Indeks 
Teksty przyjęte
Wtorek, 12 września 2017 r. - StrasburgWersja ostateczna
Wniosek o uchylenie immunitetu Marie-Christine Boutonnet
 Powołanie Simona Busuttila do komitetu ustanowionego na mocy art. 255 TFUE
 Umowa między UE a Islandią w sprawie ochrony oznaczeń geograficznych produktów rolnych i środków spożywczych ***
 Umowa między UE a Islandią w sprawie ochrony oznaczeń geograficznych produktów rolnych i środków spożywczych ***
 Wdrażanie dyrektywy w sprawie pośrednictwa ubezpieczeniowego
 Funkcjonowanie franczyzy w branży detalicznej
 Strategia kosmiczna dla Europy
 Dalsze kształcenie i kształcenie na odległość na poziomie akademickim w ramach europejskiej strategii dotyczącej kształcenia przez całe życie
 Uchylenie przestarzałych rozporządzeń w zakresie sektora żeglugi śródlądowej i sektora transportu drogowego towarów ***I
 Propagowanie łączności internetowej w społecznościach lokalnych ***I
 Środki zapewniające bezpieczeństwo dostaw gazu ziemnego ***I
 Polowania na wieloryby w Norwegii
 Przystąpienie UE do Konwencji Rady Europy w sprawie zapobiegania i zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej
 Wpływ międzynarodowych i unijnych politycznych strategii handlowych na globalne łańcuchy wartości

Wniosek o uchylenie immunitetu Marie-Christine Boutonnet
PDF 327kWORD 50k
Decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 września 2017 r. w sprawie wniosku o uchylenie immunitetu Marie-Christine Boutonnet (2017/2063(IMM))
P8_TA(2017)0317A8-0259/2017

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek o uchylenie immunitetu Marie-Christine Boutonnet przekazany w dniu 14 kwietnia 2017 r. przez Ministerstwo Sprawiedliwości Republiki Francuskiej na podstawie wniosku Prokuratora Generalnego przy Sądzie Apelacyjnym w Paryżu i ogłoszony na posiedzeniu plenarnym w dniu 26 kwietnia 2017 r. w związku z postępowaniem prowadzonym przez sędziów śledczych w Sądzie Wielkiej Instancji w Paryżu („pôle financier”) pod zarzutem m.in. nadużycia zaufania w odniesieniu do środków pieniężnych otrzymanych na podstawie umowy o pracę w charakterze asystenta parlamentarnego zawartej z konkretną osobą,

–  po wysłuchaniu wyjaśnień Jeana-François Jalkha, który wystąpił w zastępstwie Marie-Christine Boutonnet, zgodnie z art. 9 ust. 6 Regulaminu,

–  uwzględniając art. 9 Protokołu nr 7 w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej, jak również art. 6 ust. 2 Aktu dotyczącego wyboru członków Parlamentu Europejskiego w powszechnych wyborach bezpośrednich z dnia 20 września 1976 r.,

–  uwzględniając wyroki wydane przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w dniach 12 maja 1964 r., 10 lipca 1986 r., 15 i 21 października 2008 r., 19 marca 2010 r., 6 września 2011 r. oraz 17 stycznia 2013 r.(1),

–  uwzględniając art. 26 Konstytucji Republiki Francuskiej,

–  uwzględniając art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1 oraz art. 9 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Prawnej (A8–0259/2017),

Α.  mając na uwadze, że sędziowie śledczy w Sądzie Wielkiej Instancji w Paryżu złożyli wniosek o uchylenie immunitetu parlamentarnego Marie-Christine Boutonnet, żeby wysłuchać jej wyjaśnień w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa;

Β.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 9 Protokołu nr 7 w sprawie przywilejów i immunitetów Unii Europejskiej posłowie do Parlamentu Europejskiego korzystają na terytorium swojego państwa z immunitetów przyznawanych członkom parlamentu ich państwa;

C.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 26 francuskiej konstytucji „żaden członek parlamentu nie może być aresztowany ani poddany pozbawieniu lub ograniczeniu wolności w sprawach dotyczących zbrodni lub występku bez zgody prezydium izby, do której należy. Zgoda taka nie jest wymagana w przypadku schwytania na gorącym uczynku w związku z popełnieniem zbrodni lub występku lub skazania prawomocnym wyrokiem”;

D.  mając na uwadze, że sędziowie śledczy uznają, że czynności podejmowane w ramach wstępnego dochodzenia i postępowania sądowego zdają się potwierdzać początkowe podejrzenia Parlamentu Europejskiego, które odnosiły się do pewnej liczby asystentów parlamentarnych posłów do Parlamentu Europejskiego z Frontu Narodowego;

E.  mając w szczególności na uwadze, że z analizy schematu organizacyjnego Frontu Narodowego, opublikowanego w lutym 2015 r., wynika, że 15 posłów do Parlamentu Europejskiego, 21 krajowych asystentów parlamentarnych i 5 akredytowanych asystentów parlamentarnych figurowało w tym schemacie; mając na uwadze, że pewna liczba asystentów parlamentarnych zgłaszała, że miejscem ich pracy – niekiedy w pełnym wymiarze czasu pracy – jest siedziba Frontu Narodowego w Nanterre; mając na uwadze, że większość umów w sprawie zatrudnienia asystentów parlamentarnych zawierała opis identycznych i standardowych zadań, które nie miały cech szczególnych;

F.  mając na uwadze, że w wyniku podjętych czynności stwierdzono także trzy sytuacje budzące wątpliwości co do faktycznego charakteru działalności w Parlamencie Europejskim danych asystentów:

   umowy o pracę w charakterze asystenta posła do Parlamentu Europejskiego zawierane między dwiema umowami o pracę dla Frontu Narodowego;
   kumulacja umów o pracę w charakterze asystenta posła do Parlamentu Europejskiego i umów o pracę zawartych z Frontem Narodowym;
   umowy o pracę zawarte z Frontem Narodowym natychmiast po umowach o pracę w charakterze asystenta posła do Parlamentu Europejskiego;

G.  mając na uwadze, że podczas przeszukania w siedzibie Frontu Narodowego, którego dokonano w lutym 2016 r., przejęto pewną liczbę dokumentów z biura skarbnika Frontu Narodowego, z których wynika, że ta partia chciała poczynić „oszczędności” dzięki przejęciu przez Parlament Europejski wynagrodzeń pracowników partii w związku z ich statusem asystentów parlamentarnych;

H.  mając na uwadze, że sędziowie śledczy uznają za konieczne uzyskanie wyjaśnień Marie-Christine Boutonnet w sprawie środków otrzymanych na podstawie umowy z określonym asystentem parlamentarnym; mając na uwadze, że w dniu 6 marca 2017 r. asystentowi temu postawiono zarzut zatuszowania nadużycia zaufania w okresie od września 2014 r. do lutego 2015 r.; mając na uwadze, że na przesłuchaniu przez dwóch sędziów śledczych asystent powołał się na prawo do odmowy składania zeznań;

I.  mając na uwadze, że Marie-Christine Boutonnet odmówiła stawienia się na wezwania funkcjonariuszy oraz sędziów śledczych w związku z postępowaniem mającym na celu ustalenie czy zasadne jest postawienie jej zarzutów nadużycia zaufania w okresie od września 2009 r. do lutego 2015 r.;

J.  mając na uwadze, że okazuje się, iż w międzyczasie Marie-Christine Boutonnet złożyła zeznania przed sędziami śledczymi w Paryżu;

K.  mając na uwadze, że jednak zasadne jest uchylenie immunitetu posłanki, skoro tylko Parlament jest uprawniony do uchylenia immunitetu poselskiego,

L.  mając na uwadze, że sprawa niewątpliwie wymaga udzielenia odpowiedzi na wniosek o uchylenie immunitetu i że nie ma dowodów wskazujących na zaistnienie fumus persecutionis, w szczególności dlatego, że postępowania na podstawie podobnych zarzutów prowadzone są wobec posłów należących do innych grup politycznych i posiadających inne obywatelstwo;

1.  podejmuje decyzję o uchyleniu immunitetu Marie-Christine Boutonnet;

2.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do bezzwłocznego przekazania niniejszej decyzji i sprawozdania właściwej komisji właściwym organom Republiki Francuskiej i Marie-Christine Boutonnet.

(1) Wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 maja 1964 r., Wagner/Fohrmann i Krier, 101/63, ECLI:EU:C:1964:28; wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 10 lipca 1986 r., Wybot/Faure i inni, 149/85, ECLI:EU:C:1986:310; wyrok Sądu z dnia 15 października 2008 r., Mote/Parlament, T-345/05, ECLI:EU:T:2008:440; wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 21 października 2008 r., Marra/De Gregorio i Clemente, C-200/07 i C-201/07, ECLI:EU:C:2008:579; wyrok Sądu z dnia 19 marca 2010 r., Gollnisch/Parlament, T-42/06, ECLI:EU:T:2010:102; wyrok Trybunału Sprawiedliwości z dnia 6 września 2011 r., Patriciello, C-163/10, ECLI: EU:C:2011:543; wyrok Sądu z dnia 17 stycznia 2013 r., Gollnisch/Parlament, T-346/11 i T-347/11, ECLI:EU:T:2013:23.


Powołanie Simona Busuttila do komitetu ustanowionego na mocy art. 255 TFUE
PDF 310kWORD 46k
Decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 września 2017 r. w sprawie propozycji mianowania Simona Busuttila na członka komitetu ustanowionego na podstawie art. 255 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (2017/2132(INS))
P8_TA(2017)0318B8-0503/2017

Parlament Europejski,

–  uwzględniając art. 255 akapit drugi Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–  uwzględniając art. 120 Regulaminu,

–  uwzględniając wniosek Komisji Prawnej (B8-0503/2017),

A.  mając na uwadze, że Simon Busuttil spełnia warunki określone w art. 255 akapit drugi TFUE;

1.  proponuje mianowanie Simona Busuttila na członka przedmiotowego komitetu;

2.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej decyzji prezesowi Trybunałowi Sprawiedliwości.


Umowa między UE a Islandią w sprawie ochrony oznaczeń geograficznych produktów rolnych i środków spożywczych ***
PDF 316kWORD 47k
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 12 września 2017 r. w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie zawarcia Umowy między Unią Europejską a Islandią w sprawie ochrony oznaczeń geograficznych produktów rolnych i środków spożywczych (11782/2016 – C8-0123/2017– 2016/0252(NLE))
P8_TA(2017)0319A8-0254/2017

(Zgoda)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając projekt decyzji Rady (11782/2016),

–  uwzględniając projekt Umowy między Unią Europejską a Islandią w sprawie ochrony oznaczeń geograficznych produktów rolnych i środków spożywczych (12124/2016),

–  uwzględniając wniosek o wyrażenie zgody, przedstawiony przez Radę na podstawie art. 207 ust. 4 akapit pierwszy, art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. a) ppkt v) i art. 218 ust. 7 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (C8-0123/2017),

–  uwzględniając art. 99 ust. 1 i 4 oraz art. 108 ust. 7 Regulaminu,

–  uwzględniając zalecenie Komisji Handlu Międzynarodowego (A8-0254/2017),

1.  wyraża zgodę na zawarcie umowy;

2.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji, jak również rządom i parlamentom państw członkowskich oraz Islandii.


Umowa między UE a Islandią w sprawie ochrony oznaczeń geograficznych produktów rolnych i środków spożywczych ***
PDF 315kWORD 47k
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 12 września 2017 r. w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie zawarcia Porozumienia w formie wymiany listów między Unią Europejską a Islandią w sprawie dodatkowych preferencji w handlu produktami rolnymi (12146/2016 – C8-0129/2017 – 2016/0293(NLE))
P8_TA(2017)0320A8-0256/2017

(Zgoda)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając projekt decyzji Rady (12146/2016),

–  uwzględniając projekt Porozumienia w formie wymiany listów między Unią Europejską a Islandią w sprawie dodatkowych preferencji w handlu produktami rolnymi (12147/2016),

–  uwzględniając wniosek o wyrażenie zgody przedstawiony przez Radę na mocy art. 207 ust. 4 akapit pierwszy i art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. a) ppkt (v) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (C8‑0129/2017),

–  uwzględniając art. 99 ust. 1 i 4 oraz art. 108 ust. 7 Regulaminu,

–  uwzględniając zalecenie Komisji Handlu Międzynarodowego (A8-0256/2017),

1.  wyraża zgodę na zawarcie porozumienia;

2.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji, jak również rządom i parlamentom państw członkowskich oraz Islandii.


Wdrażanie dyrektywy w sprawie pośrednictwa ubezpieczeniowego
PDF 411kWORD 55k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 września 2017 r. w sprawie wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/52/WE z dnia 21 maja 2008 r. w sprawie niektórych aspektów mediacji w sprawach cywilnych i handlowych (dyrektywa w sprawie mediacji) (2016/2066(INI))
P8_TA(2017)0321A8-0238/2017

Parlament Europejski,

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/52/WE z dnia 21 maja 2008 r. w sprawie niektórych aspektów mediacji w sprawach cywilnych i handlowych(1) (dyrektywa w sprawie mediacji),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego, Rady i Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego w sprawie stosowania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/52/WE w sprawie niektórych aspektów mediacji w sprawach cywilnych i handlowych (COM(2016)0542),

–  uwzględniając zbiór analiz przeprowadzonych przez Dyrekcję Generalną ds. Polityki Wewnętrznej Unii Europejskiej pt. „The implementation of the Mediation Directive – 29 November 2016” [Wdrażanie dyrektywy w sprawie mediacji – 29 listopada 2016 r.](2),

–  uwzględniając badanie Komisji zatytułowane « Study for an evaluation and implementation of Directive 2008/52/EC – the “Mediation Directive” » [Badanie dotyczące oceny i wdrożenia dyrektywy 2008/52/WE – dyrektywy w sprawie mediacji z 2014 r.](3),

–  uwzględniając studium Dyrekcji Generalnej ds. Polityki Wewnętrznej zatytułowane „Rebooting the Mediation Directive: Assessing the limited impact of its implementation and proposing measures to increase the number of mediations in the EU” [Nadanie większej mocy dyrektywie w sprawie mediacji: ocena jej ograniczonego wpływu i przedstawienie środków na rzecz rozszerzenia zakresu stosowania mediacji w UE](4),

–  uwzględniając europejską ocenę wdrożenia dyrektywy w sprawie mediacji sporządzoną przez Dział ds. Oceny Ex Post Skutków Biura Analiz Parlamentu Europejskiego(5),

–  uwzględniając studium opracowane przez Dyrekcję Generalną ds. Polityki Wewnętrznej pt. „Quantifying the cost of not using mediation – a data analysis” [Szacowanie kosztów niestosowania mediacji – analiza danych](6),

–  uwzględniając art. 67 oraz art. 81 ust. 2 lit. g) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu i art. 1 ust. 1 lit. e) decyzji Konferencji Przewodniczących z dnia 12 grudnia 2002 r. w sprawie procedury udzielania zgody na sporządzenie sprawozdań z własnej inicjatywy oraz załącznik 3 do tej decyzji,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Prawnej (A8-0238/2017),

A.  mając na uwadze, że dyrektywa 2008/52/WE jest kamieniem milowym w odniesieniu do wprowadzania i stosowania procedur mediacji w Unii Europejskiej; mając na uwadze, że wprowadzanie w życie tej dyrektywy odbywało się różnie w poszczególnych państwach członkowskich (w zależności od tego, czy istniały w nich już wcześniej krajowe systemy mediacji), jako że niektóre z nich zdecydowały się na dość dosłowne wprowadzenie jej przepisów, inne dokonały gruntownej analizy alternatywnych sposobów wymierzania sprawiedliwości (jak na przykład Włochy, gdzie procedurę mediacyjną stosuje się sześć razy częściej niż w innych krajach Europy), zaś jeszcze inne uznały, iż obowiązujące przepisy krajowe są już zgodne z dyrektywą w sprawie mediacji;

B.  mając na uwadze, że większość państw członkowskich rozszerzyła zakres stosowania krajowych środków transpozycji również na przypadki krajowe, a tylko trzy państwa członkowskie zdecydowały się na transpozycję dyrektywy wyłącznie w odniesieniu do sporów transgranicznych(7) – ogólnie miało to zdecydowanie pozytywny wpływ na prawo państw członkowskich oraz na odnośne kategorie sporów;

C.  mając na uwadze, że trudności, jakie pojawiły się na etapie transpozycji dyrektywy w głównej mierze odzwierciedlają różnice pomiędzy poszczególnymi krajowymi systemami prawnymi w kwestii kultury prawnej; mając na uwadze, że europejskie sieci pracowników wymiaru sprawiedliwości wielokrotnie poruszały kwestię priorytetowego potraktowania zmiany mentalności prawnej poprzez rozwój kultury mediacji i polubownego rozwiązywania sporów – najpierw przy sporządzaniu unijnej dyrektywy, a następnie w trakcie jej transpozycji przez państwa członkowskie;

D.  mając na uwadze, że wprowadzenie w życie dyrektywy w sprawie mediacji zapewnia wartość dodaną w postaci podnoszenia wiedzy ustawodawców krajowych na temat korzyści płynących z mediacji i zbliżenia do siebie w pewnym stopniu prawa procesowego i praktyk stosowanych w poszczególnych państwach członkowskich;

E.  mając na uwadze, że mediacja jako alternatywne, dobrowolne i poufne postępowanie pozasądowe może być użytecznym narzędziem odciążania systemów sądowych w niektórych przypadkach i z zastrzeżeniem odpowiednich zabezpieczeń, ponieważ może umożliwić osobom fizycznym i prawnym szybkie i tanie rozstrzyganie sporów poza sądem – przy uwzględnieniu faktu, że zbyt długi czas trwania postępowania sądowego stanowi naruszenie Karty praw podstawowych Unii Europejskiej – przy jednoczesnym zapewnieniu lepszego dostępu do wymiaru sprawiedliwości i przyczynianiu się do wzrostu gospodarczego;

F.  mając na uwadze, że większości państw członkowskich mediację stosuje się w mniej niż 1 % spraw sądowych, co w oczywisty sposób dowodzi, iż cele określone w art. 1 dyrektywy w sprawie mediacji, czyli zachęcanie do korzystania z nich, a w szczególności do osiągnięcia „wyważonej relacji między mediacją a postępowaniem sądowym”, nie zostały osiągnięte(8);

G.  mając na uwadze, że dyrektywa w sprawie mediacji nie przyczyniła się do stworzenia prawdziwego unijnego systemu pozasądowego rozstrzygania sporów, a tylko zaowocowała wprowadzeniem szczegółowych przepisów dotyczących upływu okresu przedawnienia w postępowaniu sądowym, gdy podejmuje się próbę mediacji, oraz obowiązku zachowania poufności przez mediatorów i ich personelu administracyjnego;

Najważniejsze wnioski

1.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w wielu państwach członkowskich systemy mediacji zostały niedawno poddane zmianom i przeglądom, a w innych przewiduje się modyfikacje obowiązujących przepisów(9);

2.  ubolewa nad faktem, że tylko trzy państwa członkowskie zdecydowały się na transpozycję dyrektywy wyłącznie w odniesieniu do spraw transgranicznych i zauważa, że istnieją pewne trudności związane z funkcjonowaniem krajowych systemów mediacji w praktyce, wynikające głównie z tradycji prowadzenia postępowań kontradyktoryjnych i braku kultury mediacji w państwach członkowskich, niskiego poziomu wiedzy o mediacji w większości z nich, niewystarczającej wiedzy na temat przypadków transgranicznych oraz funkcjonowania mechanizmów kontroli jakości dotyczących mediatorów(10);

3.  zauważa, że wszystkie państwa członkowskie przewidują, że sądy mogą zwrócić się do stron o skorzystanie z mediacji lub przynajmniej o wzięcie udziału w sesjach informacyjnych dotyczących mediacji; zauważa, że w niektórych państwach członkowskich udział w takich sesjach informacyjnych jest obowiązkowy na wniosek sędziego(11) lub w związku ze szczególnymi kwestiami prawnymi, np. sporami rodzinnymi(12); zauważa jednocześnie, że w niektórych państwach członkowskich wymaga się, aby prawnicy informowali swoich klientów o możliwości skorzystania z mediacji lub aby we wnioskach składanych do sądów potwierdzano podjęcie próby mediacji albo stwierdzano istnienie przeszkód uniemożliwiających jej podjęcie; zauważa, że art. 8 dyrektywy w sprawie mediacji gwarantuje, że stronom, które próbują rozwiązać spór w drodze mediacji, nie zostanie odebrana możliwość wszczęcia w późniejszym czasie postępowania sądowego ze względu na upływ czasu poświęconego na mediację; zauważa, że państwa członkowskie nie zgłosiły szczególnych uwag w tej kwestii;

4.  zauważa, że wiele państw członkowskich zapewnia stronom zachęty finansowe do korzystania z mediacji, które mają postać redukcji kosztów, pomocy prawnej bądź też sankcji w przypadkach nieuzasadnionej odmowy uwzględnienia skorzystania z mediacji; zauważa, że wyniki osiągnięte w tych krajach dowodzą, że mediacja może stanowić oszczędną i szybką metodę pozasądowego rozstrzygania sporów w drodze procedur dostosowanych do potrzeb stron;

5.  uważa, że przyjęcie kodeksów postępowania stanowi ważne narzędzie zapewnienia jakości mediacji; zauważa w tym kontekście, że europejski kodeks postępowania mediatorów jest bezpośrednio stosowany przez zainteresowane strony lub stanowi punkt odniesienia przy opracowywaniu kodeksów krajowych bądź sektorowych; zauważa także, że większość państw członkowskich wprowadziła obowiązkowe procedury akredytacyjne dla mediatorów lub prowadzi ich rejestry;

6.  ubolewa nad trudnościami z uzyskaniem wyczerpujących danych statystycznych na temat mediacji, m.in. liczby spraw z udziałem mediatorów, średniej długości postępowań i poziomu skuteczności mediacji; zauważa, że bez wiarygodnej bazy danych bardzo trudno będzie w dalszym ciągu promować mediację i podnosić poziom zaufania publicznego w jej skuteczność; z drugiej strony zwraca uwagę na aktywniejszą rolę Europejskiej Sieci Sądowej w sprawach cywilnych i handlowych, jeżeli chodzi o sprawniejsze gromadzenie danych krajowych na temat stosowania dyrektywy w sprawie mediacji;

7.  przyjmuje z zadowoleniem szczególne znaczenie mediacji w obszarze prawa rodzinnego (zwłaszcza w postępowaniach dotyczących pieczy nad dzieckiem, praw do kontaktów z dzieckiem i uprowadzeń dzieci), gdzie może ona stworzyć konstruktywną atmosferę do dyskusji i zapewnić właściwe relacje pomiędzy rodzicami; zauważa również, że rozwiązania polubowne mogą okazać się długoterminowe i służyć dobru dziecka, jako że mogą dotyczyć, poza kwestią miejsca zamieszkania dziecka, także ustaleń w sprawie odwiedzin lub utrzymania dziecka; z zadowoleniem przyjmuje ważną rolę, jaką odgrywa Europejska Sieć Sądowa w sprawach cywilnych i handlowych, jeżeli chodzi o sporządzanie zaleceń mających na celu szersze korzystanie z mediacji w sprawach rodzinnych w kontekście transgranicznym, zwłaszcza w przypadkach uprowadzeń dzieci;

8.  podkreśla znaczenie opracowania i prowadzenia na portalu europejskim „e-Justice” oddzielnej sekcji poświęconej transgranicznej mediacji w sprawach rodzinnych, która dostarczałaby informacji na temat krajowych systemów mediacji;

9.  w związku z powyższym z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie Komisji do współfinansowania różnych projektów mających na celu propagowanie mediacji oraz szkoleń dla sędziów i prawników w państwach członkowskich;

10.  podkreśla, że pomimo dobrowolnego charakteru mediacji konieczne są dalsze działania, aby zapewnić szybką i efektywną pod względem kosztów wykonalność porozumień zawartych w drodze mediacji przy pełnym poszanowaniu praw podstawowych, a także przepisów prawa unijnego i krajowego; przypomina w tym kontekście, że wykonalność porozumienia osiągniętego przez strony w danym państwie członkowskim Unii musi co do zasady zostać potwierdzona przez organ publiczny, co pociąga za sobą dodatkowe koszty, jest czasochłonne dla stron rozwiązujących spór i może przez to negatywnie wpływać na obieg zagranicznych porozumień mediacyjnych, szczególnie w przypadku pomniejszych sporów;

Zalecenia

11.  wzywa państwa członkowskie, by aktywniej zachęcały do stosowania procedury mediacyjnej w przypadku sporów cywilnych i handlowych, m.in. przez odpowiednie kampanie informacyjne zapewniające obywatelom i osobom prawnym odpowiednie i wyczerpujące informacje na temat charakteru procedury i jej zalet, jeżeli chodzi o oszczędność czasu i środków finansowych, a także by zapewniły skuteczniejszą współprace między pracownikami wymiaru sprawiedliwości w tym względzie; podkreśla w związku z tym zapotrzebowanie na wymianę wzorcowych praktyk między poszczególnymi jurysdykcjami krajowymi, co przy wsparciu za pomocą odpowiednich środków na szczeblu europejskim przyczyni się do podnoszenia poziomu wiedzy na temat użyteczności mediacji;

12.  wzywa Komisję, by zbadała potrzebę opracowania ogólnounijnych norm jakości w zakresie świadczenia usług mediacyjnych, w szczególności w postaci minimalnych norm zapewniających spójność, przy jednoczesnym uwzględnieniu podstawowego prawa dostępu do wymiaru sprawiedliwości, a także lokalnych różnic w zakresie mediacji, co stanowiłoby środek prowadzący do dalszego propagowania korzystania z mediacji;

13.  wzywa Komisję, aby dokonała również oceny potrzeby tworzenia i prowadzenia przez państwa członkowskie krajowych rejestrów postępowań mediacyjnych, które mogą być dla Komisji źródłem informacji, a dla mediatorów krajowych – wzorcowych praktyk stosowanych w całej Europie; podkreśla, że każdy tego rodzaju rejestr musi być w pełni zgodny z ogólnym rozporządzeniem o ochronie danych (UE) 2016/679(13);

14.  zwraca się do Komisji, by przeprowadziła szczegółowe badanie dotyczące przeszkód w swobodnym obiegu zagranicznych porozumień mediacyjnych w Unii, a także różnych opcji promowania mediacji jako rozsądnego, przystępnego cenowo i skutecznego sposobu rozstrzygania sporów krajowych i transgranicznych w Unii, z uwzględnieniem praworządności i obecnej sytuacji międzynarodowej w tej dziedzinie;

15.  wzywa Komisję, aby, dokonując przeglądu zasad, znalazła w miarę możliwości rozwiązania odnośnie do skutecznego rozszerzenia zakresu stosowania mediacji także na inne sprawy cywilne lub administracyjne; podkreśla, że należy jednak zwrócić szczególną uwagę na wpływ, jaki mediacja może wywrzeć na niektóre problemy społeczne, takie jak prawo rodzinne; w związku z tym zaleca Komisji i państwom członkowskim, by wprowadziły do procedur mediacyjnych odpowiednie zabezpieczenia i stosowały je w celu zmniejszenia zagrożenia dla słabszych stron i ochrony ich przed ewentualnymi nadużyciami proceduralnymi lub dominacją stron silniejszych, a także by przedstawiły szczegółowe dane statystyczne dotyczące tych zabezpieczeń; uważa, że ważne jest zapewnienie przestrzegania sprawiedliwych kryteriów w zakresie kosztów, szczególnie w celu ochrony interesów grup defaworyzowanych; zauważa jednak, że w wyniku wprowadzenia zbyt rygorystycznych norm obowiązujących strony, mediacja może stracić na atrakcyjności i może obniżyć się jej wartość dodana;

o
o   o

16.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji, a także rządom i parlamentom państw członkowskich.

(1) Dz.U. L 136 z 24.5.2008, s. 3.
(2) PE 571.395.
(3) https://publications.europa.eu/pl/publication-detail/-/publication/6c84b6a6-913e-4231-a677-55f8fa9ccbb6
(4) PE 493.042.
(5) PE 593.789.
(6) PE 453.180.
(7) Zob. COM(2016)0542, s. 5.
(8) PE 571.395, s. 25.
(9) Chorwacja, Estonia, Grecja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Litwa, Polska, Portugalia, Słowacja, Węgry i Włochy.
(10) Zob. COM(2016)0542, s. 4,
(11) Np. w Czechach.
(12) Np. na Litwie, w Luksemburgu, Anglii i Walii.
(13) Dz.U. L 119 z 4.5.2016, s. 1.


