Ευρετήριο 
 Προηγούμενο 
 Επόμενο 
 Πλήρες κείμενο 
Διαδικασία : 2016/2141(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A8-0119/2017

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A8-0119/2017

Συζήτηση :

PV 26/04/2017 - 22
CRE 26/04/2017 - 22

Ψηφοφορία :

PV 27/04/2017 - 5.66
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P8_TA(2017)0197

Κείμενα που εγκρίθηκαν
PDF 459kWORD 69k
Πέμπτη 27 Απριλίου 2017 - Βρυξέλλες Οριστική έκδοση
Η σημερινή κατάσταση της συγκέντρωσης γεωργικής γης στην ΕΕ: πώς μπορεί να διευκολυνθεί η πρόσβαση στη γη για τους γεωργούς
P8_TA(2017)0197A8-0119/2017

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 27ης Απριλίου 2017 σχετικά με την σημερινή κατάσταση της συγκέντρωσης γεωργικής γης στην ΕΕ: πώς μπορεί να διευκολυνθεί η πρόσβαση στη γη για τους γεωργούς (2016/2141(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής της 21ης Ιανουαρίου 2015 με τίτλο «αρπαγή γεωργικής γης – μια απειλή για τις οικογενειακές γεωργικές εκμεταλλεύσεις»,

–  έχοντας υπόψη τις προαιρετικές κατευθυντήριες γραμμές για την υπεύθυνη διαχείριση του ιδιοκτησιακού καθεστώτος γης, αλιευμάτων και δασών της Επιτροπής για την Παγκόσμια Επισιτιστική Ασφάλεια της 12ης Μαΐου 2012,

–  έχοντας υπόψη την αναφορά αριθ. 187/2015 προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο με θέμα «προστασία και διαχείριση ευρωπαϊκών γεωργικών εκτάσεων ως κοινό αγαθό: έκκληση των οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών για αειφόρο και δίκαιη πολιτική της ΕΕ στον τομέα της γης».

–  έχοντας υπόψη την μελέτη με τίτλο Extent of Farmland Grabbing in the EU (Η έκταση του φαινομένου της υφαρπαγής γεωργικών γαιών στην ΕΕ) της Επιτροπής Γεωργίας και Ανάπτυξης της Υπαίθρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου(1),

–  έχοντας υπόψη τις διαδικασίες επί παραβάσει τις οποίες έχει προγραμματίσει και/ή ήδη κινήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά της Βουλγαρίας, της Λετονίας, της Λιθουανίας, της Πολωνίας, της Σλοβακίας, της Ουγγαρίας,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Γεωργίας και Ανάπτυξης της Υπαίθρου (A8-0119/2017),

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το 2013, στην ΕΕ των 27, το 3,1 % μόνο των γεωργικών εκμεταλλεύσεων ήλεγχε το 52,2 % των επιφανειών που χρησιμοποιούνται για γεωργικούς σκοπούς στην Ευρώπη· λαμβάνοντας υπόψη ότι, αντιθέτως, το 76,2 % των εκμεταλλεύσεων δεν κατείχε παρά το 11,2 % της γεωργικής γης· λαμβάνοντας υπόψη ότι η τάση αυτή αντιβαίνει προς το ευρωπαϊκό πρότυπο της βιώσιμης, πολυλειτουργικής γεωργίας που χαρακτηρίζεται σε μεγάλο βαθμό από οικογενειακές γεωργικές εκμεταλλεύσεις·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι έτσι η ανισότητα στη χρήση γης στην ΕΕ – με συντελεστή Gini 0,82 – βρίσκεται στο ίδιο επίπεδο με άλλων χωρών όπως η Βραζιλία, η Κολομβία και οι Φιλιππίνες(2)·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτή η άνιση κατανομή της γεωργικής γης αντιστοιχεί σε άνιση κατανομή των επιδοτήσεων της ΚΓΠ, δεδομένου ότι οι άμεσες ενισχύσεις, οι οποίες αντιπροσωπεύουν το μεγαλύτερο μέρος των δαπανών της ΚΓΠ, καταβάλλονται κυρίως ανά εκτάριο·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η πραγματική κατανομή της γης και των επιδοτήσεων ίσως είναι ακόμη πιο άνιση, δεδομένου ότι τα διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία δεν επιτρέπουν την εξαγωγή συμπεράσματος όσον αφορά την ιδιοκτησία και τον έλεγχο των γεωργικών εκμεταλλεύσεων·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρόσβαση στη γη και στην ιδιοκτησία γης συνιστούν ουσιαστικά δικαιώματα που κατοχυρώνονται στο εθνικό δίκαιο του κάθε κράτους μέλους·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρόσβαση στη γη είναι θεμελιώδης για την έμπρακτη εφαρμογή ορισμένων ανθρωπίνων δικαιωμάτων και έχει επιπτώσεις στον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η γη είναι αφενός ιδιοκτησία και αφετέρου δημόσιο αγαθό και υπόκειται σε κοινωνικές υποχρεώσεις·

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν υφίσταται αποκλειστική ή κοινή αρμοδιότητα της ΕΕ επί της γης και διάφορες πολιτικές της ΕΕ προσδιορίζουν διαφορετικές πολιτικές, κοινωνικές, πολιτιστικές και περιβαλλοντικές πτυχές της διαχείρισης της γης, δημιουργώντας την ανάγκη για μια πιο ολιστική προσέγγιση της διαχείρισης της γης σε επίπεδο ΕΕ·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, ήδη στις 12 Ιανουαρίου 1967, το γερμανικό Συνταγματικό Δικαστήριο είχε δηλώσει στην απόφασή του (1 BvR 169/63, BVerfG 21, 73-87) ότι το εμπόριο γεωργικής γης δεν πρέπει να είναι τόσο ελεύθερο όπως το εμπόριο με οποιοδήποτε άλλο είδος κεφαλαίου, επειδή η γη είναι μη αυξανόμενο και απολύτως απαραίτητο αγαθό, και ότι ένα δίκαιο νομικό και κοινωνικό σύστημα απαιτεί στην περίπτωση της γης να λαμβάνεται σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό υπόψη το δημόσιο συμφέρον από ό,τι στην περίπτωση άλλων περιουσιακών στοιχείων(3)·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η γη είναι ένας όλο και πιο σπάνιος πόρος, μη ανανεώσιμος, και θεμέλιο του ανθρώπινου δικαιώματος για υγιεινή και επαρκή διατροφή αλλά και πολλών σημαντικών για την επιβίωση υπηρεσιών οικοσυστήματος και ως εκ τούτου δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως κοινό εμπόρευμα· λαμβάνοντας ακόμη υπόψη ότι η γη απειλείται διπλά, αφενός με την απώλεια γεωργικών επιφανειών λόγω στεγανοποίησης του εδάφους, αστικοποίησης, τουρισμού, έργων υποδομής, αλλαγών στη χρήση γης και στη δασοφύτευση, εντεινόμενης απερήμωσης εξ αιτίας της κλιματικής αλλαγής, και αφετέρου με τη συγκέντρωση της γης στα χέρια μεγάλων γεωργικών εκμεταλλεύσεων και επενδυτών που δεν σχετίζονται με τον τομέα της γεωργίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι ταυτόχρονα είναι ευθύνη των αρχών να ελέγχουν και να περιορίζουν την απώλεια γεωργικής γης εξ αιτίας αυτών των δραστηριοτήτων·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι έγγειοι πόροι αποτελούν αντικείμενο διαφορών όχι μόνο σε σχέση με την χρήση τους, αλλά και ως αποτέλεσμα του ανταγωνισμού μεταξύ γεωργών και μη γεωργών επενδυτών καθώς και μεταξύ διαφορετικών γενεών γεωργών, καθότι οι νέοι που επιθυμούν να εγκατασταθούν ως γεωργοί αντιμετωπίζουν δυσκολίες πρόσβασης εξαιτίας του κόστους, ειδικότερα όταν δεν προέρχονται από γεωργικές οικογένειες·

