Ευρετήριο 
 Προηγούμενο 
 Επόμενο 
 Πλήρες κείμενο 
Διαδικασία : 2016/2250(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A8-0226/2017

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A8-0226/2017

Συζήτηση :

PV 05/07/2017 - 16
CRE 05/07/2017 - 16

Ψηφοφορία :

PV 06/07/2017 - 11.11
CRE 06/07/2017 - 11.11
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P8_TA(2017)0316

Κείμενα που εγκρίθηκαν
PDF 538kWORD 69k
Πέμπτη 6 Ιουλίου 2017 - Στρασβούργο Οριστική έκδοση
Προώθηση της συνοχής και της ανάπτυξης στις εξόχως απόκεντρες περιφέρειες της Ένωσης
P8_TA(2017)0316A8-0226/2017

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 6ης Ιουλίου 2017 σχετικά με την προώθηση της συνοχής και της ανάπτυξης στις εξόχως απόκεντρες περιοχές της Ένωσης: εφαρμογή του άρθρου 349 της ΣΛΕΕ (2016/2250(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 52 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ), το οποίο προβλέπει, στην παράγραφο 1, ότι οι Συνθήκες εφαρμόζονται στα κράτη μέλη και, στην παράγραφο 2, ότι το πεδίο εδαφικής εφαρμογής των Συνθηκών αυτών προσδιορίζεται στο άρθρο 355 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 355 παράγραφος 1 σημείο 1 ΣΛΕΕ, όπως τροποποιήθηκε με την απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, της 29ης Οκτωβρίου 2010, σχετικά με την τροποποίηση του ευρωπαϊκού καθεστώτος της νήσου του Αγίου Βαρθολομαίου (2010/718/ΕΕ) και με την απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, της 11ης Ιουλίου 2012, σχετικά με την τροποποίηση του καθεστώτος της Μαγιότ έναντι της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2012/419/ΕΕ), το οποίο ορίζει ότι οι διατάξεις των Συνθηκών ισχύουν στις εξόχως απόκεντρες περιοχές σύμφωνα με το άρθρο 349 ΣΛΕΕ,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 349 ΣΛΕΕ, το οποίο αναγνωρίζει ειδικό καθεστώς στις εξόχως απόκεντρες περιοχές, προβλέπει ότι θεσπίζονται «ειδικά μέτρα αποσκοπούντα ιδίως στον καθορισμό των προϋποθέσεων εφαρμογής των Συνθηκών στις περιοχές αυτές, συμπεριλαμβανομένων κοινών πολιτικών» και ορίζει ότι αυτά αφορούν ιδίως και όχι αποκλειστικά «την τελωνειακή και εμπορική πολιτική, τη φορολογική πολιτική, τις ελεύθερες ζώνες, τη γεωργική και αλιευτική πολιτική, τους όρους προμήθειας πρώτων υλών και βασικών καταναλωτικών αγαθών, τις κρατικές ενισχύσεις και τις προϋποθέσεις πρόσβασης στα Διαρθρωτικά Ταμεία και στα οριζόντια προγράμματα της Ένωσης»,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) ΣΛΕΕ, το οποίο ορίζει ότι δύνανται να θεωρηθούν ότι συμβιβάζονται με την εσωτερική αγορά οι ενισχύσεις για την προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης των εξόχως απόκεντρων περιοχών,

–  έχοντας υπόψη τον τίτλο XVIIΙ ΣΛΕΕ, που θέτει τον στόχο της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής και προσδιορίζει τα διαρθρωτικά χρηματοδοτικά μέσα για την επίτευξή του,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 7 ΣΛΕΕ, το οποίο προβλέπει ότι η Ένωση μεριμνά για τη συνοχή μεταξύ των διαφόρων πολιτικών και δράσεών της, λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των στόχων της και σύμφωνα με την αρχή της δοτής αρμοδιότητας,

–  έχοντας υπόψη το σύνολο των ανακοινώσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τις εξόχως απόκεντρες περιοχές,

–  έχοντας υπόψη το σύνολο των ψηφισμάτων του σχετικά με τις εξόχως απόκεντρες περιοχές, και ιδίως το ψήφισμά του της 18ης Απριλίου 2012 σχετικά με τον ρόλο της πολιτικής συνοχής στις εξόχως απόκεντρες περιφέρειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο της στρατηγικής «Ευρώπη 2020»(1) και το ψήφισμά του της 26ης Φεβρουαρίου 2014 σχετικά με τη βελτιστοποίηση της ανάπτυξης του δυναμικού των εξόχως απόκεντρων περιοχών μέσω της δημιουργίας συνεργειών μεταξύ των διαρθρωτικών ταμείων και των άλλων προγραμμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης(2),

–  έχοντας υπόψη την απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 15ης Δεκεμβρίου 2015(3),

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής της 15ης Δεκεμβρίου 2016 σχετικά με την εφαρμογή του προγράμματος ειδικών μέτρων για τη γεωργία υπέρ των εξόχως απόκεντρων περιοχών (POSEI) (COM(2016)0797),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο Συμβούλιο, στην Ευρωπαϊκή Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή και στην Επιτροπή των Περιφερειών σχετικά με τον εκσυγχρονισμό των κανόνων της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις (COM(2012)0209),

–   έχοντας υπόψη το μνημόνιο που υπεγράφη στην Καγιέν στις 5 Μαρτίου 1999 από τις εξόχως απόκεντρες περιοχές, το οποίο συμπληρώθηκε από το κοινό μνημόνιο της Ισπανίας, της Γαλλίας, της Πορτογαλίας και των εξόχως απόκεντρων περιοχών που υπεγράφη τον Μάιο 2010, και το οποίο ορίζει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να προωθεί τη βιώσιμη ανάπτυξη των εξόχως απόκεντρων περιοχών μέσω της αξιοποίησης των πολυάριθμων φυσικών και πολιτιστικών αγαθών των εν λόγω περιοχών, προωθώντας παράλληλα τις αρχές των ίσων ευκαιριών, της εταιρικής σχέσης, της αναλογικότητας και της συνοχής των πολιτικών της Ευρώπης,

–  έχοντας υπόψη την τελική δήλωση της 21ης Διάσκεψης των Προέδρων των εξόχως απόκεντρων περιοχών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 22 και 23 Σεπτεμβρίου 2016, καθώς και το κοινό μνημόνιο των εξόχως απόκεντρων περιοχών που υπεγράφη με την ευκαιρία του τέταρτου φόρουμ των ΕΑΠ της Ένωσης στις 30 και 31 Μαρτίου 2017 στις Βρυξέλλες,

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 651/2014 της Επιτροπής, της 17ης Ιουνίου 2014, για την κήρυξη ορισμένων κατηγοριών ενισχύσεων ως συμβατών με την εσωτερική αγορά κατ’ εφαρμογή των άρθρων 107 και 108 της Συνθήκης(4),

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του, καθώς και το άρθρο 1 παράγραφος 1 στοιχείο ε) και το Παράρτημα 3 της απόφασης της Διάσκεψης των Προέδρων της 12ης Δεκεμβρίου 2002 σχετικά με τη διαδικασία εξουσιοδότησης της εκπόνησης εκθέσεων πρωτοβουλίας,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Περιφερειακής Ανάπτυξης και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Γεωργίας και Ανάπτυξης της Υπαίθρου (A8-0226/2017),