Funkcjonowanie franczyzy w branży detalicznej
PDF 352kWORD 57k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 września 2017 r. w sprawie funkcjonowania franczyzy w branży detalicznej (2016/2244(INI))
P8_TA(2017)0322A8-0199/2017

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 11 grudnia 2013 r. w sprawie europejskiego planu działania na rzecz sektora detalicznego przynoszącego korzyści wszystkim stronom(1), a szczególnie jej ustęp 29,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 7 czerwca 2016 r. w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych w łańcuchu dostaw żywności(2),

–  uwzględniając zlecone przez komisję IMCO studium z kwietnia 2016 r. dotyczące franczyzy(3),

–  uwzględniając zlecone przez komisję IMCO studium z września 2016 r. zatytułowane „Perspektywa prawna ram regulacyjnych i wyzwania stojące przed franczyzami w UE”(4),

–  uwzględniając opracowanie zatytułowane „Przyszłe warianty polityki dotyczącej franczyzy w UE: przeciw nieuczciwym praktykom handlowym”(5),

–  uwzględniając warsztat zatytułowany „Relacje między franczyzodawcą i franczyzobiorcą: ramy regulacyjne i bieżące wyzwania” zorganizowany dla komisji IMCO dnia 12 lipca 2016 r.;

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów oraz opinię Komisji Gospodarczej i Monetarnej (A8-0199/2017),

A.  mając na uwadze, że brakuje wspólnej europejskiej definicji franczyzy oraz że umowy franczyzy mają różne formy w różnych branżach, ale że jedną z głównych cech stosunku umownego jest partnerstwo między niezależnymi od siebie pod względem prawnym i finansowym przedsiębiorcami bądź osobami fizycznymi lub prawnymi, w którym jedna strona (franczyzodawca) udziela drugiej stronie (franczyzobiorcy) prawa do użytkowania jej formuły franczyzowej, nazwy i znaków towarowych oraz dzieli się z nią wiedzą fachową, z wykorzystaniem wiedzy i pomocy techniczno-organizacyjnej franczyzodawcy przez okres obowiązywania umowy, przy czym klienci polegają na jednolitości systemu franczyzowego, a celem zarówno franczyzodawcy, jak i franczyzobiorcy jest umożliwienie szybkiej ekspansji rynkowej w ramach ograniczonych inwestycji oraz zapewnienie większej szansy na odniesienie sukcesu;

B.  mając na uwadze, że w swojej rezolucji z dnia 11 grudnia 2013 r. Parlament przychylnie odniósł się do franczyzy, uznając ją za model biznesowy, który wspiera nowe firmy i prowadzenie małych firm, lecz zwrócił uwagę, że w niektórych przypadkach warunki umów są nieuczciwe oraz zaapelował o przejrzyste i uczciwe warunki umów; ponadto rezolucja w szczególności zwróciła uwagę Komisji i państw członkowskich na problemy, jakich doświadczają franczyzobiorcy, którzy chcą sprzedać swoje przedsiębiorstwa lub zmienić formułę biznesową, kontynuując jednocześnie aktywność w danym sektorze oraz zawierała apel do Komisji o zbadanie zakazu mechanizmów narzucania cen w systemach franczyzowych oraz skutków długoterminowych klauzul o konkurencji, opcji kupna i zakazu multifranchisingu;

C.  mając na uwadze, że franczyza jest modelem biznesowym, który ma pełny potencjał, aby przyczynić się do ukończenia tworzenia jednolitego rynku w sektorze detalicznym, ponieważ może stanowić wygodny sposób na stworzenie przedsiębiorstwa w ramach wspólnej inwestycji franczyzodawcy i franczyzobiorcy; jest w związku z tym rozczarowany, że obecnie franczyza osiąga słabe wyniki w UE – stanowi jedynie 1,89 % PKB, w porównaniu z 5,95 % w USA i 10,83 % w Australii, a 83,5 % obrotów z franczyzy skoncentrowanych jest zaledwie w siedmiu państwach członkowskich(6), dlatego ważne jest zachęcanie do szerszego upowszechniania tego modelu biznesowego w całej UE;

D.  mając na uwadze, że franczyza ma znaczny potencjalny wymiar transgraniczny, posiada znaczenie z punktu widzenia funkcjonowania rynku wewnętrznego i może zatem prowadzić do powstawania miejsc pracy, MŚP i rozwoju przedsiębiorczości, a także nabywania nowych zdolności i umiejętności;

E.  mając na uwadze, że obowiązujące przepisy dotyczące franczyzy jako modelu biznesowego znacznie się różnią między państwami członkowskimi, co stwarza bariery techniczne, które mogą zniechęcać zarówno franczyzodawców, jak i franczyzobiorców do rozszerzania ich działalności za granicę; mając na uwadze, że może to mieć z kolei wpływ na konsumentów ze względu na ograniczenie ich wyboru;

F.  mając na uwadze, że istnieją różnice między franczyzami „twardymi” i „miękkimi” w zależności od warunków umowy franczyzowej; ponadto alternatywne modele biznesowe, takie jak „grupa niezależnych sprzedawców detalicznych” mają własną specyfikę i przepisy regulujące franczyzy powinny dotyczyć ich tylko w takim stopniu, w jakim spełniają definicję franczyzy;

G.  mając na uwadze, że brakuje informacji dotyczących funkcjonowania franczyzy w różnych sektorach, ponieważ odpowiednie informacje nie są zapisywane lub często można je znaleźć tylko w poufnych – a więc niedostępnych publicznie – aneksach towarzyszących umowom franczyzowym, a na poziomie unijnym nie istnieje mechanizm gromadzenia informacji na temat potencjalnie nieuczciwych warunków umownych lub nieuczciwego wykonywania umów, dlatego potrzebna jest platforma zawierająca te istotne informacje, aby zapewniać franczyzodawcom i franczyzobiorcom lepszą świadomość ich obowiązków i praw;

H.  mając na uwadze, że handel elektroniczny rozwija się i jest w coraz większym stopniu wykorzystywany przez konsumentów i z tego względu ten aspekt powinien być lepiej odzwierciedlany w umowach franczyzowych; mając na uwadze, że w kontekście budowania jednolitego rynku cyfrowego należy w związku z tym zwrócić szczególną uwagę na napięcia rodzące się między franczyzodawcami i franczyzobiorcami odniesieniu do handlu elektronicznego, na przykład jeśli chodzi o sytuacje, gdy na pewnym obszarze geograficznym franczyzobiorca ma prawo wyłączności, oraz o rosnące znacznie danych konsumentów dla powodzenia franczyzowego modelu biznesowego, w szczególności biorąc pod uwagę, że umowy franczyzowe nie zawierają przepisów dotyczących tych zagadnień, pozostawiając pole dla niepotrzebnej niepewności i konfliktów;

I.  mając na uwadze, że Komisja zdefiniowała nieuczciwe praktyki handlowe jako „praktyki, które rażąco odbiegają od dobrego postępowania handlowego oraz są sprzeczne z zasadą dobrej wiary i uczciwego obrotu i są jednostronnie stosowane przez jednego partnera handlowego wobec jego kontrahenta”(7);

1.  uważa, że franczyza może odgrywać istotną rolę w budowaniu jednolitego rynku w sektorze detalicznym, biorąc pod uwagę, że obecnie jest w niedostatecznym stopniu wykorzystywana w UE w porównaniu z innymi gospodarkami rozwiniętymi;

2.  uważa za istotne, aby państwa członkowskie skutecznie zwalczały nieuczciwe praktyki handlowe w dziedzinie franczyzy, ale stwierdza, że wciąż istnieją znaczne rozbieżności i różnice między państwami członkowskimi w tym aspekcie; uważa zatem za istotne, aby wprowadzono jednolite wytyczne o charakterze nieustawodawczym, odzwierciedlające najlepsze praktyki funkcjonowania franczyzy w sektorze detalicznym;

3.  wzywa Komisję do opracowania wytycznych dotyczących umów franczyzowych, aby lepiej ukształtować ich otoczenie normatywne, przy jedoczesnym zapewnieniu egzekwowania przestrzegania praw pracowniczych i wysokiej jakości usług na godziwym poziomie;

4.  uważa, że biorąc pod uwagę silny komponent transgraniczny we franczyzie, zalecane jest przyjęcie jednolitego podejścia do korygowania nieuczciwych praktyk handlowych na szczeblu UE;

5.  przyznaje, że na szczeblu krajowym wprowadzono przepisy mające na celu ochronę franczyzobiorców, jednak z naciskiem na etap przedumowny, aby nałożyć na franczyzodawcę obowiązek ujawniania informacji; ubolewa, że systemy krajowe nie zapewniły skutecznych mechanizmów egzekwowania gwarantujących kontynuację stosunku franczyzy;

6.  stwierdza, że franczyzobiorcy są często słabszą stroną umowy, zwłaszcza gdy są MŚP, ponieważ przeważnie to franczyzodawca rozwija formułę franczyzową, a franczyzobiorcy są zazwyczaj słabsi finansowo i w konsekwencji słabiej poinformowani niż franczyzodawcy, więc w znacznym stopniu polegają na wiedzy eksperckiej franczyzodawcy; podkreśla fakt, że systemy franczyzowe są w dużym stopniu uzależnione od sprawnej współpracy między franczyzodawcą a franczyzobiorcą, uwzględniając fakt, że funkcjonowanie systemu franczyzowego zależy od jego właściwego stosowania przez wszystkie strony;

7.  przypomina, że franczyza jest stosunkiem umownym między dwoma prawnie niezależnymi przedsiębiorstwami;

8.  podkreśla, że rozporządzenie powinno doprowadzić do utrzymania i zwiększenia zaufania rynku do franczyzy jako sposobu prowadzenia działalności, ponieważ jest to zachęta do przedsiębiorczości nie tylko dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw, które stają się franczyzodawcami, lecz również dla osób fizycznych, które stają się franczyzobiorcami;

9.  stwierdza, że franczyzodawcy zorganizowali reprezentację swoich interesów zarówno na poziomie krajowym, jak i europejskim, podczas gdy franczyzobiorcom często brakuje organizacji ich reprezentujących, które broniłyby ich wspólnych interesów, i nadal prowadzą działalność głównie indywidualnie;

10.  wzywa Komisję i państwa członkowskie, by zachęciły franczyzodawców, franczyzobiorców i decydentów do dialogu, promowały tworzenie stowarzyszeń reprezentujących franczyzobiorców i zapewniły, aby ich głos był słyszalny za każdym razem, gdy przygotowywana jest polityka lub przepisy, które mogą ich dotyczyć, w celu zapewnienia bardziej wyważonej reprezentacji stron, a jednocześnie podkreśla, że członkostwo w tych organizacjach powinno pozostać dobrowolne;

11.  podkreśla, że wciąż brakuje informacji dotyczących funkcjonowania franczyzy w sektorze detalicznym, i apeluje do państw członkowskich o wyznaczenie, we współpracy z Komisją, punktów kontaktowych w celu uzyskania, o ile to możliwe, informacji na temat problemów, z którymi borykają się franczyzodawcy i franczyzobiorcy, i wzywa Komisję do usprawnienia gromadzenia informacji na szczeblu UE, na podstawie, m.in., danych zebranych przez punkty kontaktowe, przy jednoczesnej gwarancji poufności uzyskanych w ten sposób informacji;

12.  wzywa Komisję, by zbadała funkcjonowanie franczyzy w sektorze detalicznym, w tym występowanie nieuczciwych warunków umownych i innych nieuczciwych praktyk handlowych, i by wymogła na Eurostacie, aby zwrócił uwagę na ten model podczas gromadzenia informacji o tym sektorze, bez stwarzania dodatkowych obciążeń administracyjnych lub innych dla przedsiębiorców;

13.  odnotowuje istnienie Europejskiego kodeksu etyki franczyzy opracowanego przez Europejską Federację Franczyzy, jako potencjalnego skutecznego instrumentu promowania najlepszych praktyk w sektorze franczyzy na zasadzie samoregulacji, lecz zauważa również, że kodeks spotkał się z ostrą krytyką ze strony franczyzobiorców, którzy wskazali m.in. na fakt, że zawierał on o wiele mocniejsze sformułowania dotyczące zobowiązań franczyzodawców przed zmianami kodeksu w 2016 r.; zachęca franczyzodawców i franczyzobiorców do zapewnienia zrównoważonej i sprawiedliwej reprezentacji obu stron, aby znaleźć odpowiednie rozwiązanie;

14.  ubolewa jednak nad faktem, że kodeks obejmuje jedynie niewielką mniejszość franczyz działających w UE, ponieważ większość franczyz nie należy ani do Europejskiej Federacji Franczyzy, ani do krajowych stowarzyszeń, które go przyjęły, a kilka państw członkowskich nie posiada krajowych stowarzyszeń franczyzy;

15.  zauważa, że istnieją obawy związane z brakiem niezależnego mechanizmu egzekwowania przepisów towarzyszącego europejskiemu kodeksowi etyki i odnotowuje, że w niektórych państwach członkowskich brak niezależnego egzekwowania przepisów sprawił, że wprowadzono ustawodawstwo zapobiegające nieuczciwym praktykom handlowym we franczyzach i mierzące się z tym problemem;

16.  przypomina, że kodeks etyki jest zestawem zasad zaakceptowanych przez franczyzodawców w uzupełnieniu do zasad wymaganych na mocy prawa; uważa, że kodeks etyki powinien zawsze pozostać wartością dodaną dla każdego, kto chce przestrzegać tych zasad;

17.  uważa, że należy ocenić skuteczność ram samoregulacyjnych i unijnej inicjatywy dotyczącej łańcucha dostaw, ponieważ członkostwo w krajowych stowarzyszeniach franczyzowych stanowi warunek wstępny udziału w tej inicjatywie;

18.  stwierdza, że umowy franczyzowe powinny w pełni przestrzegać zasad zrównoważonego partnerstwa, zgodnie z którym franczyzodawca i franczyzobiorca muszą postępować rozsądnie i uczciwie względem drugiej strony oraz rozpatrywać skargi i rozwiązywać konflikty w drodze szczerej, przejrzystej, rozsądnej i bezpośredniej komunikacji;

19.  wzywa państwa członkowskie do przekazywania Komisji skarg i innych istotnych informacji otrzymywanych przez nie za pośrednictwem punktu kontaktowego lub inną drogą; wzywa Komisję do opracowania otwartego wykazu nieuczciwych warunków i praktyk umownych w oparciu o te informacje, opublikowania go i udostępnienia wszystkim zainteresowanym stronom; apeluje ponadto do Komisji o stworzenie platformy przeznaczonej dla ekspertów, aby otrzymywać dalsze informacje o funkcjonowaniu franczyzy w branży detalicznej, w szczególności o rodzajach nieuczciwych praktyk handlowych;

20.  wskazuje szczególnie na potrzebę konkretnych zasad, które zapewnią równowagę praw i obowiązków umownych poszczególnych stron, takich jak prawidłowe i kompleksowe informacje przedumowne, w tym dostępne na piśmie i odpowiednio wcześnie przed zawarciem umowy informacje o wynikach formuły franczyzowej – zarówno ogólne, jak i szczegółowe dotyczące zamierzonego miejsca prowadzenia działalności przez franczyzobiorcę – oraz jasne ograniczenia dotyczące wymogów poufności, oraz wprowadzenie, w stosownych przypadkach, okresu odstąpienia po zawarciu umowy; podkreśla także konieczność ciągłej pomocy handlowej i technicznej ze strony franczyzodawcy dla franczyzobiorcy w okresie obowiązywania umowy, w razie potrzeby;

21.  podkreśla potrzebę specjalistycznego szkolenia początkowego, w razie konieczności, i odpowiednich wskazówek oraz informacji dla franczyzobiorcy ze strony franczyzodawcy podczas obowiązywania umowy;

22.  przypomina, że franczyzobiorcy mają obowiązek dołożenia wszelkich starań, by przedsiębiorstwo franczyzowe mogło się rozwijać i utrzymywać wspólną tożsamość i reputację sieci franczyzowej, a także mają obowiązek lojalnej współpracy w tym celu ze wszystkimi partnerami w sieci i poszanowania przynależących do formuły franczyzowej praw własności intelektualnej, przemysłowej, a także prawa ochrony konkurencji;

23.  dodaje jednak, że czasem franczyzodawcy wymagają, by franczyzobiorcy kupowali produkty i usługi niezwiązane z formułą franczyzową; uważa, że tego typu wymagania nie powinny być postrzegane jako obowiązek franczyzobiorcy związany z utrzymywaniem wspólnej tożsamości i reputacji sieci franczyzowej, lecz mogą łatwo stać się nieuczciwą praktyką handlową;

24.  podkreśla, że klauzule o zakazie konkurencji muszą być jasno sformułowane, rozsądne i proporcjonalne oraz nie powinny obowiązywać dłużej, niż jest to bezwzględnie konieczne, biorąc pod uwagę przede wszystkim ewentualną potrzebę zmiany formuły franczyzowej ze strony franczyzobiorców, jeżeli zmieni się ich otoczenie, a tym samym – popyt na produkty i usługi;

25.  odnotowuje problemy dotyczące sprzedaży online, ponieważ taka sprzedaż stanowi coraz ważniejszą część franczyzowego modelu biznesowego, ale nie jest ujęta w tradycyjnych umowach franczyzowych, które nie biorą pod uwagę, jaki wpływ na zawarte w nich postanowienia może mieć sprzedaż internetowa; sugeruje w związku z tym włączenie przepisów dotyczących sprzedaży online do umów franczyzowych, w stosownych przypadkach, szczególnie w przypadkach, gdy brak jest równowagi między franczyzodawcą i franczyzobiorcą i kiedy franczyzobiorca jest MŚP;

26.  apeluje do Komisji o otwarcie publicznych konsultacji w celu uzyskania bezstronnych informacji na temat rzeczywistej sytuacji we franczyzie i sporządzenie projektu wytycznych o charakterze nieustawodawczym zawierających najlepsze praktyki funkcjonowania franczyzy w sektorze detalicznym, zwłaszcza najnowsze zmiany technologiczne i rynkowe, takie jak sprzedaż internetowa, i o przedłożenie ich Parlamentowi najpóźniej do stycznia 2018 r.; w związku z tym zachęca Komisję do przeanalizowania obecnych instrumentów samoregulacji oraz praktyk ustawodawczych w państwach członkowskich dotyczących franczyzy w sektorze detalicznym, a następnie przedstawienia swoich ustaleń Parlamentowi, w tym zaleceń co do dalszego rozwoju sektora franczyzy w UE;

27.  podkreśla, że Parlament powinien aktywnie uczestniczyć we wszystkich pracach nad franczyzą w branży detalicznej, w tym na etapie kształtowania rozporządzeń i dyrektyw dotyczących franczyzy w celu stworzenia bardziej spójnych i konsekwentnych ram regulacyjnych;

Prawo konkurencji

28.  podkreśla, że rozporządzenie Komisji (UE) nr 330/2010 z dnia 20 kwietnia 2010 r. w sprawie stosowania art. 101 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do kategorii porozumień wertykalnych i praktyk uzgodnionych(8) musi być jednolicie stosowane w państwach członkowskich oraz ubolewa, że brak jest informacji o jego stosowaniu;

29.  jest zdania, że Komisja powinna sprawdzić, czy niejednolite stosowanie tego rozporządzenia w państwach członkowskich osłabia jego skuteczność i czy jest ono zgodne ze zmianami zachodzącymi ostatnio na rynku, w szczególności w odniesieniu do wyłączonych klauzul dotyczących okresu po zakończeniu obowiązywania umowy i do warunków zakupu;

30.  uważa, że Komisja powinna sprawdzić do jakiego stopnia stosowanie rozporządzenia można poprawić za pomocą mechanizmu oceny w ramach europejskiej sieci organów ds. konkurencji; podkreśla, że niespójne działania następcze ze strony Komisji uniemożliwiają prowadzenie transgranicznej działalności detalicznej i nie pozwalają na stworzenie równych warunków działania na jednolitym rynku;

31.  jest zdania, że lepsze wdrażanie rozporządzenia na szczeblu krajowym usprawniłoby dystrybucję, zapewniłoby większy dostęp do rynku przedsiębiorcom z innych państw członkowskich, a także byłoby potencjalnie bardziej korzystne dla konsumentów końcowych;

32.  jest zdania, że Komisja powinna również przeanalizować niezamierzony wpływ prawa konkurencji w każdym z państw członkowskich;

33.  zachęca Komisję do rozpoczęcia konsultacji społecznych i poinformowania Parlamentu o adekwatności modelu, na którym opierać się ma przyszłe rozporządzenie o wyłączeniu grupowym;

34.  wzywa również Komisję, aby dopilnowała zwrotu wszelkiej bezprawnej pomocy państwa w postaci przywilejów podatkowych w dziedzinie franczyzy oraz wykazała stanowczość w prowadzeniu toczących się postępowań wyjaśniających; podkreśla ponadto, że UE musi mieć surowsze przepisy w sprawie indywidualnych interpretacji prawa podatkowego, wzywa Komisję do korygowania wszelkich naruszeń w dziedzinie franczyzy w celu zapewnienia uczciwej konkurencji na jednolitym rynku;

35.  wzywa Komisję do korygowania niedoskonałości rynku i do zagwarantowania skutecznego przeciwdziałania uchylaniu się od opodatkowania i unikaniu go w sektorze franczyzy;

36.  wzywa Komisję do sprawdzenia konieczności przeglądu rozporządzenia i w tym kontekście do weryfikacji i poinformowania Parlamentu na temat: 1) oddziaływania podejścia horyzontalnego na funkcjonowanie franczyzy; 2) czy model franczyzy przyjęty w rozporządzeniu odzwierciedla rzeczywistość rynkową; 3) w jakim stopniu dozwolone ograniczenia wertykalne, tj. warunki, na jakich franczyzobiorcy mogą nabywać, sprzedawać lub odsprzedawać niektóre towary lub usługi, są proporcjonalne i mają niekorzystne skutki dla rynku i konsumentów; 4) jakie nowe wyzwania stoją przed franczyzodawcami i franczyzobiorcami w związku z handlem elektronicznym i cyfryzacją ogółem; oraz 5) do zbierania danych rynkowych dotyczących nowych tendencji, zmian na rynku w zakresie organizacji sieci i postępu technicznego;

37.  wzywa Komisję do rewizji przepisów dotyczących egzekwowania rozporządzenia przez państwa członkowskie, a przepisy dotyczące jego stosowania należałoby proporcjonalnie dostosować, tak aby spełniały one jego cele;

o
o   o

38.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji.

(1) Dz.U. C 468 z 15.12.2016, s. 140.
(2) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0250.
(3) IP/A/IMCO/2015-05, PE 578.978
(4) IP/A/IMCO/2016-08, PE 587.317
(5) PE 587.325
(6) Zlecone przez komisję IMCO studium z września 2016 r. zatytułowane „Perspektywa prawna ram regulacyjnych i wyzwania stojące przed franczyzami w UE”.
(7) „Zwalczanie nieuczciwych praktyk handlowych w ramach łańcucha dostaw produktów spożywczych, realizowanych między przedsiębiorstwami”, COM(2014)0472.
(8) Dz.U. L 102 z 23.4.2010, s.1.


Strategia kosmiczna dla Europy
PDF 463kWORD 62k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 września 2017 r. w sprawie strategii kosmicznej dla Europy (2016/2325(INI))
P8_TA(2017)0323A8-0250/2017

Parlament Europejski,

–  uwzględniając art. 4 i Tytuł XIX art. 189 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

—  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 26 października 2016 r. zatytułowany „Strategia kosmiczna dla Europy” (COM(2016)0705),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 28 lutego 2013 r. zatytułowany „Kosmiczna polityka przemysłowa UE” (COM(2013)0108),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 4 kwietnia 2011 r. zatytułowany „Ku strategii Unii Europejskiej w zakresie przestrzeni kosmicznej w służbie obywateli” (COM(2011)0152),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 14 września 2016 r. pt. „Łączność dla konkurencyjnego jednolitego rynku cyfrowego: w kierunku europejskiego społeczeństwa gigabitowego” (COM(2016)0587) oraz towarzyszący mu dokument roboczy służb Komisji (SWD(2016)0300),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 14 września 2016 r. pt. „Sieć 5G dla Europy: plan działania” (COM(2016)0588) oraz towarzyszący mu dokument roboczy służb Komisji (SWD(2016)0306),

–  uwzględniając wniosek Komisji z dnia 14 września 2016 r. dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającej Europejski kodeks łączności elektronicznej (COM(2016)0590),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 14 czerwca 2010 r. dotyczący planu działania w sprawie zastosowań globalnego systemu nawigacji satelitarnej (GNSS) (COM(2010)0308),

–  uwzględniając porozumienie paryskie, decyzja 1/CP.21, 21. konferencję stron (COP 21) konwencji UNFCCC oraz 11. konferencję stron służącą jako spotkanie stron protokołu z Kioto (CMP 11), które odbyły się w Paryżu (Francja) w dniach 30 listopada – 11 grudnia 2015 r.,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 377/2014 z dnia 3 kwietnia 2014 r. ustanawiające program Copernicus i uchylające rozporządzenie (UE) nr 911/2010(1),,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1285/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. w sprawie realizacji i eksploatacji europejskich systemów nawigacji satelitarnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 876/2002 i rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 683/2008(2),

—  uwzględniając decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady nr 541/2014/UE z dnia 16 kwietnia 2014 r. ustanawiającą ramy wsparcia obserwacji i śledzenia obiektów kosmicznych(3),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 512/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. zmieniające rozporządzenie (UE) nr 912/2010 ustanawiające Agencję Europejskiego GNSS(4),

–  uwzględniając odpowiednie konkluzje Rady i ministerialną Deklarację amsterdamską z dnia 14 kwietnia 2016 r. w sprawie współpracy w obszarze systemów automatycznego kierowania połączonym pojazdem,

–  uwzględniając manifest haski w sprawie polityki kosmicznej z czerwca 2016 r.,

–  uwzględniając wspólne oświadczenie w sprawie wspólnej wizji i celów na przyszłość Europy w przestrzeni kosmicznej wydane przez Unię Europejską i Europejską Agencję Kosmiczną, podpisane przez Komisję i Agencję w dniu 26 października 2016 r.

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie zdolności europejskiej polityki bezpieczeństwa i obrony do działania w przestrzeni kosmicznej(5),

—  uwzględniając rezolucję z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie rozwoju rynku kosmicznego(6),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 grudnia 2013 r. w sprawie kosmicznej polityki przemysłowej EU – uwolnienie potencjału wzrostu gospodarczego w sektorze kosmicznym(7),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 19 stycznia 2012 r. w sprawie strategii Unii Europejskiej w zakresie przestrzeni kosmicznej w służbie obywateli(8),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 7 czerwca 2011 r. w sprawie zastosowań w transporcie globalnych systemów nawigacji satelitarnej – krótko- i średnioterminowej polityki UE(9),

–  uwzględniając analizę ze stycznia 2016 r. w sprawie wprowadzania na rynek w Europie produktów przemysłu kosmicznego(10),

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii oraz opinie Komisji Spraw Zagranicznych, Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów, Komisji Transportu i Turystyki oraz Komisji Rybołówstwa (A8-0250/2017),

A.  mając na uwadze, że płynące z przestrzeni kosmicznej korzyści dla społeczeństwa są wielorakie i mogą prowadzić do bardziej konkurencyjnej gospodarki dla Europy przez stymulowanie rozwoju wielu nowych produktów i usług oraz wsparcie rolnictwa, leśnictwa, rybołówstwa i transportu morskiego; mając na uwadze, że technologia satelitarna może prowadzić do zapewnienia lepszego dostępu do technologii komunikacyjnych, systemów obserwacji Ziemi wysokiej rozdzielczości, które umożliwiają wymianę informacji w czasie rzeczywistym, szybkie reagowanie na katastrofy naturalne i skuteczniejszą kontrolę granic i kontrolę bezpieczeństwa;

B.  mając na uwadze, że technologie kosmiczne, dane dotyczące przestrzeni kosmicznej i usługi z sektora przestrzeni kosmicznej wspierają różne polityki publiczne UE i kluczowe priorytety polityczne, takie jak pobudzenie jednolitego rynku cyfrowego, stymulowanie europejskiej gospodarki i przeciwdziałanie zmianie klimatu;

C.  mając na uwadze, że przestrzeń kosmiczna nie jest dla obywateli europejskich kosztem, lecz inwestycją oraz że ambitna strategia kosmiczna może zapewnić UE autonomię i pozycję w strategicznym obszarze przestrzeni kosmicznej, a jednocześnie pobudzić wzrost gospodarczy, konkurencyjność i tworzenie miejsc pracy w produkcji, operacjach oraz usługach pochodnych związanych z przestrzenią kosmiczną;

D.  mając na uwadze, że decyzje polityczne podjęte przez Parlament i Radę w 2007 r. doprowadziły do przydziału środków na europejskie programy nawigacji satelitarnej EGNOS (europejski system wspomagania satelitarnego) i Galileo oraz umożliwiły zawarcie porozumienia w sprawie struktury zarządzania tymi programami;

1.  z zadowoleniem przyjmuje komunikat Komisji zatytułowany „Strategia kosmiczna dla Europy” oraz popiera pełne zaangażowanie Komisji na rzecz maksymalizacji korzyści gospodarczych i społecznych z przestrzeni kosmicznej, zwiększenia wykorzystywania technologii i zastosowań związanych z przestrzenią kosmiczną w celu wspierania polityk publicznych, wspierania konkurencyjnego na skalę globalną i innowacyjnego europejskiego sektora kosmicznego, wzmocnienia niezależności Europy w przestrzeni kosmicznej i wzmocnienia roli Europy jako podmiotu globalnego, a także współpracy międzynarodowej w tej dziedzinie;

2.  przypomina Komisji, że konieczne jest zapewnienie ciągłości unijnych programów kosmicznych i refleksja nad przyszłym rozwojem systemu Galileo oraz programu Copernicus, w szczególności aby stworzyć pozytywny klimat inwestycyjny w sektorze niższego szczebla; uważa, że cel ten można osiągnąć jedynie pod warunkiem zagwarantowania w perspektywie długoterminowej publicznego finansowania sztandarowych programów kosmicznych i infrastruktury przesyłu danych, przy równoczesnym uznaniu potrzeby znacznego zaangażowania sektora prywatnego;

3.  podkreśla osiągnięcia w dziedzinie przestrzeni kosmicznej państw członkowskich, Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) i Europejskiej Organizacji Eksploatacji Satelitów Meteorologicznych (EUMETSAT) przy wykorzystaniu nowych technologii, misji eksploracyjnych, obserwacji Ziemi i możliwości meteorologicznych;

4.  uważa, że należy dokonać oceny programów Galileo i Copernicus zanim Komisja przedstawi nowe wnioski ustawodawcze w kolejnych WRF; jest zdania, że ocena ta powinna dotyczyć między innymi przyszłej roli Agencji Europejskiego GNSS (GSA) w systemie Galileo i jej potencjalnej roli w programie Copernicus, kwestii uproszczenia stosunków GSA z Europejską Agencją Kosmiczną (ESA) i obecnego podziału między podstawowymi i delegowanymi zadaniami Agencji; wzywa w związku z tym Komisję do zapewnienia, by GSA miała zdolność do podjęcia nowych zadań przed powierzeniem jej tych zadań;

5.  podkreśla, że w przyszłych dyskusjach na temat stosunków między UE i ESA należy uwzględnić wyniki tej oceny z uwzględnieniem wspólnego oświadczenia UE i ESA podpisanego w dniu 26 października 2016 r.; zwraca się do Komisji, aby we współpracy z ESA zbadała różne opcje uproszczenia skomplikowanej struktury instytucjonalnej europejskiego zarządzania działalnością kosmiczną, aby usprawnić podział obowiązków z myślą o większej skuteczności i opłacalności;

6.  uważa, że GSA powinna dysponować odpowiednim zapleczem kadrowym, aby mogła gwarantować sprawne funkcjonowanie i wykorzystanie europejskich programów GNSS; zwraca się do Komisji o przeprowadzenie przeglądu adekwatności zasobów przydzielanych GSA, biorąc pod uwagę jej obecne i przyszłe zadania; uważa, że polityka kadrowa oraz związane z nią procedury powinny być dostosowane do nowych zadań, które zostały powierzone Agencji, zgodnie z porozumieniem międzyinstytucjonalnym z dnia 2 grudnia 2013 r.;

7.  podkreśla, że aby sprostać obecnym i przyszłym wyzwaniom, kolejny budżet UE powinien obejmować budżet przeznaczony na sektor kosmiczny większy niż obecnie, aby wspierać cały łańcuch wartości (segment kosmiczny i naziemny, obserwacja Ziemi, nawigacja i komunikacja), zapewniony w zbliżającym się przeglądzie wieloletnich ram finansowych; przypomina, że pomyślny rozwój rynków niższego szczebla zależy zwłaszcza od terminowego wdrożenia i ciągłego rozwoju systemu Galileo i programu Copernicus, których właściwe finansowanie powinno stanowić priorytet; podkreśla potrzebę zachowania i rozwijania europejskiej wartości dodanej i wyjątkowego wkładu elementów programów kosmicznych UE przy podejmowaniu decyzji budżetowych w kolejnych WRF;

8.  zwraca się do Komisji o zbadanie możliwości skorzystania z efektu synergii pomiędzy programami kosmicznymi UE w celu zwiększenia skuteczności i efektywności pod względem kosztów; uważa także, że ważne jest, by zintensyfikować wymianę informacji między agencjami UE zaangażowanymi w europejską politykę kosmiczną w celu osiągnięcia dalszych efektów synergii; zwraca uwagę na rosnącą konwergencję różnych obszarów działalności; wzywa Komisję do opublikowania rocznego sprawozdania na temat rodzaju i zakresu współpracy między agencjami UE;

9.  podkreśla znaczenie zidentyfikowania i zlikwidowania istniejących przeszkód dla funkcjonowania rynku wewnętrznego w obszarze produktów i usług kosmicznych;

Maksymalizacja korzyści z działalności związanej z przestrzenią kosmiczną dla społeczeństwa i gospodarki UE

10.  podkreśla, że programy kosmiczne i związane z nimi usługi są kluczowymi zasobami w obszarach polityki i sektorach gospodarczych takich jak energia, klimat, środowisko, bezpieczeństwo i obronność, zdrowie, rolnictwo, leśnictwo, rybołówstwo, transport, turystyka, rynek cyfrowy i łączność ruchoma, polityka regionalna i planowanie lokalne; jest zdania, że istnieje ogromny potencjał do podejmowania takich wyzwań jak migracja, zarządzanie granicami i zrównoważony rozwój; podkreśla też znaczenie europejskiej strategii kosmicznej dla kompleksowej unijnej polityki morskiej; zwraca również uwagę na znaczne korzyści, jakie wynikają dla społeczeństwa z gospodarczego wykorzystania satelitów oraz systemów teledetekcyjnych;

11.  wzywa Komisję do przyspieszenia pełnego gospodarczego wykorzystania systemu Galileo, EGNOS oraz programu Copernicus poprzez: ustanowienie odpowiednich celów w zakresie wprowadzania na rynek, ulepszenie dostępu do danych z programu Copernicus i przetwarzania ich w celu umożliwienia przedsiębiorstwom, a zwłaszcza MŚP i start-upom, rozwoju zastosowań opartych na danych pozyskanych w przestrzeni kosmicznej; zapewnianie lepszej integracji z innymi usługami cyfrowymi – takimi jak inteligentne systemy transportowe (ITS), europejski system zarządzania ruchem kolejowym (ERTMS), usługi informacji rzecznej (RIS), SafeSeaNet oraz konwencjonalne systemy nawigacji – i zwiększanie potencjału rozwiązań kosmicznych; podkreśla korzyści, jakie odnoszą obywatele i przedsiębiorstwa z nawigacji satelitarnej oraz usług i danych w dziedzinie obserwacji Ziemi;

12.  przyjmuje z zadowoleniem działania Komisji dotyczące pozyskiwania platform opartych na chmurze dla danych pochodzących z obserwacji Ziemi, aby zagwarantować, by Europa czerpała pełne korzyści gospodarcze ze swoich sztandarowych programów kosmicznych, oraz aby zapewnić stały dostęp dla użytkowników i budowanie kompetencji; wzywa Komisję do przyspieszenia działań w tym obszarze, aby pierwsze platformy danych mogły funkcjonować w 2018 r,; uważa, że wszystkie przetargi na te platformy powinny być otwarte dla podmiotów prywatnych;

13.  zwraca się do Komisji o dokonanie oceny funkcjonowania podmiotów objętych programem Copernicus, w szczególności w celu uproszczenia i usprawnienia ich procedur przetargowych, aby ułatwić MŚP składanie wniosków;

