Indiċi 
Testi adottati
Il-Ħamis, 14 ta' Settembru 2017 - StrasburguVerżjoni finali
Rekwiżiti ta' aċċessibbiltà għall-prodotti u għas-servizzi ***I
 Kambodja: b'mod partikolari l-każ ta' Kem Sokha
 Gabon: trażżin tal-oppożizzjoni
 Laos: b'mod partikolari l-każijiet ta' Somphone Phimmasone, Lod Thammavong u Soukane Chaithad
 Myanmar, b'mod partikolari s-sitwazzjoni tar-Rohingya
 Ftehim bejn l-UE-ċ-Ċilì dwar il-kummerċ ta' prodotti organiċi ***
 Protokoll għall-Ftehim li jistabbilixxi assoċjazzjoni bejn l-UE-iċ-Ċilì (adeżjoni tal-Kroazja) ***
 Il-modernizzazzjoni tal-pilastru tal-kummerċ tal-Ftehim ta' Assoċjazzjoni UE-Ċilì
 Estensjoni tal-programm statistiku Ewropew sal-2020 ***I
 Fondi Ewropej ta' kapital ta' riskju u fondi ta' intraprenditorija soċjali Ewropej ***I
 Pjan pluriennali għall-istokkijiet demersali fil-Ba+ar tat-Tramuntana u s-sajd li jisfrutta dawk l-istokkijiet ***I
 It-trasparenza, ir-responsabbiltà u l-integrità fl-istituzzjonijiet tal-UE
 Il-futur tal-programm Erasmus+
 Aġenda Ġdida għall-Ħiliet għall-Ewropa

Rekwiżiti ta' aċċessibbiltà għall-prodotti u għas-servizzi ***I
PDF 1143kWORD 122k
Emendi adottati mill-Parlament Ewropew fl-14 ta' Settembru 2017 dwar il-proposta għal direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-approssimazzjoni tal-liġijiet, tar-regolamenti u tad-dispożizzjonijiet amministrattivi tal-Istati Membri fir-rigward tar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà għall-prodotti u għas-servizzi (COM(2015)0615 – C8-0387/2015 – 2015/0278(COD))(1)
P8_TA(2017)0347A8-0188/2017

(Proċedura leġiżlattiva ordinarja: l-ewwel qari)

Test propost mill-Kummissjoni   Emenda
Emenda 1
Proposta għal direttiva
Kunsiderazzjoni 1a (ġdid)
Wara li kkunsidra l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikolu 26 tagħha,
Emenda 2
Proposta għal direttiva
Premessa 1
(1)  L-għan ta' din id-Direttiva huwa li tikkontribwixxi għall-funzjonament tajjeb tas-suq intern billi tqarreb il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi tal-Istati Membri, billi telimina l-ostakli għall-moviment liberu ta' ċerti prodotti u servizzi aċċessibbli. Dan se jżid id-disponibbiltà ta' prodotti u servizzi aċċessibbli fis-suq intern.
(1)  L-għan ta' din id-Direttiva huwa li tikkontribwixxi għall-funzjonament tajjeb tas-suq intern billi tqarreb il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi tal-Istati Membri u billi telimina l-ostakli għall-moviment liberu ta' ċerti prodotti u servizzi aċċessibbli. Dan se jżid id-disponibbiltà ta', u jtejjeb l-aċċessibbiltà u l-prattiċità ta' informazzjoni dwar, prodotti u servizzi aċċessibbli fis-suq intern.
Emenda 3
Proposta għal direttiva
Premessa 2
(2)  Id-domanda għall-prodotti u s-servizzi aċċessibbli hija għolja u l-għadd ta' ċittadini b'diżabilitajiet u/jew limitazzjonijiet funzjonali se jiżdied b'mod sinifikanti hekk kif il-popolazzjoni tal-Unjoni Ewropea tixjieħ dejjem iktar. Permezz ta' ambjent fejn il-prodotti u s-servizzi jkunu aktar aċċessibbli, jista' jkun hemm soċjetà aktar inklużiva u jiġi ffaċilitat għajxien indipendenti.
(2)  Id-domanda għall-prodotti u s-servizzi aċċessibbli hija għolja u l-għadd ta' persuni b'limitazzjonijiet funzjonali, inklużi l-persuni b'diżabilità skont it-tifsira tal-Artikolu 1 tal-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità ("il-Konvenzjoni"), se jiżdied b'mod sinifikanti hekk kif il-popolazzjoni tal-Unjoni tixjieħ dejjem iktar. Permezz ta' ambjent fejn il-prodotti u s-servizzi jkunu aktar aċċessibbli, jista' jkun hemm soċjetà aktar inklużiva u dan huwa prerekwiżit għal għajxien indipendenti.
Emenda 4
Proposta għal direttiva
Premessa 2a (ġdid)
(2a)  "L-aċċessibbiltà universali", "id-disinn għal kulħadd" u "l-perspettiva tal-ugwaljanza bejn is-sessi" jenħtieġ jiġu żgurati fil-prodotti, l-għodod, it-tagħmir u s-servizzi biex ikunu jistgħu jintużaw mill-persuni b'diżabilità.
Emenda 5
Proposta għal direttiva
Premessa 3
(3)  Id-diskrepanzi bejn il-liġijiet u l-miżuri amministrattivi adottati mill-Istati Membri f'dak li għandu x'jaqsam mal-aċċessibbiltà tal-prodotti u tas-servizzi għal persuni b'limitazzjonijiet funzjonali inklużi l-persuni b'diżabilità, joħolqu ostakli għall-moviment liberu ta' dawn il-prodotti u s-servizzi u jfixklu l-kompetizzjoni effettiva fis-suq intern. L-operaturi ekonomiċi, b'mod partikolari l-intrapriżi żgħar u medji (SMEs), huma partikolarment milquta minn dawn l-ostakli.
(3)  Id-diskrepanzi bejn il-liġijiet u l-miżuri amministrattivi adottati mill-Istati Membri f'dak li għandu x'jaqsam mal-aċċessibbiltà ta' xi prodotti u tas-servizzi għal persuni b'limitazzjonijiet funzjonali, inklużi l-persuni b'diżabilità, joħolqu ostakli għall-moviment liberu tagħhom u jfixklu l-kompetizzjoni effettiva fis-suq intern. Għal prodotti oħrajn, id-disparitajiet x'aktarx jiżdiedu minħabba d-dħul fis-seħħ tal-Konvenzjoni. L-operaturi ekonomiċi, b'mod partikolari l-intrapriżi żgħar u medji (SMEs), huma partikolarment milquta minn dawn l-ostakli.
Emenda 6
Proposta għal direttiva
Premessa 5
(5)  Il-konsumaturi ta' prodotti aċċessibbli u r-riċevituri ta' servizzi aċċessibbli qed iħabbtu wiċċhom ma' prezzijiet għolja minħabba kompetizzjoni limitata fost il-fornituri. Il-frammentazzjoni fost ir-regolamenti nazzjonali tnaqqas il-benefiċċji potenzjali li jirriżultaw mill-qsim ta' esperjenzi ma' pari nazzjonali u internazzjonali fir-risposta tagħhom għall-iżviluppi teknoloġiċi u tas-soċjetà.
(5)  Il-konsumaturi ta' prodotti aċċessibbli, u b'mod partikolari tat-teknoloġiji ta' assistenza, u r-riċevituri ta' servizzi aċċessibbli qed iħabbtu wiċċhom ma' prezzijiet għolja minħabba kompetizzjoni limitata fost il-fornituri. Il-frammentazzjoni fost ir-regolamenti nazzjonali tnaqqas il-benefiċċji potenzjali li jirriżultaw mill-qsim ta' esperjenzi ma' pari nazzjonali u internazzjonali fir-risposta tagħhom għall-iżviluppi teknoloġiċi u tas-soċjetà.
Emenda 7
Proposta għal direttiva
Premessa 6
(6)  L-approssimazzjoni tal-miżuri nazzjonali fil-livell tal-Unjoni hija għalhekk meħtieġa għall-funzjonament tajjeb tas-suq intern sabiex tintemm il-frammentazzjoni fis-suq ta' prodotti u servizzi aċċessibbli, biex jinħolqu ekonomiji ta' skala, jiġu ffaċilitati l-kummerċ u l-mobilità transfruntiera, kif ukoll biex l-operaturi ekonomiċi jiġu megħjuna jikkonċentraw ir-riżorsi fuq l-innovazzjoni minflok ma jużaw dawn ir-riżorsi għall-konformità ma' rekwiżiti legali frammentati madwar l-Unjoni.
(6)  L-approssimazzjoni tal-miżuri nazzjonali fil-livell tal-Unjoni hija għalhekk meħtieġa għall-funzjonament tajjeb tas-suq intern sabiex tintemm il-frammentazzjoni fis-suq ta' prodotti u servizzi aċċessibbli, biex jinħolqu ekonomiji ta' skala, jiġu ffaċilitati l-kummerċ transfruntier, il-moviment liberu ta' oġġetti u servizzi, u l-moviment liberu tal-persuni, inklużi persuni b'diżabilità, kif ukoll biex l-operaturi ekonomiċi jiġu megħjuna jikkonċentraw ir-riżorsi fuq l-innovazzjoni minflok ma jużaw dawn ir-riżorsi biex jiġu koperti spejjeż li jirriżultaw minn leġiżlazzjoni frammentata.
Emenda 8
Proposta għal direttiva
Premessa 8a (ġdid)
(8a)  L-Artikolu 10 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE) jobbliga lill-Unjoni tiġġieled kull diskriminazzjoni bbażata fuq d-diżabilità meta jiġu ddefiniti u implimentati l-politiki u l-attivitajiet tagħha. L-Artikolu 19 tat-TFUE jagħti lill-Unjoni s-setgħa li tadotta atti legali sabiex tiġġieled tali diskriminazzjoni.
Emenda 9
Proposta għal direttiva
Premessa 9
(9)  Din id-Direttiva tirrispetta d-drittijiet fundamentali u tosserva l-prinċipji rikonoxxuti b'mod partikolari mill-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea. B'mod partikolari, din id-Direttiva tfittex li tiżgura rispett sħiħ tad-drittijiet ta' persuni b'diżabilità li jgawdu minn miżuri mfassla biex jiżguraw l-indipendenza, l-integrazzjoni soċjali u okkupazzjonali u l-parteċipazzjoni tagħhom fil-komunità u li tippromwovi l-applikazzjoni tal-Artikolu 26 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea.