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 349 ΣΛΕΕ αναγνωρίζει την ιδιαίτερη οικονομική και κοινωνική κατάσταση των εξόχως απόκεντρων περιοχών, η οποία επιδεινώνεται σε διαρθρωτικό επίπεδο από παράγοντες (μεγάλη απόσταση, νησιωτικός χαρακτήρας, μικρή έκταση, δύσκολη μορφολογία και κλίμα, οικονομική εξάρτηση όσον αφορά έναν μικρό αριθμό προϊόντων) ο μόνιμος χαρακτήρας και ο συνδυασμός των οποίων βλάπτουν σε μεγάλο βαθμό την ανάπτυξη των περιοχών αυτών·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το Δικαστήριο της ΕΕ (τμήμα μείζονος συνθέσεως) έχει παράσχει, στο πλαίσιο της βασικής απόφασης που εξέδωσε στις 15 Δεκεμβρίου 2015, μια ενδελεχή ερμηνεία του άρθρου 349 ΣΛΕΕ·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι στην εν λόγω απόφαση το Δικαστήριο επιβεβαιώνει ιδίως ότι οι πράξεις που έχουν ως αντικείμενο την εφαρμογή ειδικών μέτρων για τις εξόχως απόκεντρες περιοχές μπορούν να θεσπιστούν στη νομική βάση του άρθρου 349, ότι η συγκεκριμένη νομική βάση επιτρέπει παρεκκλίσεις τόσο από το πρωτογενές όσο και από το παράγωγο δίκαιο και ότι ο κατάλογος των τομέων που καλύπτονται από τη διατύπωση του άρθρου 349 δεν είναι εξαντλητικός διότι «πρόθεση των συντακτών της Συνθήκης ΛΕΕ δεν ήταν να απαριθμήσουν κατά τρόπο εξαντλητικό τα είδη των μέτρων που μπορούν να θεσπισθούν βάσει του συγκεκριμένου άρθρου»·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, όσον αφορά την εφαρμογή των Συνθηκών της ΕΕ στις εξόχως απόκεντρες περιοχές, το άρθρο 52 ΣΕΕ και τα άρθρα 349 και 355 ΣΛΕΕ συνδέονται μεταξύ τους και ότι, δυνάμει του άρθρου 355 πρώτο εδάφιο παράγραφος 1 ΣΛΕΕ, οι διατάξεις των Συνθηκών εφαρμόζονται στις εξόχως απόκεντρες περιοχές, σύμφωνα με το άρθρο 349 ΣΛΕΕ, και ότι η αναφορά αυτή στις «Συνθήκες» περιλαμβάνει το παράγωγο δίκαιο·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το άρθρο 349 ΣΛΕΕ πρέπει να διαβαστεί παράλληλα με άλλα άρθρα της Συνθήκης, και ειδικότερα με το άρθρο 7, στο οποίο προβλέπεται ότι «η Ένωση μεριμνά για τη συνοχή μεταξύ των διαφόρων πολιτικών και δράσεών της, λαμβάνοντας υπόψη το σύνολο των στόχων της»·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αρχές της ισότητας και της απαγόρευσης των διακρίσεων δικαιολογούν μια διαφοροποιημένη μεταχείριση σε περίπτωση διαφορετικών καταστάσεων, προκειμένου να καταστεί, εν τέλει, δυνατή η ισότητα στην εφαρμογή του ευρωπαϊκού δικαίου·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο στόχος του άρθρου 349 ΣΛΕΕ είναι να εξασφαλιστεί η ανάπτυξη των εξόχως απόκεντρων περιοχών και η ενσωμάτωσή τους τόσο στον ευρωπαϊκό χώρο όσο και στον καθαυτό γεωγραφικό χώρο τους, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα ότι επωφελούνται από ευρωπαϊκές πολιτικές και, κατά περίπτωση, από ειδικά μέτρα που είναι προσαρμοσμένα στην πραγματικότητα και στις ανάγκες τους·

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εξόχως απόκεντρες περιοχές βρίσκονται σε προνομιακή θέση από γεωστρατηγική άποψη και σε τομείς έρευνας που συνδέονται με την κλιματική αλλαγή και τη βιοποικιλότητα·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Επιτροπής, η γαλάζια οικονομία της ΕΕ αντιστοιχεί σε περίπου 5,4 εκατομμύρια θέσεις εργασίας, και η προστιθεμένη αξία της ανέρχεται σε περίπου 500 δισεκατομμύρια EUR ετησίως·

1.  υπενθυμίζει ότι το άρθρο 7 ΣΕΕ αναθέτει στην Επιτροπή τον ρόλο του θεματοφύλακα των Συνθηκών· τονίζει ότι οι εξόχως απόκεντρες περιοχές είναι πλήρως ενταγμένες στην Ευρωπαϊκή Ένωση και διέπονται από την έννομη τάξη της, ενώ η ειδική κατάστασή τους αναγνωρίζεται από τις Συνθήκες, και ειδικότερα το άρθρο 349 ΣΛΕΕ, που θεσπίζει μια βασική αρχή και ένα δικαίωμα προσαρμογής στο επίπεδο των διαφόρων πολιτικών της Ένωσης·

2.  τονίζει ότι παρ’ όλο που μειονεκτούν σημαντικά λόγω της γεωγραφικής τους απόστασης από την Ένωση, οι εξόχως απόκεντρες περιοχές επωφελούνται από διάφορα σημαντικά πλεονεκτήματα, όπως οι δυνατότητες που προσφέρουν οι αυξανόμενες δραστηριότητες τουρισμού, η γαλάζια ανάπτυξη, η εκμετάλλευση σημαντικών ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, η ανάπτυξη της κυκλικής οικονομίας, καθώς και η αξιοποίηση της πλούσιας φυσικής κληρονομιάς και της τεράστιας βιοποικιλότητάς τους·

3.  εκτιμά πως το άρθρο 349 ΣΛΕΕ έχει χρησιμοποιηθεί στενά και θα μπορούσε να ερμηνευθεί με πιο καινοτόμο και θετικό τρόπο, με σκοπό ιδίως τη δημιουργία ειδικών προγραμμάτων και πολιτικών που να στηρίζονται στα πλεονεκτήματα των ΕΑΠ, ώστε να τους δοθούν τα μέσα για τα αξιοποιήσουν, κυρίως σε τομείς όπως οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, η γαλάζια ανάπτυξη, η έρευνα και ανάπτυξη, ο βιώσιμος τουρισμός, η προστασία της βιοποικιλότητας, η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή· υπενθυμίζει, στο πλαίσιο αυτό, τον ρόλο που αναλαμβάνει η Ένωση προκειμένου να βοηθήσει τις εξόχως απόκεντρες περιοχές να αντιμετωπίσουν τα προβλήματά τους και να αξιοποιήσουν τα πλεονεκτήματά τους, αλλά τονίζει παράλληλα την ανάγκη να αναλάβουν τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη μεγαλύτερη ευθύνη όσον αφορά τη χρήση των διαθέσιμων μέσων της ΕΕ που μπορούν να τα στηρίξουν ώστε να εξασφαλίσουν τη βιώσιμη ανάπτυξη των εξόχως απόκεντρων περιοχών τους·

Η τρέχουσα κατάσταση σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 349 της ΣΛΕΕ

4.  εκφράζει την ανησυχία του διότι τα άρθρα των Συνθηκών που αφορούν τις εξόχως απόκεντρες περιοχές δεν έχουν μέχρι στιγμής εφαρμοστεί στον μέγιστο δυνατό βαθμό, περιορίζοντας την ικανότητά τους να επωφεληθούν πλήρως από την ενσωμάτωσή τους στην Ένωση και να ενισχύσουν την ανταγωνιστικότητά τους στις συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές τους·

5.  εκτιμά πως η διευρυμένη εφαρμογή του άρθρου 349 ΣΛΕΕ θα διευκόλυνε την καλύτερη ενσωμάτωση των ΕΑΠ στην Ένωση και την ανάπτυξή τους και τις δικές τους δυνατότητες, με πλήρη συνεκτίμηση των ιδιαιτεροτήτων τους και των διαρθρωτικών περιορισμών τους αλλά και των πλεονεκτημάτων τους·

6.  υπενθυμίζει την πολιτική βούληση των νομοθετών όπως προέκυπτε από τη διατύπωση του άρθρου 299 παράγραφος 2, μετέπειτα άρθρο 349 ΣΛΕΕ, για τη θέσπιση μιας συνολικής στρατηγικής που θα βασιζόταν σε ειδικά μέτρα στο πλαίσιο διαφόρων πολιτικών και κειμένων·

7.  υπενθυμίζει ότι το πρόγραμμα ειδικών μέτρων λόγω του απομακρυσμένου και νησιωτικού χαρακτήρα ορισμένων περιφερειών (POSEI) είναι ένα πρόγραμμα που λαμβάνει πλήρως υπόψη τις ιδιαιτερότητες των εξόχως απόκεντρων περιοχών χάρη σε έναν ιδιαίτερο κανονισμό ο οποίος είναι θεμελιωμένος αφενός στο άρθρο 349 και αφετέρου στο άρθρο 42 πρώτο εδάφιο και στο άρθρο 43 παράγραφος 2 ΣΛΕΕ που αναγνωρίζει τη διπλή αρχή της συμμετοχής των εξόχως απόκεντρων περιοχών στην Ένωση και της πλήρους προσαρμογής μιας κοινής ευρωπαϊκής πολιτικής στις τοπικές συνθήκες ΕΑΠ, και ως εκ τούτου υπενθυμίζει ότι είναι ζωτικής σημασίας η συνέχιση αυτού του προγράμματος και η εκπόνηση νέων προγραμμάτων POSEI για άλλες πολιτικές της Ένωσης·

8.  εκτιμά πως η μέχρι τώρα επιτυχία του POSEI συνηγορεί υπέρ της διατήρησης ειδικών διατάξεων υπέρ των ΕΑΠ αντί της αποδυνάμωσής τους μέσα σε οριζόντια ευρωπαϊκά προγράμματα·

9.  επισημαίνει ότι η Επιτροπή έχει εκδώσει πολλές ανακοινώσεις σχετικά με τις εξόχως απόκεντρες περιοχές· θεωρεί λυπηρό το ότι οι διάφορες ευρωπαϊκές στρατηγικές για τις εξόχως απόκεντρες περιοχές μερικώς μόνο έως σήμερα έχουν τεθεί σε εφαρμογή και υλοποιηθεί·

10.  καλεί την Επιτροπή να προτείνει ένα σχέδιο δράσης συνοδευόμενο, εάν χρειαστεί, από νομοθετικές πρωτοβουλίες που θα επιτρέπουν την εφαρμογή μιας συνεκτικής και αποτελεσματικής στρατηγικής για τις εξόχως απόκεντρες περιοχές, μέσα από την πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων που παρέχει το άρθρο 349 ΣΛΕΕ, ιδίως για τη δημιουργία ειδικών προγραμμάτων και πολιτικών, κυρίως για καινοτομίες και μακροπρόθεσμες επενδύσεις προσαρμοσμένες στις ανάγκες τους για βιώσιμη ανάπτυξη· επιμένει στην ανάγκη για στενή συνεργασία με τις περιφερειακές αρχές των εξόχως απόκεντρων περιοχών και με τα ενδιαφερόμενα μέρη· καλεί ως εκ τούτου τα θεσμικά όργανα της Ένωσης να συνεργαστούν με τις περιφερειακές αρχές των ΕΑΠ για να ανοίξει ένα νέο κεφάλαιο στις σχέσεις ΕΕ-ΕΑΠ·

11.  επικροτεί το έργο της Επιτροπής σχετικά με μια ανανεωμένη στρατηγική για τις εξόχως απόκεντρες περιοχές που θα θεσπιστεί το αργότερο έως το τέλος του 2017· καλεί την Επιτροπή να συμπεριλάβει στη στρατηγική της μια λεπτομερή προσέγγιση ΕΑΠ καθώς και στοχευμένα στρατηγικά πλαίσια για τις επενδυτικές ανάγκες, μαζί με συγκεκριμένους, εφικτούς και μετρήσιμους στόχους· ενθαρρύνει τη Γαλλία, την Ισπανία και την Πορτογαλία, να στηρίξουν περισσότερο τις εξόχως απόκεντρες περιοχές τους·

12.  υπενθυμίζει ότι το άρθρο 349 ΣΛΕΕ παρέχει στις εξόχως απόκεντρες περιοχές τη δυνατότητα να λαμβάνουν λειτουργικές ενισχύσεις οι οποίες δεν υπόκεινται σε χρονικούς περιορισμούς και δεν μειώνονται προοδευτικά, βάσει ευέλικτων διαδικασιών, με σκοπό την αντιστάθμιση του πρόσθετου κόστους με το οποίο επιβαρύνονται· υπενθυμίζει ότι οι παρεκκλίσεις αυτές αφορούν τόσο τα χρηματοδοτικά μέσα της Ένωσης όσο και τις κρατικές ενισχύσεις·

13.  τονίζει την ανάγκη να διασφαλιστεί η μακροχρόνια ισχύς των μέσων, των διατάξεων και των παρεκκλίσεων που έχουν δημιουργηθεί, ώστε να διασφαλιστεί μια ευνοϊκή για τη διαρθρωτική ανάπτυξη των ΕΑΠ σταθερότητα, βάσει των πραγματοποιούμενων αξιολογήσεων·

14.  ζητεί από την Επιτροπή να προβεί σε ακριβή απολογισμό της προσέγγισης ΕΑΠ και να εξετάσει την οικονομική και κοινωνική κατάσταση κάθε τέτοιας περιοχής, ώστε να διασφαλιστεί μια καλύτερη υλοποίηση των στόχων της ευρωπαϊκής πολιτικής περιφερειακής ανάπτυξης, ιδίως σε ό,τι αφορά την κάλυψη των καθυστερήσεων και την βιώσιμη ανάπτυξη, και να δοθεί έτσι η δυνατότητα στις εξόχως απόκεντρες περιοχές να πλησιάσουν τα μέσα ευρωπαϊκά επίπεδα ανάπτυξης·

15.  καλεί την Επιτροπή να ενισχύσει τον συντονισμό μεταξύ των διαφόρων γενικών διευθύνσεών της σχετικά με ζητήματα ενδιαφέροντος για τις εξόχως απόκεντρες περιοχές, προκειμένου τα προβλήματα των εξόχως απόκεντρων περιοχών να τυγχάνουν κατάλληλης αντιμετώπισης στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών πολιτικών και στρατηγικών· υπογραμμίζει εν προκειμένω τον καθοριστικό ρόλο που διαδραματίζει η Γενική Γραμματεία για τη διασφάλιση της ορθής εφαρμογής του άρθρου 349 ΣΛΕΕ, δεδομένου ότι για την προσαρμογή των πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις ιδιαιτερότητες των εξόχως απόκεντρων περιοχών απαιτείται λήψη αποφάσεων στο υψηλότερο δυνατό πολιτικό επίπεδο·

Γεωργική πολιτική

16.  επικροτεί την πρόσφατη έκθεση της Επιτροπής (COM(2016)0797), η οποία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η συνολική επίδοση των προγραμμάτων POSEI (2006-2014) είναι θετική, εκτιμά ότι το πρόγραμμα είναι ουσιώδες για τη διατήρηση της παραγωγής των εξόχως απόκεντρων περιοχών και ότι συνάδει με τους νέους στόχους της κοινής γεωργικής πολιτικής (ΚΓΠ), συνιστά δε τη διατήρηση του ισχύοντος βασικού κανονισμού λαμβάνοντας ωστόσο υπόψη ότι ενδέχεται να απαιτηθούν δημοσιονομικές προσαρμογές μετά την έναρξη ισχύος των συμφωνιών ελεύθερων συναλλαγών οι οποίες θα πλήξουν ή υπάρχει κίνδυνος να πλήξουν σημαντικά τους κλάδους παραγωγής των εξόχως απόκεντρων περιοχών·