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα κράτη μέλη ευθύνονται για το ότι η πολιτική στον τομέα της κτηματαγοράς και της γεωργικής γης ρυθμίζεται διαφορετικά σε κάθε κράτος μέλος, και λαμβάνοντας υπόψη ότι τούτο μπορεί να επηρεάσει σοβαρά την ανταγωνιστικότητα των γεωργικών εκμεταλλεύσεων στην εσωτερική αγορά·

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η γη είναι ένα δαπανηρό από άποψη χρηματοδότησης μέσο παραγωγής· λαμβάνοντας υπόψη ότι η γη συνδέεται με εθνικούς κληρονομικούς κανόνες, που απαιτούν αναχρηματοδότηση κάθε φορά που αναλαμβάνει μια νέα γενιά· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι τιμές της γης επηρεάζουν τη συγκέντρωση εγγείου ιδιοκτησίας· και λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γεωργοί που δεν έχουν οικογένεια, στο τέλος του επαγγελματικού τους βίου, συμβαίνει να πωλούν τη γη τους σε όποιον πλειοδοτεί, για να βελτιώσουν τις ισχνές συντάξεις τους·

ΙΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο (ΕΕΣ) στην ειδική του έκθεση αριθ. 25/2016 τονίζει ότι τα συστήματα χαρτογράφησης των γεωργικών γαιών, που χρησιμοποιούνται για τον υπολογισμό της επιλεξιμότητας των εκτάσεων, πρέπει να βελτιωθούν·

ΙΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα υφιστάμενα στατιστικά εργαλεία σε επίπεδο ΕΕ, όπως το δίκτυο γεωργικής λογιστικής πληροφόρησης (FADN), η έρευνα της Eurostat για τη διάρθρωση των γεωργικών εκμεταλλεύσεων και το ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης και ελέγχου (ΟΣΔΕ) συγκεντρώνουν στοιχεία σχετικά με τις διάφορες πτυχές της γαιοκτησίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι μέχρι στιγμής υπάρχει έλλειψη περιεκτικών, ενημερωμένων, διαφανών και ποιοτικών δεδομένων για τη γαιοκτησία, τα συστήματα ιδιοκτησίας, τα συστήματα μίσθωσης, τις διακυμάνσεις τιμών και ποσοτήτων στις κτηματαγορές, όπως και για τους συναφείς κοινωνικούς και περιβαλλοντικούς δείκτες σε ευρωπαϊκό επίπεδο και ότι σε ορισμένα κράτη μέλη η συλλογή και δημοσιοποίηση των δεδομένων γίνεται με ελλιπή τρόπο·

ΙΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι βασικό να υπάρχει επαρκής διαφάνεια στην αγορά, ακόμη και σε ό,τι αφορά την ορθολογική κατανομή της γης, και θα πρέπει επίσης να καλύψει και τις δραστηριότητες των φορέων που δραστηριοποιούνται στην κτηματαγορά·

ΙΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η πώληση εκτάσεων σε μη γεωργικούς επενδυτές και εταιρείες συμμετοχών είναι ένα επείγον πρόβλημα σε ολόκληρη την Ένωση και λαμβάνοντας υπόψη ότι, μετά τη λήξη των μορατορίων στην πώληση γης σε αλλοδαπούς, κυρίως τα νέα κράτη μέλη αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα ισχυρές πιέσεις να αλλάξουν τη νομοθεσία τους, επειδή οι συγκριτικά χαμηλές τιμές γης επιταχύνουν την πώληση των γεωργικών εκτάσεων σε μεγάλους επενδυτές·

ΙΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ευρεία διασπορά της ιδιοκτησίας γεωργικών εκτάσεων αποτελεί σημαντική θεμελιώδη αρχή της κοινωνικής οικονομίας της αγοράς και ουσιαστική προϋπόθεση για την κοινωνική συνοχή, για τη δημιουργία θέσεων εργασίας στην ύπαιθρο, για μια υψηλή γεωργική προστιθέμενη αξία και για την κοινωνική ειρήνη·

ΙΘ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι περιοχές γεωργικών γαιών που χρησιμοποιούνται για μικρές εκμεταλλεύσεις είναι ιδιαίτερα σημαντικές για τη διαχείριση των υδάτων και για το κλίμα, για τον προϋπολογισμό διοξειδίου του άνθρακα και για την παραγωγή υγιεινής τροφής, όπως και για τη βιοποικιλότητα, τη γονιμότητα του εδάφους και τη διατήρηση του τοπίου· λαμβάνοντας υπόψη ότι το 20 % περίπου της ευρωπαϊκής γεωργικής γης ήδη υποφέρει, λόγω της κλιματικής αλλαγής, της διάβρωσης του εδάφους από ύδατα και ανέμους, και της κακής καλλιέργειας· και λαμβάνοντας υπόψη ότι λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη, κάποιες περιφέρειες της ΕΕ, ιδίως στη Νότιο Ευρώπη, ήδη αντιμετωπίζουν ξηρασίες και άλλα ακραία καιρικά φαινόμενα, που θα προκαλέσουν υποβάθμιση του εδάφους και θα περιορίσουν την πρόσβαση σε γη καλής ποιότητας και/ή σε γη κατάλληλη για γεωργική χρήση·

Κ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχει μεγάλη ανισοκατανομή των γεωργικών γαιών υψηλής ποιότητας και ότι αυτές έχουν καθοριστική σημασία για την ποιότητα των τροφίμων, την επισιτιστική ασφάλεια και την ευημερία των ανθρώπων·

ΚΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ζήτηση για τρόφιμα και ζωοτροφές, για μη ορυκτές ενεργειακές πρώτες ύλες και για ανανεώσιμες πρώτες ύλες για τους κλάδους των καυσίμων, χημικών προϊόντων και κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων και για την βιοοικονομία αυξάνεται σταθερά και ότι παράλληλα αυξάνεται και η τιμή της γης·

ΚΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι μικρές και μεσαίες γεωργικές εκμεταλλεύσεις, η διασπορά στην ιδιοκτησία γης ή ένα κατάλληλα ρυθμισμένο καθεστώς αγρομίσθωσης και η πρόσβαση στην κοινοτική γη είναι οι καλύτεροι τρόποι για μια υπεύθυνη σχέση με τη γη και μια βιώσιμη διαχείρισή της και για την προώθηση του αισθήματος της ταυτότητας και της συμμετοχής σε μια κοινότητα· λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτές οι μορφές γαιοκτησίας ενθαρρύνουν τους ανθρώπους να παραμείνουν στις αγροτικές περιοχές και τους δίνουν τη δυνατότητα να εργαστούν εκεί, με θετικό αντίκτυπο στην κοινωνικοοικονομική υποδομή των αγροτικών περιοχών, στην επισιτιστική ασφάλεια, στην επισιτιστική κυριαρχία και στην διαφύλαξη του αγροτικού τρόπου ζωής· λαμβάνοντας υπόψη ότι η άνιση κατανομή της γης και πρόσβαση σε αυτήν και στους φυσικούς πόρους εντείνει τον κίνδυνο διαιρέσεων μέσα στην κοινωνία, κοινωνικών ανισοτήτων, υποβάθμισης της ποιότητας της εργασίας και της ζωής, και εκπτώχευσης· λαμβάνοντας υπόψη ότι η υψηλή συγκέντρωση ισχύος σε τομείς της αγοράς τροφίμων της ΕΕ θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τα δικαιώματα των καταναλωτών και να προκαλέσει μείωση του εισοδήματος των γεωργών· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι γεωργοί που δεν είναι ιδιοκτήτες της γης τους θα πρέπει να εξασφαλίζουν αξιόπιστες μισθώσεις επαρκούς διάρκειας, ώστε να προστατεύεται η απόδοση των επενδύσεών τους·

ΚΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι σκοπός της ευρωπαϊκής γεωργικής πολιτικής είναι να προστατεύσει το ευρωπαϊκό μοντέλο γεωργίας, βάσει μιας πολυλειτουργικής γεωργίας χαρακτηριζόμενης κατά πρώτο λόγο από μικρές έως μεσαίες οικογενειακές και συνεταιριστικές εκμεταλλεύσεις με ιδιόκτητη γη· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ευρεία κατανομή ιδιοκτησίας, η διασφαλισμένη γαιοκτησία και η πρόσβαση σε κοινοτική γη υπό βιώσιμη διαχείριση εγγυώνται την ισότιμη πρόσβαση στους φυσικούς πόρους και μια διαφοροποιημένη γεωργική δομή αναλόγως του τόπου κατοικίας, με παραδόσεις, ασφάλεια δικαίου και αίσθημα ευθύνης επ’ αγαθώ της κοινωνίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι ένα τέτοιο μοντέλο διαφυλάσσει τα παραδοσιακά προϊόντα και την επισιτιστική κυριαρχία και προάγει την καινοτομία ενώ προστατεύει το περιβάλλον και τις μελλοντικές γενιές·

ΚΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, πέρα από του να παράγουν τρόφιμα, οι οικογενειακές εκμεταλλεύσεις εκπληρώνουν πολύ σημαντικές κοινωνικές και περιβαλλοντικές λειτουργίες που μια βιομηχανοποιημένη γεωργία δεν μπορεί πάντα να προσφέρει· λαμβάνοντας υπόψη ότι μια μικρή και μεσαία γεωργία ασκούμενη από οικογένειες μόνες τους ή με την υποστήριξη των καταναλωτών, αποτελεί ένα πολλά υποσχόμενο μοντέλο για το μέλλον, ακόμη και από οικονομική άποψη, δεδομένου ότι αυτού του είδους οι εκμεταλλεύσεις χαρακτηρίζονται συχνά από υψηλό βαθμό εσωτερικής διαφοροποίησης που τις καθιστά ανθεκτικές και συμβάλλει στη δημιουργία υψηλής προστιθέμενης αξίας στις αγροτικές περιοχές·

ΚΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το φαινόμενο της συγκέντρωσης της γεωργικής γης έχει αρνητική επίπτωση στην ανάπτυξη των αγροτικών κοινοτήτων και στην κοινωνικοοικονομική βιωσιμότητα των αγροτικών περιοχών και οδηγεί σε απώλεια γεωργικών θέσεων εργασίας, πράγμα που υποβαθμίζει το βιωτικό επίπεδο της αγροτικής κοινότητας και τα επίπεδα διαθέσιμων τροφίμων ενώ προκαλεί ανισότητες στην εδαφική ανάπτυξη και στο κοινωνικό πεδίο·

ΚΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το μέλλον του γεωργικού τομέα εξαρτάται από τη νέα γενιά και από την προθυμία της για καινοτομία και επενδύσεις, που είναι καθοριστική για το μέλλον των αγροτικών περιοχών δεδομένου ότι αποτελεί τη μόνη λύση για να σταματήσει η γήρανση του γεωργικού πληθυσμού και να εξασφαλιστεί η διαδοχή στις εκμεταλλεύσεις, άνευ της οποίας το διαγενεακό συμβόλαιο επίσης χάνει την αξία του· λαμβάνοντας υπόψη ότι αφετέρου είναι ιδιαίτερα δύσκολο να έχουν πρόσβαση σε γη και πιστώσεις οι νεαροί αγρότες και οι νέοι επιχειρηματίες, πράγμα που καθιστά λιγότερο ελκυστικό τον κλάδο·

ΚΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρόσβαση στη γη αποτελεί την πρωταρχική προϋπόθεση για τη δημιουργία γεωργικής εκμετάλλευσης, που με τη σειρά της θα δημιουργήσει θέσεις εργασίας και θα προωθήσει την κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη·

ΚΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι σε πολλές περιφέρειες οι τιμές αγοράς και μίσθωσης γεωργικών επιφανειών έχουν ανέβει σε επίπεδο που ενθαρρύνει την οικονομική κερδοσκοπία, καθιστώντας για πολλές γεωργικές εκμεταλλεύσεις αδύνατη τη διατήρηση των ήδη μισθωμένων εκτάσεων ή την αγορά επί πλέον γης αναγκαίας για να παραμείνουν βιώσιμες οι μικρές και μεσαίες εκμεταλλεύσεις, πόσο μάλλον για να εκκινήσουν νέες, αφού σπάνια στην αγορά υπάρχει διαθέσιμη γη·

ΚΘ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι διαφορές μεταξύ κρατών μελών στις τιμές των γεωργικών γαιών εντείνουν τις διαδικασίες συγκέντρωσης και λαμβάνοντας υπόψη ότι η τάση στις τιμές της γης δεν συμβαδίζει με τις οικονομικές τάσεις σε άλλους τομείς·

Λ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι σε πολλά κράτη μέλη οι τιμές πώλησης και εν μέρει οι τιμές μίσθωσης της γεωργικής γης δεν βασίζονται πλέον στα εισοδήματα που μπορούν να προκύψουν από την παραγωγή τροφίμων·

ΛΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι συχνά οι τιμές των μισθωμάτων δεν βασίζονται πλέον στο εισόδημα που η εκμετάλλευση μπορεί να προσφέρει, με την έννοια ότι οι κεφαλαιακές απαιτήσεις είναι υπερβολικά υψηλές και ριψοκίνδυνες και δεν ενθαρρύνουν την είσοδο στο επάγγελμα του γεωργού·

ΛΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ζήτηση για τρόφιμα και ζωοτροφές συμπληρώνεται από μια αυξανόμενη ζήτηση για τις πρώτες ύλες της βιοοικονομίας, όπως βιοκαύσιμα και υλικά για τη χημική βιομηχανία και την κλωστοϋφαντουργία, κάτι που γεννά ενδιαφέρον για την αγορά γεωργικής γης από νέους ενδιαφερόμενους·

ΛΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, επειδή κάποια κράτη μέλη δεν έχουν ακόμη θεσπίσει αποτελεσματικές πολιτικές για τη γη, η πολιτική και οι ενισχύσεις της ΕΕ τείνουν σε ορισμένες περιπτώσεις να ενθαρρύνουν φαινόμενα συγκέντρωσης, δεδομένου ότι οι άμεσες στρεμματικές πληρωμές ωφελούν περισσότερο τις μεγάλες εκμεταλλεύσεις και τους γεωργούς που είναι ήδη καλά εγκατεστημένοι, η δε χρήση αυτών των πιστώσεων οδηγεί σε αύξηση των τιμών της γης, που τείνει να θέτει την κτηματαγορά πέρα από τις δυνατότητες των νέων, των νεοεισερχόμενων που αναζητούν εκτάσεις για να ξεκινήσουν γεωργικές δραστηριότητες, και των μικρομεσαίων επιχειρήσεων που συχνά έχουν μικρότερη οικονομική δύναμη· λαμβάνοντας υπόψη ότι τούτο σημαίνει πως κάποιες φορές τα ευρωπαϊκά γεωργικά κονδύλια, που προορίζονται και για τις μεσαίες και τις μικρές εκμεταλλεύσεις, καταλήγουν σε λάθος τσέπες·

ΛΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η συγκέντρωση γης στα χέρια λίγων παραγωγών στρεβλώνει τις διεργασίες παραγωγής και εμπορίας και πιθανότατα έχει αντιπαραγωγική επίπτωση στη γεωργία των κρατών μελών και/ή ολόκληρης της ΕΕ·

ΛΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η κοινή γεωργική πολιτική (ΚΑΠ), όπως μεταρρυθμίστηκε το 2013, έχει βοηθήσει επίσης να περιοριστούν οι επιπτώσεις αυτές, εισάγοντας μια υψηλότερη πληρωμή για τα πρώτα εκτάρια και μια σταδιακή μείωση των επιδοτήσεων· λαμβάνοντας εξάλλου υπόψη ότι αυτές οι άμεσες στρεμματικές πληρωμές παίζουν ουσιαστικό ρόλο στο να μπορούν οι ευρωπαϊκές γεωργικές εκμεταλλεύσεις να πληρούν τα υψηλά πρότυπα παραγωγής ώστε να είναι ανταγωνιστικές και βιώσιμες·

ΛΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η αγορά γεωργικής γης θεωρείται ασφαλής επένδυση σε πολλά κράτη μέλη, ιδίως μετά την χρηματοπιστωτική και οικονομική κρίση του 2007· λαμβάνοντας υπόψη ότι γεωργική γη έχουν αγοράσει σε ανησυχητικά μεγάλες ποσότητες μη γεωργικοί επενδυτές και χρηματοπιστωτικοί κερδοσκόποι όπως συνταξιοδοτικά ταμεία, ασφαλιστικές εταιρείες και επιχειρηματίες· και λαμβάνοντας υπόψη ότι η έγγειος ιδιοκτησία θα παραμείνει ασφαλής επένδυση και σε περίπτωση πληθωρισμού μελλοντικά·

ΛΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ορισμένα κράτη μέλη έχουν θεσπίσει κανονιστικά μέτρα για την προστασία της καλλιεργήσιμης γης τους από επενδυτές που θέλουν την αγοράσουν· λαμβάνοντας υπόψη ότι έχουν καταγραφεί περιπτώσεις απάτης με αγορά γης μέσω συμβάσεων «τσέπης», στις οποίες παραποιείται η ημερομηνία σύναψης της σύμβασης· λαμβάνοντας υπόψη ότι ταυτόχρονα μεγάλες εκτάσεις έχουν αγοραστεί από επενδυτές·

ΛΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι κερδοσκοπικές φούσκες στις γεωργικές κτηματαγορές έχει σοβαρές επιπτώσεις στη γεωργία, και λαμβάνοντας υπόψη ότι η κερδοσκοπία σε βασικά προϊόντα στα χρηματιστήρια προθεσμιακών συναλλαγών προκαλεί περαιτέρω άνοδο στις τιμές της γεωργικής γης·

ΛΘ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι διάφοροι παράγοντες συμβάλλουν στην αρπαγή γαιών, μεταξύ άλλων η αυξανόμενη παγκοσμιοποίηση, η δημογραφική αύξηση, η αυξανόμενη ζήτηση τροφίμων και φυσικών πρώτων υλών, καθώς και οι αντιπαραγωγικές επιπτώσεις της γεωργικής πολιτικής·

Μ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι μία συνέπεια της συγκέντρωσης της ιδιοκτησίας γεωργικής γης είναι η μεταφορά των κερδών και των φορολογικών πληρωμών από τις αγροτικές περιοχές στις έδρες των μεγάλων επιχειρήσεων·

ΜΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ισχύουσες διατάξεις περί επιβολής ανώτατου ορίου στις άμεσες ενισχύσεις άνω των 150 000 EUR δεν ισχύουν για τα νομικά πρόσωπα που κατέχουν πολλές γεωργικές θυγατρικές καθεμία από τις οποίες λαμβάνει άμεσες ενισχύσεις κάτω των 150 000 EUR·

ΜΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ανώνυμες εταιρείες στρέφονται προς τη γεωργία με ανησυχητική ταχύτητα· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εν λόγω εταιρείες συχνά λειτουργούν διασυνοριακά και συχνά έχουν επιχειρηματικά πρότυπα διαπνεόμενα πολύ περισσότερο από την κερδοσκοπία στις τιμές της γης παρά από το ενδιαφέρον για τη γεωργική παραγωγή·

ΜΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα ανωτέρω προβλήματα δεν αφορούν μόνο την γεωργική γη αλλά, σε εξίσου επείγοντα βαθμό, και τα δάση και την αλιεία·

1.  επισημαίνει ότι η γη, η διαχείρισή της και οι κανόνες αστικής ανάπτυξης ανήκουν στην αρμοδιότητα των κρατών μελών· καλεί, ως εκ τούτου, τα κράτη μέλη να λαμβάνουν καλύτερα υπόψη τους, στις δημόσιες πολιτικές τους, τη διατήρηση, τη διαχείριση και τις μεταβιβάσεις των γεωργικών εδαφών·

2.  καλεί την Επιτροπή να δημιουργήσει ένα παρατηρητήριο που θα συλλέγει πληροφορίες και δεδομένα για το επίπεδο συγκέντρωσης γεωργικής γης και γαιοκτησίας στην Ένωση, με την επισήμανση ότι θα πρέπει να έχει ως καθήκοντα: την καταγραφή τιμών αγοράς και μίσθωσης και της εμπορικής συμπεριφοράς ιδιοκτητών και ενοικιαστών· την παρατήρηση των απωλειών σε γεωργική γη λόγω αλλαγών στη χρήση γης, τω τάσεων στη γονιμότητα του εδάφους και στη διάβρωση· την έκδοση τακτικών εκθέσεων·

3.  εκτιμά πως τα κράτη μέλη θα πρέπει να κοινοποιούν τακτικά το ένα στο άλλο αλλά και στην Επιτροπή πληροφορίες για τις εθνικές τους νομοθεσίες σε θέματα γης και αλλαγής χρήσεων γης καθώς και, ειδικότερα, για περιπτώσεις κερδοσκοπικής εξαγοράς γαιών·

4.  καλεί την Επιτροπή να συγκροτήσει μια υψηλού επιπέδου ομάδα εργασίας για να εξετάσει το πρόβλημα της συγκέντρωσης γεωργικής γης, να εκπονήσει μελέτη για τις επιπτώσεις των μέτρων της ΕΕ και των κρατών μελών σε ό,τι αφορά τη συγκέντρωση γαιών και την γεωργική παραγωγή, και να αναλύσει τους κινδύνους που η συγκέντρωση αυτή θέτει για την ασφάλεια και τον εφοδιασμό τροφίμων, την απασχόληση, το περιβάλλον, την ποιότητα του εδάφους και την ανάπτυξη της υπαίθρου·

5.  καλεί τα κράτη μέλη να εστιάσουν τις πολιτικές τους για την χρήση γης στην αξιοποίηση των διαθέσιμων μέσων – φορολογία, καθεστώτα ενισχύσεων και χρηματοδότηση ΚΓΠ – ώστε να διατηρηθεί σε όλη την ΕΕ ένα γεωργικό μοντέλο θεμελιωμένο στις οικογενειακές εκμεταλλεύσεις·

6.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να συλλέγουν τακτικά δεδομένα για τα επίπεδα ενοικίασης και πώλησης εκτάσεων συγκρίσιμης ποιότητας, συμπεριλαμβανομένων των αγοραπωλησιών γης μέσω απόκτησης μετοχών και των συναλλαγών για μεγάλες εκτάσεις, της απώλειας δικαιωμάτων γαιοκτησίας, της παραβίασης δικαιωμάτων γαιοκτησίας, και των κερδοσκοπικού χαρακτήρα αυξήσεων τιμών, σε όλα τα κράτη μέλη· καλεί την Επιτροπή να εκδώσει κατευθυντήριες γραμμές για την εναρμόνιση των λογιστικών πρακτικών και να ενθαρρύνει την ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών στις εθνικές νομοθεσίες, ώστε να εντοπιστούν μέτρα για τη διασφάλιση της γεωργικής γης και των γεωργικών δραστηριοτήτων·

7.  θεωρεί αναγκαίο να δημιουργήσουν τα κράτη μέλη εναρμονισμένες απογραφές γεωργικής γης που να καταγράφουν με τρόπο επικαιροποιημένο, ακριβή και κατανοητό όλα τα δικαιώματα ιδιοκτησίας και χρήσης που αφορούν την γεωργική γη, υπό μορφή ανώνυμων, δημόσια προσβάσιμων, στατιστικών – με πλήρη σεβασμό των δικαιωμάτων των εμπλεκομένων ως προς την προστασία των δεδομένων τους·

8.  καλεί σε αυτή τη βάση την Επιτροπή να υποβάλλει τακτικά εκθέσεις στο Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο για την κατάσταση στο θέμα της χρήσης της γης και των δομών, τιμών και εθνικών πολιτικών και δικαίων στον τομέα της ιδιοκτησίας και ενοικίασης γεωργικών γαιών, και να υποβάλλει στην Επιτροπή Παγκόσμιας Επισιτιστικής Ασφάλειας (CFS) έκθεση για την εκ μέρους της ΕΕ εφαρμογή των Προαιρετικών κατευθυντήριων γραμμών για την υπεύθυνη διακυβέρνηση της ιδιοκτησίας γαιών, αλιευμάτων και δασών στο πλαίσιο της εθνικής επισιτιστικής ασφάλειας (VGGT)·

9.  επισημαίνει ότι τα προγράμματα ενοποίησης κατακερματισμένων αγροτεμαχίων μέσω διαφόρων διαδικασιών στο πλαίσιο ενός ολοκληρωμένου συστήματος διαχείρισης της γης που σέβεται τις τοπικές και περιφερειακές ιδιαιτερότητες, αποτελεί απαραίτητο μέσο για τη βελτίωση των γεωργικών δομών και τη διευθέτηση διαφορών σχετικών με τη χρήση γης· συνιστά επ’ αυτού, όποτε η ενοποίηση της γης επιτυγχάνεται μέσω εκμίσθωσης αγροτεμαχίων, το μίσθωμα να συσχετίζεται με την παραγωγική ικανότητα και την αποδοτικότητα, ως τους καταλληλότερους συντελεστές μιας γεωργικής οικονομίας, και καλεί τα κράτη μέλη να μοιραστούν μεταξύ τους τις εμπειρίες τους από τη διαχείριση της γεωργικής γης·

10.  εκτιμά πως οι καλά σχεδιασμένες και συντονισμένες πολιτικές για τις κτηματαγορές, εφαρμοζόμενες μέσω του εργαλείου του περιφερειακού και τοπικού σχεδιασμού της χρήσης γης, θα συμβάλουν στο να μειωθούν οι μη γεωργικού χαρακτήρα χρήσεις γης·

11.  αναγνωρίζει πως, αν και η πολιτική σε θέματα γης είναι βασικά αρμοδιότητα των κρατών μελών, μπορεί να επηρεαστεί από την ΚΓΠ ή συναφείς τομεακές πολιτικές, με σοβαρές επιπτώσεις στην ανταγωνιστικότητα των εκμεταλλεύσεων σε επίπεδο εσωτερικής αγοράς· εκτιμά πως η πολιτική στον τομέα της εγγείου ιδιοκτησίας οφείλει να συμβάλει στην ευρεία, δίκαιη και ισότιμη κατανομή της γαιοκτησίας και πρόσβαση στη γη, όπως και σε ένα καθεστώς μίσθωσης γης εντός ενός κατάλληλου πλαισίου, δεδομένου ότι αυτό έχει άμεσες επιπτώσεις στις συνθήκες διαβίωσης και εργασίας και στην ποιότητα ζωής στις αγροτικές περιοχές· επισημαίνει τη σημαντική κοινωνική λειτουργία της διαγενεακής γαιοκτησίας και διαχείρισης της γης, δεδομένου ότι μια απώλεια εκμεταλλεύσεων και θέσεων εργασίας θα οδηγήσει στην κατάρρευση της ευρωπαϊκής γεωργίας των μικρών εκμεταλλεύσεων και στην παρακμή των αγροτικών περιοχών και ως εκ τούτου σε αλλαγές δομών ανεπιθύμητες για την κοινωνία ως σύνολο·

12.  καλεί τα κράτη μέλη, με σκοπό την επίτευξη των στόχων της ΚΓΠ, να δώσουν στους μικρούς και μεσαίους τοπικούς παραγωγούς, νεοεισερχόμενους και νεαρούς γεωργούς – παράλληλα με την ίση πρόσβαση ανεξαρτήτως φύλου – προτεραιότητα για αγορά και μίσθωση γεωργικής γης, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος προτίμησης των ήδη εγκατεστημένων, δεδομένου ότι η κυριότητα σε όσο το δυνατό περισσότερη από τη γη που καλλιεργεί κάποιος είναι προς το συμφέρον της βιώσιμης και αξιόπιστης ανάπτυξης της εκμετάλλευσής του, ιδιαίτερα σε μια εποχή όπου οι μη γεωργοί ενδιαφέρονται όλο και περισσότερο να αγοράσουν αγροτεμάχια, πολύ συχνά για καθαρά κερδοσκοπικούς λόγους ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να προωθήσουν τις μικρής κλίμακας γεωργικές εκμεταλλεύσεις και τις βιώσιμες μεθόδους παραγωγής·

13.  υπενθυμίζει ότι το υψηλό επενδυτικό κόστος εμποδίζει την αγορά και μίσθωση γεωργικής γης και δασικών εκτάσεων από μικρές και μεσαίες οικογενειακές και συνεταιριστικές εκμεταλλεύσεις·

14.  αναγνωρίζει τη σημασία των μικρών οικογενειακών εκμεταλλεύσεων για τη ζωή στις αγροτικές περιοχές, δεδομένου ότι παίζουν ρόλο στον οικονομικό ιστό αυτών των περιοχών διατηρώντας την πολιτιστική κληρονομιά και συντηρώντας την αγροτική ζωή, τροφοδοτώντας την κοινωνική ζωή και εφαρμόζοντας τη βιώσιμη χρήση των φυσικών πόρων, πέρα από το ότι παράγουν επαρκείς ποσότητες υγιεινών και ποιοτικών τροφίμων, και διασφαλίζουν την ευρεία διασπορά της εγγείου ιδιοκτησίας σε αυτές τις περιοχές· επισημαίνει τα προβλήματα που παρουσιάζονται κατά τη διαγενεακή μεταβίβαση μιας εκμετάλλευσης, ιδίως όταν η μεταβίβαση γίνεται έξω από το πλαίσιο της οικογένειας, και καλεί τα κράτη μέλη να συλλέγουν δεδομένα για τα φαινόμενα αυτά και να δημιουργήσουν το νομικό πλαίσιο που θα ρυθμίζει αυτά τα προβλήματα·

15.  υπενθυμίζει την ενθάρρυνση που προβλέπει η ΚΓΠ υπέρ των νεαρών γεωργών, με σκοπό την διευκόλυνση της πρόσβασής τους στην γεωργική δραστηριότητα· ζητεί επί πλέον μια ολοκληρωμένη προσέγγιση που να βοηθήσει ώστε να έχουν τη δυνατότητα οι ειδικευμένοι νεαροί γεωργοί, οι γυναίκες και όσοι άλλοι επιθυμούν να ξεκινήσουν γεωργικές δραστηριότητες να εξαγοράζουν ή να ιδρύουν τέτοιες εκμεταλλεύσεις· διαπιστώνει εντούτοις ότι οι νεοεισερχόμενοι εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν εμπόδια διαρθρωτικής φύσης, όπως π.χ. υψηλές τιμές γης ή υψηλή φορολογία στην εκτός οικογενειακού πλαισίου διαδοχή·

16.  υπογραμμίζει τη σημασία της ευρωπαϊκής διαρθρωτικής πολιτικής για την προαγωγή των αγροτικών περιοχών, π.χ. σε ό,τι αφορά την πρόσβαση σε γεωργική γη, μέσω της παροχής ειδικής υποστήριξης στις μικρές και μεσαίες μεμονωμένες γεωργικές εκμεταλλεύσεις και συνεταιρισμούς, στους νέους και, ειδικότερα, στις γυναίκες·

17.  τονίζει τις δυσκολίες δανειοδότησης για αγορά γης ή γαιοκτησία, ειδικά από νεοεισερχόμενους και νεαρούς γεωργούς· καλεί την Επιτροπή να προσφέρει τους κατάλληλους μηχανισμούς στο πλαίσιο της ΚΓΠ και των συναφών πολιτικών, ώστε να διευκολύνεται η είσοδος των ανωτέρω στη γεωργική δραστηριότητα μέσω της ισότιμης πρόσβασης σε βιώσιμα δάνεια·

18.  εκτιμά πως οι τοπικές κοινότητες θα πρέπει να συμμετέχουν στη λήψη των αποφάσεων που σχετίζονται με τη χρήση της γης·

19.  καλεί τα κράτη μέλη να θεσπίσουν κίνητρα για την ανάπτυξη αστικής γεωργίας και άλλων μορφών συμμετοχικής γεωργίας και διαμοιρασμού της γης, λαμβάνοντας υπόψη αφενός την περιορισμένη πρόσβαση σε γεωργική γη στις αγροτικές περιοχές και αφετέρου το αυξανόμενο ενδιαφέρον για την αστική και περιαστική γεωργία·

20.  προτρέπει τα κράτη μέλη να καταβάλουν μεγαλύτερες προσπάθειες για τη μεταφορά γνώσεων μέσω έργων έρευνας και καινοτομίας, με σκοπό τη βελτίωση της ποιότητας του εδάφους με την εφαρμογή συγκεκριμένων αγροπεριβαλλοντικών μεθόδων, με δεδομένο ότι η γεωργική γη είναι το θεμέλιο της παραγωγής τροφίμων, των βιώσιμων οικοσυστημάτων και των ανθηρών αγροτικών περιοχών·

21.  ζητεί από τα κράτη μέλη να διαμορφώσουν τις πολιτικές τους στον τομέα των κτηματαγορών κατά τρόπο ώστε να είναι δυνατή η πρόσβαση στην ιδιοκτησία ή την γαιοκτησία υπό χρηματοπιστωτικούς όρους προσαρμοσμένους στην γεωργική δραστηριότητα, και να εποπτεύουν τις τιμές γεωργικής γης και τα μισθώματα· ζητεί ακόμη, οι συναλλαγές με γεωργική γη να υπόκεινται σε διαδικασία εκ των προτέρων ελέγχου της συμμόρφωσης προς τις εθνικές περί γης νομοθεσίες, που θα πρέπει επίσης να ισχύουν για τις συγχωνεύσεις, διασπάσεις και δημιουργίες ιδρυμάτων· εκτιμά επίσης πως θα πρέπει να υπάρχουν αυστηρότεροι έλεγχοι των συμβάσεων μίσθωσης, υποχρέωση κοινοποίησης τυχόν παρατυπιών, και δυνατότητα επιβολής κυρώσεων, μια και η μίσθωση γης αποτελεί συχνά το πρώτο βήμα μιας αγοραπωλησίας· καλεί τα κράτη μέλη να μεριμνήσουν ώστε η νομοθεσία περί μίσθωσης γης να περιλαμβάνει την υποχρέωση του μισθωτή να ασκεί γεωργικές δραστηριότητες· εκτιμά πως η πολιτική στον τομέα της κτηματαγοράς θα πρέπει να βοηθάει στην πρόληψη της δημιουργίας δεσποζουσών θέσεων στις κτηματαγορές·

22.  προτρέπει όλα τα κράτη μέλη να χρησιμοποιούν τέτοιους μηχανισμούς για να ρυθμίζουν την κτηματαγορά, δεδομένου ότι ήδη χρησιμοποιούνται επιτυχώς σε ορισμένα κράτη μέλη, σε συμφωνία με τις διατάξεις της Συνθήκης ΕΕ, π.χ. η κρατική άδεια για αγορές και μισθώσεις γης, τα δικαιώματα προτίμησης, η υποχρέωση των γαιοκτητών να ασκούν γεωργικές δραστηριότητες, οι περιορισμοί στο δικαίωμα των νομικών προσώπων να αγοράσουν, η επιβολή ανώτατου ορίου στον αριθμό των εκταρίων που μπορούν να αγοραστούν, η προτίμηση υπέρ γεωργών, η δημιουργία αποθεμάτων γης, ο τιμαριθμικός καθορισμός των τιμών βάσει του εισοδήματος της εκμετάλλευσης κ.λπ.·

23.  υπογραμμίζει ότι τα εθνικά συστήματα δικαιοσύνης πρέπει να προστατεύουν τα δικαιώματα όλων των μερών από τις παρατυπίες στις συμβάσεις μίσθωσης, και ότι οι εθνικές αρχές θα πρέπει να λάβουν μέτρα για την εξάλειψη τυχόν κενών στην ισχύουσα εθνική νομοθεσία που καθιστούν δυνατές τις καταχρήσεις στις συμβάσεις·

24.  υπενθυμίζει τα θετικά μέτρα που ορισμένα κράτη μέλη έλαβαν ρυθμίζοντας τις κτηματαγορές τους κατά τρόπο που αποτρέπει τις κερδοσκοπικές συναλλαγές σε γη· υπενθυμίζει στα κράτη μέλη ότι η φορολογική νομοθεσία τους παρέχει έναν αποτελεσματικό μοχλό για τη ρύθμιση της κτηματαγοράς·

25.  καλεί τα κράτη μέλη να υποστηρίξουν ή να συστήσουν κατάλληλους φορείς με κρατική συμμετοχή και δημόσια εποπτεία για τη διαχείριση της γης·

26.  καλεί τα κράτη μέλη και την Επιτροπή να υποστηρίξουν όλες τις καινοτόμες δράσεις κοινής εκμετάλλευσης της γης που ευνοούν την εγκατάσταση νέων γεωργών, και ειδικότερα μέσω επενδυτικών ταμείων θεμελιωμένων στην έννοια της αλληλεγγύης, που επιτρέπουν στους αποταμιευτές να επενδύσουν τα χρήματά τους κατά τρόπο χρήσιμο για την κοινωνία βοηθώντας νέους οι οποίοι δεν έχουν επαρκείς πόρους στη διάθεσή τους για να αποκτήσουν γη και να ξεκινήσουν σταδιοδρομία ως γεωργοί·

27.  καλεί την ΕΕ και τα κράτη μέλη της, να θέσουν σε εφαρμογή τις VGGT που όλα τα κράτη μέλη έχουν επικυρώσει, ώστε να αναπτυχθεί μια ευκρινής ευρωπαϊκή κατευθυντήρια αρχή για τη δομή της γεωργίας· καλεί ειδικότερα τα κράτη μέλη, κατά τη λήψη μέτρων για τη χρήση και τον έλεγχο πόρων που είναι κρατικής ιδιοκτησίας, να συνεκτιμούν τους ευρύτερους κοινωνικούς, οικονομικούς και περιβαλλοντικούς στόχους και να αποφεύγουν τις ανεπιθύμητες επιπτώσεις που η κερδοσκοπία και συγκέντρωση γης έχουν για τις τοπικές κοινότητες· καλεί τα κράτη μέλη να υποβάλλουν εκθέσεις στην Επιτροπή για τη χρήση και εφαρμογή αυτών των κατευθυντήριων γραμμών στις πολιτικές τους σε θέματα διαχείρισης της γης·

28.  προτείνει, εν προκειμένω, η Επιτροπή να εκδώσει συστάσεις για τη διαχείριση της γης στην ΕΕ, σύμφωνα με το πνεύμα των VGGT και λαμβάνοντας υπόψη τα οριζόντια πλαίσια της ΕΕ για τη γεωργία, το περιβάλλον, την εσωτερική αγορά και την εδαφική συνοχή·

29.  θεωρεί ότι οι άμεσες ενισχύσεις θα μπορούσαν να προσφέρουν καλύτερη σχέση ποιότητας/τιμής, εάν ήταν καταβλητέες βάσει των περιβαλλοντικών και κοινωνικοοικονομικών δημόσιων αγαθών που παράγει μια γεωργική εκμετάλλευση και όχι μόνον βάσει της επιφάνειας γης που καλύπτει·

30.  επισημαίνει τις δυνατότητες που προσφέρονται στα κράτη μέλη να μειώσουν κατά 5 % τουλάχιστον το τμήμα των άμεσων ενισχύσεων που υπερβαίνει το ανώτατο όριο των 150 000 ευρώ, όπως ορίζει το άρθρο 11 του κανονισμού (ΕΕ) αριθ. 1307/2013 (κανονισμός περί άμεσων ενισχύσεων)·

31.  εκτιμά πως, στο πλαίσιο της μεταρρυθμισμένης ΚΓΠ, θα πρέπει να εισαχθούν ανώτατα όρια και να αναπροσαρμοστεί το καθεστώς των άμεσων ενισχύσεων κατά τρόπο ώστε να αυξηθεί το βάρος των πρώτων εκταρίων, και να ληφθούν μέτρα που να διευκολύνουν τις επενδύσεις και την εκταμίευση άμεσων ενισχύσεων για τις μικρές εκμεταλλεύσεις· καλεί την Επιτροπή να εισαγάγει ένα αποτελεσματικότερο σύστημα ανακατανομής των ενισχύσεων, προκειμένου να αποτραπεί η συγκέντρωση γεωργικών γαιών·

32.  ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να κάνουν μεγαλύτερη χρήση της ευχέρειας που ήδη διαθέτουν να θέτουν ανώτατα όρια και να ανακατανέμουν τους πόρους της ΚΓΠ, όπως π.χ. τη δυνατότητα να καταβάλλουν το 30 % των άμεσων ενισχύσεων από το πρώτο εκτάριο, σαν έναν τρόπο ενίσχυσης των μικρών και των οικογενειακών εκμεταλλεύσεων, υπό τον όρο της ταυτόχρονης εφαρμογής των απαιτήσεων των άρθρων 41 και 42 της οδηγίας περί άμεσων ενισχύσεων· προτείνει να υπολογίζεται η ευνοϊκή μεταχείριση των πρώτων εκταρίων όχι ανά εκμετάλλευση αλλά ανά μητρική εταιρεία· ζητεί ως εκ τούτου από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να δημοσιεύει, τηρώντας τους κανόνες περί προστασίας των δεδομένων, δεδομένα όχι μόνο για τους ιδιοκτήτες εκμεταλλεύσεων που λαμβάνουν επιδοτήσεις της ΚΓΠ, αλλά και για δικαιούχους, όπως ιδιοκτήτες γης/μητρικές εταιρείες·

33.  τονίζει τη σημασία ενός διακριτικού ορισμού σε επίπεδο ΕΕ για τον «ενεργό γεωργό», που θα συνδέεται ευκρινώς με την έννοια της εργασίας σε γεωργική εκμετάλλευση και θα διακρίνει επακριβώς επιλέξιμη και μη επιλέξιμη γη (π.χ. αεροδρόμια, υπαίθριοι βιομηχανικοί χώροι, γήπεδα γκολφ)· καλεί την Επιτροπή να μεριμνήσει ώστε μόνον οι ενεργοί γεωργοί να λαμβάνουν άμεση στήριξη·

34.  ζητεί από την Επιτροπή να εποπτεύει όλους τους συναφείς τομείς πολιτικής, π .χ. γεωργία, ενέργεια, περιβάλλον, περιφερειακή ανάπτυξη, κινητικότητα, χρηματοπιστωτικά και επενδύσεις, για να διαπιστώσει κατά πόσο βοηθού ή εμποδίζουν τη συγκέντρωση γεωργικής γης στην ΕΕ και, με τη συμμετοχή των γεωργών και των οργανώσεών τους όπως και των άλλων σημαντικών παραγόντων της κοινωνίας των πολιτών, να ξεκινήσει μια διαδικασία διαβούλευσης για να αξιολογήσει την τρέχουσα κατάσταση στη διαχείριση της γεωργικής γης σε συμφωνία με τις VGGT και την εντολή της CFS·

35.  συνιστά στα κράτη μέλη να κάνουν μια στοχευμένη εξέταση της ανά χώρα εφαρμογής της ισχύουσας ΚΓΠ, με σκοπό να εντοπίσουν κάθε ανεπιθύμητη επίπτωση από τη συγκέντρωση γης·

36.  επιβεβαιώνει το συμπέρασμα της Επιτροπής ότι το έδαφος είναι ένας πεπερασμένος πόρος ήδη υπό μεγάλη πίεση λόγω της κλιματικής αλλαγής, της διάβρωσης του εδάφους και της υπερεκμετάλλευσης ή της αλλαγής χρήσης, και ως εκ τούτου στηρίζει τα οικο-κοινωνικά μέτρα για την προστασία του εδάφους, ενώ υπογραμμίζει ότι το έδαφος είναι θέμα αποκλειστικής αρμοδιότητας των κρατών μελών·

37.  ζητεί να τεθεί η γεωργική γη υπό ειδική προστασία ώστε να μπορούν τα κράτη μέλη, σε συντονισμό με τις τοπικές αρχές και τις οργανώσεις γεωργών, να ρυθμίζουν την αγοραπωλησία, χρήση και μίσθωση γεωργικών εκτάσεων, με σκοπό να εξασφαλιστεί η επισιτιστική ασφάλεια σε συμφωνία με τις Συνθήκες της ΕΕ και τη νομολογία του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τη γαιοκτησία και την πρόσβαση στη γη, όπως και σχετικά με τις τέσσερις ευρωπαϊκές θεμελιώδεις ελευθερίες και το δημόσιο συμφέρον·

38.  συνιστά, για λόγους διοργανικής διαφάνειας, να παρέχει η Επιτροπή στο Κοινοβούλιο καλύτερη πρόσβαση στα έγγραφα που σχετίζονται με διαδικασίες επί παραβάσει των Συνθηκών και με τις προκαταρκτικές διαδικασίες για ρυθμίσεις των κρατών μελών στον τομέα της κτηματαγοράς·

39.  καλεί την Επιτροπή, σε συνεργασία με τα κράτη μέλη κα τους ενδιαφερόμενους φορείς, να δημοσιεύσει μια σαφή και κατανοητή δέσμη κριτηρίων, μεταξύ άλλων και για τις συναλλαγές σε γη στις κεφαλαιαγορές, που να διασφαλίζει ίσους όρους συμμετοχής και να καθιστά σαφές στα κράτη μέλη ποια ρυθμιστικά μέτρα της κτηματαγοράς επιτρέπονται, λαμβανομένων υπόψη των τεσσάρων ελευθεριών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και με σκοπό την ευκολότερη για τους γεωργούς αγορά γεωργικής και δασικής γης· καλεί την Επιτροπή να εξετάσει τη δυνατότητα ενός μορατορίου στις τρέχουσες διαδικασίες αξιολόγησης του βαθμού συμμόρφωσης των νομοθεσιών των κρατών μελών που ρυθμίζουν τις κτηματικές συναλλαγές προς το δίκαιο της ΕΕ, μέχρις ότου δημοσιευθεί η προαναφερθείσα δέσμη κριτηρίων·

40.  καλεί την Επιτροπή, να ευαισθητοποιήσει τα κράτη μέλη και να τα υποστηρίξει στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, της διαφθοράς και των παράνομων πρακτικών (π.χ. των «συμβάσεων τσέπης/pocket contracts») στις κτηματικές συναλλαγές· εφιστά την προσοχή στις υπό διερεύνηση από τις δικαστικές αρχές ορισμένων κρατών μελών καταχρήσεις που αφορούν τη διαδικασία απόκτησης γεωργικής γης·

41.  χαιρετίζει την πρόταση για απλούστευση της ΚΓΠ, και ειδικότερα τα μέτρα που αποσκοπούν στη μείωση του κόστους και του διοικητικού φόρτου για τις οικογενειακές γεωργικές εκμεταλλεύσεις, καθώς και για τις πολύ μικρές, τις μικρές και τις μεσαίες επιχειρήσεις στις αγροτικές περιοχές·

42.  καλεί την Επιτροπή να διατηρήσει, κατά την ανάπτυξη του σχεδίου της ΚΓΠ μετά το 2020, τα μέτρα για την καταπολέμηση της συγκέντρωσης της γεωργικής γης και να αναπτύξει πρόσθετα μέτρα για την στήριξη των πολύ μικρών, των μικρών και των μεσαίων επιχειρήσεων·

43.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή, καθώς και στις κυβερνήσεις και τα κοινοβούλια των κρατών μελών.

(1) Μελέτη «Extent of Farmland Grabbing in the EU» (Η έκταση του φαινομένου της υφαρπαγής γεωργικών γαιών στην ΕΕ) της Επιτροπής Γεωργίας και Ανάπτυξης της Υπαίθρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, σελίδα 24 (ΡΕ 540.369).
(2) Ό.π.
(3) Landwirtschaftliche Bodenmarktpolitik: Allgemeine Situation und Handlungsoptionen Bericht der Bund-Länder-Arbeitsgruppe 'Bodenmarktpolitik’ gemäß Beschluss der Amtschefinnen und Amtschefs der Agrarressorts der Länder (Γεωργική πολιτική για την αγορά γης: Γενική κατάσταση και επιλογές δράσης, έκθεση της αρμόδιας ομάδας εργασίας της ομοσπονδιακής κυβέρνησης και των ομόσπονδων κρατών για την πολιτική σε θέματα κτηματαγοράς σύμφωνα με απόφαση των επικεφαλής των τμημάτων γεωργίας των ομόσπονδων κρατών) της 16ης Ιανουαρίου 2014 (Μάρτιος 2015), σελ. 37.

Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου