Indeks 
Teksty przyjęte
Czwartek, 2 marca 2017 r. - BrukselaWersja ostateczna
Wniosek o uchylenie immunitetu Marine Le Pen
 Stowarzyszenie UE-Liban (przystąpienie Chorwacji)***
 Umowa UE-Liechtenstein w sprawie przepisów dodatkowych dotyczących instrumentu wsparcia finansowego w zakresie granic zewnętrznych i wiz ***
 Mechanizm wymiany informacji w odniesieniu do umów międzyrządowych i niewiążących instrumentów w dziedzinie energii***I
 Zobowiązania w obszarze wzajemności wizowej
 Możliwości zwiększenia dostępu do leków
 Wdrażanie programu Kreatywna Europa
 Wdrażanie programu Europa dla Obywateli
 Wspólna polityka handlowa UE w kontekście wymogów dotyczących ochrony dzikiej fauny i flory

Wniosek o uchylenie immunitetu Marine Le Pen
PDF 239kWORD 50k
Decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 marca 2017 r. w sprawie wniosku o uchylenie immunitetu Marine Le Pen (2016/2295(IMM))
P8_TA(2017)0056A8-0047/2017

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek o uchylenie immunitetu Marine Le Pen przekazany w dniu 5 października 2016 r. przez francuskiego ministra sprawiedliwości Jean-Jacques’a Urvoas w ramach postępowania dochodzeniowego toczącego się wobec Marine Le Pen przed sądem wielkiej instancji w Nanterre w związku z rozpowszechnianiem na jej koncie Twitter obrazów przemocy o treści islamistycznej,

–  po wysłuchaniu wyjaśnień Jean-François Jalkha, reprezentującego Marine Le Pen, zgodnie z art. 9 ust. 6 Regulaminu,

–  uwzględniając art. 8 i 9 Protokołu nr 7 w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej, jak również art. 6 ust. 2 Aktu dotyczącego wyboru przedstawicieli do Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich z dnia 20 września 1976 r.,

–  uwzględniając wyroki wydane przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w dniach 12 maja 1964 r., 10 lipca 1986 r., 15 i 21 października 2008 r., 19 marca 2010 r., 6 września 2011 r. oraz 17 stycznia 2013 r.(1),

–  uwzględniając art. 26 Konstytucji Republiki Francuskiej,

–  uwzględniając art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1 oraz art. 9 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Prawnej (A8-0047/2017),

A.  mając na uwadze, że francuskie organy sądowe wystąpiły o uchylenie immunitetu posłanki do Parlamentu Europejskiego i przewodniczącej Frontu Narodowego (FN) Marine Le Pen w ramach postępowania w sprawie rozpowszechniania za pośrednictwem jej konta Twitter obrazów przemocy przedstawiających egzekucje trzech zakładników ugrupowania terrorystycznego Daisz i opatrzonych komentarzem „To jest Daisz” w dniu 16 grudnia 2015 r. po wywiadzie w rozgłośni radiowej RMC, w którym dochodzenie FN do władzy porównano do działań ugrupowania terrorystycznego Daisz;

B.  mając na uwadze, iż zgodnie z utrwaloną praktyką Parlamentu Europejskiego immunitet posła do PE można uchylić wówczas, gdy zarzucane opinie lub obrazy nie mają bezpośredniego lub oczywistego związku z wykonywaniem przez osobę, której stawia się zarzuty, obowiązków służbowych posła do Parlamentu Europejskiego ani nie wyrażają opinii lub stanowiska zajętego przez niego w głosowaniu w czasie wykonywania tych obowiązków zgodnie z art. 8 Protokołu nr 7 w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej oraz art. 26 Konstytucji Republiki Francuskiej;

C.  mając na uwadze, że art. 9 Protokołu nr 7 w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej przewiduje, iż posłowie do Parlamentu Europejskiego na terytorium swojego państwa korzystają z immunitetów przyznawanych posłom do parlamentu ich państwa;

D.  mając na uwadze, że rozpowszechnianie obrazów przemocy, które mogą naruszać godność ludzką stanowi przestępstwo przewidziane i karane na podstawie art. 227-24, 227-29, 227-31 kodeksu karnego Republiki Francuskiej;

E.  mając na uwadze, że art. 6-1 francuskiej ustawy nr 2004-575 z dnia 21 czerwca 2004 r. na rzecz zaufania w gospodarce cyfrowej (Pour la Confiance dans l'Économie Numérique) będącej transpozycją dyrektywy 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego (dyrektywa o handlu elektronicznym) odnosi się do działalności usługodawców społeczeństwa informacyjnego, a nie działań o charakterze indywidualnym;

F.  mając na uwadze, że choć zdjęcia opublikowane przez Marine Le Pen są ogólnodostępne w wyszukiwarce Google i po ich upublicznieniu były wielokrotnie powielane w internecie, fakt, że zawierają przemoc może mimo wszystko naruszać godność ludzką;

G.  mając na uwadze, że usunięcia trzech zdjęć zażądała rodzina zakładnika Jamesa Foleya w dniu 17 grudnia 2015 r., czyli po interwencji wymiaru sprawiedliwości, i że w następstwie tego żądania Marine Le Pen usunęła tylko zdjęcie Jamesa Foleya;

H.  mając na uwadze, że w harmonogramie prowadzenia postępowania sądowego przeciwko Marine Le Pen zachowano terminy typowe dla procedur dotyczących prasy i innych mediów, a tym samym nie ma powodu podejrzewać, że mamy do czynienia z przypadkiem fumus persecutionis, czyli sytuacji, w której istnieją przesłanki lub przejawy wskazujące na zamiar zaszkodzenia działalności politycznej posła;

I.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 26 Konstytucji Republiki Francuskiej żaden poseł do Parlamentu nie może, w sprawach karnych, zostać zatrzymany lub poddany jakimkolwiek innym formom pozbawienia lub ograniczenia wolności bez zgody Parlamentu;

J.  mając na uwadze, że nie leży w gestii Parlamentu Europejskiego zajmowanie stanowiska w sprawie winy posła lub jej braku ani w sprawie możliwości wszczęcia postępowania karnego w związku z przypisywanymi mu czynami;

1.  podejmuje decyzję o uchyleniu immunitetu Marine Le Pen;

2.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do natychmiastowego przekazania niniejszej decyzji i sprawozdania właściwej komisji właściwym władzom Republiki Francuskiej i Marine Le Pen.

(1) Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 maja 1964 r., Wagner/Fohrmann i Krier, 101/63, ECLI:EU:C:1964:28; wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 lipca 1986 r., Wybot/Faure i inni, 149/85, ECLI:EU:C:1986:310; wyrok Sądu z dnia 15 października 2008 r., Mote/Parlament, T-345/05, ECLI:EU:T:2008:440; wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 21 października 2008 r., Marra/De Gregorio i Clemente, C-200/07 i C-201/07, ECLI:EU:C:2008:579; wyrok Sądu z dnia 19 marca 2010 r., Gollnisch/Parlament, T-42/06, ECLI:EU:T:2010:102; wyrok Sądu z dnia 6 września 2011 r., Patriciello, C-163/10, ECLI: EU:C:2011:543; wyrok Sądu z dnia 17 stycznia 2013 r., Gollnisch/Parlament, T-346/11 i T-347/11, ECLI:EU:T:2013:23.


Stowarzyszenie UE-Liban (przystąpienie Chorwacji)***
PDF 316kWORD 47k
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 2 marca 2017 r. w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie zawarcia, w imieniu Unii Europejskiej i jej państw członkowskich, Protokołu do Układu eurośródziemnomorskiego ustanawiającego stowarzyszenie pomiędzy Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Libańską, z drugiej strony, w celu uwzględnienia przystąpienia Republiki Chorwacji do Unii Europejskiej (05748/2016 – C8-0171/2016 – 2015/0292(NLE))
P8_TA(2017)0057A8-0027/2017

(Zgoda)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając projekt decyzji Rady (05748/2016),

–  uwzględniając projekt Protokołu do Układu eurośródziemnomorskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Republiką Libańską, z drugiej strony, w celu uwzględnienia przystąpienia Republiki Chorwacji do Unii Europejskiej (05750/2016),

–  uwzględniając wniosek o udzielenie zgody przedstawiony przez Radę na mocy art. 217 i art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. a) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (C8-0171/2016),

–  uwzględniając art. 99 ust. 1 i 4 oraz art. 108 ust. 7 Regulaminu,

–  uwzględniając zalecenie Komisji Spraw Zagranicznych (A8-0027/2017),

1.  wyraża zgodę na zawarcie Protokołu;

2.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji, jak również rządom i parlamentom państw członkowskich oraz Republiki Libańskiej.


Umowa UE-Liechtenstein w sprawie przepisów dodatkowych dotyczących instrumentu wsparcia finansowego w zakresie granic zewnętrznych i wiz ***
PDF 319kWORD 47k
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 2 marca 2017 r. w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie zawarcia, w imieniu Unii Europejskiej, Umowy między Unią Europejską a Księstwem Liechtensteinu w sprawie przepisów dodatkowych dotyczących instrumentu na rzecz wsparcia finansowego w zakresie granic zewnętrznych i wiz, w ramach Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego na lata 2014–2020 (12852/2016 – C8-0515/2016 – 2016/0247(NLE))
P8_TA(2017)0058A8-0025/2017

(Zgoda)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając projekt decyzji Rady (12852/2016),

–  uwzględniając projekt umowy między Unią Europejską a Księstwem Liechtensteinu w sprawie przepisów dodatkowych dotyczących instrumentu wsparcia finansowego w zakresie granic zewnętrznych i wiz, w ramach Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, na lata 2014–2020 (12881/2016),

–  uwzględniając wniosek o wyrażenie zgody przedstawiony przez Radę na mocy art. 77 ust. 2 lit. a) i art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. a) ppkt (v) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (C8-0515/2016),

–  uwzględniając art. 99 ust. 1 i 4, a także art. 108 ust. 7 Regulaminu,

–  uwzględniając zalecenie Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (A8-0025/2017),

1.  wyraża zgodę na zawarcie umowy;

2.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie, Komisji, jak również rządom i parlamentom państw członkowskich oraz Księstwa Liechtensteinu.


Mechanizm wymiany informacji w odniesieniu do umów międzyrządowych i niewiążących instrumentów w dziedzinie energii***I
PDF 404kWORD 51k
Rezolucja
Tekst
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 2 marca 2017 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ustanowienia mechanizmu wymiany informacji w odniesieniu do umów międzyrządowych i instrumentów niewiążących w dziedzinie energii między państwami członkowskimi a państwami trzecimi i uchylającej decyzję nr 994/2012/UE (COM(2016)0053 – C8-0034/2016 – 2016/0031(COD))
P8_TA(2017)0059A8-0305/2016

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2016)0053),

–  uwzględniając art. 294 ust. 2 oraz art. 194 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C8-0034/2016),

–  uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając uzasadnioną opinię przedstawioną - na mocy protokołu nr 2 w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności - przez Senat Francji, Izbę Reprezentantów Malty, Rada Związkowa Austrii oraz Zgromadzenie Republiki Portugalii, w której stwierdzono, że projekt aktu ustawodawczego nie jest zgodny z zasadą pomocniczości,

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 21 września 2016 r.(1),

–  uwzględniając zobowiązanie przedstawiciela Rady przekazane pismem z dnia 16 grudnia 2016 r., do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu Europejskiego, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 59 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii oraz opinie Komisji Spraw Zagranicznych, jak również Komisji Handlu Międzynarodowego (A8-0305/2016),

1.  przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu;

2.  zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli uzna ona za stosowne wprowadzenie znaczących zmian do swojego wniosku lub zastąpienie go innym tekstem;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 2 marca 2017 r. w celu przyjęcia decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/... ustanawiającej mechanizm wymiany informacji w odniesieniu do umów międzyrządowych i instrumentów niewiążących w dziedzinie energii między państwami członkowskimi a państwami trzecimi i uchylająca decyzję nr 994/2012/UE

(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, decyzji (UE) 2017/684.)

(1) Dz.U. C 487 z 28.12.2016, s. 81.


Zobowiązania w obszarze wzajemności wizowej
PDF 323kWORD 49k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 marca 2017 r. w sprawie obowiązków Komisji w dziedzinie wzajemności wizowej na podstawie art. 1 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 539/2001 (2016/2986(RSP))
P8_TA(2017)0060B8-0173/2017

Parlament Europejski,

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 539/2001(1), w szczególności jego art. 1 ust. 4 („mechanizm wzajemności”),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 12 kwietnia 2016 r. zatytułowany „ Aktualna sytuacja i możliwe dalsze działania w odniesieniu do braku wzajemności ze strony niektórych państw trzecich w dziedzinie polityki wizowej” (COM(2016)0221),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 13 lipca 2016 r. zatytułowany „Aktualna sytuacja i możliwe dalsze działania w odniesieniu do braku wzajemności ze strony niektórych państw trzecich w dziedzinie polityki wizowej (Działania następcze związane z komunikatem z 12 kwietnia)” (COM(2016)0481),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 21 grudnia 2016 r. zatytułowany „Aktualna sytuacja i przyszłe działania w odniesieniu do braku wzajemności z niektórymi państwami trzecimi w dziedzinie polityki wizowej (w następstwie komunikatu z 12 kwietnia)” (COM(2016)0816),

–  uwzględniając art. 17 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) oraz art. 80, art. 265 i art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–  uwzględniając debatę na temat obowiązków w zakresie wzajemności wizowej z dnia 14 grudnia 2016 r., która odbyła się w Strasburgu,

–  uwzględniając pytanie skierowane do Komisji w sprawie obowiązków Komisji w dziedzinie wzajemności wizowej na podstawie art. 1 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 539/2001 (O-000142/2016 – B8-1820/2016),

–  uwzględniając projekt rezolucji Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych,

–  uwzględniając art. 128 ust. 5 i art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że kryterium wzajemności wizowej jako jedno z kryteriów polityki wizowej UE w ogólnie przyjętym rozumieniu oznacza, że obywatele UE podróżujący do państwa trzeciego powinni podlegać takim samym warunkom jak obywatele tego państwa trzeciego podróżujący do UE;

B.  mając na uwadze, że celem mechanizmu wzajemności wizowej jest osiągnięcie takiej wzajemności wizowej; mając na uwadze, że polityka wizowa UE zabrania poszczególnym państwom członkowskim wprowadzania wymogu wizowego wobec obywateli państwa trzeciego, jeżeli państwo to jest wymienione w załączniku II do rozporządzenia (WE) nr 539/2001 (państwa, których obywatele są zwolnieni z obowiązku wizowego podczas pobytu krótkoterminowego);

C.  mając na uwadze, że mechanizm wzajemności został zmieniony w 2013 r. z udziałem Parlamentu jako współprawodawcy, ponieważ wymagał dostosowania ze względu na wejście w życie Traktatu z Lizbony i orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie wtórnej podstawy prawnej oraz „aby przewidywał odpowiedź Unii stanowiącą wyraz solidarności w przypadku gdy państwo trzecie wymienione w załączniku II do rozporządzenia (WE) nr 539/2001 stosuje obowiązek wizowy wobec obywateli co najmniej jednego państwa członkowskiego” (motyw 1 rozporządzenia (UE) nr 1289/2013);

D.  mając na uwadze, że mechanizm wzajemności ustanawia procedurę, której punktem wyjścia jest sytuacja braku wzajemności wraz z precyzyjnym harmonogramem i działaniami do podjęcia w celu zakończenia sytuacji braku wzajemności; mając na uwadze, że naturalną konsekwencją tego mechanizmu jest przyjmowanie coraz ostrzejszych środków wobec danego państwa trzeciego, w tym ostatecznie zawieszenie zwolnienia z obowiązku wizowego wszystkich obywateli danego państwa trzeciego („drugi etap stosowania mechanizmu wzajemności”);

E.  mając na uwadze, że „[w] celu zapewnienia odpowiedniego zaangażowania Parlamentu Europejskiego i Rady w drugi etap stosowania mechanizmu wzajemności, z uwagi na szczególnie delikatną politycznie kwestię zawieszenia zwolnienia z obowiązku wizowego wszystkich obywateli państwa trzeciego wymienionego w załączniku II do rozporządzenia (WE) nr 539/2001 oraz jej horyzontalne konsekwencje dla państw członkowskich, państw stowarzyszonych ze strefą Schengen oraz dla samej Unii, w szczególności w ich stosunkach zewnętrznych i w ogólnym funkcjonowaniu strefy Schengen, [przekazano] Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w odniesieniu do niektórych elementów mechanizmu wzajemności”, w tym zawieszenia zwolnienia z obowiązku wizowego wszystkich obywateli danego państwa trzeciego;

F.  mając na uwadze, że „Parlament Europejski lub Rada może zadecydować o odwołaniu przekazanych uprawnień” (art. 290 ust. 2 lit. a) TFUE);

G.  mając na uwadze, że „akt delegowany może wejść w życie tylko wtedy, gdy Parlament Europejski lub Rada nie wyrażą sprzeciwu w terminie przewidzianym przez akt prawodawczy” (art. 290 ust. 2 lit. b) TFUE);

H.  mając na uwadze, że Komisja zakwestionowała wybór aktów delegowanych na drugim etapie stosowania mechanizmu wzajemności przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej, oraz mając na uwadze, że Trybunał stwierdził jednak, że prawodawca postąpił właściwie (sprawa C-88/14);

I.  mając na uwadze, że mechanizm ten jasno określa zatem obowiązki i uprawnienia Parlamentu i Rady oraz Komisji na różnych etapach stosowania mechanizmu wzajemności;

1.  uważa, że Komisja jest prawnie zobowiązana do przyjęcia aktu delegowanego – tymczasowo zawieszającego zwolnienie z obowiązku wizowego obywateli państw trzecich, które nie zniosły obowiązku wizowego wobec obywateli niektórych państw członkowskich – w ciągu 24 miesięcy od daty publikacji odnośnych powiadomień, który to termin upłynął w dniu 12 kwietnia 2016 r.;

2.  wzywa Komisję, aby na podstawie art. 265 TFUE przyjęła wymagany akt delegowany najpóźniej w ciągu dwóch miesięcy od daty przyjęcia niniejszej rezolucji;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Komisji, Radzie Europejskiej, Radzie i parlamentom narodowym.

(1) Dz.U. L 81 z 21.3.2001, s. 1.


Możliwości zwiększenia dostępu do leków
PDF 579kWORD 75k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 marca 2017 r. w sprawie unijnych możliwości zwiększenia dostępu do leków (2016/2057(INI))
P8_TA(2017)0061A8-0040/2017

Parlament Europejski

–  uwzględniając swoje stanowisko z dnia 6 lutego 2013 r. w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącej przejrzystości środków regulujących ustalanie cen produktów leczniczych stosowanych u ludzi oraz włączanie tych produktów w zakres systemów powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego(1),

–  uwzględniając art.168 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), który stanowi, że przy określaniu i urzeczywistnianiu wszystkich polityk i działań Unii należy zapewnić wysoki poziom ochrony zdrowia ludzkiego,

–  uwzględniając dokonaną przez Komisję ocenę REFIT rozporządzenia Rady (WE) nr 953/2003 w sprawie unikania w Unii Europejskiej przekierowania handlu niektórymi podstawowymi lekami (SWD(2016)0125),

–  uwzględniając obowiązki ustanowione w art. 81 dyrektywy 2001/83/WE w celu utrzymania właściwych i stałych dostaw produktów leczniczych,

–  uwzględniając dokonaną przez Komisję wstępną ocenę skutków(2) dotyczącą wzmocnienia współpracy UE w obszarze oceny technologii medycznych,

–  uwzględniając strategię sieci ds. oceny technologii medycznych dotyczącą współpracy UE w obszarze oceny technologii medycznych z dnia 29 października 2014 r.(3),

–  uwzględniając sprawozdanie końcowe Komisji z badania sektora farmaceutycznego (SEC(2009)0952),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji z 2013 r. zatytułowane „Nierówności zdrowotne w UE – Końcowy raport konsorcjum pod kierownictwem sir Michaela Marmota”(4), w którym stwierdza się, że systemy opieki zdrowotnej odgrywają znaczącą rolę w ograniczaniu ryzyka ubóstwa lub mogą przyczyniać się do zmniejszenia ubóstwa,

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 1 grudnia 2014 r. w sprawie innowacji dla dobra pacjentów(5),

–  uwzględniając konkluzje z nieformalnego posiedzenia Rady ds. Zatrudnienia, Polityki Społecznej, Zdrowia i Ochrony Konsumentów na temat zdrowia z dnia 18 kwietnia 2016 r.,

–  uwzględniając 6. sprawozdanie Komisji z monitorowania umów patentowych w sektorze farmaceutycznym,

–  uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „Bezpieczne, innowacyjne i dostępne leki: nowe perspektywy dla sektora farmaceutycznego” (COM(2008)0666),

–  uwzględniając pkt 249 i 250 wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 14 lutego 1978 r. w sprawie 27/76 w sprawie nadmiernych cen,

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 17 czerwca 2016 r. dotyczące wzmocnienia równowagi w systemach farmaceutycznych w UE i jej państwach członkowskich,

–  uwzględniając decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1082/2013/UE z dnia 22 października 2013 r. w sprawie poważnych transgranicznych zagrożeń zdrowia oraz uchylającą decyzję nr 2119/98/WE(6),

–  uwzględniając sprawozdanie Panelu Wysokiego Szczebla ds. Dostępu do Leków przy Sekretarzu Generalnym ONZ pt. „Promoting Innovation and Access to Health Technologies” [Promowanie innowacji i dostępu do technologii medycznych], opublikowane we wrześniu 2016 r.,

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 10 maja 2006 r. w sprawie wspólnych wartości i zasad systemów opieki zdrowotnej UE oraz konkluzje Rady ds. Zatrudnienia, Polityki Społecznej, Zdrowia i Ochrony Konsumentów z dnia 6 kwietnia 2011 r. i z dnia 10 grudnia 2013 r. w sprawie refleksji nad nowoczesnymi, elastycznymi i stabilnymi systemami opieki zdrowotnej,

–  uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „Skuteczne, dostępne i odporne systemy opieki zdrowotnej” (COM(2014)0215),

–  uwzględniając analizę zatytułowaną „Dążenie do ujednoliconej unijnej oceny terapeutycznej wartości dodanej leków”, opublikowaną w 2015 r. przez swój Departament Tematyczny zwany "Polityka Gospodarcza i Naukowa"(7)

–  uwzględniając raport Światowej Organizacji Zdrowia zatytułowany „WHO Expert Committee on the Selection of Essential Drugs, 17-21 October 1977 – WHO Technical Report Series, No. 615”, raport Sekretariatu WHO z dnia 7 grudnia 2001 r. zatytułowany „WHO medicines strategy: Revised procedure for updating WHO’s Model List of Essential Drugs” (EB109/8), raport WHO z marca 2015 r. zatytułowany „Access to new medicines in Europe” i raport WHO z dnia 28 czerwca 2013 r. zatytułowany „Priority Medicines for Europe and the World”,

–  uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 141/2000 w sprawie sierocych produktów leczniczych,

–  uwzględniając art. 35 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej i art. 6 ust. a TFUE dotyczące prawa obywateli Unii do ochrony zdrowia,

–  uwzględniając art. 101 i 102 TFUE dotyczące reguł w dziedzinie konkurencji,

–  uwzględniając deklarację dauhańską w sprawie Porozumienia w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej i zdrowia publicznego (WTO/MIN(01/DEC/2) oraz wdrożenie ust. 6 deklaracji dauhańskiej z dnia 1 września 2003 r. (WTO/L/540),

–  uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 816/2006 w sprawie udzielania licencji przymusowych na patenty dotyczące wytwarzania produktów farmaceutycznych przeznaczonych na wywóz do krajów, w których występują problemy związane ze zdrowiem publicznym,

–  uwzględniając umowę w sprawie wspólnych zamówień zatwierdzoną przez Komisję w dniu 10 kwietnia 2014 r.(8),

–  uwzględniając konferencję na temat racjonalnego stosowania produktów leczniczych, która odbyła się w Nairobi w 1985 r.,

–  uwzględniając sprawozdanie w sprawie zmiany rozporządzenia (WE) nr 726/2004 zatwierdzone przez Komisję Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności (A8-0035/2016) oraz poprawki przyjęte przez Parlament w dniu 10 marca 2016 r(9).,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 16 września 2015 r. w sprawie programu prac Komisji na rok 2016(10),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 11 września 2012 r. w sprawie dobrowolnego honorowego dawstwa tkanek i komórek(11),

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności oraz opinie Komisji Rozwoju, Komisji Prawnej i Komisji Petycji (A8-0040/2017),

A.  mając na uwadze, że w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej uznaje się podstawowe prawo obywateli do zdrowia i leczenia(12);

B.  mając na uwadze, że publiczne systemy opieki zdrowotnej mają zasadnicze znaczenie dla zagwarantowania powszechnego dostępu do opieki zdrowotnej, będącego podstawowym prawem obywateli Unii; mając na uwadze, że przed systemami opieki zdrowotnej w UE stoją takie wyzwania jak starzenie się społeczeństwa, rosnące obciążenie kosztami chorób przewlekłych, wysokie koszty rozwoju nowych technologii, wysokie i rosnące wydatki na produkty lecznicze oraz skutki kryzysu gospodarczego dla wydatków na opiekę zdrowotną; mając na uwadze, że w 2014 r. wydatki na produkty lecznicze stanowiły 17,1 % ogółu wydatków na opiekę zdrowotną i 1,41 % produktu krajowego brutto (PKB) w UE; mając na uwadze, że te wyzwania rodzą potrzebę europejskiej współpracy i nowych środków politycznych, zarówno na szczeblu UE, jak i na szczeblu krajowym;

C.  mając na uwadze, że produkty lecznicze są jednym z filarów opieki zdrowotnej, a nie zwykłym przedmiotem wymiany handlowej, oraz mając na uwadze, że niedostateczny dostęp do podstawowych produktów leczniczych i wysokie ceny innowacyjnych leków stanowią poważne zagrożenie dla zrównoważonego charakteru krajowych systemów opieki zdrowotnej;

D.  mając na uwadze, że pacjenci powinni mieć dostęp do opieki zdrowotnej i możliwości leczenia według własnego wyboru i preferencji, w tym również do komplementarnych i alternatywnych metod leczenia i leków;

E.  mając na uwadze, że zapewnienie pacjentom dostępu do podstawowych leków jest jednym z głównych celów UE i WHO oraz jednym z głównych elementów celu zrównoważonego rozwoju nr 3 ONZ, mając na uwadze, że powszechny dostęp do leków zależy od ich terminowej dostępności i przystępności cenowej dla każdego, bez dyskryminacji geograficznej;

F.  mając na uwadze, że konkurencja jest istotnym czynnikiem jeśli chodzi o ogólną równowagę rynku farmaceutycznego i może zaowocować obniżeniem kosztów, zmniejszeniem wydatków na leki oraz zwiększeniem terminowego dostępu pacjentów do przystępnych cenowo leków, przy przestrzeganiu wyższych norm jakości w procesie badań i rozwoju;

G.  mając na uwadze, że wchodzenie na rynek leków generycznych jest ważnym mechanizmem zwiększającym konkurencję, prowadzącym do obniżki cen oraz zapewniającym zrównoważony charakter systemów opieki zdrowotnej; mając na uwadze, że nie powinno się opóźniać wchodzenia na rynek leków generycznych ani nie powinno się zakłócać konkurencji

H.  mając na uwadze, że zdrowy i konkurencyjny rynek produktów leczniczych korzysta na czujnej kontroli prawa konkurencji;

I.  mając na uwadze, że w wielu przypadkach ceny nowych leków wzrosły w ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat do poziomu, który jest zbyt wysoki dla wielu europejskich obywateli i zagraża zrównoważonemu charakterowi krajowych systemów opieki zdrowotnej;

J.  mając na uwadze, że oprócz wysokich cen i nieprzystępności cenowej inne przeszkody w dostępie do produktów leczniczych to m.in. niedobór podstawowych i innych leków, słaby związek między potrzebami klinicznymi a badaniami naukowymi, brak dostępu do opieki zdrowotnej i do pracowników służby zdrowia, nieuzasadnione procedury administracyjne, zwłoka między wydaniem pozwolenia na dopuszczenie do obrotu a decyzją ustalającą cenę i decyzją o refundacji, niedostępność leków, przepisy patentowe i ograniczenia budżetowe;

K.  mając na uwadze, że takie choroby jak wirusowe zapalenie wątroby typu C można skutecznie zwalczać za pomocą wczesnej diagnostyki oraz leczenia nowymi i starymi lekami, ratując tym samym życie milionom ludzi w całej UE;

L.  mając na uwadze, że liczba osób, u których diagnozuje się raka, rośnie z każdym rokiem, a połączenie rosnącej zachorowalności na raka w populacji oraz nowych, zaawansowanych technologicznie leków na raka prowadzi do sytuacji, w której łączny koszt leczenia raka wzrasta, co rodzi niespotykane dotąd zapotrzebowanie w budżetach opieki zdrowotnej i sprawia, że wielu pacjentów z rakiem nie stać na leczenie, a to zwiększa ryzyko, że czynnikiem decydującym w leczeniu raka u pacjenta będzie przystępność cenowa lub cena leku;

M.  mając na uwadze, że rozporządzenie (WE) nr 1394/2007 o produktach leczniczych terapii zaawansowanej wprowadzono po to, aby sprzyjać innowacjom w tym obszarze na szczeblu unijnym, a równocześnie zagwarantować bezpieczeństwo, jednak jak do tej pory zatwierdzono jedynie osiem terapii zaawansowanych;

N.  mając na uwadze, że UE musiała stworzyć zachęty do wspierania badań w takich dziedzinach jak choroby rzadkie i choroby dziecięce; mając na uwadze, że rozporządzenie w sprawie sierocych produktów leczniczych zapewniło ważne ramy wspierania badań nad lekami sierocymi, znacznie ulepszając metody leczenia chorób, dla których nie było wcześniej alternatywy, lecz mając na uwadze, że istnieją jednak obawy co do jego wdrażania;

O.  mając na uwadze, że powiększa się przepaść między rosnącą opornością na leki przeciwdrobnoustrojowe a rozwojem nowych leków przeciwdrobnoustrojowych, oraz mając na uwadze, że choroby lekooporne mogą do 2050 r. spowodować na całym świecie 10 mln zgonów rocznie; mając na uwadze, że według szacunków każdego roku co najmniej 25 000 osób umiera w UE z powodu infekcji spowodowanych drobnoustrojami lekoopornymi, co oznacza roczny koszt 1,5 mld EUR, podczas gdy w ciągu ostatnich 40 lat opracowano tylko jedną nową klasę antybiotyków;

P.  mając na uwadze, że w ostatnich dziesięcioleciach odnotowano znaczne postępy w leczeniu dotąd nieuleczalnych chorób z takim skutkiem, że przykładowo żaden pacjent w UE nie umiera z powodu HIV/AIDS; mając na uwadze, że pomimo tego istnieje jeszcze wiele chorób, które nie mogą być leczone w optymalny sposób (między innymi rak, który powoduje rocznie prawie 1,3 mln zgonów w UE);

Q.  mając na uwadze, że dostęp do przystępnych cenowo oraz odpowiednich badań diagnostycznych i szczepień jest tak samo ważny jak dostęp do bezpiecznych, skutecznych i przystępnych cenowo leków;

R.  mając na uwadze, że produkty lecznicze terapii zaawansowanej (ATMP) mają potencjał do zmiany leczenia wielu schorzeń, szczególnie w zakresie chorób, w których podejścia konwencjonalne są nieodpowiednie, a także mając na uwadze, że do tej pory dopuszczono jedynie kilka produktów leczniczych terapii zaawansowanej;

S.  mając na uwadze, że pewne podstawowe leki nie są dostępne w wielu państwach członkowskich, co może prowadzić do problemów z zaopatrzeniem pacjentów w leki; mając na uwadze, że pewna liczba przypadków niedoboru leków może występować z powodu bezprawnych praktyk biznesowych, takich jak tzw. „płacenie za zwłokę” w sektorze farmaceutycznym, z przyczyn politycznych, z powodów związanych z produkcją lub dystrybucją lub na skutek handlu równoległego; mając na uwadze, że art. 81 dyrektywy 2001/83/WE określa środki służące zapobieganiu niedoborom produktów leczniczych dzięki tzw. obowiązkowi świadczenia usługi publicznej, polegającemu na zobowiązaniu producentów i dystrybutorów do zabezpieczenia dostaw na rynki krajowe; mając na uwadze, że w wielu przypadkach obowiązek świadczenia usługi publicznej nie jest stosowany w odniesieniu do producentów zaopatrujących dystrybutorów, co wskazano w badaniu zleconym przez Komisję;

T.  mając na uwadze, że stabilne i przewidywalne zasady dotyczące własności intelektualnej i ramy regulacyjne, a także ich właściwe i terminowe wdrażanie mają zasadnicze znaczenie dla stworzenia sprzyjającego innowacjom środowiska wspierającego dostęp pacjentów do innowacyjnego i skutecznego leczenia;

U.  mając na uwadze, że własność intelektualna ma na celu przynoszenie korzyści społeczeństwu i promowanie innowacji, oraz mając na uwadze, że istnieją obawy co do jej nadużywania lub niewłaściwego wykorzystywania;

V.  mając na uwadze, że porozumienie WTO w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej (porozumienie TRIPS) przewiduje od 1995 r. elastyczność patentów, taką jak udzielanie licencji przymusowych;

W.  mając na uwadze, że uruchomiony przez Europejską Agencję Leków w 2014 r. pilotażowy projekt znany jako „ścieżki adaptacyjne”, który dotyczy przede wszystkim metod leczenia w obszarach wysoce niezaspokojonych potrzeb medycznych, wywołał ożywioną debatę na temat stosunku ryzyka do korzyści wcześniejszego dopuszczania do obrotu innowacyjnych leków na podstawie mniejszej ilości danych klinicznych;

X.  mając na uwadze, że ochrona własności intelektualnej ma zasadnicze znaczenie w dziedzinie dostępu do leków oraz że konieczne jest określenie mechanizmów, które mogą pomóc w walce z lekami podrabianymi;

Y.  mając na uwadze, że kilka lat temu w ramach europejskiego dialogu wysokiego szczebla skupiającego najważniejszych decydentów i główne zainteresowane podmioty w sektorze zdrowia (szczyty G10 w latach 2001–2002, a następnie „Forum farmaceutyczne” w latach 2005–2008) postanowiono opracować wspólną wizję strategiczną i podjąć konkretne działania na rzecz wsparcia konkurencyjności w sektorze farmaceutycznym;

Z.  mając na uwadze, że tylko około 3 % budżetów służby zdrowia przeznacza się na profilaktykę i działania na rzecz zdrowia publicznego;

AA.  mając na uwadze, że ustalanie cen i refundacja produktów leczniczych należą do kompetencji państw członkowskich i są regulowane przepisami na szczeblu krajowym; mając na uwadze, że UE określa przepisy dotyczące własności intelektualnej, badań klinicznych, pozwoleń na dopuszczenie do obrotu, przejrzystości w ustalaniu cen, nadzoru nad bezpieczeństwem farmakoterapii i konkurencji; mając na uwadze, że rosnące wydatki na produkty lecznicze oraz obserwowana asymetria po względem zdolności negocjacyjnej i informowania o cenach między firmami farmaceutycznymi a państwami członkowskimi prowadzą do ściślejszej współpracy europejskiej i nowych środków politycznych, zarówno na europejskim, jak i na krajowym szczeblu; mając na uwadze, że ceny leków są zazwyczaj negocjowane w drodze dwustronnych, poufnych negocjacji między sektorem farmaceutycznym a państwami członkowskimi;

AB.  mając na uwadze, że większość państw członkowskich posiada własne agencje oceny technologii medycznych, z których każda opiera się na własnych kryteriach;

AC.  mając na uwadze, że na mocy art. 168 TFUE Parlament Europejski i Rada mogą, w celu stawienia czoła wspólnym problemom związanym z bezpieczeństwem, przyjąć środki ustanawiające wysokie standardy jakości i bezpieczeństwa produktów leczniczych, oraz mając na uwadze, że na mocy art. 114 ust. 3 TFUE w ramach wniosków ustawodawczych w dziedzinie ochrony zdrowia należy przyjmować jako podstawę wysoki poziom ochrony;

Rynek farmaceutyczny

1.  podziela obawy wyrażone w konkluzjach Rady z 2016 r. w sprawie wzmocnienia równowagi w systemach farmaceutycznych w UE;

2.  przyjmuje z zadowoleniem konkluzje Rady z dnia 17 czerwca 2016 r. zachęcające Komisję do przeanalizowania w oparciu o dowody ogólnego wpływu własności intelektualnej na innowacje, jak również na dostępność – zwłaszcza przerwy w dostawach i opóźnienia we wprowadzaniu na rynek lub wręcz rezygnacje z wprowadzenia na rynek – a także na osiągalność produktów leczniczych;

3.  przypomina, że prawo do ochrony zdrowia jest prawem człowieka uznanym zarówno w Powszechnej deklaracji praw człowieka, jak i w Międzynarodowym pakcie praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych oraz że prawo to odnosi się do wszystkich państw członkowskich, ponieważ ratyfikowały one traktaty międzynarodowe dotyczące praw człowieka, które uznają prawo do ochrony zdrowia; podkreśla, że dla zagwarantowania tego prawa konieczne jest między innymi zapewnienie dostępu do leków;

4.  uznaje wartość inicjatyw obywatelskich, takich jak europejska karta praw pacjenta, która opiera się na Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, oraz Europejski Dzień Praw Pacjenta, obchodzony corocznie 18 kwietnia na szczeblu lokalnym i krajowym w państwach członkowskich; zachęca Komisję do zinstytucjonalizowania Europejskiego Dnia Praw Pacjenta na szczeblu UE;

5.  przypomina konkluzje z nieformalnego posiedzenia ministrów zdrowia w ramach Rady, które odbyło się w Mediolanie w dniach 22 i 23 września 2014 r. w czasie włoskiej prezydencji UE i przy okazji którego wiele państw członkowskich zgodnie uznało konieczność podjęcia wspólnych wysiłków, aby ułatwić wymianę najlepszych praktyk i umożliwić pacjentom szybszy dostęp;

6.  podkreśla, że wszystkie strategie polityczne UE (w zakresie zdrowia publicznego ogółem, rozwoju, badań naukowych i handlu) muszą być ze sobą spójne, i w związku z tym podkreśla, że kwestię dostępu do leków w krajach rozwijających się trzeba postrzegać w szerszym kontekście;

7.  podkreśla, jak ważne dla odkrywania nowych metod leczenia są wysiłki sektora publicznego i prywatnego w zakresie badań i rozwoju; podkreśla, że priorytety badawcze muszą mieć na celu zaspokajanie potrzeb zdrowotnych pacjentów, uznając jednocześnie interes firm farmaceutycznych w osiąganiu zysków finansowych z dokonanych przez nie inwestycji; podkreśla, że ramy regulacyjne muszą ułatwiać osiąganie jak najlepszych rezultatów dla pacjentów i w interesie ogółu;

8.  podkreśla, że wysoki poziom środków publicznych przeznaczanych na badania i rozwój nie znajduje odzwierciedlenia w cenach ze względu na brak identyfikowalności środków publicznych w warunkach patentowania i licencjonowania, co utrudnia uczciwy publiczny zwrot z inwestycji ze środków publicznych;

9.  zachęca do większej przejrzystości kosztów badań i rozwoju, włącznie z proporcją badań finansowanych ze środków publicznych i z dopuszczaniem leków do obrotu;

10.  podkreśla rolę europejskich projektów badawczych i MŚP w poprawie dostępu do leków na szczeblu UE; podkreśla rolę programu „Horyzont 2020” w tym względzie;

11.  przypomina, że unijny przemysł farmaceutyczny jest jedną z najbardziej konkurencyjnych gałęzi przemysłu w Unii; podkreśla, że utrzymanie wysokiego poziomu jakości innowacji ma kluczowe znaczenie dla zaspokajania potrzeb pacjentów i dla zwiększenia konkurencyjności; podkreśla, że wydatki na opiekę zdrowotną powinny być uznawane za inwestycje publiczne oraz że dobrej jakości leki mogą poprawić stan zdrowia publicznego i umożliwić pacjentom dłuższe i zdrowsze życie;

12.  podkreśla, że dla UE zmagającej się z falą deindustrializacji sektor farmaceutyczny pozostaje ważnym przemysłowym filarem, a także siłą napędową pod względem tworzenia miejsc pracy;

13.  uważa, że opinie obywateli europejskich wyrażane w petycjach kierowanych do Parlamentu Europejskiego mają zasadnicze znaczenie i powinny być traktowane priorytetowo przez europejskiego prawodawcę;

14.  podkreśla, że organizacje zrzeszające pacjentów powinny w skuteczniejszy sposób uczestniczyć w opracowywaniu strategii prywatnych i publicznych badań klinicznych w celu zadbania o realizację prawdziwych niezaspokojonych potrzeb europejskich pacjentów;

15.  podkreśla, że w przypadku niezaspokojonych potrzeb medycznych w interesie pacjentów leży uzyskanie szybszego dostępu do nowych, innowacyjnych leków; zaznacza jednak, że przyspieszone wydawanie pozwoleń na dopuszczenie do obrotu nie może stać się zasadą, lecz powinno być stosowane jedynie w przypadkach wysoce niezaspokojonych potrzeb medycznych i nie może być umotywowane względami handlowymi; przypomina, że solidne badania kliniczne i drobiazgowy nadzór nad bezpieczeństwem farmakoterapii są konieczne do oceny jakości, skuteczności i bezpieczeństwa nowych leków;

16.  zauważa z niepokojem, że 5 % wszystkich przyjęć do szpitala w UE jest spowodowanych niepożądanym działaniem leku i że niepożądane działanie leku stanowi piątą wśród najczęstszych przyczyn zgonów szpitalnych;

17.  zwraca uwagę na przyjętą w Dausze w dniu 14 listopada 2001 r. deklarację w sprawie porozumienia TRIPS i zdrowia publicznego, w której stwierdzono konieczność wdrażania i wykładni porozumienia TRIPS w sposób sprzyjający zdrowiu publicznemu poprzez wspieranie, z jednej strony, dostępu do istniejących leków, a z drugiej, opracowywania nowych leków; odnotowuje w związku z tym decyzję Rady WTO ds. TRIPS z dnia 6 listopada 2015 r. w sprawie przedłużenia zwolnienia krajów najsłabiej rozwiniętych z ochrony patentowej leków do stycznia 2033 r.;

18.  podkreśla pilną potrzebę rozwijania lokalnego potencjału w zakresie badań farmaceutycznych w krajach rozwijających się, aby wyeliminować wciąż utrzymującą się przepaść pod względem prowadzonych badań i produkcji leków dzięki publiczno-prywatnym partnerstwom na rzecz innowacji produktowej oraz stworzeniu otwartych ośrodków badań i produkcji;

Konkurencja

19.  ubolewa nad sprawami spornymi, których celem jest opóźnienie wejścia na rynek produktów generycznych; zauważa, że zgodnie z końcowym sprawozdaniem Komisji z badania sektora farmaceutycznego liczba tego rodzaju spraw spornych wzrosła czterokrotnie w latach 2000–2007, a prawie 60 % z nich było związanych z patentami drugiej generacji, przy czym średni czas rozstrzygnięcia sporu wynosił dwa lata;

20.  podkreśla, że lepsze uregulowania będą promować konkurencyjność; uznaje również znaczenie i skuteczność instrumentów antymonopolowych w obliczu zachowań antykonkurencyjnych, takich jak nadużywanie lub niewłaściwe wykorzystywanie systemu patentowego i systemu dopuszczania leków do obrotu, stanowiących naruszenie art. 101 lub 102 TFUE;

21.  zauważa, że leki biopodobne umożliwiają większą konkurencję, obniżkę cen i mogą być źródłem oszczędności dla systemów opieki zdrowotnej, a tym samym przyczyniają się do poprawy dostępu pacjentów do leków; podkreśla, że należy przeanalizować wartość dodaną leków biopodobnych i ich wpływ ekonomiczny na zrównoważony charakter systemów opieki zdrowotnej, że nie należy opóźniać ich wchodzenia na rynek, a w razie potrzeby należy rozważyć środki wspierające ich wprowadzanie na rynek;

22.  podkreśla, że ustalanie cen leków oparte na wartości może być niewłaściwie wykorzystywane jako ekonomiczna strategia maksymalizacji zysku, co prowadzi do ustalania cen nieproporcjonalnych do struktury kosztów, które jest sprzeczne z optymalną repartycją opieki społecznej;

23.  przyznaje, że stosowanie leku poza wskazaniami rejestracyjnymi może przynosić korzyści pacjentom w sytuacjach, gdy brakuje zatwierdzonych alternatyw; z zaniepokojeniem zauważa, że pacjenci są narażeni na coraz większe ryzyko z powodu braku opartych na rzetelnych danych dowodów na bezpieczeństwo i skuteczność stosowania leków poza wskazaniami rejestracyjnymi, braku świadomej zgody i coraz większych trudności w monitorowaniu niepożądanych skutków; podkreśla, że pewne podgrupy populacji, takie jak dzieci czy osoby starsze, są szczególnie narażone na tę praktykę;

Ustalanie cen a przejrzystość

24.  przypomina, że najsłabszym ogniwem w dostępie do leków są pacjenci i że trudności związane z dostępem do leków nie mogą mieć dla nich negatywnych konsekwencji;

25.  podkreśla, że większość krajowych i regionalnych agencji oceny technologii medycznych posługuje się już przy ocenie nowych leków różnymi kryteriami klinicznymi, ekonomicznymi i kryteriami korzyści społecznych, aby uzasadnić swoje decyzje dotyczące cen i refundacji;

26.  podkreśla znaczenie oceny rzeczywistej i opartej na dowodach terapeutycznej wartości dodanej nowych leków w porównaniu z najlepszym dostępnym rozwiązaniem alternatywnym;

27.  zauważa z niepokojem, że dane potwierdzające ocenę wartości dodanej leków innowacyjnych są często skąpe i nie są wystarczająco przekonujące, aby wspierać rzetelny proces decyzyjny w zakresie ustalania cen;

28.  podkreśla, że ocena technologii medycznych musi być ważnym i skutecznym instrumentem ułatwiającym dostęp do leków, przyczyniającym się do zrównoważonego charakteru krajowych systemów opieki zdrowotnej, umożliwiającym stwarzanie zachęt do innowacji i wnoszącym znaczną terapeutyczną wartość dodaną dla pacjentów; zauważa ponadto, że wprowadzenie wspólnych ocen technologii medycznych na szczeblu UE pozwoliłoby uniknąć rozdrobnienia systemu oceny, dublowania wysiłków i niewłaściwej alokacji zasobów w obrębie UE;

29.  podkreśla, że ocena technologii medycznej powinna być procesem multidyscyplinarnym, uwzględniającym dane medyczne, społeczne, ekonomiczne i etyczne dotyczące korzystania z tej technologii z zastosowaniem wysokich standardów i w sposób systematyczny, niezależny i obiektywny, powtarzalny i przejrzysty, w celu opracowania bezpiecznej i skutecznej polityki zdrowotnej ukierunkowanej na pacjenta oraz w celu uczynienia tej technologii jak najskuteczniejszą;

30.  uważa, że cena leku powinna pokrywać koszt opracowania i produkcji leku oraz powinna odpowiadać konkretnej sytuacji gospodarczej państwa, w którym lek jest wprowadzany do obrotu, a także powinna odpowiadać terapeutycznej wartości dodanej, jaką lek niesie ze sobą dla pacjentów, jednocześnie gwarantując dostępność dla pacjentów, stałość opieki zdrowotnej i nagrodę za innowacyjność;

31.  zwraca uwagę, że nawet w przypadku znacznej wartości dodanej nowego leku jego cena nie może być na tyle wysoka, by utrudniać jego stałą dostępność w UE;

32.  uważa, że czynniki, które należy uwzględniać przy ustalaniu cen i procedur refundacji w odniesieniu do leków, to prawdziwa terapeutyczna wartość dodana leku, skutki społeczne, koszty i korzyści, wpływ na budżet oraz skuteczność z punktu widzenia systemu publicznej opieki zdrowotnej;

33.  zauważa z niepokojem, że ze względu na słabą pozycję negocjacyjną małych państw i państw z niższymi dochodami leki w takich państwach członkowskich są mniej przystępne cenowo, szczególnie w dziedzinie onkologii; ubolewa – w kontekście referencyjnego ustalania cen względem cen międzynarodowych – nad brakiem przejrzystości cenników leków w porównaniu do faktycznych cen oraz asymetrii informacyjnej, jaką powoduje to w negocjacjach między przemysłem a krajowymi systemami opieki zdrowotnej;

34.  zwraca uwagę, że od 20 lat nie zmieniono dyrektywy w sprawie przejrzystości 89/105/EWG i że w tym czasie zaszły istotne zmiany w systemie leków w UE;

35.  podkreśla w tym kontekście potrzebę niezależnych procesów gromadzenia i analizowania danych oraz przejrzystości;

36.  zauważa, że projekt EURIPID wymaga od państw członkowskich większej przejrzystości i powinien obejmować płacone przez nie rzeczywiste ceny;

37.  uważa, że potrzebny jest strategiczny przełom w dziedzinie zapobiegania chorobom, ponieważ można je uznać za kluczowy czynnik w ograniczaniu stosowania leków przy jednoczesnym zagwarantowaniu wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzkiego; wzywa UE i państwa członkowskie do wzmocnienia prawodawstwa mającego na celu wspieranie zrównoważonej produkcji żywności oraz do podjęcia wszelkich inicjatyw niezbędnych do promowania takich zdrowych i bezpiecznych nawyków jak zdrowe odżywianie;

Kompetencje UE i współpraca

38.  przypomina, że zgodnie z art. 168 TFUE przy określaniu i urzeczywistnianiu wszystkich polityk i działań Unii zapewnia się wysoki poziom ochrony zdrowia ludzkiego;

39.  podkreśla znaczenie zwiększenia przejrzystości i wzmocnienia dobrowolnej współpracy między państwami członkowskimi w dziedzinie ustalania cen i refundacji produktów leczniczych w celu zapewnienia zrównoważonego charakteru systemów opieki zdrowotnej i zachowania prawa obywateli europejskich do dostępu do wysokiej jakości opieki zdrowotnej;

40.  przypomina, że przejrzystość we wszystkich instytucjach i agencjach unijnych i krajowych ma kluczowe znaczenie dla sprawnego funkcjonowania demokracji oraz że w przypadku ekspertów zaangażowanych w proces wydawania pozwoleń nie powinien występować żaden konflikt interesów;

41.  z zadowoleniem przyjmuje takie inicjatywy jak inicjatywa w zakresie leków innowacyjnych, które zbliżają sektor prywatny i publiczny w celu sprzyjania badaniom i w celu przyspieszenia dostępu pacjentów do innowacyjnych metod leczenia odpowiadających na niezaspokojone potrzeby medyczne; ubolewa jednak nad niskim poziomem publicznego zwrotu z publicznych inwestycji wobec braku warunków dostępu do unijnego finansowania publicznego; ponadto odnotowuje, że inicjatywa IMI2, drugi i bieżący etap IMI, jest w znacznej mierze finansowana przez unijnych podatników, podkreślając, że UE powinna w większym zakresie przejąć inicjatywę, aby w badaniach realizowanych w ramach IMI2 potraktować priorytetowo potrzeby publicznej opieki zdrowotnej oraz aby włączyć do IMI2 szeroką wymianę danych, politykę wspólnego zarządzania własnością intelektualną w zakresie zdrowia, przejrzystość i uczciwy publiczny zwrot z inwestycji ze środków publicznych;

42.  zwraca uwagę na unijną procedurę wspólnych zamówień na leki, wykorzystywaną do nabywania szczepionek zgodnie z decyzją nr 1082/2013/UE; zachęca państwa członkowskie do wykorzystywania w pełni tego instrumentu, przykładowo w razie niedoborów szczepionek dla dzieci;

43.  z zaniepokojeniem zauważa, że UE pozostaje w tyle za Stanami Zjednoczonymi, jeśli chodzi o unormowany i przejrzysty mechanizm sprawozdawczości w zakresie przyczyn niedoborów leków; zwraca się do Komisji i państw członkowskich o zaproponowanie i wprowadzenie takiego instrumentu w celu kształtowania polityki opartej na dowodach;

44.  przypomina o znaczeniu cyfrowej agendy zdrowotnej i potrzebie priorytetowego opracowywania i wdrażania rozwiązań w dziedzinie e-zdrowia i m-zdrowia, aby zapewnić pacjentom, opiekunom, pracownikom służby zdrowia i płatnikom bezpieczne, rzetelne, przystępne, nowoczesne i zrównoważone nowe wzorce opieki zdrowotnej;

45.  przypomina, że kraje najsłabiej rozwinięte najbardziej cierpią z powodu chorób związanych z ubóstwem, w szczególności HIV/AIDS, malarii, gruźlicy, chorób układu rozrodczego oraz chorób zakaźnych i chorób skóry;

46.  podkreśla, że w krajach rozwijających się kobiety i dzieci mają bardziej ograniczony dostęp do leków niż dorośli mężczyźni ze względu na brak dostępności, dostępu, przystępności cenowej i akceptowalności leczenia z racji dyskryminacji spowodowanej czynnikami kulturowymi, religijnymi lub społecznymi, a także ze względu na niską jakość placówek służby zdrowia;

47.  zważywszy na fakt, że gruźlica stała się najbardziej śmiertelną chorobą zakaźną na świecie, oraz fakt, że najgroźniejsza postać tej choroby jest lekooporna, podkreśla, że ważne jest, by przeciwdziałać ujawniającemu się kryzysowi oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe, włącznie z finansowaniem prac badawczo-rozwojowych nad nowymi narzędziami opracowywania szczepionek, diagnostyki i leczenia gruźlicy, przy jednoczesnym zapewnieniu stałego i przystępnego cenowo dostępu do tych nowych narzędzi, aby mieć pewność, że nikt nie zostanie pominięty;

Własność intelektualna i działalność badawczo-rozwojowa

48.  przypomina, że prawa własności intelektualnej obejmują okres wyłączności, który musi być starannie i skutecznie regulowany, monitorowany oraz wdrażany przez właściwe organy, tak aby uniknąć konfliktu z podstawowym prawem człowieka do ochrony zdrowia, promując jednocześnie wysokiej jakości innowacje i konkurencyjność; podkreśla, że Europejski Urząd Patentowy (EPO) i państwa członkowskie powinny przyznawać patenty tylko tym produktom medycznym, które ściśle spełniają wymogi zdolności patentowej, czyli wymóg nowości, poziomu wynalazczego i zastosowania w przemyśle, zgodnie z postanowieniami konwencji o patencie europejskim;

49.  zaznacza, że mimo iż niektóre nowe leki stanowią przykład przełomowych innowacji, inne nowe leki wykazują niewystarczającą terapeutyczną wartość dodaną, aby uznać je za prawdziwie innowacyjne (substancje naśladowcze); przypomina, że innowacje stopniowe również mogą być korzystne dla pacjentów a zmiana przeznaczenia i zmiana postaci użytkowej znanych molekuł mogą wnosić terapeutyczną wartość dodaną, którą należy skrupulatnie oceniać; przestrzega przed potencjalnym nadużywaniem zasad ochrony własności intelektualnej poprzez „ciągłe odświeżanie” (ang. evergreening) praw patentowych i unikanie konkurencji;

50.  uznaje pozytywny wpływ rozporządzenia (WE) nr 141/2000 w sprawie sierocych produktów leczniczych, które umożliwiło wprowadzenie na rynek wielu innowacyjnych produktów przeznaczonych dla pacjentów pozbawionych leczenia; dostrzega obawy co do ewentualnego nieprawidłowego stosowania określonych w rozporządzeniu w sprawie sierocych produktów leczniczych kryteriów oznaczania oraz co do wpływu, jaki może to wywierać na wzrost liczby pozwoleń na dopuszczenie leków sierocych do obrotu; uznaje, że sieroce produkty lecznicze mogą być również stosowane poza wskazaniami rejestracyjnymi, podlegać zmianie przeznaczenia lub uzyskiwać pozwolenia na dopuszczenie do obrotu w odniesieniu do wskazań dodatkowych, co pozwala na zwiększenie ich sprzedaży; wzywa Komisję do zapewnienia wyważonych zachęt bez zniechęcania do innowacji w tym obszarze; podkreśla, że przepisy rozporządzenia w sprawie sierocych produktów leczniczych powinny mieć zastosowanie jedynie wówczas, gdy zostaną spełnione wszystkie odnośne kryteria;

51.  zauważa, że porozumienie TRIPS WTO przewiduje pewną elastyczność uprawnień wynikających z patentu, taką jak udzielanie licencji przymusowych, co faktycznie doprowadziło do obniżenia cen; zauważa, że taka elastyczność może być wykorzystana jako skuteczne narzędzie w wyjątkowych okolicznościach określonych prawem każdego członka WTO do celów rozwiązywania problemów zdrowia publicznego, aby w ramach krajowych programów zdrowia publicznego móc zapewnić podstawowe leki po przystępnych cenach oraz chronić i propagować zdrowie publiczne;

Zalecenia

52.  wzywa do podjęcia krajowych i ogólnounijnych środków w celu zagwarantowania prawa pacjentów do powszechnego, przystępnego, skutecznego, bezpiecznego i dostatecznie szybkiego dostępu do podstawowych i innowacyjnych terapii, w celu zagwarantowania zrównoważonego charakteru publicznych systemów opieki zdrowotnej w UE oraz w celu zapewnienia przyszłych inwestycji w innowacje farmaceutyczne; podkreśla, że za dostęp pacjentów do leków odpowiadają wspólnie wszystkie podmioty w obrębie systemu opieki zdrowotnej;

53.  wzywa Radę i Komisję do wzmocnienia pozycji negocjacyjnej państw członkowskich, aby zagwarantować dostępność do leków po przystępnych cenach w całej UE;

54.  przyjmuje do wiadomości sprawozdanie powołanego przez Sekretarza Generalnego ONZ panelu wysokiego szczebla ds. dostępu do leków;

55.  zauważa, że zmiana przeznaczenia istniejących leków w związku z nowymi wskazaniami leczniczymi może pociągać za sobą wzrost ceny; zwraca się do Komisji o gromadzenie i analizowanie danych dotyczących wzrostu cen leków po zmianie ich przeznaczenia oraz o zdanie sprawy Parlamentowi i Radzie z równowagi i proporcjonalności zachęt mających być dla przemysłu bodźcem do inwestowania w zmianę przeznaczenia leków;

56.  wzywa państwa członkowskie do ściślejszej współpracy w celu zwalczania takiego rozdrobnienia rynku, szczególnie dzięki wypracowywaniu wspólnych procesów i rezultatów oceny technologii medycznych, jak również w celu opracowania wspólnych kryteriów na potrzeby wydawania decyzji ustalających ceny i decyzji o refundacji na szczeblu krajowym;

57.  wzywa Komisję do dokonania przeglądu dyrektywy w sprawie przejrzystości z naciskiem na zagwarantowanie terminowego wchodzenia na rynek leków generycznych i biopodobnych, ukrócenie powiązań patentowych zgodnie z wytycznymi Komisji, przyspieszenie wydawania decyzji ustalających ceny i decyzji o refundacji odnośnie do leków generycznych oraz zapobieganie wielokrotnej ponownej ocenie elementów potwierdzających na potrzeby pozwolenia na dopuszczenie do obrotu; uważa, że maksymalnie zwiększy to oszczędności na korzyść krajowych budżetów na opiekę zdrowotną, poprawi przystępność cenową, przyspieszy dostęp pacjentów do leków i będzie zapobiegać obciążeniom administracyjnym dla przedsiębiorstw produkujących leki generyczne i biopodobne;

58.  wzywa Komisję do zaproponowania nowej dyrektywy w sprawie przejrzystości procedur ustalania cen i systemów refundacji przy uwzględnieniu wyzwań rynkowych;

59.  apeluje o zastąpienie dyrektywy 89/105/EWG nową dyrektywą w sprawie przejrzystości w celu zapewnienia skutecznych kontroli i pełnej przejrzystości wszystkich procedur stosowanych przy ustalaniu cen i refundacji produktów leczniczych w państwach członkowskich;

60.  wzywa państwa członkowskie do wdrożenia dyrektywy 2011/24/UE w sprawie stosowania praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej w sprawiedliwy sposób i unikania przy tym ograniczeń w stosowaniu przepisów dotyczących refundacji transgranicznej opieki zdrowotnej, w tym refundacji leków, które to ograniczenia mogą stanowić środek arbitralnej dyskryminacji lub nieuzasadnioną przeszkodę dla swobodnego przepływu;

61.  wzywa Komisję do skutecznego monitorowania i oceny wdrożenia dyrektywy 2011/24/UE w państwach członkowskich oraz do zaplanowania i przeprowadzenia jej formalnej weryfikacji obejmującej skargi, naruszenia i wszystkie środki transpozycji;

62.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do promowania działalności badawczo-rozwojowej ukierunkowanej na niezaspokojone potrzeby pacjentów, takiej jak prowadzenie badań nad nowymi środkami przeciwdrobnoustrojowymi, oraz do skutecznego koordynowania środków publicznych na badania w dziedzinie zdrowia i promowania społecznej odpowiedzialności sektora farmaceutycznego;

63.  wzywa państwa członkowskie do opierania się na przykładzie istniejących w UE inicjatyw służących promowaniu niezależnych badań w obszarach zainteresowania krajowych służb zdrowia, które są niedostatecznie objęte badaniami komercyjnymi (np. oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe), a także ukierunkowanych na grupy pacjentów zwyczajowo wyłączone z badań klinicznych, takie jak dzieci, kobiety w ciąży czy osoby starsze;

64.  zwraca uwagę na zagrożenie rosnącą opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe oraz na wymagające pilnych działań zagrożenie opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe niedawno uznane przez ONZ; wzywa Komisję, aby wzmocniła działania na rzecz zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe, promowania badań i rozwoju w tej dziedzinie oraz przedstawiła kompleksowy unijny plan działania oparty na podejściu „Jedno zdrowie”;

65.  przyznaje, że zachęty wprowadzone rozporządzeniem w sprawie produktów leczniczych stosowanych w pediatrii (WE) nr 1901/2006 nie okazały się skuteczne w pobudzaniu innowacji w zakresie leków dla dzieci, zwłaszcza w takich dziedzinach jak onkologia i neonatologia; wzywa Komisję do zbadania istniejących przeszkód i zaproponowania środków na rzecz sprzyjania postępom w tym obszarze;

66.  wzywa Komisję do wspierania inicjatyw mających na celu takie ukierunkowanie badań publicznych i prywatnych, aby z ich pomocą możliwe było wprowadzanie innowacyjnych leków na potrzeby leczenia chorób wieku dziecięcego;

67.  wzywa Komisję do niezwłocznego rozpoczęcia prac nad sprawozdaniem wymaganym na mocy art. 50 rozporządzenia w sprawie produktów leczniczych stosowanych w pediatrii oraz do wprowadzenia zmian w prawodawstwie, koniecznych do wyeliminowania braku innowacji w metodach leczenia stosowanych w onkologii dziecięcej, poprzez dokonanie przeglądu kryteriów umożliwiających odstępstwo od planu badań klinicznych z udziałem populacji pediatrycznej oraz zadbanie o to, by plany takie były wdrażane na wczesnym etapie opracowywania leku, aby dzieci nie czekały dłużej, niż to konieczne, na dostęp do nowych innowacyjnych terapii;

68.  wzywa Komisję do sprzyjania badaniom sektora publicznego i sektora prywatnego nad lekami stosowanymi u pacjentów płci żeńskiej w celu zaradzenia zróżnicowaniu sytuacji kobiet i mężczyzn w dziedzinie badań i rozwoju oraz umożliwienia równego dostępu do leków wszystkim obywatelom;

69.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do przyjęcia planu strategicznego mającego na celu zapewnienie dostępu do leków ratujących życie; apeluje w związku z tym o koordynację planu mającego na celu walkę z wirusowym zapaleniem wątroby typu C w UE przy użyciu takich instrumentów, jak europejskie wspólne zamówienia;

70.  domaga się ustanowienia warunków ramowych w dziedzinie badań naukowych i polityki lekowej w taki sposób, aby promować innowacje, zwłaszcza w przypadku chorób takich jak rak, których nie można jeszcze wyleczyć w zadowalającym stopniu;

71.  wzywa Komisję do dalszych działań na rzecz wspierania rozwoju produktów leczniczych skojarzonej terapii zaawansowanej i dostępu pacjentów do tych produktów,

72.  zwraca się do Komisji o przeanalizowanie – za pomocą szczegółowego i obiektywnego badania – ogólnego wpływu własności intelektualnej na innowacje w zakresie leków oraz na dostęp pacjentów do leków, zgodnie z wnioskiem Rady zawartym w jej konkluzjach z dnia 17 czerwca 2016 r., a zwłaszcza o przeanalizowanie w tym badaniu wpływu dodatkowych świadectw ochronnych, wyłączności danych lub wyłączności rynkowej na jakość innowacji i konkurencyjność;

73.  wzywa Komisję do oceny wdrożenia ram regulacyjnych dotyczących leków sierocych (w szczególności odnośnie do pojęcia niezaspokojonej potrzeby medycznej, sposobu, w jaki pojęcie to jest interpretowane, i kryteriów, które muszą zostać spełnione w celu stwierdzenia niezaspokojonej potrzeby medycznej), do dostarczenia wskazówek dotyczących priorytetowych niezaspokojonych potrzeb medycznych, do dokonania oceny istniejących programów zachęt ułatwiających opracowywanie skutecznych, bezpiecznych i przystępnych leków na rzadkie choroby w porównaniu z najlepszymi dostępnymi rozwiązaniami alternatywnymi, do sprzyjania europejskiemu rejestrowi chorób rzadkich i ośrodkom referencyjnym oraz do zadbania o właściwe wdrażanie przepisów;

74.  przyjmuje z zadowoleniem przepisy w zakresie nadzoru nad bezpieczeństwem farmakoterapii z 2010 i 2012 r.; zwraca się do Komisji, Europejskiej Agencji Leków i państw członkowskich o dalsze monitorowanie i publicznie dostępną sprawozdawczość w zakresie wdrażania przepisów dotyczących nadzoru nad bezpieczeństwem farmakoterapii oraz o zagwarantowanie ocen skuteczności i niepożądanych skutków leków po ich dopuszczeniu do obrotu;

75.  wzywa Komisję do współpracy z Europejską Agencją Leków i z zainteresowanymi stronami na rzecz wprowadzenia kodeksu praktyk w zakresie obowiązkowego zgłaszania zdarzeń niepożądanych i wyników stosowania leków poza wskazaniami rejestracyjnymi, a także na rzecz zapewnienia rejestracji pacjentów w celu wzmocnienia dostępnych dowodów i łagodzenia ryzyka dla pacjentów;

76.  wzywa Komisję do sprzyjania otwartym danym w badaniach naukowych nad lekami z udziałem finansowania publicznego oraz do zachęcania do określania takich warunków jak przystępne ceny i brak wyłączności lub współwłasność intelektualna w przypadku projektów finansowanych z publicznych dotacji UE, np. w ramach programu „Horyzont 2020” i inicjatywy w zakresie leków innowacyjnych;

77.  wzywa Komisję do promowania etycznego zachowania i przejrzystości w sektorze farmaceutycznym, zwłaszcza w odniesieniu do badań klinicznych oraz rzeczywistych kosztów badań i rozwoju, w procedurze dopuszczania do obrotu i oceny innowacyjności;

78.  zauważa stosowanie ścieżek adaptacyjnych w celu sprzyjania szybszemu dostępowi pacjentów do leków; podkreśla większy stopień niepewności co do bezpieczeństwa i skuteczności nowego leku, gdy wchodzi on na rynek; podkreśla wyrażane przez pracowników służby zdrowia, organizacje społeczeństwa obywatelskiego i organy regulacyjne obawy dotyczące ścieżek adaptacyjnych; podkreśla kluczowe znaczenie należytego wdrożenia systemu nadzoru po wprowadzeniu do obrotu; uważa, że ścieżki adaptacyjne powinny być ograniczone do konkretnych przypadków wysoce niezaspokojonych potrzeb medycznych, oraz wzywa Komisję i Europejską Agencję Leków, by wprowadziły wytyczne w celu zapewnienia bezpieczeństwa pacjentów;

79.  wzywa Komisję, aby zagwarantowała staranną ocenę jakości, bezpieczeństwa i skuteczności wszelkich przyspieszonych procedur zatwierdzania oraz aby zadbała o to, by takie zatwierdzenia były możliwe jedynie w ramach wyjątkowych pozwoleń i wyłącznie w wyjątkowych przypadkach, w których zidentyfikowano wyraźną niezaspokojoną potrzebę medyczną, a także aby zadbała o ustanowienie przejrzystego i rozliczalnego procesu monitorowania bezpieczeństwa, jakości i skuteczności po wydaniu pozwolenia, jak również o wprowadzenie sankcji za brak zgodności z przepisami;

80.  wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby stworzyły ramy wspierania, gwarantowania i wzmocnienia konkurencyjności i stosowania leków generycznych i biopodobnych zapewniające ich szybsze wchodzenie na rynek i monitorowanie nieuczciwych praktyk zgodnie z art. 101 i 102 TFUE, oraz aby co pół roku przedstawiała sprawozdanie na ten temat; wzywa również Komisję do monitorowania ugód patentowych między przedsiębiorstwem produkującym oryginalny lek a przedsiębiorstwem produkującym lek generyczny, które mogą być niewłaściwie wykorzystywane do ograniczania wchodzenia na rynek leków generycznych;

81.  wzywa Komisję do kontynuowania i, w miarę możliwości, do zintensyfikowania monitorowania i badania ewentualnych przypadków nadużyć rynkowych, w tym tzw. płacenia za zwłokę, ustalania wygórowanych cen i innych form ograniczeń rynkowych, związanych szczególnie z przedsiębiorstwami farmaceutycznymi prowadzącymi działalność w UE zgodnie z art. 101 i 102 TFUE;

82.  wzywa Komisję do wprowadzenia zwolnienia dotyczącego wytwarzania produktów objętych dodatkowym świadectwem ochronnym, stanowiącego odstępstwo od rozporządzenia (WE) nr 469/2009, które umożliwiłoby produkowanie leków generycznych i biopodobnych w Europie w celu eksportowania ich do państw bez dodatkowych świadectw ochronnych lub w których wygasły one wcześniej, bez podważania wyłączności udzielonej w ramach reżimu dodatkowego świadectwa ochronnego na rynkach chronionych; uważa, że takie przepisy mogłyby mieć pozytywny wpływ na dostęp do leków wysokiej jakości w krajach rozwijających się i najsłabiej rozwiniętych oraz na zwiększenie produkcji i działalności badawczo-rozwojowej w UE, co doprowadziłoby do stworzenia miejsc pracy i pobudzenia wzrostu gospodarczego;

83.  wzywa Komisję do monitorowania i wzmocnienia unijnych przepisów dotyczących konkurencji oraz kompetencji Unii na rynku farmaceutycznym, aby zwalczać nadużycia i promować sprawiedliwe ceny dla pacjentów;

84.  wzywa Komisję do wzmocnienia dialogu dotyczącego niezaspokojonych potrzeb medycznych ze wszystkimi stosownymi zainteresowanymi stronami, pacjentami, pracownikami służby zdrowia, organami regulacyjnymi, organami oceny technologii medycznych, płatnikami i podmiotami opracowującymi produkty lecznicze w obrębie całego cyklu życia tych produktów;

85.  wzywa Komisję, aby jak najszybciej zaproponowała przepisy dotyczące europejskiego systemu oceny technologii medycznych, zharmonizowała przejrzyste kryteria oceny technologii medycznych na potrzeby oceny terapeutycznej wartości dodanej leków w porównaniu z najlepszymi dostępnymi rozwiązaniami alternatywnymi z uwzględnieniem poziomu innowacji i wartości dla pacjentów, aby wprowadziła obowiązkowe oceny względnej skuteczności na szczeblu UE jako pierwszy krok dla nowych leków oraz aby stworzyła europejski system klasyfikacji przedstawiający poziom ich terapeutycznej wartości dodanej z zastosowaniem niezależnej i przejrzystej procedury zapobiegającej konfliktowi interesów; uważa, iż takie przepisy powinny gwarantować, że wyniki ocen technologii medycznych uzyskane wspólnie na szczeblu unijnym będą wykorzystywane na szczeblu krajowym; wzywa ponadto Komisję do wzmocnienia dialogu na wczesnym etapie oraz do rozważenia mechanizmu koordynacji opartego na niezależnym organie, który mógłby wspierać współpracę między krajowymi organami oceny technologii medycznych, a jednocześnie dbał o to, by te organy krajowe (i regionalne) zachowywały zdobytą wiedzę ekspercką w zakresie oceny technologii medycznych;

86.  wzywa Radę, aby zacieśniła współpracę między państwami członkowskimi w odniesieniu do procedur ustalania cen w celu umożliwienia im wymiany informacji, zwłaszcza na temat umów negocjacyjnych i dobrych praktyk, oraz uniknięcia niepotrzebnych wymogów administracyjnych i opóźnień; wzywa Komisję i Radę do przeanalizowania w poszanowaniu kompetencji państw członkowskich kryteriów klinicznych, ekonomicznych i społecznych stosowanych już przez niektóre krajowe agencje oceny technologii medycznych;

87.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do uzgodnienia wspólnej definicji terapeutycznej wartości dodanej leków z udziałem ekspertów reprezentujących państwa członkowskie; odnotowuje w związku z tym definicję terapeutycznej wartości dodanej stosowaną na potrzeby produktów leczniczych stosowanych u dzieci;

88.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do wskazania lub opracowania ram, struktur i metodologii na rzecz rzeczywistego uwzględniania danych pochodzących od pacjentów na wszystkich etapach cyklu badawczo-rozwojowego związanego z produktami leczniczymi: od dialogu na wczesnym etapie po zatwierdzenie przez organ regulacyjny, ocenę technologii medycznych, powiązane oceny skuteczności oraz podejmowanie decyzji dotyczących cen i refundacji, przy udziale pacjentów i reprezentujących ich organizacji;

89.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do sprzyjania znaczącym inwestycjom finansowanym ze środków publicznych w badania naukowe w oparciu o niezaspokojone potrzeby medyczne, do zagwarantowania ogółowi społeczeństwa zwrotu z inwestycji publicznych oraz do wprowadzenia warunkowego finansowania opartego na udzielaniu licencji niewyłącznych i na przystępnych cenach leków;

90.  wzywa Radę, aby promowała racjonalne stosowanie leków w całej UE, aby promowała kampanie i programy edukacyjne mające na celu uświadomienie obywatelom odpowiedzialnego stosowania leków w celu zapobiegania nadmiernemu spożyciu leków, a zwłaszcza antybiotyków, oraz aby promowała przepisywanie przez pracowników służby zdrowia substancji czynnych i podawanie leków generycznych;

91.  wzywa państwa członkowskie do tego, aby zapewniły dostępność aptek, w tym ich odpowiednie zagęszczenie zarówno na obszarach miejskich, jak i wiejskich, właściwą liczbę wykwalifikowanych pracowników, stosowne godziny otwarcia, porady jakościowe i usługi doradcze;

92.  wzywa Komisję i Radę do opracowania środków zapewniających pacjentom dostęp do leków po przystępnej cenie i przynoszących korzyści ogółowi społeczeństwa, przy jednoczesnym uniknięciu niedopuszczalnego wpływu na budżety przeznaczone na opiekę zdrowotną, do stosowania różnych środków takich jak analizowanie pojawiających się szans, dialog na wczesnym etapie, innowacyjne modele ustalania cen, dobrowolne wspólne zamówienia i dobrowolna współpraca przy negocjacjach cenowych, jak w przypadku inicjatywy krajów Beneluksu i Austrii, oraz do zbadania licznych narzędzi opartych na mechanizmach uniezależniania z myślą o zaniedbanych obszarach badań, takich jak oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe i choroby wynikające z ubóstwa;

93.  wzywa Komisję do określenia we współpracy ze wszystkimi stosownymi zainteresowanymi stronami sposobu, w jaki kryterium oferty najkorzystniejszej ekonomicznie – opisane w dyrektywie o zamówieniach publicznych, które nie zakłada jedynie kryterium niskich kosztów – mogłoby mieć zastosowanie do przetargów na produkty lecznicze w szpitalach na szczeblu krajowym, aby umożliwić stabilne i odpowiedzialne zaopatrzenie w leki; zachęca państwa członkowskie do jak najlepszej transpozycji kryterium oferty najkorzystniejszej ekonomicznie w odniesieniu do produktów leczniczych do ustawodawstwa krajowego;

94.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do wszczęcia dialogu strategicznego na wysokim szczeblu na temat obecnych i przyszłych zmian w systemie farmaceutycznym w UE ze wszystkimi stosownymi zainteresowanymi stronami wraz z przedstawicielami Komisji, Parlamentu, państw członkowskich, organizacji zrzeszających pacjentów, agencji płatniczych, pracowników służby zdrowia oraz przedstawicielami środowisk akademickich, naukowych branży w celu ustanowienia krótko-, średnio- i długoterminowych holistycznych strategii na rzecz zapewnienia dostępu do leków oraz zrównoważonego charakteru systemów opieki zdrowotnej i konkurencyjności branży farmaceutycznej, prowadzących do przystępności cenowej i do szybszego dostępu pacjentów do leków;

95.  wzywa Komisję i Radę do określenia jasnych zasad dotyczących niezgodności, konfliktu interesów i przejrzystości w instytucjach UE oraz w odniesieniu do ekspertów zaangażowanych w kwestie związane z lekami; apeluje do ekspertów uczestniczących w procesie wydawania pozwoleń o upublicznianie życiorysu i podpisywanie oświadczenia o braku konfliktu interesów;

96.  wzywa Komisję i krajowe organy do spraw przeciwdziałania praktykom monopolistycznym do monitorowania nielegalnych praktyk w celu ochrony konsumentów przed sztucznie zawyżanymi cenami leków;

97.  wzywa Komisję i Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, aby zgodnie z art. 102 TFUE doprecyzowały, co stanowi nadużywanie pozycji dominującej poprzez narzucanie wysokich cen;

98.  wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby wykorzystywały mechanizm elastyczności na mocy porozumienia TRIPS WTO oraz koordynowały jego stosowanie, a w razie potrzeby precyzowały je;

99.  wzywa Komisję do przedstawiania Parlamentowi i Radzie co najmniej co pięć lat sprawozdania w sprawie dostępu do leków w UE oraz do częstszego przedstawiania sprawozdania w przypadku wyjątkowych problemów z dostępem do leków;

100.  wzywa Komisję do zalecenia środków poprawiających wskaźnik dopuszczania nowatorskich terapii i udostępnianie ich pacjentom;

101.  wzywa Komisję i Radę, by lepiej zdefiniowały pojęcie niedoborów leków i zbadały ich przyczyny oraz dokonały w związku z tym oceny skutków handlu równoległego i kwot dostaw, sporządziły i zaktualizowały wraz z państwami członkowskimi, EMA i odpowiednimi zainteresowanymi stronami wykaz leków podstawowych dotkniętych niedoborem na podstawie wykazu leków podstawowych WHO, aby monitorować zgodność z art. 81 dyrektywy 2001/83/WE dotyczącym niedoborów dostaw, zbadały mechanizmy reagowania na wycofywanie z obrotu skutecznych produktów leczniczych z przyczyn czysto komercyjnych, a także podjęły działania na rzecz zaradzenia tym niedoborom;

102.  wzywa Komisję i Radę do stworzenia mechanizmu, w ramach którego można by corocznie zgłaszać niedobory leków w całej UE;

103.  wzywa Komisję i Radę do dokonania przeglądu podstawy prawnej działania Europejskiej Agencji Leków i do rozważenia rozszerzenia jej zakresu kompetencji o koordynację ogólnoeuropejskich działań na rzecz zaradzenia niedoborom leków w państwach członkowskich;

104.  podkreśla, że budowa silnego systemu nadzoru i systemu dostaw na wszystkich szczeblach, od gminnego przez rejonowy, okręgowy aż do szczebla krajowego, w połączeniu z wysokiej jakości usługami laboratoryjnymi oraz solidnymi systemami logistycznymi, mogłaby zwiększyć możliwości dostępu do leków, podczas gdy transfer technologii związanych ze zdrowiem (za pośrednictwem umów licencyjnych, dostarczania informacji, know-how i umiejętności technicznych, a także materiałów technicznych i sprzętu) do krajów rozwijających się może umożliwić państwom-beneficjentom wytwarzanie produktu na miejscu i może skutkować zwiększeniem dostępu do tego produktu oraz poprawą zdrowia;

105.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do opracowania jednego planu działania w zakresie e-zdrowia i m-zdrowia, w tym zwłaszcza do opracowania i oceny projektów pilotażowych na szczeblu krajowym, modernizacji modeli refundacji w sposób stymulujący przemiany w stronę systemów opieki zdrowotnej ukierunkowanych na wyniki zdrowotne i określenia zachęt stymulujących pracowników służby zdrowia do zaangażowania się w tę rewolucję cyfrową, oraz do wspierania szkolenia pracowników służby zdrowia, pacjentów i wszystkich istotnych zaangażowanych stron, aby umożliwić ich upodmiotowienie;

106.  zachęca państwa członkowskie do przeprowadzenia oceny różnych ścieżek rozwoju i polityk w zakresie opieki zdrowotnej w celu poprawy wyników dla pacjentów oraz stabilności finansowej systemu, zwłaszcza dzięki propagowaniu rozwiązań cyfrowych w celu poprawy świadczenia opieki zdrowotnej na rzecz pacjentów oraz w celu zidentyfikowania przypadków marnowania zasobów;

107.  wzywa UE, aby zwiększyła wysiłki służące poprawie zdolności krajów rozwijających się i pomogła im w opracowaniu funkcjonujących systemów opieki zdrowotnej, których celem będzie zapewnienie lepszego dostępu do usług, zwłaszcza społecznościom w szczególnie trudnej sytuacji;

108.  podkreśla, że trwający przegląd REFIT unijnego rozporządzenia w sprawie zróżnicowania cen (WE) nr 953/2003 powinien mieć na celu dalsze promowanie niższych cen w krajach rozwijających się oraz wzywa UE do rozpoczęcia szerszej i przejrzystej dyskusji na temat regulowania cen i strategii poprawiających dostęp do dobrych jakościowo i przystępnych cenowo leków; przypomina, że różnicowanie cen niekoniecznie prowadzi do przystępności cenowej i że kłóci się z doświadczeniem, które pokazuje, że silna konkurencja w zakresie leków generycznych oraz transfery technologii skutkują niższymi cenami;

109.  wzywa UE do większego wsparcia globalnych programów i inicjatyw propagujących dostęp do leków w krajach rozwijających się, gdyż programy te walnie przyczyniają się do postępów w osiąganiu celów w zakresie ochrony zdrowia i znacznie poprawiły dostęp do leków i szczepionek;

o
o   o

110.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.

(1) Dz.U. C 24 z 22.1.2016, s. 119.
(2) http://ec.europa.eu/smart-regulation/roadmaps/docs/2016_sante_144_health_technology_assessments_en.pdf.
(3) http://ec.europa.eu/health/technology_assessment/docs/2014_strategy_eucooperation_hta_en.pdf
(4) http://ec.europa.eu/health/social_determinants/docs/healthinequalitiesineu_2013_en.pdf
(5) http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/lsa/145978.pdf.
(6) Dz.U. L 293 z 5.11.2013, s. 1.
(7) http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2015/542219/IPOL_STU(2015)542219_EN.pdf
(8) http://ec.europa.eu/health/preparedness_response/docs/jpa_agreement_medicalcountermeasures_en.pdf
(9) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0088.
(10) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0323.
(11) Dz.U. C 353 E z 3.12.2013, s. 31.
(12) Prawo do opieki zdrowotnej jest gospodarczym, społecznym i kulturalnym prawem do powszechnych minimalnych standardów opieki zdrowotnej, do których uprawnione są wszystkie osoby fizyczne.


Wdrażanie programu Kreatywna Europa
PDF 450kWORD 62k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 marca 2017 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1295/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. ustanawiającego program „Kreatywna Europa” (2014–2020) i uchylającego decyzje nr 1718/2006/WE, nr 1855/2006/WE i nr 1041/2009/WE (2015/2328(INI))
P8_TA(2017)0062A8-0030/2017

Parlament Europejski,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1295/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. ustanawiające program „Kreatywna Europa” (2014–2020) i uchylające decyzje nr 1718/2006/WE, nr 1855/2006/WE i nr 1041/2009/WE(1) (“zwany dalej rozporządzeniem”),

–  uwzględniając art. 167 i 173 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając Konwencję w sprawie ochrony i promowania różnorodności form wyrazu kulturowego przyjętą przez Organizację Narodów Zjednoczonych do spraw Oświaty, Nauki i Kultury (UNESCO) w dniu 20 października 2005 r.,

–  uwzględniając wspólny komunikat Komisji Europejskiej i Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa do Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2016 r. pt. „W stronę strategii UE w dziedzinie międzynarodowych stosunków kulturalnych” (JOIN(2016)0029),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 26 września 2012 r. pt. „Promowanie sektora kultury i sektora kreatywnego na rzecz wzrostu gospodarczego i wzrostu zatrudnienia w UE” (COM(2012)0537),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 30 czerwca 2010 r. pt. „Europa – najpopularniejszy kierunek turystyczny na świecie – nowe ramy polityczne dla europejskiego sektora turystycznego” (COM(2010)0352),

–  uwzględniając zieloną księgę Komisji z dnia 27 kwietnia 2010 r. pt. „Uwalnianie potencjału przedsiębiorstw z branży kultury i branży twórczej” (COM(2010)0183),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/1017 z dnia 25 czerwca 2015 r. w sprawie Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych, Europejskiego Centrum Doradztwa Inwestycyjnego i Europejskiego Portalu Projektów Inwestycyjnych oraz zmieniającego rozporządzenia (UE) nr 1291/2013 i (UE) nr 1316/2013 – Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych(2),

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 27 maja 2015 r. w sprawie oddziaływania sektora kultury i sektora kreatywnego, służącego stymulowaniu innowacji, stabilności gospodarczej i włączenia społecznego,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 września 2015 r. w sprawie dążenia ku zintegrowanemu podejściu do dziedzictwa kulturowego w Europie(3),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 19 stycznia 2016 r. w sprawie roli dialogu międzykulturowego, różnorodności kulturowej i edukacji w promowaniu podstawowych wartości UE(4),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 28 kwietnia 2015 r. w sprawie filmu europejskiego w dobie cyfrowej(5),

–  uwzględniając badanie „Europejskie Stolice Kultury: strategia sukcesu i skutki długoterminowe” przeprowadzone przez Departament Polityczny B: Polityka Strukturalna i Polityka Spójności na zamówienie Komisji Kultury i Edukacji,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 września 2013 r. w sprawie promowania europejskiego sektora kultury i sektora kreatywnego na rzecz wzrostu gospodarczego i wzrostu zatrudnienia(6),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 maja 2011 r. w sprawie kulturowego wymiaru działań zewnętrznych UE(7),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 maja 2011 r. w sprawie uwalniania potencjału przedsiębiorstw z branży kultury i branży twórczej(8),

–  uwzględniając unijny plan prac w dziedzinie kultury na lata 2015–2018,

–  uwzględniając Porozumienie międzyinstytucjonalne pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą a Komisją Europejską z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa, w szczególności ustępy 20–24 dotyczące oceny ex post obowiązującego ustawodawstwa,

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu oraz art. 1 ust. 1 lit. e) decyzji Konferencji Przewodniczących z dnia 12 grudnia 2002 r. w sprawie procedury udzielania zgody na sporządzenie sprawozdań z własnej inicjatywy i załącznik 3 do tej decyzji,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Kultury i Edukacji oraz opinię Komisji Budżetowej (A8-0030/2017),

A.  mając na uwadze, że program „Kreatywna Europa” ma na celu z jednej strony ochronę i wspieranie europejskiej różnorodności kulturowej i językowej oraz propagowanie europejskiego dziedzictwa kulturowego, a z drugiej strony wzmacnianie konkurencyjności europejskiego sektora kultury i sektora kreatywnego;

B.  mając na uwadze, że kultura jest podstawowym czynnikiem propagowania integracji europejskiej;

C.  mając na uwadze, że program „Kreatywna Europa”, a w szczególności podprogram „Kultura”, jest poważnie niedofinansowany, przez co powstają trudności w spełnianiu wysokich oczekiwań;

D.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 3 i 4 rozporządzenia propagowanie europejskiej różnorodności kulturowej i językowej oraz europejskiego dziedzictwa kulturowego, a konkretniej propagowanie ponadnarodowego obiegu dzieł kultury i pracy twórczej, należą do podstawowych celów programu;

E.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 12 rozporządzenia propagowanie ponadnarodowego obiegu i mobilności, a konkretniej wspieranie obiegu literatury europejskiej w celu zapewnienia możliwie najszerszego do niej dostępu, znajdują się wśród priorytetów podprogramu „Kultura”;

F.  mając na uwadze, że jednolita struktura programu posiada zalety prowadzące do osiągnięcia masy krytycznej i potencjalnie eksponuje obszary, które nadal są niedoceniane i borykają się z tymi samymi wyzwaniami związanymi z rozdrobnieniem, globalizacją, brakiem odpowiednich danych oraz trudnościami w dostępie do kredytów;

G.  mając na uwadze, że struktura programu obejmująca dwa podprogramy, zachowująca specyfikę i tożsamość obu, oraz dodanie komponentu międzykulturowego stanowią atut zapewniający lepsze zrozumienie współpracy i przemian zachodzących w dziedzinie kultury i łączący z państwami trzecimi;

H.  mając na uwadze, że komponent międzysektorowy tylko częściowo rozwinął swój strategiczny cel promowania ponadnarodowej i międzysektorowej współpracy kulturalnej;

I.  mając na uwadze, że program „Kreatywna Europa” umożliwia współpracę i wspólne działania z państwami, które nie biorą w nim udziału, oraz z organizacjami międzynarodowymi działającymi w sektorze kultury i sektorze kreatywnym, takimi jak UNESCO, Rada Europy i Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, w oparciu o wspólnie wniesiony wkład w osiąganie celów programu;

J.  mając na uwadze, że system wskaźników efektywności przewidziany w art. 18 rozporządzenia, w tym wskaźników dotyczących ogólnych celów programu, wskaźników dołączonych odpowiednio do podprogramów MEDIA i „Kultura”, a także specjalnych wskaźników dotyczących systemu poręczeń, nie został do tej pory ustanowiony lub nie rozpoczął działalności;

K.  mając na uwadze, że obecny system oceny okazał się niedostosowany do charakteru i specyfiki programu oraz że w związku z tym należy ten system udoskonalić;

L.  mając na uwadze, że specjalne działania – takie jak przyznawanie tytułu Europejskiej Stolicy Kultury, w tym stworzenie ich sieci, oraz znaku dziedzictwa europejskiego – ujawniły potencjał dla zrównoważonego lokalnego rozwoju gospodarczego i turystyki kulturalnej, w związku z czym należy je wspierać i promować w bardziej aktywny sposób;

M.  mając na uwadze, że w 2016 r. w ramach komponentu międzysektorowego opublikowano zaproszenie do składania wniosków dotyczących projektów włączania uchodźców w społeczeństwo europejskie, aby promować i wspierać kreatywność i dialog międzykulturowy;

N.  mając na uwadze, że obszar wsparcia „projekty współpracy” w podprogramie „Kultura” pochłania około 70 % budżetu tego podprogramu, cieszy się dużą popularnością wśród podmiotów sektora kultury i ma na celu opracowanie wspólnych podejść na poziomie transgranicznym, umożliwiając otwarte sformułowanie nieprzewidzianych, wysoce innowacyjnych i kreatywnych projektów, które są wyraźnie pożądane;

O.  mając na uwadze, że choć rozporządzenie przewiduje zawieranie dwustronnych porozumień z państwami trzecimi z myślą o umożliwieniu im udziału w programie lub jego częściach, jak dotąd tylko kilka państw ukończyło tę procedurę;

P.  mając na uwadze, że dzięki działaniom podjętym przez Parlament kulturę, branże sektora kultury i sektora kreatywnego oraz sektora audiowizualnego uwzględniono – choć w niedostatecznym stopniu – w wieloletnich programach Erasmus+, „Horyzont 2020” i COSME, funduszach strukturalnych oraz priorytetach Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS);

Q.  mając na uwadze, że istnieje silna synergia między nieformalnym uczeniem się a sektorem kreatywnym i sektorem mediów, ponieważ wiele organizacji artystycznych, medialnych i kulturalnych oferuje możliwości kształcenia nieformalnego;

R.  mając na uwadze, że odsetek wnioskodawców, którym przyznano pomoc, wynosi 15 % w przypadku podprogramu Kultura i 44 % w przypadku podprogramu MEDIA, niemniej jest on niższy (32 %) w tym drugim podprogramie, jeśli wyłączy się z tego zestawienia automatyczne schematy;

S.  mając na uwadze, że dotychczas w ramach podprogramu złożono łącznie 13 000 wniosków i udzielono wsparcia na rzecz ponad 5500 projektów;

T.  mając na uwadze, że system punktów automatycznych wykorzystywany w podprogramie MEDIA, którego celem jest zapewnienie równych szans wszystkim państwom członkowskim, doprowadził do zakłóceń rynku i postawił w szczególnie niekorzystnej sytuacji państwa o wysokich zdolnościach produkcyjnych w dziedzinie materiałów audiowizualnych;

U.  mając na uwadze, że rodzaj dotacji przyznawanych na projekty współpracy w ramach podprogramu „Kultura” programu „Kreatywna Europa” nie odpowiada potrzebom sieci, które opierają się na strukturze i działalności operacyjnej, jak w poprzednim programie „Kultura” 2007–2013;

V.  mając na uwadze, że zainteresowane strony krytykują obsługę administracyjną (proces składania wniosków, oceny i sprawozdawczości) ze względu na utrzymujące się obciążenia administracyjne; w związku z powyższym podkreśla konieczność uproszczenia procedury składania wniosków w celu ułatwienia dostępu do programu oraz aby zachęcić do udziału potencjalnych beneficjentów;

W.  mając na uwadze, że biura programu „Kreatywna Europa” są kluczowymi pośrednikami między Komisją a Agencją Wykonawczą ds. Edukacji, Kultury i Sektora Audiowizualnego (EACEA) oraz wnioskodawcami, i mając na uwadze, że powinny być one lepiej informowane o toczącym się procesie decyzyjnym oraz że należy je w większym stopniu włączyć w przekazywanie informacji dotyczących projektów i propagowanie ich wyników;

X.  mając na uwadze, że podmioty z sektora skarżą się na znaczne obciążenia administracyjne w procesie składania wniosków, który obejmuje obszerne wytyczne oraz dużą liczbę dokumentów, niekiedy zawierających sprzeczne informacje;

Y.  mając na uwadze, że zgłoszono problemy występujące przy rejestracji przedsiębiorstw w systemie uwierzytelniania Komisji Europejskiej; mając jednak na uwadze, że elektroniczny formularz wniosku spotkał się z bardzo pozytywnym przyjęciem;

1.  wzywa państwa członkowskie do zwiększenia budżetu programu „Kreatywna Europa”, aby spełniał on oczekiwania obywateli europejskich i był zgodny z ambicjami każdego podprogramu, i do uznania tym samym, że wartości produkcji kulturalnej nie można zmierzyć wyłącznie za pomocą danych ekonomicznych, oraz do umożliwienia osiągnięcia większej skuteczności i lepszych wyników;

2.  z zadowoleniem przyjmuje szereg środków usprawniających wprowadzonych w zarządzaniu programem w 2014 r.;

3.  ubolewa, że brak zdolności finansowych nadal stanowi jedną z największych przeszkód dla potencjalnych kandydatów, obok przeszkód administracyjnych i regulacyjnych; zachęca Komisję, EACEA i biura krajowe programu „Kreatywna Europa”, aby dążyły do rozwiązania problemu niewystarczającej reprezentacji mikropodmiotów z sektora kultury wśród finansowanych organizacji oraz w niektórych sektorach podprogramu „Kultura”;

4.  zwraca się do Komisji, by zwiększyła spójność programu z wszystkimi istotnymi obszarami unijnej polityki oraz z innymi źródłami finansowania;

5.  zwraca się do Komisji, by zapewniła właściwą koordynację między dyrekcjami generalnymi odpowiedzialnymi za program „Kreatywna Europa” oraz z EACEA i biurami programu, zwracając uwagę na różne fazy wdrażania programu „Kreatywna Europa”, oraz przypomina, że rola biur programu i EACEA jest niezwykle ważna, ponieważ obejmuje nie tylko bezpośrednią łączność z beneficjentami, ale cały sektor kultury i sektor kreatywny;

6.  zwraca się do Komisji, by współpracowała tak ściśle, jak to możliwe z UNESCO, Radą Europy, a także z OECD, aby wypracować silniejszą podstawę wspólnego wkładu w realizację celów programu i ocenę wpływu, zwłaszcza w wymiarze międzynarodowym, a także w zakresie poszanowania szczególnych wartości ludzkich i ekonomicznych kultury i twórczości;

7.  zaleca, by Komisja zachowała obecną strukturę programu „Kreatywna Europa”, a jednocześnie by przeanalizowała i lepiej określiła specyfikę obydwu podprogramów, tak by wzmocnić potencjał komponentu międzysektorowego oraz sprawdzić, czy wdrażanie funduszu gwarancyjnego jest skuteczne;

8.  zwraca się do Komisji o zapewnienie – w ramach obydwu podprogramów oraz w wytycznych dla oceniających – lepszej równowagi między komponentem artystycznym i kreatywnym oraz aspektem kierowniczym i innowacyjnym, w szczególności w przypadku branż sektora kultury i sektora kreatywnego;

9.  zwraca się do Komisji, by wykorzystała system wskaźników efektywności przewidziany w art. 18 podstawy prawnej programu „Kreatywna Europa”, i w ten sposób podkreślała artystyczny i twórczy składnik programu, zbyt często poświęcany ze względów czysto ekonomicznych, takich jak potencjał kierowniczy czy zwiększenie liczebności widowni;

10.  wzywa Komisję, by rozszerzyła zestaw istniejących już sześciu obszarów wiedzy specjalistycznej oceniających o dodatkowe dziedziny, aby zapewnić skuteczniejsze radzenie sobie z zagadnieniami w dziedzinach szczegółowych;

11.  wzywa Komisję i EACEA, by udoskonaliły procedurę oceny, zwiększając liczbę oceniających na pierwszym etapie, oraz przewidziały rundę bezpośrednich spotkań, podczas których podejmowane będą kolegialne decyzje dotyczące wyboru zwycięskich kandydatów spośród tych, którzy pomyślnie przeszli drugi etap; podkreśla, że należy zapewnić wysoką przejrzystość, a ciężar uzasadnienia przy odrzucaniu projektów musi zostać szczegółowo i jasno wyjaśniony, tak aby nie zagrozić akceptacji programu wskutek trudno zrozumiałych uzasadnień;

12.  zwraca się do Komisji, by zapewniła możliwości szkolenia i budowania potencjału dla podmiotów działających w dziedzinie kultury, które pragną poprawić swoje umiejętności w zakresie procedur składania wniosków oraz całościowego zarządzania projektem i realizacji projektu;

13.  zwraca się do Komisji i EACEA, by bardziej wspierały podmioty działające w dziedzinie kultury w poszukiwaniu partnerów do projektów współpracy, za pomocą takich środków jak, między innymi, specjalne odpowiadające sobie sekcje w ramach najważniejszych europejskich wydarzeń kulturalnych, poprawa istniejących narzędzi wyszukiwania i baz danych oraz stwarzanie możliwości tworzenia sieci wokół wcześniej ogłoszonych tematów;

14.  zwraca się do Komisji i EACEA, by podjęły środki w celu poprawy przejrzystości procedury kwestionowania w przypadku odrzuconych wniosków, co pozwoli zmniejszyć ogólną frustrację wśród kandydatów i zwiększyć wiarygodność programu w perspektywie długoterminowej;

15.  wzywa Komisję do dalszego uproszczenia procedur składania wniosków i procedur sprawozdawczych przez ograniczenie i uproszczenie wytycznych i innych dokumentów, mniej rygorystyczne rozliczanie czasu oraz przygotowanie wzoru ustaleń dotyczących współpracy;

16.  wzywa Komisję do wykorzystania wszystkich dostępnych narzędzi dla jeszcze lepszej promocji i upowszechniania wyników realizowanych projektów, jak również do informowania o europejskiej wartości dodanej wszystkich działań prowadzonych w ramach programu;

17.  wzywa Komisję, by unikała zmiany priorytetów lub dodawania nowych priorytetów bez wcześniejszego zapewnienia biurom programu „Kreatywna Europa” oraz zainteresowanym stronom wystarczającego czasu na przygotowanie się do następnych zaproszeń do składania wniosków;

18.  wzywa Komisję do dalszego uproszczenia kwestii finansowych, również przez rozszerzenie stosowania kwoty ryczałtowej oraz zachęcanie do powszechniejszego stosowania zwrotów zryczałtowanych, oraz stosowania kryteriów, które nie utrudniają małym projektom dostępu do finansowania, a także do zadbania o to, by ostateczna wypłata dotacji była dokonywana w najlepszym możliwym czasie, co powinno być kryterium doskonałości dla pracy EACEA, zarówno dla podprogramu „Kultura”, jak i MEDIA;

19.  zauważa, że istnieją znaczne różnice między poszczególnymi krajami w poziomie wynagrodzeń pracowników zaangażowanych w projekty współpracy, co następnie powoduje znaczne rozbieżności pod względem możliwości współfinansowania między partnerami z różnych państw członkowskich; wzywa zatem Komisję do rozważenia ewentualnej alternatywy dla oceny pracy personelu w ramach projektów współpracy w oparciu o inne wskaźniki niż wyłącznie grupa zaszeregowania;

20.  wzywa Komisję, by wspólnie z Eurostatem nadal prowadziła prace w celu określenia kryteriów szczegółowych właściwych dla specyficznego charakteru danego sektora (wartość twórcza, kulturalna i artystyczna, innowacyjność, wzrost, włączenie społeczne, budowanie wspólnoty, umiędzynarodowienie, rozwój przedsiębiorczości, zdolność wywoływania efektu mnożnikowego oraz efektu przenikania itd.) oraz by oceniła możliwe włączenie do procesu Wspólnego Centrum Badawczego; w związku z tym podkreśla znaczenie budowania wysokiej jakości zasobów wiedzy na temat sektorów, a także badań statystycznych i dostępu do porównywalnych zasobów danych w tej dziedzinie, co umożliwi skuteczne monitorowanie i analizę kulturowego, ekonomicznego i społecznego wpływu polityki na sektor kultury i sektor kreatywny;

Podprogram MEDIA

21.  przyjmuje z zadowoleniem bieżące prace Komisji i EACEA służące modyfikacji systemu punktów automatycznych by zapewnić rzeczywiście równe warunki działania z uwzględnieniem w wyważony sposób wszystkich kryteriów wymienionych w programie „Kreatywna Europa” (charakteru ponadnarodowego, rozwoju współpracy ponadnarodowej, oszczędności skali, masy krytycznej, efektu dźwigni), a także z uwzględnieniem zdolności produkcyjnych oraz istniejących krajowych programów wsparcia dla branży audiowizualnej;

22.  przyznaje, że podprogram MEDIA okazał się być silnie zakorzeniony w zróżnicowanym sektorze audiowizualnym i skutecznie wspiera politykę różnorodności kulturowej oraz politykę branżową;

23.  zachęca do dalszego rozwoju takich działań jak tworzenie napisów i dubbingu, aby wspierać rozpowszechnianie produktów audiowizualnych w UE i poza nią;

24.  zaleca zabezpieczenie i udostępnienie europejskiego dziedzictwa audiowizualnego na potrzeby badań, zaangażowania odbiorców i wzmacniania jego wartości ekonomicznej dzięki digitalizacji filmów i archiwów audiowizualnych;

25.  podkreśla, że na międzynarodowym i coraz bardziej konkurencyjnym rynku filmowym europejski sektor audiowizualny w dalszym ciągu potrzebuje środków wsparcia w celu zabezpieczenia jego różnorodności i niezależności; podkreśla, że należy wspierać bezpośrednio europejskie produkcje audiowizualne, zwłaszcza na etapie opracowywania projektów, oraz że powinno się to odbywać poprzez rozszerzenie zakresu szkoleń, tak by obejmowały one więcej działań i wzmocniły konkurencyjność sektora;

26.  zaleca wzmocnienie działań ukierunkowanych na państwa sąsiadujące uczestniczące w programie, tak aby sprzyjać promocji dzieł europejskich na tych terytoriach i wspierać wspólne projekty twórcze;

27.  przyznaje, że pomimo wsparcia dla dystrybucji online europejskie platformy internetowe nadal nie są konkurencyjne na szczeblu międzynarodowym i że treści europejskie są trudne do znalezienia lub trudno dostępne na istniejących platformach;

28.  z zadowoleniem przyjmuje wydzielenie z działań na rzecz rozwoju publiczności inicjatywy promującej znajomość dzieł sztuki filmowej z położeniem szczególnego nacisku na edukację filmową w szkołach;

29.  podkreśla, że Komisja powinna przedstawić oparty na danych projekt zaangażowania publiczności europejskiej, który miałby na celu zbadanie i wzmocnienie potencjału sektora audiowizualnego i filmowego w Europie i w ramach którego gromadzono by, analizowano i prognozowano dane dotyczące zachowań odbiorców w celu zwiększenia popytu na filmy europejskie pochodzące spoza kraju odbiorcy;

30.  podkreśla, że udzielane jest stałe wsparcie niezależnym producentom telewizyjnym seriali fabularnych chcącym konkurować na szczeblu światowym, aby w szczególności zapewniać prawdziwie europejskie oferty w odpowiedzi na obecny duży międzynarodowy popyt na seriale wysokiej jakości, mimo że to produkcje dokumentalne i skierowane do dzieci odnoszą jak dotąd największe sukcesy;

31.  zwraca się do Komisji, aby utrzymała swoje wsparcie dla sieci kin, takich jak Europa Cinemas, które promują film europejski na całym świecie, przez finansową i operacyjną pomoc dla kin pokazujących znaczną liczbę filmów europejskich, oraz podkreśla kluczową rolę, jaką kina spełniają w podnoszeniu świadomości odbiorców i podtrzymywaniu wymiaru społecznego doświadczenia, jakim jest kino;

32.  zwraca się do Komisji o zmianę systemu premiowego za równoczesne udostępnienie dzieł w kinach i na platformach VOD;

33.  zaleca wyposażenie oceniających w zbiór narzędzi uwzględniający specyfikę systemów wsparcia w każdym państwie, aby zapewnić równe warunki działania w podprogramie MEDIA;

34.  zwraca się do Komisji o podniesienie maksymalnego pułapu finansowania dla projektów dotyczących europejskich gier wideo, aby uwzględnić ogromne i rosnące koszty ich produkcji; podkreśla ponadto konieczność dokonania przeglądu kryterium kwalifikowalności dotyczącego wyłącznie narracyjnego charakteru gry wideo, aby umożliwić szersze uwzględnianie projektów dysponujących potencjałem w zakresie dystrybucji ponadnarodowej (gry sportowe, gry typu „sandbox” itp.) oraz włączanie rozgrywki („gameplay”) do kryteriów oceny projektów, aby odzwierciedlić kluczową rolę, którą ten aspekt odgrywa w powodzeniu danej produkcji;

Podprogram „Kultura”

35.  zwraca się do Komisji o znalezienie równowagi pomiędzy wymiarem gospodarczym a sztuką i kulturą jako wartością samą w sobie oraz o zwrócenie większej uwagi na artystów i twórców;

36.  zaleca, by europejskie projekty współpracy uwzględniały innowację, mobilność i obszerne projekty koprodukcji;

37.  zwraca się do Komisji, aby przedstawiła możliwe środki służące ograniczeniu dysproporcji między liczbą beneficjentów a liczbą kandydatów, obejmujące między innymi zwiększenie budżetu podprogramu „Kultura”, bardziej adekwatną reprezentację całego sektora kultury i sektora kreatywnego oraz większe wsparcie dla projektów o mniejszej skali;

38.  podkreśla znaczenie tłumaczenia dla promowania dziedzictwa różnorodności językowej i zaleca, by projekty tłumaczeń literackich objęły promocję książek i czytelnictwa oraz wspierały uczestnictwo w targach książki, w tym rozważenie stworzenia dorocznych Europejskich Targów Książki, by zwiększyć obieg książek, promować wymianę literacką w Europie i zapewnić prezentację literatury poszczególnych krajów, a także zagwarantować dostęp do umiejętności czytania i pisania dla wszystkich, w tym dla osób niepełnosprawnych;

39.  z zadowoleniem przyjmuje utworzenie „ośrodków” (projekty europejskich platform) w celu wspierania debiutujących artystów i twórców oraz umożliwienia im wymiany i współpracy;

40.  nalega, by stabilne i wysoce reprezentatywne europejskie sieci kulturalne odgrywały podstawową rolę w eksponowaniu kultury i działalności artystycznej w Europie oraz w stosunkach z państwami trzecimi, ponieważ często to one jako pierwsze podejmują współpracę w nowych dziedzinach, sektorach lub z nowymi krajami; uważa, że ich rola jako koordynatorów działań oraz promotorów kultury i kreatywności dla całej domeny artystycznej powinna otrzymywać wsparcie w postaci dotacji operacyjnych; uważa, że w związku z powyższym należy wcześniej ustanowić jasne i przejrzyste kryteria wyboru;

41.  zwraca się do Komisji i do EACEA o stworzenie okazji do zaprezentowania zewnętrznym odbiorcom podprogramu „Kultura” oraz o przeprowadzenie zorganizowanego spotkania z podmiotami działającymi w sektorze;

42.  zaleca przywrócenie Europejskiej Nagrody Teatralnej i przydzielenie odpowiedniego finansowania na ten cel;

43.  podkreśla powodzenie i znaczenie programu Europejskich Stolic Kultury opartego na dynamice miast i regionów uczestniczących w procesie, które to miasta i regiony ze znaku dziedzictwa europejskiego i wciąż bardzo skromnego wkładu finansowego UE czynią prawdziwy atut dla pozyskania dalszego finansowania i prowadzenia dalszych działań na okres znaczenie przekraczający dany rok;

44.  z zadowoleniem przyjmuje zbliżające się i planowane na 2020 r. rozszerzenie programu Europejska Stolica Kultury na państwa kandydujące i państwa EFTA i zaleca, by dalej dzielić się tym doświadczeniem w UE i poza nią;

45.  zaleca, by zwiększyć widoczność znaku dziedzictwa europejskiego, i podkreśla znaczenie obiektów materialnych i niematerialnych w tworzeniu tożsamości europejskiej, szerzeniu wspólnego poczucia przynależności do Europy, budowaniu UE i uczeniu się o różnorodnym dziedzictwie dla zapewnienia lepszej przyszłości;

46.  zaleca podjęcie kroków w celu zapewnienia koordynacji i odpowiedniego wsparcia inicjatyw wpisujących się w obchodzony w 2018 r. Europejski Rok Dziedzictwa Kulturowego w ramach programu „Kreatywna Europa”, poczynając od działań przygotowawczych w 2017 r., które powinny być jednak finansowane ze specjalnej linii budżetowej, a nie ze środków przeznaczonych na podprogram „Kultura”, jak proponowała Komisja;

47.  zwraca się do Komisji o rozważenie sposobów ułatwienia dostępu uchodźców znających dziedzinę sztuki do programu „Kreatywna Europa”;

Komponent międzysektorowy

48.  nalega, by Komisja rozwijała i w pełni wykorzystywała potencjał komponentu do osiągnięcia jego celów, zgodnie z rozporządzeniem, w szczególności w zakresie promocji transnarodowej i współpracy międzysektorowej;

49.  zaleca wprowadzenie w ramach komponentu trzech nowych środków wspierających: a) programu współpracy ponadnarodowej „Kreatywna Europa Mundus”, b) włączenia społecznego oraz c) innowacyjnych projektów międzysektorowych i łączących różne dziedziny;

50.  zwraca się do Komisji o zapewnienie geograficznej i sektorowej równowagi systemu poręczeń i równego dostępu dla małych organizacji i inicjatyw lokalnych oraz projektów ze wszystkich państw członkowskich, w celu dokonania oceny wpływu tego systemu w szczególności na małe przedsiębiorstwa działające w dziedzinie kultury, pośredników kulturowych i podmiotów działających w sieciach oraz i zbadania możliwości zwiększenia synergii z Europejskim Funduszem na rzecz Inwestycji Strategicznych oraz innymi programami, w szczególności COSME, tak by dopilnować, by system poręczeń był wykorzystywany jak najskuteczniej w celu wsparcia sektora kultury i sektora kreatywnego;

51.  oczekuje na pierwsze wyniki instrumentu gwarancji finansowych, który zaczął funkcjonować w 2016 r.; oczekuje, że ułatwiając MŚP i mikroprzedsiębiorstwom dostęp do pożyczek, ten nowy instrument rynkowy pomoże zwiększyć skalę projektów w sektorze kreatywnym i kulturalnym, wytwarzającym 4,4 % PKB Unii Europejskiej i zatrudniającym 3,8 % jej siły roboczej, tak aby w pełni wykorzystać potencjał tego obiecującego źródła wzrostu i miejsc pracy oraz stymulatora konkurencyjności, różnorodności kulturowej i współpracy transgranicznej; głęboko ubolewa jednak, że instrument ten będzie funkcjonował jedynie w państwach, gdzie podobne rozwiązanie już funkcjonuje;

52.  z zadowoleniem przyjmuje działania Komisji i EACEA w zakresie szkolenia i wyrównywania umiejętności we wszystkich biurach programu „Kreatywna Europa” oraz zaleca kontynuowanie podjętych wysiłków;

53.  wzywa Komisję i EACEA do poprawy komunikacji i wymiany informacji z biurami programu „Kreatywna Europa” na temat toczącego się procesu decyzyjnego, w tym na temat instrumentów finansowych oraz nowych inicjatyw międzysektorowych; zaleca Komisji – z myślą o usprawnieniu wdrażania programu – aby w większym stopniu uwzględniała specjalistyczną wiedzę biur programu „Kreatywna Europa” przed rozpoczęciem procedury wyboru i po jej zakończeniu, a także w celu udostępnienia w internecie narzędzi i dokumentacji stworzonych przez te biura jako wzorców dobrych praktyk; podkreśla konieczność lepszej współpracy między biurami programu „Kreatywna Europa”, aby stały się one bardziej skutecznymi narzędziami doradztwa dla wnioskodawców krajowych; wskazuje, że poufna wymiana sprawozdań oceniających, nawet tych negatywnych, może zwiększyć ich potencjał, a także wzywa Komisję do zwiększenia przejrzystości ocen i procedur selekcji;

Zalecenia dotyczące przyszłych edycji programu

54.  zaleca kontynuację i udoskonalenie programu „Kreatywna Europa” w latach 2021–2028 jako programu obejmującego cały sektor kultury i sektor kreatywny, ze szczególnym uwzględnieniem projektów wysokiej jakości, przy zachowaniu tych samych wartości i priorytetów, struktury dwóch podprogramów oraz komponentu międzysektorowego obejmującego szkolenia, rozwój publiczności, dostęp do rynków, włączenie społeczne, współpracę, projekty międzysektorowe i łączące różne dziedziny oraz wzajemne uczenie się, jak również komunikację, badania, wsparcie dostosowane do sektora kultury i sektora kreatywnego, system poręczeń oraz wsparcie biur programu „Kreatywna Europa”;

55.  w związku z faktem, że w ostatnich latach do UE przybywa wielu migrantów i uchodźców, z zadowoleniem przyjmuje coraz bardziej międzykulturowy charakter programu i wyraża nadzieję, że począwszy od 2017 r. przyniesie on większą liczbę projektów wspierających różnorodność kulturową i dialog międzykulturowy, a także wielojęzyczność; jako że w nadchodzących latach integracja prawdopodobnie nadal stanowić będzie wyzwanie w wielu państwach członkowskich, podkreśla, że aspekt ten powinien być wspierany jako stały element programu;

56.  zaleca, aby podstawa prawna następnego programu w ramach celów programu i podprogramów oraz w ramach kryteriów wyboru i oceny zawierała wyraźne odniesienie do promowania jakości kulturowej i artystycznej, a także do wartości samej kultury;

57.  wzywa Komisję do sprawdzenia przy przeglądzie podprogramu MEDIA, czy na skutek przypisania mniejszych projektów takim aspektom programu jak produkcja, festiwale, kina i dystrybucja można zwiększyć skuteczność wsparcia;

58.  wzywa Komisję, by wykazała się aktywnym podejściem co do przyjęcia do programu nowych państw, w szczególności krajów objętych europejską polityką sąsiedztwa znajdujących się na południu i wschodzie;

59.  stwierdza, że europejskie koprodukcje kinematograficzne mają zasadnicze znaczenie dla zapewnienia naszym dziełom niezbędnej konkurencyjności i dla sprostania wyzwaniom stawianym przez rynek, oraz zaleca ich rozwój za pomocą proporcjonalnych zasad i środków, także we współpracy z najważniejszymi europejskimi instytucjami w tym sektorze, np. z Eurimages;

60.  wzywa Komisję do zweryfikowania, czy w obliczu dużej liczby dziedzin branży twórczej miałoby sens stworzenie Europejskiego Obserwatorium Kultury i Kreatywności porównywalnego do Europejskiego Obserwatorium Audiowizualnego, działającego w oparciu o standardy podobne do standardów Europejskiego Obserwatorium Audiowizualnego, a w przypadku pozytywnej weryfikacji do opracowania kryteriów odpowiadających szczególnemu charakterowi tych sektorów;

o
o   o

61.  zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz Agencji Wykonawczej ds. Edukacji, Kultury i Sektora Audiowizualnego.

(1) Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 221.
(2) Dz.U. L 169 z 1.7.2015, s. 1.
(3) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0293.
(4) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0005.
(5) Dz.U. C 346 z 21.9.2016, s. 10.
(6) Dz.U. C 93 z 9.3.2016, s. 95.
(7) Dz.U. C 377 E z 7.12.2012, s. 135.
(8) Dz.U. C 377 E z 7.12.2012, s. 142.


Wdrażanie programu Europa dla Obywateli
PDF 499kWORD 58k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 marca 2017 r. w sprawie wdrożenia rozporządzenia Rady (UE) nr 390/2014 z dnia 14 kwietnia 2014 r. ustanawiającego program „Europa dla Obywateli” na lata 2014–2020 (2015/2329(INI))
P8_TA(2017)0063A8-0017/2017

Parlament Europejski,

–  uwzględniając art. 10 i 11 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE), które stanowią, że „każdy obywatel ma prawo uczestniczyć w życiu demokratycznym Unii”, że „za pomocą odpowiednich środków instytucje umożliwiają obywatelom i stowarzyszeniom przedstawicielskim wypowiadanie się i publiczną wymianę poglądów we wszystkich dziedzinach działania Unii” oraz że instytucje te „utrzymują otwarty, przejrzysty i regularny dialog ze stowarzyszeniami przedstawicielskimi i społeczeństwem obywatelskim”;

–  uwzględniając Protokół nr 1 w sprawie roli parlamentów narodowych w Unii Europejskiej,

–   uwzględniając Protokół nr 2 w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności,

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (UE) nr 390/2014 z dnia 14 kwietnia 2014 r. ustanawiające program „Europa dla Obywateli” na lata 2014–2020(1),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 19 stycznia 2016 r. w sprawie roli dialogu międzykulturowego, różnorodności kulturowej i edukacji w promowaniu podstawowych wartości UE(2),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów dotyczące wdrażania, wyników i ogólnej oceny programu „Europa dla Obywateli” w latach 2007–2013 (COM(2015)0652),

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu oraz art. 1 ust. 1 lit. e) decyzji Konferencji Przewodniczących z dnia 12 grudnia 2002 r. w sprawie procedury udzielania zgody na sporządzenie sprawozdań z własnej inicjatywy i załącznik 3 do tej decyzji,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Kultury i Edukacji oraz opinie Komisji Budżetowej i Komisji Spraw Konstytucyjnych(A8-0017/2017),

A.  mając na uwadze, że program „Europa dla Obywateli” jest programem wyjątkowym i bardzo symbolicznym, jako że umożliwia wsłuchanie się w debatę prowadzoną przez społeczeństwo obywatelskie, pobudza do krytycznego myślenia o projekcie europejskim, jego historii oraz ruchach i ideach, które go wypromowały, a także przyczynia się do pogłębienia wiedzy o europejskim procesie decyzyjnym i do poprawy warunków obywatelskiego i demokratycznego uczestnictwa na szczeblu Unii;

B.  mając na uwadze, że program „Europa dla Obywateli” ma na celu wzmocnienie koncepcji obywatelstwa europejskiego i przynależności europejskiej, zwiększenie solidarności, wzajemnej tolerancji i szacunku, promowanie lepszego zrozumienia UE, jej źródeł i rozwoju, wartości, instytucji i kompetencji oraz wspieranie aktywnego dialogu między obywatelami Unii; mając na uwadze, że działania w ramach programu mogą być traktowane jako część nieformalnego i ustawicznego kształcenia w zakresie edukacji obywatelskiej;

C.  mając na uwadze, że kampania „jednego euro na obywatela” na rzecz programu „Europa dla Obywateli” ma na celu wysłanie wyraźnego symbolicznego sygnału, że w Europie słucha się głosu obywateli;

D.  mając na uwadze, że obserwowane obecnie nasilenie zjawiska „eurosceptycyzmu” – które widać w działaniach sił antyeuropejskich podważających samo istnienie projektu europejskiego i którego kulminacja miała miejsce niedawno podczas głosowania za Brexitem – podkreśla znaczenie takich programów i wskazuje na zwiększoną potrzebę wspierania rozwoju wspólnego poczucia europejskiej tożsamości, zastanowienia się nad przyczynami utraty wiarygodności przez Unię Europejską, promowania aktywności obywatelskiej oraz wszczęcia dogłębnej debaty na temat wartości europejskich, która powinna obejmować całe społeczeństwo obywatelskie i same instytucje, oraz rozpoczęcia kampanii szkoleń na temat funkcjonowania instytucji UE, przy podkreśleniu możliwości wynikających z przynależności do UE;

E.  mając na uwadze, że zanim jakieś państwo przystąpi do Unii Europejskiej, niezbędne są dogłębne i całościowe przygotowania dotyczące kwestii związanych z pamięcią, rozliczeniem z przeszłością i zapewnieniem aktywnego udziału obywateli w życiu publicznym danego państwa;

F.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 11 TUE instytucje UE są zobowiązane do umożliwiania obywatelom i stowarzyszeniom przedstawicielskim publicznej wymiany poglądów we wszystkich dziedzinach działania Unii; mając na uwadze, że z postanowienia tego wynika też zobowiązanie instytucji UE do podejmowania otwartego, przejrzystego i regularnego dialogu ze społeczeństwem obywatelskim oraz zobowiązanie Komisji do prowadzenia szerokich konsultacji z wszystkimi zainteresowanymi stronami;

G.  mając na uwadze, że art. 20 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) określa podstawowy status obywatelstwa Unii i wyszczególnia związane z nim prawa, a także mając na uwadze, że ważnym warunkiem wstępnym dla umożliwienia obywatelom pełnego korzystania z tych praw jest lepsze zrozumienie UE i jej wartości;

H.  mając na uwadze, że aktywne obywatelstwo, edukacja na rzecz obywatelstwa i dialog międzykulturowy są kluczem do budowania otwartych, integracyjnych i stabilnych społeczeństw;

I.  mając na uwadze, że obecny program jest oparty na art. 352 TFUE, który daje Parlamentowi jedynie prawo do wyrażenia swojego stanowiska w ramach procedury zgody, co było intensywnie kwestionowane przez Parlament, gdy wniosek został przedłożony przez Komisję, ponieważ jest to zdecydowanie sprzeczne z demokratycznym charakterem programu;

J.  mając na uwadze, że ocena ex post przeprowadzona przez Komisję potwierdziła trafność celów programu oraz fakt, iż jego odrębność od innych programów pod względem zakresu, celów, działań i grup docelowych umożliwiła realizację inicjatyw, które nie mogły być finansowane na podstawie innych instrumentów;

K.  mając na uwadze, że ze względu na cięcia budżetowe wynikające z negocjacji dotyczących wieloletnich ram finansowych (WRF) na lata 2014–2020 pula środków finansowych programu „Europa dla Obywateli” została zmniejszona o około 29,5 mln EUR, a także mając na uwadze, że ograniczona pula środków budżetowych programu wynosząca 185,47 mln EUR stanowi jedynie 0,0171 % WRF;

L.  mając na uwadze, że zauważono, iż państwa członkowskie mają skłonność do wycofywania się z dofinansowania tych projektów i że władze lokalne znajdują się w trudnej sytuacji, jeśli chodzi o europejskie projekty o wysokiej stopie współfinansowania;

M.  mając na uwadze, że na skutek zmniejszenia puli środków finansowych liczba projektów, które mogły być finansowane w 2014 r., spadła o niemal 25 % w porównaniu z poprzednim programem;

N.  mając na uwadze, że kształcenie pozaformalne i nieformalne, a także wolontariat, sport, sztuka i kultura stwarzają wiele możliwości pod względem edukacji obywatelskiej i aktywnego obywatelstwa;

O.  mając na uwadze, że wymagane są dalsze synergie z innymi programami i lepsza komunikacja z innymi dyrekcjami generalnymi w celu ograniczenia nakładania się działań w ramach programu i wzmocnienia jego wpływu;

P.  mając na uwadze, że obecne międzynarodowe partnerstwo miast i gmin (partnerstwo miast – sieci miast) sprawdziło się pod względem pogłębiania wzajemnej wiedzy o życiu obywateli, nawiązywania przyjaźni i współpracy;

Najważniejsze wnioski

1.  podkreśla, że łączna pula dostępnych środków finansowych (185,47 mln EUR) przeznaczonych na jedyny program w całości poświęcony obywatelstwu europejskiemu, tj. program „Europa dla Obywateli”, jest pomijalna w porównaniu z innymi programami w obszarze kształcenia i kultury, takimi jak Kreatywna Europa (1,46 mld EUR) i Erasmus+ (14,7 mld EUR), co sprawia, że oczekiwania wnioskodawców nie zostaną spełnione;

2.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że realizacja programu „Europa dla Obywateli”, którego celem jest zbliżenie instytucji UE do obywateli europejskich, w pierwszych dwóch latach nowego cyklu finansowania wydaje się przebiegać prawidłowo, ponieważ liczba wnioskodawców rośnie, a projekt wyróżnia się wysoką jakością i należytym wdrażaniem;

3.  zauważa, że główną przeszkodę dla skutecznego wdrażania programu stanowi niewystarczający przydział zasobów finansowych, oraz szczerze żałuje, że zostały one zmniejszone o 13,7 % w WRF na lata 2014–2020, co spowodowało dramatyczne zmniejszenie liczby projektów podlegających finansowaniu i oznacza, że nie można zaspokoić wysokiego zapotrzebowania, a to z kolei wywołuje frustrację wśród kandydatów prezentujących wartościowe projekty;

4.  zaznacza, że z uwagi na ograniczenia budżetowe łączna liczba finansowanych projektów jest zbyt mała, aby osiągnąć ambitne cele programu, oraz że tylko około 6 % projektów dotyczących pamięci o przeszłości Europy i społeczeństwa obywatelskiego mogło zostać sfinansowanych w 2015 r., co stanowi znikomy odsetek w porównaniu z rezultatami programu Kreatywna Europa w tym samym roku (19,64 % w odniesieniu do podprogramu Kultura i 45,6 % w odniesieniu do podprogramu MEDIA); wskazuje, że zgodnie z ambicjami programu należy znacznie zwiększyć pulę środków finansowych dla tych dwóch komponentów programu „Europa dla Obywateli”;

5.  dostrzega sukces projektów dotyczących partnerstw zwieranych między miastami w całej UE i wzywa państwa członkowskie do promowania tego systemu w gminach oraz do ułatwiania współpracy;

6.  z zadowoleniem przyjmuje biuletyn dotyczący programu „Europa dla Obywateli” i bazę danych na temat finansowanych projektów przygotowane przez Komisję;

7.  podkreśla, że krajowe punkty kontaktowe programu „Europa dla Obywateli” odgrywają ważną rolę w podnoszeniu świadomości oraz zapewnianiu wsparcia i doradztwa potencjalnym wnioskodawcom (w szczególności podmiotom składającym wniosek po raz pierwszy w krajach docelowych), a także europejskim i krajowym stowarzyszeniom władz lokalnych i regionalnych oraz organizacjom społeczeństwa obywatelskiego;

8.  z zadowoleniem przyjmuje wielodyscyplinarne podejście programu, przejrzysty i nieskomplikowany formularz wniosku i wymogi w zakresie sprawozdawczości oraz jego koncentrację na szczególnych działaniach;

9.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, iż priorytety zdefiniowane dla obydwu komponentów programu, tj. „Pamięć o przeszłości” i „Zaangażowanie demokratyczne i aktywność obywatelska”, które wcześniej były zmieniane co roku, stały się wieloletnie i będą obowiązywać w całym pozostałym okresie trwania programu (tj. 2016–2020);

10.  potwierdza, że wpływ programu pozostaje proporcjonalnie wysoki, co potwierdza fakt, iż w 2015 r. około 1 100 000 uczestników było zaangażowanych w 408 wybranych projektów; uważa także, że duża liczba wniosków – 2 087 w 2014 r. i 2 791 w 2015 r. – oraz jakość projektów świadczą o wysokim zainteresowaniu programem i wskazują na potrzebę przeznaczenia na program większych zasobów ludzkich i finansowych, tak aby zwiększyć liczbę wspieranych projektów;

Zalecenia

Prawne aspekty wdrażania

11.  zaleca, by następna generacja programu „Europa dla Obywateli” została przyjęta w oparciu o podstawę prawną, która umożliwiałaby Parlamentowi zaangażowanie się w przyjęcie programu w roli współustawodawcy w ramach zwykłej procedury ustawodawczej na równych prawach z Radą; zachęca Komisję do rozważenia możliwych rozwiązań, aby osiągnąć ten cel;

Finansowe aspekty wdrażania

12.  uważa, że z powodu braku wystarczającego finansowania w ramach programu „Europa dla Obywateli” odrzucono projekty wysokiej jakości, takie jak projekty dotyczące pamięci o przeszłości Europy i społeczeństwa obywatelskiego (wskaźnik powodzenia 6 % w porównaniu z 19,64 % w odniesieniu do podprogramu Kultura i 45,6 % w odniesieniu do podprogramu MEDIA w ramach programu Kreatywna Europa); uważa – biorąc pod uwagę kluczową rolę, którą odgrywa ten program, stanowiąc warunek wstępny uczestnictwa obywateli w życiu demokratycznym Unii – że konieczne byłoby znaczne zwiększenie obecnego budżetu w celu osiągnięcia wyższego wskaźnika docelowego; wzywa zatem Komisję, Radę i państwa członkowskie, by rozważyły przyznanie na program „Europa dla Obywateli” w kolejnych WRF łącznej puli środków finansowych wynoszącej około 500 mln EUR, co przekłada się jedynie na 1 EUR na obywatela;

13.  podkreśla wspólny cel europejskiej inicjatywy obywatelskiej (ECI) i programu „Europa dla Obywateli” oraz potencjalną synergię między nimi w zakresie umożliwienia obywatelom bezpośredniego uczestniczenia w opracowywaniu strategii politycznych UE; wzywa jednak Komisję do dopilnowania, aby ECI nie była finansowana z ograniczonego budżetu programu „Europa dla Obywateli”, jak ma to miejsce obecnie, i apeluje do państw członkowskich o większe zaangażowanie się we wsparcie finansowe obu działań;

14.  zauważa, że system kwoty lub płatności ryczałtowej powinien uwzględniać różnice w cenach w całej UE, w zależności od kosztów utrzymania w państwach członkowskich; zaleca przemyślenie tego systemu oraz redukcji płatności zaliczkowych w celu zapewnienia trwałości finansowanych projektów i lepszego wsparcia współpracy między lokalnymi organami administracji i organizacjami bardziej od siebie oddalonymi oraz w szczególności poprawy możliwości uczestnictwa małych organizacji o ograniczonych zdolnościach finansowych oraz uczestników o specjalnych potrzebach;

15.  domaga się, by Komisja oraz Agencja Wykonawcza ds. Edukacji, Kultury i Sektora Audiowizualnego (EACEA) regularnie przeprowadzały ocenę skutków szeregu uzgodnień budżetowych dla wnioskodawców oraz potencjalnych kwalifikujących się wnioskodawców; domaga się w szczególności oceny, czy zmniejszenie kwoty płatności zaliczkowych (z 50 do 40 % w przypadku projektów i z 80 do 50 % w przypadku dotacji na działalność krajowych punktów kontaktowych) wprowadzone w 2015 r. ze względu na znaczny niedobór środków na płatności, potrzeba współfinansowania oraz stosowanie tych samych parametrów bez względu na rzeczywisty koszt życia i geograficzne oddalenie mogły i nadal mogą stawiać niektóre rodzaje organizacji i poszczególne państwa członkowskie w niekorzystnej sytuacji; ponadto apeluje, by w dalszym ciągu opracowywały one strategie zbliżenia instytucji europejskich do obywateli i lepszego informowania obywateli o różnych strategiach politycznych UE;

16.  zauważa, że do systemu kwoty lub płatności ryczałtowej powinien zostać włączony kolejny parametr umożliwiający lepsze uwzględnienie osób o specjalnych potrzebach, ponieważ właśnie do uczestnictwa osób niepełnosprawnych potrzebny jest o wiele wyższy wskaźnik zatrudnienia personelu opiekuńczego i często dodatkowe środki, które są związane z wyższymi kosztami;

17.  podkreśla, że dotacje na działalność gwarantują beneficjentom (tj. ośrodkom analitycznym) niezależność oraz oferują możliwość planowania długoterminowego w celu przeprowadzenia działań zgodnych z przyjętą wizją oraz rozwoju wiedzy eksperckiej; zaleca wykorzystanie szczególnych kryteriów, wskaźników i corocznych sprawozdań do monitorowania postępów w osiąganiu celów oraz zapewniania, by te systemy finansowania nie prowadziły do uzależnienia beneficjentów od Komisji;

18.  wzywa Komisję i EACEA do publicznego rozliczenia się z wydatków poniesionych w ramach komponentu 3 na działanie horyzontalne – wykorzystanie – analiza, rozpowszechnianie i spożytkowanie wyników projektów;

19.  zachęca Komisję oraz EACEA do zawarcia w sprawozdaniu z oceny okresowej, które ma zostać sporządzone do 31 grudnia 2017 r., szczegółowej oceny wdrożenia programu pod względem finansowym i budżetowym, a także do wyciągnięcia wniosków z tej oceny w celu ponownego zdefiniowania przyszłych celów i dostosowania wymogów budżetowych programu w kolejnych wieloletnich ramach finansowych;

Aspekty koordynacji i komunikacji

20.  wzywa Komisję do zgromadzenia wszystkich użytecznych informacji dotyczących programu „Europa dla Obywateli” (takich jak przewodnik programowy, priorytety, zaproszenia do składania wniosków, trwające i zakończone projekty, wyniki i wyciągnięte wnioski, biuletyn) wraz ze wszystkimi programami, działaniami, dotacjami i funduszami strukturalnymi związanymi z koncepcją obywatelstwa europejskiego (takimi jak europejska inicjatywa obywatelska i wolontariat europejski) na wyjątkowym, przyjaznym dla użytkownika portalu komunikacyjnym (platformie internetowej stanowiącej punkt kompleksowej obsługi), dostępnym również dla osób niepełnosprawnych; zaleca, by platforma ta była wykorzystywana jako rejestr publiczny zawierający dane kontaktowe beneficjentów oraz jako narzędzie do uzyskiwania dostępu do opisów projektów i wyszukiwania partnerów w innych krajach;

21.  podkreśla, że należy w zadowalający sposób odpowiadać na odrzucone wnioski, wskazując powody ich odrzucenia, zwłaszcza gdy jednostka, która złożyła wniosek, zwraca się o wyjaśnienia; sugeruje rozważenie, w miarę możliwości, określenia kwestii priorytetowych zawartych w podobnych odrzuconych wnioskach;

22.  uważa, że cele programu „Europa dla Obywateli” są zbliżone lub komplementarne do założeń europejskiej inicjatywy obywatelskiej, przede wszystkim gdy chodzi o dążenie do zaangażowania obywateli na poziomie UE; dlatego uważa, że należy podjąć próbę stosowania wspólnego podejścia w kształtowaniu unijnej polityki dotyczącej uczestnictwa obywatelskiego i demokracji uczestniczącej, wspieranej przez spójną strategię komunikacyjną, w celu skupienia w jednej strukturze wszystkich programów Komisji związanych z obywatelstwem europejskim, ewentualnie kładąc nacisk na wartość bezpośrednich doświadczeń i zaangażowania obywateli oraz ich umacnianie;

23.  podkreśla potrzebę utworzenia otwartej listy potencjalnych partnerów w każdym państwie członkowskim, aby ułatwiać partnerstwa między tymi, którzy pragną wziąć udział w programie „Europa dla Obywateli”;

24.  zaleca także utworzenie platformy internetowej dla głównych organizacji działających w dziedzinie obywatelstwa i będących beneficjentami programu, tak aby gromadzić dobre praktyki oraz zwiększyć zdolności i widoczność po zakończeniu projektów;

25.  wzywa Komisję do zwiększenia dostrzegalności programu i jego celów wśród obywateli poprzez wdrożenie ciekawej strategii komunikacyjnej dotyczącej obywatelstwa europejskiego, z wykorzystaniem sieci społecznych, reklamy radiowej i telewizyjnej oraz billboardów, poprzez zwiększenie zaangażowania na szczeblu lokalnym i aktywny udział krajowych punktów kontaktowych oraz poprzez stałą aktualizację treści i docieranie do nowych odbiorców w krajach uczestniczących, skupiając się w szczególności na tych krajach, w których poziom uczestnictwa jest niższy, oraz na ludziach młodych, osobach niepełnosprawnych i osobach znajdujących się w trudnej sytuacji;

26.  jest zdania, że program powinien też służyć rozpowszechnianiu wiedzy o istniejących już instrumentach bezpośredniego udziału w Unii Europejskiej, takich jak europejska inicjatywa obywatelska, fora obywatelskie i konsultacje publiczne, w celu zaznajomienia obywateli z możliwościami bezpośredniego udziału, jakie oferują instytucjonalne ramy UE;

27.  wzywa uczestniczące kraje, które jeszcze tego nie uczyniły, do wyznaczenia krajowego punktu kontaktowego; zaleca wzmocnienie koordynacji i synergii między tymi krajami, państwami członkowskimi i Komisją;

28.  przyznaje, że największym wyzwaniem jest osiągnięcie aktualnych ambitnych celów przy ograniczonych środkach finansowych, jakie są dostępne; podkreśla znaczenie państw członkowskich oraz rządów regionalnych i lokalnych dla zwiększenia efektywności i popularności programu, m.in. poprzez maksymalne wykorzystanie potencjału krajowych punktów kontaktowych, w drodze wymiany doświadczeń z podmiotami odpowiedzialnymi za podobne projekty, jak np. Erasmus+ i Kreatywna Europa; zachęca EACEA, by w miarę możliwości ułatwiała i zwiększała synergię między unijnymi programami, takimi jak Kreatywna Europa, Erasmus+ i Europejski Fundusz Społeczny, aby poprawić ich oddziaływanie;

29.  wzywa Komisję, aby w jeszcze większym stopniu wzmogła wysiłki na rzecz uproszczenia procedur administracyjnych, biorąc pod uwagę, że wymogi formalne są niekiedy trudne do pokonania dla szczególnie małych organizacji, które nie powinny być dyskryminowane ze względów biurokratycznych;

30.  zaleca, by fundusze przydzielone na komunikację nie były wykorzystywane na instytucjonalne informowanie o priorytetach politycznych Unii, jak przewiduje aktualnie art. 12 obecnego programu, ale by były wykorzystywane na promowanie samego programu w uczestniczących krajach, w szczególności tych, w których poziom uczestnictwa jest niższy;

Główny obszar zainteresowania i cele programu

31.  zaleca, by w ramach programu następnej generacji sformalizowane zostało wieloletnie podejście do określania priorytetów oraz wzmocnione zostały synergie między komponentami i częściami programu; podkreśla, że ewentualna zmiana struktury programu powinna zostać przeprowadzona w taki sposób, aby nie dochodziło do nieporozumień między użytkownikami końcowymi i aby tym samym nie ograniczyć oddziaływania programu;

32.  z zadowoleniem przyjmuje silne skupienie się na obywatelach i społecznych aspektach UE, co pozwala instytucjom UE na bezpośrednie podejmowanie współpracy ze społeczeństwem obywatelskim; podkreśla, w ramach priorytetów programu, znaczenie projektów koncentrujących się na aktualnych wyzwaniach, przed którymi stoi Europa, oraz na kwestiach takich jak różnorodność, migracja, uchodźcy, zapobieganie radykalizacji, wspieranie włączenia społecznego, dialog międzykulturowy, rozwiązywanie problemów finansowych i identyfikacja wspólnego europejskiego dziedzictwa kulturowego; wzywa Komisję i państwa członkowskie, by zacieśniły powiązania między priorytetami programu a strategiami politycznymi związanymi z obywatelstwem europejskim, jak i codziennym życiem obywateli Europy;

33.  twierdzi, że program powinien docierać do szerszego grona uczestników, gwarantować udział osób o specjalnych potrzebach, promować uczestnictwo osób marginalizowanych i pozbawionych praw, w tym migrantów, uchodźców i osób ubiegających się o azyl;

34.  jest zdania, że w stosownych przypadkach program powinien opierać się na istniejących udanych inicjatywach oddolnych, takich jak partnerstwo miast;

35.  podkreśla potrzebę rozwoju – w ramach komponentu „Pamięć o przeszłości Europy” – europejskiej tożsamości, która powinna być ukierunkowana na przyszłość, a nie tylko na przeszłość, która powinna być pluralistyczna, międzykulturowa i otwarta na przepływy i wpływy migracyjne z innych części świata, w celu osiągnięcia wspólnej integracji w oparciu o wartości europejskie oraz europejskie dziedzictwo świeckie i duchowe; podkreśla potrzebę dopilnowania, by kultura nie była wykorzystywana jako instrument podziału, lecz jako szansa na znalezienie rozwiązania współczesnych wyzwań poprzez pełną wyczucia interpretację oraz umiejętne i ukierunkowane programy edukacyjne; podkreśla znaczenie wspierania projektów międzypokoleniowych, które umożliwiają wymianę doświadczeń między starszymi i młodszymi pokoleniami;

36.  podkreśla potrzebę wspierania projektów prezentujących nowe formy dyskusji z obywatelami o atrakcyjnym formacie i stylu oraz podejściu wielowymiarowym;

37.  proponuje coroczne publikowanie przez Komisję sprawozdania podsumowującego, w którym zawarto by najważniejsze wnioski dotyczące udoskonalenia projektu europejskiego, zgłaszane przez uczestników projektów finansowanych z programu „Europa dla Obywateli”;

38.  podkreśla potrzebę wzbogacenia programu wnioskami dotyczącymi uczestnictwa obywateli w procesie demokratycznym i podejmowaniu decyzji w UE w sposób, który przyczynia się do umożliwienia obywatelom korzystania z ich praw, na przykład dzięki wdrożeniu demokracji cyfrowej; apeluje do Unii i państw członkowskich, aby w tym celu opracowały strategie polityczne i podejmowały działania na rzecz wzmocnienia możliwych do przekazania umiejętności krytycznego i kreatywnego myślenia, zdolności cyfrowych i umiejętności korzystania z mediów, integracji obywateli oraz pobudzania ich dociekliwości, zwłaszcza dzieci i młodzieży, tak aby mogli podejmować świadome decyzje i wnosić pozytywny wkład w procesy demokratyczne;

39.  uważa, że udział w programie państw aspirujących do członkostwa w UE z pewnością zwiększy wzajemne zrozumienie i przyczyni się do zacieśnienia współpracy; zaleca większe umiędzynarodowienie programu, m.in. przez zaproszenie wszystkich krajów Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA), Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) oraz państw przystępujących i kandydujących do połączenia sił z państwami członkowskimi UE w zgłaszaniu projektów, a także wzywa do bliższej współpracy między organizacjami pozarządowymi z UE, krajów Partnerstwa Wschodniego oraz potencjalnych krajów kandydujących w celu przybliżenia UE do obywateli; sugeruje promowanie współpracy w zakresie wartości europejskich między organizacjami w UE i krajach sąsiadujących;

40.  podkreśla potrzebę rozwoju partnerstwa miast ukierunkowanego na zwiększenie możliwości korzystania z programu, jego promocji i wyników wraz z odpowiednim przydzieleniem środków finansowych;

o
o   o

41.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji.

(1) Dz.U. L 115 z 17.4.2014, s. 3.
(2) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0005.


Wspólna polityka handlowa UE w kontekście wymogów dotyczących ochrony dzikiej fauny i flory
PDF 430kWORD 56k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 2 marca 2017 r. w sprawie wspólnej polityki handlowej UE w kontekście wymogów dotyczących ochrony dzikiej natury (2016/2054(INI))
P8_TA(2017)0064A8-0012/2017

Parlament Europejski,

–  uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 191 i 207,

–  uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 21 ust. 2,

–  uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „Handel z korzyścią dla wszystkich – W kierunku bardziej odpowiedzialnej polityki handlowej i inwestycyjnej” (COM(2015)0497),

–  uwzględniając złożoną przez UE propozycję tekstu rozdziału dotyczącego handlu i zrównoważonego rozwoju transatlantyckiego partnerstwa handlowo-inwestycyjnego (TTIP), w szczególności jego art. 10–16,

–  uwzględniając dokument przyjęty w wyniku szczytu ONZ w sprawie zrównoważonego rozwoju z 2015 r.: „Przekształcamy nasz świat: program działań na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030”, w szczególności jego pkt 9 i 33 oraz cel nr 15,

–  uwzględniając Układ ogólny w sprawie taryf celnych i handlu (GATT), w szczególności jego art. XX lit. a) i g),

–  uwzględniając plan działania UE przeciwko nielegalnemu handlowi dziką fauną i florą z 2016 r. (COM(2016)0087) (zwany dalej „planem działania”),

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 20 czerwca 2016 r. w sprawie planu działania UE przeciwko nielegalnemu handlowi dziką fauną i florą,

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 338/97 z dnia 9 grudnia 1996 r. w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi(1) oraz dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/99/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie ochrony środowiska poprzez prawo karne(2),

–  uwzględniając rezolucję Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych nr 69/314 w sprawie walki z nielegalnym handlem dziką fauną i florą oraz rezolucję Zgromadzenia ONZ ds. Ochrony Środowiska nr 1/3 w sprawie zwalczania nielegalnego handlu dziką fauną i florą,

–  uwzględniając wyniki 17. konferencji stron CITES w Johannesburgu,

–  uwzględniając wyniki konferencji dotyczącej nielegalnego handlu dzikimi zwierzętami, która odbyła się w lutym 2014 r. w Londynie, oraz przegląd postępów przeprowadzony w Kasane w marcu 2015 r.,

–  uwzględniając rezultaty Światowego Kongresu Ochrony Przyrody (World Conservation Congress) zorganizowanego w 2016 r. na Hawajach przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody,

–  uwzględniając Konwencję Narodów Zjednoczonych przeciwko międzynarodowej przestępczości zorganizowanej,

–  uwzględniając Globalny Program na rzecz Dzikiej Przyrody (Global Wildlife Programme – GWP) Funduszu na rzecz Globalnego Środowiska ustanowionego przez Bank Światowy,

–  uwzględniając raport Biura Narodów Zjednoczonych ds. Narkotyków i Przestępczości (UNODC) z 2016 r. w sprawie przestępstw przeciwko dzikiej faunie i florze na świecie,

–  uwzględniając deklarację Rady Współpracy Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO) z czerwca 2014 r. w sprawie nielegalnego handlu dziką fauną i florą,

–  uwzględniając deklarację wydaną w pałacu Buckingham (w Londynie) przez grupę zadaniową ds. transportu organizacji „United for Wildlife” (zwaną dalej „deklaracją z pałacu Buckingham”),

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Handlu Międzynarodowego (A8-0012/2017),

A.  mając na uwadze, że świat stoi w obliczu bezprecedensowego wzrostu nielegalnego handlu dziką fauną i florą, a jednocześnie nieprzerwane nielegalne i niezrównoważone pozyskiwanie i wprowadzanie do obrotu fauny i flory świata prowadzi do kryzysów biologicznych;

B.  mając na uwadze, że niekontrolowane i nadmierne wykorzystywanie gatunków dzikiej fauny i flory stanowi drugie najpoważniejsze zagrożenie dla ich przetrwania w naturze, zaraz po niszczeniu ich siedlisk;

C.  mając na uwadze, że według szacunków nielegalny handel dziką fauną i florą jest czwartą pod względem opłacalności działalnością przestępczą, a szacowane obroty wynoszą nawet 20 mld EUR;

D.  mając na uwadze, że ostatnio obserwowane tendencje wskazują na rosnący udział wielkich zorganizowanych sieci przestępczych korzystających z coraz bardziej wyrafinowanych metod;

E.  mając na uwadze, że nielegalny handel dziką fauną i florą przyczynia się do eskalacji konfliktów, a siatki terrorystyczne podejrzewa się o pozyskiwanie finansowania między innymi z nielegalnego handlu dziką fauną i florą, który generuje znaczne zyski;

F.  mając na uwadze, że powiązane problemy z korupcją i słabymi strukturami zarządzania dodatkowo pogłębiają istniejące luki w ramach dotyczących handlu dziką fauną i florą;

G.  mając na uwadze, że Unia Europejska stanowi obecnie rynek docelowy dla tych gatunków, węzeł tranzytowy dla innych regionów, a zarazem miejsce pochodzenia niektórych gatunków znajdujących się w nielegalnym obrocie;

H.  mając na uwadze, że w celu zwalczania podstawowych przyczyn nielegalnego handlu dziką fauną i florą niezbędne jest dopilnowanie, by społeczności wiejskie w krajach pochodzenia były zaangażowane w ochronę dzikiej fauny i flory i czerpały z niej korzyści;

I.  mając na uwadze, że cyberprzestępczość związana z dziką przyrodą stwarza poważne niebezpieczeństwo dla zagrożonych dzikich gatunków, w tym słoni, nosorożców, łuskowców, gadów, płazów, ptaków i żyraf;

J.  mając na uwadze, że polityka handlowa, której towarzyszyć będzie współpraca na rzecz rozwoju, może stanowić ogromną siłę napędową wzrostu gospodarczego w krajach rozwijających się;

K.  mając na uwadze, że wzrost nielegalnego handlu licznymi gatunkami flory i fauny skutkuje utratą bioróżnorodności oraz niszczeniem ekosystemów wobec zwiększającej się liczby gatunków szczególnie narażonych, a nawet wymarłych;

L.  mając na uwadze, że zrównoważony handel dziką fauną i florą może mieć kluczowe znaczenie dla niektórych zmarginalizowanych społeczności, które są zależne od ram prawnych chroniących lokalne zasoby i przyczyniających się do ograniczania ubóstwa;

Tendencje, zasady i uwagi natury ogólnej

1.  zauważa z poważnym zaniepokojeniem, że nastąpił ostatnio wzrost nielegalnego handlu dziką fauną i florą oraz przestępstw przeciwko dzikiej przyrodzie, który – o ile nie zostanie powstrzymany i odwrócony – grozi poważnymi i trwałymi konsekwencjami dla zachowania bioróżnorodności oraz zrównoważenia środowiskowego;

2.  zauważa, że UE, jako sygnatariusz licznych światowych konwencji mających na celu ochronę środowiska, ma prawny obowiązek zagwarantować przyczynianie się jej polityki i zawieranych przez nią traktatów międzynarodowych do osiągnięcia tego celu;

3.  wyraża przekonanie, że intensyfikacja rozwoju gospodarczego wynikająca z integracji z rynkami światowymi oraz wykorzystywanie zasobów naturalnych dla zrównoważonego rozwoju gospodarczego nie wykluczają się wzajemnie, ale należy je raczej postrzegać jako czynniki, które się wzajemnie wzmacniają;

4.  w związku z tym zdecydowanie popiera takie podejście do kwestii dotyczących dzikiej przyrody, które nie tylko wspiera cele w zakresie ochrony środowiska ustanowione przez UE oraz jej partnerów handlowych, ale także umożliwia stworzenie ram dla zrównoważonego i legalnego handlu, zwiększających pozytywny wpływ polityki handlowej na zrównoważony rozwój;

5.  podkreśla z zaniepokojeniem, że UE, obok USA, nadal jest jednym z ważnych rynków docelowych oraz szlaków tranzytu nielegalnych produktów z dzikiej fauny lub flory;

6.  z zadowoleniem przyjmuje plan działania UE przeciwko nielegalnemu handlowi dziką fauną i florą, ponieważ będzie on odgrywać decydującą rolę w zwalczaniu niepokojąco wzrastającego wysoce dochodowego nielegalnego handlu dziką fauną i florą, destabilizującego gospodarki i społeczności, których byt zależy od dzikiej fauny i flory, oraz zagrażającego pokojowi i bezpieczeństwu słabych regionów na terytoriach partnerów handlowych UE przez utrwalanie szlaków nielegalnego handlu;

7.  wyraża przekonanie, że tylko zintegrowane podejście do przestępstw przeciwko dzikiej przyrodzie może ostatecznie okazać się skuteczne w ograniczaniu i eliminacji nielegalnego handlu oraz że UE musi przewodzić działaniom nie tylko dotyczącym podaży, w tym kwestii związanych z rozwojem w państwach trzecich, lecz również popytu na nielegalne produkty na rynkach krajowych, w tym na platformach internetowych;

Instytucje międzynarodowe i rządy

8.  przypomina, że na mocy przepisów WTO państwa mogą wprowadzać odstępstwa od ogólnych zasad GATT określonych w art. XX lit. g) w celu regulowania wyczerpywalnych zasobów naturalnych i w art. XX lit. a) w celu ochrony moralności publicznej; zauważa, że Organ Apelacyjny WTO przyjął szeroką interpretację pojęcia „wyczerpywalne zasoby naturalne”, by objąć nim gatunki organizmów żywych, które mogą być narażone na wyginięcie, oraz że orzecznictwo WTO wyraźnie podkreśla, iż włączenie gatunków do załączników do Konwencji o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem (CITES) świadczy i ich wyczerpywalnym charakterze; zauważa również, że Organ Apelacyjny WTO przyjął szeroką interpretację pojęcia „moralność publiczna” w celu uwzględnienia kwestii dotyczących zapobiegania okrucieństwu wobec zwierząt;

9.  z zadowoleniem przyjmuje wysiłki UE podejmowane w ramach WTO w celu ograniczenia szkodliwych dotacji dla rybołówstwa, które mogą podważać zrównoważone zarządzanie rybołówstwem oraz zagrażać ochronie takich gatunków jak żółwie, rekiny, ptactwo wodne i ssaki morskie;

10.  potwierdza swoje zdecydowane zaangażowanie w realizację oenzetowskich celów zrównoważonego rozwoju oraz w zagwarantowanie skutecznej realizacji celu nr 15, który zawiera zobowiązanie do zaprzestania kłusownictwa i nielegalnego handlu chronionymi gatunkami flory i fauny, a także w zwalczanie zarówno podaży, jak i popytu w odniesieniu do przemycanych towarów;

11.  z zadowoleniem przyjmuje bieżącą działalność Międzynarodowego Konsorcjum ds. Zwalczania Przestępstw przeciwko Dzikiej Faunie i Florze – inicjatywy obejmującej CITES, Interpol, UNODC, Bank Światowy oraz WCO;

Cło i handel elektroniczny

12.  z zadowoleniem przyjmuje również projekt INAMA Światowej Organizacji Celnej mający na celu zwiększenie zdolności organów celnych do poprawy budowania zdolności w celu zwalczania przestępstw przeciwko dzikiej przyrodzie; wzywa do większego udziału organów celnych w operacjach ścigania nielegalnego handlu dziką fauną i florą oraz do zwiększenia działań uświadamiających w celu poprawy wyszkolenia i funkcjonowania organów celnych;

13.  uważa, że przestępstwa internetowe przeciwko dzikiej przyrodzie stwarzają poważne ryzyko dla zagrożonych zwierząt, w tym słoni, nosorożców, płazów, gadów i ptaków, oraz że rządy, przedsiębiorstwa i organizacje pozarządowe powinny podjąć współpracę na rzecz walki z tymi przestępstwami;

14.  uważa, że należy bardziej podkreślić wymiar celny planu działania Unii Europejskiej w odniesieniu do zarówno współpracy z krajami partnerskimi, jak i lepszego i skuteczniejszego wdrażania w Unii; oczekuje w związku z tym na przegląd wdrożenia i egzekwowania obowiązujących ram prawnych UE, który ma zostać przeprowadzony przez Komisję w 2016 r., i domaga się, aby zawierał on ocenę procedur celnych;

15.  wzywa Komisję do zbadania, do jakiego stopnia prawodawstwo UE dotyczące handlu dziką fauną i florą jest jednolicie stosowane w różnych państwach członkowskich przez funkcjonariuszy celnych odpowiadających za kontrole;

16.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do pracy nad wymianą informacji oraz budowaniem zdolności, w tym poprzez specjalne szkolenia dla funkcjonariuszy celnych;

Rola sektora prywatnego i organizacji pozarządowych

17.  podkreśla znaczenie zapewnienia udziału sektora prywatnego w zwalczaniu nielegalnego handlu dziką fauną i florą, co obejmuje zaangażowanie rynków internetowych i mediów społecznościowych;

18.  z zadowoleniem przyjmuje możliwe do zrealizowania rozwiązania, które – po włączeniu do istniejących systemów zarządzania łańcuchem dostaw i handlem – umożliwią sektorowi prywatnemu odgrywanie roli prawdziwego partnera dla rządów i organów międzynarodowych w zapewnianiu odpowiedzialnego zarządzania globalnymi łańcuchami dostaw; podkreśla jednak, że wspólna polityka handlowa powinna propagować wiążące standardy społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw, zapewniając sektorowi prywatnemu wytyczne i wsparcie w zakresie działań odpowiedzialnych społecznie; uważa, że te standardy społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw mają szczególne znaczenie w sieciach transportu;

19.  z zadowoleniem przyjmuje pojawiające się strategie „zero tolerancji” oparte na współpracy między ekspertami w zakresie handlu dziką fauną i florą a przedsiębiorstwami logistycznymi; uważa, że Komisja powinna zastanowić się, w jaki sposób można najlepiej dopilnować, aby odpowiednie ramy prawne skuteczniej przeciwdziałały zagrożeniom związanym z handlem elektronicznym oraz reklamą handlową w internecie i poza internetem;

20.  z zadowoleniem przyjmuje rolę, jaką organizacje pozarządowe i społeczeństwo obywatelskie odgrywają nie tylko w walce z nielegalnym handlem dziką fauną i florą, w tym przez prowadzenie działań uświadamiających, oraz w ograniczaniu popytu zarówno na terenie UE, jak i w państwach trzecich, z których ta dzika fauna i flora pochodzi, ale również w ramach krajowych grup doradczych przewidzianych w umowach o wolnym handlu UE, aby monitorować wdrażanie przepisów dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju;

21.  z zadowoleniem przyjmuje deklarację z pałacu Buckingham, wydaną w marcu 2016 r. przez grupę zadaniową ds. transportu działającą w ramach organizacji United for Wildlife, mającą na celu zaangażowanie podmiotów sektora prywatnego w eliminowanie słabych punktów sektora transportu i procedur celnych, które są wykorzystywane przez handlarzy, a także usprawnienie wymiany informacji w całym globalnym łańcuchu dostaw oraz na wszystkich szlakach handlowych;

22.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do współpracy z organizacjami pozarządowymi w celu ograniczania nielegalnego handlu, zmiany zachowań konsumentów oraz zmniejszenia popytu na nielegalne produkty z dzikiej fauny lub flory, za pośrednictwem kampanii mających na celu uwrażliwienie na kwestie związane z wyzwaniem, jakim jest zwalczanie nielegalnego handlu dziką fauną i florą, w szczególności w krajach, w których ten popyt jest wyższy;

Unijne ramy prawne i umowy handlowe

23.  uważa, że w istniejących krajowych ramach prawnych głównym wyzwaniem i priorytetem dla państw członkowskich UE na tym etapie jest wdrożenie obowiązujących przepisów; uznaje jednak, że należy przeanalizować dodatkowe przepisy uwzględniające zasady obowiązujące w innych państwach, aby zakazać udostępniania i wprowadzania do obrotu, transportowania i nabywania dzikiej fauny i flory nielegalnie pozyskanej lub sprzedawanej w państwach trzecich, zgodnie z ramami prawnymi danego kraju; uważa, że obecne ramy prawne również powinny zostać przeanalizowane, aby lepiej uwzględniały ryzyko powiązane z handlem elektronicznym;

24.  wspiera podejście, zgodnie z którym w planowanych umowach handlowych UE uwzględniane są przepisy ukierunkowane na eliminowanie nielegalnego handlu dziką fauną i florą;

25.  z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji w sprawie włączenia do TTIP rozdziału dotyczącego handlu i zrównoważonego rozwoju złożony w ramach jej nieustającego zaangażowania na rzecz zapewniania zrównoważonego rozwoju; zauważa, że USA dążyły w swoich umowach handlowych do negocjowania standardów obejmujących handel dziką fauną i florą, w tym przez ograniczanie dotacji na rybołówstwo; podkreśla, że we wszystkich przyszłych umowach UE o wolnym handlu, w rozdziałach dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju, należy negocjować rzetelne przepisy w sprawie ochrony dzikiej fauny i flory, w tym przepisy i zobowiązania mające na celu właściwe wdrożenie uzgodnionych wielostronnych umów środowiskowych;

26.  z zadowoleniem przyjmuje bardziej ambitne podejście UE do ochrony dzikiej fauny i flory odzwierciedlone w rozdziale dotyczącym handlu i zrównoważonego rozwoju umowy o wolnym handlu między UE a Wietnamem, który obejmuje nie tylko zobowiązania do właściwego wdrożenia i egzekwowania wielostronnych umów środowiskowych, takich jak CITES, Konwencja o różnorodności biologicznej (CBD) i Międzynarodowa konwencja o uregulowaniu połowów wielorybów (ICRW), ale także przepisy dotyczące budowania zdolności w zakresie handlu, wymiany informacji oraz podnoszenia świadomości, oraz wzywa UE i państwa członkowskie do zagwarantowania właściwego wdrożenia tych zobowiązań i przepisów; uważa, że te zobowiązania powinny być możliwe do wyegzekwowania na drodze prawnej, aby zapewnić skuteczne i stałe przestrzeganie przepisów, w tym poprzez przewidzenie odpowiedniej roli dla organizacji pozarządowych i organizacji społeczeństwa obywatelskiego;

27.  popiera podejście nakreślone w strategii „Handel z korzyścią dla wszystkich” polegające na włączaniu przepisów antykorupcyjnych do przyszłych umów handlowych, biorąc pod uwagę znaną rolę korupcji w ułatwianiu nielegalnego handlu dziką fauną i florą, jak również zobowiązanie UE do prowadzenia polityki handlowej umożliwiającej zrównoważony rozwój, przyczyniającej się do osiągnięcia celów ogólnoświatowych uzgodnionych w ramach programu działań na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030;

Zalecenia

28.  popiera takie podejście do polityki handlowej UE, które nie tylko priorytetowo traktuje kwestię walki z nielegalnym handlem dziką fauną i florą, ale obejmuje również włączanie do wszystkich przyszłych umów postanowień mających na celu jego ograniczanie i ostateczną eliminację, a także stosowanie solidnych i skutecznych środków uzupełniających, w szczególności w zakresie szkolenia, działań zapobiegawczych oraz stosowania sankcji w dziedzinie gospodarki leśnej, zdrowia i ceł;

29.  podkreśla, że żaden element polityki handlowej UE nie powinien powstrzymywać UE ani jej partnerów handlowych od podejmowania decyzji, które są konieczne do ochrony dzikiej przyrody i zasobów naturalnych, o ile środki te pozostają sposobem na osiągnięcie uzasadnionych celów polityki publicznej i nie stanowią arbitralnej lub nieuzasadnionej dyskryminacji;

30.  uważa, że nie ma uniwersalnego rozwiązania dla przetrwania dzikiej przyrody na świecie i zwalczania nielegalnego handlu; przypomina w tym kontekście o konieczności zapewnienia pełnej elastyczności i wymiany informacji, danych i najlepszych praktyk w celu ułatwienia dialogu z myślą o zacieśnieniu współpracy, mając na uwadze transgraniczny charakter tego rodzaju naruszeń;

31.  zaleca, aby państwa członkowskie UE rozważyły rozwiązania polityczne pozwalające na usunięcie wszystkich pozostałych luk prawnych, które mogą prowadzić do wprowadzania do legalnego obrotu nielegalnie pozyskanych dzikich zwierząt i roślin oraz produktów z dzikiej fauny lub flory; ponadto w tym kontekście zaleca przeprowadzanie rygorystycznych kontroli, a także skuteczne wykorzystywanie istniejących zasobów i struktur w dążeniu do osiągnięcia tego celu;

32.  apeluje do UE i jej państw członkowskich o rozpatrzenie ewentualnego wprowadzenia na szczeblu europejskim zakazu handlu kością słoniową, w tym „przedkonwencyjną” kością słoniową, jej wywozu lub ponownego wywozu na i poza terytorium UE, zgodnie z prawem WTO;

33.  domaga się, by przeznaczono wystarczające środki na politykę i działania służące osiągnięciu unijnych celów w zakresie zwalczania nielegalnego handlu dziką fauną i florą, co obejmuje środki dla państw trzecich przeznaczone na budowanie zdolności, w szczególności w odniesieniu do procedur celnych, organów celnych, przejrzystości i dobrego zarządzania;

34.  zwraca się do Komisji i państw członkowskich o dalszą współpracę ze wszystkimi zainteresowanymi podmiotami w celu zapewnienia zintegrowanego podejścia, które jest ukierunkowane nie tylko na źródła nielegalnej dzikiej fauny i flory oraz produktów z dzikiej fauny lub flory, ale również na ograniczanie popytu oraz podnoszenie świadomości na rynkach, na których występuje popyt;

35.  zwraca się do państw członkowskich i Komisji o wzmożenie działań gwarantujących przerwanie działalności, eliminowanie i ściganie nielegalnych sieci i organizacji przestępczych zaangażowanych w nielegalny handel dziką fauną i florą oraz o to, by państwa członkowskie zapewniły proporcjonalność i odstraszający charakter kar i wyroków przewidzianych za przestępstwa przeciwko dzikiej przyrodzie, a także, w stosownych przypadkach, ich zgodność z zobowiązaniami określonymi w Konwencji Narodów Zjednoczonych przeciwko międzynarodowej przestępczości zorganizowanej;

36.  wzywa UE do zbadania, w zakresie objętym ramami WTO, jak światowe systemy handlu i ochrony środowiska mogą lepiej wspierać się nawzajem, zwłaszcza w kontekście prowadzonych prac nad wzmocnieniem spójności między WTO a wielostronnymi umowami środowiskowymi, a także w świetle umowy o ułatwieniach w handlu;

37.  uważa, że należy zbadać dodatkowe możliwości współpracy między WTO a CITES, zwłaszcza pod względem zapewniania urzędnikom z krajów rozwijających się pomocy technicznej oraz w zakresie budowania ich zdolności w odniesieniu do kwestii handlowych i środowiskowych; zwraca się do Komisji o dalszą analizę tej kwestii w ramach debat prowadzonych w następstwie konferencji ministerialnej w Nairobi oraz w odniesieniu do zagadnień, które będą rozpatrywane podczas kolejnej konferencji ministerialnej w Buenos Aires w 2017 r.;

o
o   o

38.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, państwom członkowskim, CITES, Biuru Narodów Zjednoczonych ds. Narkotyków i Przestępczości, WCO, WTO i Interpolowi.

(1) Dz.U. L 61 z 3.3.1997, s. 1.
(2) Dz.U. L 328 z 6.12.2008, s. 28.

Informacja prawna