17.  θεωρεί ότι από τη θέσπισή του το POSEI έχει γνωρίσει πραγματική επιτυχία·

18.  υποστηρίζει το συμπέρασμα της έκθεσης της Επιτροπής που ζητεί να ενισχυθεί η βασική μορφή του POSEI, ώστε να αποφευχθεί ο κίνδυνος εγκατάλειψης της γεωργικής παραγωγής με όλες τις αρνητικές επιπτώσεις που αυτό θα προκαλούσε για την απασχόληση, το περιβάλλον και την εδαφική διάσταση των ΕΑΠ·

19.  θεωρεί αναγκαίο να παρασχεθεί μεγαλύτερη στήριξη στη διαφοροποίηση της παραγωγής στις εξόχως απόκεντρες περιοχές και να θεσπιστούν μέτρα για την επίλυση των κρίσεων στην αγορά τις οποίες αντιμετωπίζουν ορισμένοι τομείς, ιδίως ο τομέας της τομάτας και του ζωικού κεφαλαίου, καθώς και για τη διευκόλυνση της ανάπτυξης των κλάδων παραγωγής μικρής κλίμακας, όπως εκείνων που σχετίζονται με τα γαλακτοκομικά προϊόντα·

20.  υπενθυμίζει ότι κατά τις διαδοχικές μεταρρυθμίσεις της κοινής οργάνωσης των γεωργικών αγορών (ΚΟΑ) δεν ελήφθησαν επαρκώς υπόψη οι ιδιαιτερότητες των εξόχως απόκεντρων περιοχών, και ζητεί να λαμβάνονται αυτές καλύτερα υπόψη στο μέλλον·

21.  διαπιστώνει ότι η εξαφάνιση των ποσοστώσεων και των εγγυημένων τιμών που δρομολογήθηκε στο πλαίσιο της μεταρρύθμισης του 2005 της ΚΟΑ για τη ζάχαρη αποδυναμώνει τους παραγωγούς ζάχαρης ζαχαροκάλαμου των εξόχως απόκεντρων περιοχών· επιμένει στην ανάγκη διατήρησης του συνόλου των ειδικών μηχανισμών που έχουν θεσπιστεί στο πλαίσιο του άρθρου 349 ΣΛΕΕ, προκειμένου να καταστεί δυνατή η βιώσιμη ανταγωνιστικότητα του κλάδου αυτού· ζητεί τη δημιουργία μηχανισμού στήριξης των καλλιεργητών ζαχαροκάλαμου σε περίπτωση πτώσης των διεθνών τιμών ζάχαρης·

22.  καλεί την Επιτροπή να λάβει υπόψη την καίρια σημασία της γαλακτοκομικής παραγωγής στις Αζόρες, να συνεχίσει να παρέχει στήριξη στους παραγωγούς και να προβλέψει πρόσθετα μέτρα σε περίπτωση κρίσης στην αγορά·

23.  υπενθυμίζει ότι η μπανανοκαλλιέργεια κατέχει καίριο ρόλο στον κοινωνικοοικονομικό ιστό ορισμένων εξόχως απόκεντρων περιοχών· ζητεί ως εκ τούτου να διατηρηθεί και, ενδεχομένως, να αυξηθεί η στήριξη στους παραγωγούς·

24.  καλεί την Επιτροπή να εισαγάγει, στους μηχανισμούς διαχείρισης και εντοπισμού κρίσεων στις αγορές των διαφόρων γεωργικών τομέων, όπως η μπανάνα, η ζάχαρη, το ρούμι, η αλιεία ή το γάλα με το παρατηρητήριο γάλακτος, έναν σαφή ορισμό της κρίσης της αγοράς στις εξόχως απόκεντρες περιοχές και να προσαρμόσει τους δείκτες της στις συνθήκες των περιοχών αυτών·

25.  θεωρεί λυπηρό το ότι το διαφορετικό καθεστώς που εφαρμόζεται όσον αφορά τη «βιολογική» πιστοποίηση στις τρίτες χώρες και στα κράτη μέλη της Ένωσης προκαλεί στρέβλωση του ανταγωνισμού στην αγορά αυτή, σε βάρος τόσο των ευρωπαίων παραγωγών που δραστηριοποιούνται στις εξόχως απόκεντρες περιοχές όσο και των ευρωπαίων καταναλωτών, οι οποίοι παραπλανώνται όσον αφορά τις πραγματικές συνθήκες παραγωγής των συγκεκριμένων προϊόντων· ζητεί ως εκ τούτου, στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη σχετικά με τα μελλοντικά ευρωπαϊκά πρότυπα στον τομέα της παραγωγής και επισήμανσης των βιολογικών προϊόντων, να αντικατασταθεί η συμμόρφωση με το ισχύον καθεστώς ισοδυναμίας, προκειμένου να διασφαλιστεί ο θεμιτός ανταγωνισμός μεταξύ των εξόχως απόκεντρων περιοχών και των τρίτων χωρών·

26.  θεωρεί αναγκαίο να θεσπιστούν, βάσει του άρθρου 349 ΣΛΕΕ, ένα νομικό πλαίσιο για τα προϊόντα με βιολογική ετικέτα, και ένα νομικό πλαίσιο για την υγειονομική και φυτοϋγειονομική προστασία, τα οποία θα λαμβάνουν υπόψη τα χαρακτηριστικά της γεωργίας των εξόχως απόκεντρων περιοχών σε τροπικό περιβάλλον·

27.  καλεί την Επιτροπή να ενθαρρύνει τους γεωργούς των εξόχως απόκεντρων περιοχών να προωθήσουν τα υψηλής ποιότητας προϊόντα τους στηρίζοντας τη χρήση του λογοτύπου ΕΑΠ, καθώς και άλλων μορφών πιστοποίησης ποιότητας·

28.  τονίζει ότι η διαφοροποίηση και η εξειδίκευση της παραγωγής μπορούν να τονώσουν και να προωθήσουν περαιτέρω την τοπική παραγωγή, τη μεταποίηση και την εμπορία τροφίμων και να μειώσουν έτσι τις υφιστάμενες ανισότητες ανάμεσα στις ΕΑΠ και τις άλλες περιφέρειες της ΕΕ·

29.  υπογραμμίζει εν ονόματι της συνοχής των πολιτικών ότι οι προσπάθειες που καταβάλλονται στις εξόχως απόκεντρες περιοχές για τον εκσυγχρονισμό και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των παραδοσιακών τους κλάδων δεν πρέπει να τίθενται υπό αμφισβήτηση από τις συμφωνίες ελεύθερων συναλλαγών που η ΕΕ συνάπτει με τρίτες χώρες·

Εμπορική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης

30.  υπενθυμίζει ότι το άρθρο 207 παράγραφος 3 ΣΛΕΕ ορίζει ότι «οι υπό διαπραγμάτευση συμφωνίες με τρίτες χώρες πρέπει να συνάδουν με τις πολιτικές και τους εσωτερικούς κανόνες της Ένωσης»·

31.  διαπιστώνει ότι με τον πολλαπλασιασμό των εμπορικών συμφωνιών με τρίτες χώρες, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται οι μεγαλύτεροι παραγωγοί μπανάνας και ζάχαρης στον κόσμο, τροποποιείται η κατανομή της αγοράς, ασκείται πίεση στις τιμές και απειλείται η ανταγωνιστικότητα των κοινοτικών παραγωγών των συγκεκριμένων προϊόντων·

32.  εκτιμά συνεπώς ότι η εμπορική πολιτική της Ένωσης δεν θα πρέπει να θέτει σε κίνδυνο τους κλάδους των εξόχως απόκεντρων περιοχών διότι διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο σε οικονομικό, κοινωνικό και περιβαλλοντικό επίπεδο·

33.  προτρέπει τις εμπορικές διαπραγματεύσεις στις οποίες προβαίνει η Ένωση να λαμβάνοντας υπόψη στο εξής τις ιδιαιτερότητες και τα ευαίσθητα προϊόντα των εξόχως απόκεντρων περιοχών, και ιδίως την μπανάνα, τη ζάχαρη, το ρούμι, την τομάτα ή ακόμη τα προϊόντα αλιείας·