14.  podkreśla potrzebę prawodawstwa umożliwiającego wykorzystywanie przestrzeni kosmicznej i ponawia wniosek, wysunięty w wyżej wymienionej rezolucji w sprawie rozwoju rynku kosmicznego, aby Komisja prowadziła systematyczną kontrolę pod kątem użyteczności dla sektora kosmicznego przed złożeniem nowych wniosków ustawodawczych i nieustawodawczych; wzywa Komisję do usunięcia przeszkód w wykorzystywaniu technologii kosmicznych przez sektor publiczny, np. w celu monitorowania zgodności z nowym i istniejącym prawodawstwem europejskim; uważa, że dzięki wykorzystywaniu technologii kosmicznych można znacząco ulepszyć politykę publiczną, opierając się na przykładach, takich jak eCall i tachograf cyfrowy; zwraca się do Komisji i państw członkowskich o stymulowanie wprowadzania technologii kosmicznych przez organy europejskie, krajowe, regionalne i lokalne, na przykład przez nabywanie europejskich danych pochodzących z obserwacji Ziemi do realizacji celów polityki;

15.  zwraca uwagę na projekt pilotażowy w zakresie czystszej przestrzeni kosmicznej dzięki sprowadzaniu z orbity i użyciu innowacyjnych materiałów do produkcji sprzętu kosmicznego, którego celem jest przetestowanie wykonalności i skuteczności przyszłej wspólnej inicjatywy technologicznej (WIT) dotyczącej sektora kosmicznego; uznaje, że właściwe zasoby, zarówno publiczne, jak i prywatne, mają zasadnicze znaczenie dla zapewnienia zrównoważonego charakteru i konkurencyjności europejskiego sektora kosmicznego i rozwoju roli UE jako globalnego podmiotu działającego w dziedzinie przestrzeni kosmicznej;

16.  uważa, że należy dalej rozwijać wkład programu Copernicus w walkę ze zmianą klimatu; wzywa Komisję do jak najszybszego ustanowienia możliwości w ramach programu Copernicus dotyczących monitorowania emisji gazów cieplarnianych, w tym emisji CO2, które są obecnie opracowywane w ramach programu „Horyzont 2020”(11), z myślą o zaspokojeniu potrzeb zapisanych w porozumieniu osiągniętym w ramach COP 21, oraz do umożliwienia jego skutecznego wdrożenia; wspiera opracowywanie przyszłych satelitów przeznaczonych do monitorowania CO2 i metanu;

17.  przyjmuje z zadowoleniem deklarację w sprawie wstępnych usług Galileo z dnia 15 grudnia 2016 r.; podkreśla, że powszechne stosowanie sygnału Galileo jest warunkiem wstępnym rozwoju silnego rynku niższego szczebla dla zastosowań i usług kosmicznych oraz że należy podjąć odpowiednie środki, w tym w stosownych przypadkach środki regulacyjne, w celu zapewnienia pełnej kompatybilności wyrobów sprzedawanych w UE z Galileo i EGNOS oraz zachęcania do wykorzystywania na światowym rynku urządzeń przygotowanych do Galileo i EGNOS; zachęca również Komisję do rozważenia środków mających na celu wzmocnienie konkurencyjności europejskiego przemysłu niższego szczebla GNSS;

18.  wzywa Komisję do zapewnienia, że zegary oparte na GNSS w infrastrukturze krytycznej są gotowe do obsługi Galileo i EGNOS, co jest niezwykle istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa;

19.  podkreśla zdolność satelitów do zapewnienia ciągłości połączeń o bardzo wysokiej przepustowości, w szczególności na obszarach oddalonych i w regionach najbardziej oddalonych, co ma zasadnicze znaczenie dla zmniejszenia przepaści cyfrowej, rozwoju sieci dużych prędkości oraz rozszerzenia internetu rzeczy i usług wspierających, takich jak bezzałogowe kierowanie pojazdami, zarządzanie flotą i transportem towarowym, aplikacje e-rządzenia, e-uczenia się i e-zdrowia; podkreśla komplementarność technologii naziemnych i kosmicznych dla zapewnienia sieci o bardzo wysokiej przepustowości; nalega, by Komisja uznała ten fakt i odpowiednio uwzględniała wkład satelitów w tej dziedzinie; podkreśla również konieczność rezerwowania odpowiednich zakresów częstotliwości dla takich usług satelitarnych; wzywa do uwzględnienia tej kwestii w obecnych pracach legislacyjnych w sprawie sieci telekomunikacyjnych, przy odpowiednich inwestycjach w badania i rozwój; uważa również, że strategia kosmiczna dla Europy powinna być wdrażana w koordynacji ze strategią cyfrową Komisją, przy wsparciu ze strony państw członkowskich i przemysłu, w celu promowania skutecznego i stymulowanego przez popyt wykorzystywania komunikacji satelitarnej, tak aby wspierać powszechny dostęp do sieci internetowej w całej UE;

20.  podkreśla ważną rolę europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w stymulowaniu rynków związanych z przestrzenią kosmiczną, zwłaszcza poprzez zamówienia publiczne, w tym w krajach, w których nie ma jeszcze dużego sektora kosmicznego, zauważając, że problem ten należy uwzględnić w bieżących dyskusjach na temat przyszłości polityki spójności; popiera wprowadzanie ukierunkowanych środków dotyczących budowania zdolności, które pomagają państwom członkowskim i regionom o powstających zdolnościach w zakresie wykorzystywania przestrzeni kosmicznej; podkreśla, że wymiar regionalny ma zasadnicze znaczenie dla umożliwiania obywatelom czerpania korzyści z przestrzeni kosmicznej oraz że zaangażowanie organów lokalnych i regionalnych może prowadzić do tworzenia synergii ze strategiami inteligentnej specjalizacji i agendą miejską UE; w związku z tym popiera większe zaangażowanie organów regionalnych i lokalnych w zapewnienie powodzenia unijnej polityki kosmicznej, z uwzględnieniem regionów najbardziej oddalonych oraz krajów i terytoriów zamorskich; podkreśla, że Komitet Regionów powinien być członkiem forum użytkowników programu Copernicus, aby podkreślić znaczenie regionalnych i lokalnych podmiotów jako użytkowników danych z programu Copernicus;

21.  podkreśla, że użytkownicy tacy jak MŚP oraz organy lokalne i regionalne nadal nie są wystarczająco świadome możliwości finansowania, w tym możliwości udostępnianych przez Europejski Bank Inwestycyjny, w odniesieniu do projektów powiązanych z programami Galileo lub Copernicus, i że należy bezzwłocznie poprawić ukierunkowane rozpowszechnianie informacji na temat tych możliwości;

22.  uznaje rolę technologii kosmicznych i dwa sztandarowe programy kosmiczne UE w dążeniu do inteligentniejszego, bezpieczniejszego, pewniejszego, bardziej zrównoważonego i zintegrowanego transportu lądowego, morskiego, lotniczego i kosmicznego, zintegrowanego z przyszłymi sektorami strategicznymi, takich jak samochody autonomiczne i podłączone do sieci lub bezzałogowe statki powietrzne; uważa, że strategia kosmiczna może być on elementem odpowiedzi na nowe potrzeby transportowe związane z bezpieczną i płynną zdolnością przyłączeniową, lepszym pozycjonowaniem, intermodalnością i interoperacyjnością; zachęca Komisję, by włączyła główne podmioty w sektorze transportu do dialogu z sektorem kosmicznym w celu zwiększenia przejrzystości i ułatwiania wprowadzania europejskiej technologii kosmicznej na rynek transportowy z zamiarem zwiększenia konkurencyjności unijnych usług transportowych na rynku europejskim i światowym; wzywa Komisję i państwa członkowskie do zwrócenia uwagi na rozwój turystyki kosmicznej;

23.  apeluje do Komisji o wspieranie procedur lądowania opartych na EGNOS dla mniejszych portów lotniczych, jak również dla większych portów lotniczych; przypomina, że wykorzystywanie EGNOS na potrzeby zastosowań o istotnym znaczeniu dla bezpieczeństwa, takich jak lądowanie statków powietrznych, i przypomina o znaczeniu rozszerzenia zasięgu ENOS priorytetowo na państwa Europy Południowo-Wschodniej i Wschodniej, a następnie na kraje Afryki i Bliskiego Wschodu; uważa także, że program Galileo może odegrać kluczową rolę w kontroli ruchu lotniczego jako fundament przejścia z systemu kontroli radarowej na system satelitarny;

24.  ponadto podkreśla znaczenie statków powietrznych wyposażonych w technologię kosmiczną automatycznego zależnego dozorowania – rozgłaszania (ADS-B) oraz upoważnienia operatorów do wyposażania statków powietrznych w ADS-B dla zapewnienia dokładności i niezawodności śledzenia samolotów w czasie rzeczywistym oraz oszczędności paliwa;

25.  podkreśla znaczenie unijnych programów w dziedzinie przestrzeni kosmicznej dla kwestii morskich i działalności połowowej oraz niebieskiej gospodarki w ujęciu ogólnym, na przykład w zakresie: nielegalnych, nieraportowanych i nieuregulowanych połowów; nadzoru i oceny w kwestii stanu i kondycji oceanów i zasobów rybnych; wspierania wydajności hodowli ryb; ułatwiania badań morskich; oraz zapewniania działania poszukiwawczo–ratowniczych, jak również łącz satelitarnych w odniesieniu pokładowego sprzętu medycznego; zwraca w związku z tym uwagę na potrzebę posiadania infrastruktury nadzoru oceanów z przestrzeni kosmicznej i sprawnej koordynacji usług Galileo, EGNOS i Copernicus;

Rozwijanie europejskiego sektora kosmicznego konkurencyjnego i innowacyjnego w skali globalnej

26.  podkreśla, że sukces i konkurencyjność sektora kosmicznego oraz rozwój przełomowych technologii są w dużym stopniu uzależnione od badań naukowych i innowacji; apeluje o wzmocnienie i wydłużenie dedykowanej linii budżetowej przeznaczonej na sektor kosmiczny w dziewiątym programie ramowym; podkreśla znaczenie pełnej współpracy między UE, ESA i państwami członkowskimi, aby zapewnić skuteczność i unikać powielania, w szczególności w dziedzinach, w których finansowanie badań naukowych zapewnia szereg podmiotów; uważa, że badania i innowacje powinny być stymulowane i finansowane z korzyścią dla szeregu technologii kosmicznych; wzywa Komisję do rozszerzenia wykorzystywania instrumentu MŚP w celu zwiększania możliwości biznesowych w zakresie produktów i usług kosmicznych zarówno w programie „Horyzont 2020”, jak i przyszłych programach ramowych;

27.  zwraca się do Komisji o zapewnienie równego traktowania przedsiębiorstw UE wobec przedsiębiorstw z państw trzecich w dziedzinie zamówień publicznych, w szczególności biorąc pod uwagę ceny, jakie przedsiębiorstwa stosują wobec innych klientów na całym świecie, tak aby zagwarantować przestrzeganie sprawiedliwych zasad oraz przestrzeganie sprawiedliwych praktyk przez podmioty rynkowe w duchu uczciwej konkurencji; podkreśla, że europejski przemysł kosmiczny stawia czoła coraz bardziej brutalnej konkurencji międzynarodowej, ; z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji dotyczący wzmocnienia wykorzystywania innowacyjnych systemów zamówień publicznych;

28.  podkreśla znaczenie wzmocnienia europejskiej bazy przemysłowej i zagwarantowania strategicznej autonomii UE przez dywersyfikację źródeł zaopatrzenia i najlepsze wykorzystywanie wielu unijnych dostawców; uważa w związku z tym, że zaangażowanie sektora przemysłu na wszystkich szczeblach powinno być promowane w sposób zrównoważony i wzywa Komisję do wspierania europejskiego sektora kosmicznego w całym łańcuchu wartości; uważa, że klastry kosmiczne mogą odgrywać ważną rolę w strategii przemysłu kosmicznego;

29.  zwraca się do Komisji o wsparcie ogólnoeuropejskiego rozwoju nowych kosmicznych modeli biznesowych i technologii mogących rewolucjonizować sektor i ograniczać koszty (na przykład europejskich technologii, które umożliwiają wysyłanie w przestrzeń kosmiczną małych satelitów, takich jak balony stratosferyczne czy wahadłowce wielokrotnego użytku);

30.  zwraca się do Komisji o rozważenie sytuacji i potrzeb MŚP przy określaniu czasu trwania zamówień publicznych w dziedzinie infrastruktury i usług kosmicznych w celu stworzenia równych warunków działania dla przedsiębiorstw działających w branży kosmicznej;

31.  podkreśla konieczność zdecydowanego zwiększenia inwestycji w kształcenie i szkolenie obywateli europejskich w dziedzinie przestrzeni kosmicznej, także aby móc w pełni wykorzystać możliwości, jakie stwarza sektor związany z przestrzenią kosmiczną w przejściu do społeczeństwa cyfrowego; podkreśla znaczenie, jakie mają osiągnięcia polityki kosmicznej dla inspirowania przyszłych pokoleń i rozwijania poczucia tożsamości europejskiej; w związku z tym podkreśla potrzebę kontynuowania i rozwijania skoordynowanego podejścia do europejskiego kształcenia w zakresie przestrzeni kosmicznej, które może przyciągnąć młodych ludzi do kariery zawodowej w sektorze nauki i technologii kosmicznej;

32.  podkreśla, że podstawowym i najważniejszym narzędziem rozwoju potencjału europejskiego przemysłu kosmicznego jest udział w opcjonalnych programach ESA, w których ramach europejskie przedsiębiorstwa i uczelnie lub instytucje badawcze uczestniczą w opracowywaniu najbardziej zaawansowanych technologii dla misji i systemów kosmicznych; podkreśla, że właśnie udział w takich programach otwiera im drogę do prowadzenia działalności w tym sektorze, a także może zapewnić dostęp do wysoce zaawansowanych technologicznie i wymagających kompleksowej wiedzy projektów naukowych, co może mieć korzystny wpływ również na dziedzinę transportu;

Wzmocnienie autonomii Europy w zakresie dostępu do przestrzeni kosmicznej i jej wykorzystania w bezpiecznym i zabezpieczonym środowisku

33.  przypomina, że unijne programy kosmiczne mają charakter cywilny i potwierdza swoje zobowiązanie do niedokonywania militaryzacji przestrzeni kosmicznej; dostrzega jednak strategiczny wymiar sektora kosmicznego dla Europy i potrzebę poprawy synergii między aspektami cywilnymi a bezpieczeństwa i obrony oraz potrzebę wykorzystania możliwości w zakresie wykorzystania przestrzeni kosmicznej w celu zaspokojenia potrzeb w zakresie bezpieczeństwa i ochrony, biorąc pod uwagę również środowisko geopolityczne i wspólną politykę bezpieczeństwa i obrony; uważa, że Komisja powinna przeanalizować synergie między europejskimi programami kosmicznymi i europejskim planem działań w sektorze obrony zaproponowanym w listopadzie 2016 r., aby zapewnić spójność w tym strategicznym obszarze;

34.  wzywa Komisję do agregowania zapotrzebowania klientów instytucjonalnych z Unii Europejskiej i państw członkowskich, aby zapewnić niezależny, opłacalny i niezawodny dostęp do przestrzeni kosmicznej przez wykorzystywanie europejskich rakiet nośnych Ariane, Vega i ich przyszłych modeli; uważa, że ma to ogromne znaczenie strategiczne dla funkcji zarządzania kryzysowego i postępowania w sytuacjach awaryjnych i dla stabilnej europejskiej polityki bezpieczeństwa i obrony;

35.  wspiera cel Komisji dotyczący oceny różnych sposobów wspierania europejskich obiektów infrastruktury startowej, gdy jest to potrzebne do osiągnięcia celów i potrzeb wynikających z polityki UE, biorąc pod uwagę autonomię, bezpieczeństwo i konkurencyjność; podkreśla w związku z tym strategiczne znaczenie europejskiego portu kosmicznego w Kourou (Gujana Francuska) i konieczności zwracania bacznej uwagi na korzyści gospodarcze i społeczne na terytorium, na którym ma siedzibę;

36.  przypomina, że kwestii niezależnego dostępu do przestrzeni kosmicznej nie można oddzielać od niezależnej zdolności Europy w zakresie projektowania, rozwijania, uruchamiania, eksploatacji i wykorzystywania systemów kosmicznych;

37.  stwierdza, że brak jest czytelnych perspektyw, jeśli chodzi o kontynuację programu rakiet nośnych w Europie po upływie trzech–czterech lat (Ariane 6 i Vega C) i sytuację finansową tego programu; jest zaniepokojony brakiem programu rakiet nośnych w perspektywie średnio- i długoterminowej; wzywa Komisję do przedstawienia propozycji programu prac dotyczącego rakiet nośnych w Europie na następne 20 lat;

38.  wzywa Komisję, by zachęcała do rozwoju alternatywnych technologii wynoszenia oraz do uwzględniania zasad ekoprojektowania we wszystkich rakietach nośnych i zasobach kosmicznych;

39.  uważa, że w kolejnych generacjach systemów satelitarnych należy dalej rozwijać bezpieczeństwo infrastruktury Galileo, w tym segmentu naziemnego, oraz możliwość podwójnego wykorzystywania systemu Galileo i programu Copernicus, wraz z lepszą precyzją i kodowaniem; przypomina, że usługi publiczne o regulowanym dostępie w ramach Galileo ograniczone do autoryzowanych przez rząd użytkowników mogłyby odgrywać ważną rolę w przyszłości w odniesieniu do reagowania na zmieniające się zagrożenia, w szczególności w przypadku kryzysu;

40.  zwraca uwagę na podatność technologii kosmicznych na ingerencję lub atak podmiotów państwowych i niepaństwowych, a także na wiele innych zagrożeń, w tym zderzenia ze śmieciami kosmicznymi i innymi satelitami; przypomina o znaczeniu zabezpieczenia kluczowej infrastruktury i środków komunikacji, jak również rozwoju odpornych technologii; uznaje rosnące znaczenie przestrzeni kosmicznej oraz technologii kosmicznych dla podwójnego wykorzystywania, szczególnie w obszarach komunikacji, wywiadu, obserwacji i rozpoznania, reagowania w przypadku katastrof oraz kontroli zbrojeń, i podkreśla istotne znaczenie zdolności do działania w przestrzeni kosmicznej w walce z terroryzmem; ponadto zachęca do inwestycji w celu przyspieszenia rozwoju nowych zdolności do działania w przestrzeni kosmicznej i technologii kosmicznej; uważa, że należy zwiększyć zdolności do wyeliminowania pojawiających się zagrożeń w przestrzeni kosmicznej, co zwiększyłoby z kolei zdolność europejskiego sektora przestrzeni kosmicznej do reagowania na zmieniające się rynki, podmioty i technologie;

41.  wzywa Komisję do złagodzenia zagrożenia stwarzanego przez śmieci kosmiczne poprzez usprawnienie obecnego systemu usług obserwacji i śledzenia obiektów kosmicznych (SST) w celu utworzenia programu niezależnego systemu, który będzie w stanie rozpoznawać zagrożenia związane ze śmieciami kosmicznymi dla europejskiej infrastruktury kosmicznej, wraz ze środkami w celu uniknięcia kolizji oraz aktywnym usuwaniem śmieci w dłuższej perspektywie; popiera plan rozszerzenia zakresu unijnego systemu SST w celu umożliwienia prognozy pogody opartej na danych kosmicznych i proponuje dodatkowy nacisk na obiekty znajdujące się blisko Ziemi ze względu na potencjalnie katastrofalne skutki kolizji takiego przedmiotu z Ziemią; podkreśla, że zdolności i wiedza fachowa w tych dziedzinach, także te dostępne w ESA, powinny być pogłębiane i rozszerzane; potwierdza potrzebę zapewniania możliwie jak najbardziej otwartych danych, aby wspierać badania naukowe i innowacje;

42.  przypomina o rosnącym znaczeniu cyberbezpieczeństwa dla programów kosmicznych i zwraca uwagę, że problem ten jest szczególnie dotkliwy, biorąc pod uwagę fakt, że znakomita część naszej gospodarki zależy od usług związanych z przestrzenią kosmiczną; wzywa Komisję do zmniejszenia zagrożenia dla unijnych zasobów kosmicznych przez podjęcie odpowiednich środków, w tym w stosownych przypadkach stosowanie protokołów szyfrowania, w celu ochrony infrastruktury kosmicznej przed zagrożeniami cybernetycznymi; zwraca się ponadto do Komisji o zapewnienie, by wszystkie odpowiednie agencje posiadały plany awaryjne na wypadek możliwych ataków cybernetycznych;

43.  uważa planowaną inicjatywę GOVSATCOM za obiecujący środek, który może zapewnić dostęp do bezpiecznych, efektywnych i opłacalnych usług dla europejskich podmiotów instytucjonalnych, zaspokajając przyszłe potrzeby użytkowników w szerokim zakresie dziedzin, stymulując jednocześnie wzrost, konkurencyjność i innowacje w całym europejskim sektorze łączności satelitarnej; jeśli ocena skutków będzie wystarczająco pozytywna, wzywa Komisję do opracowania zaplanowanej inicjatywy GOVSATCOM w sposób racjonalny pod względem kosztów, co może obejmować łączenie zdolności i dzielenie się nimi lub zakup usług od certyfikowanych komercyjnych satelitów komunikacyjnych, a także w celu zapewnienia, by inicjatywa ta tworzyła znaczną wartość dodaną i pozwalała uniknąć powielania istniejących struktur;

44.  podkreśla znaczenie kompleksowej europejskiej polityki kosmicznej mającej na celu skuteczne przyczynianie się do wzmocnienia wspólnego bezpieczeństwa, polityki zagranicznej i polityki obrony przez zapewnienie odpowiednim instytucjom niezależnych usług wywiadowczych, takich jak świadomość sytuacyjna w czasie rzeczywistym;

Wzmacnianie roli Europy jako podmiotu o znaczeniu globalnym i wspieranie współpracy międzynarodowej

45.  wzywa Komisję do promowania aktywów unijnych w przestrzeni kosmicznej i kosmicznych zdolności przemysłowych we wszystkich odpowiednich aspektach swoich stosunków zewnętrznych;

46.  uważa, że zapewnienie pokojowego i bezpiecznego środowiska przestrzeni kosmicznej będzie wymagało zaangażowania we współpracę z partnerami międzynarodowymi w celu promowania norm odpowiedzialnego zachowania i zrównoważonego rozwoju, w szczególności w zakresie badania przestrzeni kosmicznej, i wzywa Komisję do ścisłej współpracy z ESDZ i państwami członkowskimi w tym względzie;

47.  podkreśla potrzebę międzynarodowej koordynacji w zakresie zarządzania ruchem w przestrzeni kosmicznej i śmieciami kosmicznymi, które zapewne wzrosną ze względu na planowane rozmieszczenie tzw. „megakonstelacji” i zagęszczenie orbit krążących blisko Ziemi, które może wynikać z dalszego obniżania kosztów wystrzeliwania satelitów;

48.  zwraca się do Komisji o monitorowanie istniejących w sektorze prywatnym ambicji w dziedzinie eksploracji przestrzeni kosmicznej oraz do rozważenia konsekwencji, które mogą one mieć dla obecnych ram prawnych, a w szczególności dla układu o przestrzeni kosmicznej; uważa, że podstawowe zasady układu powinny zostać utrzymane w mocy oraz że konieczne jest, aby uniknąć wyścigu o ulegające degradacji zasoby w przestrzeni kosmicznej; wzywa państwa członkowskie do pracy na rzecz skoordynowanego podejścia europejskiego i wzywa Komisję do przejęcia wiodącej roli w negocjowaniu porozumienia; uznaje, że przestrzeń kosmiczna stanowi wspólne dziedzictwo ludzkości;

49.  z zadowoleniem przyjmuje zamiar Komisji, jakim jest stosowanie dyplomacji gospodarczej, aby stworzyć nowe możliwości biznesowe dla europejskiego przemysłu kosmicznego; podkreśla, że europejskie podmioty na rynkach państw trzecich powinny być wspierane przez Komisję oraz, w stosownych przypadkach, organy państw członkowskich, indywidualnie lub przez ESA, i podmioty takie jak Europejska Agencja Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA); zaleca, by wsparcie dla takich skoordynowanych planów było sporządzane z wyprzedzeniem;

Zapewnienie skutecznej realizacji

50.  zwraca uwagę na fakt, że Parlament powinien odgrywać aktywną rolę w rozwoju polityki UE w zakresie przestrzeni kosmicznej oraz że powinien być angażowany we wszystkie wymiany prowadzone przez Komisję, ESDZ i Radę ESA w sprawie zagadnień związanych z przestrzenią kosmiczną;

51.  uważa, że wsparcie demokratyczne jest ważne dla inwestycji w przestrzeń kosmiczną; wzywa Komisję do przedstawienia dobrze zaprojektowanej i kompleksowej strategii komunikacyjnej dotyczącej korzyści wynikających z technologii kosmicznych dla obywateli i przedsiębiorstw; wzywa Komisję, by przy wdrażaniu tej strategii miała na uwadze jej następujące trzy filary, z których każdy dotyczy ważnej grupy docelowej: a) podnoszenie świadomości społeczeństwa na temat konieczności inwestowania w przestrzeń kosmiczną; b) informowanie MŚP i przedsiębiorców o możliwościach sztandarowych programów kosmicznych; c) włączenie przestrzeni kosmicznej w kształcenie, aby zlikwidować niedobór umiejętności; zwraca się do Komisji o przedstawienie Parlamentowi planu działania w sprawie jak najszybszego utworzenia tej strategii komunikacyjnej;

52.  wzywa Komisję do sporządzenia harmonogramu wdrożenia środków zaproponowanych w strategii, do składania regularnych sprawozdań na temat postępów UE w realizacji, do proponowania przepisów w razie konieczności oraz do opracowywania dodatkowych konkretnych i mierzalnych działań koniecznych do osiągnięcia w odpowiednim czasie celów nakreślonych w strategii;

o
o   o

53.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Komisji, Radzie, rządom i parlamentom państw członkowskich oraz Europejskiej Agencji Kosmicznej.

(1) Dz.U. L 122 z 24.4.2014, s. 44.
(2) Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 1.
(3) Dz.U. L 158 z 27.5.2014, s. 227.
(4) Dz.U. L 150 z 20.5.2014, s. 72.
(5) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0267.
(6) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0268.
(7) Dz.U. C 468 z 15.12.2016, s. 12.
(8) Dz.U. C 227 E z 6.8.2013, s. 16.
(9) Dz.U. C 380 E z 11.12.2012, s. 1.
(10) Wprowadzanie na rynek w Europie produktów przemysłu kosmicznego, analiza dla komisji ITRE, Dyrekcja Generalna ds. Polityki Wewnętrznej, Departament Tematyczny A, 2016, ISBN 978-92-823-8537-1.
(11) https://ec.europa.eu/research/participants/data/ref/h2020/wp/2016_2017/main/h2020-wp1617-leit-space_en.pdf s. 48.


Dalsze kształcenie i kształcenie na odległość na poziomie akademickim w ramach europejskiej strategii dotyczącej kształcenia przez całe życie
PDF 465kWORD 63k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 września 2017 r. w sprawie dalszego kształcenia i kształcenia na odległość na poziomie akademickim w ramach europejskiej strategii dotyczącej kształcenia przez całe życie (2016/2142(INI))
P8_TA(2017)0324A8-0252/2017

Parlament Europejski,

–   uwzględniając art. 8, 165 i 166 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–   uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności jej art. 14,

–   uwzględniając deklarację kopenhaską z dnia 30 listopada 2002 r. w sprawie zwiększonej współpracy europejskiej w dziedzinie kształcenia zawodowego i szkolenia,

–   uwzględniając konkluzje Rady z dnia 12 maja 2009 r. w sprawie strategicznych ram europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia („ET 2020”)(1),

–   uwzględniając wspólne sprawozdanie Rady i Komisji z 2012 r. z wdrażania strategicznych ram europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia („ET 2020”) – „Kształcenie i szkolenia na rzecz inteligentnego i trwałego rozwoju Europy sprzyjającego włączeniu społecznemu”(2),

–   uwzględniając konkluzje Rady z dnia 20 maja 2014 r. w sprawie skutecznego kształcenia nauczycieli,

–   uwzględniając wspólne sprawozdanie Rady i Komisji z 2015 r. z wdrażania strategicznych ram europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia („ET 2020”) – „Nowe priorytety współpracy europejskiej w dziedzinie kształcenia i szkolenia”(3),

–   uwzględniając rezolucję Rady z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie odnowionej europejskiej agendy w zakresie uczenia się dorosłych(4),

–   uwzględniając komunikat Komisji z dnia 20 listopada 2012 r. pt. „Nowe podejście do edukacji: Inwestowanie w umiejętności na rzecz lepszych efektów społeczno-gospodarczych” (COM(2012)0669),

–   uwzględniając konkluzje Rady z dnia 17 lutego 2014 r. w sprawie inwestowania w kształcenie i szkolenie – odpowiedź na komunikat pt. „Nowe podejście do edukacji: inwestowanie w umiejętności na rzecz lepszych efektów społeczno-gospodarczych” oraz na roczną analizę wzrostu gospodarczego 2013(5),

–   uwzględniając decyzję nr 1720/2006/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 listopada 2006 r. ustanawiającą program działań w zakresie uczenia się przez całe życie(6),

–   uwzględniając Konwencję ONZ o prawach osób niepełnosprawnych ratyfikowaną przez UE w 2010 r.,

–   uwzględniając zalecenie 2006/962/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie(7),

–   uwzględniając konkluzje Rady z dnia 19 listopada 2010 r. w sprawie edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju(8),

–   uwzględniając zalecenie Rady z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie walidacji uczenia się pozaformalnego i nieformalnego(9),

–   uwzględniając zalecenie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie ustanowienia europejskich ram kwalifikacji dla uczenia się przez całe życie(10),

–   uwzględniając konkluzje Rady z dnia 20 maja 2014 r. w sprawie zapewniania jakości w celu wspierania kształcenia i szkolenia(11),

–   uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 kwietnia 2016 r. w sprawie programu Erasmus+ i innych narzędzi wspomagania mobilności w kształceniu i szkoleniu zawodowym – podejścia zakładającego uczenie się przez całe życie(12),

–   uwzględniając swoją rezolucję z dnia 23 czerwca 2016 r. dotyczącą działań następczych w związku ze strategicznymi ramami europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia (ET 2020)(13),

–   uwzględniając opinię Komitetu Regionów z dnia 31 stycznia 2014 r. pt. „Działania na rzecz otwartej edukacji”(14),

–  uwzględniając badanie Komisji dotyczące kształcenia i szkolenia do 2020 r.: udoskonalenie polityki i przepisów dotyczących uczenia się dorosłych w Europie(15),

–   uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 września 2015 r. w sprawie utworzenia konkurencyjnego rynku pracy w Unii XXI w.: dostosowanie umiejętności i kwalifikacji do zapotrzebowania i perspektyw na rynku pracy jako sposób na wyjście z kryzysu(16),

–   uwzględniając konkluzje Rady w sprawie europejskiego paktu na rzecz równości płci na lata 2011–2020(17),

–   uwzględniając projekt konkluzji Rady z dnia 20 lutego 2017 r. pt. „Wzmacnianie umiejętności kobiet i mężczyzn na unijnym rynku pracy”(18),

–  uwzględniając zalecenie Rady z dnia 28 listopada 2011 r. w sprawie odnowionej europejskiej agendy w zakresie uczenia się dorosłych,

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Kultury i Edukacji oraz stanowisko w formie poprawek Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia (A8-0252/2017),

A.  mając na uwadze, że z uwagi na transformację cyfrową systemy kształcenia stają przed istotnymi wyzwaniami, które wpływają na procesy nauczania i uczenia się oraz na potrzebę wzmocnienia zdolności do wspomagania włączenia społecznego i aktywności obywatelskiej oraz rozwoju osobistego, a także wspierania europejskich wartości demokratycznych i tolerancji w celu zwiększenia otwartości oraz zapobiegania wszelkiego rodzaju nietolerancji; mając na uwadze, że rozwój umiejętności cyfrowych i pewność siebie mają zasadnicze znaczenie dla budowania silnych społeczeństw oraz wspomagają jedność i procesy integracji w UE;

B.  mając na uwadze, że należy wzmocnić europejską strategię dotyczącą kształcenia przez całe życie; mając na uwadze, że każdy, na każdym etapie życia, powinien dysponować szansami na uczenie się przez całe życie, aby zdobywać wiedzę i umiejętności konieczne zarówno dla rozwoju osobistego, jak i postępów zawodowych; mając na uwadze, że uczenie się przez całe życie, w kontekstach formalnych, pozaformalnych i nieformalnych – które wspiera aktywne obywatelstwo i zdolność do zatrudnienia – jest kluczowym aspektem kształcenia, na który wpływ mają te przemiany;

C.  mając na uwadze, że konieczne są dalsze działania na rzecz zwiększenia synergii między kształceniem a zatrudnieniem, zarówno przez ułatwianie wchodzenia na rynek pracy, jak i umożliwianie stałego uaktualniania umiejętności lub nabywania nowych w trakcie życia zawodowego; mając na uwadze, że państwa członkowskie powinny znaleźć sposób, by chronić i promować inwestycje długoterminowe w edukację, badania naukowe i innowacje;

D.  mając na uwadze, że dalsze kształcenie i kształcenie na odległość na poziomie akademickim znacznie przyczyniają się do rozwoju osobistego i tworzenia kapitału ludzkiego oraz powinny stanowić integralną część europejskiej strategii dotyczącej uczenia się przez całe życie;

E.  mając na uwadze, że dalsze kształcenie na poziomie akademickim i kształcenie na odległość odgrywają coraz ważniejszą rolę w ułatwianiu przystosowania się pracowników do przemian gospodarczych i technologicznych w trakcie ich życia zawodowego; mając na uwadze, że do 2025 r. 49 % wszystkich ofert pracy w UE (dotyczących zarówno nowych stanowisk, jak i zastąpienia odchodzącego pracownika) będzie wymagać wysokich kwalifikacji, 40 % – średnich kwalifikacji, a jedynie 11 % – niskich kwalifikacji albo nie będzie ich wymagać wcale;

F.  mając na uwadze, że dalsze kształcenie i kształcenie na odległość na poziomie akademickim są ważnymi narzędziami w zapewnianiu możliwości elastycznego i zindywidualizowanego kształcenia dla wszystkich, bez jakiegokolwiek dyskryminacji(19); podkreśla w związku z tym znaczenie zapewniania poszerzania strategii na rzecz dostępności;

G.  mając na uwadze, że dalsze kształcenie na poziomie akademickim i kształcenie na odległość oraz wykorzystywanie nowych technologii mogą przyczynić się do szerzenia wśród dziewcząt i kobiet wiedzy na temat nowych możliwości kariery, w szczególności w dziedzinach, w których nie są one w wystarczającym stopniu reprezentowane; mając na uwadze, że choć więcej kobiet zdobywa dyplomy szkół średnich uprawniające do studiów na uczelni wyższej i wykształcenie wyższe, konieczne jest zwiększenie ich obecności zarówno w instytucjach kształcenia zawodowego, jak i w sektorach nauk ścisłych, technologii, inżynierii i matematyki;

H.  mając na uwadze, że kształcenie na odległość na poziomie akademickim jest możliwym formatem edukacji w kontekście dalszego kształcenia naukowego, który ze względu na swoją elastyczność w szczególny sposób umożliwia godzenie studiów, pracy zawodowej i życia rodzinnego;

I.  mając na uwadze, że pojęcie kształcenia na odległość(20) oznacza formę organizacji nauczania oferującą dużą elastyczność uczenia się dzięki wykorzystaniu cyfrowych technologii kształcenia, która nie zastępuje kształcenia bezpośrednio w placówkach, ale oferuje rozwiązanie alternatywne dla osób uczących się, które nie mogą uczestniczyć w kształceniu bezpośrednio w placówkach;

J.  mając na uwadze, że kształcenie na odległość oznacza metodę nauczania oferującą elastyczność uczenia się dzięki wykorzystaniu powstających technologii, która nie zastępuje kształcenia bezpośrednio w placówkach akademickich, ale oferuje rozwiązanie alternatywne dla osób uczących się, które nie mogą uczestniczyć w kształceniu bezpośrednio w placówkach akademickich, oraz pracowników starających się pogodzić pracę z procesem kształcenia; mając na uwadze, że digitalizacja może zatem posłużyć jako narzędzie zapewniające nowe sposoby na uzyskanie dostępu do szkolnictwa wyższego;

K.  mając na uwadze, że równość kobiet i mężczyzn jest jedną z podstawowych zasad Unii Europejskiej zapisaną w Traktatach oraz jednym z celów i zadań Unii; mając na uwadze, że równość w kształceniu oferuje kobietom większe możliwości oraz zapewnia wkład w społeczny, kulturalny i gospodarczy rozwój społeczeństwa; mając na uwadze, że kształcenie stanowi podstawowe narzędzie zwalczania stereotypów płci;

L.  mając na uwadze, że średnia stopa zatrudnienia kobiet jest bezpośrednio związana z ich poziomem wykształcenia, a wśród kobiet w wieku 25–49 lat, które uzyskały wyższe wykształcenie, stopa zatrudnienia jest o ponad 20 % wyższa niż w przypadku kobiet z wykształceniem niepełnym podstawowym, podstawowym i średnim I stopnia;

M.  mając na uwadze, że kształcenie na odległość może mieć pozytywny wpływ na umiejętności cyfrowe kobiet; mając na uwadze, że uczestnictwo większej liczby kobiet w sektorze umiejętności cyfrowych ożywiłoby rynek, na którym przewiduje się braki w sile roboczej i gdzie równy udział kobiet doprowadziłby do zysków w PKB UE w wysokości ok. 9 mld EUR rocznie; mając na uwadze, że kobiety są nadal zdecydowanie niedostatecznie reprezentowane jako studentki wydziałów ICT, gdyż stanowią jedynie około 20 % absolwentów w tej dziedzinie, przy czym tylko 3 % wszystkich absolwentek studiów posiada dyplom w dziedzinie ICT;

N.  mając na uwadze, że programy kształcenia na odległość docierają do znacznej liczby kobiet w społeczeństwach, w których kobiety nie mają równych szans na udział w konwencjonalnych formach kształcenia i szkoleń, ponieważ kobiety nadal poświęcają więcej czasu niż mężczyźni wykonywaniu niepłatnych prac domowych i dbaniu o rodzinę; mając na uwadze, że kursy takie oferują im elastyczność w osiąganiu równowagi między życiem zawodowym a prywatnym oraz że kształcenie na odległość jest adresowane w szczególności do grupy nietradycyjnych studentów;

O.  mając na uwadze, że dalsze kształcenie naukowe jest jednym z zadań służby publicznej w zakresie kształcenia wyższego i oznacza możliwości kształcenia w instytucjach akademickich, które można podejmować równolegle z pracą na pełny etat, opierając się zasadniczo na doświadczeniu zawodowym, i które wymaga z reguły dyplomu ukończenia studiów wyższych;

P.  mając na uwadze, że dostosowanie się do coraz szybszych przemian gospodarczych i technologicznych stanowi istotne wyzwanie dla starzejącej się siły roboczej, a odpowiedź na nie będzie stanowić jeden z kluczowych czynników decydujących o zapewnieniu długoterminowej konkurencyjności gospodarki UE;

Q.  mając na uwadze, że polityki dotyczące uczenia się przez całe życie i rozwoju kariery zawodowej można wzmocnić przez uznawanie doświadczeń nabytych;

R.  mając na uwadze, że zapewnienie ludziom czasu wolnego na rozwój osobisty i szkolenia w kontekście uczenia się przez całe życie korzystanie wpływa na ich dobrostan, jak również ich wkład w życie społeczne, dzięki bardziej ukształtowanym umiejętnościom osobistym i zawodowym; mając na uwadze, że kształcenie na odległość na poziomie akademickim zapewnia elastyczne formy studiów, które pomagają ludziom w osiągnięciu większej równowagi między życiem zawodowym a prywatnym; mając na uwadze, że uczenie się przez całe życie na poziomie uniwersyteckim powinno stanowić część europejskiej strategii digitalizacji;

S.  mając na uwadze, że digitalizacja umożliwia elastyczność i interaktywność procesu kształcenia oraz stanowi kluczowy czynnik stałego rozwoju dalszego kształcenia i kształcenia na odległość na poziomie akademickim;

T.  mając na uwadze, że zmiana technologiczna wymaga silniejszych i stabilniejszych powiązań między kształceniem a zatrudnieniem;

U.  mając na uwadze, że instytucje akademickie mają tendencję, by wykazywać się zachowawczością, co sprawia, że reforma programów nauczania oraz regulaminów studiów i egzaminów, a także wymogów stawianych kandydatom stanowi wyzwanie;

V.  mając na uwadze, że dalsze kształcenie i kształcenie na odległość na poziomie akademickim to szybko rozwijające się sektory o znacznym potencjale w zakresie wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy;

W.  mając na uwadze, że nadal istnieje wiele barier dla możliwości dalszego kształcenia i kształcenia na odległość na poziomie akademickim(21);

Dalsze kształcenie i kształcenie na odległość towarzyszące zmianom społecznym i gospodarczym

1.  uznaje, że internetowa i otwarta edukacja zmienia sposób zapewniania zasobów na potrzeby kształcenia oraz sposób organizacji kształcenia i podejmowania nauki; podkreśla w związku z tym znaczenie otwartych zasobów edukacyjnych (OER), które zapewniają dostęp do kształcenia dla wszystkich oraz zwiększają szanse na zatrudnienie przez wspieranie procesu uczenia się przez całe życie;

2.  zauważa, że wiele instytucji edukacyjnych i szkoleniowych usiłuje znaleźć odpowiedź na dogłębne i kompleksowe zmiany zachodzące w naszych społeczeństwach i gospodarkach, a także zwraca uwagę, że instytucje te powinny dokonać zmian, jeżeli chodzi o zarządzanie, struktury organizacyjne i sposób działania; podkreśla, że nowe, elastyczne i dostępne formy uczenia się przez całe życie, odpowiednie dla osób w każdym wieku, mogą zapewniać skuteczną odpowiedź na niektóre z tych wyzwań, takich jak wykluczenie społeczne, przedwczesne kończenie nauki i niedopasowanie umiejętności;

3.  uznaje, że digitalizacja i tworzenie platform edukacyjnych w celu współpracy i wymiany najlepszych praktyk mają kluczowe znaczenie, aby stawić czoła tym wyzwaniom;

4.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do zwiększenia wysiłków w celu zlikwidowania, w ramach krajowych strategii w zakresie umiejętności cyfrowych, istniejącej luki technologicznej pomiędzy instytucjami oświatowymi, które są dobrze wyposażone, a tymi, które nie są;

5.  podkreśla, że środki na rzecz uczenia się przez całe życie mają zasadnicze znaczenie dla zapewnienia kobietom umiejętności, które umożliwiają im powrót do zatrudnienia lub polepszenie jego jakości, zwiększenie dochodów i poprawę warunków pracy; podkreśla potrzebę dalszego zwiększenia obecności kobiet i ich dostępu do wyższych stanowisk w instytucjach akademickich;

6.  podkreśla znaczenie edukacji w zwalczaniu stereotypów związanych z płcią; wzywa w związku z tym Komisję do promowania inicjatyw oferujących wsparcie w zakresie wdrażania programów kształcenia zawodowego na odległość dla kobiet, w tym podejmowania studiów wyższych w dziedzinie nauk ścisłych, technologii i IT, opracowywania programów szkoleniowych dla kadry nauczycielskiej podejmujących tematykę równouprawnienia płci i zapobiegania przekazywaniu stereotypów za pośrednictwem materiałów programowych i dydaktycznych;

7.  podkreśla, że instytucje akademickie muszą przygotowywać obywateli na życie w społeczeństwach opartych na wiedzy i stale zmieniających się gospodarkach, a także muszą zapewnić im wiedzę pozwalającą na niezależne kształcenie i wspieranie ducha przedsiębiorczości oraz rozwijanie umiejętności przekrojowych, takich jak umiejętność rozwiązywania problemów i zdolność do dostosowania się, aby umożliwić im odkrywanie własnej drogi i osiąganie pełni swojego potencjału;

8.  podkreśla również, że instytucje akademickie odgrywają ważną rolę w zwiększaniu aktywności obywatelskiej i muszą wyposażać studentów w kompetencje przekrojowe, takie jak kompetencje obywatelskie i społeczne;

9.  potwierdza, że podejście do kształcenia skupione na osobie uczącej się ogranicza przedwczesne kończenie nauki oraz umożliwia osobom uczącym się osiągnięcie pełnego potencjału(22); podkreśla w związku z tym znaczenie poradnictwa zawodowego przez całe życie dla wszystkich;

10.  uznaje potencjał dzielenia się wiedzą w celu zwiększania aktywnego uczestnictwa i międzynarodowej świadomości obywateli w stale zmieniających się społeczeństwach;

11.  uznaje, że należy skupić się na zacieśnieniu współpracy między instytucjami oświatowymi i szkoleniowymi, lokalnymi społecznościami i gospodarką; ponadto podkreśla potrzebę poprawy synergii między podmiotami oferującymi kształcenie formalne, pozaformalne i nieformalne w celu poprawy szans na uczenie się przez całe życie dla wszystkich;

12.  jest zadania, że dostęp do możliwości uczenia się i szkolenia musi być prawem dla wszystkich na każdym etapie życia, aby możliwe było nabywanie umiejętności przekrojowych, takich jak umiejętność rozumowania matematycznego, umiejętności cyfrowe i korzystania z mediów, zdolność krytycznego myślenia i umiejętności interpersonalne, a także inne przydatne umiejętności życiowe pomagające w lepszym dostosowaniu się do sytuacji w przyszłości;

13.  podkreśla konieczność wdrożenia wsparcia dopasowanego do potrzeb osób uczących się w miejscu pracy, praktykantów i pracowników, aby zapewnić włączenie wszystkich osób do rynku pracy; jest zdania, że konieczne jest wdrożenie nowych technologii do procesów nauczania i uczenia się w celu zapewnienia ludziom odpowiednich umiejętności, kompetencji i wiedzy, aby umożliwić im korzystanie z technologii cyfrowych w innowacyjny i kreatywny sposób;

14.  wzywa do skuteczniejszego wprowadzania osób na rynek pracy i utrzymywania ich na tym rynku, wraz z udoskonalaniem ich kompetencji dzięki dalszemu kształceniu i kształceniu na odległość na poziomie akademickim, a także kształceniu i szkoleniu zawodowemu; podkreśla potrzebę zwiększenia atrakcyjności i dostępu do informacji na temat możliwości kształcenia i szkolenia zawodowego dla młodych ludzi i ich rodzin; w związku z tym przypomina, że cel mobilności edukacyjnej w sektorze kształcenia i szkolenia zawodowego zawarty w programie Erasmus+ jest daleki od osiągnięcia i nadal należy mu poświęcać uwagę;

15.  podkreśla znaczenie programów Erasmus+ i „Horyzont 2020” dla wzmacniania uczenia się przez całe życie; wzywa zatem państwa członkowskie do pełnego wykorzystywania potencjału tych programów; podkreśla również konieczność zapewnienia dostępności programów specjalnie dostosowanych do dalszego kształcenia naukowego w zawodzie;

16.  potwierdza, że dostęp do wysokiej jakości kształcenia sprzyjającego włączeniu społecznemu ma kluczowe znaczenie, a w związku z tym należy wspierać kształcenie otwarte i kształcenie na odległość, aby zaspokoić specjalne potrzeby osób, dla których tradycyjne systemy kształcenia są nieosiągalne – w szczególności w przypadku grup defaworyzowanych; wzywa państwa członkowskie do ukierunkowania inwestycji na ten cel;

Znaczenie jakości i elastyczności w kształceniu

17.  uważa, że ciągłe podnoszenie jakości kształcenia, zarówno formalnego, jak i nieformalnego, ma kluczowe znaczenie dla wysiłków UE zmierzających do zapewniania spójności społecznej, konkurencyjności i trwałego wzrostu;

18.  podkreśla, że aby zachować konkurencyjność oraz zapewnić zarówno nisko, jak i wysoko wykwalifikowanym pracownikom szansę na sukces, przedsiębiorstwa wraz z instytucjami oświatowymi i szkoleniowymi muszą oferować szkolenia i kształcenie ukierunkowane na życie zawodowe przez cały okres życia zawodowego pracowników;

19.  podkreśla wyjątkowe znaczenie jakości metod przekazywania wiedzy i umiejętności dla wyników kształcenia; podkreśla, że należy koniecznie inwestować w rozwój zawodowy i ciągłe podnoszenie umiejętności nauczycieli, a także je wspierać; podkreśla w związku z tym potrzebę zagwarantowania wysokich standardów kształcenia na odległość, a także znaczenie opracowywania nowych modeli nauczania i uczenia się w ramach procesów innowacji i stopniowej digitalizacji kształcenia; przyznaje w tym kontekście, że właściwa infrastruktura i zasoby to istotne elementy poprawy jakości nauczania;

20.  zauważa, że wymaga to uznania dla nauczycieli i ich doceniania, oferowania im atrakcyjnego wynagrodzenia i warunków zatrudnienia oraz lepszego dostępu do dalszego kształcenia w czasie pracy, zwłaszcza w dziedzinie dydaktyki cyfrowej;

21.  apeluje do uniwersytetów o zaangażowanie na rzecz kształcenia na odległość w coraz szerszym zakresie i uzupełnienia go o krótkotrwałe i darmowe szkolenia zawodowe;

22.  podkreśla, że osobom uczącym się, które uczestniczą w kształceniu na odległość, należy zapewnić możliwości komunikacji z nauczycielami oraz nadzoru ze strony nauczycieli, aby zagwarantować osobom uczącym się odpowiednie wsparcie, ukierunkowanie i motywację w trakcie nauki;

23.  uznaje, że elastyczne formy uczenia się, takie jak kształcenie na odległość i nauczanie komplementarne, umożliwiają osobom pracującym godzenie pracy lub kształcenia z życiem rodzinnym i prywatnym;

24.  uznaje kluczową rolę kształcenia na odległość dla osób, którym warunki fizyczne uniemożliwiają uczestnictwo w zajęciach odbywanych bezpośrednio w placówkach;

25.  wspiera koncepcję dostosowanego do indywidualnych potrzeb uczenia się oraz kursów pomostowych zaprojektowanych dla osób pragnących rozpocząć studia wyższe, które muszą zdobyć dalsze kwalifikacje w celu spełnienia warunków przyjęcia;

26.  przypomina o konieczności dążenia do bardziej elastycznego i indywidualnego podejścia do rozwoju kariery oraz kształcenia i uczenia się przez całe życie w trakcie indywidualnej ścieżki kariery; uznaje rolę pełnioną głównie przez podmioty publiczne, lecz także prywatne w tym zakresie, jednocześnie uznając, że poradnictwo i doradztwo zaspokajające indywidualne potrzeby i odpowiadające preferencjom oraz skupiające się na ocenie i rozwoju umiejętności indywidualnych musi być kluczowym elementem polityki kształcenia i rozwoju umiejętności już na wczesnym etapie;

27.  podkreśla znaczenie interaktywności w podnoszeniu jakości kształcenia na odległość przez wykorzystanie nowoczesnych metod komunikacji, które pozwalają na praktyczne ćwiczenia z zakresu opanowanego materiału, zaangażowanie uczących się w proces dydaktyczny oraz rozwijanie umiejętności komunikacyjnych;

28.  wspiera ideę zapewnienia dostępu do uczenia się przez całe życie, a zwłaszcza ułatwiania powrotu do pracy, w tym w przypadku kobiet lub opiekunów nieformalnych;

29.  podkreśla konieczność stałego monitorowania procesu kształcenia na odległość w zakresie bieżącego uaktualniania procesu i narzędzi dydaktycznych;

30.  podkreśla potrzebę wykształcenia wśród młodych ludzi umiejętności samodzielnej nauki (w tym organizacji własnej pracy, przetwarzania informacji, krytycznego myślenia, zachowania motywacji) tak, aby w przyszłości mogli skutecznie, przy użyciu nowoczesnych technologii, doskonalić swoje umiejętności w ramach kształcenia na odległość;

Dalsze kształcenie i kształcenie na odległość jako narzędzie rozwoju dla uniwersytetów

31.  uznaje, że dalsze kształcenie i kształcenie na odległość na poziomie akademickim stwarzają możliwości rozwoju dla instytucji szkolnictwa wyższego i pozwalają im poszerzyć zakres kompetencji oraz urozmaicić oferowane programy, aby dotrzeć do nowych osób i zdywersyfikować ich dochody, biorąc pod uwagę, że koszty kształcenia na odległość są niższe niż koszty szkoleń organizowanych bezpośrednio w placówkach;

32.  uznaje, że kształcenie na odległość sprzyja powstawaniu kierunków interdyscyplinarnych oraz uruchomianiu studiów międzynarodowych;

33.  zachęca uczelnie do rozszerzenia oferty edukacji akademickiej o kształcenie na odległość;

34.  uznaje rolę strategii inteligentnej specjalizacji (RIS3) w rozwoju kluczowego potencjału regionalnego w oparciu o potrzeby rynku pracy;

Wyzwania technologiczne

35.  uznaje potrzebę dotrzymywania kroku gwałtownym zmianom technologicznym, w szczególności w odniesieniu do kształcenia na odległość, oraz stwierdza, że nie można przecenić znaczenia ICT i zależności od tych technologii; jest zdania, że ICT są narzędziem, za pomocą którego można stawić czoła głównym wyzwaniom związanym z wykształceniem i problemami rozwojowymi w optymalny i oszczędny sposób; uważa, że staraniom tym powinny także towarzyszyć znaczące inwestycje w kształcenie, w tym wykorzystywanie środków z Europejskiego Funduszu Społecznego, w celu rozwijania umiejętności cyfrowych i umiejętności korzystania z mediów na wszystkich poziomach;

36.  z niepokojem odnotowuje, że brak umiejętności w zakresie ICT stanowi obecnie poważny problem zarówno wśród nauczycieli, jak i osób uczących się; przypomina o znaczeniu zaawansowanych umiejętności technologicznych dla wykorzystania potencjału kształcenia na odległość i ułatwienia wdrażania nowych metod nauczania i uczenia się;

37.  zwraca uwagę na potrzebę wyeliminowania przepaści cyfrowej, aby zapewnić wszystkim równe szanse w uzyskiwaniu dostępu do technologii cyfrowych oraz rozwijaniu kompetencji, kształtowaniu postaw i zdobywaniu motywacji koniecznych do rzeczywistego uczestnictwa w społeczeństwie cyfrowym;

38.  podkreśla, że nauczyciele tylko jednej czwartej uczniów w szkołach w Europie posiadają odpowiednie umiejętności cyfrowe, co stanowi główną przeszkodę dla pełnego rozwoju nowych metod nauczania; apeluje zatem do państw członkowskich o zapewnienie silniejszego wsparcia dla szkół oraz większych szans na podnoszenie umiejętności, w tym przez szkolenia z zakresu technologii informatycznych i umiejętności korzystania z mediów, a także możliwości ustawicznego rozwoju zawodowego dla nauczycieli;

39.  podkreśla konieczność inwestowania w rozwój zawodowy nauczycieli we wszystkich sektorach kształcenia, a także jego wsparcia oraz wdrożenia usług w zakresie poradnictwa zawodowego przez całe życie;

40.  potwierdza znaczenie nowych platform cyfrowych w obszarze kształcenia, podkreślając jednocześnie problemy związane z bezpieczeństwem i prywatnością napotykane zarówno przez instytucje akademickie, jak i osoby uczące się;

41.  podkreśla znaczenie umiejętności z zakresu nauk ścisłych, technologii, inżynierii i matematyki oraz ponownie wyraża ubolewanie z powodu braku równowagi płci w tej dziedzinie;

Wyzwania finansowe

42.  dostrzega konieczność odpowiedniego finansowania kształcenia wysokiej jakości i uczenia się dostosowanego do indywidualnych potrzeb; podkreśla, że kształcenie na odległość może zapewnić wysokiej jakości kształcenie zorientowane na osobę uczącą się przy niższych kosztach; podkreśla znaczenie większego wsparcia finansowego i praktycznego zaangażowania przemysłu i przedsiębiorstw w szkolenia zawodowe;

43.  podkreśla potrzebę uznawania wydatków w obszarze kształcenia za długoterminowe inwestycje przynoszące trwałe korzyści;

44.  uważa, że koszty nie mogą stanowić przeszkody dla rejestracji i uczestnictwa w kształceniu, przyznaje jednak, że istnieją problemy prowadzące do wysokich kosztów i tego, że obywatele nie są w stanie pokryć kosztów opłat za naukę w niektórych państwach członkowskich; zachęca zatem Komisję i państwa członkowskie do lepszego wspierania i promocji kształcenia na odległość jako możliwości kształcenia oferującej wysoką jakość, niskie koszty, elastyczność i indywidualne podejście;

Wyzwania związane z ramami regulacyjnymi

45.  przyznaje, że istnieją różnice w ramach regulacyjnych dla nauczania tradycyjnego i dalszego szkolenia zawodowego, a także dalszego kształcenia i kształcenia na odległość na poziomie akademickim; podkreśla, że kształcenie na odległość powinno podlegać akredytacji według tych samych zasad co kształcenie stacjonarne, natomiast odnośne wskaźniki i kryteria powinny zostać odpowiednio dostosowane;

46.  uznaje znaczenie aktywnego zarządzania i zaangażowania zainteresowanych stron;

47.  potwierdza znaczenie zapewniania jakości w obszarze kształcenia na odległość oraz uznawania wyników uzyskanych w toku tego kształcenia;

48.  przypomina, że wiele z istniejących unijnych narzędzi dotyczących przejrzystości, takich jak europejskie ramy kwalifikacji (EQF) czy europejski system transferu osiągnięć w kształceniu i szkoleniu zawodowym (ECVET) opracowano niezależnie od siebie; uznaje, że aby umożliwić lepszy pomiar postępów w nauce i zapewnić szanse oraz wykorzystywanie wyników kształcenia zdobytego w różnych kontekstach, należy je lepiej skoordynować i wesprzeć systemami zapewniania jakości oraz osadzić w ramach krajowych systemów kwalifikacji, aby budować zaufanie we wszystkich sektorach i wśród wszystkich podmiotów, w tym pracodawców;

49.  uznaje ciągłe znaczenie zarówno nauczania komplementarnego, jak i kształcenia online, w szczególności w kontekście kształcenia i szkolenia zawodowego; podkreśla, że połączenie wysokiej jakości technologii cyfrowych i możliwości bezpośredniego kształcenia prowadzi do osiągania lepszych wyników przez osoby uczące się, zachęca zatem Komisję i państwa członkowskie do lepszego wspierania i promowania nauczania komplementarnego;

50.  wzywa Komisję do wzmocnienia europejskiej strategii dotyczącej uczenia się przez całe życie, tak aby dalsze kształcenie i kształcenie na odległość na poziomie akademickim stały się jej integralną częścią, wspierając w ten sposób przystosowanie się starzejącej się siły roboczej do zmian gospodarczych i technologicznych; zwraca się ponadto do Komisji o zbadanie możliwości zwiększenia finansowania dalszego kształcenia i kształcenia na odległość na poziomie akademickim za pomocą istniejących i przyszłych programów;

51.  uznaje potrzebę kompleksowego, wielosektorowego i multidyscyplinarnego podejścia do kształcenia i szkoleń, w tym do uczenia się przez całe życie, oraz współpracy międzysektorowej przy opracowywaniu i wdrażaniu polityk edukacyjnych;

Zalecenia na szczeblu europejskim

52.  podkreśla potrzebę promowania współpracy i wymiany dobrych praktyk między systemami kształcenia; ponadto zachęca krajowe agencje zapewniania jakości do wymiany najlepszych praktyk w zakresie opracowywania kryteriów uznawania nowych trybów nauczania i kształcenia;

53.  wzywa do dokonania przeglądu europejskich ram kwalifikacji, aby wspierać porównywalność kwalifikacji w różnych państwach objętych EQF i innych państwach, zwłaszcza objętych europejską polityką sąsiedztwa oraz państwach dysponujących dojrzałymi ramami kwalifikacji, aby zapewnić lepsze rozumienie charakteru kwalifikacji zdobytych za granicą i przywrócić osobom o pochodzeniu imigranckim lub uchodźczym możliwości uczenia się przez całe życie i zatrudnienia;

54.  wzywa Komisję do istotnego zwiększenia wsparcia dla dalszego kształcenia i kształcenia na odległość na poziomie akademickim za pomocą programu Erasmus+ przez promowanie rozwoju sieci europejskich i ułatwianie wymiany dobrych praktyk, ustanawianie projektów angażujących instytucje działające w kilku państwach członkowskich i zwiększenie dostępności dla studentów z innych państw europejskich i państw trzecich;

55.  zaleca utworzenie przyjaznej dla użytkowników platformy internetowej stanowiącej punkt kompleksowej obsługi, za pomocą której pracownicy systemów kształcenia i osoby uczące się mogą ułatwiać wymianę najlepszych praktyk;

56.  wzywa Komisję do opracowania bezpiecznej i zintegrowanej bezpłatnej platformy kształcenia zaprojektowanej z myślą o europejskich instytucjach oświatowych i przeznaczonej dla nich, co zwiększyłoby stopnień wykorzystania e-uczenia się w UE;

57.  potwierdza potrzebę dalszego rozwoju programu eTwinning oraz europejskiej platformy internetowej dla szkół School Education Gateway, tak aby wspierać konstruktywną wymianę doświadczeń między nauczycielami i innymi przedstawicielami zawodów sektora kształcenia;

58.  zachęca do ustanowienia silniejszych powiązań między ustawicznym kształceniem i dalszym kształceniem naukowym (które jest ukierunkowane nie tylko na badania naukowe) a kształceniem i szkoleniem zawodowym mającym na celu zdobycie umiejętności, a także do podjęcia działań umożliwiających prowadzenie takiego kształcenia i takich szkoleń oraz ubieganie się o nie w dowolnym czasie;

59.  zaleca, by wesprzeć wysiłki na rzecz uczenia się przez całe życie europejską strategią digitalizacji i oceną wpływu w aspekcie płci proponowanych środków, które powinny zostać przygotowane;

60.  z zadowoleniem przyjmuje ambitny plan zapewnienia superszybkiego internetu w szkołach podstawowych i średnich oraz w bibliotekach do 2025 r., ponieważ szybsza i lepsza łączność zapewnia ogromne szanse rozwoju metod nauczania, wspiera badania i pomaga rozwijać wysokiej jakości usługi edukacyjne online; podkreśla, że rozwinięcie tych technologii stwarza lepsze szanse w dziedzinie kształcenia na odległość, w szczególności na obszarach wiejskich i w regionach najbardziej oddalonych; zaznacza, że te możliwości poprawią umiejętności cyfrowe i umiejętność korzystania z mediów wśród dzieci i uczniów;

61.  podkreśla, że dostosowanie systemów kształcenia i szkolenia ma zasadnicze znaczenie dla zaspokojenia rosnącego popytu na pracowników posiadających umiejętności cyfrowe w UE; podkreśla, że w celu osiągnięcia prawdziwie jednolitego rynku cyfrowego w Europie potrzeba dalszych wysiłków na rzecz poprawy umiejętności korzystania z mediów wśród obywateli, zwłaszcza wśród osób nieletnich;

62.  podkreśla znaczenie wzmożenia wysiłków w Europie, aby strategia dotycząca uczenia się przez całe życie stała się rzeczywistością dla wszystkich, podobnie jak cel zapewnienia także szerokich możliwości kształcenia realizowanego do celów rozwoju osobistego i samorealizacji; zachęca Komisję i państwa członkowskie do promowania i inwestowania w uczenie się przez całe życie, zwłaszcza w krajach nieosiągających w tej dziedzinie poziomu referencyjnego wynoszącego 15 %;

63.  wzywa państwa członkowskie do wspierania współpracy i wzmacniania synergii z podmiotami oferującymi kształcenie formalne, nieformalne i pozaformalne, aby dotrzeć do większej grupy ludzi i lepiej uwzględniać ich specyficzne potrzeby;

64.  zaleca, aby nauczyciele udzielający kursów na odległość posiadali specjalistyczne szkolenie potwierdzone certyfikatem;

Zalecenia na szczeblu państw członkowskich

65.  wzywa państwa członkowskie do zagwarantowania całościowego podejścia do kształcenia oraz do zapewnienia osobom uczącym się prawdziwych, różnorodnych i równych możliwości kształcenia, które pozwolą im rozwinąć ambicje i umiejętności wymagane do odniesienia sukcesu zarówno w społeczeństwie demokratycznym, jak i globalnej gospodarce, która stale się zmienia;

66.  zachęca państwa członkowskie do wykorzystywania istniejących zasad walidacji, aby oceniać i certyfikować umiejętności nabyte w drodze ścieżek podwyższania kwalifikacji, oraz do zapewnienia ich uznawania w celu uzyskania kwalifikacji, zgodnie z krajowymi ramami i systemami kwalifikacji;

67.  podkreśla, że dalszy rozwój infrastruktury cyfrowej, szczególnie w obszarach słabiej zaludnionych, sprzyja integracji społecznej i kulturowej, nowoczesnym procesom edukacyjnym i informacyjnym oraz regionalnej gospodarce kulturowej;

68.  wzywa państwa członkowskie, aby umożliwiły szkolenia w zakresie technologii informacyjno-komunikacyjnych oraz rozwój umiejętności cyfrowych i umiejętności korzystania z mediów na wszystkich poziomach edukacji;

69.  przypomina, że instytucje naukowe i szkoleniowe muszą szybciej reagować na zmiany zachodzące w społeczeństwie i na rynku pracy oraz muszą dostosowywać i uaktualniać swój sposób funkcjonowania, a także zapewniać osobom uczącym się odpowiednie szanse na rozwój umiejętności; podkreśla, że kształcenie to trwający całe życie proces wzmacniania pozycji, który powinien pomagać obywatelom w osiąganiu osobistego rozwoju, kreatywności i dobrostanu;

70.  wzywa instytucje naukowe, by starały się przewidzieć zmiany zachodzące w społeczeństwie i na rynku pracy oraz odpowiednio dostosowały sposób prowadzenia prac; zauważa, że rozwój przyszłościowych sektorów, zwłaszcza zielonej gospodarki i gospodarki o obiegu zamkniętym, decyduje o tym, jakie umiejętności będą potrzebne;

71.  zwraca się ponadto do instytucji naukowych, by wprowadziły wielojęzyczne ścieżki kształcenia dostosowane do umiejętności migrantów, zapewniając przy tym łatwiejszy dostęp do programów edukacyjnych;

72.  podkreśla potrzebę wprowadzenia w państwach członkowskich bardziej elastycznych systemów kształcenia, aby umożliwić skuteczniejsze wprowadzanie otwartych metod nauczania i metod nauczania on-line;

73.  wzywa państwa członkowskie do zwiększenia dostępności danych na temat zatrudnienia i społecznej sytuacji absolwentów („monitorowanie losów absolwentów”), w tym danych dotyczących sektora kształcenia i szkolenia zawodowego;

74.  wzywa UE i państwa członkowskie, by opracowały i wdrożyły „korytarze edukacyjne”, wspierając zawieranie z uniwersytetami europejskimi – np. z Unią Uniwersytetów Śródziemnomorskich (UNIMED) i sieciami uniwersytetów kształcących zdalnie – umów w sprawie przyjmowania studentów będących uchodźcami z rejonów ogarniętych konfliktami, w tym za pośrednictwem programów kształcenia na odległość na poziomie akademickim;

75.  podkreśla znaczenie specjalistycznego szkolenia nauczycieli szkolnych i uniwersyteckich na potrzeby dalszego kształcenia i kształcenia na odległość na poziomie akademickim, aby spełniać potrzeby osób uczących się;

76.  podkreśla potrzebę uznawania kompetencji i umiejętności zdobytych poza systemem kształcenia formalnego w ramach zapewniania jakości i systemu uznawania, zwłaszcza w celu wzmacniania pozycji osób pochodzących ze szczególnie narażonych grup społecznych lub znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, np. osób dorosłych o niskich kwalifikacjach i uchodźców; podkreśla konieczność walidacji uczenia się pozaformalnego i nieformalnego w celu dotarcia do osób uczących się i zapewnienia im wsparcia;

o
o   o

77.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji.