(9)  Din id-Direttiva tirrispetta d-drittijiet fundamentali u tosserva l-prinċipji rikonoxxuti b'mod partikolari mill-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea. B'mod partikolari, din id-Direttiva tfittex li tiżgura rispett sħiħ tad-drittijiet ta' persuni b'diżabilità, u ta' persuni anzjani, li jgawdu minn miżuri mfassla biex jiżguraw l-indipendenza, l-integrazzjoni soċjali u okkupazzjonali u l-parteċipazzjoni tagħhom fil-komunità u li tippromwovi l-applikazzjoni tal-Artikoli 21, 25 u 26 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea.
Emenda 250
Proposta għal direttiva
Premessa 9a (ġdida)
(9 a)   Aċċessibbiltà aħjar għall-prodotti u għas-servizzi se ttejjeb il-ħajja mhux biss tal-persuni b'diżabbiltà iżda wkoll tal-persuni b'limitazzjonijiet funzjonali permanenti jew temporanji oħra, bħall-anzjani, in-nisa tqal u l-persuni li jivvjaġġaw bil-bagalji. Għalhekk, huwa essenzjali li din id-Direttiva tinkludi persuni b'diżabbiltà kif ukoll persuni b'limitazzjonijiet funzjonali temporanji jew permanenti, sabiex jiġu żgurati benefiċċji ġenwini u ħajja indipendenti għal parti akbar tas-soċjetà.
Emenda 11
Proposta għal direttiva
Premessa 9b (ġdid)
(9b)  Il-prevalenza tad-diżabilità fl-Unjoni Ewropea hija ogħla fost in-nisa milli fost l-irġiel. In-nisa b'diżabilità jħabbtu wiċċhom ma' bosta forom ta' diskriminazzjoni u jħabbtu wiċċhom ma' ostakli sostanzjali sabiex ikunu jistgħu jgawdu d-drittijiet u l-libertajiet bażiċi tagħhom. Dawn jinkludu vjolenza fiżika, emozzjonali, sesswali, ekonomika u istituzzjonali. Huma jinkludu wkoll diskriminazzjoni fl-aċċess għall-edukazzjoni u l-impjiegi, li tista' twassal għal iżolament soċjali u trawma psikoloġika. In-nisa huma wkoll affettwati b'mod sproporzjonat mid-diżabilità bħala indukraturi tal-membri tal-familja b'diżabilità u jesperjenzaw diskriminazzjoni b'assoċjazzjoni aktar spiss mill-irġiel. Fid-dawl ta' dan ta' hawn fuq, hija meħtieġa azzjoni biex jiġi żgurat trattament ugwali filwaqt li miżuri u politiki pożittivi għan-nisa b'diżabilità u ommijiet ta' tfal b'diżabilità huma dritt fundamentali tal-bniedem u obbligu etiku.
Emenda 12
Proposta għal direttiva
Premessa 10
(10)  L-għan ġenerali tal-"Istrateġija tas-Suq Uniku Diġitali", huwa li jwassal benefiċċji ekonomiċi u soċjali sostenibbli minn suq uniku diġitali konness. Il-konsumaturi tal-Unjoni għadhom mhux qed igawdu l-benefiċċji kollha ta' prezzijiet u għażla li jista' joffri s-suq uniku, minħabba li t-tranżazzjonijiet onlajn transfruntiera għadhom limitati ħafna. Il-frammentazzjoni tillimita wkoll id-domanda għat-tranżazzjonijiet transfruntiera tal-kummerċ elettroniku. Tinħtieġ ukoll azzjoni konġunta biex jiġi żgurat li l-kontenut elettroniku l-ġdid ikun disponibbli bis-sħiħ ukoll għall-persuni b'diżabilità. Għaldaqstant, jinħtieġ li jiġu armonizzati r-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà fis-suq uniku diġitali u li jiġi żgurat li ċ-ċittadini kollha tal-Unjoni, irrispettivament mill-abbiltajiet tagħhom, ikunu jistgħu jgawdu l-benefiċċji tiegħu.
(10)  L-għan ġenerali tal-"Istrateġija tas-Suq Uniku Diġitali", huwa li jwassal benefiċċji ekonomiċi u soċjali sostenibbli minn suq uniku diġitali konness, b'mod li jiffaċilita l-kummerċ u jsaħħaħ l-impjiegi fl-Unjoni. Il-konsumaturi tal-Unjoni għadhom mhux qed igawdu l-benefiċċji kollha ta' prezzijiet u għażla li jista' joffri s-suq uniku, minħabba li t-tranżazzjonijiet onlajn transfruntiera għadhom limitati ħafna. Il-frammentazzjoni tillimita wkoll id-domanda għat-tranżazzjonijiet transfruntiera tal-kummerċ elettroniku. Tinħtieġ ukoll azzjoni konġunta biex jiġi żgurat li l-kontenut elettroniku l-ġdid ikun disponibbli bis-sħiħ ukoll għall-persuni b'diżabilità. Għaldaqstant, jinħtieġ li jiġu armonizzati r-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà fis-suq uniku diġitali u li jiġi żgurat li ċ-ċittadini kollha tal-Unjoni, irrispettivament mill-abbiltajiet tagħhom, ikunu jistgħu jgawdu l-benefiċċji tiegħu.
Emenda 13
Proposta għal direttiva
Premessa 12a (ġdid)
(12a)   L-Artikolu 4 tal-Konvenzjoni jeżiġi lill-Istati Partijiet iwettqu jew jippromwovu riċerka u żvilupp ta', u biex jippromwovu d-disponibbiltà u l-użu tat-teknoloġiji ġodda, inkluż it-teknoloġiji tal-informazzjoni u tal-komunikazzjoni, l-għajnuniet tal-mobbiltà, l-apparati u t-teknoloġiji ta' assistenza xierqa għall-persuni b'diżabilità. Il-Konvenzjoni titlob ukoll li tingħata prijorità lit-teknoloġiji bi prezz raġonevoli.
Emenda 232
Proposta għal direttiva
Premessa 12 b (ġdida)
(12b)  Fis-settur tat-trasport ferrovjarju, id-Direttiva (UE) 2016/797 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill1a u r-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 1300/2014 (PRM TSI)1b espliċitament isemmu, u jimplimentaw, ir-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà stabbiliti fl-Artikolu 9 tal-Konvenzjoni. Konsegwentement, l-aċċessibbiltà għall-persuni b'diżabbiltà u l-persuni b'mobbiltà mnaqqsa fis-settur tat-trasport ferrovjarju hija regolata skont dawn l-istrumenti. Sabiex tiġi żgurata konsistenza bejn id-Direttiva (UE) 2016/797 u r-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 1300/2014 minn naħa, u din id-Direttiva min-naħa l-oħra, kwalunkwe reviżjoni futura tal-PRM TSI jenħtieġ li tqis ukoll ir-rekwiżiti tal-aċċessibbiltà li jirriżultaw mill-Att Ewropew dwar l-Aċċessibbiltà.
________________
la Id-Direttiva (UE) 2016/797 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Mejju 2016 dwar l-interoperabbiltà tas-sistema ferrovjarja fl-Unjoni Ewropea (ĠU L 138, 26.5.2016, p. 44).
lb Ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 1300/2014 tat-18 ta' Novembru 2014 dwar l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi tal-interoperabbiltà relatati mal-aċċessibbiltà tas-sistema ferrovjarja tal-Unjoni għall-persuni b'diżabbiltà u għall-persuni b'mobbiltà mnaqqsa (ĠU L 356, 12.12.2014, p. 110).
Emenda 233
Proposta għal direttiva
Premessa 13
(13)  Id-dħul fis-seħħ tal-Konvenzjoni fl-ordnijiet ġuridiċi tal-Istati Membri jimplika l-ħtieġa li jiġu adottati dispożizzjonijiet nazzjonali addizzjonali dwar l-aċċessibbiltà ta' prodotti u servizzi li mingħajr azzjoni tal-UE jkomplu jżidu d-differenzi bejn id-dispożizzjonijiet nazzjonali.
(13)  Id-dħul fis-seħħ tal-Konvenzjoni fl-ordnijiet ġuridiċi tal-Istati Membri jimplika l-ħtieġa li jiġu adottati dispożizzjonijiet nazzjonali addizzjonali dwar l-aċċessibbiltà ta' prodotti u servizzi u dwar l-ambjent mibni fir-rigward tal-forniment ta' prodotti u servizzi, li mingħajr azzjoni tal-UE jkomplu jżidu d-differenzi bejn id-dispożizzjonijiet nazzjonali.
Emenda 14
Proposta għal direttiva
Premessa 13a (ġdid)
(13a)   Minbarra r-rekwiżiti stabbiliti f'din id-Direttiva, jenħtieġ li jsiru sforzi għall-implimentazzjoni u l-infurzar tal-leġiżlazzjoni tal-UE dwar id-drittijiet tal-passiġġieri li jużaw trasport tal-ajru, ferrovjarju, tax-xarabank u permezz ta' passaġġ fuq l-ilma intern. Jenħtieġ li tali sforzi jiffukaw fuq aspetti intermodali bl-għan li tiġi promossa aċċessibbiltà ħielsa mill-ostakoli inklużi aspetti bħall-infrastruttura u l-vetturi tat-trasport.
Emenda 15
Proposta għal direttiva
Premessa 13b (ġdida)
(13b)  Jenħtieġ li l-Kummissjoni tinkoraġġixxi lill-awtoritajiet urbani jintegraw l-aċċessibbiltà mingħajr ostakli għas-servizzi tat-trasport urban fil-Pjanijiet ta' Mobbiltà Urbana Sostenibbli (SUMPs) tagħhom, kif ukoll li regolarment jippubblikaw listi tal-aħjar prattiki rigward l-aċċessibbiltà mingħajr ostakli għat-trasport urban pubbliku u għall-mobbiltà.
Emenda 16
Proposta għal direttiva
Premessa 15
(15)  L-Istrateġija Ewropea tad-Diżabilità 2010-2020 – Impenn mill-Ġdid għal Ewropa Mingħajr Ostakli33 – f'konformità mal-Konvenzjoni, tistabilixxi l-aċċessibbiltà bħala wieħed mit-tmien oqsma ta' azzjoni, u għandha l-għan li tiżgura l-aċċessibbiltà tal-prodotti u tas-servizzi.
(15)  Il-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-15 ta' Novembru 2010 "Strateġija Ewropea tad-Diżabilità 2010-2020 – Impenn mill-Ġdid għal Ewropa Mingħajr Ostakli – f'konformità mal-Konvenzjoni, tistabilixxi l-aċċessibbiltà, li hija prekundizzjoni bażika għal parteċipazzjoni fis-soċjetà, bħala wieħed mit-tmien oqsma ta' azzjoni, u għandha l-għan li tiżgura l-aċċessibbiltà tal-prodotti u tas-servizzi.