34.  καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να επιδείξουν προσοχή και επαγρύπνηση με σκοπό την προάσπιση των συμφερόντων των εξόχως απόκεντρων περιοχών στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων σχετικά με το Brexit·

35.  προτρέπει την Επιτροπή, σύμφωνα με τη δέσμευση που ανέλαβε στην ανακοίνωσή της, της 20ής Ιουνίου 2012, «να επισυνάπτει στις προτάσεις περί εμπορικών συμφωνιών τύπου συμφωνιών οικονομικής εταιρικής σχέσης, αναλύσεις επιπτώσεων που θα πρέπει, όπου χρειάζεται, να λαμβάνουν υπόψη την εξόχως απόκεντρη διάσταση» και συμπεριλαμβάνουν τις περιβαλλοντικές, κοινωνικές, οικονομικές και εδαφικές επιπτώσεις για τις εξόχως απόκεντρες περιοχές· ζητεί στο πλαίσιο των εν λόγω αναλύσεων αντικτύπου να μετρηθούν επίσης οι σωρευτικές επιπτώσεις των εμπορικών συμφωνιών στις εξόχως απόκεντρες περιοχές·

36.  θεωρεί λυπηρό το ότι έως σήμερα δεν έχει διενεργηθεί καμία μελέτη σχετικά με τις συνέπειες των συμφωνιών ελεύθερων συναλλαγών στους γεωργικούς κλάδους των εξόχως απόκεντρων περιοχών· αποδοκιμάζει επίσης το γεγονός ότι οι εξόχως απόκεντρες περιοχές δεν ελήφθησαν υπόψη στην έκθεση της Επιτροπής, της 15ης Δεκεμβρίου 2016, σχετικά με τις σωρευτικές επιπτώσεις των εμπορικών συμφωνιών, αντίθετα με τις κανονιστικές διατάξεις που προβλέπονται στο POSEI·

37.  ζητεί να ληφθούν υπόψη στις εμπορικές πολιτικές της Ένωσης τα ανταγωνιστικά μειονεκτήματα των εξόχως απόκεντρων περιοχών· ζητεί τη διατήρηση, όπου χρειαστεί, των δασμολογικών και μη δασμολογικών φραγμών που απαιτούνται για την προστασία των προϊόντων ΕΑΠ και την αποτελεσματική ενεργοποίηση των ρητρών διασφάλισης και των μηχανισμών σταθεροποίησης σε περιπτώσεις ζημιών ή κινδύνου σοβαρών ζημιών στα προϊόντα ΕΑΠ·

38.  υπογραμμίζει, ιδίως για τα προϊόντα βιολογικής γεωργίας, τα όρια της αρχής της ισοδυναμίας η οποία επιτρέπει την είσοδο στην Ευρωπαϊκή Ένωση προϊόντων τρίτων χωρών τα οποία δεν πληρούν το σύνολο των ευρωπαϊκών απαιτήσεων· ζητεί την άμεση εφαρμογή της αρχής της συμμόρφωσης και την ενίσχυση των μέτρων ελέγχου·

39.  ενθαρρύνει την προώθηση του ρόλου των εξόχως απόκεντρων περιοχών στην εξωτερική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τις γειτονικές χώρες, ούτως ώστε να ενισχυθεί η εξωτερική πολιτική της στους τομείς της καταπολέμησης της φτώχειας, της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας, της ενίσχυσης της δημοκρατίας, των πολιτιστικών ανταλλαγών και της ισότητας των φύλων·

Βιώσιμες πολιτικές στους τομείς της θάλασσας, της αλιείας και της γαλάζιας ανάπτυξης

40.  υπενθυμίζει ότι το άρθρο 349 ΣΛΕΕ προβλέπει ότι η Επιτροπή δύναται να προτείνει ειδικά μέτρα για τις εξόχως απόκεντρες περιοχές, μεταξύ άλλων και όσον αφορά τις πολιτικές στον τομέα της αλιείας·

41.  ζητεί από την Επιτροπή να εξετάσει το ενδεχόμενο δημιουργίας ενός συστήματος στήριξης για μια βιώσιμη αλιεία στις ΕΑΠ δυνάμει του άρθρου 349 ΣΛΕΕ, κατ’ αναλογία των όσων εφαρμόζονται στον γεωργικό τομέα βάσει του προγράμματος POSEI·

42.  προτρέπει την Επιτροπή και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να θέσουν σε εφαρμογή όλες τις συστάσεις που περιλαμβάνονται στο από 27 Απριλίου 2017 ψήφισμά του σχετικά με τη διαχείριση των αλιευτικών στόλων στις εξόχως απόκεντρες περιοχές(5)·

43.  καλεί την Ένωση να χρησιμοποιήσει τις ΕΑΠ για να μετατραπεί σε παγκόσμια ναυτική δύναμη·

44.  υπογραμμίζει ότι τόσο ο πλούτος που συνιστούν οι ωκεανοί όσο και η εν εξελίξει και μελλοντική τεχνολογική πρόοδος μπορούν να δημιουργήσουν πρωτοφανείς ευκαιρίες ανάπτυξης για τις εξόχως απόκεντρες περιοχές· θεωρεί ότι η βιώσιμη γαλάζια ανάπτυξη συνιστά ευκαιρία μετριασμού των διαρθρωτικών ανισοτήτων που υπάρχουν μεταξύ των εξόχως απόκεντρων περιοχών και της ηπειρωτικής Ευρώπης και ότι μπορεί να συμβάλει στο να τεθούν οι εξόχως απόκεντρες περιοχές στο επίκεντρο μιας ευρωπαϊκής πολιτικής με μέλλον·

45.  υπενθυμίζει ότι, δεδομένης της τοποθεσίας τους, οι εξόχως απόκεντρες περιοχές κατέχουν σημαντική θέση στη θαλάσσια διακυβέρνηση, στην παρακολούθηση των παράκτιων υδάτων, στην καταπολέμηση της παράνομης αλιείας και στη βελτίωση της ασφάλειας των μεταφορών·

46.  προτρέπει την Ένωση και τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη να επενδύσουν περαιτέρω σε τομείς σχετικούς με τη θάλασσα και τους ωκεανούς, και ιδίως σε σχέση με τις εξόχως απόκεντρες περιοχές, προκειμένου να διασφαλιστεί η βιώσιμη και αποδοτική οικονομική ανάπτυξη των αποκλειστικών οικονομικών ζωνών τους·

47.  επικροτεί τη μελέτη που δρομολόγησε η Επιτροπή σχετικά με το δυναμικό της βιώσιμης γαλάζιας ανάπτυξης στις εξόχως απόκεντρες περιοχές και προσδοκά τη δρομολόγηση ενός πραγματικού ευρωπαϊκού προγράμματος προορισμένου για τις ΕΑΠ αποσκοπεί στο να δώσει απαντήσεις στα προβλήματα επισιτιστικής ασφάλειας, θαλάσσιας και ναυτικής έρευνας και βιοοικονομίας· τονίζει εντούτοις ότι ορισμένες δραστηριότητες, όπως η εξόρυξη αποθεμάτων πετρελαίου και αερίου που απαντούν κάτω από τον θαλάσσιο πυθμένα και η εξερεύνηση υποθαλάσσιων ορυκτών, ενδέχεται να έχουν σοβαρές επιπτώσεις στις ευαίσθητες θαλάσσιες περιοχές και να διαταράσσουν τα θαλάσσια είδη και τα ευπαθή οικοσυστήματα·

48.  υπενθυμίζει τη σημασία των θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών για τις εξόχως απόκεντρες περιοχές·