(1) Dz.U. C 119 z 28.5.2009, s. 2.
(2) Dz.U. C 70 z 8.3.2012, s. 9.
(3) Dz.U. C 417 z 15.12.2015, s. 25.
(4) Dz.U. C 372 z 20.12.2011, s. 1.
(5) Dz.U. C 64 z 5.3.2013, s. 5.
(6) Dz.U. L 327 z 24.11.2006, s. 45.
(7) Dz.U. L 394 z 30.12.2006, s. 10.
(8) Dz.U. C 327 z 4.12.2010, s. 11.
(9) Dz.U. C 398 z 22.12.2012, s. 1.
(10) Dz.U. C 111 z 6.5.2008, s. 1.
(11) Dz.U. C 183 z 14.6.2014, s. 30.
(12) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0107.
(13) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0291.
(14) Dz.U. C 126 z 26.4.2014, s. 20.
(15) http://ec.europa.eu/dgs/education_culture/repository/education/library/reports/policy-provision-adult-learning_en.pdf
(16) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0321.
(17) https://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/lsa/119628.pdf
(18) http://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-6268-2017-INIT/pl/pdf
(19) Zgodnie z art. 21 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej.
(20) Przykładowo w krajach niemieckojęzycznych w odniesieniu do kształcenia na odległość dokonuje się rozróżnienia między kształceniem na poziomie akademickim i nieakademickim.
(21) Program kształcenia na odległość dotyczący wszechobecnej informatyzacji: https://www.researchgate.net/publication/312312226_A_distance_learning_curriculum_on_pervasive_computing.
(22) „Economics of Education” red.: Dominic J. Brewer, Patrick J. McEwan Equity and Quality in Education Supporting disadvantaged students and schools [Równe szanse i jakość w kształceniu wspierającym uczniów znajdujących się w trudnej sytuacji oraz szkoły defaworyzowane] https://www.oecd.org/education/school/50293148.pdf.


Uchylenie przestarzałych rozporządzeń w zakresie sektora żeglugi śródlądowej i sektora transportu drogowego towarów ***I
PDF 398kWORD 48k
Rezolucja
Tekst
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 12 września 2017 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 1101/89 oraz rozporządzenia (WE) nr 2888/2000 i (WE) nr 685/2001 (COM(2016)0745 – C8-0501/2016 – 2016/0368(COD))
P8_TA(2017)0325A8-0228/2017

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2016)0745),

–  uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 91 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C8-0501/2016),

–  uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 29 marca 2017 r.(1),

–  po konsultacji z Komitetem Regionów,

–  uwzględniając zobowiązanie przedstawiciela Rady, przekazane pismem z dnia 5 lipca 2017 r., do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 59 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Transportu i Turystyki (A8-0228/2017),

1.  przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu;

2.  zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 12 września 2017 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/... uchylającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 2888/2000 i (WE) nr 685/2001 oraz rozporządzenie Rady (EWG) nr 1101/89

(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, rozporządzenia (UE) 2017/1952.)

(1) Dz.U. C 209 z 30.6.2017, s. 58.


Propagowanie łączności internetowej w społecznościach lokalnych ***I
PDF 407kWORD 49k
Rezolucja
Tekst
Załącznik
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 12 września 2017 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenia (UE) nr 1316/2013 i (UE) nr 283/2014 w odniesieniu do propagowania łączności internetowej w społecznościach lokalnych (COM(2016)0589 – C8-0378/2016 – 2016/0287(COD))
P8_TA(2017)0326A8-0181/2017

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2016)0589),

–  uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 172 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C8-0378/2016),

–  uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając uzasadnioną opinię przedstawioną – na mocy protokołu nr 2 w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności – przez Riksdag, w której stwierdzono, że projekt aktu ustawodawczego nie jest zgodny z zasadą pomocniczości,

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 26 stycznia 2017 r.(1),

–  uwzględniając opinię Komitetu Regionów z dnia 8 lutego 2017 r.(2),

–  uwzględniając wstępne porozumienie zatwierdzone przez komisję przedmiotowo właściwą na podstawie art. 69f ust. 4 Regulaminu oraz przekazane pismem z dnia 7 czerwca 2017 r. zobowiązanie przedstawiciela Rady do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 59 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii oraz opinie przedstawione przez Komisję Budżetową, Komisję Transportu i Turystyki oraz Komisję Rozwoju Regionalnego (A8-0181/2017),

1.  przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu;

2.  zatwierdza wspólne oświadczenie Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji załączone do niniejszej rezolucji;

3.  zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie;

4.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 12 września 2017 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/... zmieniającego rozporządzenia (UE) nr 1316/2013 i (UE) nr 283/2014 w odniesieniu do propagowania łączności internetowej w społecznościach lokalnych

(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, rozporządzenia (UE) 2017/1953.)

ZAŁĄCZNIK DO REZOLUCJI USTAWODAWCZEJ

WSPÓLNE OŚWIADCZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY I KOMISJI

Parlament Europejski, Rada i Komisja zgadzają się co do tego, że inicjatywa WiFi4EU powinna mieć rzeczywisty wpływ i skalowalność. W tym celu odnotowują, że jeżeli nie będzie można w pełni zapewnić zwiększenia puli środków finansowych na realizację instrumentu „Łącząc Europę” w sektorze telekomunikacji o 25 000 000 EUR do wysokości 50 000 000 EUR, Komisja może zaproponować realokacje w ramach tej puli, aby ułatwić ogólne finansowanie na rzecz promowania łączności internetowej w ośrodkach lokalnego życia społecznego w wysokości 120 000 000 EUR.

(1) Dz.U. C 125 z 21.4.2017, s. 69.
(2) Dz.U. C 207 z 30.6.2017, s. 87.


Środki zapewniające bezpieczeństwo dostaw gazu ziemnego ***I
PDF 409kWORD 58k
Rezolucja
Tekst
Załącznik
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 12 września 2017 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącego środków zapewniających bezpieczeństwo dostaw gazu ziemnego i uchylającego rozporządzenie (UE) nr 994/2010 (COM(2016)0052 – C8-0035/2016 – 2016/0030(COD))
P8_TA(2017)0327A8-0310/2016

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2016)0052),

–  uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 194 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C8-0035/2016),

–  uwzględniając opinię Komisji Prawnej w sprawie proponowanej podstawy prawnej,

–  uwzględniając art. 294 ust. 3 i art. 194 ust 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając uzasadnione opinie przedstawione – na mocy protokołu nr 2 w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności – przez Radę Związkową Austrii i Zgromadzenie Narodowe Bułgarii, w których stwierdzono, że projekt aktu ustawodawczego nie jest zgodny z zasadą pomocniczości,

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 22 września 2016 r.(1),

–  po konsultacji z Komitetem Regionów,

–  uwzględniając wstępne porozumienie zatwierdzone przez komisję przedmiotowo właściwą na podstawie art. 69f ust. 4 Regulaminu oraz przekazane pismem z dnia 10 maja 2017 r. zobowiązanie przedstawiciela Rady do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 59 i 39 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii oraz opinie przedstawione przez Komisję Spraw Zagranicznych oraz Komisję Rozwoju Regionalnego (A8–0310/2016),

1.  przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu;

2.  przyjmuje do wiadomości oświadczenie Komisji załączone do niniejszej rezolucji;

3.  zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie;

4.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 12 września 2017 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/... dotyczącego środków zapewniających bezpieczeństwo dostaw gazu ziemnego i uchylające rozporządzenie (UE) nr 994/2010

(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, rozporządzenia (UE) 2017/1938.)

ZAŁĄCZNIK DO REZOLUCJI USTAWODAWCZEJ

Oświadczenie Komisji w odniesieniu do art. 16 rozporządzenia

Komisja z zadowoleniem przyjmuje mechanizmy współpracy określone w art. 16 proponowanego rozporządzenia i uznaje je za ważne narzędzie mające zapewnić spójność planów działań zapobiegawczych i planów na wypadek sytuacji nadzwyczajnej umawiających się stron Wspólnoty Energetycznej.

Komisja podkreśla znaczenie faktycznego zapewnienia, aby umawiające się strony Wspólnoty Energetycznej nie wprowadziły żadnych środków, które mogą mieć negatywny wpływ na bezpieczeństwo dostaw w UE i jej państwach członkowskich, i vice versa.

W tym względzie Komisja, nie naruszając przepisów swojego pierwotnego wniosku z dnia 16 lutego 2016 r., rozważy możliwość zaproponowania Radzie w odpowiednim czasie zalecenia na podstawie art. 218 TFUE, dotyczącego rozpoczęcia negocjacji w sprawie zmian do Traktatu o Wspólnocie Energetycznej, w celu ustanowienia odpowiednich ram prawnych i mechanizmów umożliwiających stosowanie wybranych przepisów rozporządzenia i innych odpowiednich części wspólnotowego dorobku prawnego w dziedzinie energii przez UE i jej państwa członkowskie z jednej strony i umawiające się strony Wspólnoty Energetycznej z drugiej, aby zapewnić skuteczne wdrożenie wzmocnionych ram bezpieczeństwa dostaw gazu.

(1) Dz.U. C 487 z 28.12.2016, s. 70.


Polowania na wieloryby w Norwegii
PDF 332kWORD 51k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 września 2017 r. w sprawie polowań na wieloryby w Norwegii (2017/2712(RSP))
P8_TA(2017)0328B8-0499/2017

Parlament Europejski,

–  uwzględniając porozumienie Międzynarodowej Komisji Wielorybniczej (IWC) w sprawie całkowitego zakazu połowu wielorybów w celach zarobkowych, które weszło w życie w 1986 r. (tzw. „moratorium”),

–  uwzględniając przyjętą przez IWC rezolucję nr 2016-3 dotyczącą waleni oraz ich wkładu w funkcjonowanie ekosystemu,

–  uwzględniając rezolucję IWC nr 2014-2 w sprawie masowo migrujących waleni,

–  uwzględniając cele z Aichi uzgodnione w ramach Konwencji o różnorodności biologicznej,

–  uwzględniając dyrektywę Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory(1),

–  uwzględniając rozporządzenie Komisji (WE) nr 865/2006 z dnia 4 maja 2006 r.(2) oraz rozporządzenie Komisji (UE) nr 791/2012 z dnia 23 sierpnia 2012 r.(3),

–  uwzględniając rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 792/2012 z dnia 23 sierpnia 2012 r. ustanawiające reguły dotyczące wzorów zezwoleń, świadectw i innych dokumentów przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 338/97 w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 865/2006(4),

–  uwzględniając rezolucję z dnia 15 września 2016 r. w sprawie strategicznych celów UE na 17. konferencję stron Konwencji o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem (CITES)(5),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 19 lutego 2009 r. w sprawie działań Wspólnoty dotyczących połowów wielorybów(6),

–  uwzględniając plan działania UE na rzecz zwalczania handlu dziką fauną i florą z 2016 r.,

–  uwzględniając skierowane do Komisji pytanie dotyczące polowań na wieloryby w Norwegii (O‑000058/2017 – B8‑0324/2017),

–  uwzględniając art. 128 ust. 5 i art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że w 1982 r. Międzynarodowa Komisja Wielorybnicza (IWC) ustanowiła moratorium na wszelkie połowy wielorybów w celach zarobkowych, które weszło w życie w 1986 r. i nadal obowiązuje oraz którego celem była ochrona gatunków i populacji przed wymarciem i umożliwienie im odnowy;

B.  mając na uwadze, że Norwegia, mimo tego międzynarodowego zakazu, kontynuuje połowy wielorybów, a w 1993 r. w pełni wznowiła połowy wielorybów w celach zarobkowych przy użyciu formalnego sprzeciwu wobec moratorium, a także zgłoszenia i podtrzymania zastrzeżeń do wykazów CITES;

C.  mając na uwadze, że Norwegia przystąpiła do konwencji CITES w dniu 19 grudnia 1979 r., co oznacza, że była jednym z pierwszych krajów, które zgodziły się poddać postanowieniom tej konwencji;

D.  mając na uwadze, że według źródeł medialnych ok. 90 % wielorybów zabijanych przez Norwegię to samice, w większości ciężarne, przez co ich czas reakcji jest wolniejszy;

E.  mając na uwadze, że od wejścia moratorium w życie w 1986 r.(7) Norwegia zabiła ponad 13 000 wielorybów;

F.  mając na uwadze, że polowania na wieloryby powodują ogromne cierpienie poszczególnych osobników, co zagraża zarówno złożonym strukturom społecznym tych inteligentnych ssaków, jak i ochronie populacji wielorybów jako całości;

G.  mając na uwadze, że wszystkie gatunki dużych wielorybów zostały wymienione w załączniku A do rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97, co wynika z faktu, że są one zagrożone wyginięciem, a handel tymi zwierzętami na jakąkolwiek skalę zagroziłby przetrwaniu tych gatunków; mając na uwadze, że w art. 8 ust. 1 tegoż rozporządzenia zakazuje się kupna, oferowania kupna, pozyskiwania do celów handlowych, wystawiania na widok publiczny do celów handlowych, wykorzystywania dla zysku, sprzedaży, przechowywania w celu sprzedaży, oferowania do sprzedaży lub transportu w celu sprzedaży okazów gatunków wymienionych w załączniku A;

H.  mając na uwadze, że istnieje coraz więcej naukowych dowodów na to, iż wieloryby zwiększają produktywność ekosystemu i mogą odgrywać rolę w regulowaniu poziomu CO2 w atmosferze;

I.  mając na uwadze, że Norwegia jednostronnie ustanawia własne limity połowowe; mając na uwadze, że w sezonie połowowym 2017 Norwegia zwiększyła swoją kwotę połowową płetwala karłowatego do 999 sztuk (z kwoty 880 sztuk obowiązującej w 2016 r.);

J.  mając na uwadze, że eksport mięsa wielorybiego z Norwegii gwałtownie wzrósł w ostatnich latach; mając na uwadze, że część wywozu tego mięsa odbywa się przez porty UE;

K.  mając na uwadze, że tylko w październiku 2016 r. wyeksportowano do Japonii 2948 kg norweskich produktów wielorybich, przewożąc je przez co najmniej trzy unijne porty(8);

L.  mając na uwadze, że przewóz mięsa wielorybiego przez porty UE jest dopuszczalny, pod warunkiem że towarzyszą mu ważne dokumenty CITES zgodne z rozporządzeniem Rady (WE) nr 338/97;

M.  mając na uwadze, że nadrzędnym celem CITES jest ochrona różnorodności biologicznej, a zwłaszcza ochrona gatunków; mając na uwadze, że dyrektywa siedliskowa, która określa stanowisko Wspólnoty dotyczące wielorybów (i delfinów), nie zezwala na wznowienie połowów w celach zarobkowych w odniesieniu do żadnego stada wielorybów w wodach UE;

N.  mając na uwadze, że Norwegia jest ściśle związana z Unią i jej strategiami politycznymi poprzez członkostwo w Europejskim Obszarze Gospodarczym; mając na uwadze, że powiązanie to doprowadziło do sytuacji, w której społeczeństwa i rządy zarówno Norwegii, jak i UE utrzymują silne więzi kulturowe, zdrowe stosunki handlowe i są zaangażowane w ochronę;

1.  wzywa Norwegię do zaprzestania wszelkich połowów wielorybów w celach zarobkowych oraz do przestrzegania moratorium IWC;

2.  wzywa Norwegię do wycofania zastrzeżeń do wykazów dużych gatunków wielorybów z załącznika I do konwencji CITES oraz do zaprzestania wszelkiego handlu wielorybim mięsem i produktami z wielorybów;

3.  wyraża ubolewanie nad faktem, że Norwegia subsydiuje przemysł wielorybniczy oraz promuje spożycie i wykorzystanie produktów uzyskanych w wyniku połowów wielorybów; wzywa Norwegię do zaprzestania udzielania tego wsparcia finansowego;

4.  zdecydowanie popiera kontynuowanie światowego moratorium na połowy wielorybów w celach zarobkowych oraz zakaz międzynarodowego handlu komercyjnego produktami z wielorybów;

5.  zauważa, że państwa członkowskie podpisały plan działania UE na rzecz zwalczania handlu dziką fauną i florą; przypomina działanie nr 9 tego planu, w którym wzywa się państwa członkowskie i Komisję do opracowania strategii na rzecz poprawy przestrzegania – na szczeblu krajowym – obowiązujących przepisów unijnych dotyczących dzikiej fauny i flory;

6.  wyraża ubolewanie, że podczas debaty zorganizowanej przez Parlament Europejski na posiedzeniu plenarnym w dniu 6 lipca 2017 r. Komisja nie była w stanie czy też nie chciała przedstawić Parlamentowi danych dotyczących transferu wielorybiego mięsa przez porty UE; wzywa Komisję do gromadzenia i przekazywania niezbędnych danych;

7.  apeluje do Komisji, by zbadała wszystkie możliwe sposoby zadbania o to, by wielorybie mięso nie było dłużej legalnie dopuszczane do tranzytu przez porty UE, w tym za pomocą środka wyjątkowego w postaci zalecenia zakazu takiego tranzytu;

8.  wyraża ubolewanie, że pomimo wcześniejszych i obecnych dyplomatycznych nacisków oraz licznych protestów międzynarodowych Norwegia nadal nie wycofała się ze swojej decyzji; wzywa Komisję, Europejską Służbę Działań Zewnętrznych (ESDZ) i Radę do wykorzystania kanałów dwustronnych i wielostronnych, by nakłonić Norwegię do zaprzestania wszelkich połowów wielorybów w celach zarobkowych;

9.  wzywa Radę i Komisję, aby podczas zbliżających się spotkań w ramach IWC-67 przyjęły wspólne podejście do połowów wielorybów, co najmniej równie ostrożne jak obecne wspólne stanowisko, oraz by współpracowały z państwami trzecimi w celu uzyskania poparcia większości dla utworzenia rezerwatów wielorybów;

10.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich oraz rządowi i parlamentowi Norwegii.

(1) Dz.U. L 206 z 22.7.1992, s. 7.
(2) Dz.U. L 166 z 19.6.2006, s. 1.
(3) Dz.U. L 242 z 7.9.2012, s. 1.
(4) Dz.U. L 242 z 7.9.2012, s. 13.
(5) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0356.
(6) Dz.U. C 76E z 25.3.2010, s. 46.
(7) https://iwc.int/table_objection
(8) http://www.maritime-executive.com/article/norways-whaling-comes-under-fire


Przystąpienie UE do Konwencji Rady Europy w sprawie zapobiegania i zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej
PDF 437kWORD 64k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 września 2017 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie zawarcia, w imieniu Unii Europejskiej, Konwencji Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (COM(2016)01092016/0062(NLE))
P8_TA(2017)0329A8-0266/2017

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek dotyczący decyzji Rady (COM(2016)0109),

–  uwzględniając Konwencję Rady Europy w sprawie zapobiegania i zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej, otwartą do podpisu w dniu 11 maja 2011 r. w Stambule (zwaną dalej „konwencją stambulską”),

–  uwzględniając art. 2 oraz art. 3 ust. 3 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej (TUE),

–  uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), w szczególności jego art. 8, 19, 157, 216 i art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. a),

–  uwzględniając art. 21, 23, 24, 25 i 26 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej,

–  uwzględniając deklarację pekińską i pekińską platformę działania, przyjęte podczas czwartej Światowej Konferencji w sprawie Kobiet w dniu 15 września 1995 r., oraz późniejsze dokumenty końcowe przyjęte na posiedzeniach specjalnych Organizacji Narodów Zjednoczonych Pekin +5 (2000 r.), Pekin +10 (2005 r.), Pekin +15 (2010 r.) oraz Pekin +20 (2015 r.),

–  uwzględniając postanowienia instrumentów prawnych ONZ dotyczących praw człowieka, a w szczególności praw kobiet, takich jak Karta Narodów Zjednoczonych, Powszechna deklaracja praw człowieka, Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych oraz Międzynarodowy pakt praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych, Konwencja w sprawie zwalczania handlu ludźmi i eksploatacji prostytucji, Konwencja w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet oraz fakultatywny protokół do niej, jak również Konwencja w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania, Konwencja dotycząca statusu uchodźców z 1951 r. i zasada non-refoulement, a także Konwencja ONZ o prawach dziecka,

–  uwzględniając Konwencję ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, której UE jest stroną, w tym wnioski końcowe Komitetu ONZ do spraw Praw Osób Niepełnosprawnych przekazane UE w 2015 r. (Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych), wzywające UE do przyjęcia konwencji stambulskiej jako sposobu ochrony niepełnosprawnych kobiet i dziewcząt przed przemocą,

–  uwzględniając swoje sprawozdanie w sprawie wdrożenia Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, wzywające UE do przyjęcia konwencji stambulskiej jako dalszego kroku na rzecz zwalczania przemocy wobec niepełnosprawnych kobiet i dziewcząt,

–  uwzględniając komentarz ogólny przyjęty w dniu 26 sierpnia 2016 r. przez Komitet ONZ do spraw Praw Osób Niepełnosprawnych dotyczący art. 6 („Kobiety i dziewczęta niepełnosprawne”) w ramach Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 9 czerwca 2015 r. w sprawie strategii UE na rzecz równości kobiet i mężczyzn w okresie po 2015 r.(1),

–  uwzględniając swoje rezolucje z dnia 26 listopada 2009 r. w sprawie eliminacji przemocy wobec kobiet(2), z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie priorytetów oraz zarysu ram nowej polityki UE w dziedzinie walki z przemocą wobec kobiet(3) oraz z dnia 6 lutego 2013 r. w sprawie 57. sesji Komisji ds. Statusu Kobiet ONZ: likwidacja wszelkich form przemocy wobec kobiet i dziewcząt i zapobieganie wszelkim jej formom(4),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 lutego 2014 r. zawierającą zalecenia dla Komisji w sprawie zwalczania przemocy wobec kobiet(5) oraz ocenę europejskiej wartości dodanej,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 24 listopada 2016 r. w sprawie przystąpienia UE do Konwencji Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej(6),

–  uwzględniając europejski pakt na rzecz równości płci (2011–2020), przyjęty przez Radę Unii Europejskiej w marcu 2011 r.,

–  uwzględniając wytyczne UE w sprawie aktów przemocy wobec kobiet i dziewcząt oraz zwalczania wszelkich form ich dyskryminacji,

–  uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z dnia 3 grudnia 2015 r. zatytułowany „Strategic engagement for gender equality 2016–2019” [Strategiczne zaangażowanie na rzecz równouprawnienia płci w latach 2016–2019] (SWD(2015)0278),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 9 września 2015 r. w sprawie wzmacniania pozycji dziewcząt przez edukację w UE(7),

–  uwzględniając deklarację trzech kolejnych prezydencji UE w sprawie równouprawnienia płci z dnia 7 grudnia 2015 r. wydaną przez Holandię, Słowację i Maltę,

–  uwzględniając dyrektywę 2012/29/UE z dnia 25 października 2012 r. ustanawiającą normy minimalne w zakresie praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstw oraz zastępującą decyzję ramową Rady 2001/220/WSiSW(8),

–  uwzględniając dyrektywę 2011/99/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie europejskiego nakazu ochrony(9) oraz rozporządzenie (UE) nr 606/2013 z dnia 12 czerwca 2013 r. w sprawie wzajemnego uznawania środków ochrony w sprawach cywilnych(10),

–  uwzględniając dyrektywę 2011/36/UE z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zapobiegania handlowi ludźmi i zwalczania tego procederu oraz ochrony ofiar, zastępująca decyzję ramową Rady 2002/629/WSiSW(11) oraz dyrektywę 2011/93/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie zwalczania niegodziwego traktowania w celach seksualnych i wykorzystywania seksualnego dzieci oraz pornografii dziecięcej, zastępującą decyzję ramową Rady 2004/68/WSiSW(12),

–  uwzględniając dyrektywę 2006/54/WE w sprawie wprowadzenia w życie zasady równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy oraz dyrektywę 2004/113/WE wprowadzającą w życie zasadę równego traktowania mężczyzn i kobiet w zakresie dostępu do towarów i usług oraz dostarczania towarów i usług, które definiują i potępiają molestowanie i molestowanie seksualne,

–  uwzględniając plan działania Komisji dotyczący możliwości przystąpienia UE do konwencji stambulskiej opublikowany w październiku 2015 r.,

–  uwzględniając trzecie kwartalne sprawozdanie z działalności Komisarza Praw Człowieka Rady Europy z dnia 16 listopada 2016 r. w związku z definicją przemocy ze względu na płeć w konwencji stambulskiej,

–  uwzględniając wspólne oświadczenie prezydencji, Komisji Europejskiej i Parlamentu Europejskiego wzywające do szybkiego przystąpienia UE do konwencji stambulskiej w sprawie zwalczania przemocy wobec kobiet przyjęte na Malcie w dniu 3 lutego 2017 r.,

–  uwzględniając rezolucję z dnia 14 marca 2017 r. w sprawie równości kobiet i mężczyzn w Unii Europejskiej w latach 2014–2015(13) oraz rezolucję z dnia 10 marca 2015 r. w sprawie postępów w dążeniu do równości kobiet i mężczyzn w Unii Europejskiej – 2013 r.(14),

–  uwzględniając badanie z 2016 r. przeprowadzone przez Departament Tematyczny ds. Praw Obywatelskich i Spraw Konstytucyjnych Parlamentu Europejskiego zatytułowane: „Wiedza i know-how: rola samoobrony w przeciwdziałaniu przemocy wobec kobiet”, w szczególności w odniesieniu do wkładu szkoleń w dziedzinie samoobrony na rzecz realizacji art. 12 konwencji stambulskiej,

–  uwzględniając art. 99 ust. 5 Regulaminu,

–  uwzględniając wspólne posiedzenia Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych oraz Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia zgodnie z art. 55 Regulaminu,

–  uwzględniając wstępne sprawozdanie Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych i Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia oraz opinię Komisji Prawnej (A8-0266/2017),

A.  mając na uwadze, że równouprawnienie płci jest podstawową wartością UE; mając na uwadze, że prawo do równego traktowania i niedyskryminacji stanowi prawo podstawowe zapisane w traktatach oraz w Karcie praw podstawowych, a także że należy zapewnić jego pełne poszanowanie, wsparcie i stosowanie w ustawodawstwie, praktyce, orzecznictwie i w życiu codziennym; mając na uwadze, że według wskaźnika równouprawnienia płci żadne państwo UE nie osiągnęło dotąd pełnej równości kobiet i mężczyzn; mając na uwadze, że przemoc ze względu na płeć jest zarówno przyczyną, jak i skutkiem nierówności między kobietami a mężczyznami;

B.  mając na uwadze, że w UE nadal utrzymują się współczesne formy niewolnictwa i handlu ludźmi, którego ofiarami są głównie kobiety;

C.  mając na uwadze, że państwa członkowskie muszą uznać, że przemoc oznacza niedopełnienie najważniejszego i podstawowego obowiązku społeczeństwa w postaci zapewnienia ochrony oraz że jedynym sposobem, jaki pozostał, są środki następcze, takie jak zadośćuczynienie ofiarom i ściganie przestępców;

D.  mając na uwadze, że UE we współpracy z państwami członkowskimi musi podjąć wszelkie niezbędne środki, by promować i chronić prawo kobiet i dziewcząt do życia wolnego od przemocy fizycznej i psychicznej w sferze zarówno publicznej, jak i prywatnej;

E.  mając na uwadze, że przemocy ze względu na płeć nie należy lekceważyć lub postrzegać jako problemu, który można odroczyć i ponownie podjąć w późniejszym terminie, ponieważ w samej UE dotyka on ponad 250 mln kobiet i dziewcząt, wywierając szkodliwy wpływ na społeczeństwo, prowadząc do zwiększenia strachu i polaryzacji, przyczyniając się do nasilenia stresu i chorób psychicznych z uwagi na fakt, że zagraża on połowie populacji; mając na uwadze, że według szacunków Europejskiego Instytutu ds. Równości Kobiet i Mężczyzn (EIGE) przemoc seksualna w UE kosztuje społeczeństwo 226 mld euro rocznie;

F.  mając na uwadze, że przemoc wobec kobiet(15) i przemoc ze względu na płeć, zarówno fizyczna, jak i psychiczna, są powszechnym zjawiskiem w UE i są skrajnym wyrazem dyskryminacji i łamania praw człowieka dotykającym kobiety we wszystkich warstwach społecznych, niezależnie od wieku, poziomu wykształcenia, dochodów, pozycji społecznej czy kraju pochodzenia lub zamieszkania, i stanowią główną przeszkodę dla równości kobiet i mężczyzn, zarówno gospodarczej, jak i politycznej; mając na uwadze, że potrzebne są dalsze działania w celu zachęcania kobiet będących ofiarami przemocy do zgłaszania swoich doświadczeń i zwracania się o pomoc, oraz zapewnienia, że otrzymają one odpowiednie wsparcie zgodnie ze swoimi potrzebami, zostaną poinformowane o swoich prawach i uzyskają dostęp do wymiaru sprawiedliwości, aby sprawcy, którzy wyrządzili im krzywdę, zostali ukarani;

G.  mając na uwadze, że w sprawozdaniu Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej opublikowanym w marcu 2014 r. zatytułowanym „Przemoc wobec kobiet: analiza UE” wykazano, że jedna trzecia wszystkich kobiet w Europie doświadczyła przemocy fizycznej lub seksualnej co najmniej raz w ciągu dorosłego życia, 20 % doświadczyło molestowania w internecie, jedna na 20 kobiet została zgwałcona oraz więcej niż jedna na 10 kobiet padła ofiarą przemocy seksualnej z użyciem siły;

H.  mając na uwadze, że jedna na dziesięć kobiet doświadczyła molestowania seksualnego lub uporczywego nękania (stalking) za pośrednictwem nowych technologii, natomiast 75 % kobiet na wyższych szczeblach decyzyjnych doświadczyło molestowania seksualnego; mając na uwadze, że oznacza to, iż żadna kobieta – bez względu na wiek i pozycję w życiu – nie jest bezpieczna od przemocy na tle seksualnym;

I.  mając na uwadze, że należy podjąć środki w celu znalezienia rozwiązania na nowe zjawisko przemocy ze względu na płeć w internecie, w tym nękanie, napastowanie i zastraszanie, w szczególności młodych kobiet i dziewcząt oraz osób LGBTI;

J.  mając na uwadze, że obywatele oraz mieszkańcy Unii nie są w równym stopniu chronieni przed przemocą uwarunkowaną płcią ze względu na brak europejskiej strategii, w tym aktu ustawodawczego, oraz ze względu na różne strategie polityczne i przepisy prawne w państwach członkowskich, m.in. jeżeli chodzi o definicję naruszeń i zakres uregulowań prawnych, dlatego też są w większym stopniu narażeni na przemoc; mając na uwadze, że istnieją również różnice w obrębie UE pod względem informacji, dostępu do schronień i ich zapewniania, a także służb wsparcia i praw;

K.  mając na uwadze, że przemoc wobec kobiet jest związana z nierównym podziałem władzy między kobietami a mężczyznami, seksizmem i stereotypami związanymi z płcią, które doprowadziły do dominacji mężczyzn nad kobietami oraz dyskryminacji kobiet, a także uniemożliwiły pełną poprawę statusu kobiet;

L.  mając na uwadze, że przemoc wobec kobiet jest jedną z przyczyn utrzymywania się nierówności związanych z płcią przez utrudnianie jej ofiarom dostępu do zatrudnienia, co ma negatywny wpływ na ich niezależność finansową oraz na gospodarkę w ujęciu ogólnym;

M.  mając na uwadze, że istotną przyczyną niezgłaszania przez kobiet przypadków przemocy na tle seksualnym jest uzależnienie ekonomiczne od sprawcy;

N.  mając na uwadze, że skrajna bieda zwiększa ryzyko przemocy oraz innych form wykorzystywania, co utrudnia pełne uczestnictwo kobiet we wszystkich obszarach życia oraz osiągnięcie równouprawnienia płci;

O.  mając na uwadze, że należy uczynić więcej, aby ułatwić kobietom udział w sferze politycznej, gospodarczej i społecznej oraz zachęcić je do udziału w tych sferach, by w większym stopniu uwidocznić stanowiska kierownicze zajmowane przez kobiety w celu zwalczania uprzedmiotawiania i kultury przemocy ze względu na płeć;

P.  mając na uwadze, że zgodnie z treścią konwencji stambulskiej wszystkie jej postanowienia, zwłaszcza rozwiązania chroniące prawa ofiar, będą zapewnione bez jakiejkolwiek dyskryminacji ze względu na: płeć, płeć społeczno-kulturową, rasę, kolor skóry, język, religię, poglądy polityczne i inne, pochodzenie narodowe lub społeczne, przynależność do mniejszości narodowej, sytuację majątkową, urodzenie, orientację seksualną, tożsamość płciową, wiek, stan zdrowia, niepełnosprawność, stan cywilny, status uchodźcy, migranta lub inny;

Q.  mając na uwadze, że niepełnosprawne kobiety 1,5 do 10 razy częściej padają ofiarami przemocy na tle płciowym, a ze względu na uzależnienie od sprawcy zgłaszanie przez te kobiety aktów przemocy jest jeszcze trudniejsze; mając na uwadze, że niepełnosprawne kobiety i dziewczęta nie stanowią jednorodnej grupy, lecz grupę, która obejmuje kobiety o odmiennym statusie i różnych doświadczeniach, a także kobiety o różnych rodzajach upośledzenia, np. fizycznego, psychospołecznego, intelektualnego lub sensorycznego, którym mogą towarzyszyć ograniczenia funkcjonalne; mając na uwadze, że Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych wymaga od państw-stron podjęcia środków, aby zapewnić niepełnosprawnym kobietom możliwość pełnego i równego korzystania ze wszystkich praw człowieka i podstawowych wolności;

R.  mając na uwadze, że pewne grupy kobiet i dziewcząt, takie jak migrantki, uchodźczynie oraz kobiety ubiegające się o azyl, kobiety i dziewczęta z niepełnosprawnością, kobiety LBTI i kobiety romskie, są narażone na dyskryminację z wielu przyczyn jednocześnie, a przez to w jeszcze większym stopniu narażone są na przemoc, której przyczyną jest seksizm w połączeniu z rasizmem, ksenofobią, homofobią, transfobią, niechęcią do osób interseksualnych, a także dyskryminacją ze względu na wiek, niepełnosprawność, pochodzenie etniczne lub wyznanie; mając na uwadze, że kobiety w Europie narażone są na wiele pokrywających się ze sobą form dyskryminacji, które uniemożliwiają im dostęp do wymiaru sprawiedliwości oraz usług wsparcia i ochrony, a także korzystanie z praw podstawowych; mając na uwadze, że podczas wdrażania środków ochrony należy przyznać kobietom specjalistyczne usługi wsparcia;

S.  mając na uwadze, że przemoc wobec kobiet, w tym przemoc domowa, jest zbyt często uważana za sprawę prywatną i zbyt łatwo tolerowana; mając na uwadze, że w rzeczywistości stanowi to systemowe pogwałcenie praw podstawowych i poważne przestępstwo, które musi być karane jako takie; mając na uwadze, że należy położyć kres bezkarności, zapewniając ściganie sprawców oraz dopilnowując, aby kobiety i dziewczęta, które doświadczyły przemocy, otrzymały stosowne wsparcie i uznanie ze strony wymiaru sprawiedliwości, aby przerwać błędne koło milczenia i samotności wśród tych kobiet i dziewcząt, które stały się ofiarami przemocy, bez względu na ich pochodzenie geograficzne lub przynależność klasową;

T.  mając na uwadze istnienie znacznych różnic kulturowych między państwami członkowskimi w odniesieniu do prawdopodobieństwa zgłaszania przez kobiety gwałtów lub przypadków napaści na tle seksualnym oraz mając na uwadze, że oficjalne statystyki stanowią większe odzwierciedlenie tej skłonności niż faktycznych przypadków gwałtów lub napaści na tle seksualnym w danym państwie;

U.  mając na uwadze, że większość zabójstw kobiet popełnianych jest przez ich mężów, byłych mężów, partnerów lub byłych partnerów, którzy nie akceptują zakończenia małżeństwa lub związku;

V.  mając na uwadze, że sprawcą przemocy ze względu na płeć jest często osoba wcześniej znana ofierze, która niejednokrotnie jest uzależniona od sprawcy, co zwiększa jej strach przed zgłoszeniem doświadczanej przemocy;

W.  mając na uwadze, że stereotypy związane z płcią oraz seksizm, w tym seksistowska mowa nienawiści, obecne na całym świecie, zarówno w kontaktach bezpośrednich, jak i w internecie, w życiu publicznym i prywatnym, stanowią jedną z głównych przyczyn wszystkich form przemocy wobec kobiet;

X.  mając na uwadze, że narażenie na przemoc fizyczną, seksualną lub psychiczną i niegodziwe traktowanie ma poważny wpływ na ofiary, co może być przyczyną szkód fizycznych, seksualnych, emocjonalnych lub psychicznych bądź strat ekonomicznych; mając na uwadze, że wpływ ten odczuwają również rodziny i krewni, a także społeczeństwo jako całość; mając na uwadze, że dzieci nie muszą bezpośrednio doświadczać przemocy, aby zostać uznane za ofiary, ponieważ bycie świadkiem przemocy domowej również jest traumatyzujące;

Y.  mając na uwadze art. 3 konwencji stambulskiej, który jasno definiuje „przemoc ze względu na płeć” jako „przemoc skierowaną przeciwko kobiecie, ponieważ jest kobietą lub która dotyka kobiety w nieproporcjonalnie większym stopniu”, a także definiuje „płeć społeczno-kulturową” jako „społecznie skonstruowane role, zachowania, działania i atrybuty, które dane społeczeństwo uznaje za odpowiednie dla kobiet lub mężczyzn”;

Z.  mając na uwadze, że w celu zmniejszenia szacowanej liczby niezgłoszonych przypadków państwa członkowskie muszą posiadać dostateczną liczbę instytucji, aby zapewnić kobietom poczucie bezpieczeństwa i umożliwić im zgłaszanie przypadków przemocy ze względu na płeć;

AA.  mając na uwadze, że tylko połączenie polityk obejmujących środki ustawodawcze i nieustawodawcze, takie jak działania infrastrukturalne, prawne, sądowe, kulturalne, edukacyjne, społeczne i zdrowotne, oraz środki na rzecz ułatwienia ofiarom dostępu do mieszkalnictwa i zatrudnienia, w tym środki służące zapewnieniu schronień dla ofiar, a także równego udziału kobiet we wszystkich obszarach życia społecznego, może w znacznym stopniu ograniczyć przemoc wobec kobiet i przemoc ze względu na płeć oraz ich konsekwencje; mając na uwadze, że organizacje społeczeństwa obywatelskiego, a w szczególności organizacje kobiet, mają bardzo istotny wkład w walkę z wszelkimi formami przemocy i zapobieganie jej, a ich praca powinna zyskać uznanie, promocję i wsparcie, aby organizacje te mogły ją wykonywać w jak najlepszy sposób;

AB.  mając na uwadze, że edukacja i szkolenie dziewcząt i kobiet stanowi istotną wartość europejską, podstawowe prawo człowieka i nieodzowny element wzmocnienia pozycji dziewcząt i kobiet na szczeblu społecznym, kulturowym i zawodowym, a także nieskrępowanego korzystania przez nie z pozostałych praw społecznych, ekonomicznych, kulturalnych i politycznych, a w dalszej kolejności zapobiegania przemocy wobec kobiet i dziewcząt;

AC.  mając na uwadze, że tylko państwa mogą zapewnić powszechne, obowiązkowe i bezpłatne kształcenie, które jest niezbędnym warunkiem, aby zagwarantować równe szanse płciom;

AD.   mając na uwadze, że konwencja stambulska podkreśla znaczenie zmiany mentalności i nastawienia w celu przerwania utrzymującej się przemocy ze względu na płeć; mając na uwadze, że w związku z tym konieczne jest zatem kształcenie na wszystkich szczeblach i we wszystkich grupach wiekowych w zakresie równości między kobietami a mężczyznami, przełamujących stereotypy ról przypisanych płci oraz poszanowania integralności osobistej; mając na uwadze, że szkolenie w zakresie samoobrony jest jednym ze skutecznych narzędzi umożliwiających ograniczenie wiktymizacji i jej negatywnych skutków, walkę ze stereotypami związanymi z płcią i wzmocnienie pozycji kobiet i dziewcząt;

AE.  mając na uwadze, że natychmiastowe przystąpienie wszystkich państw członkowskich do konwencji stambulskiej znacząco przyczyniłoby się do rozwijania zintegrowanej polityki i promowania międzynarodowej współpracy w zakresie zwalczania wszelkich form przemocy wobec kobiet;

AF.  mając na uwadze, że UE musi dołożyć starań, aby osiągnąć postępy w tej walce i wyeliminować przemoc ze względu na płeć w swym sąsiedztwie i na całym świecie jako element globalnych wysiłków na rzecz realizacji celów zrównoważonego rozwoju, w tym w odniesieniu do zwalczania przemocy seksualnej stosowanej jako narzędzie prowadzenia wojny;

AG.  mając na uwadze, że konwencja stambulska stanowi porozumienie mieszane umożliwiające przystąpienie UE równolegle do przystąpienia jej państw członkowskich;

AH.  mając na uwadze, że wszystkie państwa członkowskie podpisały konwencję stambulską, ale zaledwie 14 ją ratyfikowało; mając na uwadze, że przystąpienie UE do konwencji stambulskiej nie zwalnia państw członkowskich z jej ratyfikacji na szczeblu krajowym;

AI.  mając na uwadze, że ratyfikacja konwencji stambulskiej wymaga właściwego egzekwowania przepisów, skutecznej realizacji oraz przeznaczenia odpowiednich zasobów finansowych i ludzkich;

1.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w dniu 4 marca 2016 r. Komisja zaproponowała przystąpienie UE do konwencji stambulskiej, która jest pierwszym kompleksowym prawnie wiążącym instrumentem międzynarodowym dotyczącym zapobiegania i zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy ze względu na płeć, w tym przemocy domowej(16);

2.  z zadowoleniem przyjmuje podpisanie przez UE dokumentu stwierdzającego przystąpienie do konwencji stambulskiej w dniu 13 czerwca 2017 r.; ubolewa jednak, że ograniczenie do dwóch obszarów, tj. kwestii związanych ze współpracą wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych oraz azylem i zasadą non-refoulement, prowadzi do braku pewności prawnej co do zakresu przystąpienia UE, a także budzi obawy związane z wdrażaniem konwencji;

3.  potępia wszelkie formy przemocy wobec kobiet i ubolewa nad faktem, że kobiety i dziewczęta są często narażone na przemoc domową, molestowanie seksualne, przemoc psychiczną i fizyczną, uporczywe nękanie, przemoc seksualną, gwałt, małżeństwo z przymusu, okaleczanie żeńskich narządów płciowych, przymusową aborcję, przymusową sterylizację, wykorzystywanie seksualne i handel ludźmi oraz inne formy przemocy, które stanowią poważne naruszenie przysługujących im praw człowieka i godności; podkreśla, że konwencja stambulska przewiduje, że kultura, zwyczaje, religia, tradycja lub tzw. „honor” nie mogą stanowić uzasadnienia dla jakichkolwiek aktów przemocy wobec kobiet; potępia fakt, że coraz więcej kobiet i dziewcząt pada ofiarami przemocy ze względu na płeć w internecie i sieciach społecznościowych; wzywa państwa członkowskie do podjęcia konkretnych środków na rzecz zwalczania tych nowych form przestępstw, w tym wymuszania seksu, nagabywania dzieci do celów seksualnych, oglądactwa i pornografii z zemsty, oraz do ochrony ofiar, które doświadczają poważnej traumy, niekiedy prowadzącej nawet do samobójstwa;

4.  zdecydowanie stwierdza, że odmowa zapewnienia usług w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz związanych z nim praw, w tym bezpiecznej i legalnej aborcji, stanowi formę przemocy wobec kobiet i dziewcząt; przypomina, że kobiety i dziewczęta muszą mieć kontrolę nad swoim ciałem i seksualnością; wzywa wszystkie państwa członkowskie do zagwarantowania kompleksowej edukacji seksualnej, szybkiego dostępu kobiet do planowania rodziny oraz pełnej gamy usług w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego, w tym nowoczesnych metod antykoncepcji oraz bezpiecznej i legalnej aborcji;

5.  podkreśla, że przymusowa ciąża została zdefiniowana jako zbrodnia przeciw ludzkości w art. 7 Rzymskiego Statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego z dnia 17 lipca 1998 r. i stanowi formę przemocy wobec kobiet uwarunkowaną płcią, co jest poważnym naruszeniem praw człowieka i godności kobiet i dziewcząt;

6.  podkreśla, że konwencja stambulska jest zgodna z podejściem całościowym, kompleksowym i skoordynowanym oraz że w centralnym punkcie stawia prawa ofiar, rozwiązując problemy związane z przemocą wobec kobiet i dziewcząt oraz przemocą ze względu na płeć, w tym przemocą domową, na wielu różnych płaszczyznach, ponieważ przewiduje środki takie jak zapobieganie przemocy, walka z dyskryminacją, środki prawa karnego w walce z bezkarnością, ochrona i wspieranie ofiar, ochrona dzieci, ochrona kobiet ubiegających się o azyl i uchodźczyń, efektywniejsze gromadzenie danych oraz kampanie lub programy zwiększające świadomość, w tym we współpracy z krajowymi instytucjami ds. obrony praw człowieka oraz organami działającymi na rzecz równości, organizacjami społeczeństwa obywatelskiego i organizacjami pozarządowymi;

7.  podkreśla, że konwencja stambulska zapewnia solidną podstawę umożliwiającą zmianę struktur społecznych prowadzących do przemocy wobec kobiet, legitymizujących i utrwalających jej istnienie, oraz dostarcza narzędzi umożliwiających wprowadzenie działań w tym zakresie; podkreśla, że konwencja obejmuje jednocześnie kwestię zapobiegania, ochrony i ścigania (podejście trzypoziomowe) oraz stosuje kompleksowe i skoordynowane podejście wynikające z zasady należytej staranności, która nakłada na państwa członkowskie wyraźny obowiązek skutecznego reagowania na wszelkie akty przemocy (art. 5 konwencji);

8.  podkreśla, że przystąpienie UE do konwencji zapewni spójne europejskie ramy prawne umożliwiające zapobieganie przemocy wobec kobiet i przemocy ze względu na płeć oraz walkę z nią, a także ochronę i wsparcie ofiar w ramach wewnętrznych i zewnętrznych strategii politycznych UE oraz przyczyni się do lepszego monitorowania, interpretacji i wdrażania unijnych przepisów, programów i funduszy istotnych z punktu widzenia konwencji, a także lepszego gromadzenia porównywalnych danych zdezagregowanych na szczeblu UE; uważa, że przez przystąpienie do konwencji UE stanie się bardziej efektywnym podmiotem działającym na arenie międzynarodowej w dziedzinie praw kobiet;

9.  wzywa Radę, Komisję i państwa członkowskie do uwzględnienia następujących zaleceń:

   a) wezwanie państw członkowskich do przyspieszenia negocjacji w sprawie ratyfikacji i wdrożenia konwencji stambulskiej; zdecydowane potępienie prób wycofania środków podjętych już w zakresie wdrażania konwencji stambulskiej i zwalczania przemocy wobec kobiet;
   b) zwrócenie się do Komisji o wszczęcie, bez zwłoki lub opóźnień, konstruktywnego dialogu z Radą i państwami członkowskimi, we współpracy z Radą Europy, aby odnieść się do uwag, zastrzeżeń i wątpliwości zgłoszonych przez państwa członkowskie i przede wszystkim doprecyzować wprowadzające w błąd interpretacje konwencji stambulskiej w odniesieniu do definicji przemocy ze względu na płeć oraz definicji płci społeczno-kulturowej, zawartych w art. 3 lit. c) i d), zgodnie z uwagami ogólnymi Komisarza Praw Człowieka Rady Europy;
   c) pełne informowanie Parlamentu o odnośnych aspektach negocjacji na wszystkich etapach, tak aby mógł on odpowiednio wykonywać swoje uprawnienia przyznane mu na mocy traktatów zgodnie z art. 218 TFUE;
   d) zapewnienie, mimo podpisania dokumentu stwierdzającego przystąpienie UE do konwencji stambulskiej, kompleksowego przystąpienia UE do tej konwencji bez żadnych ograniczeń;
   e) upewnienie się, że państwa członkowskie egzekwują konwencję stambulską i przeznaczenie odpowiednich zasobów finansowych i ludzkich na zapobieganie i zwalczanie przemocy wobec kobiet i przemocy ze względu na płeć, w tym przemocy domowej, wzmocnienie pozycji kobiet i dziewcząt, ochronę ofiar i umożliwienie im uzyskania rekompensaty, zwłaszcza w przypadku osób mieszkających na obszarach, na których usługi ochrony ofiar nie istnieją lub są bardzo ograniczone;
   f) wezwanie Komisji do opracowania całościowej strategii UE dotyczącej zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy ze względu na płeć, która obejmować będzie kompleksowy plan w zakresie zwalczania wszelkich form nierówności płci i zapewni połączenie wszystkich wysiłków UE na rzecz wyeliminowania przemocy wobec kobiet;
   g) wyznaczenie unijnego koordynatora jako przedstawiciela UE w komisji stron konwencji przy Radzie Europy po ratyfikacji konwencji stambulskiej przez UE; koordynator ten byłby odpowiedzialny za koordynację, wdrażanie, monitorowanie i ocenę polityk i środków podjętych w celu zwalczania wszelkich form przemocy wobec kobiet i dziewcząt, a także zapobiegania im;
   h) zagwarantowanie, że Parlament będzie w pełni zaangażowany w proces monitorowania konwencji stambulskiej po przystąpieniu UE do tej konwencji; doprowadzenie do szybkiego porozumienia w sprawie kodeksu postępowania dotyczącego współpracy między UE i jej państwami członkowskimi w odniesieniu do wdrażania konwencji, także przy udziale organizacji społeczeństwa obywatelskiego, zwłaszcza organizacji na rzecz praw kobiet;
   i) zaapelowanie do Komisji i państw członkowskich o opracowanie praktycznych wytycznych i strategii w zakresie stosowania konwencji stambulskiej w celu ułatwienia sprawnego wdrażania i egzekwowania konwencji w tych państwach członkowskich, które dokonały już jej ratyfikacji, rozwiewając jednocześnie obawy zgłaszane przez państwa członkowskie, które dotąd nie ratyfikowały konwencji, oraz zachęcając je do ratyfikacji;
   j) zapewnienie odpowiednich szkoleń, procedur i wytycznych dla wszystkich specjalistów zajmujących się ofiarami wszelkich aktów przemocy objętych zakresem konwencji w celu uniknięcia dyskryminacji lub ponownej wiktymizacji w trakcie postępowań sądowych, zabiegów medycznych i procedur policyjnych;
   k) zapewnienie środków zapobiegawczych w celu zaspokojenia specjalnych potrzeb osób wymagających szczególnego traktowania, takich jak kobiety z niepełnosprawnością, uchodźczynie, dzieci, kobiety w ciąży, kobiety LBTI oraz kobiety i ich dzieci, które padły ofiarą przemocy ze względu na płeć, a które wymagają dodatkowego wsparcia, w tym ukierunkowanych i łatwo dostępnych specjalistycznych usług wsparcia, odpowiedniej opieki medycznej, a także bezpiecznego zakwaterowania;
   l) uwzględnienie znaczących przypadków przemocy wobec kobiet i przemocy ze względu na płeć, w tym przemocy domowej, podczas określenia praw do opieki i odwiedzin; uwzględnienie jednocześnie praw i potrzeb dzieci będących świadkami podczas zapewniania ochrony i usług wsparcia dla ofiar;
   m) aktywne promowanie zmiany postaw i zachowań oraz zwalczanie seksizmu i stereotypów dotyczących ról przypisanych płci, także przez propagowanie języka neutralnego płciowo, podejmowanie wspólnych wysiłków w celu uwzględnienia kluczowej roli mediów i reklamy w tym zakresie oraz zachęcenia wszystkich osób, w tym mężczyzn i chłopców, do aktywnego udziału w zapobieganiu wszystkim formom przemocy; zaapelowanie do państw członkowskich o przyjęcie i wdrożenie aktywnej polityki na rzecz włączenia społecznego, dialogu międzykulturowego, edukacji seksualnej, edukacji w zakresie praw człowieka i przeciwdziałania dyskryminacji, a także w zakresie równości płci dla przedstawicieli organów ścigania i władzy sądowniczej; zachęcanie państw członkowskich do uwzględnienia w ich systemach kształcenia eliminacji wszystkich przeszkód na drodze do rzeczywistego równouprawnienia płci i pełnego promowania tego celu;
   n) zachęcenie państw członkowskich do wdrożenia polityk mających na celu budowanie społeczeństw wolnych od wszelkiego rodzaju przemocy oraz do wykorzystania w tym kontekście konwencji stambulskiej;
   o) upewnienie się, że proaktywne środki podejmowane w celu przeciwdziałania przemocy uznają rzeczywistość związaną z płcią, w której zdecydowaną większość sprawców stanowią mężczyźni; zachęcenie państw członkowskich do stosowania taktyk na rzecz ograniczania przemocy opartych na dowodach w celu znalezienia rozwiązania dla tego problemu;
   p) podjęcie niezbędny środków zgodnie z art. 60 i 61 konwencji w sprawie migracji i azylu, biorąc pod uwagę fakt, że kobiety i dziewczęta będące migrantkami, bez względu na to, czy posiadają odpowiednie dokumenty, oraz kobiety ubiegające się o azyl mają prawo do życia wolnego od przemocy zarówno w sferze publicznej, jak i prywatnej i są szczególnie narażone na przemoc ze względu na płeć, a także mając na uwadze, że przemoc ze względu na płeć, w tym okaleczanie żeńskich narządów płciowych, może być uznawana za formę prześladowania oraz że ofiary mogą dzięki temu skorzystać z ochrony zapewnianej na mocy Konwencji dotyczącej statusu uchodźców z 1951 r.; dopilnowanie, aby państwa członkowskie przestrzegały podejścia uwzględniającego aspekt płci we wszystkich procedurach udzielania azylu i przyjmowania oraz przestrzegały zasady non-refoulement;
   q) promowanie sporządzania budżetu z uwzględnieniem aspektu płci jako narzędzia służącego zapobieganiu i zwalczaniu przemocy ze względu na płeć w odpowiednich obszarach polityki, a także zapewnienie zasobów i finansowania dostępu ofiar i osób, które doświadczyły przemocy, do wymiaru sprawiedliwości;
   r) usprawnienie i promowanie gromadzenia stosownych porównywalnych danych zdezagregowanych o przypadkach wszelkiego rodzaju przemocy objętych zakresem konwencji stambulskiej, we współpracy z Europejskim Instytutem ds. Równości Kobiet i Mężczyzn, w tym danych zdezagregowanych pod względem wieku i płci sprawców, a także relacji między sprawcą a ofiarą w celu stworzenia wspólnej metodologii porównywania baz danych i analiz, zapewniając tym samym lepsze zrozumienie problemu oraz w celu zwiększania świadomości, przeprowadzenia oceny i usprawnienia działań państw członkowskich w zakresie zapobiegania i zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy ze względu na płeć;

10.  podkreśla, że w celu zapewnienia większej skuteczności środków na rzecz zwalczania przemocy wobec kobiet powinny im towarzyszyć działania na rzecz rozwiązania problemu nierówności płci na tle ekonomicznym i promowania niezależności finansowej kobiet;

11.  wzywa Komisję do przedstawienia aktu prawnego w celu wsparcia państw członkowskich w zakresie zapobiegania wszelkim formom przemocy wobec kobiet i dziewcząt oraz przemocy ze względu na płeć i ich zwalczania;

12.  zwraca się do Rady o uruchomienie tzw. klauzuli pomostowej przez przyjęcie jednomyślnej decyzji określającej przemoc wobec kobiet i dziewcząt (oraz inne formy przemocy ze względu na płeć) jako dziedzinę przestępczości na mocy w art. 83 ust. 1 TFUE;

13.  wzywa Komisję do dokonania przeglądu obowiązującej decyzji ramowej UE w sprawie zwalczania pewnych form i przejawów rasizmu i ksenofobii za pomocą środków prawnokarnych, by uwzględniała ona seksizm, przestępstwa z nienawiści oraz podżeganie do nienawiści ze względu na orientację seksualną, tożsamość płciową i cechy płciowe;

14.  wzywa państwa członkowskie do pełnego wdrożenia dyrektywy 2011/99/UE w sprawie europejskiego nakazu ochrony, rozporządzenia (UE) nr 606/2013 w sprawie wzajemnego uznawania środków ochrony w sprawach cywilnych oraz dyrektywy 2012/29/UE w sprawie ochrony ofiar, a także dyrektywy 2011/36/UE w sprawie zapobiegania handlowi ludźmi i zwalczania tego procederu oraz dyrektywy 2011/93/UE w sprawie zwalczania niegodziwego traktowania w celach seksualnych i wykorzystywania seksualnego dzieci;

15.  po raz kolejny wzywa Komisję do utworzenia europejskiego obserwatorium monitorującego przypadki przemocy uwarunkowanej płcią (na wzór obecnego Europejskiego Instytutu ds. Równości Kobiet i Mężczyzn);

16.  wzywa prezydencję estońską do przyspieszenia ratyfikacji przez UE konwencji stambulskiej;

17.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządom państw członkowskich oraz Zgromadzeniu Parlamentarnemu Rady Europy.

(1) Dz.U. C 407 z 4.11.2016, s. 2.
(2) Dz.U. C 285 E z 21.10.2010, s. 53.
(3) Dz.U. C 296 E z 2.10.2012, s. 26.
(4) Dz.U. C 24 z 22.1.2016, s. 8.
(5) Dz.U. C 285 z 29.8.2017, s. 2.
(6) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0451.
(7) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0312.
(8) Dz.U. L 315 z 14.11.2012, s. 57.
(9) Dz.U. L 338 z 21.12.2011, s. 2.
(10) Dz.U. L 181 z 29.6.2013, s. 4.
(11) Dz.U. L 101 z 15.4.2011, s. 1.
(12) Dz.U. L 335 z 17.12.2011, s. 1.
(13) Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0073.
(14) Dz.U. C 316 z 30.8.2016, s. 2.
(15) Do celów konwencji stambulskiej, termin „kobiety” obejmuje również dziewczęta poniżej 18 roku życia (art. 3).
(16) Zob. definicje w art. 3 konwencji stambulskiej.


Wpływ międzynarodowych i unijnych politycznych strategii handlowych na globalne łańcuchy wartości
PDF 508kWORD 70k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 września 2017 r. w sprawie wpływu międzynarodowych i unijnych politycznych strategii handlowych na globalne łańcuchy wartości (2016/2301(INI))
P8_TA(2017)0330A8-0269/2017

Parlament Europejski,

–  uwzględniając art. 208 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–  uwzględniając art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE),

–  uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „Handel z korzyścią dla wszystkich. W kierunku bardziej odpowiedzialnej polityki handlowej i inwestycyjnej” (COM(2015)0497),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 5 lipca 2016 r. w sprawie nowej, perspektywicznej i innowacyjnej przyszłej strategii w dziedzinie handlu i inwestycji(1),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 5 lipca 2016 r. w sprawie wdrażania zaleceń Parlamentu z 2010 r. w sprawie norm społecznych i środowiskowych, praw człowieka i odpowiedzialności biznesu(2),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 16 maja 2017 r. w sprawie oceny zewnętrznych aspektów wyników i zarządzania w zakresie ceł jako narzędzia służącego ułatwieniu handlu i zwalczaniu nielegalnego handlu(3),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 listopada 2010 r. w sprawie społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw w międzynarodowych umowach handlowych(4),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 października 2016 r. w sprawie odpowiedzialności przedsiębiorstw za poważne naruszenia praw człowieka w państwach trzecich(5),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 27 kwietnia 2017 r. w sprawie inicjatywy przewodniej UE dotyczącej przemysłu konfekcyjnego(6),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 4 kwietnia 2017 r. w sprawie oleju palmowego i wylesiania lasów deszczowych(7),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 3 lutego 2016 r. zawierającą zalecenia Parlamentu Europejskiego dla Komisji Europejskiej, dotyczące negocjacji w sprawie porozumienia w dziedzinie handlu usługami (TiSA)(8),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 lipca 2015 r. zawierającą zalecenia Parlamentu Europejskiego dla Komisji Europejskiej dotyczące negocjacji w sprawie transatlantyckiego partnerstwa handlowo-inwestycyjnego (TTIP)(9),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie aktualnego stanu wdrożenia porozumienia na rzecz zrównoważoności w Bangladeszu(10),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/821 z dnia 17 maja 2017 r. ustanawiające obowiązki w zakresie należytej staranności w łańcuchu dostaw unijnych importerów cyny, tantalu i wolframu, ich rud oraz złota pochodzących z obszarów dotkniętych konfliktami i obszarów wysokiego ryzyka(11) (rozporządzenie w sprawie minerałów z regionów ogarniętych konfliktami),

–  uwzględniając plan działań UE na rzecz egzekwowania prawa, zarządzania i handlu w dziedzinie leśnictwa (COM(2003)0251) oraz dobrowolne umowy o partnerstwie dotyczące egzekwowania prawa, zarządzania i handlu w dziedzinie leśnictwa,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 995/2010 z dnia 20 października 2010 r. ustanawiające obowiązki podmiotów wprowadzających do obrotu drewno i produkty z drewna(12) (rozporządzenie w sprawie drewna),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 978/2012 z dnia 25 października 2012 r. wprowadzające ogólny system preferencji taryfowych(13) (rozporządzenie GSP),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1215/2012 z dnia 12 grudnia 2012 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych(14) (rozporządzenie Bruksela I),

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/95/UE z dnia 22 października 2014 r. zmieniającą dyrektywę 2013/34/UE w odniesieniu do ujawniania informacji niefinansowych i informacji dotyczących różnorodności przez niektóre duże jednostki oraz grupy(15) (dyrektywa w sprawie sprawozdawczości niefinansowej),

–  uwzględniając wspólną strategię UE i państw członkowskich z 2007 r. pt. „Unijna strategia pomocy na rzecz wymiany handlowej – zwiększenie wsparcia dla krajów rozwijających się w zakresie potrzeb związanych z handlem”,

–  uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z dnia 24 kwietnia 2017 r. pt. „Zrównoważony charakter łańcuchów wartości w przemyśle konfekcyjnym dzięki działaniom UE na rzecz rozwoju” (SWD(2017)0147),

–  uwzględniając wydaną przez MOP trójstronną deklarację zasad dotyczących przedsiębiorstw wielonarodowych i polityki społecznej,

–  uwzględniając sprawozdanie IV dotyczące godnej pracy w światowych łańcuchach dostaw na 105. sesję konferencji MOP,

–  uwzględniając cele zrównoważonego rozwoju ONZ do 2030 r.,

–  uwzględniając podstawowe konwencje MOP w sprawie pracy dzieci, pracy przymusowej, dyskryminacji oraz wolności zrzeszania się i negocjacji zbiorowych,

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 12 maja 2016 r. w sprawie UE i odpowiedzialnych globalnych łańcuchów wartości,

–  uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany „Odnowiona strategia UE na lata 2011–2014 dotycząca społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw” (COM(2011)0681),

–  uwzględniając ustawę Zjednoczonego Królestwa z 2015 r. o nowoczesnych formach niewolnictwa oraz francuską ustawę o obowiązku dochowania należytej staranności, spoczywającym na przedsiębiorstwach wielonarodowych,

–  uwzględniając Wytyczne ONZ dotyczące biznesu i praw człowieka oraz inicjatywę ONZ Global Compact,

–  uwzględniając Międzynarodową konwencję ONZ o ochronie praw wszystkich pracowników migrujących i członków ich rodzin,

–  uwzględniając nowy protokół MOP w sprawie pracy przymusowej,

–  uwzględniając rezolucję Rady Praw Człowieka ONZ nr 26/9 z dnia 26 czerwca 2014 r., w której Rada Praw Człowieka ONZ postanowiła ustanowić otwartą międzyrządową grupę roboczą i powierzyć jej zadanie opracowania prawnie wiążącego międzynarodowego instrumentu w celu uregulowania działalności spółek międzynarodowych i innych przedsiębiorstw w odniesieniu do praw człowieka,

–  uwzględniając Wytyczne OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych oraz szereg wytycznych sektorowych OECD (dla sektora finansowego, rolnego, sektora minerałów, sektora odzieżowego i sektora obuwniczego),

–  uwzględniając sprawozdania Konferencji NZ ds. Handlu i Rozwoju (UNCTAD) w sprawie handlu i rozwoju z 2013 i 2016 r.,

–  uwzględniając publikację UNCTAD pt. „Investment Policy Framework for Sustainable Development” [Ramy polityki inwestycyjnej na rzecz zrównoważonego rozwoju] z 2015 r.,

–  uwzględniając Porozumienie WTO w sprawie barier technicznych w handlu,

–  uwzględniając Układ ogólny WTO w sprawie taryf celnych i handlu (GATT),

–  uwzględniając Konwencję ONZ o prawach dziecka, zasady w sprawie praw dziecka i przedsiębiorczości opracowane przez UNICEF, inicjatywę ONZ Global Compact i Międzynarodowe Przymierze Save the Children(16),

–  uwzględniając dobrowolne partnerstwo z poszczególnymi państwami, takie jak porozumienie na rzecz zrównoważoności z Bangladeszem i inicjatywa na rzecz praw pracowniczych w Mjanmie,

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 20 czerwca 2016 r. dotyczące pracy dzieci,

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Handlu Międzynarodowego oraz opinie Komisji Spraw Zagranicznych i Komisji Rozwoju, a także stanowisko w formie poprawek Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia (A8-0269/2017),

A.  mając na uwadze, że art. 207 TFUE stanowi, iż „wspólna polityka handlowa prowadzona jest zgodnie z zasadami i celami działań zewnętrznych Unii”; mając na uwadze, że art. 208 TFUE ustanawia zasadę spójności polityki na rzecz rozwoju oraz uznaje likwidację ubóstwa za główny cel; mając na uwadze, że zgodnie z komunikatem Komisji „Handel z korzyścią dla wszystkich” polityka handlowa UE opiera się na trzech głównych zasadach, mianowicie skuteczności, przejrzystości i wartościach; mając na uwadze, że komunikat ten zawiera odrębny rozdział poświęcony środkom, jakie należy podjąć w odpowiedzi na rozwój globalnych łańcuchów wartości, a także odpowiedzialnemu zarządzaniu łańcuchami dostaw, a ponadto przypomina się w nim o złożoności przedmiotowych kwestii, bezwzględnej konieczności przyszłościowego myślenia, a także zaangażowania szerokiego zakresu podmiotów publicznych, prywatnych i społeczeństwa obywatelskiego oraz stosowania połączenia miękkich i innowacyjnych narzędzi i zmian legislacyjnych;

B.  mając na uwadze, że wolny handel podlega ostatnio coraz większej kontroli publicznej, a obawy dotyczące nierównej dystrybucji korzyści płynących z handlu i wynikających z niego obciążeń wysunęły na pierwszy plan powszechnie wyrażaną opinię, zgodnie z którą polityka handlowa musi opierać się na wartościach społecznych i środowiskowych oraz przejrzystości i rozliczalności;

C.  mając na uwadze, że globalne łańcuchy wartości stanowią złożoną, opartą na technologii i szybko zmieniającą się rzeczywistość, stały się kluczowym elementem obecnej globalnej gospodarki i mogą pomóc krajom rozwijającym się zintegrować się z globalną gospodarką, ograniczyć ubóstwo i tworzyć miejsca pracy przy jednoczesnej poprawie zdolności produkcyjnych; mając na uwadze, że z jednej strony globalne łańcuchy wartości oferują nowe perspektywy wzrostu gospodarczego, zrównoważonego rozwoju, zaangażowania społeczeństwa obywatelskiego, pracowników i stowarzyszeń przedsiębiorców oraz tworzenia miejsc pracy w podmiotach należących do łańcucha produkcji, gdyż umożliwiają im koncentrowanie się na specyficznych zadaniach, a jednocześnie zwiększają ich współzależność; mając na uwadze, że z drugiej strony ich niezwykle złożony charakter, brak przejrzystości i rozmycie odpowiedzialności mogą zwiększać ryzyko naruszania praw człowieka i praw pracowniczych, faktycznej bezkarności za przestępstwa środowiskowe oraz unikania opodatkowania i oszustw podatkowych na dużą skalę;

D.  mając na uwadze, że polityka handlowa musi przyczynić się do zagwarantowania przejrzystości procesu produkcji w całym łańcuchu wartości, a także zgodności z podstawowymi normami środowiskowymi i społecznymi oraz normami bezpieczeństwa;

E.  mając na uwadze, że polityka handlowa i inwestycyjna UE musi utrzymać system wielostronny jako swoją podstawę oraz musi prowadzić do wzmocnienia pozycji Europy w uczciwych globalnych łańcuchach dostaw, ale również udostępniać narzędzia pozwalające na ustanowienie jasnych zasad i obowiązków dla rządów i przedsiębiorstw w celu zagwarantowania przestrzegania międzynarodowych zobowiązań, takich jak cele ONZ w zakresie zrównoważonego rozwoju; mając na uwadze, że zrównoważoność i przejrzystość nie są jedynie kwestią wartości, ale także powinny być postrzegane jako prawdziwe bodźce dla zwiększonej wartości dodanej w globalnym handlu i inwestycjach w kontekście globalnych łańcuchów wartości;

F.  mając na uwadze, że małe i średnie przedsiębiorstwa(17) stanowią ważną część globalnych łańcuchów wartości i odgrywają ważną rolę w generowaniu wzrostu gospodarczego, zrównoważonego rozwoju i miejsc pracy o wysokiej jakości, a także w zniechęcaniu ludności do opuszczania swoich regionów;

G.  mając na uwadze, że udział w globalnych łańcuchach wartości jest korzystny dla MŚP pod względem wzrostu i umiędzynarodowienia; mając na uwadze, że według badania Eurobarometru z 2015 r. pt. „Umiędzynarodowienie małych i średnich przedsiębiorstw” tylko 31% MŚP w UE było zaangażowanych w działalność biznesową poza rynkiem wewnętrznym w ostatnich trzech latach; mając na uwadze, że wiele MŚP napotyka trudności w uzyskiwaniu dostępu do międzynarodowych i unijnych globalnych łańcuchów wartości; mając na uwadze, że polityka handlowa i umowy handlowe mogą pomóc w przezwyciężaniu barier i wyzwań, przed jakimi stoją obecnie MŚP pragnące uzyskać dostęp do globalnych łańcuchów wartości;

H.  mając na uwadze, że dobrowolne systemy należytej staranności i przejrzystości globalnych łańcuchów wartości są wykorzystywane i promowane na całym świecie przez partnerów gospodarczych i społecznych oraz organizacje pozarządowe, a także dają konkretne i pozytywne rezultaty;

I.  mając na uwadze, że w swoich konkluzjach z maja 2016 r. Rada podkreśliła potrzebę stałego wsparcia dla wdrażania uzgodnionych na szczeblu międzynarodowym zasad, wytycznych i inicjatyw w zakresie społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw i odpowiedzialnego prowadzenia działalności gospodarczej, takich jak wytyczne ONZ dotyczące biznesu i praw człowieka, inicjatywa ONZ Global Compact, trójstronna deklaracja MOP w sprawie zasad dotyczących przedsiębiorstw wielonarodowych i polityki społecznej oraz wytyczne OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych – również w państwach nienależących do OECD – które to inicjatywy przyczyniają się także do działań antykorupcyjnych poprzez tworzenie bardziej otwartego i przejrzystego otoczenia biznesowego;

J.  mając na uwadze, że odpowiedzialne zarządzanie globalnymi łańcuchami wartości ma zasadnicze znaczenie w celu dostosowania polityki handlowej do europejskich wartości chronionych na mocy traktatów; mając na uwadze, że zarówno Komisja, jak i państwa członkowskie odgrywają wiodącą rolę w przedmiotowych debatach na całym świecie;

K.  mając na uwadze, że kilka międzynarodowych konwencji, wytycznych i zasad ma na celu zapobieganie naruszeniom praw człowieka; mając na uwadze, że zwłaszcza po stronie krajów będących producentami leży obowiązek wdrożenia tych dokumentów oraz stworzenia odpowiednich warunków prawnych i ekonomicznych dla funkcjonowania przedsiębiorstw i ich uczestnictwa w globalnych łańcuchach dostaw; mając na uwadze, że kraje będące producentami muszą być również zdolne do wdrażania międzynarodowych standardów i norm, w tym do opracowania, wdrożenia i egzekwowania odpowiedniego ustawodawstwa, szczególnie w zakresie budowy państwa prawa i zwalczania korupcji;

L.  mając na uwadze, że UE powinna jeszcze skuteczniej reagować na dumping społeczny i środowiskowy oraz nieuczciwą konkurencję i takież praktyki handlowe, a także zapewnić równe warunki działania;

M.  mając na uwadze, że UE jest największym na świecie eksporterem oraz importerem towarów i usług łącznie, największym bezpośrednim inwestorem zagranicznym oraz najważniejszym miejscem docelowym bezpośrednich inwestycji zagranicznych; mając na uwadze, że UE powinna wykorzystywać te atuty, by zapewniać korzyści swoim obywatelom oraz mieszkańcom innych części świata, zwłaszcza państw najuboższych;

N.  mając na uwadze, że UE opracowała wiążące uregulowania w obszarze należytej staranności w przedsiębiorstwach w sektorach o wysokim stopniu ryzyka naruszania praw człowieka, takich jak sektor drzewny i sektor minerałów z regionów ogarniętych konfliktami; mając na uwadze, że niektóre państwa członkowskie również opracowały odpowiednie przepisy, takie jak brytyjska ustawa o współczesnych formach niewolnictwa, francuskie prawo o obowiązku dochowania należytej staranności w przedsiębiorstwach wielonarodowych, które dotyczy dużych francuskich przedsiębiorstw zatrudniających ponad 5000 pracowników, oraz niderlandzka ustawa o dochowaniu należytej staranności w obszarze pracy dzieci; mając na uwadze, że UE opracowała inicjatywy mające na celu promowanie należytej staranności, a Parlament Europejski w kilku rezolucjach wezwał UE do opracowania wiążących przepisów w tej dziedzinie;

O.  mając na uwadze, że UE poczyniła już ważne kroki w kierunku bardziej odpowiedzialnego zarządzania globalnymi łańcuchami wartości na całym świecie poprzez rozwijanie stosunków partnerskich w oparciu o takie inicjatywy jak porozumienie na rzecz zrównoważoności w Bangladeszu i inicjatywa na rzecz praw pracowniczych w Mjanmie, a także w sprawie konkretnych zagadnień, jak np. inicjatywa dotycząca minerałów z regionów ogarniętych konfliktami, przepisy dotyczące nielegalnego pozyskiwania drewna, kryteria zrównoważonego rozwoju w odniesieniu do biopaliw, sprawozdawczość przedsiębiorstw w kwestiach dotyczących łańcuchów dostaw, przejrzystość płatności dokonywanych na rzecz administracji rządowej przez przedsiębiorstwa wydobywcze i pozyskujące drewno, co podkreślono w komunikacie „Handel z korzyścią dla wszystkich”;

P.  mając na uwadze, że w strategii „Handel z korzyścią dla wszystkich” stwierdzono, iż Komisja będzie promować ambitne rozdziały dotyczące handlu i zrównoważonego rozwoju we wszystkich umowach handlowo-inwestycyjnych; mając na uwadze, że zawarte ostatnio umowy handlowo-inwestycyjne UE zawierają rozdziały dotyczące handlu i zrównoważonego rozwoju, w których wzywa się strony porozumienia do podjęcia zobowiązań w dziedzinie ochrony praw człowieka, norm społecznych i środowiskowych oraz w zakresie społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw; mając na uwadze, że takie rozdziały ujawniły różnice w poziomie ambicji kolejnych umów handlowych UE; mając na uwadze, że normy pracy i normy środowiskowe nie ograniczają się tylko do rozdziałów dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju, ale muszą być stosowane we wszystkich obszarach umów handlowych; mając na uwadze, że podejście oparte na dialogu nie było w stanie zapobiec poważnym naruszeniom wolności zrzeszania się w niektórych umowach o wolnym handlu;

Q.  mając na uwadze, że szczególna sytuacja stref przetwórstwa wywozowego jest taka, że w niektórych krajach są one zwolnione z obowiązku przestrzegania lokalnych przepisów prawa pracy oraz zakazują działalności związkowej lub ograniczają ją i nie zapewniają pracownikom możliwości zadośćuczynienia prawnego, co stanowi wyraźne naruszenie norm MOP;

R.  mając na uwadze, że brak etyki w biznesie jest również jedną z konsekwencji braku dobrych rządów oraz bezsilności – czy wręcz nieistnienia – bezstronnych organów publicznych działających w ogólnym interesie obywateli; mając na uwadze, że korupcja, brak przejrzystości globalnych łańcuchów wartości oraz zwolnienia z obowiązku przestrzegania przepisów prawa pracy i zwolnienia podatkowe w strefach przetwórstwa wywozowego mogą mieć negatywny wpływ na prawa człowieka, a w szczególności podważać ideę godnych warunków pracy i związków zawodowych;

S.  mając na uwadze, że według MOP 21 milionów ludzi na świecie jest ofiarami pracy przymusowej i wiele z tych osób wykorzystuje się w ramach globalnych łańcuchów wartości; mając na uwadze, że praca przymusowa w gospodarce prywatnej generuje nielegalne zyski w wysokości 150 mld USD rocznie;

T.  mając na uwadze, że ze względu na swój globalny mandat, wiedzę ekspercką i doświadczenie MOP we współpracy ze swoimi członkami jest dobrze przygotowana do kierowania globalnymi działaniami na rzecz godnej pracy w globalnych łańcuchach dostaw; mając na uwadze, że komisja MOP ds. godnej pracy w globalnych łańcuchach dostaw wezwała do oceny niedociągnięć, które doprowadziły do deficytów godnej pracy w globalnych łańcuchach dostaw, a także do rozważenia inicjatyw i norm koniecznych do promowania godnej pracy oraz łatwiejszego ograniczania deficytów godnej pracy w globalnych łańcuchach dostaw;

U.  mając na uwadze, że w kontekście handlu światowego, a w szczególności globalnych łańcuchów wartości potrzebne jest wielostronne, globalne i całościowe podejście do odpowiedzialności przedsiębiorstw za naruszenia praw człowieka i zrównoważenie środowiskowe; mając zatem na uwadze, jak ważne jest, aby UE nadal prowadziła takie debaty na całym świecie; mając na uwadze, że UE przyjęła wiodącą rolę w reformowaniu mechanizmu rozstrzygania sporów między inwestorami a państwem, w szczególności poprzez rozwój wielostronnego systemu sądowego; mając na uwadze, że podobnych postępów oczekuje się w innych obszarach zainteresowania o znaczeniu krytycznym, takich jak egzekwowanie zobowiązań inwestorów w odniesieniu do praw człowieka;

V.  mając na uwadze, że produkcja w globalnych łańcuchach wartości jest prowadzona w różnych jurysdykcjach o różnym poziomie ochrony praw człowieka oraz egzekwowania prawa socjalnego, prawa pracy i prawa środowiskowego; mając na uwadze, że ofiary naruszeń praw człowieka z udziałem przedsiębiorstw transnarodowych mogą napotykać wiele przeszkód utrudniających im dostęp do środków sądowych;

W.  mając na uwadze, że równouprawnienie płci we wszystkich strategiach politycznych UE zostało wyraźnie zapisane w art. 8 TFUE; mając na uwadze, że umowy handlowo-inwestycyjne mają zazwyczaj inny wpływ na kobiety i na mężczyzn ze względu na strukturalny brak równouprawnienia płci; mając na uwadze, że aspekt równości płci jest często pomijany w analizie globalnych łańcuchów wartości; mając na uwadze, że według MOP w 2012 r. 21 mln ludzi na świecie (z czego 55% stanowiły kobiety i dziewczęta) było ofiarami pracy przymusowej, a 90% z nich było wyzyskiwanych w sektorze prywatnym przez osoby indywidualne lub przedsiębiorstwa;

X.  mając na uwadze, że kobiety stanowią większość pracowników w pewnych segmentach globalnych łańcuchów dostaw w sektorze konfekcyjnym, ogrodnictwa, telefonii komórkowej i turystyki, jednak częściej wykonują pracę w ramach form zatrudnienia, które są gorzej płatne i mają gorszy status niż mężczyźni, co prowadzi do segregacji płciowej pod względem typów zawodów i działalności, różnic w traktowaniu kobiet i mężczyzn pod względem płacy i warunków pracy oraz uwarunkowanych płcią ograniczeń w dostępie do zasobów produkcyjnych, infrastruktury i usług;

Y.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 3 ust. 3 TUE Unia chroni prawa dziecka; na uwadze, że wszystkie państwa członkowskie ratyfikowały Konwencję ONZ o prawach dziecka;

Z.  mając na uwadze, że usługi odgrywają coraz większą rolę w globalnych łańcuchach wartości, w szczególności w przemyśle produkcyjnym; mając na uwadze, że coraz większe włączanie usług do globalnych łańcuchów wartości będzie wymagać porozumień wspierających gospodarkę cyfrową, w tym swobodny przepływ danych;

AA.  mając na uwadze, że rozwój globalnych łańcuchów wartości przyczynia się ponadto do włączenia usług w produkcję towarów; mając na uwadze, że znaczna część wartości przywożonych towarów została dodana za pośrednictwem usług w państwach przywozu;

AB.  mając na uwadze, że państwa członkowskie UE są największymi na świecie eksporterami usług finansowych, a sektor ten ma strategiczne znaczenie dla polityki handlowej UE; mając na uwadze, że włączenie do zewnętrznych umów UE, w tym umów o wolnym handlu, postanowień dotyczących usług finansowych wzbudziło pewne uzasadnione obawy co do ich ewentualnych negatywnych skutków pod względem prania pieniędzy, uchylania się od opodatkowania i unikania opodatkowania, a ponadto uwypukla konieczność zastanowienia się nad możliwością sięgnięcia po instrumenty, dzięki którym można by rozwiać te obawy; mając na uwadze, że umowy handlowo-inwestycyjne są dobrą okazją do zacieśniania współpracy w walce z korupcją, praniem pieniędzy, oszustwami podatkowymi, uchylaniem się od opodatkowania i unikaniem opodatkowania;

AC.  mając na uwadze, że przejrzyste i zapewniające informacje etykietowanie może być przydatnym narzędziem umożliwiającym konsumentom w UE dokonywanie bardziej świadomych i odpowiednich wyborów; mając na uwadze, że oprócz informacji o cenie i pochodzeniu produktu konsumentom w UE należy również udostępniać informacje o kryteriach społecznych i środowiskowych; mając na uwadze, że kryteria takie mogą być technicznie opracowywane zgodnie z Porozumieniem w sprawie barier technicznych w handlu, które ustanawia warunki dla procesu produkcji w celu umożliwienia sprzedaży produktu;

AD.  mając na uwadze, że zarówno państwa, jak i przedsiębiorstwa powinny w pełni szanować prawa człowieka w łańcuchu produkcji oraz przestrzegać norm bezpieczeństwa żywności w odniesieniu do towarów dopuszczonych do swobodnego obrotu na rynku europejskim; mając na uwadze, że ciężar odpowiedzialności nie powinien spoczywać jedynie na konsumentach, gdyż dokonywany przez nich wybór jest ograniczony z uwagi na indywidualne zasoby (aspekty ekonomiczne, czas, wiedza) i czynniki zewnętrzne (informacje, oferta);

AE.  mając na uwadze, że reguły pochodzenia stają się coraz ważniejsze w kontekście globalnych łańcuchów wartości, w ramach których produkcja odbywa się w kilku krajach; mając na uwadze, że luźne reguły pochodzenia mogą tworzyć dodatkowe przeszkody dla zagwarantowania pełnej przejrzystości i rozliczalności w całych łańcuchach dostaw;

AF.  mając na uwadze, że lepsze, zharmonizowane i skuteczniejsze procedury celne w Europie i poza nią pomagają we wprowadzaniu ułatwień handlowych oraz w spełnieniu odnośnych wymogów w tym zakresie, a także uniemożliwiają wprowadzanie na jednolity rynek towarów sfałszowanych, nielegalnych, przywiezionych po cenach dumpingowych i podrabianych, co osłabia wzrost gospodarczy w UE i poważnie naraża unijnych konsumentów; mając na uwadze, że powszechniejszy dostęp do danych celnych na temat przywozu do UE poprawiłby przejrzystość globalnych łańcuchów wartości i rozliczalność;

AG.  mając na uwadze, że w świecie rozdrobnionych sieci produkcyjnych rozróżnienie między przywozem a wywozem jest rozmyte, jako że przywożone nakłady odpowiadają za istotną część wywożonych towarów, a taryfy kumulują się za każdym razem, gdy nakłady pośrednie są przedmiotem handlu transgranicznego; mając na uwadze, że wydajne procedury celne i graniczne są szczególnie ważne w tym kontekście;

AH.  mając na uwadze, że preferencje handlowe GSP i GSP Plus zapewniają krajom rozwijającym się lepszy dostęp do rynku w zamian za poszanowanie norm pracowniczych, środowiskowych i społecznych;

AI.  mając na uwadze, że GSP Plus jest kluczowym instrumentem polityki handlowej UE, który ułatwia dostęp do rynku i któremu towarzyszy rygorystyczny mechanizm monitorowania w celu promowania praw człowieka i praw pracowniczych, ochrony środowiska i dobrych rządów w podatnych na zagrożenia krajach rozwijających się;

AJ.  mając na uwadze, że ochrona i egzekwowanie praw własności intelektualnej mogą zapewnić skuteczne dalsze włączenie do globalnych łańcuchów wartości;

Stanowisko UE w globalnych łańcuchach wartości

1.  podkreśla, że polityka handlowa i inwestycyjna powinna umożliwiać wykorzystanie dźwigni finansowej, zapewniać równe warunki działania dla przedsiębiorstw europejskich, promować konkurencyjność w Europie i ułatwiać dostosowanie do wyższych standardów; wzywa Komisję do zapewnienia spójności między polityką środowiskową, publiczną, zdrowotną, handlową, inwestycyjną i przemysłową UE oraz do promowania europejskiej strategii reindustrializacji, a także przejścia na gospodarkę niskoemisyjną;

2.  uważa, że dalsza integracja UE w globalnych łańcuchach wartości musi zakładać ochronę europejskiego modelu społecznego i regulacyjnego oraz promowanie zrównoważonego rozwoju;

3.  wzywa Komisję do zwiększania świadomości na temat istniejących systemów sprawiedliwego handlu oraz do ich przyjmowania, zgodnie ze strategią „Handel z korzyścią dla wszystkich”, zarówno w ramach planu UE na rzecz zrównoważonego rozwoju, jak i Konsensusu europejskiego w sprawie rozwoju;

4.  powtarza swój apel skierowany do Komisji i państw członkowskich o przyjęcie wzmocnionych instrumentów ochrony handlu w celu zwalczania nieuczciwych praktyk handlowych, z uwzględnieniem dumpingu socjalnego i środowiskowego;

5.  zwraca się do Komisji o przeprowadzenie oceny skutków stosowania instrumentów ochrony handlu przez UE i państwa trzecie w obszarze skutecznego włączania przedsiębiorstw z UE do globalnych łańcuchów wartości;

6.  podkreśla potrzebę zharmonizowanych zasad oraz wzmocnionej koordynacji i nadzoru ze strony UE w odniesieniu do stosowania należności celnych przywozowych przez państwa członkowskie (w tym ceł konwencyjnych, antydumpingowych i wyrównawczych) wobec wszystkich typów produktów i towarów, w szczególności obejmujących fałszywe deklaracje pochodzenia (zarówno w systemach preferencyjnych, jak i niepreferencyjnych) oraz zaniżanie wartości i nieprawidłowy opis towarów;

Globalne łańcuchy wartości i wielostronność

7.  wzywa Komisję do aktywnej pracy w ramach WTO w celu poprawy przejrzystości oraz zdefiniowania i promowania wielostronnych zasad handlu, w tym zrównoważonego zarządzania globalnymi łańcuchami wartości, które to zasady w szczególności powinny obejmować:

   obowiązkowe wymogi dotyczące należytej staranności i przejrzystości w odniesieniu do łańcuchów dostaw w oparciu o Wytyczne ONZ dotyczące biznesu i praw człowieka;
   minimalne normy zdrowia i bezpieczeństwa uwzględniające w szczególności prawo pracowników do powoływania komitetów bezpieczeństwa;
   podstawową ochronę socjalną i przestrzeganie norm pracy ustanowionych przez MOP;
   prawo do rokowań zbiorowych;

8.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do dalszego aktywnego angażowania się we wszystkie wielostronne fora w obszarze biznesu, globalnych łańcuchów wartości, praw człowieka i praw pracowniczych, wzrostu gospodarczego i zrównoważonego rozwoju, a także do jednoczesnego promowania europejskich wartości chronionych na mocy traktatów oraz do zwrócenia uwagi na konieczność ochrony szczególnych cech małych i średnich przedsiębiorstw;

9.  z zadowoleniem przyjmuje trwające negocjacje w sprawie wiążącego układu ONZ w sprawie korporacji międzynarodowych i praw człowieka; apeluje do Komisji i państw członkowskich o konstruktywny udział w tych negocjacjach oraz o odgrywanie aktywnej roli i przyczynianie się do wypracowywania konkretnych propozycji obejmujących także dostęp do środków zaradczych, a także o podejmowanie wszelkich wysiłków z myślą o osiągnięciu pozytywnego rezultatu, jak i o zachęcanie partnerów handlowych do wykazywania się podobnym zaangażowaniem; w tym kontekście zwraca się do Komisji o rozważenie możliwości wprowadzenia ogólnego obowiązku dochowania należytej staranności, w tym również na szczeblu globalnym;

10.  wzywa państwa członkowskie do przyspieszenia stosowania i poprawy skuteczności krajowych planów działania mających na celu wdrożenie Wytycznych ONZ dotyczących biznesu i praw człowieka; podkreśla, że osiem z trzynastu już zatwierdzonych krajowych planów działania pochodzi od państw członkowskich UE oraz z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w UE opracowywanych jest obecnie jedenaście kolejnych krajowych planów działania; zwraca się do Komisji o pomoc we wdrażaniu wytycznych ONZ oraz ich promowanie;

11.  z zadowoleniem przyjmuje konwergencję międzynarodowych norm dotyczących biznesu i praw człowieka, w szczególności między wytycznymi ONZ a Wytycznymi OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych;

12.  z zadowoleniem przyjmuje włączenie godnej pracy i czterech filarów programu godnej pracy MOP do celów zrównoważonego rozwoju ONZ; wzywa Komisję i państwa członkowskie do skutecznego stosowania tych norm oraz do współpracy z MOP w celu przyjęcia nowej międzynarodowej normy pracy dotyczącej godnej pracy w globalnych łańcuchach wartości, wymagającej w szczególności od wszystkich przedsiębiorstw ciągłego zarządzania ryzykiem w odniesieniu do wpływu ich działalności na prawa człowieka przysługujące pracownikom i społecznościom oraz podejmowania odpowiednich działań w celu zapobiegania skutkom i ich łagodzenia, a także zapewniania działań naprawczych na rzecz podmiotów, które poniosły szkody z powodu tej działalności;

13.  wspiera wszystkie światowe inicjatywy związane z przeciwdziałaniem korupcji, takie jak inicjatywa na rzecz przejrzystości w przemyśle wydobywczym, proces Kimberley, międzynarodowa konferencja w regionie Wielkich Jezior (ICGLR), zasady przyjęte w inicjatywie ONZ Global Compact, wytyczne OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych oraz wytyczne OECD dotyczące należytej staranności dla odpowiedzialnych łańcuchów dostaw minerałów z obszarów dotkniętych konfliktami i obszarów poważnie zagrożonych; przypomina o obowiązku krajów będących producentami, polegającym w szczególności na wdrożeniu i egzekwowaniu odpowiedniego ustawodawstwa, również w zakresie zaprowadzania praworządności i zwalczania korupcji;

14.  przypomina, że w tym obszarze, oprócz przywozu i wywozu minerałów i metali, przejrzystość w zakresie praw do eksploatacji i otrzymanych opłat celnych ma znaczenie dla rozwoju obszarów dotkniętych konfliktami lub obszarów wysokiego ryzyka; podkreśla w związku z tym konieczność sporządzenia przeglądu działań już podejmowanych przez europejskie przedsiębiorstwa w zakresie społecznej odpowiedzialności biznesu oraz potrzebę poprawy koordynacji i wymiany informacji i najlepszych praktyk, aby móc skuteczniej identyfikować dobre praktyki i przyczynić się do utworzenia wspólnych ram działania na szczeblu europejskim; wzywa Komisję do wzmocnienia inicjatyw w zakresie społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw i należytej staranności w całym łańcuchu dostaw;

15.  zwraca uwagę, że pewny dostęp do surowców ma istotne znaczenie dla globalnej konkurencyjności;

16.  podkreśla znaczenie wdrażania, egzekwowania i transpozycji już istniejącego ustawodawstwa w zakresie globalnych łańcuchów wartości na szczeblu regionalnym, krajowym i międzynarodowym;

Odpowiedzialność przedsiębiorstw

17.  podkreśla, że handel i prawa człowieka wzmacniają się nawzajem, a środowisko biznesu odgrywa ważną rolę w oferowaniu pozytywnych zachęt pod względem promowania praw człowieka, demokracji i społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw;

18.  z zadowoleniem przyjmuje szereg obiecujących inicjatyw podejmowanych przez sektor prywatny, takich jak kodeksy postępowania, znakowanie, samoocena i audyty społeczne, co zapewniło pozytywny wkład w poprawę standardów w globalnych łańcuchach dostaw w ostatnich latach pod względem poprawy respektowania praw człowieka i praw pracowniczych;

19.  wyraża głębokie zaniepokojenie przypadkami naruszeń praw człowieka oraz zagrożeniami dla zrównoważenia środowiskowego, wynikającymi z decyzji pewnych przedsiębiorstw w zakresie zarządzania;

20.  dostrzega znaczenie istnienia jasnych międzynarodowych przepisów w sprawie społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw, globalnych łańcuchów wartości i należytej staranności; z zadowoleniem przyjmuje inteligentne połączenie działań o charakterze dobrowolnym i regulacyjnym, które w ostatnich latach przyniosło pewne pozytywne rezultaty oraz umożliwiło przedsiębiorstwom znalezienie własnych dynamicznych i innowacyjnych środków; podkreśla, że koordynacja oraz wymiana informacji i najlepszych praktyk mogą przyczynić się do poprawy wydajności prywatnych i publicznych inicjatyw dotyczących łańcucha wartości oraz do osiągnięcia pozytywnych wyników; przypomina jednak, że dobrowolna społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstw może również prowadzić do nieuczciwej konkurencji wobec dostawców, którzy podjęli decyzję o stosowaniu międzynarodowych norm w obszarze pracy i środowiska, oraz sama w sobie nie wystarczy, aby zagwarantować, że przedsiębiorstwa w pełni będą przestrzegać międzynarodowych norm i zobowiązań poprzez wdrożenie polityki należytej staranności; podkreśla w związku z tym konieczność przeprowadzenia przeglądu działań już prowadzonych przez europejskie przedsiębiorstwa w zakresie społecznej odpowiedzialności biznesu, tak aby lepiej zidentyfikować dobre praktyki i przyczynić się do stworzenia wspólnych ram działania na szczeblu europejskim; jest przekonany, że UE powinna z determinacją poszukiwać sposobów na opracowanie strategii i zasad w zakresie przejrzystości globalnych łańcuchów wartości, w tym również rozważyć możliwość podjęcia natychmiastowych działań z myślą o opracowaniu wiążących i egzekwowalnych przepisów, powiązanych środków odwoławczych i niezależnych mechanizmów monitorowania z udziałem instytucji UE, państw członkowskich i społeczeństwa obywatelskiego; podkreśla, że tego rodzaju zobowiązania powinny wzorować się na działaniach wymaganych w wytycznych ONZ i wytycznych OECD dotyczących aktywnego identyfikowania zagrożeń dla praw człowieka, sporządzania drobiazgowych i udokumentowanych planów działania służących zapobieganiu tym zagrożeniom i minimalizowaniu ich, właściwego reagowania na ujawnione naruszenia i przejrzystości;

21.  wzywa Komisję do nadania większego znaczenia takim przepisom oraz do promowania przyjęcia sektorowych wytycznych OECD i Wytycznych ONZ dotyczących biznesu i praw człowieka; podkreśla potrzebę zaangażowania społeczeństwa obywatelskiego w formalny sposób w proces wdrażania w ramach struktur ustanowionych na mocy rozdziałów dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju; wzywa Komisję do wspierania działalności międzynarodowych organów normalizacyjnych, takich jak Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna (w tym ISO 26000) oraz Globalna Inicjatywa Sprawozdawcza, w celu zachęcenia przedsiębiorstw do przygotowywania sprawozdań w sprawie zrównoważenia i tworzenia wartości w całym łańcuchu dostaw;

22.  zwraca się do Komisji o dopilnowanie, by przedsiębiorstwa europejskie i międzynarodowe postępowały zgodnie z Wytycznymi OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych i wytycznymi OECD odnoszącymi się do poszczególnych sektorów, takimi jak wytyczne dotyczące należytej staranności dla odpowiedzialnych łańcuchów dostaw minerałów z obszarów dotkniętych konfliktami; zaleca wzmocnienie roli krajowych punktów kontaktowych OECD i zacieśnienie ich współpracy z niezależnymi krajowymi i regionalnymi instytucjami praw człowieka w celu poprawy zarządzania globalnymi łańcuchami wartości;

23.  wzywa Komisję do aktualizacji strategii społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw w celu wzmocnienia norm społecznych i środowiskowych, a zwłaszcza uwzględnienia społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw w umowach handlowych i inwestycyjnych negocjowanych przez UE;

24.  podkreśla, że koordynacja oraz wymiana informacji i najlepszych praktyk mogą przyczynić się do zwiększenia wydajności prywatnych i publicznych inicjatyw dotyczących łańcuchów wartości;

25.  przypomina, że Parlament wnioskował w 2010 r. o publikowanie przez przedsiębiorstwa swoich bilansów w dziedzinie społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw, wprowadzenie wymogów w zakresie należytej staranności dla wszystkich przedsiębiorstw oraz konsolidację koncepcji społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw na podstawie zharmonizowanej definicji stosunków między spółkami dominującymi w celu określenia odpowiedzialności prawnej każdej z nich; w związku z tym z zadowoleniem zauważa, że od 2017 r., zgodnie z dyrektywą w sprawie sprawozdawczości niefinansowej, od dużych przedsiębiorstw będzie wymagać się ujawniania informacji niefinansowych i informacji dotyczących różnorodności; zauważa jednak, że ujawnianie informacji niefinansowych przez duże przedsiębiorstwa nie zostało dotychczas rozszerzone, tak aby obejmowało wszystkie podmioty uczestniczące w globalnych łańcuchach wartości;

26.  odnotowuje inicjatywę zielonej karty, uruchomioną przez niektóre parlamenty narodowe w następstwie przyjęcia francuskiej ustawy o obowiązku dochowania należytej staranności w przedsiębiorstwach wielonarodowych; wzywa Komisję do rozważenia wniosków dotyczących dochowania należytej staranności przez przedsiębiorstwa prowadzące działalność zarówno w UE, jak i poza jej granicami oraz do uwzględnienia przy tym orzeczenia francuskiego trybunału konstytucyjnego w sprawie francuskiej ustawy dotyczącej proporcjonalności sankcji;

27.  przypomina, że strategie polityczne dotyczące społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw muszą uwzględniać specjalne cechy małych i średnich przedsiębiorstw oraz być wystarczająco elastyczne, aby przedsiębiorstwa te nie podlegały nieproporcjonalnym obciążeniom; w związku z tym zwraca się do Komisji o ustanowienie specjalnego punktu wsparcia dla małych i średnich przedsiębiorstw, przy czym szczególną uwagę należy zwrócić na małe przedsiębiorstwa i mikroprzedsiębiorstwa, a także zachęca do wspierania ich za pomocą zindywidualizowanych programów budowania zdolności;

28.  podkreśla, że globalne łańcuchy wartości nie kończą się, gdy produkt dociera do konsumenta, ale obejmują odpady i sposoby ich przetwarzania; domaga się uwzględnienia całego cyklu życia produktów oraz rozszerzenia perspektywy w zakresie globalnych łańcuchów wartości na przepisy dotyczące likwidacji odpadów bez szkody dla ludzi czy środowiska; wzywa UE do wspierania międzynarodowej współpracy i spójności legislacyjnej w zakresie produktów i materiałów wycofanych z eksploatacji oraz do udzielania pomocy krajom partnerskim w opracowywaniu skuteczniejszych regulacji krajowych i rozwijaniu zdolności do ich egzekwowania; wzywa UE do zadbania o to, aby identyfikowalność miała zastosowanie do przedmiotowego spektrum życia produktu;

29.  wzywa Komisję do szybkiego podjęcia działań w oparciu o szczegółowe propozycje zawarte w rezolucji Parlamentu w sprawie odpowiedzialności przedsiębiorstw za poważne naruszenia praw człowieka w państwach trzecich, przyjętej w dniu 25 października 2016 r.;

Nadawanie bardziej znaczącej roli inicjatywom sektora prywatnego

30.  podkreśla osiągnięcia wynikające z zaangażowania sektora prywatnego; podkreśla, że przedsiębiorstwa z sektora prywatnego muszą realizować strategie zrównoważonego rozwoju nie tylko po to, aby zapobiegać utracie reputacji, ale także dlatego, że strategie takie oferują im nowe możliwości i ograniczają ich zależność od szczupłych zasobów;

31.  podkreśla kluczową rolę konsumentów (i skutków złej prasy); przypomina, że konsumenci nie chcą kupować produktów wytwarzanych przez dzieci lub przez wykorzystywanych mężczyzn i kobiety ani produktów wyrządzających poważne szkody w środowisku;

32.  wzywa Komisję do znalezienia nowych sposobów wsparcia wysiłków sektora prywatnego w celu zapewnienia większego zrównoważenia globalnych łańcuchów wartości oraz opracowania integracyjnych modelów biznesowych i zawiązania partnerstwa opartego na porozumieniu zainteresowanych stron w sektorze prywatnym;

33.  podkreśla, że wymagane jest inteligentne połączenie finansowania prywatnego i publicznego w celu promowania zrównoważonych globalnych łańcuchów wartości: uważa, że powinno to opierać się na istniejących strukturach i programach, które okazały się być skuteczne w promowaniu odpowiedzialnego prowadzenia działalności gospodarczej;

34.  z zadowoleniem przyjmuje tak liczne i obiecujące inicjatywy podejmowane przez sektor prywatny, takie jak kodeksy postępowania, etykietowanie, samoocena i audyty społeczne, a także uznaje inicjatywę ONZ Global Compact, normę ISO 26000 dotyczącą odpowiedzialności społecznej, wydaną przez MOP trójstronną deklarację zasad dotyczących przedsiębiorstw wielonarodowych i polityki społecznej oraz wytyczne OECD dotyczące przedsiębiorstw wielonarodowych za narzędzia, które mogą mobilizować przedsiębiorstwa do wykazywania się odpowiedzialnością w swojej działalności; wzywa przedsiębiorstwa, zarówno europejskie, jak i te spoza Europy, by stosowały procedury należytej staranności w dziedzinie praw człowieka i włączały swoje ustalenia do wewnętrznych strategii i procedur, odpowiednio przydzielając właściwe zasoby i kompetencje oraz należycie te strategie i procedury wdrażając; podkreśla, że wymaga to przydzielenia dostatecznych środków; podkreśla, że przejrzystość i przekazywanie informacji w zakresie środków podejmowanych w celu zapobiegania naruszeniom praw człowieka w państwach trzecich mają kluczowe znaczenie dla zapewnienia odpowiedniej kontroli demokratycznej i umożliwienia konsumentom podejmowania decyzji w oparciu o fakty;

Unijne umowy o wolnym handlu a globalne łańcuchy wartości

35.  z zadowoleniem przyjmuje nową strategię handlowo-inwestycyjną dla Unii Europejskiej „Handel z korzyścią dla wszystkich”; zwraca się do Komisji o uwzględnienie w polityce handlowej i inwestycyjnej oraz w umowach o wolnym handlu wyzwań związanych z rozwojem globalnych łańcuchów wartości, z uwzględnieniem następujących środków:

   a) wzmocnienie ocen ex ante wpływu handlu na zrównoważony rozwój poprzez dodanie wymogów w zakresie oceny dotyczących praw człowieka i płci, a także nadanie obowiązkowego charakteru ocenom ex post wpływu handlu na zrównoważony rozwój, z uwzględnieniem wkładu społeczeństwa obywatelskiego, oraz publiczne udostępnianie tych ocen;
   b) pełne wdrożenie zaleceń Parlamentu z 2010 i 2016 r. w odniesieniu do rozdziałów dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju w umowach o wolnym handlu, co powinno obejmować kompleksowe, egzekwowalne i ambitne rozdziały poświęcone handlowi i zrównoważonemu rozwojowi przy uwzględnieniu następujących aspektów:
   (i) zobowiązanie każdej ze stron do ratyfikowania i wdrożenia ośmiu konwencji podstawowych i czterech konwencji priorytetowych Międzynarodowej Organizacji Pracy oraz międzynarodowych umów wielostronnych dotyczących środowiska naturalnego;
   (ii) objęcie klauzul dotyczących praw człowieka oraz rozdziałów poświęconych handlowi i zrównoważonemu rozwojowi ogólnymi mechanizmami rozstrzygania sporów, na równi z innymi częściami umowy bądź porozumienia;
   (iii) możliwość odwołania się i dochodzenia swoich praw w drodze procedury składania skargi dla partnerów społecznych i społeczeństwa obywatelskiego;
   (iv) skuteczne środki odstraszające, w tym również w postaci kar pieniężnych, w przypadku poważnego i udowodnionego naruszenia postanowień rozdziału dotyczącego handlu i zrównoważonego rozwoju;
   c) włączenie egzekwowalnych postanowień dotyczących przeciwdziałania korupcji i ochrony osób zgłaszających nieprawidłowości, w ramach kompetencji UE, do wszystkich przyszłych umów o wolnym handlu i umów inwestycyjnych; w związku z tym podkreśla, że sygnatariusze umów handlowych i inwestycyjnych powinni podejmować działania na rzecz aktywnego udziału sektora prywatnego, organizacji społeczeństwa obywatelskiego i krajowych grup doradczych we wdrażaniu programów i klauzul antykorupcyjnych w ramach międzynarodowych umów handlowych i inwestycyjnych;
   d) włączenie klauzul zawieszających ustalających minimalny poziom norm społecznych, środowiskowych i bezpieczeństwa, w tym zdrowia i dobrostanu zwierząt, we wszystkich unijnych umowach o wolnym handlu, aby w ten sposób uniemożliwić stronom obniżanie norm społecznych, środowiskowych i bezpieczeństwa w celu promowania wywozu i przyciągania inwestycji;
   e) włączenie postanowień dotyczących przejrzystości podatkowej (w tym kluczowych norm przejrzystości OECD) i zacieśniania współpracy w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy, oszustwom podatkowym, unikaniu opodatkowania i uchylaniu się od opodatkowania do umów o wolnym handlu, co ma być należycie odzwierciedlone w wymogach dotyczących otwarcia rynku dla usług finansowych;
   f) uzupełnienie wszystkich powyższych przepisów środkami wspierającymi na rzecz krajów rozwijających się i rygorystyczne monitorowanie ich wdrażania, w tym z wykorzystaniem wkładu parlamentów narodowych i zainteresowanych stron, w tym społeczeństwa obywatelskiego;
   g) wzmocnienie powiązań między priorytetami uzgodnionymi dwustronnie na potrzeby wdrażania rozdziałów dotyczących handlu i zrównoważonego rozwoju, ujętych w umowach o wolnym handlu, a wsparciem finansowym z programów UE w zakresie współpracy na rzecz rozwoju;

36.  z jednej strony przypomina, jaką kluczową rolę mogą odegrać MŚP w globalnych łańcuchach wartości, a z drugiej strony – korzyści płynące z większego włączenia MŚP do globalnych łańcuchów wartości; wzywa Komisję do włączenia rozdziałów dotyczących MŚP do wszystkich przyszłych umów handlowych; w tym kontekście wzywa ponadto Komisję do oceny istniejących struktur wsparcia dostępnych dla MŚP pragnących uzyskać dostęp do globalnych łańcuchów wartości oraz do dokonania przeglądu i w razie potrzeby zaktualizowania strategii „Małe przedsiębiorstwo, wielki świat” z 2011 r., aby jeszcze bardziej ułatwić zaangażowanie MŚP w globalne łańcuchy wartości;

37.  podkreśla, że globalne łańcuchy wartości często obejmują produkcję i usługi w strefach przetwórstwa wywozowego, w których normy pracownicze i środowiskowe różnią się od odpowiednich norm w pozostałej części danego kraju i często są ograniczone; wzywa Komisję do zadbania o to, aby normy społeczne i środowiskowe przewidziane w umowach o wolnym handlu miały zastosowanie na całym terytorium partnerów handlowych, w tym również w strefach przetwórstwa wywozowego;

Oznakowanie, identyfikowalność i dane celne

38.  wzywa UE do wypracowania odpowiednich i skutecznych rozwiązań w celu wprowadzenia przejrzystego i sprawnie działającego obowiązkowego systemu oznakowania „identyfikowalności społecznej i środowiskowej” w całym łańcuchu produkcji, zgodnie z Porozumieniem WTO w sprawie barier technicznych w handlu, a także do promowania podobnych działań na szczeblu międzynarodowym;

39.  wzywa Komisję do rozważenia możliwości wprowadzenia przepisów dotyczących zasad znakowania w odniesieniu do pochodzenia produktów wprowadzanych na rynek UE oraz do zaproponowania przepisów zapewniających skuteczną identyfikowalność;

40.  wzywa Komisję i zachęca państwa członkowskie do poszukiwania sposobów na umożliwienie podmiotom działającym w interesie publicznym dostępu do danych celnych gromadzonych przez strony prowadzące handel produktami lub towarami wwożonymi do UE, pod warunkiem odpowiedniego uzasadnienia i złożenia wniosku w oparciu o przesłanki wynikające z interesu publicznego;

Jurysdykcja i dostęp do środków odwoławczych

41.  potwierdza pilną potrzebę skutecznego zajęcia się obserwowanymi przypadkami naruszania praw człowieka przez przedsiębiorstwa transnarodowe oraz rozwiązania problemów prawnych wynikających z eksterytorialnego wymiaru przedsiębiorstw, w szczególności poprzez ustanowienie solidarnej odpowiedzialności prawnej w całych łańcuchach dostaw; wzywa państwa członkowskie do podjęcia odpowiednich kroków w celu pokonania przeszkód finansowych i proceduralnych napotykanych przez ofiary naruszeń praw człowieka w postępowaniach cywilnych;

42.  ponownie wzywa Komisję do zastanowienia się nad rozszerzeniem przepisów dotyczących jurysdykcji na mocy rozporządzenia Bruksela I na państwa trzecie będące stronami pozwanymi w sprawach wniesionych przeciwko przedsiębiorstwom z wyraźnym powiązaniem z jednym państwem członkowskim lub przeciwko przedsiębiorstwom, dla których UE jest kluczowym rynkiem zbytu, a także zwraca się do Komisji o szybkie, w stosownym przypadku, przedłożenie wniosku Parlamentowi i Radzie;

43.  przypomina, że przedsiębiorstwa powinny ustanowić mechanizmy dotyczące rozpatrywania skarg na szczeblu operacyjnym dla pracowników odczuwających skutki ich działalności, w tym w strefach przetwórstwa wywozowego; ponownie wzywa UE i jej państwa członkowskie do podjęcia odpowiednich kroków w celu usunięcia prawnych, proceduralnych i instytucjonalnych przeszkód w dostępie do skutecznych środków odwoławczych;

Równouprawnienie płci i prawa dziecka

44.  przypomina, że równouprawnienie płci jest wyraźnie ujęte we wszystkich strategiach politycznych UE zgodnie z art. 8 TFUE; wyraża ubolewanie z powodu faktu, że aspekty płci nie zostały uwzględnione w strategii „Handel z korzyścią dla wszystkich” oraz apeluje do Komisji o uwzględnienie kwestii płci i wzmocnienia pozycji kobiet podczas przeprowadzania śródokresowego przeglądu swojej strategii; wzywa Komisję do zadbania o uwzględnienie perspektywy płci w polityce handlowej i inwestycyjnej, w strategii „Handel z korzyścią dla wszystkich” oraz we wszystkich przyszłych umowach o wolnym handlu i ocenach skutków, a także do nadania jej odpowiedniego znaczenia; wzywa Komisję do kontynuowania dyskusji i negocjacji w ramach WTO w celu uwzględnienia problematyki płci w prowadzonej przez WTO polityce handlowej i inwestycyjnej; wzywa Komisję do gromadzenia danych z podziałem na płeć na potrzeby globalnych łańcuchów wartości, zwłaszcza w sektorze rolnictwa, z uwzględnieniem wzmocnienia pozycji kobiet wykraczającego poza kwestie dotyczące wynagrodzenia, czynników prowadzących do przemocy wobec kobiet oraz czynników społecznych, takich jak urlopy rodzicielskie i zdrowie, w dążeniu do opracowania form prawnych w celu pokonania negatywnych skutków ubocznych związanych z globalnymi łańcuchami wartości; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że kwestię równouprawnienia kobiet i mężczyzn włączono do negocjacji dotyczących modernizacji umowy UE–Chile oraz że stanowić ona będzie część zmodernizowanej umowy;

45.  domaga się kompleksowej analizy różnic i problemu nierówności w ramach globalnych łańcuchów wartości w odniesieniu do: (i) różnic ze względu na płeć w wykorzystaniu czasu, wynikających przede wszystkim z podstawowej odpowiedzialności kobiet za reprodukcję; (ii) różnic ze względu na płeć w dostępie do nakładów i zasobów produkcyjnych, w szczególności gruntów, kredytów, szkoleń i sieci; (iii) różnic ze względu na płeć wynikających z niedoskonałości rynku i instytucji oraz dyskryminacji;

46.  podkreśla, że kobiety są najczęściej najbardziej narażone i że w ich przypadku handel siłą roboczą ma miejsce równolegle z handlem w celach seksualnych i kobietobójstwem;

47.  proponuje, by na poziomie handlu międzynarodowego i unijnych handlowych strategii politycznych dotyczących globalnych łańcuchów wartości opracowano specjalną strategię na potrzeby formalnej ochrony osób zgłaszających przypadki kobietobójstwa, handlu siłą roboczą i handlu w celach seksualnych oraz obrony ofiar tych działań; podkreśla, że osoby donoszące o takich przypadkach powinny być traktowane i chronione w podobny sposób jak demaskatorzy w obszarze handlu międzynarodowego i unijnego;

48.  przypomina, że kobiety są coraz częściej zatrudniane, ale wciąż nieproporcjonalnie często wykonują pracę niskopłatną i wymagającą niskich umiejętności, nie mają dostępu do ochrony socjalnej, w tym do ochrony macierzyństwa, i zbyt często są przedmiotem dyskryminacji i molestowania seksualnego;

49.  wzywa Komisję, państwa członkowskie oraz władze regionalne i lokalne do propagowania zrównoważonego udzielania zamówień publicznych poprzez stosowanie specjalnych wymogów dotyczących przestrzegania praw człowieka i prawa międzynarodowego, w szczególności w zakresie promowania równości płci i europejskich przepisów dotyczących konkurencji, a także przejrzystości w odniesieniu do dostawców i ich międzynarodowych łańcuchów dostaw;

50.  podkreśla znaczenie ratyfikowania konwencji MOP nr 182 dotyczącej najgorszych form pracy dzieci oraz konwencji nr 138 dotyczącej najniższego wieku dopuszczenia do zatrudnienia i pracy przez kraje, które jeszcze tego nie uczyniły; przypomina, że UE zobowiązała się do wyeliminowania najgorszych form pracy dzieci na szczeblu globalnym, gdyż wynika to z europejskich wartości obejmujących zakaz pracy dzieci w ramach działań zewnętrznych UE, zgodnie z art. 21 TUE; ponownie wzywa do harmonizacji i umocnienia kontroli przywozu i łańcucha dostaw, aby na rynek UE wprowadzano jedynie produkty, w których wytworzeniu nie wykorzystywano pracy przymusowej, pracy dzieci ani współczesnych form niewolnictwa; podkreśla swoje poparcie dla istniejących inicjatyw wspierających małe i średnie przedsiębiorstwa oraz małe organizacje rolników z myślą o tym, aby uzyskiwały one większy udział w wartości wytwarzanej w ramach globalnych łańcuchów wartości, tak jak w przypadku sprawiedliwego handlu; podkreśla, jak ważne jest uwzględnianie kwestii zwalczania pracy przymusowej i pracy dzieci we wszystkich umowach o wolnym handlu, zawieranych przez UE, a to poprzez wprowadzanie do nich rozdziałów dotyczących zrównoważonego rozwoju, tak aby cel ten był wspólny dla wszystkich partnerów handlowych; apeluje do Komisji i państw członkowskich o energiczną obronę tej propozycji na wszystkich forach międzynarodowych, w tym również na forum MOP, OECD, ONZ i WTO, aby czynić postępy w walce z pracą przymusową i pracą dzieci; podkreśla w tym kontekście, że cel polegający na wytwarzaniu produktów bez zatrudniania dzieci można osiągnąć jedynie wówczas, jeżeli wypłacane wynagrodzenie będzie na poziomie zapewniającym utrzymanie na minimalnym poziomie dla członków rodziny dziecka;

Kraje rozwijające się

51.  podkreśla, że globalne łańcuchy wartości stanowią ważną szansę dla przedsiębiorstw w krajach rozwijających się, w szczególności MŚP, na stworzenie powiązań z gospodarką globalną; podkreśla, że specjalne strategie polityczne i środki towarzyszące mają kluczowe znaczenie dla osiągnięcia tego celu i zapewnienia wszystkim pracownikom w krajach będących naszymi partnerami handlowymi udziału w potencjalnych korzyściach, w szczególności strategie mające na celu usprawnienie procedur administracyjnych lub pomoc zainteresowanym przedsiębiorstwom w podnoszeniu wartości dodanej i zwiększaniu udziału w globalnych łańcuchach wartości przy jednoczesnym podnoszeniu standardów socjalnych i środowiskowych; zwraca uwagę, że przegląd GSP i GSP Plus powinien obejmować wiążące przepisy w obszarze praw człowieka i praw pracowniczych oraz ochrony środowiska; zauważa, że wiele krajów rozwijających się dysponuje ograniczonymi zdolnościami i zasobami na potrzeby skutecznego egzekwowania zgodności z normami oraz przepisami społecznymi i środowiskowymi; wzywa UE do zintensyfikowania działań w zakresie budowania zdolności oraz do zapewnienia rządom partnerskich krajów rozwijających się pomocy technicznej w ramach możliwości i potrzeb;

52.  przypomina o programie realizacji celów zrównoważonego rozwoju do roku 2030 oraz o zawartym w nim podejściu do kwestii zrównoważonej produkcji, zrównoważonej konsumpcji oraz godziwej pracy, a także wzywa Komisję do wprowadzenia w jej sprawozdaniach przejrzystego odniesienia do każdego odpowiedniego celu zrównoważonego rozwoju; ponownie wzywa Komisję i państwa członkowskie do wykorzystania handlu do promowania zrównoważonego rozwoju i dobrych rządów zgodnie z zasadami spójności polityki na rzecz rozwoju; podkreśla, że unijne umowy handlowe i inwestycyjne, zawierane z krajami rozwijającymi się, powinny być spójne z celami zrównoważonego rozwoju; przypomina o prawie krajów rozwijających się do regulowania inwestycji, a także do nakładania obowiązków i wymogów na wszystkich inwestorów, w tym zagranicznych, w celu ochrony praw człowieka oraz norm pracowniczych i środowiskowych;

53.  z zadowoleniem przyjmuje wejście w życie umowy o ułatwieniach w handlu, która, jeśli zostanie prawidłowo wdrożona, uprości i zmodernizuje procedury celne, ułatwiając krajom rozwijającym się, które zwykle mają do czynienia z większymi barierami na granicach, włączenie się do globalnego systemu handlowego;

54.  wzywa Komisję do wspierania efektywnego uczestnictwa małych i średnich przedsiębiorstw w globalnych łańcuchach wartości poprzez kojarzenie ze sobą partnerów handlowych i nawiązywanie stosunków partnerskich między MŚP a małymi grupami rolników w krajach rozwijających się, których celem jest zapewnienie producentom większego udziału w wartości przy jednoczesnym zagwarantowaniu wysokiego poziomu ochrony praw społecznych, środowiskowych i praw człowieka, tak jak ma to miejsce w ramach sprawiedliwego handlu;

55.  wzywa Komisję do zadbania o to, by warunki dotyczące praw człowieka, powiązane z jednostronnymi preferencjami handlowymi przyznanymi na podstawie ogólnego systemu preferencji taryfowych, były skutecznie wdrażane i monitorowane oraz by procedury przewidziane w przypadku ewentualnego braku zgodności z tymi warunkami były wdrażane w pełnej zgodności z rozporządzeniem wprowadzającym ogólny system preferencji taryfowych;

56.  oczekuje, że śródokresowy przegląd GSP doprowadzi do uściślenia definicji i umożliwi dokładną ocenę obecnego systemu; jest zdania, że polityka handlowa musi zachęcać partnerów handlowych UE do przyjmowania wyższych norm społecznych, pracy i środowiskowych, co można osiągnąć w drodze zachęt, takich jak dodatkowe preferencje taryfowe dla produktów wytwarzanych w sposób zrównoważony; uważa, że cel ten wymaga rewizji rozporządzenia wprowadzającego ogólny system preferencji taryfowych oraz sugeruje w związku z tym objęcie zakresem tego rozporządzenia warunków dotyczących społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw, tak aby przedsiębiorstwa transnarodowe przestrzegały krajowych i międzynarodowych zobowiązań prawnych w obszarze praw człowieka, norm pracy i przepisów środowiskowych; apeluje o zwrócenie szczególnej uwagi na sytuację w zakresie praw pracowniczych i praw związków zawodowych w strefach przetwórstwa wywozowego oraz wzywa Komisję do podjęcia tej kwestii, w ścisłej współpracy z MOP, w ramach przeglądu GSP;

57.  wzywa Komisję do dopilnowania, aby wszystkie projekty w obszarze rozwoju finansowane ze środków UE, w tym projekty łączone, nie tylko były w pełni dostosowane do uzgodnionych na szczeblu międzynarodowym zasad efektywności rozwoju, lecz aby opierały się również na pełnym poszanowaniu zasady dobrowolnej, wcześniejszej i świadomej zgody zgodnie z konwencją MOP nr 169;

Reguły pochodzenia

58.  odnotowuje, że uproszczone, skuteczne i preferencyjne reguły pochodzenia mają kluczowe znaczenie w kontekście globalnych łańcuchów wartości; uznaje, że brak elastyczności i złożoność reguł pochodzenia mogą obniżyć wydajność struktur handlu;

59.  wzywa Komisję do korzystania, w możliwym zakresie, z wielostronnych reguł pochodzenia jako preferencyjnych reguł pochodzenia w umowach o wolnym handlu; apeluje do Komisji, aby podczas opracowywania specjalnych preferencyjnych reguł pochodzenia w umowach o wolnym handlu, obniżała wymogi dotyczące wartości dodanej oraz umożliwiała zmianę podpozycji taryfowej i „pojedynczych modyfikacji” jako reguł pochodzenia;

60.  wzywa Komisję, w szczególności w przypadku negocjacji dotyczących umów o wolnym handlu z państwami korzystającymi obecnie z preferencji GSP i EBA, do zadbania o to, by projekt reguł pochodzenia nie zmieniał kierunku procesów gospodarczych;

61.  uważa, że zwiększonej kumulacji w umowach o wolnym handlu nie należy traktować jako narzędzia służącego do ukrytego wprowadzania liberalizacji, lecz jako narzędzie umożliwiające państwom specjalizację w działalności gospodarczej zgodnie z logiką przewagi komparatywnej;

Prawa własności intelektualnej a przepływ danych

62.  z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie Komisji do ochrony całego spektrum praw własności intelektualnej, w tym patentów, znaków towarowych, praw autorskich, projektów, oznaczeń geograficznych, oznaczeń pochodzenia i produktów leczniczych, z jednoczesnym zapewnieniem dostępu do przystępnych cenowo leków, zarówno na szczeblu WTO, jak i za pośrednictwem umów o wolnym handlu; wzywa Komisję do podjęcia dalszych działań w zakresie ewentualnego poszerzenia zakresu ochrony oznaczeń geograficznych na produkty inne niż rolne, jak ma to już miejsce w kilku państwach trzecich za pomocą różnych systemów prawnych; domaga się otwartego i integracyjnego procesu na potrzeby lepszej współpracy z partnerami trzecimi w zwalczaniu sfałszowanych i podrabianych towarów, które wykorzystują zaufanie do znaków towarowych i marek;

63.  uznaje, że innowacje cyfrowe i przepływy danych stanowią kluczową siłę napędową gospodarki opartej na usługach oraz zasadniczy element globalnych łańcuchów wartości tradycyjnych przedsiębiorstw produkcyjnych i w związku z tym wymogi w zakresie przymusowej lokalizacji powinny być w jak największym zakresie ograniczone w Europie i poza nią, co pozwoli na uwzględnienie niezbędnych wyjątków opartych na uzasadnionych celach publicznych, takich jak ochrona konsumenta i ochrona praw podstawowych; przypomina, że ochrona przepływów danych oraz prawo do prywatności nie stanowią bariery handlowej, ale są podstawowym prawem zapisanym w art. 39 TUE oraz w art. 7 i 8 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, jak również w art. 12 Powszechnej deklaracji praw człowieka;

o
o   o

64.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych, Światowej Organizacji Handlu oraz UNCTAD.

(1) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0299.
(2) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0298.
(3) Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0208.
(4) Dz.U. C 99 E z 3.4.2012, s. 101.
(5) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0405.
(6) Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0196.
(7) Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0098.
(8) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0041.
(9) Teksty przyjęte, P8_TA(2015)0252.
(10) Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0265.
(11) Dz.U. L 130 z 19.5.2017, s. 1.
(12) Dz.U. L 295 z 12.11.2010, s. 23.
(13) Dz.U. L 303 z 31.10.2012, s. 1.
(14) Dz.U. L 351 z 20.12.2012, s. 1.
(15) Dz.U. L 330 z 15.11.2014, s. 1.
(16) http://childrenandbusiness.org
(17) Zob. definicja małych i średnich przedsiębiorstw: http://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX:32003H0361&from=EN

Informacja prawna