Indiċi 
Testi adottati
Il-Ħamis, 2 ta' Marzu 2017 - BrussellVerżjoni finali
Talba għat-tneħħija tal-immunità ta' Marine Le Pen
 Ftehim Ewro-Mediterranju UE-Libanu (adeżjoni tal-Kroazja) ***
 Ftehim UE-Liechtenstein dwar regoli supplementari fir-rigward tal-istrument għall-appoġġ finanzjarju għall-fruntieri esterni u l-viża ***
 Mekkaniżmu ta' skambju ta' informazzjoni fir-rigward tal-ftehimiet intergovernattivi u strumenti mhux vinkolanti fil-qasam tal-enerġija ***I
 Obbligi fil-qasam tar-reċiproċità tal-viża
 Għażliet biex ittejjeb l-aċċess għall-mediċini
 Implimentazzjoni tal-programm Ewropa Kreattiva
 Implimentazzjoni tal-programm "L-Ewropa għaċ-Ċittadini"
 Politika Kummerċjali Komuni fil-kuntest tal-imperattivi rigward is-sostenibbiltà tal-organiżmi selvaġġi

Talba għat-tneħħija tal-immunità ta' Marine Le Pen
PDF 256kWORD 51k
Deċiżjoni tal-Parlament Ewropew tat-2 ta' Marzu 2017 dwar it-talba għat-tneħħija tal-immunità ta' Marine Le Pen (2016/2295(IMM))
P8_TA(2017)0056A8-0047/2017

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra t-talba għat-tneħħija tal-immunità ta’ Marine Le Pen, imressqa fil-5 ta' Ottubru 2016 minn Jean-Jaques URVOAS, Għassies tas-Siġilli fil-Ministeru tal-Ġustizzja Franċiż, b'rabta mal-proċediment ta' investigazzjoni fil-konfront tal-Onor. Marine Le Pen pendenti quddiem il-Qorti Distrettwali ta' Nanterre minħabba li xandret immaġini Iżlamistiċi ta' natura vjolenti fuq il-kont Twitter tagħha,

–  wara li sema' lill-Onor. Jean-François Jalkh, li jirrappreżenta lil Marine Le Pen skont l-Artikolu 9(6) tar-Regoli ta' Proċedura,

–  wara li kkunsidra l-Artikoli 8 u 9 tal-Protokoll Nru 7 dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet tal-Unjoni Ewropea kif ukoll l-Artikolu 6(2) tal-Att dwar l-elezzjoni tal-Membri tal-Parlament Ewropew b'suffraġju universali dirett, tal-20 ta' Settembru 1976,

–  wara li kkunsidra s-sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea tat-12 ta' Mejju 1964, tal-10 ta' Lulju 1986, tal-15 u tal-21 ta' Ottubru 2008, tad-19 ta' Marzu 2010, tas-6 ta' Settembru 2011 u tas-17 ta' Jannar 2013(1),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 26 tal-Kostituzzjoni tar-Repubblika Franċiża,

–  wara li kkunsidra l-Artikoli 5(2) u 6(1) u l-Artikolu 9 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Legali (A8-0047/2017),

A.  billi l-awtoritajiet ġudizzjarji Franċiżi talbu li titneħħa l-immunità ta’ Marine Le Pen, Membru tal-Parlament Ewropew u President tal-Front Nazzjonali (FN), fil-kuntest ta' proċediment għat-tixrid permezz tal-kont Twitter tagħha, ta' immaġini ta' natura vjolenti li jirrappreżentaw l-eżekuzzjonijiet ta' tliet ostaġġi tal-grupp terroristiku Daesh flimkien mal-kumment "Araw x'inhu d-Daesh" fis-16 ta' Diċembru 2015, wara intervista fuq l-istazzjon tar-radju RMC li fiha l-progress tal-FN kien ġie mqabbel mal- attivitajiet tal-grupp terroristiku Daesh;

B.  billi jirriżulta, mill-prattika tal-Parlament Ewropew, li l-immunità ta' Membru ta' din il-Kamra tista' titneħħa meta opinjonijiet espressi u/jew immaġini li huma suġġett ta’ azzjoni legali ma jkollhomx rabta ċara jew diretta mal-qadi ta' dmirijiet parlamentari, mill-Membru Parlamentari li kontra tiegħu ikunu qed jitressqu l-proċedimenti, u ma jikkostitwixxux opinjonijiet espressi jew votazzjonijiet mitfugħin fil-kuntest ta' dawk il-funzjonijiet, fit-tifsira tal-Artikolu 8 tal-Protokoll Nru 7 dwar il-Privileġġi u l-Immunitajiet tal-Unjoni Ewropea u fis-sens tal-Artikolu 26 tal-Kostituzzjoni tar-Repubblika Franċiża;

C.  billi, barra minn hekk, l-Artikolu 9 ta’ dak il-Protokoll jiddikjara li l-Membri tal-Parlament Ewropew "igawdu, fit-territorju tal-Istat tagħhom stess, l-immunitajiet mogħtija lill-membri tal-parlament tagħhom";

D.  billi t-tixrid ta' immaġini ta' natura vjolenti u li kapaċi jippreġudikaw id-dinjità tal-bniedem huwa reat kriminali previst u sanzjonat mill-Artikoli 227-24, 227-29 u 227-31 tal-Kodiċi Kriminali tar-Repubblika Franċiża;

E.  billi l-Artikolu 6–1 tal-Liġi Franċiża Nru 2004-575 tal-21 ta' Ġunju 2004 dwar il-fiduċja fl-ekonomija diġitali, li jittrasponi d-Direttiva 2000/31/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-8 ta' Ġunju 2000 dwar ċerti aspetti legali tas-servizzi minn soċjetà tal-informazzjoni, partikolarment il-kummerċ elettroniku, fis-Suq Intern ("Direttiva dwar il-kummerċ elettroniku"), jirreferi għall-attivitajiet ta' fornituri ta' servizzi ta' kumpaniji ta' informazzjoni u mhux għall-attivitajiet ta' natura individwali;

F.  billi, minkejja li l-immaġini ppubblikati minn Marine Le Pen huma aċċessibbli għal kulħadd fil-magna tat-tiftix Google u ġew mifruxa sew fuq l-internet wara t-tixrid inizjali tagħhom, jibqa’ l-fatt li in-natura vjolenti tagħhom xorta għada tista’ tippreġudika d-dinjità tal-bniedem;

G.  billi t-tneħħija tat-tliet ritratti ntalbet mill-familja tal-ostaġġ James Foley fis-17 ta' Diċembru 2015, jiġifieri wara l-intervent tal-awtoritajiet ġudizzjarji, u li, wara din it-talba, Marine Le Pen neħħiet biss ir-ritratt ta' James Foley;

H.  billi ż-żmien li ħadu l-proċedimenti ġudizzjari kontra Marine Le Pen huwa simili għaż-żmien tipiku ta' proċedimenti relatati mal-istampa u mezzi oħra ta' komunikazzjoni u li, għalhekk, m'hemmx bażi biex wieħed jissuspetta każ ta' fumus persecutionis, jiġifieri sitwazzjoni fejn ikun hemm elementi ta’ provi ta’ intenzjoni ta’ ħsara fir-rigward tal-attivita’ politika ta’ Membru;

I.  billi l-Artikolu 26 tal-Kostituzzjoni tar-Repubblika Franċiża jistipula li l-ebda Membru tal-Parlament ma jista' jiġi suġġett, f'materji kriminali, għall-arrest jew għal kwalunkwe miżura oħra li tinvolvi ċ-ċaħda jew ir-restrizzjoni tal-libertà mingħajr l-awtorizzazzjoni tal-Parlament;

J.  billi l-Parlament Ewropew la huwa responsabbli li jieħu pożizzjoni dwar il-ħtija jew le tal-Membru tal-Parlament Ewropew u lanqas dwar l-opportunità jew le li jkunu persegwiti kriminalment l-atti li ġew lilha attribwiti;

1.  Jiddeċiedi li jneħħi l-immunità ta’ Marine Le Pen;

2.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi minnufih din id-deċiżjoni u r-rapport tal-kumitat responsabbli tiegħu lill-awtorità kompetenti tar-Repubblika Franċiża u lil Marine Le Pen.

(1) Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tat-12 ta' Mejju 1964, Wagner vs Fohrmann u Krier, 101/63, ECLI:EU:C:1964:28; sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-10 ta' Lulju 1986, Wybot vs Faure et., 149/85, ECLI:EU:C:1986:310; sentenza tal-Qorti Ġenerali tal-15 ta' Ottubru 2008, Mote vs Il-Parlament, T-345/05, ECLI:EU:T:2008:440; sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-21 ta' Ottubru 2008, Marra vs De Gregorio u Clemente, C-200/07 u C-201/07, ECLI:EU:C:2008:579; sentenza tal-Qorti Ġenerali tad-19 ta' Marzu 2010, Gollnisch vs Il-Parlament, T-42/06, ECLI:EU:T:2010:102; sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-6 ta' Settembru 2011, Patriciello, C-163/10, ECLI: EU:C:2011:543; sentenza tal-Qorti Ġenerali tas-17 ta' Jannar 2013, Gollnisch vs Il-Parlament, T-346/11 u T-347/11, ECLI:EU:T:2013:23.


Ftehim Ewro-Mediterranju UE-Libanu (adeżjoni tal-Kroazja) ***
PDF 250kWORD 48k
Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tat-2 ta' Marzu 2017 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni tal-Kunsill dwar il-konklużjoni, f'isem l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, ta' Protokoll għall-Ftehim Ewro-Mediterranju li jistabbilixxi Assoċjazzjoni bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-waħda, u r-Repubblika Libaniża, min-naħa l-oħra, sabiex titqies l-adeżjoni tar-Repubblika tal-Kroazja mal-Unjoni Ewropea (05748/2016 – C8-0171/2016 – 2015/0292(NLE))
P8_TA(2017)0057A8-0027/2017

(Approvazzjoni)

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-abbozz ta' deċiżjoni tal-Kunsill (05748/2016),

–  wara li kkunsidra l-abbozz tal-Protokoll għall-Ftehim Ewro-Mediterranju li jistabbilixxi Assoċjazzjoni bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, min-naħa l-waħda, u r-Repubblika Libaniża, min-naħa l-oħra, biex titqies l-adeżjoni tar-Repubblika tal-Kroazja fl-Unjoni Ewropea (05750/2016),

–  wara li kkunsidra t-talba għal approvazzjoni preżentata mill-Kunsill skont l-Artikolu 217 u l-Artikolu 218(6), it-tieni subparagrafu, il-punt (a), tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (C8–0171/2016),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 99(1) u (4) u l-Artikolu 108(7) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin (A8-0027/2017),

1.  Jagħti l-approvazzjoni tiegħu għall-konklużjoni tal-Protokoll;

2.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi l-pożizzjoni tal-Parlament lill-Kunsill u lill-Kummissjoni, kif ukoll lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri u tar-Repubblika Libaniża.


Ftehim UE-Liechtenstein dwar regoli supplementari fir-rigward tal-istrument għall-appoġġ finanzjarju għall-fruntieri esterni u l-viża ***
PDF 248kWORD 47k
Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tat-2 ta' Marzu 2017 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni tal-Kunsill dwar il-konklużjoni, f'isem l-Unjoni Ewropea, tal-Ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u l-Prinċipat tal-Liechtenstein dwar regoli supplementari fir-rigward tal-istrument għall-appoġġ finanzjarju għall-fruntieri esterni u l-viża, bħala parti mill-Fond għas-Sigurtà Interna għall-perjodu 2014 sa 2020 (12852/2016 – C8-0515/2016 – 2016/0247(NLE))
P8_TA(2017)0058A8-0025/2017

(Approvazzjoni)

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-abbozz ta' deċiżjoni tal-Kunsill (12852/2016),

–  wara li kkunsidra l-abbozz ta' Ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u l-Prinċipat tal-Liechtenstein dwar regoli supplementari fir-rigward tal-istrument għall-appoġġ finanzjarju għall-fruntieri esterni u l-viża, bħala parti mill-Fond għas-Sigurtà Interna għall-perjodu 2014 sa 2020 (12881/2016),

–  wara li kkunsidra t-talba għal approvazzjoni ppreżentata mill-Kunsill skont l-Artikolu 77(2)(a) u l-Artikolu 218(6), it-tieni subparagrafu, punt (a)(v), tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (C8-0515/2016),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 99(1) u (4) u l-Artikolu 108(7) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern (A8-0025/2017),

1.  Jagħti l-approvazzjoni tiegħu għall-konklużjoni tal-Ftehim;

2.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi l-pożizzjoni tal-Parlament lill-Kunsill u lill-Kummissjoni, kif ukoll lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri u tal-Prinċipat tal-Liechtenstein.


Mekkaniżmu ta' skambju ta' informazzjoni fir-rigward tal-ftehimiet intergovernattivi u strumenti mhux vinkolanti fil-qasam tal-enerġija ***I
PDF 343kWORD 50k
Riżoluzzjoni
Test
Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tat-2 ta' Marzu 2017 dwar il-proposta għal deċiżjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar it-twaqqif ta' mekkaniżmu ta' skambju ta' informazzjoni fir-rigward tal-ftehimiet intergovernattivi u strumenti mhux vinkolanti bejn l-Istati Membri u pajjiżi terzi fil-qasam tal-enerġija u li tħassar id-Deċiżjoni Nru 994/2012/UE (COM(2016)0053 – C8-0034/2016 – 2016/0031(COD))
P8_TA(2017)0059A8-0305/2016

(Proċedura leġiżlattiva ordinarja: l-ewwel qari)

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill (COM(2016)0053),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 294(2) u l-Artikolu 194(2) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, skont liema artikoli l-Kummissjoni ppreżentat il-proposta lill-Parlament (C8-0034/2016),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 294(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

–  wara li kkunsidra l-opinjonijiet motivati preżentati mis-Senat Franċiż, mill-Parlament Malti, mill-Kunsill Federali Awstrijak u l-Parlament Portugiż, fil-qafas tal-Protokoll Nru 2 dwar l-applikazzjoni tal-prinċipji ta' sussidjarjetà u proporzjonalità li jiddikjaraw li l-abbozz ta' att leġiżlattiv ma jimxix mal-prinċipju ta' sussidjarjetà,

–  wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew tal-21 ta’ Settembru 2016(1),

–  wara li kkunsidra l-impenn meħud mir-rappreżentant tal-Kunsill permezz tal-ittra tas-16 ta' Diċembru 2016 li japprova l-pożizzjoni tal-Parlament Ewropew, skont l-Artikolu 294(4) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 59 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Industrija, ir-Riċerka u l-Enerġija u l-opinjonijiet tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin u l-Kumitat għall-Kummerċ Internazzjonali (A8-0305/2016),

1.  Jadotta l-pożizzjoni fl-ewwel qari li tidher hawn taħt;

2.  Jitlob lill-Kummissjoni biex terġa' tirreferi l-kwistjoni lill-Parlament jekk ikollha l-ħsieb li temenda l-proposta b'mod sustanzjali jew li tibdilha b'test ġdid;

3.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu sabiex jgħaddi l-pożizzjoni tal-Parlament lill-Kunsill u lill-Kummissjoni kif ukoll lill-parlamenti nazzjonali.

Pożizzjoni tal-Parlament Ewropew adottata fl-ewwel qari fit-2 ta' Marzu 2017 bil-ħsieb tal-adozzjoni tad-Deċiżjoni (UE) 2017/... tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li tistabbilixxi mekkaniżmu ta' skambju ta' informazzjoni fir-rigward tal-ftehimiet intergovernattivi u strumenti mhux vinkolanti bejn l-Istati Membri u pajjiżi terzi fil-qasam tal-enerġija, u li tħassar id-Deċiżjoni Nru 994/2012/UE

(Peress li ntlaħaq ftehim bejn il-Parlament u l-Kunsill, il-pożizzjoni tal-Parlament taqbel mal-att leġiżlattiv finali, d-Deċiżjoni (UE) 2017/684.)

(1) ĠU C 487, 28.12.2016, p. 81.


Obbligi fil-qasam tar-reċiproċità tal-viża
PDF 260kWORD 49k
Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-2 ta' Marzu 2017 dwar l-obbligi tal-Kummissjoni fil-qasam tar-reċiproċità tal-viża skont l-Artikolu 1(4) tar-Regolament (KE) Nru 539/2001 (2016/2986(RSP))
P8_TA(2017)0060B8-0173/2017

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 539/2001(1), u b'mod partikolari l-Artikolu 1(4) tiegħu ("il-mekkaniżmu ta' reċiproċità"),

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-12 ta' April 2016 bit-titolu "Sitwazzjoni attwali u l-modi possibli 'l quddiem rigward is-sitwazzjoni tan-nuqqas ta' reċiproċità ma' ċerti pajjiżi terzi fil-qasam tal-politika dwar il-viża" (COM(2016)0221),

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta' Lulju 2016 bit-titolu "Stat attwali u t-triq 'il quddiem possibbli fir-rigward tas-sitwazzjoni ta' nuqqas ta' reċiproċità ma' ċerti pajjiżi terzi fil-qasam tal-politika tal-viża (Segwitu għall-Komunikazzjoni tat-12 ta' April)" (COM(2016)0481),

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-21 ta' Diċembru 2016 "L-istat attwali u t-triq 'il quddiem possibbli fis-sitwazzjoni tan-nuqqas ta' reċiproċità ma' ċerti pajjiżi terzi fil-qasam tal-politika dwar il-viża (Segwitu tal-Komunikazzjoni tat-12 ta' April)" (COM(2016)0816),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 17 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE) u l-Artikoli 80, 265 u 290 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE),

–  wara li kkunsidra d-dibattitu tiegħu dwar "L-obbligi fil-qasam tar-reċiproċità tal-viża" li sar fl-14 ta' Diċembru 2016 fi Strasburgu,

–  wara li kkunsidra l-mistoqsija lill-Kummissjoni dwar l-obbligi tal-Kummissjoni fil-qasam tar-reċiproċità tal-viża skont l-Artikolu 1(4) tar-Regolament (KE) Nru 539/2001 (O-000142/2016 – B8-1820/2016),

–  wara li kkunsidra l-mozzjoni għal riżoluzzjoni tal-Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern,

–  wara li kkunsidra l-Artikoli 128(5) u 123(2) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

A.  billi l-kriterju tar-reċiproċità tal-viża, bħala wieħed mill-kriterji li jiggwidaw il-politika tal-UE dwar il-viża, huwa ġeneralment mifhum li jfisser li ċ-ċittadini tal-UE għandhom ikunu suġġetti għall-istess kundizzjonijiet meta jivvjaġġaw lejn pajjiż terz li jiġu suġġetti għalihom iċ-ċittadini ta' dak il-pajjiż terz meta jivvjaġġaw lejn l-UE;

B.  billi l-iskop tal-mekkaniżmu ta' reċiproċità tal-viża huwa li tinkiseb tali reċiproċità tal-viża; billi l-politika dwar il-viża tal-UE tipprojbixxi li Stat Membru individwali jintroduċi rekwiżit tal-viża għaċ-ċittadini ta' pajjiż terz jekk dak il-pajjiż ikun elenkat fl-Anness II għar-Regolament (KE) Nru 539/2001 (pajjiżi li ċ-ċittadini tagħhom huma eżenti mir-rekwiżit tal-viża għal soġġorni qosra);

C.  billi l-mekkaniżmu ta' reċiproċità ġie rivedut fl-2013, fejn il-Parlament aġixxa ta' koleġiżlatur, minħabba li kien jenħtieġ li jiġi adattat fid-dawl tad-dħul fis-seħħ tat-Trattat ta' Lisbona u tal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea fuq bażijiet legali sekondarji u "biex jipprovdi rispons mill-Unjoni bħala att ta' solidarjetà, jekk pajjiżi terz elenkat fl-Anness II għar-Regolament (KE) Nru 539/2001 japplika ħtieġa tal-viża għal ċittadini ta' għall-anqas Stat Membru wieħed" (Premessa 1 tar-Regolament (UE) Nru 1289/2013);

D.  billi l-mekkaniżmu ta' reċiproċità jistabbilixxi proċedura li tibda minn sitwazzjoni ta' nuqqas ta' reċiproċità bi skadenzi preċiżi u azzjonijiet li jridu jittieħdu bl-għan li tintemm sitwazzjoni ta' nuqqas ta' reċiproċità; billi l-loġika inerenti tiegħu tinkludi miżuri biex tiżdied is-severità vis-à-vis l-pajjiż terz ikkonċernat, inkluża, fl-aħħar mill-aħħar, is-sospensjoni tal-eżenzjoni mir-rekwiżit tal-viża għaċ-ċittadini kollha tal-pajjiż terz ikkonċernat ("fit-tieni fażi tal-applikazzjoni tal-mekkaniżmu ta' reċiproċità");

E.  billi "sabiex jiġi żgurat l-involviment adegwat tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill fit-tieni fażi tal-applikazzjoni tal-mekkaniżmu ta' reċiproċità, minħabba n-natura politika sensittiva tas-sospensjoni tal-eżenzjoni mill-ħtieġa tal-viża għaċ-ċittadini kollha ta' pajjiż terz elenkat fl-Anness II għar-Regolament (KE) Nru 539/2001 u l-implikazzjonijiet orizzontali tagħha għall-Istati Membri, il-pajjiżi assoċjati ta' Schengen u l-Unjoni nnifisha, b'mod partikolari għar-relazzjonijiet esterni tagħhom u għall-funzjonament ġenerali taż-żona Schengen, is-setgħa biex jiġu adottati atti skont l-Artikolu 290 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea [ġiet iddelegata] lill-Kummissjoni fir-rigward ta' ċerti elementi tal-mekkaniżmu ta' reċiproċità" inkluża s-sospensjoni tal-eżenzjoni mill-ħtieġa tal-viża għaċ-ċittadini kollha tal-pajjiż terz ikkonċernat;

F.  billi "l-Parlament Ewropew jew il-Kunsill jista' jiddeċiedi li jirtira d-delega" (Artikolu 290(2)(a) TFUE);

G.  billi att delegat "jista' jidħol fis-seħħ biss jekk ma jkunx hemm oġġezzjoni mill-Parlament Ewropew jew mill-Kunsill fiż-żmien stabbilit mill-att leġislattiv" (Artikolu 290(2)(b) TFUE);

H.  billi l-Kummissjoni kkontestat l-għażla ta' atti delegati fit-tieni fażi tal-applikazzjoni tal-mekkaniżmu ta' reċiproċità quddiem il-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, u billi l-Qorti kkunsidrat madankollu li l-għażla tal-leġiżlatur kienet korretta (Kawża C-88/14);

I.  billi l-mekkaniżmu b'hekk jassenja b'mod ċar l-obbligi u r-responsabbiltajiet lill-Parlament u lill-Kunsill u lill-Kummissjoni fil-fażijiet differenti tal-mekkaniżmu ta' reċiproċità;

1.  Jikkunsidra li l-Kummissjoni hija legalment obbligata tadotta att delegat – biex tissospendi temporanjament l-eżenzjoni mill-ħtieġa tal-viża għaċ-ċittadini tal-pajjiżi terzi li ma jkunux neħħew il-ħtieġa tal-viża għaċ-ċittadini ta' ċerti Stati Membri tal-UE – fi żmien 24 xahar mid-data tal-pubblikazzjoni tan-notifiki f'dan ir-rigward, liema skadenza ntemmet fit-12 ta' April 2016;

2.  Jitlob, abbażi tal-Artikolu 265 TFUE, lill-Kummissjoni, tadotta l-att delegat meħtieġ sa mhux aktar tard minn xahrejn mid-data tal-adozzjoni ta' din ir-riżoluzzjoni;

3.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kummissjoni, lill-Kunsill Ewropew, lill-Kunsill u lill-parlamenti nazzjonali.

(1) ĠU L 81, 21.3.2001, p. 1.