Πολιτική συνοχής

49.  υπενθυμίζει ότι το άρθρο 349 ΣΛΕΕ προβλέπει ειδική πρόσβαση των εξόχως απόκεντρων περιοχών στα διαρθρωτικά ταμεία και ότι, για τον σκοπό αυτό, όλες οι εξόχως απόκεντρες περιοχές θα έπρεπε να θεωρούνται «λιγότερο ανεπτυγμένες περιοχές»· επικροτεί και καλωσορίζει τις δράσεις της Επιτροπής υπέρ των εξόχως απόκεντρων περιοχών στο πλαίσιο μιας σειράς τεσσάρων ανακοινώσεων για τις εξόχως απόκεντρες περιοχές (2004, 2007, 2008 και 2012)· υπογραμμίζει τη σημασία της χρηματοδοτικής στήριξης της ΕΕ για όλες τις εξόχως απόκεντρες περιοχές η οποία ανέρχεται σε 13 δισεκατομμύρια EUR για την περίοδο 2014-2020·

50.  επαναλαμβάνει ότι η πολιτική συνοχής πρέπει να συνεχίσει να αποτελεί ένα από τα κύρια μέσα της ευρωπαϊκής δράσης για την περίοδο μετά το 2020, ιδίως όσον αφορά τις εξόχως απόκεντρες περιοχές, όπου οι περιφερειακές ανισότητες εξακολουθούν να είναι ορατές·

51.  καλεί τα κράτη μέλη, λαμβανομένων υπόψη της αρχής της επικουρικότητας και των ευθυνών που τους ανήκουν, να θέσουν πλήρως σε εφαρμογή τις προϋποθέσεις, ιδίως όσον αφορά τις επενδύσεις στους τομείς αρμοδιότητάς τους, προκειμένου να βελτιωθούν οι επιδόσεις των ευρωπαϊκών ταμείων και πολιτικών στις εξόχως απόκεντρες περιοχές·

52.  εκτιμά ότι κατά την επόμενη περίοδο προγραμματισμού, θα μπορούσε να προβλεφθεί μεγαλύτερη ευελιξία εντός της θεματικής συγκέντρωσης, στην περίπτωση των εξόχως απόκεντρων περιοχών, για τον προσδιορισμό ορισμένων από τις προτεραιότητές τους όσον αφορά τη χρήση των διαρθρωτικών ταμείων, από τη στιγμή που επιδιώκεται η βιώσιμη ανάπτυξη· ζητεί να διατηρηθούν οι πιστώσεις του προϋπολογισμού που προορίζονται για τις εξόχως απόκεντρες περιοχές, οι αντισταθμίσεις των πρόσθετων δαπανών, καθώς και το σύνολο των δεόντως αιτιολογημένων μέτρων παρέκκλισης που αποσκοπούν στην αντιστάθμιση των διαρθρωτικών τους μειονεκτημάτων·

53.  ζητεί, στο πλαίσιο του προσεχούς πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου (ΠΔΠ), την αυστηρή εφαρμογή των κριτηρίων που καθορίζονται στον γενικό κανονισμό των Ταμείων, για τον προσδιορισμό των χρηματοδοτικών κονδυλίων·

54.  υπενθυμίζει τον κοινό στόχο της διπλής ενσωμάτωσης των εξόχως απόκεντρων περιοχών· ζητεί να επεκταθούν και να καταστούν λειτουργικοί όλοι οι μηχανισμοί που αποσκοπούν στη διασυνοριακή συνεργασία μεταξύ των εξόχως απόκεντρων περιοχών, των υπερπόντιων χωρών και εδαφών (PTOM) και των τρίτων χωρών που ανήκουν στη γεωγραφική λεκάνη τους, ιδίως μέσω της διατήρησης και βελτίωσης των συνεργειών μεταξύ των νομικών και χρηματοδοτικών μηχανισμών των κανονισμών ΕΤΑ και ΕΤΠΑ·

55.  υπογραμμίζει τη σημασία της προσαρμογής των στρατηγικών ευρωπαϊκής εδαφικής συνεργασίας, με σκοπό τη μείωση των αρνητικών επιπτώσεων για τις περιφέρειες εξ αιτίας της εξόχως απόκεντρης φύσης τους και την προώθηση της συνεργασίας·

56.  συνιστά να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στην εφαρμογή του Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων (ΕΤΣΕ) κατά το σκέλος που αφορά τις ΕΑΠ, τις λιγότερο ανεπτυγμένες και τις πιο απομακρυσμένες περιοχές·

57.  υπενθυμίζει, δεδομένων των ποσοστών ανεργίας των νέων στις εξόχως απόκεντρες περιοχές, την ανάγκη ενίσχυσης της δράσης της ΕΕ για τη στήριξη και την κατάρτιση των νέων στις εξόχως απόκεντρες περιοχές, ιδίως μέσω της πρωτοβουλίας για την απασχόληση των νέων·

58.  υπενθυμίζει ότι το σημαντικότερο ταμείο για την κατάρτιση και την απασχόληση είναι το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο (ΕΚΤ)· καλεί την Επιτροπή – λόγω του διαρθρωτικού χαρακτήρα και των κρίσιμων ποσοστών της ανεργίας στις εξόχως απόκεντρες περιοχές, και με βάση το άρθρο 349 ΣΛΕΕ το οποίο αναγνωρίζει στις εξόχως απόκεντρες περιοχές το δικαίωμα ειδικής πρόσβασης στα διαρθρωτικά ταμεία – να θεσπίσει πρόσθετο κονδύλιο στο πλαίσιο του ΕΚΤ για τη στήριξη της απασχολησιμότητας, της κινητικότητας και της κατάρτισης στις εξόχως απόκεντρες περιοχές·

59.  τονίζει τη σημασία της συνεχούς στήριξης των στρατηγικών έρευνας και καινοτομίας για έξυπνη εξειδίκευση (RIS3) στις εξόχως απόκεντρες περιοχές ως κεντρικού στοιχείου για να υλοποιηθεί η πολιτική της συνοχής·

60.  υπενθυμίζει τη σημασία των μέσων τοπικής ανάπτυξης όπως η τοπική ανάπτυξη με πρωτοβουλία των τοπικών κοινοτήτων (DLP/ΤΑΠΤΚ) και η Ολοκληρωμένη χωρική επένδυση (ITI/ΟΧΕ) ως μια προσέγγιση εκ των κάτω προς τα άνω που επιτρέπουν την αντιμετώπιση των τοπικών διαρθρωτικών προβλημάτων προωθώντας παράλληλα την υιοθέτηση από τις τοπικές κοινότητες· καλεί ως εκ τούτου την Επιτροπή και τα ενδιαφερόμενα κράτη μέλη να διερευνήσουν τρόπους για να ενισχύσουν τη χρήση της ΤΑΠΤΚ ως ευέλικτης και καινοτόμου απάντησης στην ανάγκη για προσαρμογή που εκφράζουν οι εξόχως απόκεντρες περιοχές·

61.  προτρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι δημογραφικές αλλαγές στις εξόχως απόκεντρες περιοχές ως καθοριστικός παράγοντας στη χάραξη των πολιτικών τους, ιδίως στους τομείς της εκπαίδευσης, της κατάρτισης και της απασχόλησης·

Πολιτική ανταγωνισμού και κρατικές ενισχύσεις

62.  υπενθυμίζει ότι το άρθρο 349 ΣΛΕΕ προβλέπει ότι η Επιτροπή μπορεί να προτείνει ειδικά μέτρα για τις εξόχως απόκεντρες περιοχές, ιδίως όσον αφορά την τελωνειακή και εμπορική πολιτική, τη φορολογική πολιτική, τις ελεύθερες ζώνες, τους όρους προμήθειας πρώτων υλών και βασικών καταναλωτικών αγαθών και τις κρατικές ενισχύσεις·

63.  υπενθυμίζει επιπλέον ότι το άρθρο 107 παράγραφος 3 ΣΛΕΕ ορίζει ότι δύνανται να θεωρηθούν ότι συμβιβάζονται με την εσωτερική αγορά οι ενισχύσεις για την προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης των εξόχως απόκεντρων περιοχών λαμβανομένης υπόψη της διαρθρωτικής, κοινωνικής και οικονομικής τους κατάστασης·

64.  καλεί την Επιτροπή να χρησιμοποιήσει περισσότερο το άρθρο 107 παράγραφος 3 στοιχείο α) ΣΛΕΕ και το άρθρο 349 ΣΛΕΕ στις κατευθυντήριες γραμμές για τις κρατικές ενισχύσεις περιφερειακού χαρακτήρα (AEFR) και το καθεστώς του γενικού κανονισμός απαλλαγής κατά κατηγορία (ΓΚΑΚ/RGEC) προκειμένου να συμβάλει στην οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη των εξόχως απόκεντρων περιοχών και αυτές να λαμβάνονται καλύτερα υπόψη·

65.  υπογραμμίζει ότι, λαμβανομένου υπόψη του απομακρυσμένου και περιορισμένου χαρακτήρα των αγορών τους, τυχόν ενίσχυση των παρεκκλίσεων από τη νομοθεσία περί ανταγωνισμού, με βάση τα άρθρα 349 και 42 ΣΛΕΕ, δεν μπορεί να επηρεάσει τις συναλλαγές μεταξύ των κρατών μελών ούτε να οδηγήσει σε αποσταθεροποίηση της εσωτερικής αγοράς·

66.  θεωρεί λυπηρό το ότι στις αρχικές προτάσεις για την απλούστευση του ΓΚΑΚ και των κρατικών ενισχύσεων περιφερειακού χαρακτήρα (AEFR) δεν έχει προβλεφθεί, εξαρχής και εκ των προτέρων, η προσαρμογή των κανόνων αυτών στις τοπικές συνθήκες των εξόχως απόκεντρων περιοχών, ώστε να διασφαλιστεί αποτελεσματικά η οικονομική και κοινωνική ανάπτυξή τους·

67.  καλεί την Επιτροπή να ενισχύσει τη δράση της κατά των μεγάλων μονοπωλίων στις εξόχως απόκεντρες περιοχές, τα οποία συμβάλλουν στην αύξηση του κόστους ζωής για τους τοπικούς πληθυσμούς, ιδιαίτερα στους τομείς των εισαγωγών, που ανταγωνίζονται την ανάπτυξη της τοπικής οικονομίας, της ενέργειας, των μεταφορών και των τηλεπικοινωνιών·

68.  ζητεί από την Επιτροπή να παρατείνει και μετά το 2020 τα φορολογικά καθεστώτα παρέκκλισης υπέρ των ΕΑΠ, βάσει μιας εμπεριστατωμένης αξιολόγησης της κατάστασής τους, μεριμνώντας παράλληλα να προχωρήσει στην οδό των δίκαιων και αποτελεσματικών φορολογικών καθεστώτων και να ενισχύσει τον αγώνα κατά της φοροαπάτης στην Ένωση και στις τρίτες χώρες·

69.  προειδοποιεί για τις εμπορικές πρακτικές όπως αυτές των αγορών αποδέσμευσης, που μπορούν να αποσταθεροποιήσουν τις νησιωτικές μικροαγορές των τοπικών οικονομιών·

Έρευνα, περιβάλλον, εκπαίδευση, πολιτισμός, μεταφορές, ενέργεια και τηλεπικοινωνίες

70.  υπενθυμίζει ότι το άρθρο 349 ΣΛΕΕ προβλέπει ότι η Επιτροπή δύναται να προτείνει ειδικά μέτρα για τις εξόχως απόκεντρες περιοχές, μεταξύ άλλων όσον αφορά τις προϋποθέσεις για την πρόσβασή τους στα οριζόντια προγράμματα της Ένωσης·

71.  εκτιμά πως τα οριζόντια προγράμματα της Ένωσης θα πρέπει να προβλέπουν ειδικούς όρους πρόσβασης για τις ΕΑΠ με σκοπό να εξασφαλίζεται ουσιαστική συμμετοχή και να αξιοποιούνται τα πλεονεκτήματα των εν λόγω περιοχών, κυρίως στο πλαίσιο των προγραμμάτων Ορίζοντας 2020, LIFE, COSME, Δημιουργική Ευρώπη, κλπ.·

72.  ζητεί από την Επιτροπή να ενσωματώσει αποτελεσματικά τις εξόχως απόκεντρες περιοχές στα διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών, ενέργειας και τηλεπικοινωνιών·

73.  υπενθυμίζει την ανάγκη να καταστεί προτεραιότητα η βιώσιμη ενεργειακή αυτονομία των εξόχως απόκεντρων περιοχών· υπογραμμίζει ότι οι εξόχως απόκεντρες περιοχές έχουν πολλά πλεονεκτήματα όσον αφορά την ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, την ενεργειακή απόδοση και την κυκλική οικονομία·

74.  τονίζει το σημαντικό δυναμικό που κρύβουν οι δραστηριότητες έρευνας και καινοτομίας, εάν υποστηριχθούν, με την προοπτική μιας σταθερής και βιώσιμης ανάπτυξης· ζητεί να βελτιστοποιηθεί η πρόσβαση των ΕΑΠ στα ευρωπαϊκά διαρθρωτικά και επενδυτικά ταμεία (ΕΔΕΤ) και στο Horizon 2020, για μια καλύτερη δικτύωση των πανεπιστημίων, των ερευνητικών κέντρων και των αντίστοιχων καινοτόμων επιχειρήσεών τους, ώστε να γίνουν οι περιοχές αυτές ελκυστικές και ικανές να προωθήσουν καλύτερες ανταλλαγές μεταξύ ατόμων και θεσμικών οργανισμών, όχι μόνο μέσα στις εξόχως απόκεντρες περιοχές αλλά και με την ευρωπαϊκή ήπειρο, τις υπερπόντιες χώρες και εδάφη (PTOM) και τις τρίτες χώρες·

75.  υπενθυμίζει τον κεντρικό ρόλο που διαδραματίζουν οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις ΜΜΕ) στις εξόχως απόκεντρες περιοχές στον τομέα της οικονομικής και κοινωνικής ανάπτυξης· καλεί, ως εκ τούτου, την Επιτροπή να λάβει καλύτερα υπόψη την κατάσταση των εξόχως απόκεντρων περιοχών στο πλαίσιο του προγράμματος COSME ή ακόμη του προγράμματος της Ένωσης για την απασχόληση και την κοινωνική καινοτομία (EaSI)·

76.  θεωρεί ότι οι ανταλλαγές και η συνεργασία μεταξύ των εξόχως απόκεντρων περιοχών και των γειτονικών τρίτων χωρών στους τομείς της έρευνας και της καινοτομίας, του πολιτισμού και της εκπαίδευσης, θα πρέπει να ενθαρρυνθούν περαιτέρω με σκοπό την προώθηση της περιφερειακής ολοκλήρωσής τους·

77.  επικροτεί το γεγονός ότι το νέο πρόγραμμα Erasmus+ ενθαρρύνει την κινητικότητα σπουδαστών και νέων επιχειρηματιών από τις εξόχως απόκεντρες περιοχές προβλέποντας τη χορήγηση του μέγιστου ποσού ενίσχυσης· ζητεί να συμπεριληφθούν παρόμοιες διατάξεις στο πρόγραμμα «Δημιουργική Ευρώπη»· επιθυμεί εντούτοις να συνεκτιμηθούν καλύτερα στο πλαίσιο του προγράμματος Erasmus τα κοινά χαρακτηριστικά των εξόχως απόκεντρων περιοχών με την προώθηση κυρίως των μεταξύ τους ανταλλαγών· θεωρεί λυπηρό το ότι παρότι στην αιτιολογική σκέψη 37 του κανονισμού για το πρόγραμμα Erasmus + αναφέρεται ότι «οι περιορισμοί τους οποίους επιβάλλει η απόσταση των εξόχως απόκεντρων περιφερειών της Ένωσης και των υπερπόντιων χωρών και εδαφών (PTOM/ΥΧΕ) θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την εφαρμογή του προγράμματος», τα ποσά των αποζημιώσεων κινητικότητας στο πλαίσιο του προγράμματος Erasmus είναι συχνά ανεπαρκή σε σχέση με το πραγματικό κόστος της μετακίνησης προς τη μητρόπολη των δικαιούχων σπουδαστών που προέρχονται από εξόχως απόκεντρες περιοχές·

78.  καλεί την Επιτροπή να επεκτείνει το νέο πρόγραμμα κινητικότητας για τους νέους, «Move2Learn, Learn2Move», στους ευρωπαίους πολίτες που κατοικούν στις εξόχως απόκεντρες περιοχές, καθώς και να προσαρμόσει τα ποσά που τους χορηγούνται για το μεταφορικό μέσο στο πραγματικό κόστος που συνεπάγεται η μετακίνηση μεταξύ των εξόχως απόκεντρων περιοχών και της ηπειρωτικής Ευρώπης· επικροτεί την απόφαση της Επιτροπής να μην περιορίσει το πρόγραμμα αυτό μόνο στις σιδηροδρομικές μεταφορές, κάτι που θα έθετε εκ των πραγμάτων στο περιθώριο τους νέους των υπερπόντιων περιοχών·

79.  σημειώνει ότι το πρόγραμμα Natura 2000 δεν εφαρμόζεται στις εξόχως απόκεντρες περιοχές της Γαλλίας, τη στιγμή που αυτές χαρακτηρίζονται από μια εκπληκτική βιοποικιλότητα η οποία όμως έχει τρωθεί, κυρίως από τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής· ζητεί επομένως να τεθούν σε εφαρμογή ειδικοί μηχανισμοί προστασίας και να μονιμοποιηθεί η προπαρασκευαστική δράση BEST με τη δημιουργία ενός βιώσιμου μηχανισμού χρηματοδότησης των έργων βιοποικιλότητας, αξιοποίησης των οικοσυστημικών υπηρεσιών και προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή στις ευρωπαϊκές υπερπόντιες χώρες και εδάφη·

80.  προτείνει τη διενέργεια μελέτης αντικτύπου όσον αφορά τις δυνατότητες εφαρμογής του προγράμματος «Natura 2000» στις γαλλικές εξόχως απόκεντρες περιοχές, προκειμένου να προσδιοριστούν τα πλέον κατάλληλα εργαλεία για την προστασία της βιοποικιλότητας και του περιβάλλοντος των περιοχών αυτών·

81.  υπενθυμίζει ότι η ενδιάμεση επανεξέταση της στρατηγικής της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα, που δημοσίευσε η Επιτροπή τον Οκτώβριο 2015 και στην οποία αναφέρθηκε το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο στην ειδική έκθεση αριθ. 1/2017, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι, μολονότι έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος από το 2011 όσον αφορά την εφαρμογή των μέτρων στο πλαίσιο του Στόχου 1, οι σημαντικότερες προκλήσεις εξακολουθούν να είναι η ολοκλήρωση του θαλάσσιου στοιχείου του δικτύου Natura 2000 και η διασφάλιση της αποτελεσματικής διαχείρισης των περιοχών και της αναγκαίας χρηματοδότησης για τη στήριξη του δικτύου Natura 2000, που και τα δυο είναι σημαντικοί παράγοντες για τις εξόχως απόκεντρες περιοχές·

82.  υπενθυμίζει ότι, στην ειδική έκθεση αριθ. 1/2017, το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο έκρινε ότι τα κράτη μέλη πρέπει να σημειώσουν σημαντική πρόοδο και η Επιτροπή να καταβάλει περισσότερες προσπάθειες, ώστε να διασφαλιστεί ακόμη περισσότερο η συμβολή τους στην εκπλήρωση των φιλόδοξων στόχων της στρατηγικής της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα με ορίζοντα το 2020·

83.  υπενθυμίζει ότι, στην ειδική έκθεση του Ιανουαρίου 2017, το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο έκρινε ότι «απαιτούνται περισσότερες προσπάθειες για την εφαρμογή του δικτύου Natura 2000 κατά τρόπο που να εγγυάται την πλήρη αξιοποίησή του»·

84.  επαναλαμβάνει τον ρόλο που πρέπει οπωσδήποτε να διαδραματίσει η βελτίωση της διαδικτυακής συνδεσιμότητας στην εδαφική συνοχή και στην προώθηση των ίσων ευκαιριών, στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και στη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των πληθυσμών των εξόχως απόκεντρων περιοχών·

85.  καλεί την Επιτροπή να λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες των ΕΑΠ όταν ασχολείται με ζητήματα που αφορούν την κάλυψη του ψηφιακού δικτύου·

86.  ζητεί τη δημιουργία ειδικού προγράμματος τύπου POSEI για τις μεταφορές, προκειμένου να προωθηθεί η εδαφική, κοινωνική και οικονομική συνοχή των περιοχών αυτών και να περιοριστεί ο νησιωτικός χαρακτήρας και ο διπλά νησιωτικός χαρακτήρας ορισμένων εξόχως απόκεντρων περιοχών· υπογραμμίζει ότι το πρόγραμμα αυτό θα πρέπει να προβλέπει τη στήριξη των μεταφορών προσώπων και αγαθών μεταξύ των εξόχως απόκεντρων περιοχών και της ηπειρωτικής Ευρώπης, εντός των ίδιων των εξόχως απόκεντρων περιοχών ή μεταξύ των κοντινών εξόχως απόκεντρων περιοχών, όπως οι Αζόρες, η Μαδέρα και τα Κανάρια Νησιά· τονίζει ότι το εν λόγω πρόγραμμα θα πρέπει επίσης να προωθήσει το εμπόριο μεταξύ των περιοχών αυτών·

87.  επισημαίνει ότι οι εξόχως απόκεντρες περιοχές εξελίσσονται σε προνομιούχες τουριστικές περιοχές και ότι είναι θεμελιώδους σημασίας η υλοποίηση επενδύσεων σε ένα ποιοτικό και οικονομικά προσιτό δίκτυο μεταφορών, για λόγους κυρίως εσωτερικής αγοράς·

88.  ζητεί να αναλάβει η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφασιστική δράση για τη διεθνοποίηση της προσβασιμότητας των εξόχως απόκεντρων περιοχών, μέσω υποδομών και οδών μεταφοράς που θα τις συνδέουν με την ευρωπαϊκή ήπειρο, με τις όμορες τρίτες χώρες καθώς και με τον υπόλοιπο κόσμο·

89.  ζητεί να αναπτυχθεί στις εξόχως απόκεντρες περιοχές μια πραγματική ευρωπαϊκή βιομηχανική στρατηγική, η οποία θα δημιουργήσει μη μετατοπίσιμες θέσεις εργασίας και θα βασιστεί στην ικανότητα των επιχειρήσεων να εδραιώσουν την τοπική τους διάσταση·

90.  θεωρεί ότι οι εξόχως απόκεντρες περιοχές μπορούν να αποτελέσουν προνομιακούς χώρους για την εφαρμογή πιλοτικών έργων των οποίων τα μέτρα πρέπει να εφαρμοστούν κατά τρόπο εγκάρσιο μέσα στα διάφορα κράτη μέλη·

o
o   o

91.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή, στα κράτη μέλη και στις περιφέρειές τους, καθώς και στην Επιτροπή των Περιφερειών.

(1) ΕΕ C 258 Ε της 7.9.2013, σ. 1.
(2) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P7_TA(2014)0133.
(3) Απόφαση του Δικαστηρίου της 15ης Δεκεμβρίου 2015 στην υπόθεση Κοινοβούλιο και Επιτροπή κατά Συμβουλίου, C-132/14 έως C-136/14, ECLI:EU:C:2015:813.
(4) ΕΕ L 187 της 26.6.2014, σ. 1.
(5) Κείμενα που εγκρίθηκαν την ημερομηνία αυτή, P8_TA(2017)0195.

Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου