienia i traktowania;

5.  potępia wszelkie akty zastraszania, aresztowania, przetrzymywanie i ściganie przywódców, członków i działaczy partii opozycyjnych, a także dziennikarzy i innych osób uznawanych za krytyków rządu rwandyjskiego, jedynie z powodu wyrażania przez nich własnych poglądów; wzywa w związku z tym władze Rwandy do dokonania przeglądu i dostosowania prawa krajowego tak, aby gwarantowało wolność słowa, w szczególności art. 463 i 451 kodeksu karnego, które ograniczają wolność wypowiedzi;

6.  wzywa rząd Rwandy, by okazał wolę zbadania zarzutów o nadużycia wobec działaczy opozycyjnych i dziennikarzy oraz dopilnował, by wojskowe ośrodki przetrzymywania spełniały przepisy prawa rwandyjskiego i standardy międzynarodowe; wzywa władze rwandyjskie do natychmiastowego zwolnienia wszystkich osób i działaczy zatrzymanych lub skazanych wyłącznie za to, że korzystali z przysługującego im prawa do wolności słowa, wolności zrzeszania się i pokojowych zgromadzeń, oraz do zapewnienia rozdziału władzy wykonawczej, ustawodawczej i sądowej, w szczególności niezawisłości sądownictwa;

7.  wzywa władze rwandyjskie do nasilenia działań w celu zbadania spraw Illuminée Irageny, Johna Ndabarasy, Léonille Gasangayire i innych osób, co do których istnieją obawy, że padły ofiarą przymusowego zaginięcia, do ujawnienia miejsca ich pobytu oraz do ich uwolnienia lub postawienia przed sądem, jeśli są przetrzymywani, a także do zapewnienia rzetelności procesów rzeczywistych przeciwników lub krytyków rządu lub osób o to podejrzewanych, w tym Franka Rusagary, Joela Mutabaziego, Kizito Mihigo i osób oskarżonych razem z nimi;

8.  wzywa władze rwandyjskie do zapewnienia pokojowych, wiarygodnych i przejrzystych wyborów w 2017 r. oraz apeluje do rządu, by podjął kontakty z opozycją w trakcie kampanii przed tymi wyborami; wyraża poparcie dla długoterminowej unijnej misji obserwacji wyborów prezydenckich w 2017 r., koncentrującej się na przestrzeni politycznej i podstawowych wolnościach;

9.  przypomina władzom rwandyjskim, że demokracja opiera się na pluralistycznych rządach, działającej opozycji, niezależnych środkach przekazu i niezawisłym sądownictwie, przestrzeganiu praw człowieka oraz wolności słowa i swobody zgromadzeń; wzywa w związku z tym Rwandę, by otworzyła swą przestrzeń polityczną, przestrzegała tych standardów oraz poprawiła sytuację w zakresie praw człowieka; oczekuje od Rwandy wprowadzenia w życie zaleceń specjalnego sprawozdawcy ONZ ds. prawa do wolności pokojowego zgromadzania się i zrzeszania się (z 2014 r.);

10.  wzywa władze rwandyjskie, aby w trybie pilnym dokonały przeglądu deklaracji zezwalającej osobom indywidulanym i organizacjom pozarządowym na wnoszenie skarg do Afrykańskiego Trybunału Praw Człowieka i Ludów oraz do jej przywrócenia i ponownego wprowadzenia w życie;

11.  wzywa UE i jej partnerów międzynarodowych, aby nadal wspierali naród rwandyjski w jego pracy na rzecz budowy pokoju i stabilności w kraju i w całym regionie;

12.  zwraca się do Komisji, aby nadal regularnie oceniała unijne wsparcie dla rwandyjskich instytucji rządowych w celu dopilnowania, żeby wsparcie to w pełni służyło upowszechnianiu praw człowieka, wolności słowa i wolności zrzeszania się, pluralizmu politycznego i niezależnego społeczeństwa obywatelskiego;

13.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej / wysokiej przedstawiciel Federice Mogherini, Radzie Bezpieczeństwa ONZ, Sekretarzowi Generalnemu ONZ, instytucjom Unii Afrykańskiej, Wspólnocie Wschodnioafrykańskiej, Wspólnemu Zgromadzeniu Parlamentarnemu AKP-UE, państwom członkowskim UE, obrońcom Victoire Ingabire i prezydentowi Rwandy.

(1) Dz.U. C 55 z 12.2.2016, s. 127.


Sudan
PDF 341kWORD 56k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 października 2016 r. w sprawie Sudanu (2016/2911(RSP))
P8_TA(2016)0379RC-B8-1062/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie Sudanu,

–  uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych,

–  uwzględniając wspólne oświadczenie UE, przedstawicieli trojki (Norwegia, Wielka Brytania i Stany Zjednoczone) oraz Niemiec z dnia 8 sierpnia 2016 r., w którym przyjęto z zadowoleniem fakt, że sygnatariusze deklaracji „Sudan Call” podpisali plan działania opracowany przez panel wykonawczy wysokiego szczebla z ramienia Unii Afrykańskiej do spraw Sudanu (AUHIP),

–  uwzględniając „Raport niezależnego eksperta ds. sytuacji praw człowieka w Sudanie” z dnia 28 lipca 2016 r. oraz „Raport z wizyty w Sudanie specjalnego sprawozdawcy ds. negatywnych skutków jednostronnych środków przymusu dla przestrzegania praw człowieka” z dnia 4 sierpnia 2016 r.,

–  uwzględniając oświadczenie rzecznika wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel z dnia 27 czerwca 2016 r. w sprawie jednostronnego ogłoszenia przez rząd Sudanu czteromiesięcznego zawieszenia broni,

–  uwzględniając rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2296 w sprawie Sudanu, przyjętą na 7728. posiedzeniu w dniu 29 czerwca 2016 r.,

–  uwzględniając komunikat Rady Pokoju i Bezpieczeństwa Unii Afrykańskiej z dnia 13 czerwca 2016 r. w sprawie sytuacji w Darfurze,

–  uwzględniając art. 5 Powszechnej deklaracji praw człowieka oraz art. 7 Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych, które stanowią, że nikt nie może być poddawany torturom ani okrutnemu, nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu,

–  uwzględniając oświadczenie wysokiej przedstawiciel z dnia 9 kwietnia 2015 r. wydane w imieniu Unii Europejskiej w sprawie braku sprzyjających warunków dla wyborów w Sudanie w kwietniu 2015 r.,

–  uwzględniając deklarację „Sudan Call” o „ustanowieniu państwa obywatelstwa i demokracji”,

–  uwzględniając Konwencję w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet z dnia 18 grudnia 1979 r.,

–  uwzględniając art. 135 ust. 5 i art. 123 ust. 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że choć konflikt w Darfurze trwa od 13 lat i pochłonął już 300 000 ofiar, sudańskie siły rządowe wciąż atakują ludność cywilną, zwłaszcza w Dżabal Marra; mając na uwadze, że ciągłe masowe bombardowania ludności cywilnej, w tym bezprawne ataki sił sudańskich na wsie w Kordofanie Południowym, Nilu Błękitnym i Darfurze, spowodowały ofiary śmiertelne oraz zniszczenia infrastruktury cywilnej;

B.  mając na uwadze, że ustawa o bezpieczeństwie narodowym z 2010 r. przyznała rządowi Sudanu szerokie uprawnienia pozwalające mu rutynowo przetrzymywać zatrzymanych w odosobnieniu przez dłuższy okres bez przedstawiania zarzutów; mając na uwadze, że wiele organizacji zostało przymusowo zamkniętych, a w ich siedzibach przeprowadzano rewizje;

C.  mając na uwadze, że jak stwierdzono w powszechnym okresowym przeglądzie praw człowieka ONZ z dnia 21 września 2016 r., Sudan potwierdził swoje zobowiązanie do przystąpienia do Konwencji w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania oraz do Międzynarodowej konwencji o ochronie wszystkich osób przed wymuszonym zaginięciem;

D.  mając na uwadze, że w Darfurze, a w szczególności w Kordofanie Południowym i Nilu Błękitnym, coraz częściej dochodzi do łamania i naruszania praw człowieka, między innymi w formie egzekucji pozasądowych, nadmiernego użycia siły, uprowadzeń osób cywilnych, aktów przemocy wobec kobiet na tle seksualnym i płciowym, naruszeń i nadużyć wobec dzieci oraz arbitralnych aresztowań i zatrzymań;

E.  mając na uwadze, że przestrzeń obywatelska dla opozycyjnych partii politycznych, społeczeństwa obywatelskiego i obrońców praw człowieka jest w Sudanie ograniczona; mając na uwadze, że Krajowe Służby Wywiadu i Bezpieczeństwa nieustannie nękają, atakują i prześladują obrońców praw człowieka, działaczy studenckich i przeciwników politycznych za prowadzenie legalnej działalności; mając na uwadze, że tylko w tym roku dokonano arbitralnych aresztowań wielu działaczy społeczeństwa obywatelskiego: na przykład służby bezpieczeństwa zatrzymały na lotnisku międzynarodowym w Chartumie czterech przedstawicieli sudańskiego społeczeństwa obywatelskiego udających się na posiedzenie wysokiego szczebla z dyplomatami na temat praw człowieka, które odbyło się 31 marca 2016 r. w Genewie;

F.  mając na uwadze, że organizacje praw człowieka ujawniły wiarygodne dowody na ataki z użyciem broni chemicznej na ludność cywilną ze strony sudańskich sił rządowych, a mieszkańcy wiosek w regionie Dżabal Marra w Darfurze opisali straszliwe skutki domniemanych ataków z wykorzystaniem broni chemicznej, z których ostatni miał miejsce 9 września 2016 r. w wiosce Gamarah; mając na uwadze, że zgłaszano również ataki ze strony Sił Szybkiego Wsparcia, sudańskiej jednostki wojskowej złożonej z byłych członków prorządowych bojówek pod dowództwem Krajowych Służb Wywiadu i Bezpieczeństwa;

G.  mając na uwadze, że w dniu 29 lutego 2016 r. Krajowe Służby Wywiadu i Bezpieczeństwa przeprowadziły brutalny nalot na siedzibę organizacji społeczeństwa obywatelskiego pod nazwą Centrum Szkoleń i Rozwoju Społecznego w Chartumie (TRACKS), w wyniku którego dyrektor Khalfálah Alafif Muktar i działacze Arwa Ahmed Elrabie, Al-Hassan Kheiry, Imani-Leyla Raye, Abu Hureira Abdelrahman, Al-Baqir Al-Afif Mukhtar Midhat Afifadeen i Mustafa Adam zostali aresztowani i oskarżeniu o zmowę przestępczą i prowadzenie wojny przeciwko państwu, które to zarzuty podlegają karze śmierci; mając na uwadze, że według doniesień stan zdrowia dyrektora jest bardzo zły, a wizyty członków rodziny są zabronione;

H.  mając na uwadze, że władze Sudanu poważnie ograniczają wolność religijną; mając na uwadze, że w ostatnich latach coraz częściej dochodzi do gróźb wobec przywódców kościelnych i zastraszania wspólnot chrześcijańskich; mając na uwadze, że czeski pracownik organizacji Christian Aid Petr Jašek, sudańscy pastorzy Hassan Abduraheem Kodi Taour i Kuwa Shamal, a także student z Darfuru Abdulmonem Abdumawla Issa Abdumawla są już od dziewięciu miesięcy przetrzymywani w areszcie przez Krajowe Służby Wywiadu i Bezpieczeństwa i czeka ich proces pod zarzutem piętnowania domniemanych prześladowań chrześcijan na ogarniętych wojną obszarach Sudanu; mając na uwadze, że w ostatnich latach odnotowano wzrost liczby procesów sądowych na podstawie zarzutów o apostazję oraz wzrost liczby wydawanych wyroków śmierci w tych procesach;

I.  mając na uwadze, że Siły Szybkiego Wsparcia zostały niedawno rozmieszczone wzdłuż północnej granicy Sudanu w celu przeciwdziałania napływowi nielegalnych migrantów; mając na uwadze, że 31 sierpnia 2016 r. dowódca Sił Szybkiego Wsparcia oświadczył, że jego siły patrolują granicę z Egiptem i Libią, twierdząc, że w ten sposób Sudan walczy z nielegalną migracją w imieniu UE; mając na uwadze, że w dniu 6 września 2016 r. delegatura UE w Sudanie zaprzeczyła istnieniu tego rodzaju wsparcia;

J.  mając na uwadze, że w dniu 24 sierpnia 2016 r. 48 potencjalnych azylantów z Sudanu zostało deportowanych z Włoch do Sudanu; mając na uwadze, że w maju 2016 r. władze sudańskie deportowały ponad 400 Erytrejczyków, których aresztowano w drodze do Libii;

K.  mając na uwadze, że władze Sudanu w stopniu nieproporcjonalnym skazują kobiety i dziewczęta za niejasno zdefiniowane przestępstwa; mając na uwadze, że kobiety borykają się z dyskryminacją o charakterze systemowym i że nakłada się na nie kary cielesne i kary chłosty za niejasno określone naruszenia zasad dotyczących ubioru;

L.  mając na uwadze, że sygnatariusze deklaracji „Sudan Call” (przedstawiciele partii politycznych i zbrojnych ugrupowań opozycyjnych, w tym Narodowej Partii Umma, Sił Zgody Narodowej i Rewolucyjnego Frontu Sudanu) zobowiązali się do dążenia do zakończenia konfliktów panujących w różnych regionach Sudanu oraz do przeprowadzenia reform prawnych, instytucjonalnych i gospodarczych;

M.  mając na uwadze, że Międzynarodowy Trybunał Karny (MTK) wydał w 2009 i 2010 r. dwa nakazy aresztowania prezydenta al-Baszira, oskarżając go o odpowiedzialność za zbrodnie wojenne, zbrodnie przeciwko ludzkości i akty ludobójstwa; mając na uwadze, że chociaż Sudan nie jest stroną statutu rzymskiego, rezolucja Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1593 (2005) nakłada na ten kraj obowiązek współpracy z MTK, dlatego musi on zastosować się do nakazu aresztowania wydanego przez MTK;

N.  mając na uwadze, że na posiedzeniu Rady ds. Ogólnych i Stosunków Zewnętrznych w czerwcu 2008 r. ministrowie spraw zagranicznych UE stwierdzili, iż „Rada pozostaje otwarta na rozważenie środków skierowanych przeciwko osobom odpowiedzialnym za brak współpracy z MTK”;

O.  mając na uwadze, że UE wdraża obecnie projekt dotyczący „lepszego zarządzania migracją” w odniesieniu do Sudanu;

1.  ubolewa nad użyciem przez sudański rząd broni chemicznej przeciwko ludności cywilnej w Dżabal Marra w Darfurze i podkreśla, że czyn ten stanowi poważne naruszenie norm międzynarodowych, a także zbrodnię wojenną; przypomina, że Sudan jest stroną konwencji o zakazie broni chemicznej, oraz wzywa do przeprowadzenia międzynarodowego dochodzenia w sprawie tych zarzutów pod przewodnictwem Organizacji ds. Zakazu Broni Chemicznej; przypomina władzom Sudanu o spoczywającym na nich obowiązku ochrony praw człowieka;

2.  pozostaje głęboko zaniepokojony ciągłymi przypadkami bezprawnych zabójstw, uprowadzeń oraz przemocy na tle seksualnym i płciowym w strefach konfliktów, zwłaszcza w Darfurze, Kordofanie Południowym i Nilu Błękitnym, jak również poważnym kryzysem humanitarnym wywołanym wewnętrznymi przesiedleniami na wielką skalę; wzywa do natychmiastowego zaprzestania bombardowań ludności cywilnej przez siły sudańskie;

3.  potępia arbitralne aresztowania i przetrzymywanie działaczy oraz pozbawianie wolności obrońców praw człowieka i dziennikarzy w Sudanie; wzywa rząd Sudanu, by zagwarantował pokojowe korzystanie z wolności słowa, zrzeszania się i zgromadzeń; podkreśla, że dialog narodowy zakończy się powodzeniem tylko wtedy, jeżeli będzie prowadzony w atmosferze gwarantującej wolność słowa, mediów, zrzeszania się i zgromadzeń;

4.  wzywa Unię Afrykańską i rząd Sudanu do niezwłocznego przeprowadzenia dochodzenia w sprawie wszystkich domniemanych przypadków tortur, brutalnego traktowania, arbitralnych zatrzymań i nadmiernego użycia siły oraz do pociągnięcia sprawców do odpowiedzialności podczas rzetelnych procesów, bez uciekania się do kary śmierci; wzywa rząd Sudanu do wprowadzenia natychmiastowego moratorium na wszystkie egzekucje oraz do zniesienia kary śmierci i wszelkich form kar cielesnych;

5.  wyraża szczególne zaniepokojenie z powodu utrudniania dostępu międzynarodowym agencjom i organizacjom humanitarnym; domaga się, aby rząd sudański podjął wszelkie możliwe starania, aby ułatwić międzynarodowym organizacjom humanitarnym dostęp do wszystkich osób potrzebujących pomocy humanitarnej zgodnie z podjętymi przezeń zobowiązaniami w ramach powszechnego okresowego przeglądu praw człowieka; wzywa rząd Sudanu do konstruktywnej współpracy z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego w celu jak najszybszego podniesienia poziomu wiedzy na temat praw człowieka w Sudanie;

6.  przypomina, że wolność religii, sumienia i przekonań jest powszechnym prawem człowieka, które należy chronić wszędzie i w przypadku wszystkich osób; domaga się, aby rząd sudański uchylił wszelkie przepisy, które karzą lub dyskryminują jednostki za ich przekonania religijne, zwłaszcza w przypadku apostazji a w szczególności w przypadku czeskiego pracownika organizacji Christian Aid Petra Jaška, sudańskich pastorów: Hassana Abduraheema Kodi Taoura i Kuwy Shamala oraz studenta z Darfuru Abdulmonema Abdulmawli Issy Abdulmawli;

7.  wyraża zaniepokojenie z powodu coraz częstszego tłumienia przez Krajowe Służby Wywiadu i Bezpieczeństwa protestów obywateli będących działaczami społeczeństwa obywatelskiego i wzywa Sudan do natychmiastowego i bezwarunkowego uwolnienia więźniów oraz do zaprzestania arbitralnych zatrzymań, wycofania wszelkich zarzutów, które wynikają z ich pokojowej działalności oraz umożliwienia organizacjom pozarządowym, np. pracownikom organizacji TRACK, powiązanym z nimi podmiotom i działaczom studenckim, wykonywania ich pracy bez strachu przed represjami;

8.  odnotowuje fakt, że Sudan przyjął zalecenia dotyczące ratyfikowania Konwencji w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania oraz nasilenia starań na rzecz zapobiegania torturom i nieludzkiemu traktowaniu; apeluje jednak do rządu Sudanu, by dokonał pilnej rewizji ustawy o bezpieczeństwie narodowym umożliwiającej zatrzymywanie podejrzanych nawet na cztery i pół miesiąca bez żadnej formy kontroli sądowej, oraz by zreformował system prawny zgodnie z międzynarodowymi normami praw człowieka;

9.  wzywa rząd Sudanu do uchylenia szerokich immunitetów zapisanych w sudańskim prawodawstwie, do opublikowania wyników prac trzech państwowych komisji śledczych i do publicznego przyznania się do szeregu zabójstw podczas tłumienia protestów przeciwko polityce oszczędności we wrześniu 2013 r. oraz do oddania sprawiedliwości ofiarom;

10.  przypomina o konkluzjach Rady ds. Ogólnych i Stosunków Zewnętrznych z czerwca 2008 r., w których odniesiono się do faktu, że rząd Sudanu wciąż nie współpracuje z Międzynarodowym Trybunałem Karnym (MTK), chociaż ma obowiązek i możliwości nawiązania takiej współpracy, a także wskazano konieczność stosowania się do wszystkich nakazów aresztowania wydanych przez MTK; wzywa Omara al-Baszira do przestrzegania prawa międzynarodowego i stawienia się przed MTK, by odpowiedzieć za zbrodnie wojenne, zbrodnie przeciwko ludzkości i ludobójstwo;

11.  wzywa państwa członkowskie Unii Afrykańskiej, w szczególności te państwa, które udzielały gościny prezydentowi Baszirowi (Demokratyczna Republika Konga, Czad, Republika Południowej Afryki, Uganda i Dżibuti), do przestrzegania statutu rzymskiego oraz decyzji Międzynarodowego Trybunału Karnego;

12.  apeluje do UE o nałożenie ukierunkowanych sankcji karnych wobec osób odpowiedzialnych za wciąż popełniane zbrodnie wojenne i brak współpracy z Międzynarodowym Trybunałem Karnym; wzywa ESDZ do niezwłocznego sporządzenia listy osób, które powinny zostać objęte takimi sankcjami;

13.  zauważa, że w dniu 16 marca 2016 r. rząd Sudanu podpisał umowę w sprawie planu działania, a następnie wyjaśnił swoje zobowiązania dotyczące włączenia innych zainteresowanych stron w proces dialogu narodowego oraz dalszego poszanowania wszelkich decyzji podjętych wspólnie przez sygnatariuszy ze strony opozycji i mechanizm 7+7, komitet sterujący dialogu narodowego; nalega, aby wszystkie strony konfliktu przestrzegały swoich zobowiązań i wzywa do kontynuowania dialogu na rzecz ogłoszenia ostatecznego zawieszenia broni; wzywa UE i jej państwa członkowskie, aby nadal z zaangażowaniem wspierały działania Unii Afrykańskiej na rzecz pokoju w Sudanie oraz Sudańczyków w ich dążeniach do zreformowanej wewnętrznie demokracji;

14.  wzywa misję ONZ/Unii Afrykańskiej w Darfurze (UNAMID) do ustanowienia stałej obecności w Dżabal Marra; wzywa UNAMID do bezzwłocznego zbadania i opublikowania sprawozdań dotyczących domniemanych naruszeń praw człowieka i prawa międzynarodowego przez członków sudańskich sił rządowych i sił opozycyjnych w Dżabal Marra;

15.  wzywa ESDZ i Komisję do ścisłego monitorowania pomocy rozwojowej UE w Sudanie w celu uniknięcia jakiegokolwiek bezpośredniego lub pośredniego wsparcia dla lokalnych bojówek oraz do dopilnowania, by Siły Szybkiego Wsparcia patrolujące granice Sudanu z Egiptem i Libią nie utrzymywały, że zwalczają nielegalną migrację w imieniu UE;

16.  w związku z tym wzywa Komisję i zainteresowane państwa członkowskie do zapewnienia całkowitej przejrzystości w odniesieniu do projektu dotyczącego „lepszego zarządzania migracją” w Sudanie, w tym wszystkich zaplanowanych działań i beneficjentów finansowania unijnego i krajowego, a także do opracowania kompleksowego sprawozdania z wizyty delegacji technicznej UE do Sudanu w maju 2016 r.;

17.  wzywa UE i jej państwa członkowskie do dopilnowania, by Parlament był w pełni informowany o dialogu prowadzonym w ramach procesu chartumskiego i by działania finansowane z funduszu powierniczego UE dla Afryki, szczególnie te służące budowaniu potencjału rządu Sudanu, były prowadzone w pełnej zgodności z obowiązującymi umowami, przy zapewnieniu, że poszanowanie międzynarodowych zobowiązań oraz aktów prawnych jest w pełni przejrzyste dla obywateli i społeczeństwa obywatelskiego w UE i w Sudanie;

18.  z zaniepokojeniem odnotowuje ciągłe i częste naruszenia praw kobiet w Sudanie, a w szczególności art. 152 kodeksu karnego, i wzywa władze sudańskie do jak najszybszego podpisania i ratyfikowania Konwencji w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet;

19.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządowi Sudanu, Unii Afrykańskiej, Sekretarzowi Generalnemu Narodów Zjednoczonych, współprzewodniczącym Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego AKP-UE i Parlamentu Panafrykańskiego (PAP) oraz Organizacji ds. Zakazu Broni Chemicznej.


Tajlandia, w szczególności sprawa Andy'ego Halla
PDF 331kWORD 52k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 października 2016 r. w sprawie Tajlandii, w szczególności sprawy Andy’ego Halla (2016/2912(RSP))
P8_TA(2016)0380RC-B8-1068/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Tajlandii, w szczególności rezolucje z dnia 20 maja 2010 r.(1), 6 lutego 2014 r.(2), 21 maja 2015 r.(3) i 8 października 2015 r.(4),

–  uwzględniając odpowiedź wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa F. Mogherini z dnia 19 listopada 2015 r. udzieloną w imieniu Komisji w sprawie sytuacji Andy’ego Halla,

–  uwzględniając oświadczenia delegatury UE w Tajlandii wydane w porozumieniu z szefami misji UE w Tajlandii w dniu 14 listopada 2014 r.,

–  uwzględniając oświadczenie prasowe Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka z dnia 20 września 2016 r.,

–  uwzględniając oświadczenie Maurizio Bussiego, dyrektora odpowiedzialnego za Tajlandię, Kambodżę i Laotańską Republikę Ludowo-Demokratyczną w Międzynarodowej Organizacji Pracy z dnia 21 września 2016 r. w sprawie skazania obrońcy praw pracowniczych Andy’ego Halla w Tajlandii,

–  uwzględniając powszechny okresowy przegląd praw człowieka w Tajlandii przed Radą Praw Człowieka ONZ i wynikające z niego zalecenia, z dnia 11 maja 2016 r.,

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka z dnia 10 grudnia 1948 r.,

–  uwzględniając sprawozdanie na temat migracji w Tajlandii z 2014 r. przygotowane przez tematyczną grupę roboczą ONZ ds. migracji,

–  uwzględniając deklarację ONZ w sprawie obrońców praw człowieka z 1998 r. i rezolucję Zgromadzenia Ogólnego ONZ A/RES/70/161 z 17 grudnia 2015 r.,

–  uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych z 1966 r., którego stroną jest Tajlandia,

–  uwzględniając konwencję ONZ w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania z 1984 r.,

–  uwzględniając deklarację Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej w sprawie praw człowieka z dnia 18 listopada 2012 r.,

–  uwzględniając wytyczne ONZ dotyczące biznesu i praw człowieka,

–  uwzględniając art. 135 ust. 5 i art. 123 ust. 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że obrońca praw pracowniczych i obywatel UE Andy Hall został w dniu 20 września 2016 r. skazany na trzy lata więzienia w zawieszeniu i ukarany grzywną w wysokości 150 tys. THB z powodu wysłania fińskiej organizacji pozarządowej Finnwatch raportu ujawniającego łamanie praw pracowniczych w tajskim zakładzie przetwórstwa ananasów Natural Fruit Company Ltd;

B.  mając na uwadze, że Andy Hall został formalnie oskarżony o zniesławienie i popełnienie przestępstwa komputerowego w związku z publikacją w internecie wspomnianego raportu oraz mając na uwadze, że oba wszczęte przeciw A. Hallowi postępowania karne toczyły się w tajskim systemie sądowym;

C.  mając na uwadze, że liczne przypadki łamania praw pracowniczych, których dopuściło się przedsiębiorstwo zostały zidentyfikowane przez tajskie ministerstwo pracy i przez pracowników Natural Fruit Company Ltd podczas wcześniejszych rozpraw sądowych;

D.  mając na uwadze, że w dniu 18 września 2015 r. sąd Prakanong w Bangkoku, który wydał wyrok na korzyść A. Halla, podtrzymał decyzję o oddaleniu pozostałych zarzutów o zniesławienie, które przeciw niemu wniesiono; mając na uwadze, że w związku z tą decyzją Natural Fruit Company Ltd i prokurator generalny Tajlandii wnieśli apelację, w związku z czym sprawa znajduje się obecnie w Sądzie Najwyższym; mając na uwadze, że dwa postępowania cywilne zostały zawieszone w oczekiwaniu na wynik dwóch postępowań karnych;

E.  mając na uwadze, że według raportów międzynarodowych i lokalnych mediów organizacji Migrant Worker Rights Network (Sieć Praw Pracowników Migrujących), której doradza A. Hall, oraz samemu A. Hallowi i 14 pracownikom farmy kurzej z Mjanmy grożą podobne sprawy sądowe o zniesławienie i przestępstwa komputerowe ze strony tajskich dostawców kurczaków na europejski rynek;

F.  mając na uwadze, że w dniu 28 września 2016 r. tajskie władze zablokowały publiczną prezentację i ogłoszenie przez zagranicznych ekspertów i badaczy ds. praw człowieka najnowszego raportu badawczego Amnesty International dokumentującego systematyczne torturowanie lub nękanie przeciwników politycznych, pracowników migrujących, podejrzanych rebeliantów i innych osób w bazach wojskowych, na komisariatach policji i w aresztach;

G.  mając na uwadze, że nieproporcjonalne wykorzystywanie przepisów o zniesławieniu, które przewidują kary więzienia, przeciw obrońcom praw człowieka, którzy zgłaszają domniemane przypadki łamania praw człowieka, ogranicza wolność słowa, a zatem narusza podjęte przez Tajlandię zobowiązania wynikające z Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych, którego Tajlandia jest stroną;

H.  mając na uwadze, że w Tajlandii mieszkają prawie cztery miliony obcokrajowców, w tym 2,7 mln osób pochodzących z Kambodży, Laosu lub Mjanmy; mając na uwadze, że pozwolenia na pracę były wydawane obywatelom tych krajów od 2001 r., ale mając na uwadze, że ponad milion pracowników migrujących wciąż nie jest w tym kraju zarejestrowanych;

I.  mając na uwadze, że według Human Rights Watch (oświadczenie z 18 września 2016 r.) prawa człowieka i prawa pracownicze pochodzących z Mjanmy, Kambodży i Laosu pracowników migrujących w Tajlandii były systematycznie i od lat bezkarnie łamane oraz pracownicy migrujący są często w niewielkim stopniu chronieni tajskim prawem pracy lub nie otrzymują żadnej ochrony mimo zapewnień rządu, że wszyscy legalnie zarejestrowani pracownicy migrujący podlegają ochronie;

J.  mając na uwadze, że Tajlandia rozpoczęła wdrażanie protokołu ustaleń w sprawie współpracy w zatrudnianiu pracowników z Kambodżą i Laosem w 2006 r. i z Mjanmą w 2009 r.; mając na uwadze, że w ramach systemu z protokołu ustaleń pracownicy mogą uzyskać oferty pracy i dokumenty podróżne przed wyjazdem do Tajlandii, ale tylko 5 % pracowników z tych krajów zostało objętych procedurę z protokołu ustaleń;

1.  z zadowoleniem przyjmuje zdecydowane zaangażowanie UE na rzecz ludności Tajlandii, z którą łączą ją silne i wieloletnie związki polityczne, gospodarcze i kulturalne;

2.  wyraża ubolewanie z powodu wydania wyroku skazującego Andy’ego Halla i wyraża zaniepokojenie procesem sądowym oraz tym, w jaki sposób może on wpłynąć na swobodę prowadzenia działalności przez obrońców praw człowieka;

3.  wzywa rząd Tajlandii, aby przedsięwziął wszelkie niezbędne środki w celu zagwarantowania poszanowania i ochrony praw Andy’ego Halla i innych obrońców praw człowieka, w tym prawa do sprawiedliwego procesu, oraz by stworzył otoczenie prawne sprzyjające korzystaniu z praw człowieka, a konkretnie, by zagwarantował, że za promowanie i ochronę praw człowieka nie będzie groziła odpowiedzialność karna;

4.  wzywa władze Tajlandii do dopilnowania, by krajowe prawo dotyczące zniesławienia było zgodne z Międzynarodowym paktem praw obywatelskich i politycznych, którego stroną jest Tajlandia, oraz by dokonały przeglądu ustawy o przestępczości komputerowej, ponieważ jej obecne brzmienie jest zbyt ogólnikowe;

5.  wyraża uznanie dla ESDZ za jej prace w sprawie Andy’ego Halla oraz wzywa do dalszego ścisłego monitorowania sytuacji; wzywa wiceprzewodniczącą Komisji/wysoką przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa do poruszenia tej kwestii z rządem Tajlandii w czasie nadchodzącego posiedzenia ministrów ASEAN–UE w Bangkoku;

6.  wzywa rząd Tajlandii i instytucje państwowe do przestrzegania swej własnej konstytucji i międzynarodowych zobowiązań w odniesieniu do niezależności sądownictwa, prawa do rzetelnego i sprawiedliwego procesu sądowego, prawa do wolności słowa, zrzeszania się i pokojowych zgromadzeń;

7.  docenia osiągnięte przez rząd Tajlandii postępy w zakresie zwalczania wykorzystywania pracowników oraz w zakresie ochrony pracowników krajowych i migrujących, co w szczególności widać we wzmocnieniu systemu inspekcji pracy, uregulowaniach dotyczących agencji pracy, środkach na rzecz przeciwdziałania niewoli za długi i handlowi ludźmi, surowszej polityce karania łamania praw pracowniczych, ratyfikowaniu konwencji nr 187 Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP) oraz podpisaniu w marcu 2016 r. Konwencji o pracy na morzu;

8.  zwraca się do władz Tajlandii, by przyjęły oraz realizowały, w prawie i w praktyce, holistyczną, długoterminową politykę imigracyjną w odniesieniu do pracowników migrujących o niskich umiejętnościach zawodowych, zgodnie z wytycznymi dotyczącymi praw człowieka i z uwzględnieniem potrzeb rynku pracy; w tym kontekście sugeruje, by w pierwszej kolejności dokonać przeglądu ustawy o stosunkach pracy, aby zagwarantować pracownikom migrującym takie same prawo do wolności zrzeszania się, jakim cieszą się obywatele Tajlandii;

9.  wzywa do ochrony pracowników migrujących dzięki silniejszym zachętom dla pracodawców do zaangażowania się w proces legalizacji, przy jednoczesnym nakładaniu wysokich grzywien lub innych kar na pracodawców, którzy nie biorą udziału w tym procesie lub łamią prawo pracy;

10.  apeluje do Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych i delegatury UE w Bangkoku oraz do przedstawicielstw państw członkowskich, by kontynuowały monitorowanie sytuacji praw człowieka w Tajlandii, by nadal współdziałały z rządem i społeczeństwem obywatelskim oraz by wykorzystywały wszystkie dostępne narzędzia mogące zapewnić przestrzeganie praw człowieka, obrońców praw człowieka i praworządności w Tajlandii;

11.  wzywa UE i jej państwa członkowskie, by zagwarantowały, że przedsiębiorstwa z siedzibą na ich terytoriach, które prowadzą działalność w Tajlandii przestrzegały międzynarodowych standardów praw człowieka dzięki przejrzystemu systemowi monitorowania i sprawozdawczości i we współpracy ze społeczeństwem obywatelskim, oraz z zadowoleniem przyjmuje wsparcie, jakiego udzieliła Andy’emu Hallowi fińska grupa detalistów S-Ryhmä;

12.  jest głęboko przekonany, że przedsiębiorstwa powinny być rozliczane za szkody wyrządzone środowisku i przypadki łamania praw człowieka, za które są odpowiedzialne, oraz że UE i państwa członkowskie powinny traktować to jako podstawową zasadę;

13.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Komisji, rządowi i parlamentowi Tajlandii, parlamentom i rządom państw członkowskich, Wysokiemu Komisarzowi Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka oraz rządom państw należących do Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej.

(1) Dz.U. C 161E z 31.5.2011, s. 152.
(2) Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0107.
(3) Dz.U. C 353 z 27.9.2016, s. 52.
(4) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0343.


Międzynarodowe standardy sprawozdawczości finansowej: MSSF 9
PDF 345kWORD 52k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 października 2016 r. w sprawie Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej: MSSF 9 (2016/2898(RSP))
P8_TA(2016)0381B8-1060/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 lipca 2002 r. w sprawie stosowania międzynarodowych standardów rachunkowości(1),

–  uwzględniając końcowy projekt rozporządzenia Komisji (UE) .../... zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1126/2008 przyjmujące określone międzynarodowe standardy rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do Międzynarodowego Standardu Sprawozdawczości Finansowej 9,

–  uwzględniając Międzynarodowy Standard Sprawozdawczości Finansowej (MSSF) 9 dotyczący instrumentów finansowych wydany w dniu 24 lipca 2014 r. przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR), a także opinię Europejskiej Grupy Doradczej ds. Sprawozdawczości Finansowej (EFRAG) w sprawie zatwierdzenia MSSF 9(2), ocenę MSSF 9 dokonaną przez EFRAG pod kątem zasady prawdziwego i rzetelnego obrazu oraz pisma Europejskiego Banku Centralnego (EBC) i Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego (EUNB) zawierające uwagi na temat zatwierdzenia MSSF 9,

–  uwzględniając zmiany do MSSF 4 opublikowane w dniu 12 września 2016 r. przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości w opracowaniu zatytułowanym „Stosowanie MSSF 9 «Instrumenty finansowe» wspólnie z MSSF 4 «Umowy ubezpieczeniowe»”,

–  uwzględniając przygotowane przez Philippe’a Maystadta sprawozdanie pt. „Should IFRS standards be more European?” („Czy Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej powinny być bardziej europejskie?”) z października 2013 r.,

–  uwzględniając oświadczenie przywódców państw G-20 z dnia 2 kwietnia 2009 r.,

–  uwzględniając sprawozdanie z dnia 25 lutego 2009 r. przedstawione przez grupę wysokiego szczebla ds. nadzoru finansowego w UE, której przewodniczy Jacques de Larosière,

–  uwzględniając rezolucję z dnia 7 czerwca 2016 r. w sprawie oceny międzynarodowych standardów rachunkowości (MSR) oraz działalności Fundacji ds. Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej (MSSF), Europejskiej Grupy Doradczej ds. Sprawozdawczości Finansowej (EFRAG) i Rady Nadzoru nad Interesem Publicznym (PIOB)(3),

–  uwzględniając pismo z dnia 8 stycznia 2016 r. skierowane przez Komisję Gospodarczą i Monetarną PE do przewodniczącego Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego (ERRS) dotyczące wpływu wprowadzenia MSSF 9 na stabilność finansów – wniosek w sprawie analizy oraz odpowiedź na to pismo z dnia 29 lutego 2016 r.,

–  uwzględniając pismo z dnia 16 czerwca 2016 r. skierowane przez Komisję Gospodarczą i Monetarną PE do komisarza do spraw stabilności finansowej, usług finansowych i unii rynków kapitałowych, dotyczące zatwierdzenia MSSF 9 oraz odpowiedź na to pismo z dnia 15 lipca 2016 r.,

–  uwzględniając badania Komisji Gospodarczej i Monetarnej PE dotyczące MSSF 9 [„IFRS Endorsement Criteria in Relation to IFRS 9” („Kryteria zatwierdzenia MSSF w odniesieniu do MSSF 9”), „The Significance of IFRS 9 for Financial Stability and Supervisory Rules” („Znaczenie MSSF 9 dla stabilności finansowej oraz zasad nadzoru”), „Impairments of Greek Government Bonds under IAS 39 and IFRS 9: A Case Study” („Utrata wartości greckich obligacji rządowych w świetle MSR 39 oraz MSSF 9: studium przypadku”) oraz „Expected-Loss-Based Accounting for the Impairment of Financial Instruments: the FASB and IASB IFRS 9 Approaches” („Rachunkowość w oparciu o spodziewane straty a utrata wartości instrumentów finansowych: podejście do MSSF 9 prezentowane przez FASB oraz RMSR”)],

–  uwzględniając pytanie do Komisji dotyczące Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej: MSSF 9 (O-000115/2016 – B8-0721/2016),

–  uwzględniając projekt rezolucji Komisji Gospodarczej i Monetarnej,

–  uwzględniając art. 128 ust. 5 i art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że globalny kryzys finansowy spowodował, że grupa G20 oraz UE zainteresowały się rolą Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej (MSSF), zwłaszcza przepisów dotyczących uznawania strat poniesionych w systemie bankowym, w zapewnianiu stabilności finansowej i wzrostu; mając na uwadze, że w sprawozdaniu G20 oraz w sprawozdaniu de Larosière'a uwypuklono główne problemy dotyczące standardów rachunkowości przed kryzysem, obejmujące procykliczność związaną z zasadą wyceny według wartości rynkowej oraz uznawania zysków i strat, niedoszacowanie akumulacji ryzyka podczas cyklicznych okresów koniunktury oraz brak wspólnych i przejrzystych metod wyceny aktywów niepłynnych i aktywów o obniżonej jakości;

B.  mając na uwadze, że Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości opublikowała MSSF 9 „Instrumenty finansowe” jako kluczową odpowiedź na niektóre aspekty kryzysu finansowego oraz na jego wpływ na sektor bankowy; mając na uwadze, że MSSF 9 wejdzie w życie w dniu 1 stycznia 2018 r. i zastąpi MSR 39;

C.  mając na uwadze, że EFRAG wydała pozytywną opinię dotyczącą zatwierdzenia MSSF 9 zawierającą szereg spostrzeżeń dotyczących stosowania wartości godziwej w skrajnych warunkach rynkowych, braku podstawy koncepcyjnej w odniesieniu do podejścia do tworzenia rezerw z tytułu strat dwunastomiesięcznych i niezadowalających postanowień dotyczących inwestycji długoterminowych; mając na uwadze, że ze względu na różne daty wejścia w życie MSSF 9 oraz przyszłego standardu ubezpieczeń MSSF 17 w opinii wyrażono zastrzeżenia dotyczące możliwości stosowania tego standardu w odniesieniu do sektora ubezpieczeń;

D.  mając na uwadze, że brak ilościowej oceny skutków w tym zakresie potęguje kontrowersje dotyczące wpływu księgowania według wartości godziwej na inwestycje długoterminowe i składnia do debaty na ten temat;

E.  mając na uwadze, że uznanie niezrealizowanych zysków w ramach księgowania według wartości godziwej może być postrzegane jako naruszenie dyrektywy o utrzymaniu kapitału oraz dyrektywy o rachunkowości; mając na uwadze, że Komisja porównuje obecnie praktyki stosowane w państwach członkowskich w zakresie wypłaty dywidend;

F.  mając na uwadze, że zasada ostrożności musi stanowić istotną zasadę przewodnią w przypadku każdego standardu rachunkowości;

G.  mając na uwadze, że nowy standard wydaje się co najmniej tak samo skomplikowany jak poprzedzający go MSR 39; mając na uwadze, że początkowym celem było ograniczenie stopnia złożoności;

H.  mając na uwadze, że przyszły nowy standard w zakresie ubezpieczeń MSSF 17, który zastąpi MSSF 4, prawdopodobnie wejdzie w życie po 2020 r.; mając na uwadze, że wyrażono niepokój z powodu niespójności terminów wejścia w życie MSSF 9 i MSSF 17; mając na uwadze, że RMSR opublikowała ostateczne zmiany do MSSF 4 we wrześniu 2016 r., oferując dwa rozwiązania do wyboru: podejście „overlay approach” lub czasowe wyłączenie na szczeblu jednostki sprawozdawczej;

I.  mając na uwadze, że Komisja Gospodarcza i Monetarna dokonała weryfikacji MSSF 9 „Instrumenty finansowe”, organizując wysłuchanie publiczne, zlecając cztery badania dotyczące MSSF 9 oraz prowadząc działalność kontrolną w komisji, a także nadzorując działalność stałego zespołu ds. MSSF;

1.  zwraca uwagę, że MSSF 9 „Instrumenty finansowe” stanowi jedną z głównych odpowiedzi RMSR na kryzys finansowy; zwraca uwagę na podejmowane obecnie wysiłki na rzecz wdrożenia;

2.  przyznaje, że MSSF 9 stanowi krok naprzód w stosunku do MSR 39, ponieważ odejście od modelu pomiaru utraty wartości w oparciu o koncepcję „strat oczekiwanych” w miejsce „strat poniesionych” stanowi rozwiązanie dla problemu „zbyt małej ilości działań podejmowanych zbyt późno” w procedurze uznawania straty z tytułu pożyczek; zwraca jednak uwagę, że MSSF 9 wymaga wysokich umiejętności oceny sytuacji w procesie rachunkowości; podkreśla, że w tym zakresie widoczne są duże rozbieżności w opiniach oraz że istnieje mało konkretnych wytycznych przekazanych przez audytorów; apeluje zatem, by Europejski Urząd Nadzoru, we współpracy z Komisją oraz EFRAG, opracował wytyczne mające na celu zapobieganie wszelkim naruszeniom związanym ze swobodą uznania w zarządzaniu;

3.  przypomina apele w sprawie MSSF 9 zawarte w wyżej wymienionej rezolucji z dnia 7 czerwca 2016 r., nie wyrażając jednocześnie sprzeciwu wobec rozporządzenia Komisji zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1126/2008 przyjmujące niektóre międzynarodowe standardy rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do Międzynarodowego Standardu Sprawozdawczości Finansowej 9;

4.  przypomina, że podejście zakładające lepsze stanowienie prawa wymaga przeprowadzenia oceny skutków; zwraca uwagę na brak odpowiedniej ilościowej oceny skutków MSSF 9, który częściowo wynika z braku wiarygodnych danych; podkreśla potrzebę lepszego zrozumienia skutków MSSF 9 dla sektora bankowego, ogólnie dla sektora ubezpieczeń i rynków finansowych, a także dla sektora finansowego jako całości; w związku z tym ponownie podkreśla swój apel do RMSR i EFRAG o wzmocnienie ich potencjału w zakresie analizy skutków, zwłaszcza w dziedzinie makroekonomii;

5.  ponownie podkreśla wniosek Komisji Gospodarczej i Monetarnej PE skierowany do ERRS w sprawie analizy wpływu wprowadzenia MSSF 9 na stabilność finansową; przypomina, że ERRS zobowiązała się odpowiedzieć na ten wniosek w 2017 r.; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że ERRS utworzyła nową grupę zadaniową ds. MSSF 9; przypomina zalecenia Maystadta dotyczące kryterium rozszerzonego dobra publicznego, według którego standardy rachunkowości nie powinny zagrażać stabilności finansowej w UE ani utrudniać rozwoju gospodarczego UE;

6.  zwraca uwagę na znaczenie dogłębnego zrozumienia wpływu MSSF 9 na inne wymogi regulacyjne; z zadowoleniem przyjmuje przeprowadzaną obecnie przez EUNB ocenę skutków MSSF 9 dla banków w UE mającą na celu lepsze zrozumienie skutków MSSF 9 dla ustawowych funduszy własnych, wpływu na inne wymogi ostrożnościowe oraz sposobu przygotowywania się przez instytucje do wprowadzenia MSSF 9; zwraca uwagę, że na ograniczeniu kapitału podstawowego Tier 1 w największym stopniu najprawdopodobniej ucierpiałyby banki stosujące metodę standardową; w związku z tym apeluje do Komisji, by przed upływem 2017 r. zaproponowała odpowiednie kroki w ramach ostrożnościowych, np. w celu uwzględnienia w rozporządzeniu w sprawie wymogów kapitałowych fazy stopniowego wdrażania, która zminimalizuje wpływ nowego modelu pomiaru utraty wartości w okresie trzyletnim lub do momentu zastosowania odpowiedniego rozwiązania międzynarodowego, a także w celu uniknięcia jakiegokolwiek nagłego nieuzasadnionego wpływu na współczynniki kapitałowe banków oraz akcję kredytową;

7.  zwraca uwagę na niespójność terminów wejścia w życie MSSF 9 oraz przyszłego nowego standardu w zakresie ubezpieczeń MSSF 17; zwraca uwagę, że RMSR opublikowała zmiany do MSSF 4, rozwiązując pewne problemy, zwłaszcza w odniesieniu do możliwości skorzystania z odroczenia; domaga się, by Komisja przy wsparciu EFRAG uważnie przeanalizowała tę kwestię i rozwiązała ją w sposób zadowalający i odpowiedni, zapewniając równe warunki działania w całej UE;

8.  podkreśla znaczenie długoterminowych inwestycji dla wzrostu gospodarczego; niepokoi się, że podejście księgowe w ramach MSSF 9 do pewnych instrumentów finansowych utrzymywanych bezpośrednio lub pośrednio jako inwestycje długoterminowe, zwłaszcza kapitału własnego, mogłoby być sprzeczne z ogólnym celem wspierania inwestycji długoterminowych; domaga się, by Komisja dopilnowała, aby MSSF 9 służył unijnej strategii w zakresie inwestycji długoterminowych i ograniczał procykliczność oraz zachęty do nadmiernego podejmowania ryzyka; wzywa Komisję do przedłożenia oceny najpóźniej przed końcem grudnia 2017 r.;

9.  z zadowoleniem przyjmuje obecną inicjatywę Komisji mającą na celu porównanie stosowanych w państwach członkowskich praktyk w zakresie wypłacania dywidend; domaga się, by Komisja zapewniła zgodność MSSF 9 z dyrektywą o utrzymaniu kapitału oraz dyrektywą o rachunkowości oraz by w miarę potrzeby współpracowała z RMSR, krajowymi organami ustanawiającymi standardy, a także organami ustanawiającymi standardy z państw trzecich w celu uzyskania ich wsparcia podczas dokonywania modyfikacji lub w przypadku braku takiego wsparcia wprowadzenia w prawie unijnym odpowiednich zmian;

10.  domaga się, by Komisja wspólnie z Europejskim Urzędem Nadzoru, Europejskim Bankiem Centralnym, Europejską Radą ds. Ryzyka Systemowego oraz EFRAG ściśle monitorowała wdrażanie MSSF 9 w UE, przygotowała ocenę skutków ex post najpóźniej do czerwca 2019 r., a także przedłożyła ją Parlamentowi Europejskiemu i działała zgodnie z jego stanowiskiem;

11.  domaga się, by RMSR dokonała przeglądu po wdrożeniu MSSF 9 w celu określenia i oceny niezamierzonych skutków standardu, zwłaszcza dla inwestycji długoterminowych;

12.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Komisji.

(1) Dz.U. L 243 z 11.9.2002, s. 1.
(2) http://www.efrag.org/Assets/Download?assetUrl=%2Fsites%2Fwebpublishing%2FSiteAssets%2FEndorsement%2520Advice%2520on%2520IFRS%25209.pdf.
(3) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0248.


Sytuacja w Syrii
PDF 314kWORD 48k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 października 2016 r. w sprawie Syrii (2016/2894(RSP))
P8_TA(2016)0382B8-1089/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że konflikt w Syrii zaostrzył się, szczególnie w Aleppo, gdzie doszło do ciężkich bombardowań, w tym do ataków na placówki medyczne; mając na uwadze, że pomimo wysiłków wspólnoty międzynarodowej na rzecz zaprzestania działań wojennych sytuacja ulega dramatycznemu i błyskawicznemu pogorszeniu;

B.  mając na uwadze, że Unia Europejska jest jednym z głównych dostarczycieli pomocy humanitarnej dla ludzi uciekających przed radykalną przemocą i zagładą w Syrii; mając na uwadze, że brak jedności międzynarodowej sprawia, że wynegocjowanie rozwiązania konfliktu w Syrii jest znacznie trudniejsze;

C.  mając na uwadze, że UE powinna kontynuować swoje działania i jako całość – za pośrednictwem wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa/wiceprzewodniczącej Komisji – odgrywać bardziej istotną rolę w mediacji na rzecz pokojowego rozwiązania konfliktu w Syrii;

1.  zdecydowanie potępia wszelkie ataki na ludność i infrastrukturę cywilną, nieustanne obleganie wielu miast w Syrii oraz brak dostępu pomocy humanitarnej do potrzebującej ludności syryjskiej; wyraża najgłębsze ubolewanie z powodu cierpień, jakich doznaje ludność w oblężonych obszarach Aleppo i innych miejscach w całej Syrii, w tym wiele kobiet i dzieci, które nie mają dostępu do niezbędnej pomocy humanitarnej i desperacko potrzebują żywności, czystej wody i środków medycznych;

2.  wyraża głębokie ubolewanie z powodu ostatnich ataków na konwój z pomocą humanitarną oraz na magazyn Czerwonego Półksiężyca w pobliżu Aleppo i bezwarunkowo potępia te ataki, uznając je za poważne i zatrważające naruszenia międzynarodowego prawa humanitarnego, a być może nawet za zbrodnię wojenną; składa hołd pracownikom humanitarnym, którzy ponieśli śmierć, próbując pomóc ludności Aleppo i innym mieszkańcom Syrii, oraz składa najszczersze kondolencje rodzinom i przyjaciołom ofiar; domaga się, by osoby winne zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości poniosły konsekwencje swoich czynów i zostały z nich rozliczone;

3.  wzywa wszystkie strony konfliktu, szczególnie Rosję i reżim Asada, do zaprzestania wszelkich ataków na ludność i infrastrukturę cywilną, w tym infrastrukturę wodociągową i elektryczną, a także do podjęcia wiarygodnych i natychmiastowych kroków na rzecz zaprzestania działań wojennych, przerwania wszystkich oblężeń oraz umożliwienia organizacjom humanitarnym szybkiego, bezpiecznego i swobodnego dostępu do wszystkich ludzi znajdujących się w potrzebie;

4.  z zadowoleniem przyjmuje pilną inicjatywę humanitarną UE na rzecz Aleppo, która oprócz gromadzenia środków na pilne potrzeby humanitarne ma na celu umożliwienie ewakuacji osób rannych i chorych ze wschodniej części Aleppo, zwłaszcza kobiet, dzieci i osób starszych; wzywa wszystkie strony do pilnego wydania niezbędnych zezwoleń, tak by umożliwić dostawy pomocy humanitarnej i ewakuację chorych i rannych;

5.  wzywa wszystkich członków Międzynarodowej Grupy Wsparcia Syrii do wznowienia negocjacji, tak by ułatwić wprowadzenie stabilnego rozejmu oraz zintensyfikować prace na rzecz trwałego porozumienia politycznego w Syrii; w tym kontekście w pełni popiera działania specjalnego wysłannika ONZ Staffana de Mistury;

6.  wzywa wysoką przedstawiciel/ wiceprzewodniczącą Komisji do wznowienia wysiłków na rzecz wspólnej unijnej strategii wobec Syrii, której celem byłoby ułatwienie porozumienia politycznego w Syrii i która obejmowałaby narzędzia do monitorowania i egzekwowania prawa w celu wzmocnienia poszanowania umów i zobowiązań poczynionych w ramach Międzynarodowej Grupy Wsparcia Syrii;

7.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa/wiceprzewodniczącej Komisji, Radzie, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich UE, Organizacji Narodów Zjednoczonych, członkom Międzynarodowej Grupy Wsparcia Syrii oraz wszystkim stronom zaangażowanym w konflikt w Syrii.


Konferencja klimatyczna ONZ 2016 – COP 22 w Marrakeszu, Maroko
PDF 479kWORD 64k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 października 2016 r. w sprawie wdrożenia porozumienia paryskiego oraz konferencji ONZ w sprawie zmiany klimatu w Marrakeszu (Maroko, COP 22) (2016/2814(RSP))
P8_TA(2016)0383B8-1043/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając Ramową konwencję Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UNFCCC) oraz załączony do niej protokół z Kioto,

–  uwzględniając porozumienie paryskie, decyzję 1/CP.21, 21. konferencję stron (COP 21) konwencji UNFCCC oraz 11. konferencję stron służącą jako spotkanie stron protokołu z Kioto (CMP 11), które odbyły się w Paryżu (Francja) w dniach 30 listopada–11 grudnia 2015 r.,

–  uwzględniając 18. konferencję stron (COP 18) konwencji UNFCCC oraz 8. konferencję stron służącą jako spotkanie stron protokołu z Kioto (CMP 8), które odbyły się w Ad-Dausze (Katar) w dniach 26 listopada – 8 grudnia 2012 r., a także przyjęcie poprawki do protokołu ustanawiającej zobowiązania na drugi okres rozliczeniowy protokołu z Kioto, rozpoczynający się dnia 1 stycznia 2013 r. i kończący dnia 31 grudnia 2020 r.,

–  uwzględniając fakt, że porozumienie paryskie otwarto do podpisu w siedzibie Organizacji Narodów Zjednoczonych w Nowym Jorku w dniu 22 kwietnia 2016 r. i że pozostanie ono otwarte do dnia 21 kwietnia 2017 r., uwzględniając też, że porozumienie paryskie zostało podpisane do chwili obecnej przez 180 państw, a 27 państw złożyło instrumenty jego ratyfikacji, co odpowiada 39,08 % ogółu emisji gazów cieplarnianych (według stanu na 7 września 2016 r.),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 października 2015 r. zatytułowaną „W sprawie nowego międzynarodowego porozumienia w sprawie klimatu, które ma zostać zawarte w Paryżu”(1),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 2 marca 2016 r. zatytułowany „Po konferencji w Paryżu: ocena skutków porozumienia klimatycznego z Paryża” (COM(2016)0110),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 16 kwietnia 2013 r. zatytułowany „Strategia UE w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu” (COM(2013)0216) oraz dołączone do niego dokumenty robocze służb Komisji,

–  uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z dnia 23 i 24 października 2014 r.,

–  uwzględniając fakt, że w dniu 6 marca 2015 r. Łotwa i Komisja Europejska przedstawiły UNFCCC wkłady zaplanowane i ustalone na szczeblu krajowym UE i jej państw członkowskich,

–  uwzględniając 5. sprawozdanie oceniające Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC) oraz jego sprawozdanie podsumowujące,

–  uwzględniając sprawozdanie podsumowujące Programu Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska (UNEP) z listopada 2014 r. pt. „Raport w sprawie rozbieżności między potrzebami a perspektywami w zakresie redukcji emisji” oraz sprawozdanie UNEP w sprawie luki adaptacyjnej z 2014 r.,

–  uwzględniając deklarację przywódców przyjętą podczas szczytu G7 w Schloss Elmau (Niemcy), który odbył się w dniach 7–8 czerwca 2015 r., zatytułowaną „Przyszłościowe myślenie. Wspólne działanie”, w którym powtórzyli oni swój zamiar przestrzegania zobowiązania do zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych o poziom od 40 % do 70 % do 2050 r. w porównaniu z rokiem 2010, przy czym konieczne jest zapewnienie, by zmniejszenie było bliższe 70 % niż 40 %,

–  uwzględniając deklarację przywódców przyjętą podczas szczytu G7 w Ise-Shimie (Japonia), który odbył się w dniach 26–27 maja 2016 r., wzywającą wszystkie strony do dążenia do wprowadzenia w życie porozumienia paryskiego w 2016 r.,

–  uwzględniając opublikowane w lutym 2016 r. sprawozdanie Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego zatytułowane „Too late, too sudden: Transition to a low-carbon economy and systemic risk” [Zbyt późno, zbyt gwałtownie: przejście na gospodarkę niskoemisyjną a ryzyko systemowe],

–  uwzględniając encyklikę „Laudato si’”,

–  uwzględniając 10 najważniejszych komunikatów w sprawie zmiany klimatu Międzynarodowego Panelu ds. Zasobów z grudnia 2015 r.,

–  uwzględniając art. 128 ust. 5 i art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że porozumienie paryskie wejdzie w życie trzydziestego dnia od daty złożenia ONZ instrumentów jego ratyfikacji, przyjęcia, zatwierdzenia lub przystąpienia przez co najmniej 55 stron konwencji, odpowiadających szacunkowo przynajmniej za 55 % całkowitych emisji gazów cieplarnianych;

B.  mając na uwadze, że ścieżka redukcji zaprezentowana we wnioskach Komisji dotyczących ram polityki klimatycznej do roku 2030 nie jest zgodna z celami wyznaczonymi w porozumieniu paryskim; mając na uwadze, że pierwszym krokiem powinno być dostosowanie celów tak, aby zbliżały się one do górnego pułapu obecnego zakresu przewidzianego na okres do roku 2050, tzn. poziomu 95 % do roku 2050;

C.  mając na uwadze, że walka z ociepleniem klimatu nie może być postrzegana jako przeszkoda na drodze do osiągnięcia wzrostu gospodarczego, lecz przeciwnie – winna być postrzegana jako impuls do realizacji nowego, trwałego wzrostu gospodarczego i zatrudnienia;

D.  mając na uwadze, że zmiana klimatu może zwiększać współzawodnictwo o zasoby takie jak żywność, woda i pastwiska, może potęgować trudności ekonomiczne i niestabilność polityczną, przez co w niedalekiej przyszłości może stać się główną przyczyną przemieszczania się ludności, zarówno w ramach granic państwowych, jak i w wymiarze transgranicznym; mając w związku z tym na uwadze znaczenie umieszczenia kwestii migracji klimatycznych wśród priorytetów międzynarodowej agendy;

E.  mając na uwadze, że zmiana klimatu będzie najbardziej dotkliwa dla krajów rozwijających się, a w szczególności dla krajów najsłabiej rozwiniętych i dla małych rozwijających się państw wyspiarskich, które nie mają wystarczających zasobów, aby przygotować i dostosować się do zachodzących zmian; mając na uwadze, że według Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC) Afryka jest szczególnie podatna na zagrożenia w obliczu tego wyzwania, a zatem szczególnie narażona na niedobór wody, ekstremalnie gwałtowne zjawiska meteorologiczne i brak bezpieczeństwa żywnościowego z powodu suszy i pustynnienia;

F.  mając na uwadze, że w dniu 6 marca 2015 r. UE i jej państwa członkowskie przedłożyły UNFCCC swój wkład zaplanowany i ustalony na szczeblu krajowym, w którym zobowiązały się do realizacji wiążącego celu dotyczącego redukcji do 2030 r. krajowych emisji gazów cieplarnianych o co najmniej 40 % w stosunku do poziomów z 1990 r., zgodnie z konkluzjami Rady Europejskiej z dnia 23 października 2014 r. w sprawie ram polityki klimatyczno-energetycznej do roku 2030;

Działanie w dziedzinie klimatu oparte na rzetelnych podstawach naukowych

1.  przypomina, że zgodnie z dowodami naukowymi przedstawionymi w 5. sprawozdaniu oceniającym Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu ocieplenie klimatu jest wyraźne, zmiana klimatu postępuje, a działania człowieka stanowią główną przyczynę ocieplenia obserwowanego od połowy XX wieku; niepokoi się, że powszechny i istotny wpływ zmiany klimatu jest już widoczny w ekosystemach naturalnych i wytworzonych przez człowieka na wszystkich kontynentach oraz w oceanach;

2.  przyjmuje do wiadomości konkluzje sekretariatu UNFCCC, zgodnie z którymi dalsze utrzymywanie obecnych poziomów globalnych emisji gazów cieplarnianych doprowadzi do wyczerpania pozostałego budżetu emisji dwutlenku węgla zapewniającego ograniczenie wzrostu globalnej średniej temperatury do poziomu nieprzekraczającego 1,5°C w ciągu kolejnych 5 lat; podkreśla, że w celu uniknięcia najgorszych skutków globalnego ocieplenia wszystkie kraje powinny przyspieszyć przejście na model oparty na zerowym poziomie netto emisji gazów cieplarnianych i odporności na zmianę klimatu zgodnie z uzgodnieniami zawartymi w porozumieniu paryskim;

3.  wzywa kraje rozwinięte, zwłaszcza UE, do zdecydowanego ograniczenia emisji gazów cieplarnianych w stopniu wykraczającym poza obecne zobowiązania, w celu uniknięcia – w możliwym zakresie – masowego wystąpienia negatywnych emisji, gdyż technologie nie okazały się jeszcze sukcesem ani rozwiązaniem społecznie akceptowanym, opłacalnym czy bezpiecznym;

Pilna potrzeba ratyfikacji oraz wdrożenia porozumienia paryskiego

4.  z zadowoleniem przyjmuje paryskie porozumienie klimatyczne jako przełomowe osiągnięcie w przeciwdziałaniu zmianie klimatu oraz w sferze wielostronnej współpracy; uważa, że jest to ambitne, wyważone, sprawiedliwe i prawnie wiążące porozumienie oraz że przyjęcie go, wraz ze zbiorowymi komunikatami 187 stron dotyczącymi wkładów zaplanowanych i ustalonych na szczeblu krajowym do końca COP21, stanowiły decydujący punkt zwrotny w kierunku wszechstronnych i wspólnych działań w skali światowej, których realizacja ostatecznie i nieodwracalnie przyspieszy proces przechodzenia na odporną na zmianę klimatu i neutralną dla klimatu gospodarkę światową;

5.  z dużym zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie wszystkich państw do ograniczenia wzrostu średniej temperatury na świecie do znacznie poniżej 2 °C w porównaniu z poziomem sprzed ery przemysłowej oraz do podjęcia wysiłków w celu ograniczenia wzrostu temperatury do 1,5 °C, a także cel, jakim jest osiągnięcie w drugiej połowie bieżącego stulecia równowagi pomiędzy emisjami antropogenicznymi ze źródeł a eliminacją gazów cieplarnianych za sprawą pochłaniaczy („zerowe emisje netto”), na zasadzie równości;

6.  przypomina, że ograniczenie wzrostu temperatury na świecie do poziomu znacznie poniżej 2 °C nie gwarantuje uniknięcia znaczących niekorzystnych skutków klimatycznych; zdaje sobie sprawę, że należy pracować nad pełnym zrozumieniem poszczególnych następstw politycznych ograniczania wzrostu temperatury na świecie do średniego poziomu 1,5 °C; dlatego z zadowoleniem przyjmuje zapowiedź przygotowania w 2018 r. specjalnego sprawozdania Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu w tym celu; podkreśla, że nie należy przeceniać potencjału pochłaniaczy gazów cieplarnianych w zakresie ich wkładu w neutralność emisji;

7.  przypomina, że niezbędne jest wczesne obniżenie emisyjności w celu ograniczenia wzrostu średniej temperatury globalnej poniżej poziomu 2 °C, przy jednoczesnym kontynuowaniu wysiłków na rzecz ograniczenia tego wzrostu do poziomu 1,5 °C, a ogólnoświatowy poziom emisji gazów cieplarnianych powinien osiągnąć możliwie jak najszybciej swoją najwyższą wartość; przypomina, że ogólnoświatowe emisje powinny zostać stopniowo wyeliminowane do 2050 r. lub krótko po tej dacie; wzywa wszystkie strony dysponujące takimi możliwościami do realizacji własnych krajowych celów i strategii w zakresie obniżenia emisyjności przez nadanie priorytetu stopniowemu eliminowaniu emisji powstających przy spalaniu węgla, który jest najbardziej zanieczyszczającym źródłem energii, oraz wzywa UE do współpracy z jej międzynarodowymi partnerami na rzecz osiągnięcia tego celu oraz udostępniania przykładów dobrych praktyk;

8.  podkreśla, że prawnie wiążące porozumienie paryskie i zarysowana w nim droga do obniżenia emisyjności stanowić będzie wiarygodne wytyczne podczas procesu podejmowania decyzji, umożliwi unikanie kosztowego uzależnienia do inwestycji wysokoemisyjnych, zapewni przedsiębiorstwom i inwestorom pewność i przewidywalność, a także zachęci do przesunięcia inwestycji z paliw kopalnych w stronę inwestycji niskoemisyjnych;

9.  podkreśla, że nawet bez dowodów naukowych, z których wynikałoby, co ograniczenie globalnego ocieplenia do 1,5 °C oznacza dla każdego sektora i regionu, oczywiste jest, że obecnie podejmowane przez poszczególne kraje wysiłki nie są wystarczające do osiągnięcia tych bezpiecznych limitów na rzecz najbardziej narażonych krajów; wzywa wszystkie kraje, zwłaszcza kraje rozwinięte, do zintensyfikowania wspólnych wysiłków i aktualizacji własnych wkładów ustalonych na szczeblu krajowym w kontekście dialogu ułatwiającego w 2018 r.; w tym kontekście wzywa UE do zobowiązania się do dalszych ograniczeń emisji we własnych wkładach ustalonych na szczeblu krajowym na rok 2030; przypomina, że działanie w samej Unii Europejskiej nie wystarczy, dlatego apeluje do Komisji i Rady o wzmożenie wysiłków mających na celu zachęcenie innych partnerów do pójścia jej śladem;

10.  z zadowoleniem przyjmuje zawarte w porozumieniu paryskim zobowiązanie do ograniczenia globalnej wartości emisji do poziomu zerowego netto w drugiej połowie obecnego stulecia; uznaje, że oznacza to, iż większość sektorów w UE musi osiągnąć zerowy poziom emisji znacznie wcześniej; podkreśla, że UE musi wywrzeć presję na strony, które nie zmierzają do osiągnięcia celu zgodnego z porozumieniem paryskim;

11.  apeluje o szybkie wejście w życie porozumienia paryskiego oraz wzywa Komisję i państwa członkowskie do zapewnienia szybkiej i sprawnej ratyfikacji, aby nie opóźniać wejścia w życie tego porozumienia; w związku z tym apeluje do Komisji Europejskiej, aby przedstawiała Parlamentowi i właściwym komisjom okresowe sprawozdania z postępów w procesie ratyfikacji, a w szczególności relacje z przyczyn ewentualnych nadal istniejących przeszkód; wyraża zadowolenie z faktu, że niektóre państwa członkowskie już rozpoczęły krajowe procedury ratyfikacyjne, a kilka państw już je nawet ukończyło;

12.  ubolewa jednak, że nawet suma wszystkich wkładów zaplanowanych i ustalonych na szczeblu krajowym nie przybliża świata do celu dotyczącego ograniczenia wzrostu temperatury poniżej poziomu 2 °C; zauważa, że niezbędne jest dodatkowe zwiększenie poziomu ambicji i wzywa UE oraz pozostałe kraje emitujące największe ilości zanieczyszczeń do podjęcia wspólnych działań w celu dostosowania wkładów zaplanowanych i ustalonych na szczeblu krajowym do zobowiązań podjętych w porozumieniu paryskim; podkreśla pilną potrzebę oraz kluczowe znaczenie podwyższania co pięć lat przez wszystkie strony, w tym UE, podjętych przez nie zobowiązań dotyczących redukcji emisji określonych w ich wkładach ustalonych na szczeblu krajowym zgodnie z mechanizmem zwiększania ambicji przewidzianym w porozumieniu paryskim; uważa, że wkłady ustalone na szczeblu krajowym są istotnymi narzędziami planowania rozwoju krajowego w sposób zbieżny z celami zrównoważonego rozwoju;

13.  podkreśla znaczenie, jakie ma wykazanie przywiązania UE do porozumienia paryskiego, m.in. poprzez przegląd jej własnych średnio- i długoterminowych celów i instrumentów politycznych, a także rozpoczęcie tego procesu najwcześniej jak to możliwe, aby umożliwić kompleksową debatę, w której Parlament Europejski powinien odgrywać zasadniczą rolę w ramach partnerstwa z przedstawicielami organów krajowych, regionalnych i lokalnych, a także reprezentantami społeczeństwa obywatelskiego i świata biznesu; wzywa Komisję do przygotowania dla UE strategii, obejmującej pierwszą połowę bieżącego stulecia, na rzecz osiągnięcia zerowych emisji, stanowiącej racjonalną pod względem kosztów drogę do realizacji celu przyjętego w porozumieniu paryskim i dotyczącego zerowych emisji netto;

Konferencja ONZ w sprawie zmiany klimatu w Marrakeszu (COP 22)

14.  wyraża przekonanie, że należy przyspieszyć negocjacje dotyczące kluczowych elementów porozumienia paryskiego, w tym ulepszonych ram przejrzystości, szczegółów dotyczących ogólnoświatowego przeglądu, dalszych wytycznych dotyczących wkładów zaplanowanych i ustalanych na szczeblu krajowym, zrozumienia zróżnicowania, strat i szkód, finansowania oraz wspierania tworzenia potencjału na potrzeby działań na rzecz klimatu, wielopoziomowego sprawowania rządów o charakterze integracyjnym, a także mechanizmu usprawniającego wdrażanie i promującego zgodność; wzywa Komisję i państwa członkowskie do podtrzymania zobowiązań uzgodnionych w ramach porozumienia paryskiego, zwłaszcza w odniesieniu do unijnego wkładu na rzecz łagodzenia zmiany klimatu i dostosowywania się do niej, a także unijnego wsparcia dla sektorów finansów, transferu technologii i budowania potencjału bez względu na ewentualne zmiany statusu państw członkowskich UE;

15.  podkreśla, że czas ma istotne znaczenie we wspólnych wysiłkach na rzecz przeciwdziałania zmianie klimatu i poszanowania porozumienia paryskiego; podkreśla, że UE legitymuje się zarówno potencjałem, jak i odpowiedzialnością, aby dawać innym przykład oraz rozpocząć w trybie natychmiastowym prace nad dostosowaniem własnych celów klimatyczno-energetycznych do uzgodnionego celu międzynarodowego dotyczącego ograniczenia wzrostu średniej temperatury na świecie poniżej 2 °C, przy jednoczesnym kontynuowaniu wysiłków na rzecz ograniczenia tego wzrostu do poziomu 1,5 °C;

16.  zachęca UE i państwa członkowskie do kontynuowania ich aktywnego udziału w tzw. koalicji o wysokim poziomie ambicji oraz do zobowiązania się do przyspieszenia tempa osiągania postępów w ramach negocjacji i wspierania prezydencji marokańskiej w jej zadaniu przyczyniania się – za pomocą energii odnawialnych i środków dostosowawczych – do ogólnoświatowego przeciwdziałania zmianie klimatu;

17.  podkreśla konieczność rozpoczęcia w 2018 r. dyskusji nad kształtem „dialogu ułatwiającego”, który będzie ważną sposobnością do wyeliminowania utrzymującej się różnicy między rzeczywistością a potrzebami w zakresie łagodzenia zmiany klimatu, zważywszy na aktualnie zgłoszone wkłady zaplanowane i ustalone na szczeblu krajowym; uważa, że UE powinna odegrać czynną rolę w tym pierwszym „dialogu ułatwiającym”, aby dokonać przeglądu zbiorowych ambicji oraz postępów w realizacji zobowiązań; wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby z dużym wyprzedzeniem przed rozpoczęciem „dialogu ułatwiającego” przedstawiły dalsze plany redukcji emisji gazów cieplarnianych, wykraczające poza obecne zobowiązania wynikające z porozumienia paryskiego i odpowiednio przyczyniające się do eliminacji niedostatecznego łagodzenia zmiany klimatu zgodnie z możliwościami UE;

18.  przypomina, że intensyfikacja działań na rzecz łagodzenia zmiany klimatu w okresie przed rokiem 2020 jest nieodzownym warunkiem wstępnym osiągnięcia długoterminowych celów porozumienia paryskiego i kluczowym elementem oceny powodzenia COP 22 w Marrakeszu;

Cele na okres do 2020 r. a protokół z Kioto

19.  zauważa, że UE jest teraz na dobrej drodze do osiągnięcia z nadwyżką celów na rok 2020 dotyczących zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych i realizacji swojego celu na rok 2020 dotyczącego korzystania z energii ze źródeł odnawialnych, poczyniono też znaczne postępy w zakresie intensywności wykorzystania energii dzięki bardziej energooszczędnym budynkom, produktom, procesom przemysłowym i pojazdom, przy jednoczesnym rzeczywistym wzroście gospodarczym w UE w wysokości 45 % licząc od 1990 r.; podkreśla jednak, że nadal potrzeba większego poziomu ambicji i działań, aby utrzymać wystarczający poziom zachęt skłaniających do redukcji emisji gazów cieplarnianych wymaganych do osiągnięcia unijnych celów klimatyczno-energetycznych w okresie do 2050 r.; zaznacza, że poczyniono niewystarczające postępy w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych w sektorach transportu i rolnictwa w odniesieniu do celów na okres do 2020 r. oraz że należy zintensyfikować wysiłki na rzecz wkładu tych sektorów w redukcję emisji do 2030 r.;

20.  podkreśla, że cel 20/20/20 dotyczący emisji gazów cieplarnianych, odnawialnych źródeł energii i oszczędności energii odegrał kluczową rolę w tym procesie i zapewnił zatrudnienie 4,2 mln osób w różnych dziedzinach ekoprzemysłu, przy odnotowanym stałym wzroście mimo kryzysu gospodarczego;

21.  wyjaśnia, że chociaż zakres drugiego okresu zobowiązań na mocy protokołu z Kioto jest ograniczony, należy go postrzegać jako bardzo ważny etap przejściowy, dlatego wzywa strony tego protokołu, w tym państwa członkowskie UE, do jak najszybszego zakończenia procesu ratyfikacji; zauważa, że Parlament wykonał w tym zakresie swoje zadanie przez wyrażenie odpowiedniej zgody, oraz z zadowoleniem przyjmuje starania tych państw członkowskich, które już ukończyły własne procesy wewnętrzne;

Kompleksowy wysiłek wszystkich sektorów

22.  z zadowoleniem przyjmuje opracowywanie globalnych systemów handlu emisjami obejmujących 17 systemów handlu emisjami działających na czterech kontynentach i odpowiadających za 40 % globalnego PKB, które mają przyczynić się do zmniejszenia ogólnoświatowych emisji w sposób efektywny kosztowo; zachęca Komisję, aby wspierała powiązania między unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji a innymi systemami handlu uprawnieniami do emisji w celu stworzenia w przyszłości takich mechanizmów międzynarodowego rynku handlu uprawnieniami do emisji, które zwiększą poziom ambicji w dziedzinie klimatu i zarazem zmniejszą ryzyko ucieczki emisji poprzez zapewnienie równych warunków; apeluje o podjęcie zdecydowanych wysiłków na rzecz utrzymania w unijnym systemie handlu uprawnieniami do emisji każdego państwa członkowskiego, którego status może ulec zmianie; wzywa Komisję do ustanowienia zabezpieczeń mających zapewnić, by powiązanie unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji przyczyniało się w trybie ciągłym do łagodzenia zmiany klimatu i nie niweczyło unijnego celu dotyczącego ograniczenia krajowych emisji gazów cieplarnianych;

23.  podkreśla, że zgodnie z ustaleniami IPCC emisje wynikające z wykorzystania gruntów (rolnych, hodowlanych, leśnych i innych) dają duże opłacalne możliwości łagodzenia zmiany klimatu i zwiększania odporności na tę zmianę oraz że działalność UE i współpraca międzynarodowa muszą zatem zostać zacieśnione w celu lepszego szacowania i maksymalizacji potencjału pochłaniania dwutlenku węgla z emisji wynikających z wykorzystania gruntów, aby zapewnić bezpieczną i trwałą sekwestrację dwutlenku węgla; odnotowuje w tym kontekście szczególne możliwości związane z agroleśnictwem; przypomina o ważnym porozumieniu osiągniętym na początku kadencji parlamentarnej w odniesieniu do pośredniej zmiany użytkowania gruntów; wyraża nadzieję, że ówczesny wkład negocjacyjny Parlamentu będzie mógł stać się podstawą ambitnego rozwiązania w ramach najbliższego przeglądu przepisów;

24.  odnotowuje, że wylesianie i degradacja lasów odpowiadają za 20 % całkowitej emisji gazów cieplarnianych oraz podkreśla rolę lasów i aktywnego prowadzenia zrównoważonej gospodarki leśnej w łagodzeniu zmiany klimatu, a także potrzebę wzmocnienia potencjału dostosowawczego lasów i ich odporności na zmianę klimatu; podkreśla potrzebę skoncentrowania wysiłków służących łagodzeniu zmiany klimatu na sektorze lasów tropikalnych (REDD+); podkreśla, że bez tych wysiłków cel utrzymania wzrostu temperatury poniżej poziomu 2 °C może być niemożliwy do osiągnięcia; ponadto zachęca UE do zwiększenia międzynarodowego finansowania przeznaczonego na redukcję wylesiania w krajach rozwijających się;

25.  podkreśla znaczenie zachowania poszanowania praw człowieka jako kluczowego elementu działań związanych ze zmianą klimatu oraz domaga się, aby Komisja i państwa członkowskie dopilnowały, aby podczas negocjacji w sprawie środków dostosowawczych uznano konieczność poszanowania, ochrony i promocji praw człowieka obejmujących m.in. równość płci, pełne i równe uczestnictwo kobiet oraz aktywną promocję sprawiedliwej transformacji siły roboczej, która zapewnienia godną pracę i odpowiedniej jakości stanowiska pracy dla wszystkich;

26.  apeluje o włączenie LULUCF do unijnych ram polityki klimatyczno-energetycznej do roku 2030, mając na uwadze, że emisje te należy uwzględniać osobno, aby uniknąć sytuacji, w której pochłanianie dwutlenku węgla przez unijny sektor LULUCF będzie wykorzystywane do ograniczenia wysiłków na rzecz łagodzenia w innych sektorach;

27.  przypomina, że sektor transportu jest drugim w kolejności sektorem generującym najwięcej emisji gazów cieplarnianych; z żalem zauważa, że w porozumieniu paryskim nie wspomniano o międzynarodowym lotnictwie i żegludze; podkreśla potrzebę wprowadzenia w życie szeregu strategii mających na celu ograniczenie emisji w tym sektorze; przypomina, że strony konwencji UNFCCC muszą dążyć do skutecznego uregulowania i ograniczenia emisji pochodzących z międzynarodowego lotnictwa i żeglugi, zgodnie z potrzebami i pilnym charakterem sytuacji; wzywa wszystkie strony do współpracy w ramach ICAO oraz IMO w celu opracowania ogólnoświatowych ram politycznych, które umożliwią skuteczne reagowanie, a także do podjęcia działań, aby wyznaczyć przed końcem 2016 r. odpowiednie cele, które pozwolą osiągnąć zmniejszenie emisji niezbędne do utrzymania wzrostu temperatury na poziomie znacznie poniżej 2 °C;

28.  przypomina, że od dnia 1 stycznia 2012 r. emisje gazów cieplarnianych z lotnictwa są włączone do EU ETS, który zobowiązuje wszystkich operatorów statków powietrznych objętych zakresem EU ETS do nabywania uprawnień do emisji; zwraca uwagę, że w latach 2013 i 2014 przyjęte zostały dwie decyzje o tymczasowym odstępstwie, które tymczasowo ograniczyły zakres EU ETS, wyłączając z niego loty międzynarodowe, aby dać ICAO czas na opracowanie ogólnoświatowego środka rynkowego służącego zmniejszeniu emisji z międzynarodowego lotnictwa, oraz zauważa, że odstępstwo to wygasa począwszy od 2017 r.;

29.  wzywa do ustanowienia na trwającej właśnie 39. sesji Zgromadzenia ICAO sprawiedliwego i solidnego ogólnoświatowego środka rynkowego, który byłby wdrażany na szczeblu międzynarodowym począwszy od 2020 r.; wyraża głębokie rozczarowanie obecną propozycją omawianą na forum ICAO oraz przypomina, że wszelkie zmiany obowiązującego prawa przewidującego objęcie lotnictwa EU ETS można rozważać jedynie wówczas, gdy ogólnoświatowy środek rynkowy będzie ambitny, oraz że w każdym razie loty wewnątrzeuropejskie pozostaną objęte EU ETS;

30.  zwraca uwagę na wydane przez Europejską Radę ds. Ryzyka Systemowego ostrzeżenie, zgodnie z którym zbyt późne uświadomienie sobie znaczenia, jakie ma kontrolowanie emisji, mogłoby spowodować raptowne wdrożenie ograniczeń ilościowych dotyczących wykorzystywania wysokoemisyjnych źródeł energii, a koszty tego przejścia byłyby odpowiednio wyższe i mogłyby wywrzeć wpływ na działalność gospodarczą i instytucje finansowe; wzywa Komisję, aby prowadziła dalszą ocenę potencjalnego ryzyka systemowego związanego z raptownym przejściem oraz by zaproponowała, w razie potrzeby, wymogi i strategie w zakresie niezbędnej przejrzystości rynku finansowego mające służyć łagodzeniu w możliwie największym stopniu zagrożeń systemowych;

31.  podkreśla centralną rolę, jaką gospodarka o obiegu zamkniętym będzie odgrywać na drodze ku społeczeństwu niskoemisyjnemu; zauważa, że działania koncentrujące się wyłącznie na redukcji emisji bez uwzględnienia wkładu, jaki wnosi wprowadzanie energii ze źródeł odnawialnych oraz efektywne wykorzystanie zasobów, nie osiągną wyznaczonego dla nich celu; uważa, że z uwagi na wpływ emisji gazów cieplarnianych pochodzących z eksploatacji surowców i gospodarowania odpadami przejście na model ogólnoświatowej gospodarki o obiegu zamkniętym musi stać się przedmiotem odpowiednich ustaleń podczas COP22;

32.  podkreśla znaczenie całościowego, systemowego podejścia do opracowania i wdrażania strategii służących redukcji emisji gazów cieplarnianych oraz zwraca w szczególności uwagę na oddzielenie wzrostu gospodarczego i dobrobytu ludzi od zużycia zasobów, ponieważ efektywne gospodarowanie zasobami zmniejsza zarówno emisję gazów cieplarnianych, jak i inne rodzaje presji na środowisko i zasoby, ułatwiając zarazem zrównoważony wzrost gospodarczy, podczas gdy strategia koncentrująca się wyłącznie na redukcji emisji gazów cieplarnianych nie gwarantuje jednocześnie efektywnego gospodarowania zasobami; podkreśla, że efektywne korzystanie z zasobów ułatwia czerpanie korzyści gospodarczych i środowiskowych; podkreśla, że gospodarka o obiegu zamkniętym i tym samym właściwe gospodarowanie zasobami naturalnymi może być główną siłą sprawczą w kwestii przeciwdziałania zmianie klimatu; stwierdza, na przykład, że duża część zużywanej energii wiąże się bezpośrednio z pozyskiwaniem, przetwarzaniem, transportem, przekształcaniem, wykorzystaniem i usuwaniem zasobów; stwierdza, że zwiększenie produktywności zasobów przez poprawę wydajności i zmniejszenie marnotrawstwa zasobów przez ponowne użycie, ponowny przerób i recykling również przyczyniają się do znacznego zmniejszenia zużycia zasobów i jednocześnie zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych; zwraca w związku z tym uwagę na prace Międzynarodowego Panelu ds. Zasobów;

Redukcja emisji innych niż CO2

33.  z zadowoleniem przyjmuje deklarację przywódców przyjętą podczas szczytu G-7, który odbył się w Ise-Shimie w Japonii w dniach 26–27 maja 2016 r., podkreślającą, jak ważne dla spowolnienia tempa ocieplenia w najbliższym czasie jest ograniczenie emisji nietrwałych zanieczyszczeń wpływających na zmianę klimatu, w tym sadzy, wodorofluorowęglowodorów i metanu;

34.  wzywa do przyjęcia w 2016 r. w ramach protokołu montrealskiego ambitnego ogólnoświatowego planu wycofania wodorofluorowęglowodorów; przypomina, że UE przyjęła ambitne przepisy mające na celu wycofanie 79 % wodorofluorowęglowodorów do 2030 r., ponieważ powszechnie dostępne są przyjazne dla klimatu rozwiązania alternatywne i należy w pełni wykorzystać ich potencjał; zwraca uwagę, że wycofanie z użycia wodorofluorowęglowodorów jest łatwe do przeprowadzenia w ramach działań łagodzących zmianę klimatu w UE i poza UE;

Przemysł i konkurencyjność

35.  podkreśla, że przeciwdziałanie zmianie klimatu jest priorytetem i należy dążyć do niego na całym świecie, a jednocześnie należy zapewnić bezpieczeństwo energetyczne oraz trwały rozwój gospodarczy i zatrudnienie;

36.  podkreśla, że inwestycje związane z klimatem wymagają stabilnych i przewidywalnych ram prawnych oraz jasnych sygnałów politycznych;

37.  wyraża zadowolenie, że Chiny i inni główni konkurenci energochłonnych sektorów UE wprowadzają mechanizmy handlu uprawnieniami do emisji dwutlenku węgla lub inne mechanizmy nakładania opłat; uważa, że do momentu osiągnięcia równych warunków działania UE powinna utrzymać odpowiednie i proporcjonalne środki mające zapewnić konkurencyjność unijnego przemysłu oraz przeciwdziałać, w razie potrzeby, ucieczce emisji, przy uwzględnieniu faktu, że polityka energetyczna, polityka przemysłowa i polityka przeciwdziałania zmianie klimatu idą z sobą w parze;

38.  podkreśla znaczenie lepszego wykorzystania istniejących programów i instrumentów, takich jak program „Horyzont 2020”, które są otwarte na udział państw trzecich, zwłaszcza w dziedzinach energetyki, zmiany klimatu i zrównoważonego rozwoju, oraz podkreśla, że ważne jest, by w odpowiednich programach uwzględniać zrównoważony rozwój;

Polityka energetyczna

39.  wzywa UE, by nakłoniła społeczność międzynarodową do niezwłocznego przyjęcia konkretnych środków, w tym harmonogramu, które umożliwią stopniowe wycofywanie dopłat mających szkodliwy wpływ na środowisko lub gospodarkę, w tym dopłat do paliw kopalnych;

40.  podkreśla, że ambitniejszy cel dotyczący efektywności energetycznej w Unii Europejskiej może pomóc w osiągnięciu ambitnego celu w dziedzinie klimatu i jednocześnie w ograniczeniu ryzyka ucieczki emisji;

41.  podkreśla znaczenie efektywności energetycznej i energii ze źródeł odnawialnych dla redukcji emisji, a także dla oszczędności ekonomicznych, bezpieczeństwa energetycznego oraz zapobiegania ubóstwu energetycznemu i jego łagodzenia w celu ochrony narażonych i ubogich gospodarstw domowych i udzielania im pomocy; apeluje o propagowanie na szczeblu ogólnoświatowym środków w zakresie efektywności energetycznej oraz rozwoju odnawialnych źródeł energii (np. przez pobudzanie własnej produkcji i wykorzystywania odnawialnych źródeł energii) oraz przypomina, że efektywność energetyczna i odnawialne źródła energii stanowią dwa z głównych celów unii energetycznej UE;

Badania, innowacje i technologie cyfrowe

42.  podkreśla, że badania naukowe i innowacje w dziedzinie zmiany klimatu oraz polityka przystosowania się do niej, a także zasobooszczędne i niskoemisyjne technologie mają kluczowe znaczenie dla przeciwdziałania zmianie klimatu w sposób racjonalny pod względem kosztów, zmniejszają zależność od paliw kopalnych oraz powinny promować wykorzystywanie surowców wtórnych; wzywa zatem do podjęcia globalnych zobowiązań do pobudzenia i skoncentrowania inwestycji w tym obszarze;

43.  przypomina, że badania, innowacje i konkurencyjność są elementami jednego z pięciu filarów strategii UE dotyczącej unii energetycznej; zauważa, że UE jest zdecydowana utrzymać pozycję światowego lidera w tych dziedzinach, rozwijając jednocześnie ścisłą współpracę naukową z partnerami międzynarodowymi; podkreśla, że ważne jest, by zbudować i utrzymać silny potencjał innowacyjności zarówno w krajach rozwiniętych, jak i wschodzących, z myślą o wprowadzaniu czystych i zrównoważonych technologii energetycznych;

44.  przypomina, że technologie cyfrowe mogą odgrywać rolę katalizatora w transformacji systemu energetycznego; podkreśla znaczenie rozwoju technologii magazynowania energii, które przyczynią się do dekarbonizacji sektora energetycznego oraz sektora ogrzewania i chłodzenia gospodarstw domowych;

45.  podkreśla znaczenie, jakie ma zwiększenie liczby wykwalifikowanych pracowników działających w tym sektorze oraz upowszechnianie wiedzy i najlepszych praktyk, aby pobudzać tworzenie miejsc pracy dobrej jakości, a jednocześnie wspierać transformację zawodową tam, gdzie jest to konieczne;

46.  apeluje o lepsze wykorzystanie technologii, na przykład satelitów kosmicznych, do gromadzenia dokładnych danych o emisjach, temperaturze i zmianie klimatu; zwraca szczególną uwagę na wkład programu Copernicus; apeluje również o przejrzystą współpracę i wymianę informacji między poszczególnymi państwami oraz dostępność danych dla środowiska naukowego;

Rola podmiotów niepaństwowych

47.  zwraca uwagę na działania podejmowane przez coraz więcej podmiotów niepaństwowych w celu dekarbonizacji i zwiększenia odporności na skutki zmiany klimatu; podkreśla w związku z tym znaczenie uporządkowanego i konstruktywnego dialogu między rządami, środowiskiem biznesowym, w tym małymi i średnimi przedsiębiorstwami, miastami, regionami, organizacjami międzynarodowymi, społeczeństwem obywatelskim i instytucjami akademickimi oraz zapewnienia ich udziału w planowaniu i wdrażaniu działań w dziedzinie klimatu w celu mobilizacji do zdecydowanego ogólnoświatowego działania na rzecz społeczeństw niskoemisyjnych i odpornych na zmianę klimatu; z zadowoleniem przyjmuje ustanowienie ogólnoświatowego programu działań w dziedzinie klimatu, który opiera się na planie działań Lima–Paryż i obejmuje siedemdziesiąt wielostronnych inicjatyw w różnych sektorach;

48.  podkreśla, że w ramy UNFCCC należy w pełni włączyć platformę podmiotów niepaństwowych działających na rzecz klimatu (NAZCA); zauważa, że organy lokalne i regionalne wnoszą największy wkład do planu działań Lima–Paryż i NAZCA, oraz że wykazały już zaangażowanie w realizację porozumienia paryskiego, jeśli chodzi o łagodzenie zmiany klimatu i dostosowanie się do niej, zapewnienie koordynacji poziomej i uwzględnianie polityki w dziedzinie zmiany klimatu, wzmacnianie pozycji społeczności lokalnych i obywateli oraz promowanie procesów zmiany społecznej i innowacji, zwłaszcza za sprawą inicjatyw takich jak Światowe Porozumienie Burmistrzów i protokół ustaleń „Under 2”;

49.  wzywa UE i jej państwa członkowskie do współpracy ze wszystkimi podmiotami społeczeństwa obywatelskiego (stowarzyszeniami, sektorem prywatnym, organizacjami pozarządowymi i społecznościami lokalnymi) w celu rozwoju inicjatyw na rzecz redukcji emisji w kluczowych sektorach (energetyka, technologia, miasta, transport), a także inicjatyw w dziedzinie przystosowania się i odporności związanej z problemami przystosowania się, w szczególności jeśli chodzi o dostęp do wody, bezpieczeństwo żywnościowe i zapobieganie zagrożeniom; zwraca się do wszystkich rządów i podmiotów społeczeństwa obywatelskiego o wspieranie i wzmacnianie tego planu działania;

50.  uważa, że ważne jest zapewnienie, aby legalna działalność lobbingowa podczas negocjacji w sprawie przyszłej COP22 charakteryzowała się jak największą przejrzystością oraz aby wszystkie zainteresowane, oficjalnie uznane strony miały równy dostęp do wszystkich niezbędnych informacji;

51.  przypomina stronom i samej ONZ, że działania indywidualne są równie ważne jak działania rządów i instytucji; z tego względu apeluje o usilniejsze dążenie do organizacji kampanii i akcji informacyjnych podnoszących wiedzę ludności o małych i wielkich gestach, które mogą przyczynić się do przeciwdziałania zmianie klimatu w krajach rozwiniętych i w krajach rozwijających się;

Odporność na zmianę klimatu przez przystosowanie się

52.  podkreśla, że działania przystosowawcze są bezwzględnie konieczne we wszystkich krajach, jeśli mają one zminimalizować niekorzystne skutki i w pełni wykorzystać możliwości wzrostu odpornego na zmianę klimatu oraz zrównoważonego rozwoju; wzywa do ustanowienia odpowiednich długoterminowych celów związanych z przystosowaniem się do zmiany klimatu; przypomina, że kraje rozwijające się, w szczególności kraje najsłabiej rozwinięte i małe rozwijające się państwa wyspiarskie, które w najmniejszym stopniu przyczyniły się do zmiany klimatu, są najbardziej narażone na jej negatywne skutki i mają najmniejsze możliwości przystosowania się do niej;

53.  zwraca się do Komisji , by dokonała przeglądu przyjętej w 2013 r. strategii UE w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu; zwraca się do Komisji o zaproponowanie prawnie wiążącego instrumentu, jeśli działania podejmowane w państwach członkowskich zostaną uznane za niewystarczające;

54.  podkreśla poważne, negatywne i często nieodwracalne konsekwencje braku działań i przypomina, że zmiana klimatu w zróżnicowany, ale bardzo szkodliwy sposób wpływa na wszystkie regiony świata, powodując przepływy migracyjne i utratę życia ludzkiego oraz straty gospodarcze, ekologiczne i społeczne; podkreśla, że uzgodnione, globalne polityczne i finansowe wsparcie innowacji w zakresie czystych i odnawialnych źródeł energii ma kluczowe znaczenie dla osiągnięcia naszych celów w dziedzinie klimatu oraz ułatwiania wzrostu gospodarczego;

55.  apeluje o potraktowanie z największą powagą problemu uchodźców klimatycznych – będącego następstwem klęsk klimatycznych spowodowanych globalnym ociepleniem – i jego rozmiarów; z niepokojem zauważa, że w latach 2008–2013 166 mln osób musiało opuścić swoje domy z powodu powodzi, huraganów, trzęsień ziemi i innych klęsk żywiołowych; zwraca szczególną uwagę na fakt, że związane z klimatem zmiany zachodzące w niektórych regionach Afryki i Bliskiego Wschodu mogą przyczynić się do niestabilności politycznej, trudności ekonomicznych i nasilenia się kryzysu uchodźczego na Morzu Śródziemnym;

56.  z zadowoleniem przyjmuje wysiłki warszawskiego międzynarodowego mechanizmu strat i szkód, który zostanie poddany przeglądowi podczas COP22; apeluje, aby mechanizm ten nadal służył lepszemu zrozumieniu skutków zmiany klimatu i pozyskiwaniu fachowej wiedzy na temat sposobu, w jaki wpływają one na modele przepływów migracyjnych, przesiedleń i mobilność ludzi, a także by promował wykorzystywanie takiego zrozumienia i wiedzy fachowej;

57.  wzywa UE i wszystkie pozostałe państwa do zajęcia się wymiarem praw człowieka i społecznymi skutkami zmiany klimatu, do zapewnienia ochrony i promocji praw człowieka i solidarności oraz do udzielenia wsparcia krajom uboższym, których potencjał jest ograniczany przez skutki zmiany klimatu;

Wspieranie krajów rozwijających się

58.  podkreśla, jak ważna jest rola, jaką w dążeniu do osiągnięcia celów porozumienia paryskiego odgrywają również kraje rozwijające się, oraz konieczność wsparcia tych krajów w realizacji ich planów w dziedzinie klimatu, przy czym należy w pełni wykorzystać synergię z odpowiednimi celami zrównoważonego rozwoju wyznaczonymi we wdrażanych środkach na rzecz klimatu, planie działania z Addis Abeby i programie działań do roku 2030;

59.  podkreśla konieczność promowania powszechnego dostępu do zrównoważonej energii w krajach rozwijających się, w szczególności w Afryce, w drodze upowszechniania energii ze źródeł odnawialnych; zwraca uwagę, że Afryka dysponuje olbrzymimi zasobami naturalnymi, które mogą jej zapewnić bezpieczeństwo energetyczne; podkreśla, że w przyszłości – jeśli z powodzeniem wprowadzone zostaną energetyczne połączenia międzysystemowe – część energii elektrycznej w Europie mogłaby pochodzić z Afryki;

60.  podkreśla, że UE dysponuje doświadczeniem, zdolnościami i globalnym zasięgiem, by stać się liderem w tworzeniu bardziej inteligentnej, czystszej i odporniejszej infrastruktury niezbędnej do realizacji globalnych przemian zapoczątkowanych w Paryżu; wzywa UE do wspierania wysiłków krajów rozwijających się w procesie transformacji w społeczeństwa niskoemisyjne, które bardziej sprzyjają włączeniu społecznemu, są zrównoważone pod względem społecznym i środowiskowym, zamożne i bardziej bezpieczne;

Finansowanie działań związanych z klimatem

61.  zauważa, że nieodzowne są dalsze wysiłki w celu mobilizacji środków finansowych przeznaczonych na działania związane z klimatem, aby do 2020 r. osiągnąć poziom 100 mld USD; z zadowoleniem przyjmuje kontynuację tego celu do 2025 r.; wzywa UE i wszystkie strony dysponujące odpowiednimi możliwościami, by wypełniły swoje zobowiązania do zapewnienia środków finansowych na działania związane z klimatem w celu wspierania większych wysiłków na rzecz redukcji emisji gazów cieplarnianych i przystosowania się do skutków zmiany klimatu, zważywszy na skalę oraz pilny charakter tego wyzwania; przyznaje, że minimalizowanie niebezpiecznych skutków klimatycznych wymagać będzie znacząco wyższych inwestycji w technologie niskoemisyjne i odporne na zmianę klimatu oraz wysiłków na rzecz stopniowego wycofywania dopłat do paliw kopalnych; podkreśla znaczenie, jakie ma tworzenie zachęt dla szerszych przepływów finansowych dzięki ustalaniu cen uprawnień do emisji i partnerstwom publiczno-prywatnych;

62.  wzywa do podjęcia przez UE i na szczeblu międzynarodowym zobowiązań do zapewnienia dodatkowych źródeł finansowania działań związanych z klimatem, w tym wprowadzenia podatku od transakcji finansowych, odłożenia pewnej liczby przydziałów w EU ETS w okresie 2021–2030 i przeznaczenia dochodów z unijnych i międzynarodowych środków dotyczących emisji z lotnictwa i żeglugi na potrzeby międzynarodowego finansowania działań związanych z klimatem i na Zielony Fundusz Klimatyczny przeznaczony m.in. na projekty innowacji technologicznych;

63.  z zadowoleniem przyjmuje zawarte w porozumieniu paryskim zobowiązanie do zapewnienia spójności wszystkich przepływów finansowych z rozwojem opartym na niskim poziomie emisji gazów cieplarnianych i odpornym na zmianę klimatu; uważa, że wymaga to, aby UE w trybie pilnym zajęła się przepływami finansowymi przeznaczanymi na paliwa kopalne i infrastrukturę wysokoemisyjną;

64.  oczekuje rozpoczęcia dialogu ułatwiającego, który wskaże możliwości zwiększenia zasobów finansowych oraz wsparcia energiczniejszych działań łagodzących zmianę klimatu prowadzonych przez wszystkie strony; dostrzega odpowiedzialność wszystkich stron, darczyńców i beneficjentów za współpracę w zakresie zwiększenia skali wsparcia oraz poprawy jego dostępności i skuteczności;

65.  wzywa Komisję, aby przeprowadziła pełną ocenę potencjalnych skutków porozumienia paryskiego dla budżetu UE oraz opracowała specjalny, automatyczny mechanizm finansowy UE zapewniający dodatkowe i odpowiednie wsparcie, które posłuży do osiągnięcia przez UE sprawiedliwego udziału w międzynarodowym finansowaniu działań związanych z klimatem, którego wysokość ma wynieść 100 mld USD;

66.  postuluje, aby szeroko pojęte nakładanie opłat za emisję było stosowanym na całym świecie instrumentem zarządzania emisjami oraz apeluje o przeznaczanie dochodów z handlu uprawnieniami do emisji i dochodów z nałożenia opłat za emisję dwutlenku węgla na paliwa transportowe w handlu międzynarodowym na inwestycje związane z klimatem; wzywa ponadto do przeznaczenia części dopłat rolnych na zagwarantowanie inwestycji w wytwarzanie i wykorzystywanie energii ze źródeł odnawialnych w gospodarstwach rolnych; podkreśla znaczenie mobilizacji kapitału sektora prywatnego i odblokowania koniecznych inwestycji w technologie niskoemisyjne; wzywa do podjęcia przez rządy oraz publiczne i prywatne instytucje finansowe, w tym banki, fundusze emerytalne i towarzystwa ubezpieczeniowe, ambitnych zobowiązań do dostosowania praktyk w zakresie udzielania pożyczek i inwestycji do celu utrzymania globalnego ocieplenia poniżej 2 °C oraz do zbywania paliw kopalnych, w tym wycofywania kredytów eksportowych na inwestycje w paliwa kopalne; apeluje o specjalne gwarancje publiczne dla ekologicznych inwestycji, o oznakowanie i ulgi podatkowe dla zielonych funduszy inwestycyjnych i emisji obligacji ekologicznych;

67.  podkreśla, że ważna jest wymiana praktyk dotyczących uwzględniania kwestii zrównoważoności w sektorach finansowych zarówno na szczeblu międzynarodowym, jak i europejskim oraz apeluje o rozważenie możliwości etykietowania produktów finansowych, przeprowadzanego w drodze oceny, oraz składania sprawozdań dotyczących narażenia tych produktów na zagrożenia związane z klimatem oraz ich wkładu w przechodzenie na model niskoemisyjny, tak aby inwestorzy mogli otrzymać wiarygodne i zwięzłe informacje na temat kwestii pozafinansowych;

Dyplomacja klimatyczna

68.  z zadowoleniem przyjmuje nieprzerwany nacisk UE na dyplomację klimatyczną, która jest nieodzowna do zwiększania wagi działań w dziedzinie klimatu w krajach partnerskich oraz wśród społeczności międzynarodowej; podkreśla, że UE, jej państwa członkowskie oraz Europejska Służba Działań Zewnętrznych (ESDZ) dysponują ogromnym potencjałem w zakresie polityki zagranicznej i muszą wieść prym na forach klimatycznych; podkreśla, że ambitne i pilne działania w dziedzinie klimatu oraz realizacja zobowiązań podjętych na COP21 muszą pozostać jednym z priorytetów UE w dwustronnych i międzyregionalnych dialogach wysokiego szczebla z krajami partnerskimi, grupami G-7 i G-20, na forum ONZ i na innych forach międzynarodowych;

69.  zwraca się do UE, by skoncentrowała swoje starania w zakresie dyplomacji klimatycznej na budowaniu solidnej struktury porozumienia paryskiego;

Parlament Europejski

70.  zobowiązuje się do jak najszybszej ratyfikacji porozumienia paryskiego oraz do wykorzystania swojej międzynarodowej roli, jak również członkostwa w międzynarodowych sieciach parlamentarnych w celu konsekwentnego dążenia do szybkiej ratyfikacji i wdrożenia porozumienia paryskiego;

71.  jest przekonany, że Parlament musi aktywnie uczestniczyć w pracach delegacji UE, ponieważ będzie musiał także udzielić zgody na każde międzynarodowe porozumienie; oczekuje zatem, że będzie mógł uczestniczyć w spotkaniach koordynacyjnych UE w Marrakeszu, a także że będzie miał zagwarantowany dostęp do wszystkich dokumentów przygotowawczych od samego początku etapu negocjacyjnego.

o
o   o

72.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich oraz Sekretariatowi UNFCCC z prośbą o rozpowszechnienie jej wśród wszystkich umawiających się stron spoza UE.

(1) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0359.


Wykonanie rozporządzenia w sprawie materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością
PDF 459kWORD 63k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 października 2016 r. w sprawie wykonania rozporządzenia w sprawie materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością ((WE) nr 1935/2004) (2015/2259(INI))
P8_TA(2016)0384A8-0237/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1935/2004 z dnia 27 października 2004 r. w sprawie materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością oraz uchylające dyrektywy 80/590/EWG i 89/109/EWG,(1)

–  uwzględniając rozporządzenie Komisji (WE) nr 2023/2006 z dnia 22 grudnia 2006 r. w sprawie dobrej praktyki produkcyjnej w odniesieniu do materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością(2),

–  uwzględniając rozporządzenie Komisji (UE) nr 10/2011 z dnia 14 stycznia 2011 r. w sprawie materiałów i wyrobów z tworzyw sztucznych przeznaczonych do kontaktu z żywnością(3),

–  uwzględniając europejską ocenę wdrażania rozporządzenia (WE) nr 1935/2004 w sprawie materiałów do kontaktu z żywnością, która to ocena została przeprowadzona przez Biuro Analiz Parlamentu Europejskiego w maju 2016 r.(4),

–  uwzględniając sprawozdanie z warsztatów pt. „Materiały przeznaczone do kontaktu z żywnością – jak zapewnić bezpieczeństwo żywności i innowacje technologiczne w przyszłości?”, które odbyły się w Parlamencie Europejskim w dniu 26 stycznia 2016 r.(5),

–  uwzględniając najbardziej aktualne sprawozdanie Komisji w sprawie toksyczności mieszanin(6),

–  uwzględniając komunikat Komisji skierowany do Rady w sprawie połączonego oddziaływania chemikaliów – mieszanin chemicznych (COM(2012)0252),

–  uwzględniając konkluzje przyjęte przez Radę Ministrów ds. Środowiska w dniu 22 grudnia 2009 r. w sprawie połączonego oddziaływania chemikaliów(7),

–  uwzględniając decyzję 1386/2013/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 listopada 2013 r. w sprawie ogólnego unijnego programu działań w zakresie środowiska do 2020 r. „Dobra jakość życia z uwzględnieniem ograniczeń naszej planety”(8), która między innymi uznaje potrzebę poruszenia przez Unię we wszystkich odnośnych przepisach unijnych kwestii połączonego oddziaływania chemikaliów i obaw związanych z bezpieczeństwem w odniesieniu do substancji zaburzających funkcjonowanie układu hormonalnego,

–  uwzględniając ocenę zawartą w sprawozdaniu przygotowanym na potrzeby Programu Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska (UNEP) i Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) pt. „State of the science of endocrine disrupting chemicals – 2012” (Stan wiedzy w 2012 r. na temat substancji chemicznych zaburzających funkcjonowanie układu hormonalnego)(9),

–  uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH) i utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, zmieniające dyrektywę 1999/45/WE oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 793/93 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 1488/94, jak również dyrektywę Rady 76/769/EWG i dyrektywy Komisji 91/155/EWG, 93/67/EWG, 93/105/WE i 2000/21/WE(10) („rozporządzenie REACH”),

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności (A8-0237/2016),

A.  mając na uwadze, że w rozporządzeniu (WE) nr 1935/2004 ustanowiono ogólne wymogi bezpieczeństwa dla wszystkich materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością w celu zapobiegania migracji do żywności substancji w ilościach wystarczających, by zagrozić zdrowiu ludzkiemu lub spowodować niemożliwe do przyjęcia zmiany w składzie takiej żywności lub pogorszenie jej cech organoleptycznych;

B.  mając na uwadze, że w załączniku I do rozporządzenia ramowego wymieniono 17 materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością (FCM), które mogą zostać objęte szczególnymi środkami prawnymi;

C.  mając na uwadze, że z powyższych 17 tylko 4 materiały objęte są szczególnymi środkami unijnymi: tworzywa sztuczne (w tym tworzywa sztuczne pochodzące z recyklingu), wyroby ceramiczne, regenerowana celuloza oraz aktywne i inteligentne materiały i wyroby;

D.  mając na uwadze, że istnieje silna potrzeba przeprowadzenia przeglądu pewnych konkretnych środków UE, w szczególności dyrektywy Rady 84/500/EWG w sprawie wyrobów ceramicznych;

E.  mając na uwadze, że odnośnie do 13 pozostałych materiałów wymienionych w załączniku I państwa członkowskie mogą przyjąć przepisy krajowe;

F.  mając na uwadze, że wiele państw członkowskich już wprowadziło różne środki dotyczące pozostałych indywidualnych materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością lub pracuje obecnie nad takimi środkami; mając na uwadze, że w odniesieniu do tych środków krajowych zasada wzajemnego uznawania nie funkcjonuje, a zatem nie można zapewnić sprawnego funkcjonowania rynku wewnętrznego ani wysokiego poziomu ochrony zdrowia, zgodnie z rozporządzeniem ramowym i traktatami;

G.  mając na uwadze, że materiały nieregulowane szczególnymi środkami unijnymi mogą stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia publicznego i doprowadzić do utraty zaufania konsumentów, niepewności prawnej i wzrostu kosztów przestrzegania przepisów dla podmiotów gospodarczych, które często są przerzucane na konsumentów na dalszym etapie łańcucha dostaw, co prowadzi do spadku konkurencyjności i hamuje innowacje; mając na uwadze, że według europejskiej oceny wdrażania przeprowadzonej przez Biuro Analiz Parlamentu Europejskiego (EPRS) w maju 2016 r. istnieje szeroki konsensus wśród wszystkich zainteresowanych podmiotów co do tego, że brak jednolitych środków jest szkodliwy dla zdrowia publicznego i ochrony środowiska oraz dla sprawnego funkcjonowania rynku wewnętrznego;

H.  mając na uwadze, że zasady „lepszego stanowienia prawa” nie powinny opóźniać jakichkolwiek środków mających na celu zapobieganie potencjalnie poważnym lub nieodwracalnym skutkom dla zdrowia ludzkiego i/lub środowiska lub redukowanie tych skutków, zgodnie z zasadą ostrożności zapisaną w traktatach UE;

I.  mając na uwadze, że substancje zaburzające funkcjonowanie układu hormonalnego i substancje genotoksyczne zawarte w materiałach przeznaczonych do kontaktu z żywnością są szczególnie problematyczne zarówno w kontekście zdrowia publicznego, jak i środowiska; mając na uwadze, że właściwości zaburzających funkcjonowanie układu hormonalnego ani genotoksycznych nie można obecnie wiarygodnie przewidzieć w oparciu o skład chemiczny, a zatem należy zachęcać do przeprowadzania testów biologicznych jako opcjonalnego środka zapobiegawczego mającego na celu zagwarantowanie bezpieczeństwa chemicznie złożonych materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością; mając na uwadze, że powinno się zachęcać do prowadzenia badań poświęconych rozwojowi testów analitycznych i toksykologicznych, aby zagwarantować solidną i racjonalną pod względem kosztów ocenę bezpieczeństwa materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, dla dobra konsumentów, środowiska i producentów;

J.  mając na uwadze, że szkodliwe mikroorganizmy (czynniki chorobotwórcze lub powstające w wyniku psucia się), jakie mogą zanieczyszczać materiały przeznaczone do kontaktu z żywnością, oraz środki biobójcze, które mogą być używane, aby zmniejszyć ich liczbę, również stanowią zagrożenie dla zdrowia publicznego;

K.  mając na uwadze, że niektóre produkty spożywcze mają kontakt przez długi czas z bardzo różnymi materiałami opakowaniowymi;

L.  mając na uwadze, że skuteczniejsza koordynacja wszystkich przepisów mających znaczenie dla korzystania z materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością mogłaby przyczynić się do lepszej ochrony zdrowia konsumentów i ograniczenia oddziaływania materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, w szczególności materiałów opakowaniowych na środowisko;

M.  mając na uwadze, że skuteczniejsza koordynacja wszystkich przepisów, które dotyczą materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, w tym rozporządzenia REACH, przyczyniłaby się do zwiększenia efektywności gospodarki o obiegu zamkniętym;

N.  mając na uwadze, że szczególne środki powinny być oparte na dowodach naukowych; mając na uwadze, że na płaszczyźnie naukowej pozostało wiele niewiadomych, w związku z czym potrzebne są dalsze badania naukowe;

O.  mając na uwadze, że według Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) nanotechnologia i nanomateriały to nowe zmiany technologiczne, a materiały przeznaczone do kontaktu z żywnością są jednym z sektorów, w których wykorzystuje się nanomateriały; mając na uwadze, że szczególne właściwości nanomateriałów mogą wpłynąć na ich profil toksykokinetyczny i toksykologiczny, jednak w odniesieniu do tych aspektów dostępne są ograniczone informacje; mając na uwadze, że istnieje również dużo niewiadomych wynikających z trudności w określaniu, wykrywaniu i mierzeniu nanomateriałów w żywności i w matrycach biologicznych oraz z ograniczonej dostępności danych na temat toksyczności i metod testowania;

P.  mając na uwadze, że oceny zagrożenia zdrowia i środowiska na szczeblu UE ograniczają się obecnie do oceny pojedynczych substancji i nie biorą pod uwagę rzeczywistych warunków użytkowania, czyli połączonego i skumulowanego narażenia na kontakt w związku z różnymi drogami i rodzajami produktów, nazywanego również efektem „koktajlu” lub „mieszaniny”;

Q.  mając na uwadze, że zgodnie z zaleceniem Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO)/WHO z 2009 r.(11) oceny narażenia powinny obejmować ogół populacji, lecz również grupy krytyczne, które są szczególnie wrażliwe lub można się spodziewać, że będą w większym stopniu narażone niż ogół społeczeństwa (np. niemowlęta, dzieci);

R.  mając na uwadze, że należy zapewnić identyfikowalność materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością na wszystkich etapach łańcucha dostaw w celu ułatwienia kontroli, zwrotów wadliwych produktów, informowania konsumentów oraz określania odpowiedzialności;

S.  mając na uwadze, że etykietowanie jest bardzo bezpośrednim i skutecznym narzędziem informowania konsumenta o cechach produktu;

T.  mając na uwadze, że horyzontalne podejście do substancji we wszystkich sektorach gospodarki nadaje przepisom spójność, a przedsiębiorstwom gwarantuje przewidywalność;

U.  mając na uwadze, że rozwój jednolitych unijnych metod badawczych dla wszystkich materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością przyczyniłby się do podniesienia poziomu zdrowia i ochrony środowiska w całej UE;

V.  mając na uwadze, że jedną z możliwości uzupełnienia określonych szczególnych środków byłoby wprowadzenie kontroli bezpieczeństwa dla gotowych wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością;

Wdrożenie w państwach członkowskich unijnego ustawodawstwa dotyczącego materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością: sukcesy i luki

1.  przyznaje, że rozporządzenie ramowe stanowi solidną podstawę prawną, której cele są nadal aktualne;

2.  podkreśla, że choć należy skoncentrować się przede wszystkim na przyjęciu szczególnych środków w odniesieniu do owych 13 materiałów, które nie zostały jeszcze uregulowane na poziomie UE, wszystkie odnośne zainteresowane strony zwracają uwagę, że istnieją niedociągnięcia w zakresie wdrażania i egzekwowania obowiązujących przepisów;

3.  spodziewa się przeglądu przepisów krajowych przyjętych przez państwa członkowskie w odniesieniu do niezharmonizowanych materiałów, który to przegląd wkrótce przeprowadzi Wspólne Centrum Badawcze Komisji; wzywa Komisję, by wykorzystała ten przegląd jako podstawę do opracowania wymaganych środków;

4.  zaleca, by przy opracowywaniu niezbędnych środków Komisja uwzględniła ocenę wdrożenia na szczeblu europejskim wykonaną przez EPRS oraz już obowiązujące lub przygotowywane środki krajowe;

5.  wskazuje, że ze względu na występowanie na rynku UE materiałów, o których mowa, oraz zagrożenie, jakie stwarzają one dla zdrowia ludzi, a także aby zachować jednolity rynek materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością i produktów żywnościowych Komisja powinna niezwłocznie nadać priorytet opracowaniu szczególnych środków unijnych w odniesieniu do papieru i tektury, lakierów i powłok, metali i stopów oraz farb drukarskich i klejów;

6.  podkreśla, że należy zwrócić szczególną uwagę na te materiały przeznaczone do kontaktu z żywnością – bez względu na to, czy mają z nią bezpośredni czy pośredni kontakt – z którymi wiąże się większe ryzyko migracji, takie jak materiały pozostające w kontakcie z płynami i produktami o wysokiej zawartości tłuszczów oraz materiały pozostające w kontakcie z żywnością przez dłuższy czas;

7.  jest zdania, że przyjęcie kolejnych środków szczegółowych na szczeblu UE mogłoby zachęcić podmioty gospodarcze do opracowania bezpiecznych ponownie wykorzystanych i pochodzących z recyklingu materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, przyczyniając się w ten sposób do wysiłków UE zmierzających do ustanowienia bardziej efektywnej gospodarki o obiegu zamkniętym; uważa, że warunkiem tego byłaby skuteczniejsza identyfikacja i stopniowe wycofywanie tych substancji w materiałach przeznaczonych do kontaktu z żywnością, które mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia publicznego;

8.  podkreśla w tym kontekście, że wykorzystanie materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością wykonanych z produktów pochodzących z recyklingu oraz ponowne wykorzystanie materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością nie powinno prowadzić do zwiększenia ilości zanieczyszczeń i/lub pozostałości w produkcie końcowym;

9.  jest przekonany, że w świetle dążenia UE do przejścia na gospodarkę o obiegu zamkniętym, należy rozwijać lepszą synergię między rozporządzeniem ramowym w sprawie materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością a gospodarką o obiegu zamkniętym, co powinno uwzględniać również szczególne środki na szczeblu UE w odniesieniu do papieru i tektury pochodzących z recyklingu; zauważa, istnieje granica wielokrotnego ponownego wykorzystania papieru i tektury poddanych recyklingowi , co wiąże się z potrzebą stałej dostawy świeżych włókien drzewnych;

10.  biorąc pod uwagę ryzyko migracji do żywności olejów mineralnych z materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością i wyrobów z papieru i tektury i w oczekiwaniu na przyjęcie szczególnych środków i ewentualny zakaz stosowania olejów mineralnych w farbach drukarskich popiera dalsze badania mające na celu zapobieganie takiej migracji;

11.  popiera zawarte we wniosku Komisji dotyczącym dyrektywy 94/62/WE w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (COM(2015)0596) zwiększenie celów dotyczących recyklingu i ponownego użycia wszystkich materiałów; przypomina jednak Komisji, że celom dotyczącym recyklingu i ponownego użycia muszą towarzyszyć odpowiednie środki kontroli, aby zagwarantować bezpieczeństwo materiałów pozostających w kontakcie z żywnością;

12.  zwraca uwagę na trudną sytuację małych i średnich przedsiębiorstw w łańcuchu produkcji, ponieważ z powodu braku regulacji prawnych nie są one w stanie uzyskiwać ani przekazywań informacji zapewniających bezpieczeństwo ich produktów;

13.  uważa, że państwa członkowskie absolutnie powinny zaangażować w proces określania szczegółowych wymogów w zakresie bezpieczeństwa w odniesieniu do materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością wszystkie zainteresowane strony;

14.  przyznaje, że obecny paradygmat oceny bezpieczeństwa materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością jest niewystarczający, ponieważ rola tych materiałów w zanieczyszczaniu żywności jest zasadniczo niedoceniana i brakuje informacji na temat stopnia narażenia ludzi;

Ocena ryzyka

15.  jest świadomy ważnej roli, jaką odgrywa EFSA w ocenianiu ryzyka związanego z substancjami stosowanymi w materiałach przeznaczonych do kontaktu z żywnością regulowanych szczególnymi środkami; stwierdza, że z oceną ryzyka danej substancji wiążą się koszty, a zasoby EFSA są ograniczone; wzywa zatem Komisję, aby zwiększyła poziom finansowania dla EFSA, biorąc pod uwagę dodatkowe prace konieczne ze względu na większą potrzebę ocen ryzyka, jak wyszczególniono poniżej;

16.  wzywa EFSA i Europejską Agencję Chemikaliów (ECHA) do ściślejszej współpracy i koordynacji w celu skutecznego wykorzystania dostępnych środków do prowadzenia kompleksowych ocen;

17.  uznaje, że aby właściwie ocenić zagrożenia wiążące się z materiałami przeznaczonymi do kontaktu z żywnością, należy wziąć pod uwagę zarówno substancje wykorzystywane podczas ich produkcji i przetwarzania, jak i substancje dodane w sposób niezamierzony, łącznie z zanieczyszczeniami pochodzącymi z substancji dodanych w sposób zamierzony i innymi substancjami powstającymi w reakcjach chemicznych; uznaje, że w tym celu EFSA i właściwym organom w państwach członkowskich należy jasno wskazać substancje wyjściowe; w związku z tym podkreśla znaczenie współpracy między instytucjami naukowymi i laboratoriami i z zadowoleniem przyjmuje wyrażony przez EFSA zamiar większego skoncentrowania się na gotowych materiałach i wyrobach oraz na procesie produkcji zamiast na stosowanych substancjach;

18.  podkreśla znaczenie dalszych badań naukowych nad substancjami dodanymi w sposób niezamierzony (NIAS), ponieważ w przeciwieństwie do znanych substancji niebezpiecznych ich właściwości oraz struktura – zwłaszcza w tworzywach sztucznych – są często nieznane;

19.  wzywa Komisję do dokonania przeglądu dowodów dotyczących: (i) aktualnych założeń dotyczących migracji substancji przez barierę funkcjonalną; (ii) pułapu stężenia w wysokości 10 ppb dla substancji migrujących do pożywienia, używanego przez niektóre przedsiębiorstwa i właściwe organy do podjęcia decyzji, które chemikalia należy badać pod kątem ryzyka; (iii) stopnia, w jakim bariery funkcjonalne stają się mniej skuteczne w przypadku długich okresów przechowywania, ponieważ mogą one jedynie spowolnić migrację; (iv) aktualnych założeń dotyczących wielkości cząsteczek wpływającej na absorpcję substancji chemicznych w jelitach;

20.  wzywa EFSA i Komisję do włączenia do koncepcji grup szczególnie wrażliwych kobiet ciężarnych i karmiących piersią oraz do uwzględnienia w kryteriach oceny ryzyka potencjalnych skutków narażenia na niskie dawki i reakcji na dawki niemonotoniczne;

21.  ubolewa, że w obecnej procedurze oceny ryzyka EFSA nie uwzględnia oddziaływania tzw. „efektu koktajlu” ani efektu wielokrotnego równoległego i skumulowanego narażenia na kontakt z materiałami przeznaczonymi do kontaktu z żywnością i innymi źródłami, co może mieć niekorzystne skutki nawet jeżeli poziomy pojedynczych substancji w mieszaninie są niskie, i nakłania EFSA do uwzględnienia tych efektów w przyszłości; apeluje również do Komisji o rozważenie takiego efektu, w tym przez długie okresy czasu, przy oznaczaniu limitów migracji, które uznaje się za bezpieczne dla zdrowia ludzi;

22.  wzywa do prowadzenia dalszych badań naukowych nad oddziaływaniem różnych chemikaliów;

23.  ubolewa też, że jak dotąd EFSA nie bierze pod uwagę możliwości obecności szkodliwych mikroorganizmów w materiałach przeznaczonych do kontaktu z żywnością; wzywa w związku z tym Panel ds. zagrożeń biologicznych EFSA (BIOHAZ) do zbadania kwestii obecności tych mikroorganizmów w materiałach przeznaczonych do kontaktu z żywnością oraz do przygotowania opinii EFSA na ten temat;

24.  zauważa, że materiały przeznaczone do kontaktu z żywnością są objęte zakresem stosowania rozporządzenia (UE) nr 528/2012(12) (rozporządzenie w sprawie produktów biobójczych, „BPR”), ponieważ biobójcze substancje czynne mogą występować w takich materiałach, by zapewnić, że ich powierzchnia pozostanie wolna od skażenia mikrobiologicznego (środki dezynfekujące), oraz by konserwować żywność (konserwanty); zauważa jednak, że poszczególne rodzaje biobójczych substancji czynnych w materiałach przeznaczonych do kontaktu z żywnością podlegają różnym ramom prawnym oraz że ECHA, EFSA lub obie agencje razem muszą dokonywać oceny ryzyka w zależności od rodzaju substancji;

25.  wzywa Komisję do zapewnienia spójności między rozporządzeniem w sprawie materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością a rozporządzeniem w sprawie produktów biobójczych oraz do wyjaśnienia przy tym roli ECHA i EFSA; ponadto wzywa Komisję do wypracowania zharmonizowanego i skonsolidowanego podejścia do oceny ogólnej i wydawania zezwoleń dla substancji wykorzystywanych jako biobójcze substancje czynne w materiałach przeznaczonych do kontaktu z żywnością, aby unikać nakładania się przepisów, niepewności prawa i powielania pracy;

26.  wzywa EFSA do wzięcia pod uwagę faktu, że w 2009 r. Komitet Naukowy ds. Pojawiających się i Nowo Rozpoznanych Zagrożeń dla Zdrowia (SCENIHR) określił miejsca produkcji żywności jako krytyczne pod względem sprzyjania rozwojowi bakterii opornych zarówno na antybiotyki, jak i biobójcze substancje czynne; stwierdza zatem, że materiały przeznaczone do kontaktu z żywnością, które zawierają biobójcze substancje czynne, również mogą przyczyniać się do występowania u ludzi bakterii opornych na antybiotyki;

27.  podkreśla, że materiały przeznaczone do kontaktu z żywnością są istotnym źródłem narażenia ludzi na budzące obawy chemikalia, w tym związki perfluorowane i substancje zaburzające funkcjonowanie układu hormonalnego, jak na przykład ftalany i bisfenole, które powiązano z chorobami przewlekłymi, problemami reprodukcyjnymi, zaburzeniami metabolicznymi, alergiami i problemami w rozwoju neurologicznym; zauważa, że migracja takich substancji chemicznych jest szczególnie niepokojąca w przypadku materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością ze względu na ich potencjał wyrządzania szkód nawet w wyjątkowo niskich dawkach;

28.  odnotowuje z zaniepokojeniem zwiększony wpływ na zdrowie, jaki substancje wykorzystywane w materiałach przeznaczonych do kontaktu z żywnością mogą mieć na zdrowie niemowląt i małych dzieci;

29.  wzywa Komisję do uzupełnienia – w ramach oceny bezpieczeństwa – luki między przepisami dotyczącymi REACH a materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością poprzez zobowiązanie przedsiębiorstw do przeprowadzania ocen bezpieczeństwa dotyczących wpływu na zdrowie ludzkie w przypadku narażenia na kontakt z chemikaliami stosowanymi w materiałach przeznaczonych do kontaktu z żywnością w czasie produkcji, używania i dystrybucji; uważa, że powinno to zostać doprecyzowane w rozporządzeniu (WE) nr 1935/2004;

30.  wzywa Komisję do zapewnienia lepszej koordynacji i zastosowania bardziej spójnego podejścia do rozporządzenia REACH oraz przepisów dotyczących materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, w szczególności w odniesieniu do CMR (kategorie 1A, 1B i 2) lub substancji sklasyfikowanych w rozporządzeniu REACH jako substancje wzbudzające szczególnie duże obawy (SVHC), oraz do dopilnowania, by szkodliwe substancje stopniowo wycofywane na mocy rozporządzenia REACH zostały także stopniowo wycofane w kontekście materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością; podkreśla, że aby zagwarantować wykluczenie jakiekolwiek zagrożenia dla zdrowia publicznego, Komisja musi okresowo informować i Parlament i Radę oraz aktualizować przekazywane przez siebie informacje w przypadku gdy niektóre substancje wzbudzające obawy (takie jak substancje wzbudzające szczególnie duże obawy (SVHC), CMR, substancje chemiczne podatne na bioakumulację lub niektóre kategorie substancji chemicznych zaburzających funkcjonowanie układu hormonalnego), zakazane lub stopniowo wycofywane na mocy REACH lub innych aktów prawnych, są nadal stosowane w materiałach przeznaczonych do kontaktu z żywnością; wzywa Komisję, aby rozważyła uznanie bisfenolu A (BPA) za jedną z substancji sklasyfikowanych jako substancje wzbudzające szczególnie duże obawy (SVHC);

31.  przyjmuje do wiadomości opublikowanie przez Komisję w dniu 15 czerwca 2016 r. naukowych kryteriów określania właściwości zaburzających gospodarkę hormonalną substancji czynnych stosowanych w produktach biobójczych i środkach ochrony roślin; podkreśla jednak potrzebę przyjęcia kryteriów horyzontalnych dotyczących wszystkich produktów, w tym materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, i wzywa Komisję do bezzwłocznego przedstawienia takich kryteriów; apeluje, by kryteria te, po ich wejściu w życie, były uwzględniane w procedurze oceny ryzyka powodowanego przez materiały przeznaczone do kontaktu z żywnością;

32.  przyjmuje do wiadomości fakt, że w następstwie niedawnej opinii EFSA Komisja ostatecznie ogłosiła swój plan wprowadzenia limitu migracji dla BPA w wysokości 0,05 mg/kg w odniesieniu do opakowań i pojemników z tworzyw sztucznych, a także w odniesieniu do lakierów i powłok stosowanych w pojemnikach metalowych; mając jednak na uwadze, że wiele ocen EFSA w ciągu ostatnich dziesięciu lat nie rozwiązało skutecznie wszystkich problemów zdrowotnych oraz że EFSA będzie ponownie oceniać(13) zagrożenia związane z BPA w 2017 r., w następstwie publikacji sprawozdania budzącego obawy, że obecne tolerowane dzienne pobranie (TDI) nie chroni płodów ani niemowląt przed skutkami oddziaływania BPA na układ odpornościowy i w którym zaleca się doradzanie konsumentom obniżenia stopnia narażenia na BPA z żywności i innych źródeł, wzywa do ustanowienia zakazu stosowania BPA we wszystkich materiałach przeznaczonych do kontaktu z żywnością;

33.  przyjmuje do wiadomości, w oparciu o sprawozdanie naukowe i techniczne z 2015 r. przygotowane przez Wspólne Centrum Badawcze Komisji, problem metali ciężkich migrujących do jedzenia; zdaje sobie sprawę z tego, że Komisja przeprowadza przegląd limitów dla ołowiu i kadmu dotyczących wyrobów ceramicznych (dyrektywa Rady 84/500/EWG); zdecydowanie wzywa Komisję do przedstawienia wniosku legislacyjnego wprowadzającego niższe limity uwalniania kadmu i ołowiu oraz ubolewa, że przegląd dyrektywy 84/500/EWG nie został jeszcze omówiony w Parlamencie i Radzie;

34.  popiera inicjatywy w zakresie badań naukowych i innowacji mające na celu opracowanie nowych substancji do stosowania w materiałach przeznaczonych do kontaktu z żywnością, które okazały się bezpieczne dla zdrowia ludzi; uważa jednak, że obecnie żadna bezpieczniejsza alternatywa nie może zawierać bisfenolu S (BPS) jako substytutu bisfenolu A (BPA), ponieważ BPS może mieć właściwości toksykologiczne podobne do BPA(14);

35.  popiera zwłaszcza dalsze badania nad nanomateriałami, ponieważ nadal nie ma pewności naukowej co do ich skutków i zdolności migracyjnych oraz skutków dla zdrowia ludzkiego; w związku z tym uważa, że w przypadku nanomateriałów konieczne powinno być uzyskanie zezwolenia na wykorzystanie nie tylko w tworzywach sztucznych, lecz we wszystkich materiałach przeznaczonych do kontaktu z żywnością, a ponadto że nie należy ich oceniać wyłącznie luzem;

36.  zauważa, że przeszkody rynkowe, a w szczególności występowanie o zezwolenia na podstawie różnych przepisów krajowych, skutkują utratą możliwości poprawy bezpieczeństwa żywności za pośrednictwem innowacji;

Identyfikowalność

37.  uważa, że deklaracja zgodności może być skutecznym narzędziem gwarantującym, że materiały przeznaczone do kontaktu z żywnością są zgodne z odpowiednimi przepisami, i zaleca, by wszystkim materiałom przeznaczonym do kontaktu z żywnością, zarówno tym zharmonizowanym, jak i niezharmonizowanym, towarzyszyła deklaracja zgodności i odpowiednia dokumentacja, jak ma to obecnie miejsce w przypadku materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, w odniesieniu do których przyjęto szczególne środki; uważa, że należy lepiej odzwierciedlić warunki użytkowania w odpowiednich deklaracjach zgodności;

38.  ubolewa jednak, że mimo iż pewne dokumenty są obowiązkowe, deklaracje zgodności nie zawsze są dostępne do celów egzekwowania przepisów, a jeżeli są one dostępne, to ich jakość nie zawsze jest wystarczająca, aby zapewnić, że są one miarodajnym źródłem dokumentowania zgodności;

39.  apeluje, by identyfikowalność i zgodność materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością importowanych z państw trzecich została zwiększona poprzez wprowadzenie wymogu prowadzenia należytej i pełnej dokumentacji dotyczącej identyfikowalności i deklaracji zgodności; podkreśla, że importowane materiały przeznaczone do kontaktu z żywnością muszą być zgodne z normami UE, a tym samym gwarantować ochronę zdrowia publicznego i zapewniać uczciwą konkurencję;

40.  wzywa Komisję do wprowadzenia obowiązkowego etykietowania zamierzonej obecności nanomateriałów w materiałach przeznaczonych do kontaktu z żywnością, jak również składu materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością stosowanych w produktach ekologicznych i produktach przeznaczonych dla grup krytycznych;

Zgodność, egzekwowanie prawa i kontrole

41.  wyraża zaniepokojenie tym, że stopień egzekwowania przepisów dotyczących materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością jest w UE bardzo zróżnicowany; podkreśla znaczenie opracowania unijnych wytycznych dotyczących materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością, tak by ułatwić zharmonizowane i jednolite wdrażanie oraz lepsze egzekwowanie przepisów w państwach członkowskich; w związku z tym podkreśla znaczenie wymiany danych pomiędzy państwami członkowskimi; uważa, że inne nielegislacyjne opcje polityczne, takie jak doświadczenia związane z samooceną przemysłu, powinny być uzupełnieniem środków na rzecz poprawy egzekwowania rozporządzenia ramowego w sprawie materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością;

42.  uważa, że dzięki dalszej harmonizacji materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością można zapewnić jednolity, wysoki poziom ochrony zdrowia ludzkiego;

43.  zaleca wprowadzenie jednolitych unijnych norm dotyczących badań analitycznych dla poszczególnych materiałów i wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością w celu zapewnienia, że przedsiębiorstwa i właściwe organy w całej UE będą prowadzić badania tą samą metodą; zauważa, że wprowadzenie jednolitych metod testowania zagwarantowałaby równe traktowanie materiałów przeznaczonych do kontaktu z żywnością na całym rynku wewnętrznym, co zapewniłoby lepsze standardy monitorowania i wyższy poziom ochrony;

44.  podkreśla, że obowiązkiem każdego państwa członkowskiego jest przeprowadzanie kontroli przedsiębiorstw, które produkują lub importują materiały przeznaczone do kontaktu z żywnością; wyraża jednak ubolewanie, że niektóre państwa członkowskie nie nakładają na przedsiębiorstwa obowiązku rejestrowania swojej działalności gospodarczej, dzięki czemu przedsiębiorstwa te mogą uniknąć kontroli zgodności; wzywa Komisję do zobligowania tych państw członkowskich, które dotychczas tego nie uczyniły, do nałożenia na wszystkie przedsiębiorstwa produkujące lub importujące materiały przeznaczone do kontaktu z żywnością obowiązku oficjalnego zarejestrowania swojej działalności gospodarczej zgodnie z przeglądem rozporządzenia (WE) nr 882/2004; uznaje, że w szeregu państw członkowskich istnieją odpowiednie mechanizmy rejestracyjne, które mogą być przykładem najlepszych praktyk;

45.  wzywa państwa członkowskie do prowadzenia częstszych i skuteczniejszych kontroli urzędowych opartych na ryzyku niezgodności oraz odnośnych zagrożeniach dla zdrowia, z uwzględnieniem ilości żywności, docelowej grupy konsumentów oraz okresu czasu, przez jaki żywność stykała się z danym materiałem przeznaczonym do kontaktu z żywnością, jak również rodzaju materiału przeznaczonego do kontaktu z żywnością, temperatury i wszelkich innych istotnych czynników;

46.  podkreśla, że państwa członkowskie muszą zapewnić niezbędny personel i wyposażenie do przeprowadzania jednolitych, rzetelnych i systematycznych kontroli, jak również system odstraszających kar w przypadkach stwierdzenia niezgodności, zgodnie z przeglądem rozporządzenia (WE) nr 882/2004;

47.  podkreśla znaczenie sprawniejszej współpracy i koordynacji między państwami członkowskimi i Komisją za pośrednictwem systemu wczesnego ostrzegania o niebezpiecznej żywności i paszach, aby umożliwić szybkie i skuteczne usuwanie zagrożeń dla zdrowia;

48.  wzywa Komisję do dalszej analizy podejścia opartego na kontroli bezpieczeństwa gotowych wyrobów przeznaczonych do kontaktu z żywnością lub innych procedur udzielania zezwoleń dla takich wyrobów;

49.  z zadowoleniem przyjmuje program Komisji Europejskiej „Lepsze szkolenia na rzecz bezpieczniejszej żywności”; zachęca do rozszerzenia działań prowadzonych w jego ramach;

o
o   o

50.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji, a także rządom i parlamentom państw członkowskich.

(1) Dz.U. L 338 z 13.11.2004, s. 4.
(2) Dz.U. L 384 z 29.12.2006, s. 75.
(3) Dz.U. L 12 z 15.1.2011, s. 1.
(4) PE 581.411.
(5) PE 578.967.
(6) Kortenkamp 2009. http://ec.europa.eu/environment/chemicals/effects/pdf/report_mixture_toxicity.pdf
(7) http://register.consilium.europa.eu/doc/srv?l=PL&f=ST%2017820%202009%20INIT
(8) 7. unijny program działań w zakresie środowiska: Dz.U. L 354 z 28.12.2013, s. 171, http://eur-lex.europa.eu/legal-content/pl/TXT/?uri=CELEX:32013D1386
(9) http://www.who.int/ceh/publications/endocrine/en/
(10) Dz.U. L 396 z 30.12.2006, s. 1.
(11) Ostatnie zmiany jeśli chodzi o ocenę ryzyka dotyczącą obecności chemikaliów w żywności i ich potencjalny wpływ na ocenę bezpieczeństwa substancji wykorzystywanych w materiałach przeznaczonych do kontaktu z żywnością – Dziennik EFSA 2016;14(1):4357 (28 s.) https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/4357
(12) Dz.U. L 167 z 27.6.2012, s. 1.
(13) https://www.efsa.europa.eu/en/press/news/160426a?utm_content=hl&utm_source=EFSA+Newsletters&utm_campaign=3bd764133f-HL_20160428&utm_medium=email&utm_term=0_7ea646dd1d-3bd764133f-63626997
(14) Komitet ds. Analiz Społeczno-Ekonomicznych (SEAC), opinia w sprawie Załącznika XV do dossier zawierającego propozycje ograniczenia bisfenolu A, s. 13 http://www.echa.europa.eu/documents/10162/13641/bisphenol_a_seac_draft_opinion_en.pdf


Kontrola stosowania prawa Unii - Sprawozdanie roczne za rok 2014
PDF 343kWORD 55k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 października 2016 r. w sprawie kontroli stosowania prawa Unii: sprawozdanie roczne za rok 2014 (2015/2326(INI))
P8_TA(2016)0385A8-0262/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając 32. sprawozdanie roczne z kontroli stosowania prawa UE (2014) (COM(2015)0329),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji zatytułowane „Ocena projektu EU Pilot” (COM(2010)0070),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji zatytułowane „Drugie sprawozdanie z oceny projektu EU Pilot” (COM(2011)0930),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 20 marca 2002 r. w sprawie stosunków ze skarżącym w przedmiocie naruszeń prawa wspólnotowego (COM(2002)0141),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 2 kwietnia 2012 r. zatytułowany „Aktualizacja zasad postępowania w stosunkach ze skarżącymi w przedmiocie stosowania prawa unijnego” (COM(2012)0154),

–  uwzględniając Porozumienie ramowe w sprawie stosunków między Parlamentem Europejskim i Komisją Europejską,

–  uwzględniając porozumienie międzyinstytucjonalne między Parlamentem Europejskim, Radą Unii Europejskiej i Komisją Europejską w sprawie lepszego stanowienia prawa,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 września 2015 r. w sprawie 30. i 31. sprawozdania rocznego z kontroli stosowania prawa UE (2012-2013)(1),

–  uwzględniając art. 52 oraz art. 132 ust. 2 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Prawnej oraz opinie Komisji Gospodarczej i Monetarnej, jak również Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych oraz Komisji Petycji (A8-0262/2016),

A.  mając na uwadze, że w art. 17 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) określono zasadniczą rolę Komisji jako „strażniczki traktatów”;

B.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 6 ust. 1 TUE Karta praw podstawowych Unii Europejskiej ma taką samą moc prawną jak traktaty i obowiązuje instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii oraz państwa członkowskie przy stosowaniu przez nie prawa Unii (art. 51 ust. 1 karty);

C.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 258 ust. 1 i 2 TFUE Komisja przedstawia państwu członkowskiemu uzasadnioną opinię, jeżeli uzna, że uchybiło ono jednemu ze zobowiązań na mocy traktatów, i może wnieść sprawę do Trybunału Sprawiedliwości, jeżeli to państwo członkowskie nie zastosuje się do uzasadnionej opinii w terminie określonym przez Komisję;

D.  mając na uwadze, że Porozumienie ramowe w sprawie stosunków między Parlamentem Europejskim i Komisją Europejską przewiduje wymianę informacji dotyczących wszystkich postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego wszczętych na podstawie wezwań do usunięcia uchybienia, ale nie dotyczy nieformalnej procedury EU Pilot, która poprzedza wszczęcie postępowania w sprawie uchybienia;

E.  mając na uwadze, że Komisja powołuje się na art. 4 ust. 3 TUE i na zasadę lojalnej współpracy między Unią a państwami członkowskimi, aby uzasadnić stosowanie przez siebie tajemnicy służbowej względem państw członkowskich w trakcie spraw w ramach EU Pilot;

F.  mając na uwadze, że sprawy w ramach EU Pilot powinny sprzyjać bliższej i spójnej współpracy między Komisją a państwami członkowskimi, aby można było eliminować naruszanie prawa UE w miarę możliwości już na wczesnym etapie i nie musieć stosować postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego;

G.  mając na uwadze, że w 2014 r. Komisja otrzymała 3715 skarg dotyczących domniemanych naruszeń prawa UE, przy czym państwa członkowskie, których dotyczyła większość skarg, to Hiszpania (553), Włochy (475) i Niemcy (276);

H.  mając na uwadze, że w 2014 r. Komisja wszczęła 893 nowe postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, przy czym państwa członkowskie, których dotyczy najwyższa liczba otwartych spraw, to Grecja (89), Włochy (89) i Hiszpania (86);

I.  mając na uwadze, że w art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej prawo do dobrej administracji definiuje się jako prawo każdej osoby do bezstronnego i sprawiedliwego rozpatrzenia jej sprawy w rozsądnym terminie przez instytucje, a zgodnie z art. 298 TFUE instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii wykonując swoje zadania, korzystają ze wsparcia otwartej, efektywnej i niezależnej administracji europejskiej;

1.  przypomina, że zgodnie z art. 17 TUE Komisja odpowiada za nadzorowanie stosowania prawa Unii, w tym postanowień Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (art. 6 ust. 1 TUE), które obowiązują instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii oraz państwa członkowskie przy stosowaniu przez nie prawa Unii;

2.  uznaje, że główna odpowiedzialność za właściwe wdrażanie i stosowanie prawa UE spoczywa na państwach członkowskich, lecz zauważa, że nie zwalnia to instytucji unijnych z obowiązku przestrzegania prawa pierwotnego UE przy opracowywaniu prawa wtórnego UE;

3.  podkreśla kluczową rolę Komisji w nadzorowaniu stosowania prawa UE i przedkładaniu corocznego sprawozdania Parlamentowi i Radzie; wzywa Komisję do odgrywania w dalszym ciągu aktywnej roli w rozwijaniu różnych narzędzi służących poprawie wdrażania i egzekwowania prawa UE i zgodności z nim w państwach członkowskich, a ponadto do uwzględnienia w swoim następnym rocznym sprawozdaniu oprócz danych dotyczących wdrażania dyrektyw UE również danych dotyczących wdrażania rozporządzeń UE;

4.  uznaje, że główna odpowiedzialność za właściwe wdrażanie i stosowanie prawa UE spoczywa na państwach członkowskich, a także podkreśla, że stosując prawo UE, muszą one również w pełni przestrzegać podstawowych wartości i praw zapisanych w traktatach i Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej; przypomina, że nadzorowanie i ocena wdrażania prawa UE należy do Komisji; w związku z tym ponownie apeluje do państw członkowskich o systematyczne korzystanie z tabel korelacji, ale zauważa, że nie zwalnia to instytucji unijnych z obowiązku przestrzegania prawa pierwotnego UE przy opracowywaniu prawa wtórnego UE; traktuje to jako przypomnienie, że powinien korzystać z przysługującego mu prawa do sporządzania sprawozdań poświęconych kwestii wdrażania w odniesieniu do przepisów sektorowych;

5.  uznaje, że w związku z tym Parlament również ma do odegrania istotną rolę w ramach sprawowania politycznego nadzoru nad działaniami wykonawczymi Komisji, kontrolowania corocznych sprawozdań dotyczących monitorowania wdrażania prawa UE, a także w ramach przyjmowania odpowiednich rezolucji parlamentarnych; zauważa, że w dalszym ciągu może przyczyniać się do terminowej i dokładnej transpozycji przepisów UE przez dzielenie się wiedzą fachową w procesie podejmowania decyzji ustawodawczych za pośrednictwem wcześniej nawiązanych kontaktów z parlamentami narodowymi;

6.  zauważa, że terminowa i prawidłowa transpozycja przepisów prawa UE do ustawodawstwa krajowego oraz wyraźne krajowe ramy legislacyjne powinny być dla państw członkowskich priorytetem w celu uniknięcia przypadków naruszania prawa UE, a jednocześnie z zamiarem przysporzenia obywatelom i przedsiębiorstwom zamierzonych korzyści, możliwych dzięki skutecznemu i efektywnemu stosowaniu prawa UE;

7.  podkreśla istotną rolę, jaką odgrywają partnerzy społeczni, organizacje społeczeństwa obywatelskiego i inne zainteresowane strony w tworzeniu ustawodawstwa oraz w monitorowaniu i zgłaszaniu uchybień w transpozycji i stosowaniu prawa UE przez państwa członkowskie; odnotowuje fakt uznania przez Komisję roli zainteresowanych stron przez uruchomienie w 2014 r. nowych narzędzi ułatwiających ten proces; zachęca zainteresowane strony do zachowania czujności w tym zakresie w przyszłości;

8.  uznaje wpływ skutecznego stosowania prawa UE na poprawę wiarygodności instytucji UE; docenia fakt, iż w sprawozdaniu rocznym Komisji przywiązano wagę do petycji składanych przez obywateli, przedsiębiorstwa i organizacje społeczeństwa obywatelskiego, ponieważ jest to prawo podstawowe zapisane w traktacie lizbońskim, ważny element obywatelstwa europejskiego oraz istotna dodatkowa możliwość kontroli stosowania przepisów UE i określania możliwych luk prawnych dzięki bezpośredniemu wyrażaniu przez obywateli ich opinii i dzieleniu się przez nich swoimi doświadczeniami w uzupełnieniu przysługującego im prawa do wyborów i referendów, które pozostają głównym sposobem demokratycznego wyrażania woli;

9.  uważa, że nierealne terminy wdrażania aktów prawnych mogą prowadzić do niezdolności państw członkowskich do zastosowania się do nich, co stanowi domyślną zgodę na opóźnione stosowanie; wzywa instytucje europejskie do uzgodnienia stosowniejszych terminów wdrażania rozporządzeń i dyrektyw, tak aby uwzględnić niezbędne okresy kontroli i konsultacji; uważa, że Komisja powinna przedstawiać sprawozdania, przeglądy i rewizje aktów ustawodawczych w terminach ustalonych przez współprawodawców oraz przewidzianych w odpowiednich aktach prawnych;

10.  wyraża zadowolenie, że nowe porozumienie instytucjonalne w sprawie lepszego stanowienia prawa zawiera przepisy, których celem jest poprawa wdrażania i stosowania prawa UE oraz zachęcanie do bardziej ustrukturyzowanej współpracy w tej dziedzinie; popiera zawarty w porozumieniu apel o sprawniejsze identyfikowanie środków krajowych, które nie są ściśle powiązane z prawodawstwem Unii (zjawisko nadmiernie rygorystycznego wdrażania); podkreśla znaczenie poprawy procesu transpozycji i potrzebę powiadamiania przez państwa członkowskie o środkach krajowych stanowiących uzupełnienie dyrektyw europejskich, jak i wyjaśniania tych środków; podkreśla, że stosując prawodawstwo UE, państwa członkowskie powinny unikać dodatkowego zbędnego obciążania go, gdyż prowadzi to do błędnego wyobrażenia o działalności prawodawczej UE i pogłębia nieuzasadniony sceptycyzm obywateli wobec UE; zauważa jednak, że nie ma to żadnego wpływu na prawo państw członkowskich do przyjmowania na szczeblu krajowym wyższych standardów społecznych i środowiskowych niż standardy uzgodnione na szczeblu UE;

11.  podkreśla, że Parlament powinien odgrywać bardziej zdecydowaną rolę w analizowaniu przestrzegania prawa Unii przez kraje przystępujące i kraje, z którymi Unia Europejska podpisała układy o stowarzyszeniu; w związku z powyższym proponuje udzielenie tym krajom odpowiedniego wsparcia w ramach stałej współpracy z ich parlamentami narodowymi w zakresie przestrzegania i stosowania prawodawstwa UE;

12.  sugeruje, by w odpowiedzi na roczne sprawozdania z postępów przygotowywane przez Komisję Parlament sporządzał nie same tylko rezolucje, ale sprawozdania dotyczące wszystkich państw kandydujących, aby umożliwić wszystkim zainteresowanym komisjom parlamentarnym wydanie opinii; jest zdania, że Komisja w dalszym ciągu powinna przygotowywać sprawozdania z postępów dotyczące wszystkich krajów objętych europejską polityką sąsiedztwa, które podpisały układy o stowarzyszeniu, aby Parlament mógł systematycznie dokonywać wiarygodnej oceny postępów, jakie państwa te poczyniły we wdrażaniu dorobku prawnego Unii Europejskiej wchodzącego w zakres programu akcesji;

13.  przychylnie odnosi się do 32. sprawozdania rocznego z kontroli stosowania prawa UE i zauważa, że środowisko, transport, rynek wewnętrzny i usługi były obszarami polityki, w odniesieniu do których najwięcej postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego rozpoczętych lub kontynuowanych w 2013 r. toczyło się nadal w 2014 r.; zauważa ponadto, że środowisko, zdrowie, ochrona konsumentów, mobilność i transport to w 2014 r. ponownie dziedziny polityki, w których wszczęto najwięcej nowych postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego; zachęca Komisję, by w celu zagwarantowania większej przejrzystości międzyinstytucjonalnej umożliwiła Parlamentowi lepszy dostęp do aktów spraw dotyczących naruszenia prawa wspólnotowego;

14.  zauważa, że według sprawozdania rocznego „liczba formalnych postępowań w sprawie uchybienia zmniejszyła się w ciągu ostatnich pięciu lat” oraz że zdaniem Komisji odzwierciedla to skuteczność zorganizowanego dialogu z państwami członkowskimi w ramach projektu EU Pilot; uważa jednak, że przyczyn tego spadku w ostatnich latach, jak i przewidywanego spadku w najbliższych latach należy upatrywać przede wszystkim w stale malejącej liczbie nowych wniosków ustawodawczych Komisji; zwraca uwagę, że Komisja nie przeprowadza żadnych spraw w ramach EU Pilot w przypadku opóźnień we wdrażaniu dyrektyw;

15.  przypomina, że taka ocena ex post nie zwalnia Komisji z obowiązku skutecznego i terminowego monitorowania, jak stosowane i wdrażane jest prawo UE, a także zauważa, że Parlament mógłby pomagać w przeglądzie wdrażania prawodawstwa, wykorzystując swoje uprawnienia kontrolne w stosunku do Komisji;

16.  zauważa, że wzrost liczby nowych spraw w ramach EU Pilot w badanym okresie oraz spadek liczby toczących się postępowań w sprawie uchybienia pokazują, o czym mowa w sprawozdaniu rocznym, że system EU Pilot sprawdził się i wywarł pozytywny wpływ dzięki działaniom na rzecz egzekwowania prawa UE; podkreśla jednak, że egzekwowanie prawa UE nie jest ani wystarczająco przejrzyste, ani nie podlega żadnej rzeczywistej kontroli przez skarżących czy zainteresowane strony, a także wyraża ubolewanie, że pomimo wielokrotnych apeli Parlament nadal ma niewystarczający dostęp do informacji o procedurze EU Pilot i nierozstrzygniętych sprawach; w związku z powyższym Parlament zwraca się do Komisji o zagwarantowanie większej przejrzystości informacji dotyczących procedury EU Pilot i nierozstrzygniętych spraw;

17.  jest zdania, że kary finansowe za nieprzestrzeganie prawa UE powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające, a także uwzględniać powtarzające się niedociągnięcia w tej samej dziedzinie, oraz że należy przestrzegać praw przysługujących państwom członkowskim;

18.  zwraca uwagę, że w Unii Europejskiej, która zasadza się na praworządności oraz pewności i przewidywalności prawa, obywatele muszą, zgodnie z przysługującym im prawem, zostać powiadomieni w jasny, przystępny, przejrzysty i terminowy sposób (za pośrednictwem internetu lub innego medium) o tym, czy i które przepisy krajowe zostały przyjęte w ramach transpozycji przepisów unijnych i które władze krajowe są odpowiedzialne za zagwarantowanie ich prawidłowego wdrożenia;

19.  wzywa Komisję do powiązania wszystkich istniejących portali, punktów dostępu i informacyjnych stron internetowych w ramach jednej bramy sieciowej, która zapewni obywatelom łatwy dostęp do formularzy skarg online oraz przyjaznych dla użytkowników informacji dotyczących postępowań w sprawie naruszenia przepisów; ponadto wzywa Komisję do uwzględnienia w swoim następnym sprawozdaniu monitorującym bardziej szczegółowych informacji dotyczących korzystania z tych portali;

20.  przypomina o obustronnym obowiązku lojalnej współpracy między Komisją a Parlamentem; dlatego wzywa do przeglądu porozumienia ramowego w sprawie stosunków między Parlamentem Europejskim a Komisją Europejską, aby umożliwić przekazywanie informacji o sprawach w ramach EU Pilot w postaci (poufnego) dokumentu komisji Parlamentu Europejskiego odpowiedzialnej za interpretowanie i wdrażanie prawa Unii;

21.  przypomina, że w rezolucji z dnia 15 stycznia 2013 r.(2) Parlament wezwał do przyjęcia rozporządzenia UE w sprawie europejskiego prawodawstwa dotyczącego postępowania administracyjnego na mocy art. 298 TFUE, lecz choć rezolucję przyjęto przeważającą większością głosów (572 głosów za, 16 przeciw i 12 wstrzymujących się), Komisja nie przedstawiła swojego wniosku w następstwie postulatu Parlamentu; zwraca się do Komisji o ponowne rozpatrzenie rezolucji Parlamentu w celu przedstawienia wniosku ustawodawczego w sprawie europejskiego prawodawstwa dotyczącego postępowania administracyjnego;

22.  ubolewa w szczególności nad brakiem jakichkolwiek działań następczych w odniesieniu do swojego apelu o wiążące przepisy w formie rozporządzenia określającego różne aspekty postępowania w sprawie uchybienia i postępowania na etapie poprzedzającym wszczęcie tej procedury, w tym powiadomienia, obowiązujące terminy, prawo do bycia wysłuchanym, obowiązek podania przyczyn, a także prawo dostępu każdej osoby do dokumentacji jej dotyczącej, celem wzmocnienia praw obywateli i zagwarantowania przejrzystości;

23.  przypomina w tym kontekście, że Komisja Prawna ustanowiła nową grupę roboczą ds. prawa administracyjnego, która podjęła decyzję o sporządzeniu konkretnego projektu rozporządzenia o postępowaniu organów administracji Unii, by posłużył on Komisji jako „źródło inspiracji”, nie z zamiarem kwestionowania prawa Komisji do inicjatywy, lecz aby pokazać, że tego rodzaju rozporządzenie byłoby zarówno przydatne, jak i możliwe do wprowadzenia w życie;

24.  uważa, że celem wspomnianego projektu rozporządzenia nie jest zastąpienie obowiązującego prawodawstwa UE, lecz uzupełnienie istniejących braków lub wyjaśnienie problemów związanych z wykładnią oraz poprawienie zrozumiałości, jasności i spójności interpretacji obowiązujących przepisów, co byłoby korzystne dla obywateli i przedsiębiorstw oraz administracji i jej urzędników;

25.  wzywa zatem po raz kolejny Komisję do przedstawienia wniosku ustawodawczego w sprawie europejskiego prawodawstwa dotyczącego postępowania administracyjnego, z uwzględnieniem kroków podjętych dotychczas przez Parlament Europejski w tej dziedzinie;

26.  przypomina, że instytucje UE, nawet jeśli działają jako członkowie grup międzynarodowych kredytodawców („trojki”), zobowiązane są przestrzegać traktatów i Karty praw podstawowych Unii Europejskiej;

27.  wzywa Komisję do uczynienia zgodności z prawem UE rzeczywistym priorytetem politycznym realizowanym w bliskiej współpracy z Parlamentem, który ma obowiązek a) politycznego rozliczania Komisji i b) jako współprawodawca – dbania o to, by otrzymywać wszystkie niezbędne informacje w celu stałego usprawniania swojej pracy prawodawczej;

28.  opowiada się za utworzeniem w Parlamencie procedury do celów monitorowania stosowania prawa UE w państwach członkowskich, w ramach której możliwe byłoby analizowanie kwestii niezgodności w sposób uwzględniający sytuację poszczególnych krajów oraz fakt, że właściwe komisje stałe w Parlamencie monitorują stosowanie prawa UE w dziedzinach wchodzących w zakres swoich kompetencji;

29.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, Komitetowi Regionów, Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu oraz parlamentom narodowym.

(1) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0322.
(2) Dz.U. C 440 z 30.12.2015, s. 17.


Wprowadzenie do obrotu ziaren genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy Bt11
PDF 341kWORD 52k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 października 2016 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji dotyczącej wprowadzenia do obrotu w celu uprawy materiału siewnego zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy Bt11 (SYN-BTØ11-1) (D046173/01 – 2016/2919(RSP))
P8_TA(2016)0386B8-1083/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając projekt decyzji wykonawczej Komisji dotyczącej wprowadzenia do obrotu w celu uprawy materiału siewnego zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy Bt11 (SYN-BTØ11-1) (D046173/01),

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE z dnia 12 marca 2001 r. w sprawie zamierzonego uwalniania do środowiska organizmów zmodyfikowanych genetycznie i uchylającą dyrektywę Rady 90/220/EWG(1), w szczególności jej art. 18 ust. 1,

–  uwzględniając opinię Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) z dnia 19 maja 2005 r.(2),

–  uwzględniając opinię EFSA z dnia 6 grudnia 2012 r.(3), w której aktualizuje się wnioski wypływające z oceny ryzyka oraz zalecenia w zakresie zarządzania ryzykiem dotyczące odpornej na szkodniki zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy MON 810,

–  uwzględniając opinię naukową przyjętą przez EFSA w dniu 6 grudnia 2012 r.(4), która uzupełnia wnioski wypływające z oceny ryzyka środowiskowego oraz zalecenia w zakresie zarządzania ryzykiem dotyczące uprawy odpornej na szkodniki zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy Bt11 i MON 810,

–  uwzględniając opinię naukową EFSA z dnia 28 maja 2015 r.(5), w której aktualizuje się zalecenia w zakresie zarządzania ryzykiem w celu ograniczenia narażenia Lepidoptera niebędących przedmiotem zwalczania, które należy chronić w chronionych siedliskach, na pyłki kukurydzy Bt,

–  uwzględniając art. 11 i 13 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiającego przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję(6),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 16 stycznia 2014 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie wprowadzenia do obrotu w celu uprawy, zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE, kukurydzy (Zea mays L., linia 1507) zmodyfikowanej genetycznie w celu uzyskania odporności na niektóre szkodniki z rzędu Lepidoptera(7),

–  uwzględniając projekt rezolucji Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności,

–  uwzględniając art. 106 ust. 2 i 3 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że w 1996 r., zgodnie z dyrektywą Rady 90/220/EWG(8), przedsiębiorstwo Syngenta Seeds SAS (wcześniej: Novartis Seeds) (zwane dalej zgłaszającym) wniosło do właściwego organu francuskiego zawiadomienie (ref.: C/F/96/05.10) o wprowadzeniu do obrotu kukurydzy zmodyfikowanej genetycznie Bt11; mając na uwadze, że zaktualizowane zawiadomienie wniesiono w 2003 r., zgodnie z dyrektywą 2001/18/WE;

B.  mając na uwadze, że genetycznie zmodyfikowana kukurydza Bt11 wykazuje ekspresję białka Cry1Ab, które jest białkiem Bt (od: Bacillus thuringiensis subsp. Kurstaki), nadającego odporność na omacnicę prosowiankę (Ostrinia nubilalis) i Sesamia nonagrioides, a także białka PAT nadającego tolerancję na herbicyd glufosynat amonowy;

C.  mając na uwadze, że glufosynat zaliczono do substancji działających szkodliwie na rozrodczość, w związku z czym podlega on kryteriom wyłączenia określonym w rozporządzeniu (WE) nr 1107/2009; mając na uwadze, że w odniesieniu do już zatwierdzonych substancji kryteria te stosuje się w razie konieczności odnowienia zezwolenia; mając na uwadze, że zezwolenie dla glufosynatu traci ważność w 2017 r.; mając na uwadze, że w związku z tym od 2017 r. glufosynat zasadniczo nie powinien być stosowany;

D.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 26c ust. 2 dyrektywy 2001/18/WE uprawa kukurydzy zmodyfikowanej genetycznie Bt11 jest zabroniona na następujących obszarach: Walonia (Belgia); Bułgaria; Dania; Niemcy (z wyjątkiem do celów badawczych); Grecja; Francja; Chorwacja; Włochy; Cypr; Łotwa; Litwa; Luksemburg; Węgry; Malta; Holandia; Austria; Polska; Słowenia; Irlandia Północna (Zjednoczone Królestwo); Szkocja (Zjednoczone Królestwo); Walia (Zjednoczone Królestwo);

E.  mając na uwadze, że zdaniem EFSA dowody wskazują na to, iż 95–99% uwalnianych pyłków opada ok. 50 m od ich źródła, choć pionowe ruchy powietrza lub podmuchy wiatru podczas uwalniania pyłków mogą je wznieść wysoko do atmosfery i przenieść na duże odległości dochodzące do kilku kilometrów;

F.  mając na uwadze, że w opinii z 2005 r. EFSA uznał, że w Europie nie występują kompatybilne krzyżowo dzikie odmiany tej kukurydzy i jednocześnie doszedł do wniosku, iż nie należy spodziewać się niezamierzonych efektów środowiskowych z powodu zadomowienia i rozprzestrzeniania się;

G.  mając na uwadze, że Teosinte, pierwotna odmiana kukurydzy jako rośliny uprawnej, występuje w Hiszpanii od 2009 r.; mając na uwadze, że uprawy Teosinte mogłyby stać się odbiorcami transgenicznego DNA pochodzącego ze zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy MON 810, którą uprawia się w niektórych regionach Hiszpanii, gdzie odmiana Teosinte jest szeroko rozpowszechniona; mając na uwadze, że przepływ genów może przejść na Teosinte, prowadząc do produkcji toksyny Bt, jak i do tego, że hybrydowe odmiany kukurydzy oraz Teosinte staną się odporniejsze w porównaniu z rodzimymi odmianami Teosinte; mając na uwadze, że scenariusz ten przewiduje poważne zagrożenia dla rolników i środowiska;

H.  mając na uwadze, że właściwe organy w Hiszpanii poinformowały Komisję o obecności Teosinte na hiszpańskich polach kukurydzy, a także o nader ograniczonym występowaniu na polach kukurydzy zmodyfikowanej genetycznie; mając na uwadze, że z dostępnych informacji wynika, iż Teosinte zidentyfikowano także we Francji;

I.  mając na uwadze, że w dniu 13 lipca 2016 r. Komisja zwróciła się do EFSA o ocenę – do końca września 2016 r. – czy w dostępnej literaturze naukowej i innych stosownych informacjach pojawiają się nowe dowody mogące prowadzić do zmiany wniosków i zaleceń zawartych w opiniach naukowych EFSA poświęconych uprawie kukurydzy zmodyfikowanej genetycznie MON 810, Bt11, 1507 i GA21;

J.  mając na uwadze, że w pkt 24 projektu decyzji wykonawczej Komisja twierdzi, że w odniesieniu do lokalnej śmiertelności EFSA rozważał dwa poziomy „akceptowalnej” śmiertelności lokalnej (0,5 i 1%); mając jednak na uwadze, że w swojej opinii naukowej z dnia 28 maja 2015 r., w której aktualizuje się zalecenia w zakresie zarządzania ryzykiem w celu ograniczenia narażenia Lepidoptera niebędących przedmiotem zwalczania, które należy chronić w chronionych siedliskach, na pyłki kukurydzy Bt, EFSA jednoznacznie stwierdza, że „każdy konkretny poziom ochrony podany przez panel EFSA ds. organizmów modyfikowanych genetycznie celem ilustracji ma jedynie charakter przykładowy” oraz że „siłą rzeczy każdy zastosowany próg musi mieć charakter arbitralny i należy go objąć możliwością zmiany zgodnie z obowiązującymi w UE celami w zakresie ochrony”;

K.  mając na uwadze, że w projekcie decyzji wykonawczej Komisja zdecydowała się na wybór poziomu lokalnej śmiertelności poniżej 0,5% i w załączniku doń przewiduje arbitralne wartości w odniesieniu do zachowania odpowiedniej odległości, mianowicie co najmniej 5 m między polem kukurydzy Bt11 a siedliskiem chronionym, zgodnie z definicją w art. 2 ust. 3 dyrektywy 2004/35/WE, mimo że EFSA właściwie za potwierdzony uznaje fakt, iż odizolowanie chronionego siedliska od najbliższej uprawy kukurydzy Bt11 lub MON 810 pasem o szerokości 20 m prawdopodobnie zmniejszyłoby lokalną śmiertelność, nawet w przypadku wysoce wrażliwych larw z rzędu Lepidoptera niebędących przedmiotem zwalczania, do poziomu poniżej 0,5%, przy czym odległość ta jest czterokrotnie większa niż odległość proponowana przez Komisję;

L.  mając na uwadze, że w swojej opinii naukowej przyjętej w dniu 28 maja 2015 r., w której aktualizuje się zalecenia w zakresie zarządzania ryzykiem w celu ograniczenia narażenia Lepidoptera niebędących przedmiotem zwalczania, które należy chronić w chronionych siedliskach, EFSA stwierdza, iż „obecnie nie ma wystarczających danych pozwalających na analizę śmiertelności larw związanej z Bt w kontekście ogólnej śmiertelności”;

1.  uważa, że projekt decyzji wykonawczej Komisji przekracza uprawnienia wykonawcze przewidziane w dyrektywie 2001/18/WE;

2.  uważa, że przeprowadzona przez EFSA ocena ryzyka dotycząca uprawy jest niekompletna, a zaproponowane przez Komisję zalecenia w zakresie zarządzania ryzykiem – nieodpowiednie;

3.  uważa, że projekt decyzji wykonawczej Komisji nie jest spójny z prawem Unii, gdyż nie jest on zgodny z celem dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE, który zgodnie z zasadą ostrożności polega na zbliżeniu przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich oraz na ochronie zdrowia ludzkiego i środowiska w przypadku zamierzonego uwalniania do środowiska organizmów zmodyfikowanych genetycznie dla celów innych niż wprowadzanie ich do obrotu we Wspólnocie lub w przypadku wprowadzania do obrotu organizmów zmodyfikowanych genetycznie jako produktów lub w produktach we Wspólnocie;

4.  wzywa Komisję do wycofania projektu decyzji wykonawczej;

5.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.

(1) Dz.U. L 106 z 17.4.2001, s. 1.
(2) Opinia panelu EFSA ds. GMO wydana na wniosek Komisji i dotycząca powiadomienia złożonego przez przedsiębiorstwo Pioneer Hi-Bred International/Mycogen Seeds (nr ref.: C/F/96/05) o wprowadzeniu do obrotu zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy Bt11 odpornej na szkodniki w celu wykorzystania w materiałach paszowych, do obróbki przemysłowej i uprawy zgodnie z częścią C dyrektywy 2001/18/WE (Dziennik EFSA, 2005, 213, s. 1–33).
(3) Panel EFSA ds. GMO; opinia naukowa, w której aktualizuje się wnioski wypływające z oceny ryzyka oraz zalecenia w zakresie zarządzania ryzykiem dotyczące odpornej na szkodniki zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy MON 810. Dziennik EFSA 2012; 10(12):3017. [98 ss.] doi:10.2903/j.efsa.2012.3017.
(4) Panel EFSA ds. GMO; opinia naukowa, która uzupełnia wnioski wypływające z oceny ryzyka środowiskowego oraz zalecenia w zakresie zarządzania ryzykiem dotyczące uprawy odpornej na szkodniki zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy Bt11 i MON 810. Dziennik EFSA 2012;10(12):3016. [32 ss.] doi:10.2903/j.efsa.2012.3016.
(5) Panel EFSA ds. GMO. Opinia naukowa, w której aktualizuje się zalecenia w zakresie zarządzania ryzykiem w celu ograniczenia narażenia Lepidoptera niebędących przedmiotem zwalczania, które należy chronić w chronionych siedliskach, na pyłki kukurydzy Bt. Dziennik EFSA 2015;13(7):4127, 31 ss., doi:10.2903/j.efsa.2015.4127.
(6) Dz.U. L 55 z 28.2.2011, s. 13.
(7) Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0036.
(8) Dyrektywa Rady 90/220/EWG z dnia 23 kwietnia 1990 r. w sprawie zamierzonego uwalniania do środowiska naturalnego organizmów zmodyfikowanych genetycznie (Dz.U. L 117 z 8.5.1990, s. 15).


Wprowadzenie do obrotu ziaren genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy 1507
PDF 341kWORD 52k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 października 2016 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji dotyczącej wprowadzenia do obrotu w celu uprawy materiału siewnego zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy 1507 (DAS-Ø15Ø7-1) (D046172/00 – 2016/2920(RSP))
P8_TA(2016)0387B8-1085/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając projekt decyzji wykonawczej Komisji dotyczącej wprowadzenia do obrotu w celu uprawy materiału siewnego zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy 1507 (DAS-Ø15Ø7-1) (D046172/00),

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE z dnia 12 marca 2001 r. w sprawie zamierzonego uwalniania do środowiska organizmów zmodyfikowanych genetycznie i uchylającą dyrektywę Rady 90/220/EWG(1), w szczególności jej art. 18 ust. 1,

–  uwzględniając opinię naukową Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) w wersji zmienionej ostatnio w dniu 24 lutego 2012 r., która zawiera aktualną ewaluację oceny ryzyka środowiskowego oraz zaleceń w zakresie zarządzania ryzykiem dotyczących odpornej na szkodniki zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy 1507 przeznaczonej do uprawy(2),

–  uwzględniając opinię naukową EFSA z dnia 18 października 2012 r., która uzupełnia wnioski wypływające z oceny ryzyka środowiskowego oraz zalecenia w zakresie zarządzania ryzykiem dotyczące odpornej na szkodniki zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy 1507 przeznaczonej do uprawy(3),

–  uwzględniając opinię naukową EFSA z dnia 6 grudnia 2012 r., która aktualizuje wnioski wypływające z oceny ryzyka oraz zalecenia w zakresie zarządzania ryzykiem dotyczące odpornej na szkodniki zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy MON 810(4),

–  uwzględniając opinię naukową EFSA z dnia 6 grudnia 2012 r., która uzupełnia wnioski wypływające z oceny ryzyka środowiskowego oraz zalecenia w zakresie zarządzania ryzykiem dotyczące uprawy odpornej na szkodniki zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy Bt11 i MON 810(5),

–  uwzględniając opinię naukową EFSA z dnia 28 maja 2015 r., w której aktualizuje się zalecenia w zakresie zarządzania ryzykiem w celu ograniczenia narażenia Lepidoptera niebędących przedmiotem zwalczania, które należy chronić w chronionych siedliskach, na pyłki kukurydzy Bt(6),

–  uwzględniając art. 11 i 13 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiającego przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję(7),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 16 stycznia 2014 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie wprowadzenia do obrotu w celu uprawy, zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE, kukurydzy (Zea mays L., linia 1507) zmodyfikowanej genetycznie w celu uzyskania odporności na niektóre szkodniki z rzędu Lepidoptera(8),

–  uwzględniając projekt rezolucji Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności,

–  uwzględniając art. 106 ust. 2 i 3 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że w 2011 r., zgodnie z dyrektywą Rady 90/220/EWG(9), przedsiębiorstwa Pioneer Overseas Corporation i Dow AgroSciences Europe Ltd wniosły do właściwego organu hiszpańskiego zawiadomienie (ref.: C/ES/01/01) o wprowadzeniu do obrotu kukurydzy zmodyfikowanej genetycznie 1507; mając na uwadze, że zaktualizowane zawiadomienie wniesiono w 2003 r., zgodnie z dyrektywą 2001/18/WE;

B.  mając na uwadze, że genetycznie zmodyfikowana kukurydza 1507 wykazuje ekspresję białka Cry1F, które jest białkiem Bt (od: Bacillus thuringiensis subsp. Kurstaki), nadającego odporność na omacnicę prosowiankę (Ostrinia nubilalis) i niektóre inne szkodniki z rzędu Lepidoptera, takie jak Sesamia spp., sówka (Spodoptera frugiperda), rolnica gwoździarka (Agrotis ipsilon) i Diatraea grandiosella, a także białka PAT nadającego tolerancję na herbicyd glufosynat amonowy;

C.  mając na uwadze, że glufosynat zaliczono do substancji działających szkodliwie na rozrodczość, w związku z czym podlega on kryteriom wyłączenia określonym w rozporządzeniu (WE) nr 1107/2009; mając na uwadze, że w odniesieniu do już zatwierdzonych substancji kryteria te stosuje się w razie konieczności odnowienia zezwolenia; mając na uwadze, że zezwolenie dla glufosynatu traci ważność w 2017 r.; mając na uwadze, że w związku z tym od 2017 r. glufosynat zasadniczo nie powinien być stosowany;

D.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 26c ust. 2 dyrektywy 2001/18/WE uprawa kukurydzy zmodyfikowanej genetycznie 1507 jest zabroniona na następujących obszarach: Walonia (Belgia); Bułgaria; Dania; Niemcy (z wyjątkiem do celów badawczych); Grecja; Francja; Chorwacja; Włochy; Cypr; Łotwa; Litwa; Luksemburg; Węgry; Malta; Holandia; Austria; Polska; Słowenia; Irlandia Północna (Zjednoczone Królestwo); Szkocja (Zjednoczone Królestwo); Walia (Zjednoczone Królestwo);

E.  mając na uwadze, że zdaniem EFSA dowody wskazują na to, iż 95–99% uwalnianych pyłków opada ok. 50 m od ich źródła, choć pionowe ruchy wiatru lub podmuchy wiatru podczas uwalniania pyłków mogą je wznieść wysoko do atmosfery i przenieść na duże odległości dochodzące do kilku kilometrów;

F.  mając na uwadze, że panel EFSA ds. organizmów modyfikowanych genetycznie określił ewentualny rozwój odporności szkodników z rzędu Lepidoptera będących przedmiotem zwalczania na białko Cry1F jako problem związany z uprawą kukurydzy 1507, gdyż rozwój odporności może prowadzić do zmiany praktyk zwalczania szkodników, a te z kolei mogą mieć negatywne skutki dla środowiska;

G.  mając na uwadze, że Teosinte, pierwotna forma kukurydzy jako rośliny uprawnej, występuje w Hiszpanii od 2009 r.; mając na uwadze, że uprawy Teosinte mogłyby stać się odbiorcami transgenicznego DNA pochodzącego ze zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy MON 810, którą uprawia się w niektórych regionach Hiszpanii, gdzie odmiana Teosinte jest szeroko rozpowszechniona; mając na uwadze, że przepływ genów może przejść na Teosinte, prowadząc do produkcji toksyny Bt, jak i do tego, że hybrydowe odmiany kukurydzy oraz Teosinte staną się odporniejsze w porównaniu z rodzimymi odmianami Teosinte; mając na uwadze, że scenariusz ten przewiduje poważne zagrożenia dla rolników i środowiska;

H.  mając na uwadze, że właściwe organy w Hiszpanii poinformowały Komisję o obecności Teosinte na hiszpańskich polach kukurydzy, a także o nader ograniczonym występowaniu na polach kukurydzy zmodyfikowanej genetycznie; mając na uwadze, że z dostępnych informacji wynika również, iż Teosinte zidentyfikowano także we Francji;

I.  mając na uwadze, że w dniu 13 lipca 2016 r. Komisja zwróciła się do EFSA o ocenę – do końca września 2016 r. – czy w dostępnej literaturze naukowej lub innych stosownych informacjach pojawiają się nowe dowody mogące prowadzić do zmiany wniosków i zaleceń zawartych w opiniach naukowych EFSA poświęconych uprawie kukurydzy zmodyfikowanej genetycznie MON 810, Bt11, 1507 i GA21;

J.  mając na uwadze, że w pkt 24 projektu decyzji wykonawczej Komisja twierdzi, iż EFSA rozważał dwa poziomy „akceptowalnej” śmiertelności lokalnej (0,5 i 1%); mając jednak na uwadze, że w swojej opinii naukowej z dnia 28 maja 2015 r., w której aktualizuje się zalecenia w zakresie zarządzania ryzykiem w celu ograniczenia narażenia Lepidoptera niebędących przedmiotem zwalczania, które należy chronić w chronionych siedliskach, na pyłki kukurydzy Bt, EFSA właściwie jednoznacznie podkreśla, że „każdy konkretny poziom ochrony podany przez panel EFSA ds. organizmów modyfikowanych genetycznie celem ilustracji ma jedynie charakter przykładowy” oraz że „siłą rzeczy każdy zastosowany próg musi mieć charakter arbitralny i należy go objąć możliwością zmiany zgodnie z obowiązującymi w UE celami w zakresie ochrony”;

K.  mając na uwadze, że w projekcie decyzji wykonawczej Komisja zdecydowała się na wybór poziomu lokalnej śmiertelności poniżej 0,5% i w załączniku doń przewiduje arbitralne wartości w odniesieniu do zachowania odpowiedniej odległości, mianowicie co najmniej 20 m między polem kukurydzy 1507 a siedliskiem chronionym, zgodnie z definicją w art. 2 ust. 3 dyrektywy 2004/35/WE, mimo że EFSA uznaje za potwierdzony fakt, iż odizolowanie chronionego siedliska od najbliższej uprawy kukurydzy 1507 pasem o szerokości 30 m prawdopodobnie zmniejszyłoby lokalną śmiertelność, nawet w przypadku wysoce wrażliwych larw z rzędu Lepidoptera niebędących przedmiotem zwalczania, do poziomu 0,5% lub poniżej tego poziomu, przy czym odległość ta jest większa niż odległość proponowana przez Komisję;

L.  mając na uwadze, że w swojej opinii naukowej z dnia 28 maja 2015 r., w której aktualizuje się zalecenia w zakresie zarządzania ryzykiem w celu ograniczenia narażenia Lepidoptera niebędących przedmiotem zwalczania, które należy chronić w chronionych siedliskach, EFSA stwierdził, iż „obecnie nie ma wystarczających danych pozwalających na analizę śmiertelności larw związanej z Bt w kontekście ogólnej śmiertelności”;

1.  uważa, że projekt decyzji wykonawczej Komisji przekracza uprawnienia wykonawcze przewidziane w dyrektywie 2001/18/WE;

2.  uważa, że ocena ryzyka dotycząca uprawy, przeprowadzona przez EFSA, jest niekompletna, a zaproponowane przez Komisję zalecenia w zakresie zarządzania ryzykiem – nieodpowiednie;

3.  uważa, że projekt decyzji wykonawczej Komisji nie jest spójny z prawem Unii, gdyż nie jest on zgodny z celem dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE, który zgodnie z zasadą ostrożności polega na zbliżeniu przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich oraz na ochronie zdrowia ludzkiego i środowiska w przypadku zamierzonego uwalniania do środowiska organizmów zmodyfikowanych genetycznie dla celów innych niż wprowadzanie ich do obrotu we Wspólnocie lub w przypadku wprowadzania do obrotu organizmów zmodyfikowanych genetycznie jako produktów lub w produktach we Wspólnocie;

4.  wzywa Komisję do wycofania projektu decyzji wykonawczej;

5.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.

(1) Dz.U. L 106 z 17.4.2001, s. 1.
(2) Panel EFSA ds. organizmów modyfikowanych genetycznie; opinia naukowa zawierająca aktualną ewaluację oceny ryzyka środowiskowego oraz zaleceń w zakresie zarządzania ryzykiem dotyczących odpornej na szkodniki zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy 1507 przeznaczonej do uprawy. Dziennik EFSA 2011; 9(11):2429 [73 ss.] doi:10.2903/j.efsa.2011.2429.
(3) Panel EFSA ds. organizmów modyfikowanych genetycznie; opinia naukowa uzupełniająca wnioski wypływające z oceny ryzyka środowiskowego oraz zalecenia w zakresie zarządzania ryzykiem dotyczące odpornej na szkodniki zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy 1507 przeznaczonej do uprawy. Dziennik EFSA 2012; 10(11):2934 [36 ss.] doi:10.2903/j.efsa.2012.2934.
(4) Panel EFSA ds. organizmów modyfikowanych genetycznie; opinia naukowa, która aktualizuje wnioski wypływające z oceny ryzyka oraz zalecenia w zakresie zarządzania ryzykiem dotyczące odpornej na szkodniki zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy MON 810. Dziennik EFSA 2012; 10(12):3017. [98 pp.] doi:10.2903/j.efsa.2012.3017.
(5) Panel EFSA ds. organizmów modyfikowanych genetycznie; opinia naukowa, która uzupełnia wnioski wypływające z oceny ryzyka środowiskowego oraz zalecenia w zakresie zarządzania ryzykiem dotyczące uprawy odpornej na szkodniki zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy Bt11 i MON 810. Dziennik EFSA 2012; 10(12):3016 [36 ss.] doi:10.2903/j.efsa.2012.3016.
(6) Panel EFSA ds. organizmów modyfikowanych genetycznie. Opinia naukowa, w której aktualizuje się zalecenia w zakresie zarządzania ryzykiem w celu ograniczenia narażenia Lepidoptera niebędących przedmiotem zwalczania, które należy chronić w chronionych siedliskach, na pyłki kukurydzy Bt. Dziennik EFSA 2015;13(7):4127. [31 ss.] doi:10.2903/j.efsa.2015.4127.
(7) Dz.U. L 55 z 28.2.2011, s. 13.
(8) Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0036.
(9) Dyrektywa Rady 90/220/EWG z dnia 23 kwietnia 1990 r. w sprawie zamierzonego uwalniania do środowiska naturalnego organizmów zmodyfikowanych genetycznie (Dz.U. L 117 z 8.5.1990, s. 15).


Odnowienie zezwolenia na ziarna genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy MON 810
PDF 343kWORD 53k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 października 2016 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji dotyczącej odnowienia zezwolenia na wprowadzenie do obrotu w celu uprawy materiału siewnego zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy MON 810 (MON-ØØ81Ø-6) (D046170/00 – 2016/2921(RSP))
P8_TA(2016)0388B8-1086/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając projekt decyzji wykonawczej Komisji dotyczącej odnowienia zezwolenia na wprowadzenie do obrotu w celu uprawy materiału siewnego zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy MON 810 (MON-ØØ81Ø-6) (D046170/00),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003 z dnia 22 września 2003 r. w sprawie genetycznie zmodyfikowanej żywności i paszy(1), w szczególności jego art. 23 ust. 3,

–  uwzględniając art. 11 i 13 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiającego przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję(2),

–  uwzględniając opinię naukową Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) z dnia 6 grudnia 2012 r., która aktualizuje wnioski wypływające z oceny ryzyka oraz zalecenia w zakresie zarządzania ryzykiem dotyczące odpornej na szkodniki zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy MON 810(3),

–  uwzględniając opinię naukową przyjętą przez EFSA w dniu 6 grudnia 2012 r., która uzupełnia wnioski wypływające z oceny ryzyka środowiskowego oraz zalecenia w zakresie zarządzania ryzykiem dotyczące uprawy odpornej na szkodniki zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy Bt11 i MON 810(4),

–  uwzględniając opinię naukową EFSA z dnia 28 maja 2015 r., w której aktualizuje się zalecenia w zakresie zarządzania ryzykiem w celu ograniczenia narażenia Lepidoptera niebędących przedmiotem zwalczania, które należy chronić w chronionych siedliskach, na pyłki kukurydzy Bt(5),

–  uwzględniając opinię naukową EFSA z dnia 9 marca 2016 r.(6) na temat rocznego sprawozdania przedsiębiorstwa Monsanto Europe S.A. w sprawie kontroli w kontekście ochrony środowiska po wprowadzeniu do obrotu, poświęconego uprawie w 2014 r. zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy MON 810,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 16 stycznia 2014 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie wprowadzenia do obrotu w celu uprawy, zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/18/WE, kukurydzy (Zea mays L., linia 1507) zmodyfikowanej genetycznie w celu uzyskania odporności na niektóre szkodniki z rzędu Lepidoptera(7),

–  uwzględniając projekt rezolucji Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności,

–  uwzględniając art. 106 ust. 2 i 3 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że w dniu 11 i 18 kwietnia 2007 r. przedsiębiorstwo Monsanto Europe S.A. przedstawiło Komisji, zgodnie z art. 11 i 23 rozporządzenia (WE) nr 1829/2003, trzy wnioski o odnowienie zezwolenia na istniejące środki spożywcze, składniki żywności i materiały paszowe produkowane z kukurydzy MON 810, zezwolenia na żywność zawierającą kukurydzę MON 810 lub składającą się z niej, a także zezwolenia na kukurydzę MON 810 w produktach składających się z niej lub zawierających ją, mających inne przeznaczenie niż żywność lub pasza, tak jak każdy inny rodzaj kukurydzy, w tym przeznaczonych do uprawy; mając na uwadze, że po dacie wejścia w życie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 o produktach tych powiadomiono Komisję, zgodnie z art. 8 ust. 1 lit. a) i b) oraz art. 20 ust. 1 lit. b) tegoż rozporządzenia, a także ujęto je we wspólnotowym rejestrze genetycznie zmodyfikowanej żywności i paszy;

B.  mając na uwadze, że w dniu 9 marca 2016 r. przedsiębiorstwo Monsanto Europe S.A. wysłało do Komisji pismo z prośbą o oddzielne – w stosunku do reszty wniosku – rozpatrzenie części wniosku dotyczącej uprawy;

C.  mając na uwadze, że zmodyfikowana genetycznie kukurydza MON 810 w formie opisanej we wniosku wykazuje ekspresję na białko Cry1Ab uzyskiwane z Bacillus thuringiensis subsp. kurstaki, które nadaje odporność na niektóre szkodniki z rzędu Lepidoptera, w tym na omacnicę prosowiankę (Ostrinia nubilalis) i Sesamia spp;

D.  mając na uwadze, że zezwolenia na wprowadzenie do obrotu w celu uprawy materiału siewnego zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy MON 810 udzielono pierwotnie zgodnie z dyrektywą Rady 90/220/EWG(8) na mocy decyzji Komisji 98/294/WE(9); mając na uwadze, że w dniu 3 sierpnia 1998 r. Francja udzieliła zgody przedsiębiorstwu Monsanto Europe S.A. (dalej: Monsanto) na wprowadzenie do obrotu produktów z kukurydzy MON 810;

E.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 26c ust. 2 dyrektywy 2001/18/WE uprawa zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy MON 810 jest zabroniona na następujących obszarach: Walonia (Belgia); Bułgaria; Dania; Niemcy (z wyjątkiem do celów badawczych); Grecja; Francja; Chorwacja; Włochy; Cypr; Łotwa; Litwa; Luksemburg; Węgry; Malta; Holandia; Austria; Polska; Słowenia; Irlandia Północna (Zjednoczone Królestwo); Szkocja (Zjednoczone Królestwo); Walia (Zjednoczone Królestwo);

F.  mając na uwadze, że zdaniem EFSA dowody wskazują na to, iż 95–99% uwalnianych pyłków opada ok. 50 m od ich źródła, choć pionowe ruchy wiatru lub podmuchy wiatru podczas uwalniania pyłków mogą je wznieść wysoko do atmosfery i przenieść na duże odległości dochodzące do kilku kilometrów;

G.  mając na uwadze, że EFSA arbitralnie wykluczył zapylenie krzyżowe kukurydzy z zakresu swoich opinii naukowych na temat kukurydzy MON 810, pomijając tym samym potencjalne zagrożenia dla różnorodności biologicznej;

H.  mając na uwadze, że Teosinte, czyli pierwotne gatunki kukurydzy jako rośliny uprawnej, występują w Hiszpanii od 2009 r.; mając na uwadze, że uprawy Teosinte mogłyby stać się odbiorcami transgenicznego DNA pochodzącego ze zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy MON 810, którą uprawia się w niektórych regionach Hiszpanii, gdzie odmiana Teosinte jest szeroko rozpowszechniona; mając na uwadze, że może dojść do przepływu genów na Teosinte, co spowodowałoby wytwarzanie przez nią toksyny Bt, jak i do tego, że hybrydowe odmiany kukurydzy oraz Teosinte staną się odporniejsze w porównaniu z rodzimymi odmianami Teosinte; mając na uwadze, że scenariusz ten przewiduje poważne zagrożenia dla rolników i środowiska;

I.  mając na uwadze, że właściwe organy w Hiszpanii poinformowały Komisję o obecności Teosinte na hiszpańskich polach kukurydzy, a także o nader ograniczonym występowaniu na polach kukurydzy zmodyfikowanej genetycznie; mając na uwadze, że z dostępnych informacji wynika ponadto, iż Teosinte zidentyfikowano także we Francji;

J.  mając na uwadze, że w dniu 13 lipca 2016 r. Komisja zwróciła się do EFSA o ocenę – do końca września 2016 r. – czy w dostępnej literaturze naukowej i innych stosownych informacjach pojawiają się nowe dowody mogące prowadzić do zmiany wniosków i zaleceń zawartych w opiniach naukowych EFSA poświęconych uprawie kukurydzy zmodyfikowanej genetycznie MON 810, Bt11, 1507 i GA21;

K.  mając na uwadze, że w pkt 22 projektu decyzji wykonawczej Komisji stwierdzono, że w odniesieniu do kwestii lokalnej śmiertelności EFSA uznał dwa poziomy „akceptowalnej” śmiertelności lokalnej (0,5 i 1%), ale mając a uwadze, że w swojej opinii naukowej przyjętej w dniu 28 maja 2015 r., w której aktualizuje się zalecenia w zakresie zarządzania ryzykiem w celu ograniczenia narażenia Lepidoptera niebędących przedmiotem zwalczania, które należy chronić w chronionych siedliskach, na pyłki kukurydzy Bt, EFSA właściwie jednoznacznie stwierdza, że „każdy konkretny poziom ochrony podany przez panel EFSA ds. organizmów modyfikowanych genetycznie celem ilustracji ma jedynie charakter przykładowy” oraz że „siłą rzeczy każdy zastosowany próg musi mieć charakter arbitralny i należy go objąć możliwością zmiany zgodnie z obowiązującymi w UE celami w zakresie ochrony”;

L.  mając na uwadze, że w projekcie decyzji wykonawczej Komisja zdecydowała się na wybór poziomu lokalnej śmiertelności poniżej 0,5% i w załączniku doń przewiduje arbitralne wartości w odniesieniu do zachowania odpowiedniej odległości, mianowicie co najmniej 5 m między polem kukurydzy MON 810 a siedliskiem chronionym, zgodnie z definicją w art. 2 ust. 3 dyrektywy 2004/35/WE, mimo że EFSA uznaje za potwierdzony fakt, iż odizolowanie chronionego siedliska od najbliższej uprawy kukurydzy Bt11 lub MON 810 pasem o szerokości 20 m, a więc czterokrotnie szerszym niż odległość zaproponowana przez Komisję, prawdopodobnie zmniejszyłoby lokalną śmiertelność, nawet w przypadku wysoce wrażliwych larw z rzędu Lepidoptera niebędących przedmiotem zwalczania, do poziomu 0,5% lub poniżej tego poziomu;

M.  mając na uwadze, że w swojej opinii naukowej przyjętej w dniu 28 maja 2015 r., w której aktualizuje się zalecenia w zakresie zarządzania ryzykiem w celu ograniczenia narażenia Lepidoptera niebędących przedmiotem zwalczania, które należy chronić w chronionych siedliskach, EFSA stwierdził, iż „obecnie nie ma wystarczających danych pozwalających na analizę śmiertelności larw związanej z Bt w kontekście ogólnej śmiertelności”;

N.  mając na uwadze, że stale nie egzekwuje się wymogu kontroli w kontekście ochrony środowiska po wprowadzeniu do obrotu, gdyż EFSA zwraca uwagę, że ze sprawozdania na temat tej kontroli za rok 2014 wynika częściowe niespełnienie w Hiszpanii wymogu zagwarantowania obszarów wolnych od Bt, co zaobserwowano w latach poprzednich, oraz że podczas analizy kwestionariuszy wypełnianych przez rolników oraz przeglądu stosownej literatury dopatrzono się braków metodologicznych podobnych do tych, jakie znaleziono w poprzednich rocznych sprawozdaniach na temat kontroli w kontekście ochrony środowiska po wprowadzeniu do obrotu, dotyczących kukurydzy MON 810;

O.  mając na uwadze, że panel EFSA ds. organizmów modyfikowanych genetycznie każdego roku stale i zdecydowanie powtarza – na próżno – swoje zalecenia dotyczące kontroli kukurydzy MON 810 w kontekście ochrony środowiska po wprowadzeniu do obrotu, aby uzyskać więcej szczegółowych informacji na temat metod pobierania próbek, ograniczyć możliwość obciążenia selekcji w kwestionariuszach wypełnianych przez rolników i zadbać o identyfikację wszystkich odpowiednich publikacji naukowych; mając na uwadze, że w kwestii usprawnienia schematu pobierania próbek w związku z sondażem wśród rolników panel EFSA ds. organizmów modyfikowanych genetycznie każdego roku na próżno podkreśla znaczenie krajowych rejestrów upraw organizmów zmodyfikowanych genetycznie oraz powtarza własne zalecenia dla podmiotów posiadających zezwolenie, dotyczące jak najlepszego wykorzystania przez nich informacji zawartych w rejestrach krajowych oraz prowadzenia dialogu z podmiotami odpowiedzialnymi za zarządzanie tymi rejestrami w regionach uprawy kukurydzy MON 810;

1.  uważa, że projekt decyzji wykonawczej Komisji przekracza uprawnienia wykonawcze przewidziane w rozporządzeniu (WE) nr 1829/2003;

2.  uważa, że ocena ryzyka dotycząca uprawy, przeprowadzona przez EFSA, jest niekompletna, a zaproponowane przez Komisję zalecenia w zakresie zarządzania ryzykiem – nieodpowiednie;

3.  uważa, że projekt decyzji wykonawczej Komisji jest niespójny z prawem Unii, gdyż nie odpowiada celowi rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 zakładającemu – zgodnie z zasadami ogólnymi określonymi w rozporządzeniu (WE) nr 178/2002 – stworzenie podstawy do zapewnienia wysokiego poziomu ochrony życia i zdrowia ludzkiego, zdrowia i dobrostanu zwierząt, środowiska naturalnego oraz interesów konsumenta w związku z genetycznie zmodyfikowaną żywnością i paszą, przy jednoczesnym zapewnieniu skutecznego funkcjonowania rynku wewnętrznego;

4.  wzywa Komisję do wycofania projektu decyzji wykonawczej;

5.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.

(1) Dz.U. L 268 z 18.10.2003, s. 1.
(2) Dz.U. L 55 z 28.2.2011, s. 13.
(3) Panel EFSA ds. organizmów modyfikowanych genetycznie; opinia naukowa, która aktualizuje wnioski wypływające z oceny ryzyka oraz zalecenia w zakresie zarządzania ryzykiem dotyczące odpornej na szkodniki zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy MON 810. Dziennik EFSA 2012; 10(12):3017 [98 ss.], doi:10.2903/j.efsa.2012.3017.
(4) Panel EFSA ds. organizmów modyfikowanych genetycznie; opinia naukowa uzupełniająca wnioski wypływające z oceny ryzyka środowiskowego oraz zalecenia w zakresie zarządzania ryzykiem dotyczące uprawy odpornej na szkodniki zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy Bt11 i MON 810. Dziennik EFSA 2012; 10(12):3016 [s. 32].doi:10.2903/j.efsa.2012.3016.
(5) Panel EFSA ds. organizmów modyfikowanych genetycznie. Opinia naukowa, w której aktualizuje się zalecenia w zakresie zarządzania ryzykiem w celu ograniczenia narażenia Lepidoptera niebędących przedmiotem zwalczania, które należy chronić w chronionych siedliskach, na pyłki kukurydzy Bt. Dziennik EFSA 2015;13(7):4127 [31 ss.] doi:10.2903/j.efsa.2015.4127.
(6) Panel EFSA ds. organizmów modyfikowanych genetycznie. Opinia naukowa na temat rocznego sprawozdania w sprawie kontroli w kontekście ochrony środowiska po wprowadzeniu do obrotu, poświęconego uprawie w 2014 r. zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy MON 810 (Monsanto Europe S.A.). Dziennik EFSA 2016;14(4):4446 [26 ss.], doi:10.2903/j.efsa.2016.4446.
(7) Teksty przyjęte, P7_TA(2014)0036.
(8) Dyrektywa Rady 90/220/EWG z dnia 23 kwietnia 1990 r. w sprawie zamierzonego uwalniania do środowiska organizmów zmodyfikowanych genetycznie (Dz.U. L 117 z 8.5.1990, s. 15).
(9) Decyzja Komisji 98/294/WE z dnia 22 kwietnia 1998 r. dotycząca wprowadzenia do obrotu zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy (Zea mays L., linia MON 810), w zastosowaniu dyrektywy Rady 90/220/EWG (Dz.U. L 131 z 5.5.1998, s. 32).


Wprowadzenie do obrotu produktów z genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy MON 810
PDF 337kWORD 50k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 października 2016 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003 produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę MON 810 (MON-ØØ81Ø-6) (D046169/00 – 2016/2922(RSP))
P8_TA(2016)0389B8-1084/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając projekt decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003 (D046169/00) produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę MON 810 (MON-ØØ81Ø-6),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003 z dnia 22 września 2003 r. w sprawie genetycznie zmodyfikowanej żywności i paszy(1), w szczególności jego art. 11 ust. 3 i art. 23 ust. 3,

–  uwzględniając art. 11 i 13 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiającego przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję(2),

–  uwzględniając głosowanie w dniu 8 lipca 2016 r. – bez wydania opinii – w Stałym Komitecie ds. Łańcucha Żywnościowego i Zdrowia Zwierząt, o którym mowa w art. 35 rozporządzenia (WE) nr 1829/2003,

–  uwzględniając opinię naukową Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) z dnia 6 grudnia 2012 r.(3),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 16 grudnia 2015 r. w sprawie decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2015/2279 z dnia 4 grudnia 2015 r. zezwalającej na wprowadzenie do obrotu na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003(4) produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę NK603 × T25 (MON-ØØ6Ø3-6 × ACS-ZMØØ3-2), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 3 lutego 2016 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003(5) produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję MON 87705 × MON 89788 (MON-877Ø5-6 × MON-89788-1), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 3 lutego 2016 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003(6) produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję MON 87708 × MON 89788 (MON-877Ø8-9 × MON-89788-1), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 3 lutego 2016 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003(7) produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję FG72 (MST-FGØ72-2), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę Bt11 × MIR162 × MIR604 × GA21, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych oraz produktów zawierających genetycznie zmodyfikowane odmiany kukurydzy łączące dwie lub trzy spośród modyfikacji genetycznych Bt11, MIR162, MIR604 i GA21, składających się z nich lub z nich wyprodukowanych, oraz uchylającej decyzje 2010/426/UE, 2011/893/UE, 2011/892/UE i 2011/894/UE(8),

–  uwzględniając projekt rezolucji Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności,

–  uwzględniając art. 106 ust. 2 i 3 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że w dniu 11 i 18 kwietnia 2007 r. przedsiębiorstwo Monsanto Europe S.A. przedstawiło Komisji, zgodnie z art. 11 i 23 rozporządzenia (WE) nr 1829/2003, trzy wnioski o odnowienie zezwolenia na istniejące środki spożywcze, składniki żywności i materiały paszowe produkowane z kukurydzy MON 810, zezwolenia na żywność zawierającą kukurydzę MON 810 lub składającą się z niej, a także zezwolenia na kukurydzę MON 810 w produktach składających się z niej lub zawierających ją, mających inne przeznaczenie niż żywność lub pasza, tak jak każdy inny rodzaj kukurydzy, w tym przeznaczonych do uprawy; mając na uwadze, że po dacie wejścia w życie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 o produktach tych powiadomiono Komisję, zgodnie z art. 8 ust. 1 lit. a) i b) oraz art. 20 ust. 1 lit. b) tegoż rozporządzenia, a także ujęto je we wspólnotowym rejestrze genetycznie zmodyfikowanej żywności i paszy;

B.  mając na uwadze, że w dniu 9 marca 2016 r. przedsiębiorstwo Monsanto Europe S.A. wysłało do Komisji pismo z prośbą o oddzielne – w stosunku do reszty wniosku – rozpatrzenie części wniosku dotyczącej uprawy;

C.  mając na uwadze, że zmodyfikowana genetycznie kukurydza MON-ØØ81Ø-6 w formie opisanej we wniosku wykazuje ekspresję na białko Cry1Ab uzyskiwane z Bacillus thuringiensis subsp. kurstaki, które nadaje odporność na drapieżnictwo ze strony niektórych szkodników z rzędu Lepidoptera, w tym omacnicy prosowianki (Ostrinia nubilalis) i Sesamia spp;

D.  mając na uwadze, że projekt decyzji wykonawczej Komisji został poddany pod głosowanie na posiedzeniu Stałego Komitetu w dniu 8 lipca 2016 r., ale nie doszło do wydania opinii;

E.  mając na uwadze, że dwa główne powody, dla których państwa członkowskie zagłosowały przeciw lub wstrzymały się od głosu, to brak długofalowych badań żywieniowych i badań toksyczności oraz niewystarczająca ocena ryzyka;

F.  mając na uwadze, że projekt decyzji wykonawczej Komisji poddano pod głosowanie na posiedzeniu komitetu odwoławczego w dniu 15 września 2016 r., ale ponownie nie wydano żadnej opinii, przy czym 12 państw członkowskich reprezentujących 38,74% ludności UE głosowało za, 11 państw członkowskich reprezentujących 18,01% ludności UE głosowało przeciw, 4 państwa członkowskie reprezentujące 43,08% ludności UE wstrzymały się od głosu, a jedno państwo członkowskie reprezentujące 0,17% ludności UE było nieobecne podczas głosowania;

G.  mając na uwadze, że w dniu 22 kwietnia 2015 r., w uzasadnieniu wniosku ustawodawczego zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1829/2003, Komisja wyraziła ubolewanie w związku z faktem, że od czasu wejścia w życie tegoż rozporządzenia decyzje zatwierdzające są przyjmowane przez Komisję, zgodnie z obowiązującymi przepisami, bez poparcia w formie opinii komitetów z państw członkowskich oraz że zwrot dokumentacji do Komisji w celu podjęcia ostatecznej decyzji, który zdecydowanie stanowił wyjątek w całej procedurze, stał się normą w zakresie podejmowania decyzji w sprawie zatwierdzania genetycznie zmodyfikowanej żywności i paszy;

H.  mając na uwadze, że w dniu 28 października 2015 r. Parlament odrzucił wniosek ustawodawczy z dnia 22 kwietnia 2015 r. zmieniający rozporządzenie (WE) nr 1829/2003 ze względu na to, że o ile uprawa z natury rzeczy ma miejsce na terytorium państwa członkowskiego, to handel GMO ma charakter transgraniczny, co oznacza, że krajowy zakaz „sprzedaży i stosowania” zaproponowany przez Komisję może okazać się niemożliwy do wyegzekwowania bez ponownego wprowadzenia kontroli granicznych w odniesieniu do przywozu; mając na uwadze, że Parlament odrzucił wniosek ustawodawczy zmieniający rozporządzenie (WE) nr 1829/2003 oraz zwrócił się do Komisji o wycofanie tego wniosku i o przedstawienie nowego;

1.  uważa, że projekt decyzji wykonawczej Komisji przekracza uprawnienia wykonawcze przewidziane w rozporządzeniu (WE) nr 1829/2003;

2.  uważa, że projekt decyzji wykonawczej Komisji jest niespójny z prawem Unii, gdyż nie odpowiada celowi rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 zakładającemu – zgodnie z zasadami ogólnymi określonymi w rozporządzeniu (WE) nr 178/2002 – stworzenie podstawy do zapewnienia wysokiego poziomu ochrony życia i zdrowia ludzkiego, zdrowia i dobrostanu zwierząt, środowiska naturalnego oraz interesów konsumenta w związku z genetycznie zmodyfikowaną żywnością i paszą, przy jednoczesnym zapewnieniu skutecznego funkcjonowania rynku wewnętrznego;

3.  wzywa Komisję do wycofania projektu decyzji wykonawczej;

4.  wzywa Komisję, aby przedstawiła nowy wniosek ustawodawczy na podstawie Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zmieniający rozporządzenie (WE) nr 1829/2003 w taki sposób, by uwzględnić wyrażane często na szczeblu krajowym obawy, które dotyczą nie tylko kwestii związanych z bezpieczeństwem GMO dla zdrowia lub środowiska;

5.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.

(1) Dz.U. L 268 z 18.10.2003, s. 1.
(2) Dz.U. L 55 z 28.2.2011, s. 13.
(3) Panel EFSA ds. GMO; opinia naukowa, która aktualizuje wnioski wypływające z oceny ryzyka oraz zalecenia w zakresie zarządzania ryzykiem dotyczące odpornej na szkodniki zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy MON 810. Dziennik EFSA 2012; 10(12):3017 [98 ss.] doi:10.2903/j.efsa.2012.3017.
(4) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0456.
(5) Teksty przyjęte P8_TA(2016)0040.
(6) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0039.
(7) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0038.
(8) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0271.


Wprowadzenie do obrotu genetycznie zmodyfikowanej bawełny 281-24- 236 × 3006-210-23 × MON 88913
PDF 436kWORD 52k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 października 2016 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną bawełnę 281-24-236 × 3006-210-23 × MON 88913 (DAS-24236-5×DAS-21Ø23-5×MON-88913-8), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (D046168/00 – 2016/2923(RSP))
P8_TA(2016)0390B8-1088/2016

Parlament Europejski,

–  uwzględniając projekt decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną bawełnę 281-24-236 × 3006-210-23 × MON 88913 (DAS-24236-5×DAS-21Ø23-5×MON-88913-8), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (D046168/00),

–  uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 września 2003 r. w sprawie genetycznie zmodyfikowanej żywności i paszy(1), w szczególności jego art. 7 ust. 3 i art. 19 ust. 3,

–  uwzględniając art. 11 i 13 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiającego przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję(2),

–  uwzględniając głosowanie w dniu 8 lipca 2016 r. – bez wydania opinii – w Stałym Komitecie ds. Łańcucha Żywnościowego i Zdrowia Zwierząt, o którym mowa w art. 35 rozporządzenia (WE) nr 1829/2003,

–  uwzględniając opinię Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności z dnia 9 marca 2016 r.(3),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 16 grudnia 2015 r. w sprawie decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2015/2279 z dnia 4 grudnia 2015 r. zezwalającej na wprowadzenie do obrotu na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę NK603 × T25 (MON-ØØ6Ø3-6 × ACS-ZMØØ3-2), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych(4),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 3 lutego 2016 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu na mocy rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję MON 87705 × MON 89788 (MON-877Ø5-6 × MON-89788-1), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych(5),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 3 lutego 2016 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu na mocy rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję MON 87708 × MON 89788 (MON-877Ø8-9 × MON-89788-1), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych(6),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 3 lutego 2016 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu na mocy rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję FG72 (MST-FGØ72-2), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych(7),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę Bt11 × MIR162 × MIR604 × GA21, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych oraz produktów zawierających genetycznie zmodyfikowane odmiany kukurydzy łączące dwie lub trzy spośród modyfikacji genetycznych Bt11, MIR162, MIR604 i GA21, składających się z nich lub z nich wyprodukowanych, oraz uchylającej decyzje 2010/426/UE, 2011/893/UE, 2011/892/UE i 2011/894/UE(8),

–  uwzględniając projekt rezolucji Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności,

–  uwzględniając art. 106 ust. 2 i 3 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że w dniu 12 marca 2009 r. przedsiębiorstwo Dow AgroSciences Europe zwróciło się, zgodnie z art. 5 i 17 rozporządzenia (WE) nr 1829/2003, do właściwego organu Niderlandów z wnioskiem o wprowadzenie do obrotu żywności, składników żywności i paszy zawierających bawełnę 281-24-236 × 3006-210-23 × MON 88913, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych;

B.  mając na uwadze, że opisana we wniosku zmodyfikowana genetycznie bawełna DAS-24236-5×DAS-21Ø23-5×MON-88913-8 wykazuje ekspresję białka transferazy acetylu fosfinotrycyny, które powoduje tolerancję na środki chwastobójcze zawierające glufosynat amonowy, i zmodyfikowanego białka syntazy CP4 5-enolopirogroniano-szikimowo-3-fosforanowej (CP4 EPSPS), które nadaje tolerancję na środki chwastobójcze zawierające glifosat, białek Cry1F i Cry1Ac, nadających odporność na niektóre szkodniki z rzędu Lepidoptera (łuskoskrzydłe), oraz mając na uwadze, że w dniu 20 marca 2015 r. Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem – wyspecjalizowana agencja Światowej Organizacji Zdrowia zajmująca się badaniami nad rakiem – zaklasyfikowała glifosat jako substancję prawdopodobnie rakotwórczą dla ludzi(9);

C.  mając na uwadze, że projekt decyzji wykonawczej Komisji został poddany pod głosowanie na posiedzeniu Stałego Komitetu w dniu 8 lipca 2016 r., ale nie wydano żadnej opinii;

D.  mając na uwadze, że projekt decyzji wykonawczej Komisji został poddany pod głosowanie na posiedzeniu komitetu odwoławczego w dniu 15 września 2016 r., ale ponownie nie wydano żadnej opinii, przy czym 11 państw członkowskich reprezentujących 38,66 % ludności UE głosowało za, 14 państw członkowskich reprezentujących 33,17 % ludności UE głosowało przeciw, 2 państwa członkowskie reprezentujące 28 % ludności UE wstrzymały się od głosu, a jedno państwo członkowskie reprezentujące 0,17 % ludności UE było nieobecne podczas głosowania;

E.  mając na uwadze, że w dniu 22 kwietnia 2015 r., w uzasadnieniu wniosku ustawodawczego zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1829/2003, Komisja wyraziła ubolewanie w związku z faktem, że od czasu wejścia w życie tegoż rozporządzenia decyzje zatwierdzające są przyjmowane przez Komisję, zgodnie z obowiązującymi przepisami, bez poparcia w formie opinii komitetów z państw członkowskich oraz że zwrot dokumentacji do Komisji w celu podjęcia ostatecznej decyzji, który zdecydowanie stanowił wyjątek w całej procedurze, stał się normą w zakresie podejmowania decyzji w sprawie zatwierdzania genetycznie zmodyfikowanej żywności i paszy;

F.  mając na uwadze, że w dniu 28 października 2015 r. Parlament odrzucił wniosek ustawodawczy z dnia 22 kwietnia 2015 r. zmieniający rozporządzenie (WE) nr 1829/2003(10) ze względu na to, że o ile uprawa z natury rzeczy ma miejsce na terytorium państwa członkowskiego, to handel GMO ma charakter transgraniczny, co oznacza, że krajowy zakaz „sprzedaży i stosowania” zaproponowany przez Komisję może okazać się niemożliwy do wyegzekwowania bez ponownego wprowadzenia kontroli granicznych w odniesieniu do przywozu; mając na uwadze, że Parlament odrzucił wniosek ustawodawczy zmieniający rozporządzenie (WE) nr 1829/2003 oraz zwrócił się do Komisji o wycofanie tego wniosku i o przedstawienie nowego;

1.  uważa, że projekt decyzji wykonawczej Komisji przekracza uprawnienia wykonawcze przewidziane w rozporządzeniu (WE) nr 1829/2003;

2.  uważa, że projekt decyzji wykonawczej Komisji jest niespójny z prawem Unii, gdyż nie odpowiada celowi rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 zakładającemu – zgodnie z zasadami ogólnymi określonymi w rozporządzeniu (WE) nr 178/2002 – stworzenie podstawy do zapewnienia wysokiego poziomu ochrony życia i zdrowia ludzkiego, zdrowia i dobrostanu zwierząt, środowiska naturalnego oraz interesów konsumenta w związku z genetycznie zmodyfikowaną żywnością i paszą, przy jednoczesnym zapewnieniu skutecznego funkcjonowania rynku wewnętrznego;

3.  wzywa Komisję do wycofania projektu decyzji wykonawczej;

4.  wzywa Komisję, aby przedstawiła nowy wniosek ustawodawczy na podstawie Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zmieniający rozporządzenie (WE) nr 1829/2003 w taki sposób, by uwzględnić wyrażane często na szczeblu krajowym obawy, które dotyczą nie tylko kwestii związanych z bezpieczeństwem GMO dla zdrowia lub środowiska;

5.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.

(1) Dz.U. L 268 z 18.10.2003, s. 1.
(2) Dz.U. L 55 z 28.2.2011, s. 13.
(3) Panel EFSA ds. organizmów modyfikowanych genetycznie (GMO); opinia naukowa w sprawie wniosku przedsiębiorstwa Dow Agrosciences LLC (EFSA-GMO-NL-2009-68) dotyczącego wprowadzenia do obrotu bawełny 281-24-236 × 3006-210-23 × MON 88913 w żywności i w celach spożywczych, wywozu i przetwarzania na mocy rozporządzenia (WE) nr 1829/2003. EFSA Dziennik EFSA 2016; 14(4):4430 [21 ss.]; doi: 10.2903/j.efsa.2016.4430.
(4) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0456.
(5) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0040.
(6) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0039.
(7) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0038.
(8) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0271.
(9) IARC Monographs, t. 112: evaluation of five organophosphate insecticides and herbicides [ocena pięciu insektycydów i herbicydów fosforoorganicznych], 20 marca 2015 r.http://www.iarc.fr/en/media-centre/iarcnews/pdf/MonographVolume112.pdf
(10) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0379.

Informacja prawna