Għażliet biex ittejjeb l-aċċess għall-mediċini
PDF 527kWORD 71k
Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-2 ta' Marzu 2017 dwar l-għażliet tal-UE biex ittejjeb l-aċċess għall-mediċini (2016/2057(INI))
P8_TA(2017)0061A8-0040/2017

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-pożizzjoni tiegħu tas-6 ta' Frar 2013 dwar il-proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar it-trasparenza ta' miżuri li jirregolaw il-prezzijiet ta' prodotti mediċinali għall-użu mill-bniedem u l-inklużjoni tagħhom fil-kamp ta' applikazzjoni ta' sistemi pubbliċi tal-assigurazzjoni tas-saħħa(1),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 168 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), li jistabbilixxi li għandu jiġi żgurat livell għoli ta' ħarsien tas-saħħa tal-bniedem fid-definizzjoni u l-implimentazzjoni tal-politiki u l-attivitajiet kollha tal-Unjoni,

–  wara li kkunsidra l-evalwazzjoni REFIT tal-Kummissjoni tar-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 953/2003 biex tiġi evitata devjazzjoni fil-kummerċ fl-Unjoni Ewropea ta' ċerti mediċini prinċipali) (SWD(2016)0125),

–  wara li kkunsidra l-obbligi stabbiliti fl-Artikolu 81 tad-Direttiva 2001/83/KE, għaż-żamma ta' provvista xierqa u kontinwa ta' prodotti mediċinali,

–  wara li kkunsidra l-Valutazzjoni tal-Impatt tal-Bidu tal-Kummissjoni(2) dwar it-tisħiħ tal-kooperazzjoni tal-UE fil-qasam tal-Valutazzjoni tat-Teknoloġija tas-Saħħa (HTA),

–  wara li kkunsidra n-Netwerk Strateġiku tal-HTA għall-Kooperazzjoni tal-UE fil-qasam tal-Valutazzjoni tat-Teknoloġija tas-Saħħa tad-29 ta' Ottubru 2014(3),

–  wara li kkunsidra r-rapport finali tal-Inkjesta tas-Settur Farmaċewtiku tal-Kummissjoni (SEC(2009)0952),

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kummissjoni tal-2013 bl-isem "Health inequalities in the EU – Final report of a consortium. Consortium lead: Sir Michael Marmot"(4), li fih huwa rikonoxxut li s-sistemi tas-saħħa għandhom rwol importanti fit-tnaqqis tar-riskju tal-faqar jew jistgħu jgħinu biex jitnaqqas il-faqar,

–  wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-1 ta' Diċembru 2014 dwar l-innovazzjoni għall-benefiċċju tal-pazjenti(5),

–  wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-laqgħa informali tal-Kunsill Impjiegi, Politika Soċjali, Saħħa u Affarijiet tal-Konsumatur dwar is-saħħa li saret fit-18 ta' April 2016,

–  wara li kkunsidra s-Sitt Rapport tal-Kummissjoni dwar il-Monitoraġġ tar-Riżoluzzjonijiet tal-Privattivi fis-settur farmaċewtiku,

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni intitolat "Mediċini Sikuri, Innovattivi u Aċċessibbli: viżjoni mġedda għas-settur farmaċewtiku (COM(2008)0666),

–  wara li kkunsidra l-punti 249 u 250 tas-sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-14 ta' Frar 1978 fil-Kawża 27/76 dwar il-prezzijiet eċċessivi,

–  wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tas-17 ta' Ġunju 2016 dwar it-tisħiħ tal-bilanċ fis-sistemi farmaċewtiċi fl-UE u l-Istati Membri tagħha,

–  wara li kkunsidra d-Deċiżjoni Nru 1082/2013/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-22 ta' Ottubru 2013 dwar theddid transkonfinali serju għas-saħħa u li tħassar id-Deċiżjoni Nru 2119/98/KE(6),

–  wara li kkunsidra r-Rapport tal-Panel ta' Livell Għoli tas-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti dwar l-aċċess għall-mediċini – Il-Promozzjoni tal-innovazzjoni u l-aċċess għat-teknoloġiji tas-saħħa – ippubblikat f'Settembru 2016,

–  wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-10 ta' Mejju 2006 dwar valuri u prinċipji komuni fis-sistemi tas-saħħa tal-UE, u l-konklużjonijiet tal-Kunsill Impjiegi, Politika Soċjali, Saħħa u Affarijiet tal-Konsumatur tas-6 ta' April 2011 u tal-10 ta' Diċembru 2013 dwar il-proċess ta' riflessjoni fuq sistemi tas-saħħa moderni, reattivi u sostenibbli,

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni bit-titolu "Sistemi tas-saħħa effettivi, aċċessibbli u reżiljenti" (COM(2014)0215),

–  wara li kkunsidra l-istudju intitolat "Towards a Harmonised EU Assessment of Added Therapeutic Value of Medicines", ippubblikat mid-Dipartiment tal-Politika tiegħu “Politika Ekonomika u Xjentifika" fl-2015(7),

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-Organizzazzjoni Dinjija tas-Saħħa bit-titolu "WHO Expert Committee on the Selection of Essential Drugs, 17-21 ta' Ottubru 1977 – WHO Technical Report Series, No. 615", ir-rapport tas-Segretarjat tad-WHO tas-7 ta' Diċembru 2001 bl-isem "WHO medicines strategy: Revised procedure for updating WHO's Model List of Essential Drugs" (EB109/8); ir-rapport tad-WHO ta' Marzu 2015 intitolat "Access to new medicines in Europe" u r-Rapport tad-WHO tat-28 ta' Ġunju 2013 bit-titolu "Priority Medicines for Europe and the World",

–  wara li kkunsidra r-Regolament (KE) Nru 141/2000 dwar prodotti mediċinali orfni,

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 35 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea u l-Artikolu 6(a) tat-TFUE dwar id-dritt għall-protezzjoni tas-saħħa taċ-ċittadini Ewropej,

–  wara li kkunsidra l-Artikoli 101 u 102 tat-TFUE li jistabbilixxu r-regoli dwar il-kompetizzjoni,

–  wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni ta' Doha dwar il-Ftehim dwar Aspetti Relatati mal-Kummerċ tad-Drittijiet ta' Proprjetà Intellettwali u s-Saħħa Pubblika (WTO/MIN (01/DEC/2) u l-implimentazzjoni tal-Paragrafu 6 tad-Dikjarazzjoni ta' Doha tal-1 ta' Settembru 2003 (WTO/L/540),

–  wara li kkunsidra r-Regolament (KE) Nru 816/2006 dwar il-liċenzjar obbligatorju ta' privattivi relatati mal-manifattura ta' prodotti farmaċewtiċi għall-esportazzjoni lejn pajjiżi li għandhom problemi ta' saħħa pubblika,

–  wara li kkunsidra l-ftehim dwar l-akkwist konġunt approvat mill-Kummissjoni fl-10 ta' April 2014(8),

–  wara li kkunsidra l-Konferenza ta' Nairobi tal-1985 dwar l-użu razzjonali tal-mediċini,

–  wara li kkunsidra r-rapport dwar l-emenda tar-Regolament (KE) Nru 726/2004 approvat mill-Kumitat għall-Ambjent, is-Saħħa Pubblika u s-Sikurezza tal-Ikel (A8-0035/2016) u l-emendi adottati mill-Parlament fl-10 ta’ Marzu 2016(9),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-16 ta' Settembru 2015 dwar il-Programm ta' Ħidma tal-Kummissjoni għall-2016(10),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-11 ta' Settembru 2012 dwar id-donazzjoni volontarja u b'xejn ta' tessuti u ċelluli,(11)

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 52 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Ambjent, is-Saħħa Pubblika u s-Sikurezza tal-Ikel u l-opinjonijiet tal-Kumitat għall-Iżvilupp, il-Kumitat għall-Affarijiet Legali u l-Kumitat għall-Petizzjonijiet (A8-0040/2017),

A.  billi l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea tirrikonoxxi d-dritt fundamentali taċ-ċittadini għas-saħħa u l-kura medika(12);

B.  billi s-sistemi tas-saħħa pubblika huma kruċjali biex jiġi ggarantit aċċess universali għall-kura tas-saħħa, dritt fundamentali taċ-ċittadini Ewropej; billi s-sistemi tal-kura tas-saħħa fl-UE qed jiffaċċaw sfidi bħal popolazzjoni li qed tixjieħ, iż-żieda ta' mard kroniku, l-ispiża għolja tal-iżvilupp ta' teknoloġiji ġodda, l-ispejjeż farmaċewtiċi għoljin u li qed jiżdiedu, u l-effetti tal-kriżi ekonomika fuq l-infiq fil-kura tas-saħħa; billi n-nefqa fis-settur farmaċewtiku fl-UE tammonta għal 17,1 % tan-nefqa totali għas-saħħa u 1.41 % tal-prodott domestiku gross (PDG) fl-2014; billi dawn l-isfidi jirrikjedu kooperazzjoni Ewropea u miżuri ġodda ta' politika kemm fil-livell tal-UE kif ukoll fil-livell nazzjonali;

C.  billi l-prodotti farmaċewtiċi huma wieħed mill-pilastri tal-kura tas-saħħa aktar milli sempliċement oġġett ta' kummerċ, u billi n-nuqqas ta' aċċess għal prodotti mediċinali essenzjali u prezzijiet għolja ta' mediċini innovattivi joħolqu theddida serja għas-sostenibilità ta' sistemi nazzjonali tal-kura tas-saħħa;

D.  billi l-pazjenti għandu jkollhom aċċess għall-kura tas-saħħa u għall-għażliet ta' kura li jippreferu huma, inklużi t-terapiji u l-mediċini komplementari u alternattivi;

E.  billi wieħed mill-objettivi ċentrali tal-UE u tad-WHO, u tal-Għan ta' Żvilupp Sostenibbli tan-NU 3 huwa li jiġi żgurat aċċess għal mediċini essenzjali; billi l-aċċess universali għall-mediċini jiddependi mid-disponibilità fil-pront tagħhom u mill-aċċessibilità tagħhom għal kulħadd f'termini ta' prezzijiet, mingħajr ebda diskriminazzjoni ġeografika;

F.  billi l-kompetizzjoni hija fattur importanti għall-bilanċ kumplessiv tas-suq farmaċewtiku u tista' tnaqqas l-ispejjeż, tnaqqas in-nefqa fuq mediċini u ttejjeb l-aċċess f'waqtu tal-pazjenti għal mediċini bi prezz raġonevoli, bi standards ta' kwalità ogħla, li jiġu osservati fil-proċess ta' riċerka u żvilupp;

G.  billi d-dħul ta' prodotti ġeneriċi fis-suq huwa mekkaniżmu importanti biex tiżdied il-kompetizzjoni, jorħsu l-prezzijiet u tiġi żgurata s-sostenibilità tas-sistemi tas-saħħa; billi d-dħul fis-suq ta' prodotti ġeneriċi ma għandux jiġi mtawwal u l-kompetizzjoni ma għandhiex tiġi distorta;

H.  billi suq b'saħħtu u kompetittiv għall-prodotti mediċinali jibbenefika minn skrutinju viġilanti tal-liġi tal-kompetizzjoni;

I.  billi, f'ħafna każijiet, il-prezzijiet tal-mediċini l-ġodda matul dawn l-aħħar ftit deċennji żdiedu sal-punt li ħafna ċittadini Ewropej ma jifilħux iħallsuhom u qed jheddu b'mod serju s-sostenibilità tas-sistemi nazzjonali tas-saħħa;

J.  billi, minbarra l-prezzijiet għoljin u n-nuqqas ta' aċċessibilità f'termini finanzjarji, ostakli oħra għall-aċċess għall-mediċini jinkludu n-nuqqas ta' mediċini essenzjali u ta' mediċini oħra, il-konnessjoni dgħajfa bejn il-ħtiġijiet kliniċi u r-riċerka, in-nuqqas ta' aċċess għall-kura tas-saħħa u l-professjonisti tal-kura tas-saħħa, proċeduri amministrattivi mhux ġustifikati, dewmien bejn l-awtorizzazzjoni ta' kummerċjalizzazzjoni u l-ipprezzar u d-deċiżjonijiet dwar ir-rimborż sussegwenti, in-nuqqas ta' disponibilità ta' prodotti, ir-regoli tal-privattivi u r-restrizzjonijiet tal-baġit;

K.  billi mard bħall-epatite C jista' jiġi miġġieled b'suċċess b'dijanjosi bikrija flimkien ma' mediċini ġodda u mediċini komuni, u b'hekk jiġu salvati miljuni ta' persuni fl-UE kollha;

L.  billi l-għadd ta' persuni dijanjostikati bil-kanċer qed jikber kull sena u l-fatt li l-inċidenza tal-kanċer żdiedet flimkien mal-fatt li llum jeżistu mediċini għall-kanċer ġodda u teknoloġikament avvanzati rriżultaw f'sitwazzjoni li fiha l-ispiża totali tal-kanċer qed tiżdied, u dan joħloq domanda bla preċedent fuq il-baġits tal-kura tas-saħħa u jagħmel il-kura finanzjarjament inaċċessibbli għal ħafna pazjenti bil-kanċer, u dan iżid ir-riskju li l-aċċessibilità f'termini ta' prezzijiet jew l-ipprezzar tal-medikazzjoni jsiru fattur deċiżiv fit-trattament tal-kanċer tal-pazjent;

M.  billi r-Regolament (KE) Nru 1394/2007 dwar il-prodotti mediċinali ta' terapija avvanzata ġie introdott bil-għan li jippromwovi l-innovazzjoni madwar l-UE kollha f'dan il-qasam filwaqt li tkun żgurata s-sikurezza, iżda huma biss tmienja t-terapiji l-ġodda li ġew approvati s'issa;

N.  billi l-UE kellha tintroduċi inċentivi biex tippromwovi r-riċerka f'oqsma bħal dak tal-mard rari u l-mard pedjatriku; billi r-Regolament dwar il-Prodotti Mediċinali Orfni pprovda qafas importanti għall-promozzjoni tar-riċerka dwar mediċini orfni, filwaqt li tejjeb b'mod konsiderevoli t-trattament tal-mard rari li l-ebda alternattiva ma kienet teżisti għalih qabel, iżda billi, madankollu, hemm tħassib dwar l-implimentazzjoni tiegħu;

O.  billi d-distakk bejn ir-reżistenza għall-aġenti antimikrobiċi, li qed tiżdied, u l-iżvilupp ta' aġenti antimikrobiċi ġodda qiegħed jikber, u billi mard reżistenti għall-mediċini jista' jikkawża 10 miljun mewt kull sena madwar id-dinja sal-2050; billi huwa stmat li kull sena fl-UE tal-anqas 25 000 ruħ imutu minħabba infezzjonijiet ikkawżati minn batterji reżistenti, bi spiża annwali ta' EUR 1,5 biljun, filwaqt li klassi waħda biss ta' antibijotiċi ġdida ġiet żviluppata f'dawn l-aħħar 40 sena;

P.  billi sar progress sinifikanti f'dawn l-aħħar deċennji f'dak li jirrigwarda t-trattament ta' mard li qabel kien inkurabbli, bir-riżultat li, pereżempju, il-pazjenti ma għadhomx imutu bl-HIV/AIDS fl-UE llum; billi, madankollu, għad hemm ħafna mard li għalih m'hemm l-ebda trattament ottimali (inkluż il-kanċer, li kull sena joqtol kważi 1,3 miljun ruħ fl-UE);

Q.  billi l-aċċess għat-testijiet dijanjostiċi u tilqim adegwati bi prezz raġonevoli huwa kritiku daqs l-aċċess għall-mediċini sikuri, effettivi u bi prezz raġonevoli;

R.  billi l-prodotti mediċinali ta' terapija avvanzata (ATMPs) għandhom il-potenzjal li jagħtu bixra ġdida lit-trattament ta' firxa wiesgħa ta' kundizzjonijiet, partikolarment f'oqsma ta' mard li fihom l-approċċi konvenzjonali mhumiex adegwati, u billi ftit ATMPs biss ġew awtorizzati s'issa;

S.  billi ċerti mediċini essenzjali mhumiex disponibbli f'ħafna Stati Membri, u dan jista' jwassal għal problemi fir-rigward tal-kura tal-pazjenti; billi għadd ta' nuqqas ta' mediċini jista' jseħħ jew minħabba strateġiji ta' negozju illeġittimi, bħall-"pay for delay" ("ħallas għall-ittardjar") fis-settur farmaċewtiku, jew kwistjonijiet politiċi, ta' manifattura jew ta' distribuzzjoni, jew il-kummerċ parallel; billi l-Artikolu 81 tad-Direttiva 2001/83/KE jistipula miżuri biex jipprevjenu n-nuqqasijiet farmaċewtiċi permezz tal-hekk imsejjaħ obbligu tas-servizz pubbliku, li jobbliga lill-manifatturi u lid-distributuri jissalvagwardjaw il-provvisti għas-swieq nazzjonali; billi f'ħafna każijiet obbligu tas-servizz pubbliku ma jiġix applikat għall-manifatturi li jissupplixxu lid-distributuri, kif indikat fi studju kkummissjonat mill-Kummissjoni;

T.  billi qafas regolatorju u tal-proprjetà intellettwali stabbli u prevedibbli, kif ukoll l-implimentazzjoni xierqa u f'waqtha tiegħu huma essenzjali biex jinħoloq ambjent li jiffavorixxi l-innovazzjoni, li jappoġġa l-aċċess tal-pazjenti għal kuri innovattivi u effettivi;

U.  billi l-għan tal-proprjetà intellettwali huwa li tkun ta' benefiċċju għas-soċjetà u tippromwovi l-innovazzjoni, u billi hemm tħassib dwar l-abbuż/l-użu ħażin tagħha;

V.  billi, mill-1995, il-Ftehim tad-WTO dwar l-Aspetti tad-Drittijiet tal-Proprjetà Intellettwali Relatati mal-Kummerċ (TRIPS) jipprevedi flessibilitajiet tal-privattivi, bħal liċenzjar obbligatorju;

W.  billi l-proġett pilota tal-Aġenzija Ewropea għall-Mediċini (EMA) imniedi fl-2014, magħruf bħala "rotot adattivi" ("adaptive pathways"), li japplika primarjament għal trattamenti f'oqsma b'livell għoli ta' ħtieġa medika mhux sodisfatta, iġġenera dibattitu intensiv dwar ir-relazzjoni bejn ir-riskju u l-benefiċċju tal-għoti ta' aċċess iktar bikri għas-suq għall-mediċini innovattivi abbażi ta' inqas data klinika;

X.  billi l-protezzjoni tal-proprjetà intellettwali hija essenzjali fil-qasam tal-aċċess għall-mediċini, u billi hemm il-ħtieġa li jiġu identifikati mekkaniżmi li jistgħu jgħinu fil-ġlieda kontra l-fenomenu tal-mediċini ffalsifikati;

Y.  billi bosta snin ilu, id-djalogu Ewropew ta' livell għoli, li ġab flimkien l-entitajiet ewlenin li jieħdu d-deċiżjonijiet u l-partijiet interessati fis-saħħa tad-dinja (il-"G10" fl-2001–2002, segwit mill-Forum Farmaċewtiku fl-2005-2008), iddeċieda li jiżviluppa viżjoni strateġika komuni u li jieħu passi speċifiċi biex jgħin il-kompetittività tas-settur farmaċewtiku;

Z.  billi madwar 3 % biss tal-baġits għas-saħħa huwa ddedikat għal miżuri ta' prevenzjoni u ta' promozzjoni tas-saħħa pubblika;

AA.  billi l-ipprezzar u r-rimborż ta' prodotti mediċinali huma kompetenzi tal-Istati Membri u huma regolati fil-livell nazzjonali; billi l-UE tipprovdi leġiżlazzjoni dwar il-proprjetà intellettwali, il-provi kliniċi, l-awtorizzazzjoni għat-tqegħid fis-suq, it-trasparenza fir-rigward tal-prezzijiet, il-farmakoviġilanza u l-kompetizzjoni; billi n-nefqa dejjem tiżdied fis-settur farmaċewtiku, kif ukoll in-nuqqas ta' simetrija osservata fil-qasam tal-kapaċitajiet ta' negozjar u informazzjoni dwar prezzijiet bejn il-kumpaniji farmaċewtiċi u l-Istati Membri, jinkoraġġixxu aktar kooperazzjoni Ewropea u miżuri ġodda ta' politika kemm fil-livell Ewropew kif ukoll dak nazzjonali; billi l-prezzijiet tal-mediċini normalment jiġu nnegozjati permezz ta' negozjati bilaterali u kunfidenzjali bejn l-industrija farmaċewtika u l-Istati Membri;

AB.  billi l-maġġoranza tal-Istati Membri għandhom aġenziji għall-valutazzjoni tat-teknoloġiji tas-saħħa tagħhom stess, bi kriterji proprji;

AC.  billi skont l-Artikolu 168 tat-TFUE, il-Parlament u l-Kunsill jistgħu, sabiex jissodisfaw it-tħassib komuni marbut mas-sikurezza, jadottaw miżuri li jistabbilixxu standards għolja ta' kwalità u sikurezza għall-prodotti mediċinali, u billi, skont l-Artikolu 114(3) tat-TFUE, proposti leġiżlattivi fis-settur tas-saħħa għandhom iqisu bħala bażi livell għoli ta' protezzjoni;

Suq farmaċewtiku

1.  Jaqsam it-tħassib espress fil-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-2016 dwar it-tisħiħ tal-bilanċ fis-sistemi farmaċewtiċi fl-UE;

2.  Jilqa' l-konklużjonijiet tal-Kunsill tas-17 ta' Ġunju 2016 li jistiednu lill-Kummissjoni twettaq analiżi msejsa fuq l-evidenza tal-impatt globali tal-proprjetà intellettwali fuq l-innovazzjoni, kif ukoll fuq id-disponibilità – fost l-oħrajn nuqqas ta' provvista u tnedijiet fis-suq differiti jew li nqabżu – u l-aċċessibilità ta' prodotti mediċinali;

3.  Itenni li d-dritt għas-saħħa huwa dritt tal-bniedem kif rikonoxxut kemm fid-Dikjarazzjoni Universali dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u kif ukoll fil-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ekonomiċi, Soċjali u Kulturali, u li dan jikkonċerna lill-Istati Membri kollha minħabba li huma rratifikaw it-trattati internazzjonali dwar id-drittijiet tal-bniedem li jirrikonoxxu d-dritt għas-saħħa; jinnota li biex dan id-dritt jiġi ggarantit, l-aċċess għall-mediċini, fost fatturi oħra, għandu jiġi żgurat;

4.  Jirrikonoxxi l-valur tal-inizjattivi taċ-ċittadini bħalma hi l-Karta Ewropea tad-Drittijiet tal-Pazjent, ibbażata fuq il-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, u l-Jum Ewropew għad-Drittijiet tal-Pazjent iċċelebrat kull sena fit-18 ta' April fil-livell lokali u dak nazzjonali fl-Istati Membri; jistieden lill-Kummissjoni tistituzzjonalizza l-Jum Ewropew għad-Drittijiet tal-Pazjent fil-livell tal-UE;

5.  Jiġbed l-attenzjoni lejn il-konklużjonijiet tal-laqgħa informali tal-Kunsill tal-ministri tas-saħħa li saret f'Milan fit-22 u t-23 ta' Settembru 2014 fi żmien il-Presidenza Taljana tal-Kunsill, fejn f'din l-okkażjoni bosta Stati Membri qablu dwar il-ħtieġa li jagħmlu sforzi konġunti biex jiffaċilitaw l-iskambju tal-aħjar prattiki u jippermettu aċċess aktar mgħaġġel għall-pazjenti;

6.  Jenfasizza l-ħtieġa ta' konsistenza bejn il-politiki kollha tal-UE (is-saħħa pubblika globali, l-iżvilupp, ir-riċerka u l-kummerċ) u għalhekk jissottolinja li l-kwistjoni tal-aċċess għall-mediċini fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw trid titqies f'kuntest usa';

7.  Jenfasizza l-importanza tal-isforzi tar-Riċerka u l-Iżvilupp kemm pubbliċi kif ukoll privati biex jinstabu trattamenti ġodda; jenfasizza li l-prijoritajiet tar-riċerka jridu jindirizzaw il-ħtiġijiet tas-saħħa tal-pazjenti, filwaqt li jirrikonoxxi l-interess tal-kumpaniji farmaċewtiċi li jiġġeneraw redditi finanzjarji fuq l-investiment tagħhom; jenfasizza li l-qafas regolatorju jrid jiffaċilita l-aħjar riżultati possibbli għall-pazjenti u l-interess pubbliku;

8.  Jenfasizza li l-livell għoli ta' fondi pubbliċi użati għar-Riċerka u l-Iżvilupp mhuwiex rifless fl-ipprezzar minħabba n-nuqqas ta' traċċabilità tal-fondi pubbliċi fil-kundizzjonijiet tal-għoti ta' privattivi u l-liċenzjar, li jostakola redditu pubbliku ġust għall-investiment pubbliku;

9.  Iħeġġeġ aktar trasparenza fl-ispejjeż għar-Riċerka u l-Iżvilupp, inkluż il-proporzjon ta' riċerka ffinanzjata pubblikament u fil-kummerċjalizzazzjoni tal-mediċini;

10.  Jissottolinja r-rwol ta' proġetti ta' riċerka Ewropej u l-SMEs biex jittejjeb l-aċċess għall-mediċini fil-livell tal-UE; jenfasizza r-rwol tal-programm Orizzont 2020 f'dan ir-rigward;

11.  Ifakkar li l-industrija farmaċewtika Ewropea hija waħda mill-industriji l-aktar kompetittivi fl-Unjoni; jenfasizza li l-preservazzjoni ta' livell għoli ta' kwalità ta' innovazzjoni hija essenzjali biex jiġu indirizzati l-ħtiġijiet tal-pazjenti u biex titjieb il-kompetittività; jenfasizza li l-ispiża tal-kura tas-saħħa għandha titqies bħala investiment pubbliku, u li l-mediċini ta' kwalità jistgħu jtejbu s-saħħa pubblika u jippermettu lill-pazjenti jgħixu ħajja itwal u bi tgawdija ta' saħħa aħjar;

12.  Jenfasizza li f'Unjoni Ewropea li qed issofri d-deindustrijalizzazzjoni, is-settur farmaċewtiku jibqa' pilastru industrijali importanti u forza li tixpruna l-ħolqien tal-impjiegi;

13.  Jemmen li l-opinjonijiet taċ-ċittadini Ewropej espressi permezz tal-petizzjonijiet lill-Parlament Ewropew huma ta' importanza fundamentali u għandhom jiġu indirizzati mil-leġiżlatur Ewropew bħala kwistjoni ta' prijorità;

14.  Jenfasizza li l-organizzazzjonijiet tal-pazjenti jenħtieġ li jkunu involuti b'mod aħjar fid-definizzjoni tal-istrateġiji ta' riċerka tal-provi kliniċi privati u pubbliċi, biex ikun żgurat li jissodisfaw il-ħtiġijiet mhux sodisfatti tal-pazjenti Ewropej;

15.  Jinnota li huwa fl-interess tal-pazjenti, f'każijiet ta' ħtiġijiet mediċi mhux sodisfatti, li jiksbu aċċess rapidu għal mediċini innovattivi ġodda; jenfasizza, madankollu, li implimentazzjoni rapida ta' awtorizzazzjonijiet ta' kummerċjalizzazzjoni ma jenħtieġx li ssir ir-regola, iżda jenħtieġ li sseħħ biss f'każijiet ta' ħtieġa medika kbira mhux sodisfatta u ma tridx tkun immotivata minn kunsiderazzjonijiet kummerċjali; ifakkar li l-provi kliniċi robusti u l-monitoraġġ bir-reqqa tal-farmakoviġilanza huma meħtieġa biex jiġu vvalutati l-kwalità, l-effikaċja u s-sikurezza ta' mediċini ġodda;

16.  Jinnota bi tħassib li 5 % tal-ammissjonijiet kollha fl-isptarijiet fl-UE huma kkawżati minn reazzjoni avversa għall-mediċina u li r-reazzjonijiet avversi għall-mediċina huma l-ħames l-akbar kawża ta' mwiet fl-isptar;

17.  Jiġbed l-attenzjoni għad-Dikjarazzjoni dwar il-Ftehim TRIPS u dwar is-Saħħa Pubblika, adottata fl-14 ta' Novembru 2001, li tgħid li l-Ftehim TRIPS jenħtieġ li jiġi implimentat u interpretat b'mod li jkun tajjeb għas-saħħa pubblika – li jinkoraġġixxi kemm l-aċċess għall-mediċini eżistenti kif ukoll l-iżvilupp ta' mediċini ġodda; jieħu nota, f'dan ir-rigward, tad-deċiżjoni tas-6 ta' Novembru 2015 tal-Kunsill TRIPS tad-WTO li jestendi l-eżenzjoni għall-privattivi tal-mediċini għall-pajjiżi l-inqas żviluppati sa Jannar 2033;

18.  Jenfasizza l-ħtieġa kritika li jiġu żviluppati kapaċitajiet lokali fil-pajjiżi fil-fażi tal-iżvilupp f'termini ta' riċerka farmaċewtika sabiex jingħalaq id-distakk persistenti fir-riċerka u fil-produzzjoni ta' mediċini permezz ta' sħubijiet pubbliċi-privati għall-iżvilupp ta' prodotti u l-ħolqien ta' ċentri miftuħa ta' riċerka u produzzjoni;

Kompetizzjoni

19.  Jiddeplora l-każijiet ta' tilwim li għandhom l-għan li jtawlu ż-żmien tad-dħul ta' mediċini ġeneriċi fis-suq; jinnota li, skont ir-rapport finali tal-Inkjesta tal-Kummissjoni dwar is-Settur Farmaċewtiku, l-għadd ta' każijiet ta' tilwim żdied b'erba' darbiet bejn l-2000 u l-2007, li kważi 60 % tal-każijiet ikkonċernaw privattivi tat-tieni ġenerazzjoni u li dawn ħadu, bħala medja, sentejn biex jiġu solvuti;

20.  Jenfasizza li regolamentazzjoni aħjar se tippromwovi l-kompetittività; jirrikonoxxi wkoll l-importanza u l-effikaċja tal-għodod antitrust kontra mġiba antikompetittiva bħall-abbuż jew l-użu ħażin tas-sistemi tal-privattivi u tas-sistema għall-awtorizzazzjoni tal-mediċini, bi ksur tal-Artikoli 101 u/jew 102 tat-TFUE;

21.  Jinnota li l-mediċini bijosimili jippermettu żieda fil-kompetizzjoni, prezzijiet imnaqqsa u ffrankar għas-sistemi tal-kura tas-saħħa, u b'hekk jgħinu biex jitjieb l-aċċess tal-pazjenti għall-mediċini; jenfasizza li l-valur miżjud u l-impatt ekonomiku ta' mediċini bijosimili fuq is-sostenibilità tas-sistemi tal-kura tas-saħħa jenħtieġ li jiġu analizzati, id-dħul tagħhom fis-suq ma għandux jiġi mtawwal, u, fejn meħtieġ, miżuri li jappoġġaw l-introduzzjoni tagħhom fis-suq għandhom jiġu eżaminati;

22.  Jenfasizza li l-ipprezzar tal-mediċini abbażi tal-valuri jista' jintuża ħażin bħala strateġija ekonomika għall-massimizzazzjoni tal-profitti, li jwassal għall-iffissar ta' prezzijiet li huma sproporzjonati għall-istrutturi tal-kost, li jmur kontra distribuzzjoni ottima tal-benesseri soċjali;

23.  Jirrikonoxxi li l-użu ta' mediċini mhux skont it-tikketta jista' jġib benefiċċji lill-pazjenti meta ma jkunx hemm alternattivi approvati; jinnota bi tħassib li l-pazjenti huma soġġetti għal riskji akbar minħabba n-nuqqas ta' bażi ta' evidenza solida li tipprova s-sikurezza u l-effikaċja tal-użu mhux skont it-tikketta, in-nuqqas ta' kunsens infurmat u ż-żieda fid-diffikultà li jiġu mmonitorjati effetti avversi; jissottolinja li ċerti sottogruppi tal-popolazzjoni, bħat-tfal u l-anzjani, huma partikolarment esposti għal din il-prattika;

Ipprezzar u trasparenza

24.  Jirrimarka li l-pazjenti huma l-aktar ħolqa dgħajfa fl-aċċess għall-mediċini u li d-diffikultajiet fl-aċċess għall-mediċini m'għandux ikollhom riperkussjonijiet negattivi fuqhom;

25.  Jinnota li l-parti l-kbira tal-aġenziji ta' valutazzjoni tat-teknoloġija tas-saħħa nazzjonali u reġjonali diġà qed jużaw kriterji varji kliniċi, ekonomiċi u soċjali biex jevalwaw mediċini ġodda sabiex jappoġġaw id-deċiżjonijiet tagħhom dwar l-ipprezzar u r-rimborż;

26.  Jenfasizza l-importanza li jiġi vvalutat il-valur miżjud terapewtiku reali bbażat fuq l-evidenza tal-mediċini l-ġodda meta mqabbla mal-aqwa alternattiva disponibbli;

27.  Jinnota bi tħassib li d-data li tappoġġa l-valutazzjoni tal-valur miżjud ta' mediċini innovattivi sikwit hija skarsa u mhux konvinċenti biżżejjed biex tappoġġa t-teħid ta' deċiżjonijiet solidu dwar l-ipprezzar;

28.  Jenfasizza li valutazzjonijiet tat-teknoloġija tas-saħħa (HTA) iridu jkunu strument importanti u effettiv biex jitjieb l-aċċess għall-mediċini, li jikkontribwixxi għas-sostenibilità tas-sistemi tal-kura tas-saħħa nazzjonali, li jippermetti l-ħolqien ta' inċentivi għall-innovazzjoni, u li jagħti valur terapewtiku miżjud għoli lill-pazjenti; jinnota, barra minn hekk, li l-introduzzjoni ta' HTAs konġunti fil-livell tal-UE jevita l-frammentazzjoni tas-sistemi ta' valutazzjoni, id-duplikazzjoni tal-isforzi u l-allokazzjoni ħażina ta' riżorsi fi ħdan l-UE;

29.  Jirrimarka li, bl-għan li jiġu żviluppati politiki tas-saħħa sikuri u effettivi orjentati lejn il-pazjent u li t-teknoloġija tas-saħħa tkun magħmula effettiva kemm jista' jkun, l-evalwazzjoni ta' dik it-teknoloġija jenħtieġ li tkun proċess multidixxiplinari li jissintetizza l-informazzjoni medika, soċjali, ekonomika u etika dwar l-użu tat-teknoloġija bl-użu ta' standards għoljin u b'mod sistematiku, indipendenti, oġġettiv, riproduċibbli u trasparenti;

30.  Iqis li l-prezz ta' prodott mediċinali jenħtieġ li jkopri l-kost tal-iżvilupp u l-produzzjoni ta' dan il-prodott mediku, u jenħtieġ li jkunu adegwat għas-sitwazzjoni ekonomika speċifika tal-pajjiż li fih qed jiġi kkummerċjalizzat, kif ukoll li jkun konformi mal-valur miżjud terapewtiku li jġib għall-pazjenti, filwaqt li jiżgura l-aċċess tal-pazjent, kura tas-saħħa sostenibbli u rikonoxximent konkret għall-innovazzjoni;

31.  Jinnota li anke meta mediċina ġdida tkun ta' valur miżjud għoli, il-prezz m'għandux ikun tant għoli li jimpedixxi l-aċċess sostenibbli għaliha fl-UE;

32.  Jemmen li l-valur terapewtiku reali miżjud ta' mediċina, l-impatt soċjali, il-benefiċċju meta mqabbel mal-kost, l-impatt fuq il-baġit u l-effiċjenza għas-sistema tas-saħħa pubblika, jeħtieġ li kollha jittieħdu inkunsiderazzjoni sabiex jiġu ddeterminati l-proċeduri ta' pprezzar u rimborż għall-mediċini;

33.  Jinnota bi tħassib li, minħabba s-saħħa ta' negozjar aktar baxxa ta' pajjiżi żgħar jew b'introjtu baxx, il-mediċini f'dawn l-Istati Membri huma komparattivament inqas aċċessibbli finanzjarjament, partikolarment fil-qasam tal-onkoloġija; jiddispjaċih, fil-kuntest tal-ipprezzar ta' referenza internazzjonali, dwar in-nuqqas ta' trasparenza fil-prezzijiet tal-katalgu tal-mediċini meta mqabbla mal-prezzijiet reali u l-asimmetrija tal-informazzjoni li dan iġib miegħu għan-negozjati bejn l-industrija u s-sistemi tas-saħħa nazzjonali;

34.  Jinnota li d-Direttiva 89/105/KEE (‘id-Direttiva dwar it-Trasparenza’) ma ġietx riveduta f'20 sena, u li sadanittant sar bdil importanti fis-sistema tal-mediċina fl-UE;

35.  Jissottolinja, f'dan il-kuntest, il-ħtieġa ta' proċessi indipendenti tal-ġbir u l-analiżi tad-data u ta' trasparenza;

36.  Jinnota li l-proġett EURIPID jirrikjedi aktar trasparenza mill-Istati Membri biex jiġu inklużi l-prezzijiet reali mħallsa minnhom;

37.  Jemmen li hija meħtieġa skoperta strateġika fil-qasam tal-prevenzjoni tal-mard, peress li tista' titqies bħala fattur ewlieni biex jitnaqqas l-użu tal-mediċini u fl-istess ħin jiġi ggarantit livell għoli ta' protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem; jistieden lill-UE u lill-Istati Membri jsaħħu l-leġiżlazzjoni mmirata biex tagħti appoġġ lil produzzjoni sostenibbli tal-ikel, u biex jieħdu l-inizjattivi neċessarji kollha sabiex jippromwovu drawwiet sani bħalma hija n-nutrizzjoni tajba għas-saħħa;

Kompetenzi u kooperazzjoni fl-UE

38.  Ifakkar li skont l-Artikolu 168 tat-TFUE, livell għoli ta' protezzjoni tas-saħħa tal-bniedem irid jiġi żgurat fid-definizzjoni u fl-implimentazzjoni tal-politiki u l-attivitajiet kollha tal-Unjoni;

39.  Jenfasizza l-importanza li tissaħħaħ it-trasparenza u tiżdied il-kollaborazzjoni volontarja fost l-Istati Membri fil-qasam tal-ipprezzar u r-rimbors ta' prodotti mediċinali, sabiex tiġi żgurata s-sostenibilità tas-sistemi tas-saħħa u jipproteġi d-drittijiet ta' dawn iċ-ċittadini Ewropej li jkollhom aċċess għal kura tas-saħħa ta' kwalità;

40.  Ifakkar li t-trasparenza fl-istituzzjonijiet u l-aġenziji nazzjonali u tal-UE kollha hija kruċjali għall-funzjonament tajjeb tad-demokrazija, u li l-esperti involuti fil-proċess ta' awtorizzazzjoni ma għandu jkollhom l-ebda kunflitt ta' interess;

41.  Jilqa' l-inizjattivi bħall-Inizjattiva dwar Mediċini Innovattivi (IMI), li jiġbru flimkien is-settur privat u dak pubbliku sabiex jistimulaw ir-riċerka u jaċċeleraw l-aċċess tal-pazjenti għal terapiji innovattivi filwaqt li jiġu indirizzati ħtiġijiet mediċi mhux issodisfati; jiddispjaċih, madankollu, mil-livell baxx ta' dħul pubbliku mill-investiment pubbliku fl-assenza ta' kundizzjonalitajiet ta' aċċess għall-finanzjament pubbliku tal-UE; jinnota wkoll li l-IMI 2, it-tieni fażi tal-IMI li għaddejja bħalissa, hija fil-biċċa l-kbira ffinanzjata mill-kontribwenti tal-UE, b'enfasi fuq il-ħtieġa ta' tmexxija tal-UE msaħħa fil-prijoritizzazzjoni tal-ħtiġijiet tas-saħħa pubblika għal riċerka tal-IMI 2 u fl-inklużjoni tal-kondiviżjoni wiesgħa tad-data, politiki ta' ġestjoni kondiviżi tal-proprjetà intellettwali fis-saħħa, trasparenza u dħul pubbliku ġust mill-investiment;

42.  Jissottolinja l-proċedura tal-UE għall-akkwist konġunt ta' mediċini użati għall-akkwist tal-vaċċini skont id-Deċiżjoni Nru 1082/2013/UE; jinkoraġġixxi lill-Istati Membri biex jagħmlu użu sħiħ minn din l-għodda, pereżempju f'każ ta' skarsezza ta' vaċċini tat-trabi;

43.  Jinnota bi tħassib li l-UE għadha lura meta mqabbla mal-Istati Uniti f'dak li għandu x'jaqsam ma' mekkaniżmu ta' rappurtar trasparenti u standardizzat dwar il-kawżi ta' nuqqas ta' mediċini; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex jipproponu u jimplimentaw tali strument għal tfassil ta' politika bbażat fuq l-evidenza;

44.  Ifakkar fl-importanza tal-aġenda diġitali dwar is-saħħa u l-bżonn li tingħata prijorità lill-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta' soluzzjonijiet relatati tas-saħħa elettronika u s-saħħa mobbli biex jiġu żgurati mudelli ġodda tal-kura tas-saħħa sikuri, affidabbli, aċċessibbli, moderni u sostenibbli lill-pazjenti, dawk li jieħdu ħsiebhom, il-professjonisti tal-kura tas-saħħa u min iħallas;

45.  Ifakkar li l-LDCs huma l-aktar milquta minn mard relatat mal-faqar, speċjalment l-HIV/AIDS, il-malarja, it-tuberkulożi, il-mard tal-organi riproduttivi, u l-mard infettiv u tal-ġilda;

46.  Jenfasizza l-fatt li, f'pajjiżi li qed jiżviluppaw, in-nisa u t-tfal ikollhom inqas aċċess għal mediċini milli rġiel adulti minħabba n-nuqqas ta' disponibilità, aċċessibilità, affordibilità u aċċettabilità ta' trattament bħala riżultat ta' diskriminazzjoni bbażata fuq fatturi kulturali, reliġjużi jew soċjali faċilitajiet tas-saħħa ta' kwalità baxxa;

47.  Billi t-tuberkulożi saret l-akbar qattiel infettiv tad-dinja u li l-iktar forma perikoluża tal-marda hija waħda li hi reżistenti għal diversi mediċini; jenfasizza l-importanza li tiġi indirizzata l-kriżi emerġenti tar-reżistenza għall-antimikrobiċi, inkluż permezz ta' finanzjament ta' riċerka u żvilupp għal għodod ġodda għal vaċċini, dijanjożi u trattament għat-tuberkulożi, filwaqt li jiġi żgurat aċċess sostenibbli u bi prezz raġonevoli għal dawk l-għodod ġodda, sabiex ikun żgurat li ħadd ma jibqa' lura;

Il-Proprjetà Intellettwali (IP) u r-Riċerka u l-Iżvilupp (R&Ż)

48.  Ifakkar li d-drittijiet ta' proprjetà intellettwali jippermettu perjodu ta' esklussività li jeħtieġ li, b'attenzjoni u b'mod effettiv, jiġu rregolati, immonitorjati u implimentati mill-awtoritajiet kompetenti bil-ħsieb li jiġi evitat kunflitt mad-dritt fundamentali għall-protezzjoni tas-saħħa filwaqt li jiġu promossi l-innovazzjoni u l-kompetittività ta' kwalità; jenfasizza li l-Uffiċċju Ewropew tal-Privattivi (EPO) u l-Istati Membri għandhom jagħtu privattivi biss fuq prodotti mediċinali li jissodisfaw strettament ir-rekwiżiti tal-privattibilità tan-novità, il-pass inventiv u l-applikabilità industrijali kif minqux fil-Konvenzjoni Ewropea dwar il-Privattivi;

49.  Jenfasizza li, filwaqt li xi mediċini ġodda huma eżempji ta' innovazzjonijiet ġodda, mediċini ġodda oħra juru valur miżjud terapewtiku insuffiċjenti u ma jistgħux jitqiesu bħala innovazzjonijiet ġenwini (sustanzi simili); ifakkar li l-innovazzjoni inkrimentali tista' wkoll tkun ta' benefiċċju għall-pazjenti u li l-għoti ta' skop ġdid u r-riformulazzjoni ta' molekuli magħrufa jistgħu jirriżultaw f'valur terapewtiku miżjud, ħaġa li għandha tiġi vvalutata bir-reqqa; iwissi kontra l-użu ħażin potenzjali ta' regoli tal-proprjetà intellettwali li jippermetti l-validità perpetwa tad-drittijiet tal-privattivi u l-evitar tal-kompetizzjoni;

50.  Jirrikonoxxi l-impatt pożittiv tar-Regolament (KE) Nru 141/2000 dwar l-iżvilupp ta' mediċini orfni, li ppermetta li jitqiegħed fis-suq għadd ta' prodotti innovattivi għal pazjenti fil-bżonn ta' trattament; jinnota t-tħassib rigward applikazzjoni possibilment inkorretta ta' kriterji ta' prodotti mediċinali orfni u l-effett possibbli ta' dan fuq in-numru dejjem jikber ta' awtorizzazzjonijiet ta' mediċini orfni; jirrikonoxxi li mediċini orfni jistgħu wkoll jintużaw bla tikketta, jew jintużaw mill-ġdid jew jiġu awtorizzati għal indikazzjonijiet addizzjonali li jippermettu għal żieda fil-bejgħ; jistieden lill-Kummissjoni biex tiżgura inċentivi bilanċjati mingħajr ma tiġi skoraġġuta l-innovazzjoni f'dan il-qasam; jenfasizza li d-dispożizzjonijiet dwar ir-regolament dwar il-prodotti mediċinali orfni għandhom ikunu applikabbli biss jekk il-kriterji rilevanti kollha huma sodisfatti;

51.  Jinnota li l-ftehim TRIPS tad-WTO jipprovdi flessibilitajiet lid-drittijiet tal-privattivi, bħal liċenzjar obbligatorju, li effettivament wasslu għal tnaqqis fil-prezzijiet; jinnota li dawn il-flessibilitajiet jistgħu jintużaw bħala għodda effikaċi f'ċirkostanzi eċċezzjonali stabbilita bil-liġi ta' kull membru tad-WTO li tindirizza l-problemi tas-saħħa pubblika, sabiex ikunu jistgħu jiġu pprovduti mediċini essenzjali bi prezzijiet raġonevoli fi ħdan il-programmi nazzjonali tas-saħħa pubblika u biex tiġi protetta u promossa s-saħħa pubblika;

Rakkomandazzjonijiet

52.  Jitlob li jiddaħħlu miżuri nazzjonali u tal-UE sabiex jiġi ggarantit id-dritt tal-pazjenti għal aċċess universali, affordabbli, effettiv, sikur u f'waqtu għal terapiji essenzjali u innovattivi, u biex tiġi ggarantita s-sostenibilità tas-sistemi tal-kura tas-saħħa pubblika tal-UE, u jkun żgurat investiment futur fl-innovazzjoni tal-farmaċewtika; jenfasizza li l-aċċess tal-pazjenti għal mediċini hija responsabilità kondiviża tal-atturi kollha tas-sistema tal-kura tas-saħħa;

53.  Jistieden lill-Kunsill u lill-Kummissjoni sabiex isaħħu l-kapaċitajiet ta' negozjar tal-Istati Membri biex ikun żgurat l-aċċess bi prezzijiet raġjonevoli għal mediċini madwar l-UE;

54.  Jinnota r-rapport tal-Panel ta' Livell Għoli tas-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti dwar l-aċċess għall-mediċini;

55.  Jinnota li l-għoti ta' skopijiet ġodda lill-mediċini eżistenti għal indikazzjonijiet ġodda jista' jiġi akkumpanjat minn żieda fil-prezzijiet; jitlob lill-Kummissjoni tiġbor u tanalizza d-data dwar iż-żieda fil-prezzijiet f'każ ta' għoti ta' skopijiet ġodda lill-mediċini, u tirrapporta lill-Parlament u lill-Kunsill dwar il-bilanċ u l-proporzjonalità tal-inċentivi li jħeġġu lill-industrija sabiex tinvesti fl-għoti ta' skopijiet ġodda lill-mediċini;

56.  Jistieden lill-Istati Membri jiżviluppaw kollaborazzjoni aktar mill-qrib sabiex jiġġieldu kontra din il-frammentazzjoni tas-suq, b'mod partikolari billi jiġu żviluppati l-proċessi tal-HTA kondiviża u riżultati, u li ssir ħidma dwar kriterji kondiviżi li jgħallem tal-prezz u r-rimborż deċiżjonijiet fil-livell nazzjonali;

57.  Jistieden lill-Kummissjoni tirrevedi d-Direttiva dwar it-Trasparenza b'enfasi fuq il-garanzija ta' dħul f'waqtu fis-suq ta' mediċini ġeneriċi u bijosimili, it-tmiem tar-rabtiet tal-privattivi skont il-linji gwida tal-Kummissjoni, it-tħaffif ta' deċiżjonijiet dwar l-ipprezzar u r-rimborż għall-mediċini ġeneriċi, u l-preklużjoni tar-rivalutazzjoni multipla tal-elementi ta' li jappoġġaw l-awtorizzazzjoni għall-kummerċjalizzazzjoni; jemmen li dan se jimmassimizza l-iffrankar għall-baġits nazzjonali tas-saħħa, jagħmel il-mediċini aktar aċċessibbli finanzjarjament, jaċċellera l-aċċess tal-pazjent u jipprevjeni piżijiet amministrattivi għall-kumpaniji li jipproduċu mediċini ġeneriċi u bijosimili;

58.  Jistieden lill-Kummissjoni tippromwovi direttiva ġdida dwar it-trasparenza tal-proċeduri ta' ffissar tal-prezzijiet u s-sistemi ta' rimborż, filwaqt li jitqiesu l-isfidi tas-suq;

59.  Jitlob li jkun hemm Direttiva ta' Trasparenza ġdida biex tissostitwixxi d-Direttiva 89/105/KEE bl-għan li tiżgura kontrolli effettivi u trasparenza sħiħa dwar il-proċeduri użati biex jiddeterminaw il-prezzijiet u r-rimborż ta' prodotti mediċinali fl-Istati Membri;

60.  Jistieden lill-Istati Membri jimplimentaw b'mod ġust id-Direttiva 2011/24/UE dwar l-applikazzjoni tad-drittijiet tal-pazjenti fil-qasam tal-kura tas-saħħa transkonfinali, filwaqt li jevitaw il-limitazzjonijiet fuq l-applikazzjoni tar-regoli dwar ir-rimborż tal-kura tas-saħħa transkonfinali, inkluż ir-rimborż tal-mediċini, li jista' jikkostitwixxi mezz ta' diskriminazzjoni arbitrarja jew ostaklu mhux iġġustifikat għall-moviment liberu;

61.  Jistieden lill-Kummissjoni biex tissorvelja u tivvaluta b'mod effettiv l-implimentazzjoni tad-Direttiva 2011/24/UE i fl-Istati Membri u tippjana u twettaq evalwazzjoni formali ta' din id-Direttiva li tkun tinkludi l-ilmenti, il-każijiet ta' ksur u l-miżuri kollha ta' traspożizzjoni;

62.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex irawmu r-Riċerka u l-Iżvilupp mmexxija mill-ħtiġijiet tal-pazjenti, bħal pereżempju riċerka dwar antimikrobiċi ġodda, il-koordinazzjoni tar-riżorsi pubbliċi għall-kura tas-saħħa ta' riċerka b'mod effettiv u effiċjenti, u l-promozzjoni tar-responsabilità soċjali tas-settur farmaċewtiku;

63.  Jistieden lill-Istati Membri biex jibnu fuq l-eżempju ta' inizjattivi eżistenti fl-UE li għandhom l-għan li tiġi promossa r-riċerka indipendenti f'oqsma ta' interess għas-servizzi tas-saħħa nazzjonali li mhumiex indirizzati biżżejjed mir-riċerka kummerċjali (eż. ir-reżistenza għall-antimikrobiċi) u għal popolazzjonijiet ta' pazjenti li normalment huma esklużi minn studji kliniċi bħalma huma t-tfal, in-nisa tqal u l-anzjani;

64.  Jenfasizza t-theddida ta' żieda fir-reżistenza għall-antimikrobiċi u l-urġenza ta' theddid ta' din ir-reżistenza riċentement rikonoxxuta min-NU; jistieden lill-Kummissjoni żżid l-azzjonijiet tagħha kontra r-reżistenza għall-antimikrobiċi, biex tippromwovi r-Riċerka u l-Iżvilupp f'dan il-qasam, u biex tippreżenta Pjan ta' Azzjoni tal-UE ġdid u komprensiv ibbażat fuq l-approċċ ‘Saħħa Waħda';

65.  Jirrikonoxxi li l-inċentivi mressqa mir-Regolament (KE) Nru 1901/2006 dwar il-Mediċini Pedjatriċi ma kinux effikaċi biex jixprunaw l-innovazzjoni fil-mediċini għat-tfal, jiġifieri fl-oqsma tal-onkoloġija u n-neonatoloġija; jistieden lill-Kummissjoni teżamina l-ostakli eżistenti u tipproponi miżuri li jippromwovu l-progress f'dan il-qasam;

66.  Jistieden lill-Kummissjoni tippromwovi inizjattivi li jiggwidaw ir-riċerka mis-settur pubbliku u privat biex jinħolqu mediċini innovattivi għall-fejqan tal-mard fit-tfulija;

67.  Jistieden lill-Kummissjoni biex minnufih tibda taħdem fuq ir-rapport meħtieġ skont l-Artikolu 50 tar-Regolament dwar il-Mediċini Pedjatriċi u li temenda l-leġiżlazzjoni biex tindirizza n-nuqqas ta' innovazzjoni fi trattamenti għall-onkoloġija pedjatrika billi tirrevedi l-kriterji li jippermettu deroga tal-Pjan ta' Investigazzjoni Pedjatrika (PIP) u jkun żgurat li l-PIPs jiġu implimentati fil-bidu tal-iżvilupp tal-mediċina, sabiex it-tfal ma jistennewx aktar milli jkun hemm bżonn biex ikollhom aċċess għal trattamenti innovattivi ġodda;

68.  Jistieden lill-Kummissjoni tippromwovi riċerka fil-mediċini mis-settur pubbliku u privat għall-pazjenti nisa, sabiex tiġi rimedjata l-inugwaljanza bejn is-sessi fir-riċerka u l-iżvilupp u tippermetti liċ-ċittadini kollha jgawdu minn aċċess aktar ġust għall-mediċini;

69.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex jadottaw pjanijiet strateġiċi biex jiżguraw l-aċċess għal mediċini li jsalvaw il-ħajja; jitlob, f'dan ir-rigward, li ssir koordinazzjoni ta' pjan biex tinqered l-epatite Ċ fl-UE bl-użu ta' għodod bħas-Sistema Ewropea l-akkwist konġunt;

70.  Jitlob li l-kundizzjonijiet ta' qafas fl-oqsma tar-riċerka u l-politika dwar il-mediċina jiġu stabbiliti b'mod li jippromwovu l-innovazzjoni, partikolarment kontra mard, bħall-kanċer, li għadu ma jistax jiġi ttrattat b'mod sodisfaċenti;

71.  Jistieden lill-Kummissjoni tieħu azzjoni ulterjuri biex trawwem l-iżvilupp ta', u l-aċċess tal-pazjenti għall-ATMPs;

72.  Jistieden lill-Kummissjoni biex tanalizza l-impatt globali tal-PI fuq l-innovazzjoni, u fuq l-aċċess tal-pazjenti għal mediċini, permezz ta' studju profond u oġġettiv, kif mitlub mill-Kunsill fil-konklużjonijiet tiegħu tas-17 ta' Ġunju 2016, u, b'mod partikolari, biex tanalizza f'dan l-istudju tal-impatt ta' ċertifikati supplimentari ta' protezzjoni (SPCs), l-esklużività tad-data u l-esklussività tas-suq fuq il-kwalità ta' innovazzjoni u kompetizzjoni;

73.  Jistieden lill-Kummissjoni biex tevalwa l-implimentazzjoni tal-qafas regolatorju għal mediċini orfni (speċjalment fir-rigward tal-kunċett ta' ħtieġa medika mhux sodisfatta, kif dan il-kunċett huwa interpretat u liema kriterji jridu jiġu ssodisfati sabiex tiġi identifikata ħtieġa medika mhux issodisfata), li jipprovdi gwida dwar ħtieġa medika li ma tissodisfax il-prijorità, sabiex jiġu evalwati l-iskemi eżistenti ta' inċentivi biex jitħaffef l-iżvilupp ta' mediċini effettivi, sikuri u affordabbli għall-mard rari meta mqabbla mal-aqwa alternattiva disponibbli, biex jiġu promossi r-reġistru Ewropew ta' mard rari u ċentri ta' referenza, u sabiex jiżguraw li l-leġiżlazzjoni tiġi implimentata kif suppost;

74.  Jilqa' l-leġiżlazzjoni dwar il-farmakoviġilanza tal-2010 u l-2012; jistieden lill-Kummissjoni, lill-EMA u lill-Istati Membri sabiex ikomplu l-monitoraġġ u r-rappurtar pubbliku għall-implimentazzjoni tal-leġiżlazzjoni dwar il-farmakoviġilanza, u biex, wara l-awtorizzazzjoni, jiġu garantiti valutazzjonijiet tal-effikaċja u l-effetti negattivi tal-mediċini;

75.  Jistieden lill-Kummissjoni tikkollabora mal-EMA u l-partijiet interessati, bil-ħsieb li jiġi introdott Kodiċi ta' Prattika għal rappurtar obbligatorju ta' avvenimenti avversi u ta' riżultati għall-użu tal-mediċini mhux skont it-tikketta, u biex jiġu żgurati r-reġistri tal-pazjenti, bil-ħsieb li tissaħħaħ il-bażi tal-evidenza u jitnaqqsu r-riskji għall-pazjenti;

76.  Jistieden lill-Kummissjoni biex tippromwovi d-dejta miftuħa fir-riċerka dwar il-mediċini fejn hemm involut finanzjament pubbliku, u biex tħeġġeġ kundizzjonijiet bħal ipprezzar affordabbli u nonesklussività, jew sjieda konġunta tal-proprjetà intellettwali għall-proġetti ffinanzjati minn għotjiet pubbliċi tal-UE bħall-Orizzont 2020 u l-IMI;

77.  Jistieden lill-Kummissjoni biex tippromwovi l-imġiba etika u t-trasparenza fis-settur farmaċewtiku, speċjalment fir-rigward tal-provi kliniċi u l-ispiża reali tar-Riċerka u l-Iżvilupp, fl-awtorizzazzjoni u l-valutazzjoni ta' proċeduri ta' innovazzjoni;

78.  Jinnota l-użu ta' rotot adattivi biex jippromwovu aċċess aktar mgħaġġel għall-mediċini mill-pazjenti; jissottolinja li grad ogħla ta' inċertezza fir-rigward tas-sikurezza u l-effikaċja ta' mediċina ġdida meta tidħol fis-suq; jenfasizza t-tħassib espress minn professjonisti tal-kura tas-saħħa, organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u regolaturi fir-rigward tar-roto adattivi; jenfasizza l-importanza kruċjali tal-implimentazzjoni xierqa tas-sistema ta' sorveljanza ta' wara t-tqegħid fis-suq; iqis li rotot adattivi għandhom ikunu ristretti għal każijiet speċifiċi b'livell għoli ta' ħtieġa medika mhux issodisfata, u jistieden lill-Kummissjoni u lill-EMA biex jistabbilixxu linji gwida biex tiġi żgurata s-sikurezza tal-pazjenti;

79.  Jistieden lill-Kummissjoni biex tiggarantixxi li jkun hemm valutazzjoni bir-reqqa ta' kwalità, sigurtà u effikaċja fi kwalunkwe proċess ta' approvazzjoni rapida, u biex tiżgura li tali approvazzjonijiet huma magħmula possibbli permezz ta' awtorizzazzjoni kondizzjonali, u f'ċirkostanzi eċċezzjonali biss fejn ikun ċar li ġiet identifikata ħtieġa medika li ma ġietx issodisfata, u sabiex ikun żgurat proċess ta' wara l-awtorizzazzjoni trasparenti u responsabbli biex jiġi mmonitorjat li s-sikurezza, il-kwalità u l-effikaċja jkunu stabbiliti, kif ukoll sanzjonijiet għan-nuqqas ta' konformità;

80.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex iwaqqfu qafas li jippromwovi, jiggarantixxi u jsaħħaħ il-kompetittività u l-użu ta' tal-mediċini ġeneriċi u bijosimili, filwaqt li jiggarantixxi d-dħul aktar rapidu tagħhom fis-suq u jissorveljaw il-prattiki inġusti skont l-Artikoli 101 u 102 TFUE, u biex jippreżentaw rapport biannwali f'dan ir-rigward; jistieden ukoll lill-Kummissjoni timmonitorja ftehimiet ta' soluzzjoni ta' privattivi bejn l-industrija ta' oriġini u dik ġenerika li jistgħu jintużaw ħażin biex jirrestrinġu d-dħul fis-suq ta' prodotti ġeneriċi;

81.  Jistieden lill-Kummissjoni tkompli, u fejn possibbli, biex tintensifika l-monitoraġġ u l-investigazzjoni ta' każijiet potenzjali ta' abbuż tas-suq, inklużi l-hekk imsejħa "ħlas għad-dewmien", prezzijiet eċċessivi u forom oħra ta' restrizzjoni tas-suq rilevanti b'mod speċifiku għall-kumpanniji farmaċewtiċi li joperaw fi ħdan l-UE, f'konformità mal-Artikoli 101 u 102 TFUE;

82.  Jistieden lill-Kummissjoni tintroduċi deroga għall-manifattura mill-SPC għar-Regolament (KE) Nru 469/2009 li tippermetti l-produzzjoni ta' mediċini ġeneriċi u bijosimili fl-Ewropa, bl-għan li dawn jiġu esportati lejn pajjiżi mingħajr SPC jew fejn dawn ikunu skadew, mingħajr ma tiġi mminata l-esklużività mogħtija taħt ir-reġim tal-SPC fis-swieq protetti; jemmen li tali dispożizzjonijiet jaf ikollhom impatt pożittiv fuq l-aċċess għal mediċini ta' kwalità għolja fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw u fil-pajjiżi l-anqas żviluppati (LDCs) u jżidu l-manifattura u r-riċerka u l-iżvilupp fl-UE, waqt li joħolqu impjiegi ġodda u jistimulaw it-tkabbir ekonomiku;

83.  Jistieden lill-Kummissjoni tosserva u ssaħħaħ il-leġiżlazzjoni tal-kompetizzjoni tal-UE u l-kompetenzi tagħha dwar is-suq farmaċewtiku sabiex jiġi miġġieled l-abbuż u biex jiġu promossi prezzijiet ġusti għall-pazjenti;

84.  Jistieden lill-Kummissjoni biex ittejjeb d-djalogu dwar il-ħtiġijiet mediċi bejn il-partijiet interessati rilevanti kollha, pazjenti, professjonisti tal-kura tas-saħħa, regolaturi, il-korpi tal-valutazzjoni tat-teknoloġija tas-saħħa, min iħallas u l-iżviluppaturi fiċ-ċikli tal-ħajja tal-mediċini;

85.  Jistieden lill-Kummissjoni tipproponi leġiżlazzjoni dwar sistema Ewropea għall-evalwazzjoni tat-teknoloġija tas-saħħa mill-aktar fis possibbli, sabiex jiġu armonizzati kriterji trasparenti tal-valutazzjoni tat-teknoloġija tas-saħħa sabiex jiġi vvalutat il-valur miżjud terapewtiku ta' mediċini pparagunata mal-aħjar teknoloġija disponibbli alternattiva filwaqt li jitqies il-livell ta' innovazzjoni u valur għall-pazjenti, fost oħrajn, biex jiġu introdotti valutazzjonijiet tal-effikaċja relattiva obbligatorji fil-livell tal-UE bħala l-ewwel pass għal mediċini ġodda, u biex tiġi stabbilita sistema ta' klassifikazzjoni Ewropea sabiex telenka l-livell ta' valur miżjud terapewtiku tagħhom, bl-użu ta' proċedura indipendenti u trasparenti li tevita kunflitti ta' interessi; iqis li tali leġiżlazzjoni għandha tiżgura li l-produzzjoni tal-HTA prodotta fil-livell tal-UE tintuża fil-livell nazzjonali; jistieden, barra minn hekk, lill-Kummissjoni ssaħħaħ id-djalogi bikrija u tqis mekkaniżmu ta' koordinazzjoni bbażat fuq korp indipendenti, li jista' jrawwem il-kooperazzjoni bejn il-korpi nazzjonali tal-HTA filwaqt li fl-istess ħin jiżgura li l-għarfien espert dwar l-HTA jibqa' fil-korpi nazzjonali (u reġjonali) tal-HTA;

86.  Jistieden lill-Kunsill sabiex iżid il-kooperazzjoni bejn l-Istati Membri rigward il-proċeduri tal-iffissar tal-prezzijiet, sabiex ikunu jistgħu jsaqsmu l-informazzjoni dwar, b'mod partikolari, il-ftehimiet ta' negozjar u l-prattiki tajba, u biex jiġu evitati rekwiżiti amministrattivi u dewmien żejda; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Kunsill biex janalizzaw l-kriterji kliniċi, ekonomiċi u soċjali li xi aġenziji tal-valutazzjoni tat-teknoloġija tas-saħħa nazzjonali diġà japplikaw, filwaqt li jiġu rispettati l-kompetenzi tal-Istati Membri;

87.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex jaqblu dwar definizzjoni komuni ta' "valur terapewtiku miżjud ta' prodotti mediċinali", bil-parteċipazzjoni ta' rappreżentanti esperti mill-Istati Membri; jinnota, f'dan ir-rigward, id-definizzjoni ta' "valur terapewtiku miżjud" użat għal mediċini pedjatriċi;

88.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jidentifikaw u/jew jiżviluppaw oqfsa, strutturi u metodoloġiji biex jinkorporaw b'mod sinifikanti evidenza tal-pazjenti fl-istadji kollha taċ-ċiklu tar-riċerka u l-iżvilupp tal-mediċini, minn djalogu bikri għal approvazzjoni regolatorja, valutazzjoni tat-teknoloġija tas-saħħa, l-effikaċja relattiva, l-ipprezzar u t-teħid ta' deċiżjonijiet tar-rimborż bis-sehem tal-morda u l-organizzazzjonijiet rappreżentattivi tagħhom;

89.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex jippromwovu l-investiment ewlieni b'finanzjament pubbliku fir-riċerka bbażata fuq ħtiġijiet mediċi mhux issodisfati, biex jiżguraw għall-pubbliku redditu tajjeb f'termini ta' saħħa fuq l-investiment pubbliku, u biex jintroduċu finanzjament kundizzjonali abbażi ta' liċenzja mhux esklużiva u mediċini għall-but ta' kulħadd;

90.  Jistieden lill-Kunsill biex jippromwovi l-użu razzjonali tal-mediċini fl-UE kollha, il-promozzjoni ta' kampanji u programmi edukattivi mmirati biex iċ-ċittadini jsiru konxji dwar l-użu razzjonali tal-mediċini, bl-għan li jiġi evitat il-konsum eċċessiv, b'mod partikolari tal-antibijotiċi, u billi jiġi promoss l-użu ta' preskrizzjonijiet minn prinċipji attivi mill-professjonisti tal-kura tas-saħħa u l-amministrazzjoni tal-mediċini ġeneriċi;

91.  Jenfasizza l-importanza li kull Stat Membru jiżgura l-aċċessibilità tal-ispiżeriji, inkluża d-densità tagħhom kemm fiż-żoni urbani kif ukoll rurali, l-għadd tal-persunal professjonali, ħinijiet ta' ftuħ xierqa, u servizz ta' pariri u ta' konsulenza ta' kwalità;

92.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Kunsill biex jiżviluppaw miżuri li jiżguraw l-aċċess tal-pazjent għal mediċini affordabbli, u l-benefiċċju għas-soċjetà, filwaqt li jiġi evitat kull impatt mhux aċċettabbli fuq il-baġits tal-kura tas-saħħa, biex jużaw miżuri differenti, bħal skannjar tal-orizzont, djalogu bikri, mudelli ta' prezzar innovattivi, akkwisti konġunti volontarji u l-kooperazzjoni volontarja fin-negozjati għall-prezzijiet, kif inhu l-każ fl-inizjattiva bejn il-pajjiżi tal-Benelux u l-Awstrija, u biex jesploraw diversi strumenti bbażati fuq mekkaniżmi ta' separazzjoni għal oqsma ta' riċerka li ġew traskurati bħar-reżistenza għall-antimikrobiċi u l-mard relatat mal-faqar;

93.  Jistieden lill-Kummissjoni biex tiddefinixxi mal-partijiet interessati rilevanti kollha kif il-kriterju tal-aktar offerta ekonomikament vantaġġuża (MEAT) — kif deskritt fid-Direttiva dwar l-Akkwist Pubbliku, u li ma jimplikax biss il-kriterji bl-ispiża aktar baxxa — jista' japplika bl-aħjar mod għal mediċini għall-offerti fl-isptarijiet fil-livell nazzjonali, sabiex ikun hemm provvista sostenibbli u responsabbli tal-mediċini; iħeġġeġ l-Istati Membri biex jittrasponu fil-leġiżlazzjoni nazzjonali tagħhom, bl-aħjar mod, il-kriterju tal-aktar offerta ekonomikament vantaġġuża għal prodotti mediċinali;

94.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex iniedu djalogu strateġiku ta' livell għoli mal-partijiet interessati rilevanti kollha, flimkien ma' rappreżentanti tal-Kummissjoni, tal-Parlament, tal-Istati Membri, l-aġenziji tal-pagamenti, l-organizzazzjonijiet tal-pazjenti, il-professjonisti tal-kura tas-saħħa, u rappreżentanti mid-dinja akkademika u xjentifika kif ukoll mill-industrija, dwar żviluppi attwali u futuri fis-sistema farmaċewtika fl-UE, bl-għan li jiġu stabbiliti strateġiji olistiċi fuq terminu qasir, medju u twil li jiżguraw l-aċċess għal mediċini u għas-sostenibilità tas-sistemi tal-kura tas-saħħa u industrija farmaċewtika kompetittiva, li jwassal għal prezzijiet affordabbli u aċċess aktar imħaffef tal-pazjenti għall-mediċini;

95.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Kunsill biex jiddefinixxu regoli ċari dwar l-inkompatibilità, il-kunflitti ta' interess u t-trasparenza fl-istituzzjonijiet tal-UE u għall-esperti involuti fi kwistjonijiet relatati mal-mediċini; jistieden lill-esperti involuti fil-proċess ta' awtorizzazzjoni biex jippubblikaw is-CVs tagħhom u jiffirmaw dikjarazzjonijiet ta' nuqqas ta' kunflitt ta' interess;

96.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni biex jimmonitorjaw prattiki inġusti bil-ħsieb li jipproteġu lill-konsumaturi minn prezzijiet artifiċjalment għolja tal-mediċini;

97.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea biex jiċċaraw, skont l-Artikolu 102 TFUE, x'jikkostitwixxi abbuż ta' pożizzjoni dominanti minħabba prezzijiet għoljin;

98.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex jagħmlu użu mill-flessibilitajiet taħt il-ftehim TRIPS tad-WTO u biex jikkoordinaw u jiċċaraw l-użu tagħhom meta jkun meħtieġ;

99.  Jistieden lill-Kummissjoni sabiex tippreżenta rapport mill-inqas kull ħames snin, lill-Kunsill u lill-Parlament dwar l-aċċess għall-mediċini fl-UE, u tirrapporta b'mod aktar regolari f'każijiet eċċezzjonali ta' problemi rigward l-aċċess għall-mediċini;

100.  Jistieden lill-Kummissjoni tirrakkomanda miżuri biex titjieb ir-rata ta' approvazzjoni ta' terapiji innovattivi u l-provvista ta' dawn għall-pazjenti;

101.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Kunsill biex jifformulaw definizzjoni aħjar tal-kunċett — u janalizzaw il-kawżi — tal-iskarsezzi tal-mediċini, u, f'dan ir-rigward, jivvalutaw l-impatt tal-kummerċ parallel u l-provvista ta' kwoti, biex jistabbilixxu u jaġġornaw flimkien mal-Istati Membri, l-EMA u l-partijiet interessati rilevanti, lista ta' mediċini essenzjali li m'hemmx provvista suffiċjenti tagħhom, bl-użu tal-lista tal-WHO bħala referenza, biex jissorveljaw il-konformità mal-Artikolu 81 tad-Direttiva 2001/83/KE dwar nuqqas ta' provvista, biex jiġu esplorati mekkaniżmi favur l-indirizzar tal-irtirar mis-suq ta' mediċini effettivi purament għal raġunijiet kummerċjali, u biex jieħdu azzjonijiet biex jirrimedjaw dawn in-nuqqasijiet;

102.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Kunsill biex jistabbilixxu mekkaniżmu li permezz tiegħu l-iskarsezzi tal-mediċini fl-UE kollha jistgħu jiġu rrappurtati fuq bażi annwali;

103.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Kunsill biex jirrevedu l-bażi statutorja tal-EMA, u biex jikkunsidraw li jwessgħu l-mandat tagħha biex tikkoordina l-attività pan-Ewropea li għandha l-għan li tindirizza l-iskarsezzi tal-mediċini fl-Istati Membri;

104.  Jenfasizza li l-bini ta' sistemi b'saħħithom ta' sorveljanza u provvista fil-livelli kollha, minn dak komunitarju għak dak distrettwali, provinċjali u nazzjonali, u appoġġjati b'servizzi tal-laboratorju ta' kwalità għolja u b'sistemi loġistiċi b'saħħithom jista' jagħmel l-aċċess għall-mediċini aktar fattibbli, waqt li t-trasferiment ta' teknoloġiji relatati mas-saħħa (permezz ta' ftehimiet ta' għoti ta' liċenzji, u l-għoti ta' informazzjoni, kompetenzi u ħiliet tal-prestazzjoni għal materjali tekniċi u tagħmir tekniku) lill-pajjiżi li qed jiżviluppaw jista' jippermetti lill-pajjiżi benefiċjarji jipproduċu l-prodott lokalment, u dan jista' jirriżulta f'aktar aċċess għall-prodott u għal saħħa aħjar;

105.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiżviluppaw pjan direzzjonali uniku tas-Saħħa elettronika u tas-saħħa mobbli, inkluż, b'mod partikolari, l-iżvilupp u l-valorizzazzjoni ta' proġetti pilota fuq il-livell nazzjonali, l-immodernizzar ta' mudelli ta' rimborż li jistimulaw bidla lejn sistemi tal-kura tas-saħħa fuq sies ta' eżiti tas-saħħa u d-definizzjoni ta' inċentivi li jistimulaw il-komunità tal-kura tas-saħħa biex timpenja ruħha f'din ir-rivoluzzjoni diġitali, u biex titjieb l-edukazzjoni tal-professjonisti tal-kura tas-saħħa, tal-pazjenti u tal-partijiet kollha interessati sabiex tiżdied ir-responsabbilizzazzjoni tagħhom;

106.  Iħeġġeġ lill-Istati Membri jevalwaw metodi u politiki tal-kura tas-saħħa bil-għan li jtejbu ir-riżultati għall-pazjenti u s-sostenibilità finanzjarja tas-sistema, b'mod partikolari billi jrawmu soluzzjonijiet diġitali biex itejbu l-għoti tas-servizzi tal-kura tas-saħħa lill-pazjenti u biex jidentifikaw ħela ta' riżorsi;

107.  Iħeġġeġ lill-UE tintensifika l-isforzi biex ittejjeb il-kapaċitajiet tal-pajjiżi li qed jiżviluppaw u tgħinhom ifasslu sistemi tas-saħħa li jaħdmu bl-għan li jtejbu l-aċċess għas-servizzi, b'mod partikolari għall-komunitajiet vulnerabbli;

108.  Jenfasizza li r-rieżami REFIT li qed isir tar-Regolament (KE) Nru 953/2003 tal-UE dwar l-Ipprezzar Sekwenzjali għandu jkollu l-għan li jkompli jippromwovi prezzijiet orħos fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw u jistieden lill-UE tiftaħ diskussjoni aktar wiesgħa u trasparenti dwar ir-regolamentazzjoni u l-istrateġiji dwar l-ipprezzar li jiżguraw l-aċċess għal mediċini ta' kwalità u għall-but ta' kulħadd; ifakkar li l-ipprezzar sekwenzjali mhux neċessarjament iwassal għal prezzijiet għall-but ta' kulħadd, u li jmur kontra l-esperjenza li turi li kompetizzjoni robusta fil-qasam tal-mediċini ġeneriċi u t-trasferimenti tat-teknoloġija jirriżultaw fi prezzijiet orħos;

109.  Iħeġġeġ lill-UE żżid l-appoġġ tagħha għall-programmi u l-inizjattivi globali li jippromwovu l-aċċess għall-mediċini fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw, peress li dawn il-programmi kienu strumentali fl-avvanz tal-objettivi tas-saħħa u tejbu ferm l-aċċess għall-mediċini u l-vaċċini;

o
o   o

110.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni, kif ukoll lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri.

(1) ĠU C 24, 22.1.2016, p. 119.
(2) http://ec.europa.eu/smart-regulation/roadmaps/docs/2016_sante_144_health_technology_assessments_en.pdf.
(3) http://ec.europa.eu/health/technology_assessment/docs/2014_strategy_eucooperation_hta_en.pdf
(4) http://ec.europa.eu/health/social_determinants/docs/healthinequalitiesineu_2013_en.pdf
(5) http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/lsa/145978.pdf
(6) ĠU L 293, 5.11.2013, p. 1.
(7) http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2015/542219/IPOL_STU(2015)542219_EN.pdf
(8) http://ec.europa.eu/health/preparedness_response/docs/jpa_agreement_medicalcountermeasures_en.pdf
(9) Testi adottati, P8_TA(2016)0088.
(10) Testi adottati, P8_TA(2015)0323.
(11) ĠU C 353 E, 3.12.2013, p. 31.
(12) Id-dritt għall-kura tas-saħħa huwa d-dritt ekonomiku, soċjali u kulturali għal standard minimu universali għall-kura tas-saħħa li l-individwi kollha għandhom dritt għalih.


Implimentazzjoni tal-programm Ewropa Kreattiva
PDF 389kWORD 64k
Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-2 ta' Marzu 2017 dwar l-implimentazzjoni tar-Regolament (UE) Nru 1295/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Diċembru 2013 li jistabbilixxi l-Programm Ewropa Kreattiva (2014 sa 2020) u li jirrevoka d-Deċiżjonijiet Nru 1718/2006/KE, Nru 1855/2006/KE u Nru 1041/2009/KE (2015/2328(INI))
P8_TA(2017)0062A8-0030/2017

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1295/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Diċembru 2013 li jistabbilixxi l-Programm Ewropa Kreattiva (2014 sa 2020) u li jirrevoka d-Deċiżjonijiet Nru 1718/2006/KE, Nru 1855/2006/KE u Nru 1041/2009/KE(1) (“ir-Regolament”),

–  wara li kkunsidra l-Artikoli 167 u 173 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

–  wara li kkunsidra l-Konvenzjoni dwar il-Protezzjoni u l-Promozzjoni tad-Diversità tal-Espressjonijiet Kulturali, adottata mill-Organizzazzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Edukazzjoni, ix-Xjenza u l-Kultura (UNESCO) fl-20 ta' Ottubru 2005,

–  wara li kkunsidra l-Komunikazzjoni Konġunta tal-Kummissjoni tal-Unjoni Ewropea u tar-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà tat-8 ta' Ġunju 2016 lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill bl-isem "Towards an EU strategy for international cultural relations" (Lejn strateġija tal-UE għal relazzjonijiet kulturali internazzjonali) (JOIN(2016)0029),

–  wara li kkunsidra l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tas-26 ta' Settembru 2012 bl-isem "Il-promozzjoni tas-setturi kulturali u kreattivi għal tkabbir u l-impjiegi fl-UE" (COM(2012)0537),

–  wara li kkunsidra l-Komunikazzjoni mill-Kummissjoni tat-30 ta' Ġunju 2010 bit-titolu "L-Ewropa, l-ewwel destinazzjoni turistika fid-dinja – qafas politiku ġdid għat-turiżmu Ewropew" (COM(2010)0352),

–  wara li kkunsidra l-Green Paper tal-Kummissjoni tas-27 ta' April 2010 bl-isem "L-esplojtazzjoni tal-potenzjal tal-industriji kulturali u kreattivi" (COM(2010)0183),

–  wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2015/1017 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta' Ġunju 2015 dwar il-Fond Ewropew għall-Investimenti Strateġiċi, iċ-Ċentru Ewropew ta' Konsulenza għall-Investimenti u l-Portal Ewropew ta' Proġetti ta' Investiment u li jemenda r-Regolamenti (UE) Nru 1291/2013 u (UE) Nru 1316/2013 – il-Fond Ewropew għall-Investimenti Strateġiċi(2),

–  wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tas-27 ta' Mejju 2015 dwar kollegamenti kulturali u kreattivi biex jiġu stimulati l-innovazzjoni, is-sostenibilità ekonomika u l-inklużjoni soċjali,

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-8 ta' Settembru 2015 "Lejn approċċ integrat għall-wirt kulturali għall-Ewropa"(3),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-19 ta' Jannar 2016 dwar ir-rwol tad-djalogu interkulturali, id-diversità kulturali u l-edukazzjoni fil-promozzjoni tal-valuri fundamentali tal-UE(4),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-28 ta' April 2015 dwar il-films Ewropej fl-era diġitali(5),

–  wara li kkunsidra l-istudju bl-isem "European capitals of culture: success strategies and long-term effects" (Il-kapitali Ewropej tal-kultura: strateġiji ta' suċċess u effetti fit-tul), imwettaq mid-Dipartiment Tematiku B: Politiki Strutturali u ta’ Koeżjoni fl-2013 fuq talba tal-Kumitat għall-Kultura u l-Edukazzjoni,

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-12 ta' Settembru 2013 dwar il-promozzjoni tas-setturi kulturali u kreattivi Ewropej bħala sorsi ta' tkabbir ekonomiku u mpjiegi(6),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-12 ta' Mejju 2011 dwar id-dimensjonijiet kulturali tal-azzjonijiet esterni tal-UE(7),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-12 ta' Mejju 2011 bl-isem "L-isfruttar tal-potenzjal tal-industriji kulturali u kreattivi"(8),

–  wara li kkunsidra l-Pjan ta' Ħidma għall-Kultura tal-UE għall-perjodu 2015-2018,

–  wara li kkunsidra l-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta' April 2016 bejn il-Parlament, il-Kunsill u l-Kummissjoni dwar Tfassil Aħjar tal-Liġijiet, partikolarment l-paragrafi 20 sa 24 tiegħu dwar il-valutazzjoni ex-post tal-leġislazzjoni eżistenti,

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 52 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, kif ukoll l-Artikolu 1(1)(e) tad-Deċiżjoni tal-Konferenza tal-Presidenti tat-12 ta’ Diċembru 2002 dwar il-proċedura għall-għoti ta’ awtorizzazzjoni għat-tħejjija ta’ rapporti fuq inizjattiva proprja, u l-Anness 3 tagħha,

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Kultura u l-Edukazzjoni u l-opinjoni tal-Kumitat għall-Baġits (A8-0030/2017),

A.  billi l-programm Ewropa Kreattiva għandu l-objettivi li jissalvagwardja u jippromwovi d-diversità kulturali u lingwistika Ewropea, filwaqt li minn naħa waħda jippromwovi l-wirt kulturali tal-Ewropa u min-naħa l-oħra jsaħħaħ il-kompetittività tas-setturi kulturali u kreattivi Ewropej;

B.  billi l-kultura hija fattur ewlieni fil-promozzjoni tal-integrazzjoni Ewropea;

C.  billi l-programm Ewropa Kreattiva, b'mod partikolari s-sottoprogramm tiegħu Kultura, mhumiex iffinanzjati biżżejjed u konsegwentement qed ikollhom diffikultà biex jilħqu aspettattivi għoljin;

D.  billi, skont l-Artikoli 3 u 4 tar-Regolament, il-promozzjoni tad-diversità kulturali u lingwistika Ewropea u tal-patrimonju kulturali tal-Ewropa – u b'mod aktar speċifiku l-promozzjoni taċ-ċirkolazzjoni transnazzjonali ta' xogħlijiet kulturali u kreattivi – huma fost l-objettivi bażiċi tal-programm;

E.  billi, skont l-Artikolu 12 tar-Regolament il-promozzjoni taċ-ċirkolazzjoni u l-mobilità transnazzjonali – u b'mod speċifiku l-appoġġ għaċ-ċirkolazzjoni tal-letteratura Ewropea bl-għan li tiġi żgurata l-aċċessibilità l-aktar wiesgħa possibbli tagħha – huma fost il-prijoritajiet tas-sottoprogramm Kultura;

F.  billi l-istruttura ta' programm uniku tistabbilixxi vantaġġi li jwasslu għall-kisba ta' massa kritika u potenzjalment tagħti viżibilità lil oqsma li għadhom sottovalutati u li qed jiffaċċjaw l-istess sfidi fir-rigward ta' frammentazzjoni, globalizzazzjoni, nuqqas ta' data u diffikultajiet ta' aċċess għall-kreditu;

G.  billi l-istruttura tal-programm f'żewġ sottoprogrammi, li tippreserva l-partikularitajiet u l-identità tat-tnejn, u ż-żieda ta' qasam transsettorjali, huma assi biex jiġi pprovdut fehim aħjar tal-kooperazzjoni u l-iżviluppi fil-qasam kulturali, billi ssir konnessjoni mal-pajjiżi terzi;

H.  billi l-qasam transsettorjali żviluppa biss parzjalment il-mira strateġika tiegħu li jippromwovi kooperazzjoni kulturali transnazzjonali u transsettorjali;

I.  billi l-programm Ewropa Kreattiva jippermetti kooperazzjoni u azzjoni konġunta ma' pajjiżi li mhumiex qed jieħdu sehem fil-programm u ma' organizzazzjonijiet internazzjonali li huma attivi fis-setturi kulturali u kreattivi bħall-UNESCO, il-Kunsill tal-Ewropa, u l-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżviluppi Ekonomiċi, abbażi ta' kontribuzzjoni konġunta fil-kisba tal-objettivi tal-programmi;

J.  billi s-sistema tal-indikaturi tal-prestazzjoni prevista fl-Artikolu 18 tar-Regolament, inkluż l-indikaturi għall-objettivi ġenerali tal-programm, l-indikaturi marbuta mas-sottoprogrammi MEDIA u Kultura rispettivament, u indikaturi speċifiċi li jikkonċernaw l-istrument tal-Faċilità ta' Garanzija, s'issa għadhom ma ġewx stabbiliti jew saru operattivi;

K.  billi s-sistema attwali ta' evalwazzjoni wriet li mhix adattata għan-natura u l-ispeċifiċità tal-programm u għalhekk għandha tittejjeb;

L.  billi azzjonijiet speċifiċi, bħal pereżempju l-Kapitali Ewropej tal-Kultura, inkluż in-netwerk tiegħu, il-premji u ċ-Ċertifikat tal-Patrimonju Ewropew żvelaw il-potenzjal għal żvilupp ekonomiku lokali sostenibbli u għat-turiżmu kulturali u għalhekk għandhom jissaħħu u jiġu promossi b'mod iktar proattiv;

M.  billi sejħa speċifika għal integrazzjoni tar-rifuġjati fis-soċjetà Ewropea ġiet imnedija fl-2016 fi ħdan il-Qasam Transsettorjali, biex tippromwovi u tappoġġa l-kreattività u d-djalogu interkulturali;

N.  billi ż-żona ta' finanzjament tal-"proġetti ta' kooperazzjoni" tas-sottoprogramm Kultura tieħu madwar 70 % tal-baġit tas-sottoprogramm, hija popolari ħafna fost l-operaturi kulturali u hija mmirata lejn approċċi komuni fuq bażi transfruntiera, li jippermettu formulazzjoni miftuħa ta' proġetti mhux prevedibbli, innovattivi ħafna u kreattivi, li jintlaqgħu b'mod espliċitu;

O.  billi, għalkemm ir-Regolament jipprevedi l-istabbiliment ta' ftehimiet bilaterali ma' pajjiżi terzi bl-għan li jipparteċipaw fil-programm jew f'partijiet minnu, s'issa ftit pajjiżi biss ikkumpletaw il-proċedura;

P.  billi, grazzi għal azzjoni tal-Parlament, il-kultura, l-industriji kulturali u kreattivi (CCIs) u s-settur awdjoviżiv ġew inklużi, għalkemm b'mod inadegwat, f'Erasmus +, Orizzont 2020 u l-programmi pluriennali Cosme, il-Fondi Strutturali u l-prijoritajiet tal-Fond Ewropew għall-Investimenti Strateġiċi (FEIS);

Q.  billi hemm sinerġija qawwija bejn it-tagħlim informali u s-settur kreattiv u tal-midja, peress li ħafna organizzazzjonijiet tal-arti, tal-midja u dawk kulturali jipprovdu opportunitajiet ta' edukazzjoni informali;

R.  billi l-proporzjon ta' applikanti li kellhom suċċess huwa ta' 15 % f'Kultura u ta' 44 % f'MEDIA, iżda saħansitra aktar baxx (32 %) f'dan is-sottoprogramm jekk jiġu esklużi l-iskemi awtomatiċi;

S.  billi MEDIA s'issa rreġistra total ta' 13 000 applikazzjoni, u għażel aktar minn 5 500 proġett;

T.  billi s-sistema ta' punti awtomatiċi f'MEDIA, li għandha l-għan li tiżgura kundizzjonijiet ugwali bejn l-Istati Membri, twassal għal distorsjoni tas-suq u tippenalizza lil ħafna pajjiżi b'kapaċità għolja ta' produzzjoni awdjoviżiva;

U.  billi t-tip ta' għotjiet mogħtija għal proġetti ta' kooperazzjoni fi ħdan is-sottoprogramm kultura tal-programm Ewropea Kreattiva ma jissodisfawx il-ħtiġijiet tan-netwerks, li jiddependu fuq struttura u attivitajiet operattivi, bħal fil-programm preċedenti Kultura 2007-2013;

V.  billi l-ġestjoni amministrattiva (il-proċessi ta' applikazzjoni, evalwazzjoni u rapportar) ġiet ikkritikata mill-partijiet interessati bħala li għadha piż żejjed; jenfasizza għalhekk il-bżonn ta' simplifikazzjoni tal-proċedura tal-applikazzjoni, sabiex jiġi ffaċilitat l-aċċess għall-programm, u titħeġġeġ il-parteċipazzjoni fost il-benefiċjarji potenzjali;

W.  billi l-Uffiċċji tal-Ewropa Kreattiva (CEDs) huma l-intermedjarji kruċjali bejn il-Kummissjoni, l-Aġenzija Eżekuttiva għall-Edukazzjoni, l-Awdjoviżiv u l-Kultura (EACEA) u l-applikanti, u billi huma għandhom ikunu aktar infurmati dwar il-proċess attwali ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet u jkunu involuti aktar mill-qrib fl-għoti ta' informazzjoni dwar proġetti u l-promozzjoni tar-riżultati tagħhom;

X.  billi l-operaturi jiddeploraw il-piż amministrattiv kbir fil-proċess tal-applikazzjoni, li jinkludi linji gwida estensivi u numru kbir ta' dokumenti li xi kultant ikun fihom informazzjoni kontradittorja;

Y.  billi r-reġistrazzjoni ta’ kumpaniji fi ħdan is-sistema tas-Servizz ta' Awtentikazzjoni tal-Kummissjoni Ewropea (ECAS) jidher li hija problematika; billi, madankollu, il-formola elettronika ntlaqgħet tajjeb ħafna;

1.  Iħeġġeġ lill-Istati Membri jżidu l-baġit ta’ Ewropa Kreattiva biex iġibuha konformi kemm mal-aspettattivi taċ-ċittadini Ewropej kif ukoll mal-ambizzjonijiet ta’ kull sottoprogramm, biex b’hekk jiġi aċċettat li l-valuri ta’ produzzjoni kulturali ma jistgħux jitkejlu f’termini ta’ ċifri ekonomiċi biss u jiġu permessi aktar effiċjenza u riżultati aħjar;

2.  Jilqa' għadd ta' miżuri ta' simplifikazzjoni f'termini ta' ġestjoni ta' programm li ilhom fis-seħħ sa mill-2014;

3.  Jiddispjaċih li n-nuqqas ta' kapaċità finanzjarja, flimkien mal-ostakoli amministrattivi u regulatorji, huma uħud mill-ostakoli ewlenin għal applikanti potenzjali; iħeġġeġ lill-Kummissjoni, lill-EACEA u lill-uffiċċji nazzjonali ta' Ewropa Kreattiva biex jippruvaw jindirizzaw is-sottorappreżentanza ta' operaturi kulturali fost l-organizzazzjonijiet iffinanzjati u fost ċerti setturi fis-subprogramm Kultura;

4.  Jitlob lill-Kummissjoni ttejjeb il-konsistenza tal-programm mal-politiki rilevanti kollha tal-UE u sorsi oħra ta' finanzjament;

5.  Jitlob lill-Kummissjoni tiżgura koordinazzjoni tajba bejn id-DĠs responsabbli mill-programm Ewropa Kreattiva, kif ukoll mal-EACEA u l-Uffiċċji tal-Ewropa Kreattiva li jieħdu ħsieb il-fażijiet differenti tal-implimentazzjoni tal-programm Ewropa Kreattiva, billi jfakkar li r-rwol tal-Uffiċċji tal-Ewropa Kreattiva u l-EACEA huwa kruċjali minħabba li dan mhux biss jinvolvi rabtiet diretti mal-benefiċjarji, iżda wkoll mas-settur kulturali u kreattiv kollu;

6.  Jitlob lill-Kummissjoni taħdem kemm jista' jkun mill-qrib mal-UNESCO, il-Kunsill tal-Ewropa, kif ukoll mal-OECD, sabiex tiżviluppa bażi aktar b'saħħitha ta' kontribuzzjonijiet konġunti fl-insegwiment tal-objettivi tal-programm u l-evalwazzjoni tal-impatt, b'mod partikolari fid-dimensjoni internazzjonali u f’termini ta’ rispett tal-valuri tal-bniedem u dawk ekonomiċi speċifiċi tal-kultura u l-ħolqien;

7.  Jistieden lill-Kummissjoni żżomm l-istruttura attwali ta’ Ewropa Kreattiva, filwaqt li teżamina u tiddefinixxi aħjar l-ispeċifiċitajiet taż-żewġ sottoprogrammi differenti, issaħħaħ il-potenzjal tal-qasam transsettorjali, u tivverifika jekk il-Fond ta’ Garanzija huwiex effettiv fl-implimentazzjoni tiegħu;

8.  Jitlob lill-Kummissjoni tilħaq bilanċ aħjar, kemm fiż-żewġ sottoprogrammi kif ukoll il-linji gwida għall-evalwaturi, bejn il-komponent artistiku u kreattiv u l-aspetti maniġerjali u innovattivi, speċjalment fil-każ tal-industriji kulturali u kreattivi;

9.  Jitlob lill-Kummissjoni tuża s-sistema tal-indikaturi tal-prestazzjoni prevista fl-Artikolu 18 tal-bażi legali tal-programm Ewropa Kreattiva, u b'hekk tinsisti fuq il-komponent artistiku u kreattiv tal-programm, li ta' spiss jiġi ssagrifikat minħabba kunsiderazzjonijiet purament ekonomiċi bħall-kapaċitajiet maniġerjali jew l-iżvilupp kwantitattiv tal-udjenza;

10.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni tiffissa aktar mis-sitt oqsma eżistenti ta' kompetenza għall-evalwaturi sabiex jiġu trattati b'mod iktar effettiv l-oqsma speċifiċi;

11.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni u l-EACEA jtejbu l-proċedura ta' evalwazzjoni billi jżidu l-għadd ta' evalwaturi fl-ewwel fażi, u jipprevedu rawnd ta' deċiżjonijiet kolleġġjali de visu għall-għażla ta' kandidati minn fost dawk magħżula fit-tieni fażi; jenfasizza li jinħtieġ li jkun hemm trasparenza kbira ħafna u li r-raġunijiet għar-rifjut ta' proġetti jkunu spjegati b'mod ċar ħafna u bir-reqqa sabiex ma tiġix ipperikolata l-aċċettazzjoni tal-programm minħabba nuqqas ta' ftehim;

12.  Jitlob lill-Kummissjoni tipprovdi opportunitajiet ta' taħriġ u ta' bini tal-kapaċità għal operaturi kulturali li jixtiequ jtejbu l-ħiliet tagħhom fir-rigward ta’ proċeduri tal-applikazzjoni, tal-ġestjoni globali tal-proġetti u l-implimentazzjoni tal-proġetti;

13.  Jitlob lill-Kummissjoni u lill-EACEA jappoġġaw aħjar lill-operaturi kulturali biex dawn isibu sħab għall-proġetti ta' kooperazzjoni permezz ta' miżuri, inklużi, iżda mhux limitati għal, taqsimiet iddedikati għat-tqabbil fi ħdan l-aktar avvenimenti kulturali Ewropej importanti, fit-titjib tal-għodod eżistenti tat-tiftix u fil-bażijiet ta' data, kif ukoll fl-organizzazzjoni ta' opportunitajiet tan-netwerking dwar temi mħabbra preċedentement;

14.  Jitlob lill-Kummissjoni u lill-EACEA jieħdu miżuri sabiex itejbu t-trasparenza tal-proċedura tal-kontestazzjoni għal applikazzjonijiet miċħuda, u b'hekk titnaqqas il-frustrazzjoni globali fost il-kandidati u tiżdied il-kredibilità tal-programm fit-tul;

15.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni tissimplifika ulterjorment il-proċeduri ta' applikazzjoni u ta' rappurtar billi tillimita u tissimplifika l-linji gwida u dokumenti oħra, tagħmel l-iskeda tal-ħinijiet inqas riġida u tfassal mudell għall-ftehim ta' kooperazzjoni;

16.  Jitlob lill-Kummissjoni tuża l-għodod kollha disponibbli għal promozzjoni u disseminazzjoni aħjar tar-riżultati tal-proġetti implimentati, kif ukoll għal informazzjoni dwar il-valur miżjud Ewropew tal-azzjonijiet kollha mwettqa fil-programm;

17.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni tevita t-tibdil jew iż-żieda ta' prijoritajiet u regoli ġodda bla ma tagħti lill-Uffiċċji tal-Ewropa Kreattiva u lill-partijiet interessati ż-żmien neċessarju biex jippreparaw għas-sejħiet li jmiss;

18.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni tissimplifika ulterjorment l-aspetti finanzjarji, anke billi testendi l-istrument ta’ somom f’daqqa u billi tħeġġeġ l-użu ta’ rimborżi b’rata fissa, u tuża kriterji li ma jfixklux proġetti żgħar biex ikollhom aċċess għall-finanzjament, u biex tiżgura li l-ħlas finali tal-għotjiet isir fl-aħjar żmien possibbli, li għandhom ikunu kriterji ta' eċċellenza għax-xogħol tal-EACEA, kemm għas-sottoprogramm Kultura kif ukoll MEDIA;

19.  Jinnota li hemm differenzi nazzjonali sinifikanti fil-livelli tal-paga tal-persunal involut fil-proġetti ta' kooperazzjoni, li mbagħad iwasslu għal diskrepanzi konsiderevoli f'termini ta' poter ta' kofinanzjament bejn sħab minn Stati Membri differenti; jitlob, għalhekk, lill-Kummissjoni tikkunsidra alternattiva possibbli għall-evalwazzjoni tax-xogħol tal-persunal fi ħdan il-proġetti ta' kooperazzjoni abbażi ta' indikaturi oħra milli abbażi tal-grad tal-paga biss;

20.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni biex, flimkien mal-Eurostat, tkompli tistabbilixxi kriterji speċifiċi skont in-natura speċifika tas-setturi (ħolqien, valur kulturali u artistiku, innovazzjoni, tkabbir, inklużjoni soċjali, żvilupp tal-komunità, internazzjonalizzazzjoni, titjib tal-intraprenditorija, kapaċitajiet sabiex jinħolqu effetti konsegwenzjali u kontaminazzjoni pożittiva, eċċ.) u biex tevalwa l-inklużjoni possibbli taċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka f'dan il-proċess; f'dan ir-rigward jenfasizza l-importanza tal-iżvilupp ta' riżorsi ta' għarfien ta' kwalità għolja dwar is-setturi, kif ukoll riċerka statistika u aċċess għal riżorsi ta' data komparabbli fil-qasam, u b'hekk ikun possibbli l-monitoraġġ effettiv u l-analiżi tal-impatt kulturali, ekonomiku u fuq is-soċjetà tal-politiki fis-setturi kulturali u kreattivi;

MEDIA

21.  Jilqa’ l-ħidma attwali tal-Kummissjoni u l-EACEA li jimmodifikaw is-sistema tal-punti awtomatiċi sabiex jippermettu kundizzjonijiet ekwi ġenwini, filwaqt li jittieħed kont, b’mod bilanċjat, tal-kriterji kollha msemmija fil-programm "Ewropa Kreattiva" (natura transnazzjonali, żvilupp tal-kooperazzjoni transnazzjonali, ekonomiji ta’ skala, massa kritika, effett ta’ lieva), kif ukoll il-kapaċitajiet ta’ produzzjoni u skemi nazzjonali ta’ appoġġ eżistenti għall-industrija awdjoviżiva;

22.  Jirrikonoxxi l-fatt li MEDIA kien ibbażat sew fis-settur awdjoviżiv diversifikat u jappoġġa u b'mod effiċjenti d-diversità kulturali u l-politika industrijali;

23.  Iħeġġeġ aktar żvilupp ta' sottotitolar u dubbing sabiex tiġi faċilitata ċ-ċirkolazzjoni ta' prodotti awdjoviżivi fl-UE u barra mill-UE;

24.  Jirrakkomanda li l-patrimonju awdjoviżiv Ewropew jiġi żgurat u jsir disponibbli għal finijiet ta' studju, involviment tal-udjenza u promozzjoni ekonomika, billi jiġu diġitalizzati l-films u l-arkivji awdjoviżivi;

25.  Jenfasizza li, f’xenarju ċinematografiku internazzjonali u dejjem iżjed kompetittiv, is-settur awdjoviżiv Ewropew għad irid ikompli bil-miżuri tiegħu biex jissalvagwardja d-diversità u l-indipendenza; jenfasizza li appoġġ dirett għall-produzzjoni awdjoviżiva Ewropea huwa meħtieġ, partikolarment matul il-fażi ta’ żvilupp tal-proġett, u għandu jsir billi t-taħriġ jiġi estiż biex ikopri iktar azzjonijiet u billi tissaħħaħ il-kompetittività tas-settur;

26.  Jirrakkomanda t-tisħiħ tal-azzjonijiet għal pajjiżi fil-viċinat taħt il-programm bl-għan li tingħata spinta lill-promozzjoni tax-xogħlijiet Ewropej fuq it-territorju tagħhom u ta' proġetti kreattivi konġunti;

27.  Jirrikonoxxi li l-pjattaformi onlajn Ewropej għadhom mhumiex kompetittivi fuq livell internazzjonali minkejja l-appoġġ mogħti għad-distribuzzjoni onlajn u li l-kontenut Ewropew fuq pjattaformi eżistenti huwa diffiċli biex jinstab u jiġi aċċessat;

28.  Jilqa' b'sodisfazzjon il-qsim tal-iżvilupp tal-udjenza bejn litteriżmu tal-films, b'enfasi fuq l-edukazzjoni tal-films fl-iskejjel, u inizjattivi għall-iżvilupp tal-udjenza;

29.  Jenfasizza l-ħtieġa li l-Kummissjoni tippreżenta proġett Ewropew xprunat mid-data li jinvolvi lill-udjenza, li jkollu l-għan li jesplora u jsaħħaħ il-kapaċità tas-settur awdjoviżiv u tal-films tal-Ewropa billi jiġbor, janalizza u jbassar id-data dwar l-imġiba tal-udjenza bl-għan li tiżdied id-domanda għall-films Ewropej mhux nazzjonali;

30.  Jenfasizza li l-appoġġ għal produtturi indipendenti tat-televiżjoni għal serjejiet ta' finzjoni li jippruvaw jikkompetu fuq livell dinji għadu għaddej, b'mod partikolari sabiex jiġu provduti reazzjonijiet awtentikament Ewropej għad-domanda attwalment qawwija għal serjejiet ta' kwalità għolja, anke jekk l-aħjar riżultati jidher li qed jinkisbu b'dokumentarji u setturi tat-tfal;

31.  Jitlob lill-Kummissjoni żżomm l-appoġġ tagħha għan-netwerks taċ-ċinemas, bħall-Europa Cinemas, li jippromwovu l-films Ewropej fid-dinja kollha billi jgħinu b'mod finanzjarju u operattiv liċ-ċinemas li juru numru sinifikanti ta' films Ewropej u jenfasizza r-rwol kruċjali li ċ-ċinemas għandhom fis-sensibilizzazzjoni tal-udjenza u fiż-żamma tal-element soċjali tal-esperjenza taċ-ċinema;

32.  Jitlob lill-Kummissjoni tbiddel is-sistema tal-bonus għal rilaxxi simultanji fit-teatri jew permez tal-VOD (vidjow fuq talba);

33.  Jirrakkomanda li l-evalwaturi jiġu pprovduti b'sett ta' għodda li jkun iqis l-ispeċifiċità ta' kull skema ta' appoġġ nazzjonali, sabiex ikunu ggarantiti kundizzjonijiet ekwi f'MEDIA;

34.  Jitlob lill-Kummissjoni tgħolli l-livell massimu tal-finanzjament għal-logħob tal-vidjo Ewropew, sabiex jitqiesu l-ispejjeż tal-produzzjoni għoljin u li dejjem jiżdiedu tagħhom; jenfasizza, barra minn hekk, il-ħtieġa li jiġi rivedut il-kriterju tal-eliġibilità relatat man-natura esklussivament narrattiva ta' logħba tal-vidjo sabiex titwessa' l-firxa biex tinkludi proġetti b'potenzjal ta' distribuzzjoni transnazzjonali (logħob tal-isport, logħob sandbox, eċċ.) u biex jiġi inkorporat il-"gameplay" fil-kriterji ta' evalwazzjoni għal proġetti, sabiex tiġi riflessa ċ-ċentralità ta' dan l-aspett fis-suċċess ta' prodott;

Is-sottoprogramm Kultura

35.  Jitlob lill-Kummissjoni tibbilanċja l-piż tad-dimensjoni ekonomika bil-valur intrinsiku tal-arti u l-kultura per se, u tiffoka aktar fuq l-artisti u l-kreaturi;

36.  Jirrakkomanda li proġetti ta’ kooperazzjoni Ewropea jqisu l-innovazzjoni, il-mobilità u l-koproduzzjonijet estiżi;

37.  Jitlob lill-Kummissjoni tintroduċi miżuri possibbli biex tillimita l-isproporzjon bejn in-numru ta' benefiċjarji u n-numru ta' applikanti, inkluż, fost affarijiet oħrajn, żieda fil-baġit tas-sottoprogramm Kultura, rappreżentazzjoni aktar adegwata tas-setturi kulturali u kreattivi kollha u aktar appoġġ għal proġetti fuq skala iżgħar;

38.  Jenfasizza l-importanza tat-traduzzjoni għall-promozzjoni tad-diversità lingwistika tal-patrimonju, u jirrakkomanda li proġetti ta’ traduzzjoni litterarja jinkludu l-promozzjoni ta’ kotba u tal-qari, kif ukoll l-appoġġ tal-parteċipazzjoni f’fieri tal-kotba, inkluża l-konsiderazzjoni tal-Fiera tal-Ktieb Ewropea annwali, sabiex tiżdied iċ-ċirkolazzjoni tal-kotba, jiġu promossi skambji letterarji Ewropej u tiġi żguratra wkoll il-preżentazzjoni ta’ letteraturi nazzjonali differenti, kif ukoll aċċess għal kulħadd, inkluż għal persuni b’diżabilità;

39.  Jilqa' l-ħolqien ta' "ċentri" (proġetti tal-pjattaforma Ewropea) biex jappoġġaw u jippermettu lill-artisti u lill-ħallieqa jiskambjaw u jaħdmu flimkien;

40.  Jinsisti li netwerks kulturali Ewropej stabbli u rappreżentattivi ħafna huma fundamentali għall-viżibilità tal-attivitajiet kulturali u artistiċi fl-Ewropa u mal-pajjiżi terzi, peress li ħafna drabi dawn ikunu minn tal-ewwel biex jidħlu f'kooperazzjoni ma' oqsma, setturi jew pajjiżi ġodda; iqis li r-rwol tagħhom bħala koordinaturi tal-azzjonijiet u l-promoturi tal-kultura u l-kreattività għal oqsma artistiċi sħaħ għandu jiġi appoġġat b'għotjiet operazzjonali; jemmen f'dan ir-rigward li kriterji tal-għażla ċari u trasparenti għandhom jiġu stabbiliti minn qabel;

41.  Jitlob lill-Kummissjoni u lill-EACEA biex jagħtu lis-sottoprogramm Kultura opportunitajiet biex jippreżenta lilu nnifsu esternalment u biex jorganizzaw laqgħat strutturati ma' operaturi fis-settur;

42.  Jirrakkomanda li jerġa' jiġi introdott il-Premju Teatrali Ewropew u li jiġi allokat finanzjament adegwat;

43.  Jenfasizza s-suċċess u s-sinifikat tal-iskema Kapitali Ewropej tal-Kultura (ECOC), abbażi tad-dinamiki tal-bliet u r-reġjuni involuti fil-proċess, li miċ-ċertifikat u l-kontribut finanzjarju modest ħafna tal-UE żviluppat assi reali għal aktar finanzjament u attivitajiet, lilhinn sew mis-sena attwali;

44.  Jilqa' b'sodisfazzjon l-estensjoni li ġejja tal-iskema ECOC lil pajjiżi kandidati u tal-EFTA mill-2020 u jirrakkomanda tixrid aħjar ta' din l-esperjenza fl-UE u lil hinn minnha;

45.  Jirrakkomanda li ċ-Ċertifikat tal-Patrimonju Ewropew jingħata aktar viżibilità u jenfasizza s-sinifikat tas-siti (materjali u immaterjali) ikkonċernati fir-rigward tal-identità Ewropea u l-promozzjoni ta’ sensazzjoni komuni ta’ appartenenza għall-Ewropa, il-bini tal-UE u t-tagħlim dwar patrimonju differenti għal futur aħjar;

46.  Jirrakkomanda t-teħid ta' passi biex jiġu kkoordinati u appoġġati b'mod xieraq l-inizjattivi taħt is-Sena Ewropea tal-Wirt Kulturali 2018 mal-Ewropa Kreattiva, billi wieħed jibda mis-sena preparatorja 2017, anki jekk permezz ta' linja baġitarja ddedikata, u li ma jużawx riżorsi allokati għas-sottoprogramm Kultura, kif propost mill-Kummissjoni;

47.  Jitlob lill-Kummissjoni tikkunsidra modi biex jiġi ffaċilitat l-aċċess għall-programm Ewropa Kreattiva fir-rigward ta' dawk ir-rifuġjati li għandhom ħiliet fl-arti;

Qasam transsettorjali

48.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni tiżviluppa u tagħmel użu sħiħ mill-potenzjal ta' dan il-qasam biex tilħaq l-objettivi tagħha, kif stabbiliti fir-Regolament, u b'mod partikolari l-promozzjoni ta' kooperazzjoni transnazzjonali u transsettorjali;

49.  Jirrakkomanda l-introduzzjoni ta' tliet miżuri ġodda ta' appoġġ taħt il-qasam: (a) Ewropa Mundus Kreattiva għall-kooperazzjoni transnazzjonali, (b) inklużjoni soċjali u (c) proġetti innovattivi ta' kontaminazzjoni pożittiva u transsettorjali;

50.  Jitlob lill-Kummissjoni tfittex li tikseb bilanċ ġeografiku u settorjali fil-Faċilità ta’ Garanzija, tiżgura aċċess indaqs għal organizzazzjonijiet fuq skala żgira u inizjattivi popolari u proġetti mill-Istati Membri kollha, tevalwa l-impatt tagħha b’mod partikolari fuq l-intrapriżi kulturali żgħar, il-medjaturi kulturali u n-netwerks, u biex teżamina possibilitajiet fir-rigward tal-iżvilupp ta’ sinerġiji mal-FEIS u ma’ programmi oħra, b’mod partikolari l-COSME, sabiex tiżgura li l-Faċilità ta’ Garanzija tintuża bl-aktar mod effiċjenti sabiex tgħin lis-settur kulturali u kreattiv;

51.  Jistenna bil-ħerqa li jara l-ewwel riżultati tal-Faċilità ta' Garanzija Finanzjarja li ġiet imnedija fl-2016; jistenna li dan l-istrument tas-suq il-ġdid, billi jiffaċilita l-aċċess għal self għal SMEs u mikrointrapriżi, li jgħin biex il-finanzjament ta' proġetti kulturali u kreattivi, li huma setturi li jammontaw għal 4,4 % tal-PDG tal-UE u 3,8 % tal-forza tax-xogħol tagħhom, sabiex dawn jilħqu l-potenzjal sħiħ tagħhom bħala sors promettenti ta' tkabbir u impjiegi u bħala mutur għall-kompetittività, id-diversità kulturali u l-kooperazzjoni transkonfinali; jiddispjaċih ħafna, madankollu, li l-Faċilità se tiffunzjona b'mod operattiv biss f'dawk il-pajjiżi fejn diġà hemm fis-seħħ strument simili;

52.  Jilqa' b'sodisfazzjon l-azzjonijiet meħuda mill-Kummissjoni u l-EACEA biex jiġi pprovdut taħriġ u jiġu bbilanċjati l-ħiliet fl-Uffiċċji tal-Ewropa Kreattiva kollha u jirrakkomanda li dawn l-isforzi jitkomplew;

53.  Jistieden lill-Kummissjoni u l-EACEA jtejbu l-komunikazzjoni u l-iskambju ta’ informazzjoni mas-CEDs dwar proċessi pendenti ta’ teħid ta’ deċiżjonijiet, inkluż dwar l-istrumenti finanzjarji u dwar inizjattivi transsettorjali ġodda; jirrakkomanda li l-Kummissjoni, sabiex titjieb l-implimentazzjoni tal-programm, tqis l-għarfien tas-CED 'il fuq u 'l isfel tal-proċedura ta’ għażla, u tagħmel l-għodda u d-dokumentazzjoni prodotta mis-CED disponibbli online bħala mudelli ta’ prattika tajba; jenfasizza l-bżonn ta' kollaborazzjoni aħjar bejn l-Uffiċċji tal-Ewropa Kreattiva, sabiex dawn isiru għodod ta' konsulenza aktar effettivi għall-applikanti nazzjonali tagħhom; jindika li skambju kunfidenzjali ta’ rapporti ta’ evalwazzjoni, anke dawk negattivi, jista’ jgħin biex itejjeb il-kapaċità tagħhom, u jitlob lill-Kummissjoni żżid it-trasparenza tal-evalwazzjonijiet u tal-proċeduri ta’ għażla;

Rakkomandazzjonijiet għal ġenerazzjonijiet futuri tal-programm

54.  Jirrakkomanda li l-programm Ewropa Kreattiva jitkompla, jiġi rivedut u mtejjeb matul il-perjodu 2021-2028, bħala programm li jinkludi s-setturi kulturali u kreattivi kollha, b’enfasi fuq proġetti ta’ kwalità għolja, bl-istess valur u prijoritajiet, b’żewġ sottoprogrammi u qasam transsettorjali inkluż it-taħriġ, l-iżvilupp tal-udjenzi, l-aċċess għas-swieq, l-inklużjoni soċjali, il-kooperazzjoni transsettorjali u fejn jiltaqgħu l-programmi, proġetti u t-tagħlim bejn il-pari, kif ukoll komunikazzjoni, studji, appoġġ speċifiku għas-setturi kulturali u kreattivi, faċilità ta’ garanzija, u l-appoġġ għas-CEDs;

55.  Jilqa', fid-dawl tal-influss sinifikanti ta' migranti u ta' rifuġjati fl-UE tul is-snin li għaddew, id-dimensjoni interkulturali dejjem akbar tal-programm, li wieħed jittama li twassal għal aktar proġetti li jsaħħu d-diversità kulturali u d-djalogu interkulturali u jippromwovu l-multilingwiżmu sa mill-2017; jenfasizza li dan għandu jkun appoġġat bħala komponent regolari tal-programm, peress li l-integrazzjoni kulturali hija probabbli li tibqa' sfida f'ħafna Stati Membri tal-UE għas-snin li ġejjin:

56.  Jirrakkomanda li l-bażi ġuridika għall-programm li jmiss għandha tinkludi b'mod espliċitu l-promozzjoni ta' kwalità kulturali u artistika u l-valur intrinsiku tal-kultura fost l-objettivi tal-programm u s-sottoprogrammi kif ukoll fost il-kriterji tal-għażla u tal-evalwazzjoni;

57.  Jitlob lill-Kummissjoni biex, fir-reviżjoni tas-sottoprogramm MEDIA, teżamina jekk l-appoġġ mogħti jkunx jista' jsir aktar effiċjenti billi jiġu assenjati proġetti iżgħar għall-oqsma tal-programmi tal-produzzjoni, il-festivals, iċ-ċinemas u ta' distribuzzjoni;

58.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni tieħu approċċ proattiv għad-dħul ta' pajjiżi ġodda fil-programm, bi status speċjali għal pajjiżi tal-Viċinat Ewropew tan-Nofsinhar u tal-Lvant;

59.  Jinnota li l-koproduzzjonijiet tal-films Ewropej huma kruċjali sabiex jiġi żgurat li l-prodotti tagħna huma kompetittivi biżżejjed u biex jintlaħqu l-isfidi tas-suq, u jirrakkomanda li jiġu żviluppati permezz ta' metodi u riżorsi proporzjonati, anke permezz ta' kollaborazzjoni ma' istituzzjonijiet Ewropej ewlenin fis-settur, bħal Eurimages;

60.  Jitlob lill-Kummissjoni tivvaluta jekk jagħmilx sens, meta titqies il-multipliċità tal-industriji kreattivi, li toħloq osservatorju Ewropew dwar il-kultura u l-kreattività komparabbli mal-Osservatorju Awdjoviżiv Ewropew, bi standards komparabbli ma' dawk tal-Osservatorju Awdjoviżiv Ewropew, u, f'dak il-każ, jistedinha telabora kriterji kwalitattivi li jikkorrispondu għan-natura speċifika tas-setturi;

o
o   o

61.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lill-Aġenzija Eżekuttiva għall-Edukazzjoni, l-Awdjoviżiv u l-Kultura.

(1) ĠU L 347, 20.12.2013, p. 221.
(2) ĠU L 169, 1.7.2015, p. 1.
(3) Testi adottati, P8_TA(2015)0293.
(4) Testi adottati, P8_TA(2016)0005.
(5) ĠU C 346, 21.9.2016, p. 10.
(6) ĠU C 93, 9.3.2016, p. 95.
(7) ĠU C 377 E, 7.12.2012, p. 135.
(8) ĠU C 377 E, 7.12.2012, p. 142.


Implimentazzjoni tal-programm "L-Ewropa għaċ-Ċittadini"
PDF 444kWORD 57k
Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-2 ta' Marzu 2017 dwar l-implimentazzjoni tar-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 390/2014 tal-14 ta' April 2014 li jistabbilixxi l-programm "L-Ewropa għaċ-Ċittadini" għall-perijodu 2014-2020 (2015/2329(INI))
P8_TA(2017)0063A8-0017/2017

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-Artikoli 10 u 11 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE), li jiddikjaraw li "kull ċittadin għandu d-dritt li jipparteċipa fil-ħajja demokratika tal-Unjoni", li "l-istituzzjonijiet għandhom, permezz ta' mezzi xierqa, jagħtu liċ-ċittadini u lill-assoċjazzjonijiet rappreżentattivi l-opportunità li jgħarrfu u jiskambjaw pubblikament l-opinjonijiet tagħhom fl-oqsma ta' azzjoni kollha ta' l-Unjoni", u li "l-istituzzjonijiet għandhom iżommu djalogu miftuħ, trasparenti u regolari ma' l-assoċjazzjonijiet rappreżentattivi u mas-soċjetà ċivili",

–  wara li kkunsidra l-Protokoll Nru 1 dwar ir-rwol tal-Parlamenti Nazzjonali fl-Unjoni Ewropea,

–   wara li kkunsidra l-Protokoll Nru 2 dwar l-applikazzjoni tal-prinċipji ta' sussidjarjetà u proporzjonalità,

–  wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (UE) Nru 390/2014 tal-14 ta' April 2014 li jistabbilixxi l-programm "L-Ewropa għaċ-Ċittadini" għall-perijodu 2014-2020(1),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-19 ta' Jannar 2016 dwar ir-rwol tad-djalogu interkulturali, id-diversità kulturali u l-edukazzjoni fil-promozzjoni tal-valuri fundamentali tal-UE(2),

–  wara li kkunsidra r-rapport mill-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni dwar l-implimentazzjoni, ir-riżultati u l-valutazzjoni ġenerali tal-programm "L-Ewropa għaċ-ċittadini" għall-2007-2013 (COM(2015)0652),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 52 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu, kif ukoll l-Artikolu 1(1)(e) tad-Deċiżjoni tal-Konferenza tal-Presidenti tat-12 ta’ Diċembru 2002 dwar il-proċedura ta’ awtorizzazzjoni għat-tħejjija ta’ rapport fuq inizjattiva proprja, u l-Anness 3 tagħha,

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Kultura u l-Edukazzjoni u l-opnijonijiet tal-Kumitat għall-Baġits u l-Kumitat għall-Affarijiet Kostituzzjonali (A8-0017/2017),

A.  billi l-programm "L-Ewropa għaċ-ċittadini" huwa programm uniku u simboliku ħafna, peress li huwa eżerċizzju ta' smigħ dwar id-dibattitu tas-soċjetà ċivili u jistimola l-ħsieb kritiku dwar il-proġett Ewropew, l-istorja tiegħu u l-istorja tal-movimenti u l-ideat li ppromwovewh, u peress li jikkontribwixxi biex ikun hemm għarfien aħjar tal-proċess ta' teħid ta' deċiżjonijiet Ewropew, u b'hekk itejjeb il-kundizzjonijiet għall-parteċipazzjoni ċivika u demokratika fil-livell tal-Unjoni;

B.  billi l-programm "L-Ewropa għaċ-ċittadini" għandu l-għan li jsaħħaħ sens ta' ċittadinanza u ta' appartenenza Ewropea, itejjeb is-solidarjetà, it-tolleranza reċiproka u r-rispett, jippromwovi fehim aħjar tal-UE, kif ukoll tal-oriġini, l-iżvilupp, il-valuri, l-istituzzjonijiet tagħha, u jrawwem djalogu attiv bejn iċ-ċittadini tal-UE; billi l-attivitajiet taħt il-programm jistgħu jitqiesu bħala parti mill-edukazzjoni informali tul il-ħajja fiċ-ċittadinanza;

C.  billi l-kampanja ta' "Euro għal kull ċittadin" għall-programm "L-Ewropa għaċ-Ċittadini" għandha l-għan li tibgħat messaġġ simboliku b'saħħtu biex tinstema' l-vuċi taċ-ċittadini fl-Ewropa;

D.  billi ż-żieda li qed naraw bħalissa fl-"Ewroxettiċiżmu" – li huwa rifless f'dawk il-forzi anti-Ewropej li qed jitfgħu f'dubju l-eżistenza tal-proġett Ewropew nnifsu u li dan l-aħħar laħqu l-kulminu tagħhom fil-votazzjoni favur Brexit – tenfasizza l-importanza ta' tali programmi u ssaħħaħ il-ħtieġa li jitrawwem l-iżvilupp ta' sens kondiviż ta' identità Ewropea, li ssir riflessjoni dwar x'wassal biex l-Unjoni Ewropea tilfet il-kredibilità tagħha, li tiġi mħeġġa l-parteċipazzjoni ċivika u biex jingħata bidu għal dibattitu fil-fond dwar il-valuri Ewropej, li għandu jinvolvi lis-soċjetà ċivili kollha u l-istituzzjonijiet stess – kif ukoll kampanja ta' taħriġ dwar il-funzjonament tal-istituzzjonijiet tal-UE – filwaqt li jiġu enfasizzati l-opportunitajiet li nħolqu bis-saħħa tal-appartenenza għall-UE;

E.  billi, qabel l-adeżjoni ta' pajjiż mal-Unjoni Ewropea, hija meħtieġa preparazzjoni profonda u olistika li tinvolvi kwistjonijiet b'rabta mat-tifkira, ir-rikonoxximent tal-passat u l-iżgurar tal-parteċipazzjoni attiva taċ-ċittadini fil-ħajja ċivika fil-pajjiż ikkonċernat;

F.  billi f'konformità mal-Artikolu 11 tat-TUE l-istituzzjonijiet tal-UE għandhom l-obbligu li jagħtu liċ-ċittadini u l-assoċjazzjonijiet rappreżentattivi l-opportunità li jiskambjaw pubblikament il-fehmiet tagħhom fl-oqsma kollha ta' azzjoni tal-Unjoni; billi din id-dispożizzjoni timplika wkoll l-obbligu li l-istituzzjonijiet tal-UE jipparteċipaw fi djalogu miftuħ, trasparenti u regolari mas-soċjetà ċivili u d-dmir tal-Kummissjoni li twettaq konsultazzjonijiet wiesgħa mal-partijiet ikkonċernati kollha;

G.  billi l-Artikolu 20 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE) jiddetermina l-istatus fundamentali taċ-ċittadinanza tal-Unjoni u jipprovdi d-dettalji dwar id-drittijiet marbuta magħha, u billi fehim aħjar tal-UE u l-valuri tagħha hija prekundizzjoni importanti biex tingħata s-setgħa liċ-ċittadini ħalli jibbenefikaw bis-sħiħ minn dawn id-drittijiet;

H.  billi ċ-ċittadinanza attiva, l-edukazzjoni għaċ-ċittadinanza u d-djalogu interkulturali huma kruċjali għall-bini ta' soċjetajiet miftuħa, inklużivi u reżiljenti;

I.  billi l-programm attwali huwa bbażat fuq l-Artikolu 352 tat-TFUE, li ta biss lill-Parlament id-dritt li jesprimi l-pożizzjoni tiegħu taħt il-proċedura ta' kunsens u li kien ikkontestat bil-qawwi mill-Parlament fil-mument li l-Kummissjoni ssottomettiet il-proposta peress li jikkontradixxi bil-kbir in-natura demokratika tal-programm;

J.  billi l-evalwazzjoni ex post imwettqa mill-Kummissjoni kkonfermat ir-rilevanza tal-objettivi tal-programm u l-fatt li, minħabba li huwa distint minn programmi oħra f'termini ta' ambitu, objettivi, attivitajiet u gruppi fil-mira, ippermetta inizjattivi li ma setgħux jiġu ffinanzjati band'oħra;

K.  billi wara t-tnaqqis baġitarju li rriżulta min-negozjati dwar il-Qafas Finanzjarju Pluriennali (QFP) 2014-2020, il-pakkett finanzjarju għall-programm "L-Ewropa għaċ-Ċittadini" naqas b'madwar EUR 29,5 miljuni, u billi l-pakkett finanzjarju limitat ta' EUR 185,47 miljun għall-programm jirrappreżenta biss 0,0171 % tal-QFP;

L.  billi ġie nnotat li l-Istati Membri għandhom it-tendenza li jiddiżimpenjaw ruħhom mill-kofinanzjament ta' dawn il-proġetti u li l-awtoritajiet lokali jsibu ruħhom f'diffikultajiet f'dawk li huma proġetti Ewropej b'rati ta' kofinanzjament għoljin;

M.  billi bħala konsegwenza tat-tnaqqis fil-pakkett finanzjarju, in-numru ta' proġetti li setgħu jiġu ffinanzjati fl-2014, naqas b'madwar 25 % meta mqabbel mal-programm preċedenti;

N.  billi t-tagħlim mhux formali u informali, kif ukoll il-volontarjat, l-isports, l-arti u l-kultura, jipprovdu ħafna opportunitajiet għall-edukazzjoni dwar iċ-ċittadinanza u għaċ-ċittadinanza attiva;

O.  billi huma meħtieġa aktar sinerġiji ma' programmi oħra u komunikazzjoni aħjar ma' DĠs oħra sabiex titnaqqas il-koinċidenza u jissaħħaħ l-impatt tal-programm;

P.  billi jeżisti valur ippruvat tal-ġemellaġġ internazzjonali eżistenti tal-bliet u l-muniċipalitajiet (Ġemellaġġ bejn il-Bliet – Netwerks ta' Bliet), li jtejjeb il-fehim reċiproku bejn iċ-ċittadini u jippromwovi l-ħbiberija u l-kooperazzjoni;

Konklużjonijiet prinċipali

1.  Jenfasizza li l-finanzjament ġenerali disponibbli (EUR 185,47 miljun) għall-uniku programm li huwa ddedikat kollu kemm hu għaċ-ċittadinanza Ewropea, jiġifieri l-programm "L-Ewropa għaċ-ċittadini", huwa negliġibbli meta mqabbel ma' programmi edukattivi u kulturali oħra, bħall-Ewropa Kreattiva (EUR 1,46 biljun) u l-Erasmus+ (EUR 14,7 biljuni), bir-riżultat li l-applikanti jkunu ddiżappuntati fl-aspettattivi tagħhom;

2.  Jilqa' l-fatt li, matul l-ewwel sentejn taċ-ċiklu l-ġdid ta' finanzjament, il-programm "L-Ewropa għaċ-ċittadini", li huwa mistenni li jnaqqas id-distakk bejn l-istituzzjonijiet tal-UE u ċ-ċittadini Ewropej, jidher li qed jaħdem sew, b'għadd dejjem jikber ta' applikanti, proġetti ta' kwalità għolja u implimentazzjoni tajba tal-proġetti;

3.  Jagħraf li l-ostaklu ewlieni għall-implimentazzjoni b'suċċess tal-programm hija l-allokazzjoni finanzjarja insuffiċjenti u jiddispjaċih ħafna li naqset bi 13,7 % taħt il-QFP 2014-2020, li naqqas sew in-numru ta' proġetti ffinanzjati u li jfisser li d-domanda għolja ma tistax tintlaħaq, u dan jikkawża frustrazzjoni fost il-kandidati bi proġetti siewja;

4.  Jinnota li, minħabba restrizzjonijiet baġitarji, in-numru totali ta' proġetti ffinanzjati huwa żgħir wisq biex jintlaħqu l-għanijiet ambizzjużi tal-programm u li fl-2015 madwar 6 % biss tal-proġetti ta' tifkira Ewropea u ta' soċjetà ċivili setgħu jiġu ffinanzjati, li huwa perċentwal żgħir wisq meta mqabbel mar-riżultati tal-programm Ewropa Kreattiva għall-istess sena (19,64 % għall-Kultura u 45,6 % għall-MEDIA); jindika li l-finanzjament għal dawn iż-żewġ oqsma tal-programm "L-Ewropa għaċ-ċittadini" għandu jiżdied b'mod sostanzjali f'konformità mal-ambizzjonijiet tal-programm;

5.  Jirrikonoxxi s-suċċess tal-proġetti ta' ġemellaġġ ta' bliet madwar l-UE, u jistieden lill-Istati Membri jippromwovu l-iskema fost il-muniċipalitajiet u jiffaċilitaw il-kooperazzjoni;

6.  Jilqa' l-bullettin tal-programm "L-Ewropa għaċ-ċittadini" u d-databażi dwar il-proġetti ffinanzjati, varati mill-Kummissjoni;

7.  Jenfasizza l-fatt li l-punti ta' kuntatt nazzjonali (NCPs) tal-programm tal-"Ewropa għaċ-ċittadini" għandhom rwol importanti fis-sensibilizzazzjoni tal-pubbliku u fl-għoti ta' appoġġ u ta' gwida lill-applikanti potenzjali (b'mod partikolari għal dawk li jkunu qed japplikaw għall-ewwel darba f'pajjiżi fil-mira), kif ukoll assoċjazzjonijiet Ewropej u nazzjonali tal-gvern lokali u ċentrali u tal-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili;

8.  Jilqa' l-approċċ multidixxiplinari tal-programm, il-formola ta' applikazzjoni ċara u sempliċi tiegħu u r-rekwiżiti ta' rappurtar u l-attenzjoni tiegħu fuq attivitajiet speċifiċi;

9.  Jilqa' l-fatt li l-prijoritajiet definiti għaż-żewġ oqsma tal-programm, "tifkira Ewropea" u "impenn demokratiku u parteċipazzjoni ċivika", li qabel kienu jiġu modifikati kull sena, minn issa 'l quddiem saru pluriennali u se japplikaw matul il-bqija tal-perjodu tal-programm (2016-2020);

10.  Jagħraf il-fatt li l-impatt tal-programm jibqa' proporzjonalment għoli, kif jidher mill-fatt li fl-2015 madwar 1 100 000 parteċipant kienu involuti f'408 proġetti magħżula; iqis ukoll li n-numru għoli ta' applikazzjonijiet – 2 087 fl-2014 u 2 791 fl-2015 – u l-kwalità tal-proġetti jindikaw livell ta' interess għoli fil-programm u l-ħtieġa li jiġu ddedikati aktar riżorsi umani u finanzjarji lill-programm sabiex jiżdied in-numru ta' proġetti appoġġati;

Rakkomandazzjonijiet

Aspetti ġuridiċi tal-implimentazzjoni

11.  Jirrakkomanda li l-ġenerazzjoni li jmiss tal-programm "L-Ewropa għaċ-Ċittadini" għandha tiġi adottata b'bażi ġuridika li tippermetti lill-Parlament ikun involut fl-adozzjoni tal-programm bħala koleġiżlatur taħt il-proċedura leġiżlattiva ordinarja, fuq l-istess livell bħall-Kunsill; iħeġġeġ lill-Kummissjoni taħseb dwar soluzzjonijiet possibbli biex tilħaq dan l-objettiv;

Aspett finanzjarju tal-implimentazzjoni

12.  Iqis li proġetti ta' kwalità għolja, bħalma huma proġetti ta' tifkira Ewropea u tas-soċjetà ċivili (rata ta' suċċess ta' 6 %, meta mqabbel mad-19,64 % għall-Kultura u l-45,6 % għall-MEDIA fil-programm Ewropa Kreattiva), ġew irrifjutati minħabba nuqqas ta' finanzjament suffiċjenti fil-Programm "L-Ewropa għaċ-ċittadini"; rigward ir-rwol deċiżiv li dan il-programm jaqdi bħala prerekwiżit għall-parteċipazzjoni taċ-ċittadini fil-ħajja demokratika tal-Unjoni, iqis li tinħtieġ żieda sostanzjali fil-baġit attwali sabiex tintlaħaq rata fil-mira ogħla; jistieden, għaldaqstant, lill-Kummissjoni, lill-Kunsill u lill-Istati Membri jqisu pakkett finanzjarju totali ta' madwar EUR 500 miljun għall-programm "L-Ewropa għaċ-ċittadini" taħt il-QFP li jmiss, li jirrappreżenta biss EUR 1 għal kull ċittadin;

13.  Jirrikonoxxi l-għan komuni tal-inizjattiva taċ-ċittadini Ewropej (ECI) u l-Progamm "L-Ewropa għaċ-ċittadini" (EfC) u s-sinerġiji potenzjali li jeżistu bejniethom biex jippermettu liċ-ċittadini jipparteċipaw direttament fl-iżvilupp tal-politiki tal-UE; jitlob madankollu lill-Kummissjoni tiżgura li l-ECI ma tiġix iffinanzjata taħt il-baġit limitat tal-programm EfC, kif inhu l-każ bħalissa, u jħeġġeġ lill-Istati Membri jkunu aktar involuti fis-sostenn finanzjarju għaż-żewġ azzjonijiet;

14.  Jinnota li s-sistema ta' somma sħiħa jew rata fissa għandha tqis id-differenzi fil-prezzijiet madwar l-UE, skont l-għoli tal-ħajja fl-Istati Membri; jirrakkomanda li jitqiesu mill-ġdid kemm din l-iskema u kemm it-tnaqqis fil-finanzjament minn qabel bil-għan li tiġi żgurata s-sostenibbiltà tal-proġetti ffinanzjati u jingħata appoġġ aħjar lill-kooperazzjoni fost l-amministrazzjonijiet jew l-organizzazzjonijiet lokali f'distanza usa', u b'mod partikolari biex jiġi ffaċilitat l-involviment ta' organizzazzjonijiet iżgħar b'kapaċità finanzjarja limitata u parteċipanti bi bżonnijiet speċjali;

15.  Jitlob lill-Kummissjoni u lill-Aġenzija Eżekuttiva għall-Edukazzjoni, l-Awdjoviżiv u l-Kultura (EACEA) jivvalutaw b'mod regolari l-impatt li għadd ta' arranġamenti baġitarji kellhom fuq l-applikanti u l-applikanti potenzjalment eleġibbli; jitlob, b'mod partikolari, valutazzjoni ta' jekk ir-rata mnaqqsa ta' prefinanzjament (minn 50 % għal 40 % għall-proġetti, u minn 80 % għal 50 % għall-għotjiet operattivi u għall-punti ta' kuntatt nazzjonali) applikata fl-2015, minħabba nuqqas kbir ta' approprjazzjonijiet ta' pagament, il-ħtieġa għal kofinanzjament u l-applikazzjoni tal-istess parametri indipendentement mill-għoli tal-ħajja u l-periferiċità ġeografika effettivi, setgħux poġġew, u jistax ikun li jkomplu jpoġġu, xi tipi ta' organizzazzjonijiet u Stati Membri partikolari fi żvantaġġ; jitlob, barra minn hekk, li dawn jiżviluppaw aktar strateġiji biex l-istituzzjonijiet Ewropej jitqarrbu lejn iċ-ċittadini u biex iċ-ċittadini jiġu informati aħjar dwar il-politiki varji tal-UE;

16.  Jinnota li għandu jiġi inkorporat parametru ieħor fis-sistema ta' somma sħiħa jew rata fissa, biex b'hekk il-persuni bi bżonnijiet speċjali jistgħu jiġu akkomodati b'mod aktar effettiv, peress li ħafna aktar membri tal-persunal u, ta' spiss, miżuri addizzjonali, li min-naħa l-oħra jiġġeneraw kostijiet ogħla, huma meħtieġa sabiex ikun possibbli li l-persuni b'diżabilità jipparteċipaw;

17.  Jenfasizza li l-għotjiet operattivi jiżguraw indipendenza lill-benefiċjarji (jiġifieri l-gruppi ta' riflessjoni) u joffru l-possibbiltà ta' ppjanar fit-tul sabiex jitwettqu attivitajiet orjentati lejn il-viżjoni u sabiex jiġi żviluppat għarfien espert; jirrakkomanda l-użu ta' kriterji speċifiċi, indikaturi u rappurtar annwali sabiex jiġi mmonitorjat il-progress lejn l-għanijiet tagħhom u jiġi żgurat li dawn l-iskemi ta' finanzjament ma jwasslux biex il-benefiċjarju jsir dipendenti mill-Kummissjoni;

18.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-EACEA biex b'mod pubbliku jagħtu rendikont tal-ispejjeż imġarrba permezz tal-qasam 3 dwar Azzjoni Orizzontali – Valorizzazzjoni – Analiżi, disseminazzjoni u l-użu tar-riżultati tal-proġetti;

19.  Jistieden lill-Kummissjoni u l-EACEA biex fir-rapport dwar l-evalwazzjoni interim, li għandu jitressaq sal-31 ta' Diċembru 2017, jinkludu valutazzjoni bir-reqqa tal-implimentazzjoni baġitarja u finanzjarja tal-programm u jisiltu lezzjonijiet minn din il-valutazzjoni bl-għan li jiġu definiti mill-ġdid l-għanijiet futuri u jiġu aġġustati r-rekwiżiti baġitarji tal-programm fil-qafas finanzjarju pluriennali li jmiss;

Aspetti ta' koordinazzjoni u komunikazzjoni

20.  Jistieden lill-Kummissjoni tiġbor flimkien l-informazzjoni utli kollha dwar il-programm "L-Ewropa għaċ-ċittadini" (gwida tal-programm, prijoritajiet, sejħiet għal proposti, proġetti attwali u tal-passat, eżiti u tagħlimiet miksuba, bullettin), flimkien mal-programmi, l-azzjonijiet, l-għotjiet u l-fondi strutturali kollha li jaqgħu taħt il-kappa taċ-ċittadinanza Ewropea (bħall-Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej u s-Servizz Volontarju Ewropew), f'portal komunikattiv uniku u faċli għall-utent (pjattaforma onlajn ta' punt uniku ta' kuntatt), aċċessibbli wkoll għal persuni b'diżabilità; jirrakkomadna li din il-pjattaforma għandha tintuża bħala reġistru pubbliku tad-dettalji ta' kuntatt tal-benefiċjarji u bħala għodda li taċċessa d-deskrizzjonijiet tal-proġetti u biex issib imsieħba f'pajjiżi oħra;

21.  Jenfasizza li l-applikazzjonijiet miċħuda għandhom jitwieġbu b'mod sodisfaċenti, filwaqt li jiġu indikati r-raġunijiet għaċ-ċaħda, speċjalment meta l-entità li tkun ippreżentat l-applikazzjoni titlob spjegazzjoni; jissuġġerixxi li titqies, meta jkun possibbli, l-identifikazzjoni tal-kwistjonijiet ta' prijorità minn applikazzjonijiet simili miċħuda;

22.  Jirrimarka li ċerti objettivi tal-programm "L-Ewropa għaċ-Ċittadini" huma simili u komplementari għal dawk tal-Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej, b'mod partikolari l-aspirazzjoni li ċ-ċittadini jiġu involuti fix-xogħol tal-UE; jemmen, għal din ir-raġuni, li jridu jsiru sforzi biex ikun hemm approċċ komuni fit-tfassil tal-politiki tal-UE dwar il-parteċipazzjoni taċ-ċittadini u d-demokrazija parteċipattiva, appoġġat minn strateġija ta' komunikazzjoni konsistenti, sabiex il-programmi tal-Kummissjoni relatati maċ-ċittadinanza Ewropea jiġu inklużi kollha f'qafas wieħed, possibilment billi jippromovu u jtejbu l-esperjenzi diretti u l-involviment taċ-ċittadini;

23.  Jissottolinja l-ħtieġa li tinħoloq lista miftuħa ta' sħab potenzjali f'kull Stat Membru bl-għan li jiġu ffaċilitati s-sħubijiet bejn dawk li jixtiequ jkollhom aċċess għall-programm Ewropa għaċ-Ċittadini;

24.  Jirrakkomanda wkoll il-ħolqien ta' pjattaforma online għall-organizzazzjonijiet ewlenin li jaħdmu fil-qasam taċ-ċittadinanza u jibbenefikaw mill-programm sabiex jinġabru l-prattiki tajba, jissaħħu l-kapaċitajiet u tissaħħaħ il-viżibilità ladarba l-proġetti jkunu saru;

25.  Jistieden lill-Kummissjoni żżid il-viżibilità tal-programm u tissensibilizza lill-pubbliku dwar l-objettivi tiegħu, billi timplimenta strateġija ta' komunikazzjoni għaċ-ċittadinanza Ewropea li tinvolvi lil dak li jkun bl-użu tan-netwerks soċjali, ir-radju, ir-reklamar fuq it-TV u l-billboards u billi ssaħħaħ l-impenn lokali permezz tal-involviment attiv tal-punti ta' kuntatt nazzjonali u taġġorna kontinwament il-kontenut u tikkomunika ma' udjenzi ġodda fil-pajjiżi parteċipanti, b'attenzjoni partikolari fuq dawk fejn il-livell ta' parteċipazzjoni huwa aktar baxx, kif ukoll fuq iż-żgħażagħ, il-persuni b'diżabilità u l-persuni vulnerabbli;

26.  Huwa tal-fehma li l-programm għandu jservi wkoll biex jippubbliċizza l-kanali eżistenti ta' parteċipazzjoni diretta taċ-ċittadini fl-Unjoni Ewropea, bħalma huma l-Inizjattiva taċ-Ċittadini Ewropej, il-fora taċ-ċittadini u l-konsultazzjonijiet pubbliċi, bl-għan li jżid l-għarfien tal-pubbliku dwar l-opportunitajiet għall-parteċipazzjoni diretta fi ħdan il-qafas istituzzjonali tal-UE;

27.  Iħeġġeġ lill-pajjiżi parteċipanti jinnominaw punt ta' kuntatt nazzjonali jekk dan għadhom m'għamluhx; jirrakkomanda t-tisħiħ tal-koordinament u s-sinerġiji bejn dawn il-pajjiżi, l-Istati Membri u l-Kummissjoni;

28.  Jirrikonoxxi li l-ikbar sfida hija li jintlaħqu l-għanijiet ambizzjużi attwali bil-fondi limitati disponibbli; jenfasizza l-importanza li l-Istati Membri, ir-reġjuni u l-gvernijiet lokali jżidu l-effikaċja u l-popolarità tal-programm, foshtom billi jimmassimizzaw il-potenzjal tal-NCPs permezz tal-iskambju ta' esperjenzi mal-entitajiet responsabbli għal proġetti simili, bħal Erasmus+ u Ewropa Kreattiva; Iħeġġeġ lill-EACEA taġevola u tagħti spinta, fejn hu possibbli, lis-sinerġiji bejn programmi tal-UE bħalma huma Ewropa Kreattiva, Erasmus+ u l-Fond Soċjali Ewropew, biex ittejjeb l-impatt;

29.  Jistieden lill-Kummissjoni iżżid jerġa' aktar l-isforzi tagħha f'dak li jikkonċerna s-simplifikazzjoni amministrattiva, meta jitqies li r-rekwiżiti formali xi drabi jkunu diffiċli biex jingħelbu min-naħa tal-organizzazzjonijiet partikolarment żgħar li m'għandhomx jiġu diskriminati għal raġunijiet burokratiċi;

30.  Jirrakkomanda li l-fondi allokati għall-komunikazzjoni jenħtieġ li ma jintużawx biex ikopru l-komunikazzjoni istituzzjonali tal-prijoritajiet tal-Unjoni, kif inhu stabbilit attwalment fl-Artikolu 12 tal-programm preżenti, iżda għandhom jintużaw biex jiġi ppubblikat il-programm innifsu fil-pajjiżi parteċipanti, speċjalment dawk li fihom il-livell ta' parteċipazzjoni huwa aktar baxx;

Fokus u objettivi tal-programm

31.  Jirrakkomanda li, fil-programm tal-ġenerazzjoni li jmiss, jiġi formalizzat l-approċċ pluriennali fid-definizzjoni tal-prijoritajiet u li jissaħħu s-sinerġiji fost l-oqsma u l-komponenti tal-programm; jenfasizza li kwalunkwe bidla fl-istruttura tal-programm għandha ssir b'tali mod li tipprevjeni l-possibbiltà ta' konfużjoni fost l-utenti aħħarin tiegħu, sitwazzjoni li tnaqqas l-impatt tiegħu;

32.  Jilqa' l-attenzjoni qawwija fuq iċ-ċittadini u l-aspetti soċjali tal-UE, li tippermetti lill-istituzzjonijiet tal-UE jinvolvu ruħhom direttament mas-soċjetà ċivili fost il-pubbliku; jenfasizza, fil-kuntest tal-prijoritajiet tal-programm, l-importanza tal-proġetti ffukati fuq sfidi attwali għall-Ewropa, fuq kwistjonijiet bħad-diversità, il-migrazzjoni, ir-rifuġjati, il-prevenzjoni tar-radikalizzazzjoni, it-trawwim tal-inklużjoni soċjali, id-djalogu interkulturali, l-indirizzar tal-problemi ta' finanzjament u l-identifikazzjoni tal-wirt kulturali Ewropew komuni; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jsaħħu r-rabtiet bejn il-prijoritajiet tal-programm u l-politiki marbuta maċ-ċittadinanza Ewropea kif ukoll mal-ħajja ta' kuljum taċ-ċittadini Ewropej;

33.  Isostni li l-programm għandu jilħaq firxa usa' ta' parteċipanti, jiggarantixxi l-parteċipazzjoni tal-persuni bi bżonnijiet speċjali, jippromwovi l-parteċipazzjoni tal-persuni emarġinati u ta' dawk imċaħħda minn drittijiethom, inklużi l-migranti, ir-rifuġjati u l-persuni li jfittxu asil;

34.  Huwa tal-fehma li, fejn ikun rilevanti, il-programm għandu jibni fuq inizjattivi eżistenti fil-livell taċ-ċittadini li rnexxew bħall-ġemellaġġi bejn il-bliet;

35.  Jisħaq fuq il-ħtieġa li, fil-qasam "Tifkira Ewropea", tiġi żviluppata identità Ewropea li jenħtieġ li tiġi orjentata lejn il-ġejjieni u mhux biss lejn l-imgħoddi, identità li hija wkoll plurali, transkulturali u miftuħa għall-flussi migratorji u l-influwenzi mill-bqija tad-dinja, bil-għan li tintlaħaq integrazzjoni komuni msejsa fuq il-valuri Ewropej u l-wirt sekulari u spiritwali Ewropew; jisħaq fuq il-ħtieġa li jiġi żgurat li l-istorja ma tintużax bħala strument ta' firda, iżda bħala opportunità biex jiġu indirizzati l-isfidi kontemporanji permezz tal-interpretazzjoni sensittiva u programmi ta' edukazzjoni mmirati u kapaċi; jenfasizza l-importanza li jitrawmu proġetti interġenerazzjonali li jippermettu l-iskambji tal-esperjenza bejn il-ġenerazzjoni anzjana u dik żagħżugħa;

36.  Jisħaq fuq il-ħtieġa li jiġu mħeġġa proġetti li jippreżentaw formati ġodda ta' diskussjoni maċ-ċittadini, f'format u stil attraenti, u b'approċċ multidimensjonali;

37.  Jipproponi li l-Kummissjoni kull sena tippubblika rapport sintetiku li jkun fih il-proposti ewlenin għat-titjib tal-proġett Ewropew li jkunu ġew espressi mill-parteċipanti fil-proġetti ffinanzjati mill-programm "L-Ewropa għaċ-Ċittadini";

38.  Jisħaq fuq il-ħtieġa li l-programm jiġi arrikit bi proposti dwar il-parteċipazzjoni taċ-ċittadini fil-proċess demokratiku u fit-teħid ta' deċiżjonijiet tal-UE, b'tali mod li jikkontribwixxi għall-għoti tas-setgħa liċ-ċittadini biex jagħmlu użu mid-drittijiet tagħhom, pereżempju permezz tal-implimentazzjoni tad-demokrazija elettronika; jistieden lill-Unjoni u l-Istati Membri tagħha biex, bil-għan li jilħqu dan, jiżviluppaw azzjonijiet u politiki għat-tisħiħ tal-ħiliet ta' ħsieb trasferibbli, kritiku u kreattiv kif ukoll il-litteriżmu diġitali u medjatiku u l-inklużjoni taċ-ċittadini tagħhom u l-istimular tal-kurżità tagħhom, speċjalment tat-tfal u ż-żgħażagħ, bil-għan li dawn ikunu jistgħu jieħdu deċiżjonijiet infurmati u jikkontribwixxi b'mod pożittiv għall-proċessi demokratiċi;

39.  Jirrimarka li parteċipazzjoni fil-programm mill-pajjiżi li qed ifittxu sħubija fl-UE tista' twassal għal fehim reċiproku aħjar u kooperazzjoni aktar mill-qrib; jirrakkomanda internazzjonalizzazzjoni akbar tal-programm, b'mod partikolari permezz ta' stedina lill-pajjiżi kollha tal-Assoċjazzjoni Ewropea tal-Kummerċ Ħieles (EFTA), lill-pajjiżi taż-Żona Ekonomika Ewropea (ŻEE), lill-pajjiżi fil-proċess ta' adeżjoni u lill-pajjiżi kandidati biex jingħaqdu flimkien mal-Istati Membri tal-UE biex japplikaw għal proġetti, u jitlob aktar kooperazzjoni bejn l-NGOs li huma mill-UE, mill-pajjiżi tas-Sħubija tal-Lvant u tan-Nofsinhar u mill-pajjiżi kandidati potenzjali sabiex l-UE titqarreb lejn iċ-ċittadini tal-UE; jipproponi l-promozzjoni tal-kooperazzjoni bejn l-organizzazzjonijiet fl-UE u fil-pajjiżi ġirien f'dak li jikkonċerna l-valuri Ewropej;

40.  Jisħaq fuq il-ħtieġa li jiġi żviluppat il-ġemellaġġ bejn il-bliet, b'enfasi partikolari fuq kif jista' jsir użu akbar tal-iskema, il-promozzjoni tagħha u r-riżultati tagħha, inkluża l-allokazzjoni adegwata ta' riżorsi finanzjarji;

o
o   o

41.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni.

(1) ĠU L 115, 17.4.2014, p. 3.
(2) Testi adottati, P8_TA(2016)0005.


Politika Kummerċjali Komuni fil-kuntest tal-imperattivi rigward is-sostenibbiltà tal-organiżmi selvaġġi
PDF 370kWORD 56k
Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-2 ta' Marzu 2017 dwar il-Politika Kummerċjali Komuni tal-UE fil-kuntest tal-imperattivi rigward is-sostenibbiltà tal-organiżmi selvaġġi (2016/2054(INI))
P8_TA(2017)0064A8-0012/2017

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, b'mod partikolari l-Artikoli 191 u 207 tiegħu,

–  wara li kkunsidra t-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea, b'mod partikolari l-Artikolu 21(2) tiegħu,

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni bit-titolu "Kummerċ għal kulħadd – Lejn politika aktar responsabbli għall-kummerċ u l-investiment'' (COM(2015)0497),

–  wara li kkunsidra l-proposta testwali tal-UE għal kapitolu dwar il-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli fis-Sħubija Trans-Atlantika ta' Kummerċ u ta' Investiment (TTIP), b'mod partikolari l-Artikoli 10 sa 16 tiegħu,

–  wara li kkunsidra r-riżultat tas-Summit tan-NU dwar l-Iżvilupp Sostenibbli tal-2015, "Nittrasformaw id-dinja tagħna: l-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli", b'mod partikolari l-paragrafi 9 u 33 u l-għan nru 15 tiegħu,

–  wara li kkunsidra l-Ftehim Ġenerali dwar it-Tariffi u l-Kummerċ (GATT), b'mod partikolari l-Artikolu XX(a) u (g) tiegħu,

–  wara li kkunsidra l-Pjan ta' Azzjoni tal-UE kontra t-Traffikar ta' Organiżmi Selvaġġi 2016 (COM(2016)0087) (minn hawn 'il quddiem il-"Pjan ta' Azzjoni"),

–  wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-20 ta' Ġunju 2016, dwar il-Pjan ta' Azzjoni tal-UE kontra t-Traffikar ta' Organiżmi Selvaġġi,

–  wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 338/97 tad-9 ta' Diċembru 1996 dwar il-protezzjoni ta' speċi ta' fawna u flora selvaġġi billi jkun regolat il-kummerċ fihom(1), u d-Direttiva 2008/99/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-19 ta' Novembru 2008 dwar il-protezzjoni tal-ambjent permezz tal-liġi kriminali(2),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni 69/314 tal-Assemblea Ġenerali tan-NU dwar "Il-ġlieda kontra t-traffikar illeċitu ta' organiżmi selvaġġi" u r-riżoluzzjoni 1/3 tal-Assemblea tan-NU għall-Ambjent dwar "Il-kummerċ illegali ta' organiżmi selvaġġi";

–  wara li kkunsidra r-riżultati tal-COP17 tal-Konvenzjoni CITES li saret f'Johannesburg,

–  wara li kkunsidra r-riżultati tal-Konferenza ta' Londra ta' Frar 2014 dwar il-kummerċ illegali ta' organiżmi selvaġġi u l-analiżi tal-progress miksub li saret waqt il-Konferenza ta' Kasane ta' Marzu 2015,

–  wara li kkunsidra r-riżultat tal-Kungress għall-Konservazzjoni Globali tal-Unjoni Internazzjonali għall-Konservazzjoni tan-Natura (IUCN) li sar fl-2016 fil-Hawaii,

–  wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-NU Kontra l-Kriminalità Organizzata Transnazzjonali,

–  wara li kkunsidra l-Programm Dinji għall-Organiżmi Selvaġġi (GWP) tal-Fond għall-Ambjent Dinji (GEF) tal-Bank Dinji,

–  wara li kkunsidra r-Rapport 2016 dwar il-Kriminalità Dinjija marbuta mal-Organiżmi Selvaġġi tal-Uffiċċju tan-Nazzjonijiet Uniti kontra d-Droga u l-Kriminalità (UNODC),

–  wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni ta' Ġunju 2014 tal-Kunsill għall-Kooperazzjoni Doganali tal-Organizzazzjoni Dinjija Doganali (WCO) dwar il-kummerċ illegali ta' organiżmi selvaġġi,

–  wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni magħmula f'Buckingham Palace (Londra) mit-Taskforce tat-Trasport tal-"United for Wildlife" (minn hawn 'il quddiem id-"Dikjarazzjoni ta' Buckingham Palace"),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 52 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Kummerċ Internazzjonali (A8-0012/2017),

A.  billi d-dinja għaddejja minn żieda bla preċedent fit-traffikar ta' organiżmi selvaġġi, u kriżijiet bijoloġiċi konkomitanti qed ifaqqgħu minħabba l-isfruttament u l-kummerċjalizzazzjoni kontinwi, illegali u insostenibbli tal-fawna u l-flora globali;

B.  billi l-użu inkontrollat u eċċessiv ta' speċijiet ta' fawna u flora selvaġġi jirrappreżenta t-tieni theddida l-aktar serja għad-sopravivenza tagħhom fl-ambjent naturali, immedjatament wara l-qerda tal-ħabitats;

C.  billi, skont l-istimi, il-kummerċ illegali ta' flora u fawna selvaġġi huwa r-raba' qasam tal-attività kriminali li l-aktar iqalla' profitt, b'fatturat stmat li jilħaq l-EUR 20 biljun;

D.  billi l-aktar xejriet reċenti jindikaw l-involviment dejjem jikber ta' netwerks kriminali organizzati fuq skala kbira li jużaw metodi dejjem aktar sofistikati;

E.  billi t-traffikar ta' organiżmi selvaġġi jikkontribwixxi biex ikebbes il-kunflitti u huwa suspettat li n-netwerks terroristiċi jiffinanzjaw ruħhom, fost ħwejjeġ oħra, mill-kummerċ illegali ta' organiżmi selvaġġi, li jiġġenera profitti sinifikanti;

F.  billi l-problemi relatati mal-korruzzjoni u mal-istrutturi dgħajfa ta' governanza jaggravaw il-vulnerabbiltajiet eżistenti fil-kuntest tal-kummerċ ta' organiżmi selvaġġi;

G.  billi l-Unjoni Ewropea attwalment hi suq ta' destinazzjoni għal dawn l-ispeċijiet, pjattaforma ta' tranżitu lejn reġjuni oħra kif ukoll reġjun li minnu jinkisbu ċerti speċijiet għall-kummerċ illegali;

H.  billi huwa essenzjali li jiġu żgurati l-involviment tal-komunitajiet rurali tal-pajjiżi ta' oriġini fil-konservazzjoni tal-organiżmi selvaġġi u l-benefiċċju ta' tali konservazzjoni għal dawn il-komunitajiet, sabiex jiġu affrontati l-kawżi profondi tat-traffikar illegali ta' organiżmi selvaġġi;

I.  billi ċ-ċiberkriminalità marbuta mal-organiżmi selvaġġi tikkostitwixxi theddia serja għall-ispeċijiet selvaġġi fil-periklu, inklużi l-iljunfanti, ir-rinoċeronti, il-pangolini, ir-rettili, l-anfibji, l-għasafar u l-ġiraffi;

J.  billi l-politika kummerċjali, meta abbinata mal-kooperazzjoni għall-iżvilupp, tista' tirrappreżenta xprun qawwi ta' tkabbir ekonomiku fil-pajjiżi li qed jiżviluppaw;

K.  billi ż-żieda fil-kummerċ illegali ta' bosta speċijiet ta' flora u fawna tirriżulta f'telf tal-bijodiversità u fil-qerda tal-ekosistemi, b'numri dejjem akbar ta' speċijiet li jsiru vulnerabbli jew saħansitra estinti;

L.  billi l-kummerċ sostenibbli ta' organiżmi selvaġġi jista' jkun ta' importanza kruċjali għal ċerti komunitajiet emarġinati, li jiddependu minn oqfsa ġuridiċi biex jikkonservaw ir-riżorsi lokali u jikkontribwixxu għat-tnaqqis fil-faqar;

Xejriet, prinċipji u kunsiderazzjonijiet ġenerali

1.  Josserva bi tħassib serju ż-żieda reċenti fit-traffikar ta' organiżmi selvaġġi u fil-kriminalità marbuta magħhom, li, jekk ma jitwaqqfux u ma jitreġġgħux lura, jheddu li jkun hemm konsegwenzi serji u permanenti għall-konservazzjoni tal-bijodiversità u s-sostenibbiltà ambjentali;

2.  Jinnota li l-UE, bħala firmatarja ta' bosta konvenzjonijiet globali mmirati lejn il-ħarsien tal-ambjent, għandha obbligu ġuridiku li tiżgura li l-politiki u t-trattati internazzjonali tagħha jikkontribwixxu għal dak l-għan;

3.  Jemmen li aktar żvilupp ekonomiku li ġej mill-integrazzjoni fis-swieq globali u l-użu tar-riżorsi naturali għal skopijiet ta' żvilupp ekonomiku sostenibbli ma jeskludux lil xulxin, iżda pjuttost għandhom jitqiesu bħala elementi li jsaħħu lil xulxin,

4.  Jappoġġa bil-qawwa, għaldaqstant, approċċ fil-konfront tal-kwistjonijiet marbuta mal-organiżmi selvaġġi li mhux biss jirrispetta l-objettivi tal-UE u tas-sħab kummerċjali tagħha fil-qasam tal-ħarsien tal-ambjent, iżda li jippermetti wkoll il-ħolqien ta' oqfsa kummerċjali sostenibbli u legali li jsaħħu l-kontribut pożittiv tal-politika kummerċjali għall-iżvilupp sostenibbli;

5.  Jenfasizza bi tħassib il-fatt li l-UE, flimkien mal-Istati Uniti tal-Amerka, għadha tirrappreżenta suq ta' destinazzjoni u rotta ta' tranżitu sinifikanti għall-prodotti tal-organiżmi selvaġġi ta' oriġini illeċita;

6.  Jilqa' pożittivament il-Pjan ta' Azzjoni tal-UE kontra t-Traffikar ta' Organiżmi Selvaġġi, li se jiżvolġi rwol kruċjali fil-ġlieda kontra ż-żieda allarmanti fil-kummerċ illegali ta' organiżmi selvaġġi li jħalli ħafna qligħ, li jiddestabbilizza l-ekonomiji u l-komunitajiet li jiddependu mill-ħajja selvaġġa għall-għajxien tagħhom, u li jhedded il-paċi u s-sigurtà ta' reġjuni fraġli tas-sħab kummerċjali tal-UE billi jsaħħaħ ir-rotot illegali;

7.  Jemmen li huwa biss approċċ integrat fir-rigward tal-kriminalità marbuta mal-organiżmi selvaġġi li jista' fl-aħħar mill-aħħar ikun ta' suċċess biex inaqqas u jelimina l-kummerċ illegali, u li l-UE jeħtiġilha tassumi rwol ta' tmexxija fl-isforzi biex jiġu indirizzati mhux biss kwistjonijiet fuq in-naħa tal-offerta, inklużi kwistjonijiet ta' żvilupp fuq il-post f'pajjiżi terzi, iżda saħansitra d-domanda għall-prodotti illegali fis-swieq nazzjonali, inklużi l-pjattaformi online;

Istituzzjonijiet internazzjonali u gvernijiet

8.  Ifakkar li, skont il-leġiżlazzjoni tad-WTO, il-pajjiżi jistgħu jintroduċu eċċezzjonijiet għar-regoli ġenerali tal-GATT fl-Artikolu XX(g) sabiex jirregolaw ir-riżorsi naturali eżawribbli u fl-Artikolu Xx(a) biex iħarsu l-morali pubblika; josserva li l-Korp tal-Appell tad-WTO interpreta l-kunċett ta' "riżorsi naturali eżawribbli" f'sens wiesa', u fihom daħħal ukoll l-ispeċijiet ħajjin li jafu jkunu suġġetti għall-eżawriment, u li l-ġurisprudenza tad-WTO enfasizzat speċifikament l-inklużjoni ta' speċijiet fl-annessi tal-Konvenzjoni dwar il-Kummerċ Internazzjonali fl-Ispeċijiet ta' Fawna u Flora Selvaġġi fil-Periklu (CITES) bħala prova tal-eżawribbiltà tagħhom; josserva wkoll li l-Korp tal-Appell tad-WTO interpreta l-kunċett ta' "morali pubblika" f'sens wiesa' biex jinkludi l-problemi relatati mal-prevenzjoni tal-krudeltà fil-konfront tal-annimali;

9.  Japprezza l-isforzi li għamlet l-UE fl-ambitu tad-WTO biex tnaqqas is-sussidji għall-prattiki ta' sajd dannużi, li jistgħu jimminaw il-ġestjoni sostenibbli tas-sajd u jipperikolaw il-konservazzjoni tal-ispeċijiet bħall-fkieren, il-klieb il-baħar, l-għasafar tal-baħar u l-mammiferi tal-baħar;

10.  Itenni l-impenn qawwi tiegħu favur l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-NU u favur l-iżgurar tas-suċċess aħħari tal-Għan nru 15, li jinkludi impenn sabiex jintemmu l-kaċċa illegali u t-traffikar ta' speċijiet protetti ta' flora u fawna, kif ukoll sabiex jiġu miġġielda kemm l-offerta kif ukoll id-domanda fir-rigward tal-prodotti traffikati;

11.  Jilqa' favorevolment l-attività kontinwa tal-Konsorzju Internazzjonali għall-Ġlieda kontra t-Traffikar tal-Organiżmi Selvaġġi, inizjattiva li tinvolvi s-CITES, l-Interpol, il-UNODC, il-Bank Dinji u d-WCO;

Dwana u kummerċ online

12.  Jilqa' b'sodisfazzjon ukoll il-proġett INAMA tad-WCO li għandu l-għan li jsaħħaħ il-kapaċità tal-awtoritajiet doganali li jtejbu l-bini tal-kapaċitajiet fil-ġlieda kontra l-kriminalità marbuta mal-organiżmi selvaġġi; jitlob li l-awtoritajiet doganali jipparteċipaw aktar fl-infurzar tal-operazzjonijiet immirati lejn il-ġlieda kontra l-kummerċ illegali ta' organiżmi selvaġġi, u jitlob li jsiru aktar attivitajiet ta' sensibilizzazzjoni bl-għan li jitjiebu t-taħriġ u l-funzjonament tal-awtoritajiet doganali;

13.  Iqis li l-kriminalità online marbuta mal-organiżmi selvaġġi tikkostitwixxi theddida serja għall-annimali fil-periklu, inklużi l-iljunfanti, ir-rinoċeronti, l-anfibji, ir-rettili u l-għasafar, u li l-gvernijiet, il-kumpaniji u l-organizzazzjonijiet mhux governattivi għandhom jikkollaboraw kontra dan il-fenomenu;

14.  Iqis li d-dimensjoni doganali tal-Pjan ta' Azzjoni tal-Unjoni Ewropea għandha tissaħħaħ aktar, kemm fir-rigward tal-kooperazzjoni mal-pajjiżi sħab kif ukoll tal-implimentazzjoni aħjar u aktar effikaċi fi ħdan l-Unjoni; jistenna bil-ħerqa, għalhekk, ir-rieżami tal-Kummissjoni tal-2016 dwar l-implimentazzjoni u l-infurzar tal-qafas ġuridiku attwali tal-UE, u jitlob li dan ir-rieżami jinkludi valutazzjoni tal-proċeduri doganali;

15.  Jistieden lill-Kummissjoni tinvestiga sa liema punt il-leġiżlazzjoni tal-UE dwar il-kummerċ ta' organiżmi selvaġġi tiġi applikata b'mod uniformi fid-diversi Stati Membri mill-uffiċjali tad-dwana responsabbli mill-kontroli;

16.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jaħdmu fuq il-kondiviżjoni tal-informazzjoni u l-bini tal-kapaċitajiet, inkluż taħriġ speċifiku, għall-uffiċjali tad-dwana;

Ir-rwol tas-settur privat u tal-organizzazzjonijiet mhux governattivi

17.  Jevidenzja l-importanza li jiġi żgurat l-involviment tas-settur privat fil-ġlieda kontra t-traffikar illegali ta' organiżmi selvaġġi, inkluż l-involviment tas-swieq online u tal-midja soċjali;

18.  Jilqa' b'sodisfazzjon soluzzjonijiet fattibbli li, meta jiġu integrati fis-sistemi eżistenti ta' ġestjoni tal-katina tal-provvista u tal-kummerċ, se jippermettu lis-settur privat jiżvolġi rwol bħala sieħeb ġenwin tal-gvernijiet u tal-korpi internazzjonali biex jiżgura l-ġestjoni responsabbli tal-ktajjen tal-provvista globali; jenfasizza, madankollu, li l-politika kummerċjali komuni għandha tippromwovi standards vinkolanti ta' responsabbiltà soċjali tal-kumpaniji, u tiggwida u ssostni lis-settur privat fil-qasam tal-prattiki soċjalment responsabbli; iqis li l-istandards tar-responsabbiltà soċjali tal-kumpaniji huma ta' importanza partikolari fil-kuntest tan-netwerks tat-trasport;

19.  Jilqa' pożittivament l-approċċi kollaborattivi emerġenti ta' tolleranza żero bejn l-esperti dwar il-kummerċ ta' organiżmi selvaġġi u l-kumpaniji tal-loġistika; iqis li l-Kummissjoni għandha tirrifletti dwar l-aħjar mod kif tiżgura li l-oqfsa ġuridiċi rilevanti jistgħu jindirizzaw aħjar ir-riskji relatati mal-kummerċ elettroniku u mar-reklamar kummerċjali online u offline;

20.  Jilqa' favorevolment ir-rwol li jiżvolġu l-organizzazzjonijiet mhux governattivi u s-soċjetà ċivili mhux biss fil-ġlieda kontra l-kummerċ illegali ta' flora u fawna selvaġġi, anki bis-saħħa tas-sensibilizzazzjoni, u fit-tnaqqis tad-domanda kemm fl-UE kif ukoll fit-territorju tal-pajjiżi terzi li minnhom joriġinaw tali flora u fawna selvaġġi, iżda wkoll fi ħdan il-gruppi konsultattivi nazzjonali previsti mill-ftehimiet ta' kummerċ ħieles tal-UE bil-għan li jissorveljaw l-implimentazzjoni tad-dispożizzjonijiet fil-qasam tal-kummerċ u tal-iżvilupp sostenibbli;

21.  Jilqa' favorevolment id-Dikjarazzjoni ta' Buckingham Palace tat-Taskforce tat-Trasport tal-"United for Wildlife" ta' Marzu 2016, li timmira li tinvolvi lill-atturi tas-settur privat fl-indirizzar tal-vulnerabbiltajiet tat-trasport u tal-proċeduri doganali, li huma sfruttati mit-traffikanti, u li ttejjeb il-kondiviżjoni tal-informazzjoni matul il-ktajjen tal-provvista globali u r-rotot kummerċjali;

22.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jikkollaboraw mal-organizzazzjonijiet mhux governattivi fit-tnaqqis tat-traffikar, fit-tibdil fl-imġiba tal-konsumaturi u fit-tnaqqis tad-domanda għal prodotti tal-organiżmi selvaġġi ta' oriġini illegali, permezz ta' kampanji ta' sensibilizzazzjoni fil-konfront tal-kwistjonijiet marbutin mal-isfida tal-ġlieda kontra t-traffikar ta' organiżmi selvaġġi, speċjalment fil-pajjiżi li fihom id-domanda hija akbar;

Il-qafas ġuridiku u l-ftehimiet kummerċjali tal-UE

23.  Iqis li fil-qafas ġuridiku nazzjonali eżistenti l-isfida u l-prijorità ewlenin għall-Istati Membri tal-UE, f'dan l-istadju, huma rrappreżentati mill-implimentazzjoni tar-regoli eżistenti; jirrikonoxxi, madankollu, li għandhom jiġu eżaminati dispożizzjonijiet supplimentari li jqisu r-regoli eżistenti fi Stati oħrajn, bil-għan li jiġu pprojbiti t-tqegħid għad-dispożizzjoni u l-introduzzjoni fis-suq, it-trasport u l-akkwist ta' organiżmi selvaġġi sfruttati jew kummerċjalizzati illegalment fil-pajjiżi terzi, fuq il-bażi tal-qafas ġuridiku tal-Istat ikkonċernat; iqis li l-qafas ġuridiku attwali għandu jiġi eżaminat anki bl-għan li jindirizza aħjar ir-riskji marbutin mal-kummerċ elettroniku;

24.  Isostni l-approċċ li fil-ftehimiet kummerċjali futuri tal-UE jiġu inklużi dispożizzjonijiet intiżi li jaffrontaw it-traffikar ta' organiżmi selvaġġi;

25.  Jilqa' b'sodisfazzjon il-proposta tal-Kummissjoni għal kapitolu dwar il-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli fit-TTIP, bħala parti mill-impenn kontinwu tagħha biex tiżgura żvilupp sostenibbli; josserva li l-Istati Uniti ppruvaw, fil-ftehimiet kummerċjali tagħhom, jinnegozjaw standards fil-qasam tal-kummerċ ta' organiżmi selvaġġi, anki billi jillimitaw is-sussidji għas-sajd; jenfasizza li dispożizzjonijiet robusti dwar il-ħarsien tal-organiżmi selvaġġi għandhom jiġu nnegozjati fil-ftehimiet ta' kummerċ ħieles futuri kollha tal-UE, inklużi dispożizzjonijiet u impenji għal implimentazzjoni xierqa tal-ftehimiet ambjentali multilaterali maqbula, bħala parti mill-kapitoli dwar il-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli;

26.  Jilqa' b'sodisfazzjon l-approċċ aktar ambizzjuż tal-UE dwar il-ħarsien tal-organiżmi selvaġġi fil-kapitolu dwar il-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli tal-Ftehim ta' Kummerċ Ħieles UE-Vjetnam, li jinkludi mhux biss impenji għal implimentazzjoni u eżekuzzjoni xierqa tal-ftehimiet ambjentali multilaterali bħal CITES, il-Konvenzjoni dwar id-Diversità Bijoloġika (KDB) u l-Konvenzjoni Internazzjonali għar-Regolamentazzjoni tal-Kaċċa tal-Baleni (ICRW), iżda wkoll dispożizzjonijiet relatati mal-bini tal-kapaċitajiet f'ambitu kummerċjali, mal-iskambju tal-informazzjoni u mas-sensibilizzazzjoni, u jħeġġeġ lill-UE u lill-Istati Membri jiggarantixxu implimentazzjoni xierqa ta' tali impenji u dispożizzjonijiet; iqis li tali impenji għandhom ikunu eżegwibbli bl-għan li jkunilhom garantit ir-rispett effikaċi u kontinwu, inkluż billi jkun previst rwol xieraq għall-organizzazzjonijiet mhux governattivi u għall-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili;

27.  Isostni l-approċċ, deskritt fl-istrateġija "Kummerċ għal Kulħadd", li jipprevedi l-inklużjoni tad-dispożizzjonijiet kontra l-korruzzjoni fil-ftehmiet kummerċjali futuri, fid-dawl tar-rwol magħruf li l-korruzzjoni tiżvolġi fl-aġevolazzjoni tal-kummerċ illegali ta' organiżmi selvaġġi, u jsostni, barra minn dan, l-impenn tal-UE li timplimenta politiki kummerċjali li jippromwovu żvilupp sostenibbli u li jikkontribwixxu biex jintlaħqu l-objettivi globali maqbula bħala parti mill-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli;

Rakkomandazzjonijiet

28.  Isostni approċċ fil-konfront tal-politika kummerċjali tal-UE li mhux biss jagħti prijorità lill-ġlieda kontra l-kummerċ illegali ta' organiżmi selvaġġi, imma li jinkludi wkoll, fil-ftehimiet futuri kollha, dispożizzjonijiet immirati lejn it-tnaqqis u fl-aħħar mill-aħħar l-eliminazzjoni ta' tali kummerċ, kif ukoll miżuri komplementari sodi u effikaċi, b'mod partikolari fil-livell ta' taħriġ, prevenzjoni u applikazzjoni ta' sanzjonijiet fil-qasam tal-ġestjoni forestali, sanitarja u doganali;

29.  Jissottolinja li fir-rigward tal-politika kummerċjali tal-UE xejn ma għandu jwaqqaf lill-UE jew lis-sħab kummerċjali tagħha milli jieħdu deċiżjonijiet li huma meħtieġa għall-ħarsien tal-organiżmi selvaġġi u tar-riżorsi naturali, dment li tali miżuri jibqgħu favur il-ksib tal-objettivi leġittimi tal-politika pubblika u ma jikkostitwux diskriminazzjoni arbitrarja jew inġustifikabbli;

30.  Jemmen li ma hemm ebda soluzzjoni uniformi għas-sostenibbiltà globali tal-organiżmi selvaġġi u għall-ġlieda kontra l-kummerċ illegali; ifakkar, fid-dawl ta' dan, il-bżonn ta' garanzija ta' flessibbiltà sħiħa u tal-kondiviżjoni tal-informazzjoni, id-data u l-aħjar prattiki, bl-għan li jkun faċilitat id-djalogu għal kooperazzjoni msaħħa, filwaqt li jittieħed kont tan-natura transfruntiera ta' dan it-tip ta' ksur;

31.  Jirrakkomanda li l-Istati Membri tal-UE jikkunsidraw soluzzjonijiet ta' politika li jippermettu t-tneħħija tas-sotterfuġji ġuridiċi kollha pendenti li jistgħu jiffaċilitaw il-"ħasil" ta' organiżmi selvaġġi u ta' prodotti tal-organiżmi selvaġġi ta' oriġini illegali; jirrakkomanda, barra minn dan, li jsir monitoraġġ rigoruż f'dan ir-rigward, kif ukoll użu effiċjenti tar-riżorsi u tal-aġenziji eżistenti, bl-għan li jintlaħaq dan l-objettiv;

32.  Jistieden lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jqisu l-possibbiltà ta' projbizzjoni fil-livell Ewropew fil-konfront tal-kummerċ, tal-esportazzjoni u tar-riesportazzjoni fi ħdan l-UE u barra minnha tal-avorju tal-iljunfanti, inkluż l-avorju "pre-Konvenzjoni", b'mod konformi mal-leġiżlazzjoni tad-WTO;

33.  Jitlob li jiġu allokati riżorsi suffiċjenti għal politiki u miżuri mfassla biex jiksbu l-objettivi tal-UE rigward il-ġlieda kontra l-kummerċ illegali ta' organiżmi selvaġġi, inklużi riżorsi għal pajjiżi terzi f'termini tal-bini tal-kapaċitajiet, b'mod partikolari għall-proċeduri doganali, l-awtoritajiet, it-trasparenza u l-governanza tajba;

34.  Jitlob lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jkomplu jikkollaboraw mal-atturi kollha involuti biex ikun garantit approċċ integrat li jimmira mhux biss lejn is-sorsi tal-organiżmi selvaġġi illegali u l-prodotti tagħhom, iżda li jaġixxi wkoll biex inaqqas id-domanda u jissensibilizza lis-swieq tad-domanda;

35.  Jitlob lill-Istati Membri u lill-Kummissjoni jagħmlu aktar sforzi biex jiggarantixxu li n-netwerks illegali kriminali u l-gruppi attivi fil-kummerċ illegali ta' organiżmi selvaġġi jkunu fil-mira biex jitħarbtu, jinqerdu u jittellgħu quddiem il-ġustizzja, u li l-Istati Membri jiggarantixxu li l-pieni u l-kundanni riservati għad-delitti kontra l-organiżmi selvaġġi jkunu proporzjonati, dissważivi u konformi mal-impenji, jekk ikun il-każ, kif definiti fil-Konvenzjoni tan-NU Kontra l-Kriminalità Organizzata Transnazzjonali;

36.  Jistieden lill-UE teżamina, fl-ambitu tal-qafas tad-WTO, il-mod kif ir-reġimi kummerċjali u ambjentali globali jistgħu jappoġġaw aħjar lil xulxin, speċjalment fil-kuntest tal-ħidma li għaddejja dwar it-tisħiħ tal-koerenza bejn id-WTO u l-ftehimiet ambjentali multilaterali, kif ukoll fid-dawl tal-Ftehim ta' Faċilitazzjoni tal-Kummerċ;

37.  Iqis li għandhom jiġu eżaminati opportunitajiet ulterjuri għall-kooperazzjoni bejn id-WTO u s-CITES, partikolarment f'termini ta' għoti ta' assistena teknika u bini tal-kapaċitajiet dwar kwistjonijiet kummerċjali u ambjentali lill-uffiċjali minn pajjiżi li qed jiżviluppaw; jitlob lill-Kummissjoni tkompli tirrifletti dwar dan, bħala parti mid-dibattiti post-Nairobi u mill-elementi futuri li se jiġu kkunsidrati fil-Konferenza Ministerjali li jmiss fi Buenos Aires fl-2017;

o
o   o

38.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-Istati Membri, lis-CITES, lill-Uffiċċju tan-Nazzjonijiet Uniti kontra d-Droga u l-Kriminalità, lid-WCO, lid-WTO u lill-Interpol.

(1) ĠU L 61, 3.3.1997, p. 1.
(2) ĠU L 328, 6.12.2008, p. 28.

Avviż legali