__________________
33 COM(2010) 636.
Emenda 17
Proposta għal direttiva
Premessa 16
(16)  Il-prodotti u s-servizzi li jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva huma r-riżultat ta' eżerċizzju ta' skrinjar, imwettaq matul it-tħejjija tal-Valutazzjoni tal-Impatt li identifika dawk il-prodotti u s-servizzi rilevanti għal persuni b'limitazzjonijiet funzjonali, inklużi l-persuni b'diżabilità u persuni anzjani, li għalihom l-Istati Membri adottaw jew x'aktarx li jadottaw rekwiżiti ta' aċċessibbiltà nazzjonali diverġenti.
(16)  Il-prodotti u s-servizzi li jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva huma r-riżultat ta' eżerċizzju ta' skrinjar, imwettaq matul it-tħejjija tal-Valutazzjoni tal-Impatt li identifika dawk il-prodotti u s-servizzi rilevanti għal persuni b'diżabilità, li għalihom l-Istati Membri adottaw jew x'aktarx li jadottaw rekwiżiti ta' aċċessibbiltà nazzjonali diverġenti.
Emenda 227
Proposta għal direttiva
Premessa 16 a (ġdid)
(16a)  Id-Direttiva 2010/13/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill1a timponi numru ta' obbligi fuq il-fornituri tas-servizzi tal-media awdjoviżiva. Għalhekk huwa aktar xieraq li r-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà jiġu inklużi f'dik id-Direttiva.
Madankollu, fir-rigward ta' siti web u servizzi abbażi ta' apparat mobbli, id-Direttiva 2010/13/UE tkopri biss il-kontenut tal-midja awdjoviżiva. Huwa għalhekk xieraq li l-arkitettura tas-siti web u tas-servizzi abbażi ta' apparat mobbli u l-kontenut kollu li ma jaqax fil-kamp ta' applikazzjoni tad-Direttiva 2010/13/UE jiġu inklużi fi ħdan il-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva.
Din id-Direttiva għandha tkopri rekwiżiti ta' aċċessibbiltà għat-tagħmir tas-servizzi tat-telefonija u għas-siti web. Din id-Direttiva għandha tkopri wkoll ir-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà għas-servizzi tat-telefonija sakemm ma jkunux indirizzati f'att legali ieħor tal-Unjoni li mill-inqas jipprovdi l-istess livell ta' protezzjoni bħal dak ipprovdut f'din id-Direttiva. F'dan l-aħħar każ, l-att legali tal-Unjoni kkonċernat għandu jieħdu preċedenza fuq din id-Direttiva.

_______________________
1a Id-Direttiva 2010/13/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-10 ta' Marzu 2010 dwar il-koordinazzjoni ta' ċerti dispożizzjonijiet stabbiliti bil-liġi, b'regolament jew b'azzjoni amministrattiva fi Stati Membri dwar il-forniment ta' servizzi tal-media awdjoviżiva (ĠU L 95, 15.4.2010, p. 1).
Emenda 19
Proposta għal direttiva
Premessa 17
(17)  Kull prodott u kull servizz irid jikkonforma mar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà identifikati fl-Artikolu 3 u elenkati fl-Anness I biex ikun aċċessibbli għal persuni b'diżabilità jew persuni anzjani. L-obbligi ta' aċċessibbiltà tal-kummerċ elettroniku japplikaw ukoll għall-bejgħ onlajn tas-servizzi skont l-Artikolu 1(2)(a) sa (e) ta' din id-Direttiva.
(17)  Kull prodott u kull servizz li jaqa' fil-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva u li jitqiegħed fis-suq wara d-data ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva għandu jikkonforma mar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà stabbiliti fl-Artikolu 3 u elenkati fl-Anness I biex ikun aċċessibbli għal persuni b'diżabilità. L-obbligi ta' aċċessibbiltà tal-kummerċ elettroniku japplikaw ukoll għall-bejgħ onlajn tas-servizzi skont il-punti (a) sa (e) tal-Artikolu 1(2) ta' din id-Direttiva.
Emenda 20
Proposta għal direttiva
Premessa 17a (ġdid)
(17a)  Anki jekk servizz, jew parti minn servizz, jiġi sottokuntrattat lil parti terza, jenħtieġ li l-aċċessibbiltà ta' dan is-servizz ma jiġix kompromess u jenħtieġ li l-fornituri ta' servizzi jikkonformaw mal-obbligi stipulati f'din id-Direttiva. Il-fornituri ta' servizzi jenħtieġ li jiżguraw ukoll taħriġ xieraq u kontinwu tal-persunal tagħhom sabiex jiżguraw li dawn ikunu infurmati sew dwar kif jużaw prodotti u servizzi aċċessibbli. Dak it-taħriġ jenħtieġ li jkopri kwistjonijiet bħall-għoti ta' informazzjoni, pariri u reklamar.
Emenda 21
Proposta għal direttiva
Premessa 18
(18)  Jeħtieġ li jiġu introdotti rekwiżiti ta' aċċessibbiltà bl-eħfef mod għall-operaturi ekonomiċi u għall-Istati Membri, b'mod partikolari billi jiġu inklużi biss fil-kamp ta' applikazzjoni l-prodotti u s-servizzi li ntgħażlu bir-reqqa.
(18)  Minn naħa, jeħtieġ li jiġu introdotti rekwiżiti ta' aċċessibbiltà bl-aktar mod effettiv u ħafif għall-operaturi ekonomiċi u għall-Istati Membri, b'mod partikolari billi jiġu inklużi biss fil-kamp ta' applikazzjoni l-prodotti u s-servizzi li ntgħażlu bir-reqqa u li jitqiegħdu fis-suq wara d-data ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva. Min-naħa l-oħra, jeħtieġ li l-operaturi ekonomiċi jkunu jistgħu jimplimentaw ir-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà stabbiliti f'din id-Direttiva b'mod effiċjenti, b'mod partikolari billi jitqies it-tul ta' ħajja tat-terminals self-service, tal-magni tal-biljetti u tal-magni taċ-check-in. Jenħtieġ li titqies ukoll il-pożizzjoni speċjali tal-SMEs fis-suq intern. Barra minn hekk, il-mikrointrapriżi, minħabba d-daqs, ir-riżorsi u n-natura tagħhom, jenħtieġ li ma jkunux meħtieġa li jikkonformaw ma' rekwiżiti ta' aċċessibbiltà stipulati f'din id-Direttiva jew ikunu obbligati jużaw il-proċedura stabbilita fl-Artikolu 12 sabiex jiġu eżentati mill-obbligi ta' din id-Direttiva.
Emenda 22
Proposta għal direttiva
Premessa 20a (ġdid)
(20a)  Sabiex jiġi żgurat funzjonament aħjar tas-suq intern, l-awtoritajiet nazzjonali jenħtieġ li jagħmlu użu mir-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà stabbiliti f'din id-Direttiva meta japplikaw id-dispożizzjonijiet relatati mal-aċċessibbiltà fl-atti legali tal-Unjoni msemmija f'din id-Direttiva. Madankollu, din id-Direttiva jenħtieġ li ma tbiddilx in-natura obbligatorja jew volontarja tad-dispożizzjonijiet f'dawk l-atti legali l-oħra tal-Unjoni. Għalhekk, din id-Direttiva jenħtieġ li tiżgura li meta r-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà jintużaw f'konformità ma' dawk l-atti l-oħra, dawk ir-rekwiżiti jkunu l-istess madwar l-Unjoni kollha.
Emenda 23
Proposta għal direttiva
Premessa 21
(21)  Il-proposta tal-Kummissjoni għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill34 tinkludi rekwiżiti ta' aċċessibbiltà għal sett speċifiku ta' siti web tal-korpi tas-settur pubbliku. Barra minn hekk, din tipproponi li tistabbilixxi l-bażi għal metodoloġija ta' monitoraġġ u ta' rappurtar dwar il-konformità tas-siti web rilevanti mar-rekwiżiti mniżżla f'dik id-Direttiva. Kemm ir-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà kif ukoll il-metodoloġija ta' monitoraġġ u ta' rappurtar inklużi f'dik id-Direttiva, għandhom japplikaw għas-siti web tal-korpi tas-settur pubbliku. Bl-għan, b'mod partikolari, li jiġi żgurat li l-awtoritajiet relevanti jimplimentaw l-istess rekwiżiti ta' aċċessibbiltà indipendentement mit-tip ta' sit web irregolat, ir-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà stabbiliti f'din id-Direttiva għandhom ikunu allinjati ma' dawk tad-Direttiva proposta dwar l-aċċessibbiltà tas-siti web tal-korpi tas-settur pubbliku. L-attivitajiet tal-kummerċ elettroniku tas-siti web tas-settur pubbliku li mhumiex koperti minn dik id-Direttiva, jidħlu fil-kamp ta' applikazzjoni ta' din il-proposta, sabiex jiġi żgurat li l-bejgħ onlajn tal-prodotti u tas-servizzi jkun aċċessibbli għall-persuni b'diżabilità u għall-persuni anzjani, irrispettivament mill-bejgħ pubbliku jew privat tagħhom.
(21)   Id-Direttiva (UE) 2016/2102 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill34 tinkludi rekwiżiti ta' aċċessibbiltà għal siti web u applikazzjonijiet mobbli tal-korpi tas-settur pubbliku. Madankollu, dik id-Direttiva tinkludi lista speċifika ta' eċċezzjonijiet peress li l-aċċessibbiltà sħiħa ta' ċertu kontenut ta' siti web u ta' applikazzjonijiet mobbli u ta' ċerti tipi ta' siti web u ta' applikazzjonijiet mobbli toħloq piż sproporzjonat. Barra minn hekk, din tistabbilixxi l-bażi għal metodoloġija ta' monitoraġġ u ta' rappurtar dwar is-siti web u l-applikazzjonijiet mobbli rilevanti mar-rekwiżiti stabbiliti f'dik id-Direttiva. Kemm ir-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà kif ukoll il-metodoloġija ta' monitoraġġ u ta' rappurtar inklużi f'dik id-Direttiva, għandhom japplikaw għas-siti web u l-applikazzjonijiet mobbli tal-korpi tas-settur pubbliku. Bl-għan, b'mod partikolari, li jiġi żgurat li l-awtoritajiet relevanti jimplimentaw l-istess rekwiżiti ta' aċċessibbiltà indipendentement mit-tip ta' sit web u applikazzjonijiet mobbli regolati, ir-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà stabbiliti f'din id-Direttiva jenħtieġ ikunu allinjati ma' dawk tad-Direttiva (UE) 2016/2102. L-attivitajiet tal-kummerċ elettroniku tas-siti web u applikazzjonijiet mobbli tal-korpi tas-settur pubbliku mhux koperti minn dik id-Direttiva, jidħlu fil-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva, sabiex jiġi żgurat li l-bejgħ onlajn tal-prodotti u tas-servizzi jkun aċċessibbli għall-persuni b'diżabilità irrispettivament mill-bejgħ pubbliku jew privat tagħhom.
__________________
__________________
34 Proposta għal Direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-aċċessibbiltà tas-siti elettroniċi tal-entitajiet tas-settur pubbliku COM(2012) 721.
34 Id-Direttiva (UE) 2016/2102 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Ottubru 2016 dwar l-aċċessibbiltà tas-siti elettroniċi u tal-applikazzjonijiet mobbli tal-korpi tas-settur pubbliku (ĠU L 327, 2.12.2016, p. 1).
Emenda 24
Proposta għal direttiva
Premessa 22a (ġdid)
(22a)  Ċerti elementi tar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà stabbiliti b'din id-Direttiva, b'mod partikolari dawk imniżżla fl-Anness I b'rabta mal-għoti tal-informazzjoni, diġà huma koperti minn atti leġiżlattivi eżistenti tal-Unjoni fil-qasam tat-trasport. Dawk l-atti jinkludu r-Regolament (KE) Nru 1371/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 1a u r-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 1300/20141b u r-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 454/20111c fir-rigward tat-trasport ferrovjarju; ir-Regolament (UE) Nru 181/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill1d fir-rigward tat-trasport bix-xarabank u bil-kowċ; u r-Regolament (UE) Nru 1177/2010 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill1e fir-rigward tat-trasport marittimu. Sabiex tiġi żgurata konsistenza regolatorja u prevedibbiltà għall-operaturi ekonomiċi koperti minn dawk l-atti, ir-rekwiżiti rilevanti skont din id-Direttiva jenħtieġ li jitqiesu bħala milħuqa fejn il-partijiet rilevanti ta' dawk l-atti huma rrispettati. Madankollu, meta r-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà mhumiex koperti minn dawk l-atti, pereżempju r-rekwiżit biex is-siti web tal-linji tal-arju jkunu aċċessibbli, din id-Direttiva jenħtieġ li tapplika.
__________________
1a Ir-Regolament (KE) Nru 1371/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' Ottubru 2007 dwar id-drittijiet u l-obbligi tal-passiġġieri tal-ferroviji (ĠU L 315, 3.12.2007, p. 14).
1b Ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 1300/2014 tat-18 ta' Novembru 2014 dwar l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi tal-interoperabbiltà relatati mal-aċċessibbiltà tas-sistema ferrovjarja tal-Unjoni għall-persuni b'diżabbiltà u għall-persuni b'mobbiltà mnaqqsa (ĠU L 356, 12.12.2014, p. 110).
1c Ir-Regolament tal-Kummissjoni (UE) Nru 454/2011 tal-5 ta' Mejju 2011 dwar l-ispeċifikazzjoni teknika għall-interoperabbiltà relatata mas-subsistema "applikazzjonijiet telematiċi għal servizzi tal-passiġġieri" tas-sistema ferrovjarja trans-Ewropea (ĠU L 123, 12.5.2011, p. 11).
1d Ir-Regolament (UE) Nru 181/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-16 ta' Frar 2011 dwar id-drittijiet tal-passiġġieri fit-trasport bix-xarabank u bil-kowċ u li jemenda r-Regolament (KE) Nru 2006/2004 (ĠU L 55, 28.2.2011, p. 1).
1e Ir-Regolament (UE) Nru 1177/2010 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-24 ta' Novembru 2010 dwar id-drittijiet tal-passiġġieri meta jivvjaġġaw bil-baħar jew minn passaġġi fuq l-ilma interni u li jemenda r-Regolament (KE) Nru 2006/2004 (ĠU L 334, 17.12.2010, p. 1).
Emenda 25
Proposta għal direttiva
Premessa 22b (ġdida)
(22b)  Din id-Direttiva hija intiża li tikkomplementa l-leġiżlazzjoni settorjali eżistenti tal-Unjoni billi tkopri l-aspetti li għandhom mhumiex koperti minn dik il-leġiżlazzjoni.
Emenda 26
Proposta għal direttiva
Premessa 22c (ġdid)
(22c)  Id-determinazzjoni tal-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva f'dak li għandu x'jaqsam mas-servizzi tat-trasport għall-passiġġieri bl-ajru, bil-karozza tal-linja, bil-ferrovija u fuq l-ilma jenħtieġ li tkun ibbażata fuq il-leġiżlazzjoni settorjali eżistenti marbuta mad-drittijiet tal-passiġġieri. Meta din id-Direttiva ma tapplikax għal ċerti tipi ta' servizzi tat-trasport, jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu jinkoraġġixxu lill-fornituri tas-servizzi japplikaw ir-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà rilevanti stipulati f'din id-Direttiva.
Emendi 223 u 228
Proposta għal direttiva
Premessa 23
(23)  F'ċerti sitwazzjonijiet, ir-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà komuni tal-ambjent mibni jiffaċilitaw il-moviment liberu tas-servizzi relatati u tal-persuni b'diżabilità. Għaldaqstant, din id-Direttiva tippermetti lill-Istati Membri jinkludu l-ambjent mibni użat fl-għoti tas-servizzi fil-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva, filwaqt li tiżgura l-konformità mar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà stabbiliti fl-Anness X.
(23)  F'ċerti sitwazzjonijiet, l-aċċessibbiltà tal-ambjent mibni hija prekundizzjoni għat-tgawdija xierqa tas-servizzi relatati mill-persuni b'diżabilità. Għaldaqstant, din id-Direttiva għandha tobbliga lill-Istati Membri jinkludu l-ambjent mibni użat fl-għoti tas-servizzi fil-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva, filwaqt li tiżgura l-konformità mar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà stabbiliti fl-Anness X.
Madankollu, ir-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà għandhom ikunu applikabbli biss meta tinbena infrastruttura ġdida jew meta jsiru rinnovazzjonijiet sinifikanti.

Emenda 28
Proposta għal direttiva
Premessa 23a (ġdid)
(23a)   Ma huwiex meħtieġ li din id-Direttiva temenda liġi eżistenti tal-Unjoni li tipprovdi għal konformità volontarja mar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà.
Emenda 29
Proposta għal direttiva
Premessa 24
(24)  Jeħtieġ li jiġi stipulat li, għal atti leġiżlattivi tal-Unjoni li jistabbilixxu l-obbligi ta' aċċessibbiltà mingħajr ma jipprovdu rekwiżiti ta' aċċessibbiltà jew speċifikazzjonijiet, l-aċċessibbiltà tkun definita b'referenza għar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà ta' din id-Direttiva. Dan huwa l-każ tad-Direttiva 2014/23/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill35, id-Direttiva 2014/24/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill36, u d-Direttiva 2014/25/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill,37 li jirrikjedu li l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi u r-rekwiżiti tekniċi jew funzjonali tal-konċessjonijiet, tax-xogħlijiet jew tas-servizzi li jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni tagħhom, iqisu l-kriterji ta' aċċessibbiltà għal persuni b'diżabilità jew utenti tal-kunċett "disinn għal kulħadd".
(24)  Jeħtieġ li jiġi stipulat li, għal atti leġiżlattivi tal-Unjoni li jistabbilixxu l-obbligi ta' aċċessibbiltà mingħajr ma jipprovdu rekwiżiti ta' aċċessibbiltà jew speċifikazzjonijiet, l-aċċessibbiltà tkun definita b'referenza għar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà ta' din id-Direttiva. Dawn l-atti jinkludu d-Direttiva 2014/23/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill35, id-Direttiva 2014/24/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill36, u d-Direttiva 2014/25/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill37, li jirrikjedu li l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi u r-rekwiżiti tekniċi jew funzjonali tal-konċessjonijiet, tax-xogħlijiet jew tas-servizzi li jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni tagħhom, iqisu l-kriterji ta' aċċessibbiltà għal persuni b'diżabilità jew utenti tal-kunċett "disinn għal kulħadd".
__________________
__________________
35 Id-Direttiva 2014/23/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Frar 2014 dwar l-għoti ta' kuntratti ta' konċessjoni (ĠU L 94, 28.3.2014, p. 1).
35 Id-Direttiva 2014/23/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Frar 2014 dwar l-għoti ta' kuntratti ta' konċessjoni (ĠU L 94, 28.3.2014, p. 1).
36 Id-Direttiva 2014/24/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Frar 2014 dwar l-akkwist pubbliku u li tħassar id-Direttiva 2004/18/KE (ĠU L 94, 28.3.2014, p. 65) .
36 Id-Direttiva 2014/24/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Frar 2014 dwar l-akkwist pubbliku u li tħassar id-Direttiva 2004/18/KE (ĠU L 94, 28.3.2014, p. 65).
37 Id-Direttiva 2014/25/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Frar 2014 dwar l-akkwist minn entitajiet li joperaw fis-setturi tas-servizzi tal-ilma, l-enerġija, it-trasport u postali u li tħassar id-Direttiva 2004/17/KE (ĠU L 94, 28.3.2014, p. 243).
37 Id-Direttiva 2014/25/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Frar 2014 dwar l-akkwist minn entitajiet li joperaw fis-setturi tas-servizzi tal-ilma, l-enerġija, it-trasport u postali u li tħassar id-Direttiva 2004/17/KE (ĠU L 94, 28.3.2014, p. 243).
Emenda 30
Proposta għal direttiva
Premessa 24a (ġdid)
(24a)  L-obbligu li tiġi żgurata l-aċċessibbiltà tal-infrastruttura tat-trasport tan-Netwerk tat-Trasport Trans-Ewropew huwa stabbilit fir-Regolament (UE) Nru 1315/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill1a. Ir-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà stipulati f'din id-Direttiva jenħtieġ li japplikaw ukoll għal ċerti elementi tal-infrastruttura tat-trasport irregolati minn dan ir-Regolament, sa fejn il-prodotti u s-servizzi koperti minn din id-Direttiva huma kkonċernati u l-infrastruttura u l-ambjent mibni b'rabta ma' dawn is-servizzi huma maħsuba biex jintużaw mill-passiġġieri.
__________________
1a Ir-Regolament (UE) Nru 1315/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Diċembru 2013 dwar linji gwida tal-Unjoni għall-iżvilupp tan-netwerk trans-Ewropew tat-trasport li jħassar id-Deċiżjoni Nru 661/2010/UE (ĠU L 348, 20.12.2013, p. 1).
Emenda 31
Proposta għal direttiva
Premessa 24b (ġdid)
(24b)  Madankollu, mhux xieraq għal din id-Direttiva litibdel in-natura obbligatorja jew volontarja tad-dispożizzjonijiet f'dawk l-atti leġiżlattivi l-oħra tal-Unjoni bħall-Artikolu 67 tad-Direttiva 2014/24/UE dwar il-kriterji tal-għoti tal-kuntratt, li l-awtoritajiet kontraenti jistgħu jużaw biex jiddeterminaw l-aktar offerta ekonomikament vantaġġjuża. Jekk dawn jiġu kkunsidrati bħala marbuta mas-suġġett tal-akkwist inkwistjoni, huwa possibbli li jiġu inklużi aspetti soċjali potenzjali. Din id-Direttiva jenħtieġ għalhekk li tiżgura li, meta r-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà jintużaw f'konformità ma' dawk l-atti leġiżlattivi l-oħra tal-Unjoni, dawn ir-rekwiżiti jkunu l-istess madwar l-Unjoni kollha.
Emenda 32
Proposta għal direttiva
Premessa 25
(25)  L-aċċessibbiltà trid tinkiseb permezz tat-tneħħija u tal-prevenzjoni tal-ostakli, preferibbilment permezz ta' disinn universali jew tal-approċċ "disinn għal kulħadd". L-aċċessibbiltà ma għandhiex teskludi l-għoti ta' soluzzjonijiet raġonevoli meta jkunu mitluba mil-liġi nazzjonali jew tal-Unjoni.
(25)  L-aċċessibbiltà trid tinkiseb permezz tat-tneħħija u tal-prevenzjoni tal-ostakli, preferibbilment permezz ta' disinn universali jew tal-approċċ "disinn għal kulħadd". Skont il-Konvenzjoni, dak l-approċċ ifisser "id-disinn ta' prodotti, ambjenti, programmi u servizzi biex ikunu jistgħu jintużaw mill-persuni kollha, sal-iktar punt possibbli, mingħajr il-bżonn għal adattament jew disinn speċjalizzat". F'konformità mal-Konvenzjoni, "disinn universali" ma għandux jeskludi apparat ta' għajnuna għal gruppi partikolari ta' persuni b'diżabilità meta dan ikun meħtieġ". Jenħtieġ li l-aċċessibbiltà ma teskludix l-għoti ta' soluzzjonijiet raġonevoli meta jkunu mitluba mil-liġi nazzjonali jew tal-Unjoni.
Emenda 33
Proposta għal direttiva
Premessa 25a (ġdid)
(25a)  Il-fatt li prodott jew servizz jaqa' fi ħdan il-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva ma jfissirx awtomatikament li dan jaqa' fil-kamp ta' applikazzjoni tad-Direttiva tal-Kunsill 93/42/KEE1a.
__________________
Id-Direttiva tal-Kunsill 93/42/KEE tal-14 ta' Ġunju 1993 li tikkonċerna apparat mediku (ĠU L 169, 12.7.1993, p. 1).
Emenda 34
Proposta għal direttiva
Premessa 25b (ġdid)
(25b)  Meta jkunu qed jiġu identifikati u klassifikati dawk il-bżonnijiet ta' persuni b'diżabilità li l-prodott jew is-servizz huma intiżi li jissodisfaw, il-prinċipju ta' disinn universali jenħtieġ li jiġi interpretat skont il-Kumment Ġenerali Nru 2 (2014) tal-Kumitat tan-NU dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità, dwar l-Artikolu 9 tal-Konvenzjoni.
Emenda 35
Proposta għal direttiva
Premessa 27
(27)  Din id-Direttiva għandha tkun ibbażata fuq id-Deċiżjoni Nru 768/2008/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill38 billi tikkonċerna prodotti li huma diġà soġġetti għal atti oħra tal-Unjoni, u b'dan il-mod tiġi żgurata l-konsistenza tal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni.
(27)  Jenħtieġ li din id-Direttiva tkun ibbażata fuq id-Deċiżjoni Nru 768/2008/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill38 billi tikkonċerna prodotti li huma diġà soġġetti għal atti oħra tal-Unjoni, u b'dan il-mod tiġi żgurata l-konsistenza tal-leġiżlazzjoni tal-Unjoni. Madankollu, ma huwiex xieraq li din id-Direttiva tinkludi d-dispożizzjonijiet relatati mas-sikurezza ta' dik id-Deċiżjoni, bħal dawk relatati mas-sejħiet lura peress li prodott mhux aċċessibbli mhuwiex prodott perikoluż.
__________________
__________________
38 Id-Deċiżjoni Nru 768/2008/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-9 ta' Lulju 2008 dwar qafas komuni għall-kummerċjalizzazzjoni ta' prodotti, u li tħassar id-Deċiżjoni tal-Kunsill 93/465/KEE (ĠU L 218, 13/08/2008, p. 82).
38 Id-Deċiżjoni Nru 768/2008/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-9 ta' Lulju 2008 dwar qafas komuni għall-kummerċjalizzazzjoni ta' prodotti, u li tħassar id-Deċiżjoni tal-Kunsill 93/465/KEE (ĠU L 218, 13.8.2008, p. 82).
Emenda 36
Proposta għal direttiva
Premessa 28
(28)  L-operaturi ekonomiċi kollha li jintervjenu fil-katina tal-provvista u tad-distribuzzjoni għandhom jiżguraw li jagħmlu disponibbli fis-suq biss dawk il-prodotti li jkunu konformi mar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà ta' din id-Direttiva. Jeħtieġ li tiġi stipulata distribuzzjoni ċara u proporzjonata tal-obbligi li jikkorrispondu għar-rwol ta' kull operatur fil-proċess tal-provvista u tad-distribuzzjoni.
(28)  L-operaturi ekonomiċi kollha li jaqgħu fi ħdan il-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva u li jintervjenu fil-katina tal-provvista u tad-distribuzzjoni jenħtieġ jiżguraw li jagħmlu disponibbli fis-suq biss dawk il-prodotti li jkunu konformi mar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà ta' din id-Direttiva. Jeħtieġ li tiġi stipulata distribuzzjoni ċara u proporzjonata tal-obbligi li jikkorrispondu għar-rwol ta' kull operatur fil-proċess tal-provvista u tad-distribuzzjoni.
Emenda 37
Proposta għal direttiva
Premessa 29
(29)  L-operaturi ekonomiċi għandhom ikunu responsabbli għall-konformità tal-prodotti u tas-servizzi, fir-rigward tar-rwoli rispettivi li għandhom fil-katina tal-provvista, sabiex jiġi żgurat livell għoli ta' protezzjoni tal-aċċessibbiltà u u biex tiġi garantita l-kompetizzjoni ġusta fis-suq tal-Unjoni.
(29)  Jenħtiep li l-operaturi ekonomiċi jkunu responsabbli għall-konformità tal-prodotti u tas-servizzi, fir-rigward tar-rwoli rispettivi li għandhom fil-katina tal-provvista, sabiex tinkiseb aċċessibbiltà mtejba u biex tiġi garantita l-kompetizzjoni ġusta fis-suq tal-Unjoni.
Emenda 38
Proposta għal direttiva
Premessa 30
(30)  Il-manifattur, li jkollu għarfien dettaljat tad-disinn u tal-proċess tal-produzzjoni, huwa fl-aħjar pożizzjoni biex iwettaq il-proċedura kollha ta' valutazzjoni tal-konformità. L-obbligi għall-valutazzjoni tal-konformità għandhom ikunu f'idejn il-manifattur.
(30)  Il-manifattur, li jkollu għarfien dettaljat tad-disinn u tal-proċess tal-produzzjoni, huwa fl-aħjar pożizzjoni biex iwettaq il-valutazzjoni tal-konformità kollha. Madankollu, ir-responsabbiltà għal dik il-valutazzjoni jenħtieġ li ma taqax unikament fuq il-manifattur. Awtorità tas-sorveljanza tas-suq imsaħħa jista' jkollha rwol kruċjali fil-proċedura ta' valutazzjoni.
Emenda 39
Proposta għal direttiva
Premessa 32
(32)  L-importauri għandhom jiżguraw li l-prodotti minn pajjiżi terzi li jidħlu fis-suq tal-Unjoni jkunu konformi mar-rekwiżiti ta' din id-Direttiva, u b'mod partikolari li l-manifatturi jkunu għamlu l-proċeduri ta' valutazzjoni tal-konformità xierqa fir-rigward ta' dawk il-prodotti.
(32)  Jenħtieġ li l-importauri jiżguraw li l-prodotti minn pajjiżi terzi li jidħlu fis-suq tal-Unjoni jkunu konformi mar-rekwiżiti ta' din id-Direttiva, billi jipprovdu l-informazzjoni neċessarja kollha lill-awtorità tas-sorveljanza tas-suq kompetenti għat-twettiq tal-proċeduri ta' valutazzjoni tal-konformità xierqa fir-rigward ta' dawk il-prodotti.
Emenda 40
Proposta għal direttiva
Premessa 36
(36)  Għal raġunijiet ta' proporzjonalità, ir-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà għandhom japplikaw biss sal-punt li ma jimponux piż sproporzjonat fuq l-operatur ekonomiku kkonċernat, jew jirrikjedu bidla fil-prodotti u fis-servizzi li jirriżultaw fit-tibdil fundamentali tagħhom skont il-kriterji speċifikati.
(36)  Għal raġunijiet ta' proporzjonalità, ir-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà jenħtieġ li ma jimponux piż sproporzjonat fuq l-operatur ekonomiku kkonċernat, jew jirrikjedu bidla fil-prodotti u fis-servizzi li jirriżultaw fit-tibdil fundamentali tagħhom skont il-kriterji speċifikati. Madankollu, għandhom ikunu fis-seħħ mekkaniżmi ta' kontroll sabiex jiġi verifikat id-dritt għad-deroga mill-applikabbiltà tar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà.
Emenda 41
Proposta għal direttiva
Premessa 36a (ġdid)
(36a)   Meta jiġi evalwat jekk il-konformità mar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà timponiex piż sproporzjonat fuq l-operaturi ekonomiċi, jenħtieġ li jittieħdu inkunsiderazzjoni d-daqs, ir-riżorsi u n-natura ta' dawk l-operaturi ekonomiċi u l-ispejjeż stmati tagħhom u l-benefiċċji ta' konformità meta mqabbla mal-benefiċċju stmat għall-persuni b'diżabilità. Din l-analiżi tal-kostijiet-benefiċċji jenħtieġ li tqis b'mod partikolari l-frekwenza u t-tul ta' żmien tal-użu tal-prodott jew tas-servizz speċifiku, inkluż in-numru stmat ta' persuni b'diżabilità li jużaw il-prodott jew is-servizz speċifiku, it-tul tal-ħajja tal-infrastruttura u l-prodotti użati fil-forniment ta' servizz u l-firxa ta' alternattivi li huma disponibbli bla ħlas, inkluż minn fornituri ta' servizzi tat-trasport tal-passiġġieri. Meta jkun qed jiġi vvalutat jekk il-konformità mar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltàtimponix piż sproporzjonat, huma biss raġunijiet leġittimi li jenħtieġ li jiġu kkunsidrati. Nuqqas ta' prijorità, ħin jew għarfien jenħtieġ li ma jitqisux bħala raġunijiet leġittimi.
Emenda 42
Proposta għal direttiva
Premessa 39
(39)  Sabiex tiġi ffaċilitata l-valutazzjoni tal-konformità mar-rekwiżiti applikabbli hemm bżonn ta' dispożizzjoni għal preżunzjoni ta' konformità għall-prodotti u għas-servizzi li huma f'konformità mal-istandards armonizzati volontarji li huma adottati skont ir-Regolament (UE) Nru 1025/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill39 bl-iskop li jkunu espressi l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi dettaljati ta' dawk ir-rekwiżiti. Il-Kummissjoni diġà ħarġet għadd ta' talbiet għal standardizzazzjoni lill-organizzazzjonijiet Ewropej ta' standardizzazzjoni dwar l-aċċessibbiltà li jkunu rilevanti għat-tħejjija ta' standards armonizzati.
(39)  Sabiex tiġi ffaċilitata l-valutazzjoni tal-konformità mar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà applikabbli hemm bżonn ta' dispożizzjoni għal preżunzjoni ta' konformità għall-prodotti u għas-servizzi li huma f'konformità mal-istandards armonizzati volontarji li huma adottati skont ir-Regolament (UE) Nru 1025/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill39 bl-iskop li jkunu espressi l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi dettaljati ta' dawk ir-rekwiżiti. Il-Kummissjoni diġà ħarġet għadd ta' talbiet għal standardizzazzjoni lill-organizzazzjonijiet Ewropej ta' standardizzazzjoni dwar l-aċċessibbiltà li jkunu rilevanti għat-tħejjija ta' standards armonizzati.
__________________
__________________
39 Ir-Regolament (UE) Nru 1025/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta' Ottubru 2012 dwar l-Istandardizzazzjoni Ewropea, li jemenda d-Direttivi tal-Kunsill 89/686/KEE u 93/15/KEE u d-Direttivi 94/9/KE, 94/25/KE, 95/16/KE, 97/23/KE, 98/34/KE, 2004/22/KE, 2007/23/KE, 2009/23/KE u 2009/105/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u li jħassar id-Deċiżjoni tal-Kunsill 87/95/KEE u d-Deċiżjoni Nru 1673/2006/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU L 316, 14.11.2012, p. 12).
39 Ir-Regolament (UE) Nru 1025/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta' Ottubru 2012 dwar l-Istandardizzazzjoni Ewropea, li jemenda d-Direttivi tal-Kunsill 89/686/KEE u 93/15/KEE u d-Direttivi 94/9/KE, 94/25/KE, 95/16/KE, 97/23/KE, 98/34/KE, 2004/22/KE, 2007/23/KE, 2009/23/KE u 2009/105/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u li jħassar id-Deċiżjoni tal-Kunsill 87/95/KEE u d-Deċiżjoni Nru 1673/2006/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill (ĠU L 316, 14.11.2012, p. 12).
Emenda 43
Proposta għal direttiva
Premessa 39a (ġdid)
(39a)  Ir-Regolament (UE) Nru 1025/2012 jipprevedi proċedura għal oġġezzjonijiet formali għall-istandards armonizzati li huma kkunsidrati bħala mhux konformi mar-rekwiżiti ta' din id-Direttiva.
Emenda 44
Proposta għal direttiva
Premessa 40
(40)  Fin-nuqqas ta' standards armonizzati u fejn meħtieġ għal skopijiet ta' armonizzazzjoni tas-suq, il-Kummissjoni għandha tkun tista' tadotta atti ta' implimentazzjoni li jistabbilixxu speċifikazzjonijiet tekniċi komuni għar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà stabbiliti f'din id-Direttiva.
(40)  L-istandards Ewropej jenħtieġ li jkunu mmexxija mis-suq, iqisu l-interess pubbliku kif ukoll l-objettivi politiċi ddikkjarati b'mod ċar fit-talba tal-Kummissjoni lil organizzazzjoni Ewropea tal-istandardizzazzjoni waħda jew aktar, biex tabbozza standards armonizzati u jkunu bbażati fuq il-kunsens. L-użu ta' speċifikazzjonijiet tekniċi għalhekk jenħtieġ li jkun biss l-aħħar soluzzjoni. Il-Kummissjoni jenħtieġ li tkun tista' tadotta speċifikazzjonijiet tekniċi pereżempju meta l-proċess ta' standardizzazzjoni huwa mblukkat minħabba nuqqas ta' kunsens bejn il-partijiet ikkonċernati, li joħloq dewmien mhux dovut fl-istabbiliment ta' rekwiżit li, mingħajr l-adozzjoni ta' standard xieraq, ikun impossibbli li jiġi implimentat, bħall-interoperabbiltà. Il-Kummissjoni jenħtieġ li tħalli biżżejjed żmien bejn l-adozzjoni ta' talba lil organizzazzjoni Ewropea għall-istandardizzazzjoni waħda jew aktar biex tfassal standards armonizzati u l-adozzjoni ta' speċifikazzjoni teknika relatata mal-istess rekwiżit ta' aċċessibbiltà. Jenħtieġ li l-Kummissjoni ma titħallix tadotta speċifikazzjoni teknika jekk preċedentement ma għamlitx tentattiv sabiex ir-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà jkunu koperti mis-sistema tal-istandardizzazzjoni Ewropea. Jenħtieġ li l-Kummissjoni ma tużax il-proċedura għall-adozzjoni ta' speċifikazzjonijiet tekniċi sabiex tevita s-sistema ta' standardizzazzjoni Ewropea.
Emenda 45
Proposta għal direttiva
Premessa 40a (ġdida)
(40a)  Bl-għan li jiġu stabbiliti speċifikazzjonijiet u standards tekniċi komuni armonizzati li jissodisfaw ir-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà stabbiliti f'din id-Direttiva għall-prodotti u għas-servizzi bl-aktar mod effiċjenti, jenħtieġ li l-Kummissjoni, fejn fattibbli, tinvolvi organizzazzjonijiet Ewropej umbrella tal-persuni b'diżabilità u lill-partijiet ikkonċernati rilevanti l-oħra kollha fil-proċess tat-teħid ta' deċiżjonijiet.
Emenda 46
Proposta għal direttiva
Premessa 42a (ġdid)
(42a)  Meta jwettqu s-sorveljanza tas-suq tal-prodotti, jenħtieġ li l-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq jeżaminaw mill-ġdid il-valutazzjoni f'kooperazzjoni mal-persuni b'diżabilità u l-organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw lilhom u l-interessi tagħhom.
Emenda 47
Proposta għal direttiva
Premessa 44
(44)  It-tikketta CE, li tindika l-konformità ta' prodott mar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà ta' din id-Direttiva, hija l-konsegwenza viżibbli ta' proċess sħiħ li jinkludi l-valutazzjoni tal-konformità f'sens wiesa'. Din id-Direttiva għandha ssegwi l-prinċipji ġenerali li jirregolaw it-tikketta CE tar-Regolament (KE) Nru 765/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill40 li jistabbilixxi r-rekwiżiti għall-akkreditament u għas-sorveljanza tas-suq relatati mal-kummerċjalizzazzjoni ta' prodotti.
(44)  Din id-Direttiva jenħtieġ li ssegwi l-prinċipji ġenerali tar-Regolament (KE) Nru 765/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill40 li jistabbilixxi r-rekwiżiti għall-akkreditament u għas-sorveljanza tas-suq relatati mal-kummerċjalizzazzjoni ta' prodotti. Minbarra d-dikjarazzjoni ta' konformità, il-manifattur jenħtieġ li jinforma lill-konsumaturi b'mod kosteffikaċi dwar l-aċċessibbiltà tal-prodotti tagħhom, bl-inklużjoni ta' avviż fuq l-imballaġġ.
__________________
__________________
40 Ir-Regolament (KE) Nru 765/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-9 ta' Lulju 2008 li jistabbilixxi r-rekwiżiti għall-akkreditament u għas-sorveljanza tas-suq relatati mal-kummerċjalizzazzjoni ta' prodotti, u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 339/93 (ĠU L 218, 13.8.2008, p. 30).
40 Ir-Regolament (KE) Nru 765/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tad-9 ta' Lulju 2008 li jistabbilixxi r-rekwiżiti għall-akkreditament u għas-sorveljanza tas-suq relatati mal-kummerċjalizzazzjoni ta' prodotti, u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KEE) Nru 339/93 (ĠU L 218, 13.8.2008, p. 30).
Emenda 48
Proposta għal direttiva
Premessa 45
(45)  Skont ir-Regolament (KE) Nru 765/2008 bit-twaħħil tat-tikketta CE ma' prodott, il-manifattur ikun qed jiddikjara li l-prodott huwa konformi mar-rekwiżiti kollha ta' aċċessibbiltà applikabbli u li jieħu r-responsabbiltà sħiħa tal-prodott.
(45)  Jenħtieġ li n-nuqqas ta' konformità ta' prodott mar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà stipulati fl-Artikolu 3 fih innifsu ma jikkostitwixxix riskju serju skont it-tifsira tal-Artikolu 20 tar-Regolament (KE) Nru 765/2008.
Emenda 49
Proposta għal direttiva
Premessa 48
(48)  L-Istati Membri mistennija jiżguraw li l-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq jiċċekkjaw il-konformità tal-operaturi ekonomiċi mal-kriterji msemmija fl-Artikolu 12(3) f'konformità mal-Kapitolu V.
(48)  L-Istati Membri mistennija jiżguraw li l-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq jiċċekkjaw il-konformità tal-operaturi ekonomiċi mal-kriterji msemmija fl-Artikolu 12(3) f'konformità mal-Kapitolu V, u jikkonsultaw mal-organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw lill-persuni b'diżabilità b'mod regolari.
Emenda 50
Proposta għal direttiva
Premessa 48a (ġdid)
(48a)  Databases nazzjonali li jkun fihom l-informazzjoni rilevanti kollha dwar il-livell ta' aċċessibbiltà għall-prodotti u s-servizzi elenkati f'din id-Direttiva jippermettu l-inklużjoni aħjar tal-persuni b'diżabilità u tal-organizzazzjonijiet tagħhom fis-sorveljanza tas-suq.
Emenda 51
Proposta għal direttiva
Premessa 49
(49)  L-Istati Membri huma mistennija jiżguraw li l-awtoritajiet kompetenti indikati fl-Artikolu 22 jinnotifikaw lill-Kummissjoni dwar l-użu tal-eċċezzjonijiet imsemmija fl-Artikolu 22(1) kif ukoll jinkludu l-valutazzjoni msemmija fil-paragrafu (2) skont il-Kapitolu VI.
(49)   Jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw li l-awtoritajiet kompetenti jinnotifikaw lill-Kummissjoni dwar l-użu tal-eċċezzjonijiet stipulati fl-Artikolu 22. Il-valutazzjoni inizjali mwettqa mill-awtoritajiet kompetenti kkonċernati jenħtieġ li tiġi ppreżentata lill-Kummissjoni fuq talba tagħha. Meta jiġi vvalutat jekk il-konformità mar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà timponix piż sproporzjonat fuq l-awtoritajiet kompetenti, jenħtieġ li jittieħdu inkunsiderazzjoni d-daqs, ir-riżorsi u n-natura ta' dawk l-awtoritajiet kompetenti u l-istima tal-kostijiet u l-benefiċċji tal-konformità meta mqabbla mal-istima tal-benefiċċju għall-persuni b'diżabilità. Din l-analiżi tal-kostijiet u l-benefiċċji jenħtieġ li tqis b'mod partikolari l-frekwenza u t-tul ta' żmien ta' użu tal-prodott jew tas-servizz speċifiku, inkluż in-numru stmat ta' persuni b'diżabilitajiet li jużaw il-prodott jew is-servizz speċifiku, it-tul tal-ħajja tal-infrastruttura u l-prodotti użati fil-forniment ta' servizz u l-firxa ta' alternattivi disponibbli bla ħlas, inkluż minn fornituri ta' servizzi tat-trasport tal-passiġġieri. Meta jkun qed jiġi vvalutat jekk il-konformità mar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà timponix piż sproporzjonat, jenħtieġ li jiġu kkunsidrati biss ir-raġunijiet leġittimi. In-nuqqas ta' prijorità, ta' ħin jew ta' għarfien jenħtieġ li ma jitqisux bħala raġunijiet leġittimi.
Emenda 52
Proposta għal direttiva
Premessa 50
(50)  Għandha tiġi stabbilita proċedura ta' salvagwardja li tapplika biss f'każ ta' nuqqas ta' qbil bejn l-Istati Membri dwar miżuri meħuda minn Stat Membru u li permezz tagħha l-partijiet interessati jiġu informati bil-miżuri maħsuba biex jittieħdu fir-rigward ta' prodotti li ma jikkonformawx mar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà ta' din id-Direttiva. Din għandha tippermetti wkoll lill-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq, b'kooperazzjoni mal-operaturi ekonomiċi rilevanti, li jaġixxu fi stadju aktar bikri fir-rigward ta' tali prodotti.
(50)  Jenħtieġ li tiġi stabbilita proċedura ta' salvagwardja li tapplika biss f'każ ta' nuqqas ta' qbil bejn l-Istati Membri dwar miżuri meħuda minn Stat Membru u li permezz tagħha l-partijiet interessati jiġu informati bil-miżuri maħsuba biex jittieħdu fir-rigward ta' prodotti li ma jikkonformawx mar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà ta' din id-Direttiva. Din jenħtieġ li tippermetti wkoll lill-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq, b'kooperazzjoni kemm mal-organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw lill-persuni b'diżabilità kif ukoll mal-operaturi ekonomiċi rilevanti, li jaġixxu fi stadju aktar bikri fir-rigward ta' tali prodotti.
Emenda 53
Proposta għal direttiva
Premessa 51a (ġdid)
(51a)  Sabiex tiġi żgurata l-applikazzjoni xierqa tal-prinċipju tal-proporzjonalità fir-rigward tal-obbligi li jikkonċernaw l-identifikazzjoni tal-operaturi ekonomiċi u l-kriterji li jridu jintużaw meta jiġi vvalutat jekk il-konformità ma' obbligu skont din id-Direttiva timponix piż sproporzjonat, is-setgħa li jiġu adottati atti skont l-Artikolu 290 tat-TFUE jenħtieġ li tiġi ddelegata lill-Kummissjoni biex tiddefinixxi l-perjodu li matulu l-operaturi ekonomiċi jeħtieġ li jkunu jistgħu jidentifikaw kwalunkwe operatur ekonomiku li jkun ipprovdilhom prodott jew li lilu jkunu pprovdew prodott u tispeċifika aktar il-kriterji li jridu jittieħdu inkunsiderazzjoni għall-prodotti u għas-servizzi kollha koperti b'din id-Direttiva meta jiġi vvalutat jekk il-piż għandux jitqies sproporzjonat, mingħajr ma timmodifika dawk il-kriterji. Dak il-perjodu jenħtieġ li jiġi speċifikat b'mod proporzjonat għaċ-ċiklu tal-ħajja tal-prodott. Huwa partikolarment importanti li l-Kummissjoni twettaq konsultazzjonijiet xierqa matul il-ħidma ta' tħejjija tagħha, anke fil-livell ta' esperti, u li dawk il-konsultazzjonijiet jitwettqu b'konformità mal-prinċipji stabbiliti fil-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta' April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet1a. B'mod partikolari, sabiex tiġi żgurata parteċipazzjoni ugwali fit-tħejjija tal-atti delegati, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill jirċievu d-dokumenti kollha fl-istess ħin li jirċevuhom l-esperti tal-Istati Membri, u l-esperti tagħhom b'mod sistematiku jkollhom aċċess għal-laqgħat tal-gruppi tal-esperti tal-Kummissjoni li jittrattaw it-tħejjija tal-atti delegati.
__________________
1a ĠU L 123, 12.5.2016, p. 1.
Emenda 54
Proposta għal direttiva
Premessa 51b (ġdid)
(51b)  Jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw li jkun hemm mezzi adegwati u effikaċi sabiex jiżguraw il-konformità ma' din id-Direttiva u b'hekk jiġu stabbiliti mekkaniżmi ta' kontroll xierqa, bħall-kontroll a posteriori mill-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq, sabiex jiġi vverifikat li l-applikazzjoni tal-eżenzjoni mir-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà tkun ġustifikata. Meta jindirizzaw l-ilmenti relatati mal-aċċessibbiltà, jenħtieġ li l-Istati Membri jikkonformaw mal-prinċipju ġenerali ta' amministrazzjoni tajba, u b'mod partikolari mal-obbligu li l-uffiċjali jiżguraw li tittieħed deċiżjoni dwar kull ilment li jitressaq f'limitu ta' żmien raġonevoli.
Emenda 55
Proposta għal direttiva
Premessa 52a (ġdid)
(52a)  Jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw li jkunu disponibbli rimedji effikaċi u rapidi kontra deċiżjonijiet meħuda mill-awtoritajiet kontraenti u l-entitajiet kontraenti dwar jekk kuntratt partikolari jaqax fil-kamp ta' applikazzjoni tad-Direttivi 2014/24/UE u 2014/25/UE. Fid-dawl tal-qafas ġuridiku eżistenti rigward ir-rimedji fl-oqsma koperti bid-Direttivi 2014/24/UE u 2014/25/UE, jenħtieġ li dawk l-oqsma jiġu esklużi mid-dispożizzjonijiet ta' din id-Direttiva relatati mal-infurzar u l-penali. Din l-esklużjoni hija mingħajr preġudizzju għall-obbligi tal-Istati Membri skont it-Trattati li jieħdu l-miżuri kollha neċessarji sabiex jiggarantixxu l-applikazzjoni u l-effikaċja tad-dritt tal-Unjoni.
Emenda 56
Proposta għal direttiva
Premessa 53a (ġdid)
(53a)  Jenħtieġ li r-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà skont din id-Direttiva japplikaw għall-prodotti li jitqiegħdu fis-suq tal-Unjoni wara d-data ta' applikazzjoni tal-miżuri nazzjonali li jittrasponu din id-Direttiva, inklużi l-prodotti użati importati minn pajjiż terz u mqiegħda fis-suq tal-Unjoni wara dik id-data.
Emenda 57
Proposta għal direttiva
Premessa 53b (ġdid)
(53b)  Madankollu, jenħtieġ li l-kuntratti pubbliċi għal provvisti, xogħlijiet jew servizzi soġġetti għad-Direttiva 2014/24/UE jew għad-Direttiva 2014/25/UE, u li jkunu ngħataw qabel id-data ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva, ikomplu jitwettqu f'konformità mar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà, jekk ikun hemm, speċifikati f'dawk il-kuntratti pubbliċi.
Emenda 58
Proposta għal direttiva
Premessa 53c (ġdid)
(53c)  Bl-għan li l-fornituri tas-servizzi jingħataw biżżejjed żmien biex jadattaw għar-rekwiżiti stabbiliti f'din id-Direttiva, jeħtieġ li jiġi previst perjodu tranżitorju, li matulu l-prodotti użati għall-forniment ta' servizz ma jkollhomx bżonn jikkonformaw mar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà stabbiliti f'din id-Direttiva. Meta jitqiesu l-kostijiet u ċ-ċiklu twil tal-ħajja tal-magni awtomatiċi tal-ġbid tal-flus, tal-biljetti u taċ-check-in, huwa xieraq li jiġi previst li, meta tali magni jintużaw fl-għoti tas-servizzi, dawn ikunu jistgħu jibqgħu jintużaw sa tmiem il-ħajja ekonomikament utli tagħhom.
Emenda 59
Proposta għal direttiva
Premessa 54a (ġdid)
(54a)  L-użu ta' applikazzjonijiet li jipprovdu informazzjoni abbażi ta' servizzi ta' dejta spazjali jikkontribwixxi għall-moviment indipendenti u sikur tal-persuni b'diżabilità. Jenħtieġ li d-dejta spazjali użata minn tali applikazzjonijiet tagħmilha possibbli li tiġi pprovduta informazzjoni adattata għall-ħtiġijiet speċifiċi tal-persuni b'diżabilità.
Emenda 60
Proposta għal direttiva
Artikolu - 1 (ġdid)
Artikolu -1
Suġġett
Din id-Direttiva għandha l-għan li telimina u tipprevjeni l-ostakli li jirriżultaw minn rekwiżiti ta' aċċessibbiltà diverġenti għall-moviment liberu tal-prodotti u tas-servizzi koperti b'din id-Direttiva fl-Istati Membri. Hija għandha wkoll l-għan li tikkontribwixxi għall-funzjonament xieraq tas-suq intern permezz tal-approssimazzjoni tal-liġijiet, tar-regolamenti u tad-dispożizzjonijiet amministrattivi tal-Istati Membri fir-rigward tar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà għal ċerti prodotti u servizzi.
Emenda 61
Proposta għal direttiva
Artikolu 1 – paragrafu 1 – parti introduttorja
1.  Il-Kapitoli I, II sa V, u VII japplikaw għall-prodotti li ġejjin:
1.  Il-Kapitoli I, II sa V, u VII japplikaw għall-prodotti li ġejjin li jitqiegħdu fis-suq tal-Unjoni wara ... [id-data tal-applikazzjoni ta' din id-Direttiva]:
Emenda 62
Proposta għal direttiva
Artikolu 1 – paragrafu 1 – punt a
(a)  is-sistemi operattivi u l-ħardwer tal-kompjuter bi skop ġenerali;
(a)  il-ħardwer tal-kompjuter bi skop ġenerali u s-sistemi operattivi inkorporati tiegħu intiżi għall-użu mill-konsumaturi;
Emenda 63
Proposta għal direttiva
Artikolu 1 – paragrafu 1 – punt b – punt iiia (ġdid)
(iiia)  terminals tal-ħlas;
Emenda 64
Proposta għal direttiva
Artikolu 1 – paragrafu 1 – punt c
(c)  it-tagħmir tat-terminals b'kapaċitajiet avvanzati tal-informatika għall-konsumaturi, b'rabta mas-servizzi tat-telefonija;
(c)  it-tagħmir tat-terminals għall-konsumaturi b'rabta mas-servizzi tat-telefonija;
Emenda 65
Proposta għal direttiva
Artikolu 1 – paragrafu 1 – punt d
(d)  it-tagħmir tat-terminals b'kapaċitajiet avvanzati tal-informatika għall-konsumaturi, b'rabta mas-servizzi tal-midja awdjoviżiva.
(d)  it-tagħmir tat-terminals għall-konsumaturi b'rabta mas-servizzi tal-midja awdjoviżiva.
Emenda 66
Proposta għal direttiva
Artikolu 1 – paragrafu 1 – punt da (ġdid)
(da)  it-tagħmir għall-qari tal-kotba elettroniċi.
Emenda 67
Proposta għal direttiva
Artikolu 1 – paragrafu 2 – parti introduttorja
2.  Il-Kapitoli I, II sa V, u VII japplikaw għas-servizzi li ġejjin:
2.  Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 27, il-Kapitoli I, II sa V, u VII japplikaw għas-servizzi li ġejjin ipprovduti wara ... [id-data tal-applikazzjoni ta' din id-Direttiva]:
Emenda 68
Proposta għal direttiva
Artikolu 1 – paragrafu 2 – punt -a (ġdid)
(-a)  sistemi operattivi meta dawn ma jkunux inkorporati fil-ħardwer tal-kompjuters u jkunu pprovduti bħala proprjetà intanġibbli lill-konsumaturi;
Emenda 69
Proposta għal direttiva
Artikolu 1 – paragrafu 2 – punt a
(a)  is-servizzi tat-telefonija u t-tagħmir tat-terminals għall-konsumaturi relatat b'kapaċitajiet avvanzati tal-informatika;
(a)  is-servizzi tat-telefonija u t-tagħmir tat-terminals għall-konsumaturi relatat;
Emenda 70
Proposta għal direttiva
Artikolu 1 – paragrafu 2 – punt b
(b)  is-servizzi tal-midja awdjoviżiva u t-tagħmir tat-terminals għall-konsumaturi relatat b'kapaċitajiet avvanzati tal-informatika;
(b)  is-siti web u s-servizzi abbażi ta' apparat mobbli tas-servizzi tal-midja awdjoviżiva;
Emendi 235 236, 237, 238, 239 u 253
Proposta għal direttiva
Artikolu 1 – paragrafu 2 – punt c
(c)  is-servizzi tat-trasport għall-passiġġieri bl-ajru, bil-karozza tal-linja, bil-ferrovija u fuq l-ilma;
(c)  is-servizzi tat-trasport għall-passiġġieri bl-ajru, bil-karozza tal-linja, bil-ferrovija u fuq l-ilma, il-mobbiltà u s-servizzi ta' konnessjoni intermodali tagħhom, inkluż it-trasport pubbliku urban bħall-metro, il-ferrovija, it-tramm, it-trolleybus u l-karozza tal-linja fir-rigward ta':
(i) terminals self-service, li jinsabu fit-territorju tal-Unjoni, inklużi magni tal-biljetti, terminals ta' pagament u magni taċ-check-in;
(ii) siti web, servizzi abbażi ta' apparat mobbli, sistemi intelliġenti tal-biljetti u informazzjoni f'ħin reali;
(iii) vetturi, l-infrastruttura relatata u l-ambjent mibni, inkluż aċċess mingħajr taraġ fl-istazzjonijiet pubbliċi kollha;
(iv) flotot tat-taksis u karozzi tal-kiri li jinkludu proporzjon adegwat ta' vetturi adattati.
Emenda 71
Proposta għal direttiva
Artikolu 1 – paragrafu 2 – punt d
(d)  is-servizzi bankarji;
(d)  is-servizzi bankarji għall-konsumatur;
Emenda 72
Proposta għal direttiva
Artikolu 1 – paragrafu 2 – punt e
(e)  il-kotba elettroniċi;
(e)  il-kotba elettroniċi u t-tagħmir relatat użat fl-għoti ta' dawk is-servizzi pprovduti mill-fornitur tas-servizzi u l-aċċess għalihom;
Emenda 240
Proposta għal direttiva
Artikolu 1 – paragrafu 2 – punt f a (ġdid)
(fa)   is-servizzi tat-turiżmu, inkluż il-forniment tal-akkomodazzjoni u tal-ikel.
Emenda 73
Proposta għal direttiva
Artikolu 1 – paragrafu 3 – punt a
(a)  kuntratti pubbliċi u konċessjonijiet li huma suġġetti għad-Direttiva 2014/23/UE42 għad-Direttiva 2014/24/UE u għad-Direttiva 2014/25/UE.
(a)  kuntratti pubbliċi u konċessjonijiet li huma suġġetti għad-Direttiva 2014/23/UE, għad-Direttiva 2014/24/UE u għad-Direttiva 2014/25/UE, li jkunu saru jew ingħataw wara ... [id-data tal-applikazzjoni ta' din id-Direttiva];
__________________
42 Id-Direttiva 2014/23/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-26 ta' Frar 2014 dwar l-għoti ta' kuntratti ta' konċessjoni (ĠU L 94, 28.3.2014, p. 1).
Emenda 74
Proposta għal direttiva
Artikolu 1 – paragrafu 3 – punt b
(b)  it-tħejjija u l-implimentazzjoni tal-programmi skont ir-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Marittimu u tas-Sajd Ewropew43; u skont ir-Regolament (UE) Nru 1304/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill44.
(b)  it-tħejjija u l-implimentazzjoni tal-programmi skont ir-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill43 u skont ir-Regolament (UE) Nru 1304/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill44 adottati jew implimentati wara ... [id-data tal-applikazzjoni ta' din id-Direttiva];
__________________
__________________
43 Ir-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' Diċembru 2013 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Marittimu u tas-Sajd Ewropew u li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 (ĠU L 347, 20.12.2013, p. 320).
43 Ir-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' Diċembru 2013 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Marittimu u tas-Sajd Ewropew u li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006 (ĠU L 347, 20.12.2013, p. 320).
44 Ir-Regolament (UE) Nru 1304/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' Diċembru 2013 dwar il-Fond Soċjali Ewropew u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1081/2006.
44 Ir-Regolament (UE) Nru 1304/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' Diċembru 2013 dwar il-Fond Soċjali Ewropew u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1081/2006 (ĠU L 347, 20.12.2013, p. 470).
Emenda 75
Proposta għal direttiva
Artikolu 1 – paragrafu 3 – punt c
(c)  proċeduri ta' offerti għas-servizzi pubbliċi tat-trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija u bit-triq skont ir-Regolament (KE) Nru 1370/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill45. 45
(c)  kuntratt għal servizzi pubbliċi li, wara ... [id-data tal-applikazzjoni ta' din id-Direttiva], jingħataw permezz ta' proċeduri ta' offerti kompetittivi jew direttament għas-servizzi pubbliċi tat-trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija u bit-triq skont ir-Regolament (KE) Nru 1370/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill45;
__________________
__________________
45 Ir-Regolament (KE) Nru 1370/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' Ottubru 2007 dwar servizzi pubbliċi tat-trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija u bit-triq u li jħassar ir-Regolamenti tal-Kunsill (KEE) Nru 1191/69 u (KEE) Nru 1107/70 (ĠU L 315, 3.12.2007, p. 1).
45 Ir-Regolament (KE) Nru 1370/2007 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' Ottubru 2007 dwar servizzi pubbliċi tat-trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija u bit-triq u li jħassar ir-Regolamenti tal-Kunsill (KEE) Nru 1191/69 u (KEE) Nru 1107/70 (ĠU L 315, 3.12.2007, p. 1).
Emenda 76
Proposta għal direttiva
Artikolu 1 – paragrafu 3 – punt d
(d)  l-infrastruttura tat-trasport skont ir-Regolament (UE) Nru 1315/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill46.
(d)  l-infrastruttura tat-trasport skont ir-Regolament (UE) Nru 1315/2013, imfassla jew mibnija wara ... [id-data tal-applikazzjoni ta' din id-Direttiva];
__________________
46 Ir-Regolament (UE) Nru 1315/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Diċembru 2013 dwar linji gwida tal-Unjoni għall-iżvilupp tan-netwerk trans-Ewropew tat-trasport (ĠU L 348, 20.12.2013, p. 1).
Emenda 79
Proposta għal direttiva
Artikolu 1 – paragrafu 3 a (ġdid)
3a.  Din id-Direttiva ma tapplikax għall-kontenut li ġej ta' siti web u applikazzjonijiet abbażi ta' apparat mobbli:
(a)  formati ta' fajls tal-uffiċċju ppubblikati qabel ... [id-data tal-applikazzjoni ta' din id-Direttiva];
(b)  servizzi ta' mapep u mmappjar onlajn, jekk l-informazzjoni essenzjali tkun ipprovduta b'mod diġitali aċċessibbli għal mapep maħsuba għal użu ta' navigazzjoni;
(c)  kontenut ta' parti terza li la jkun iffinanzjat u lanqas żviluppat minn, u lanqas taħt il-kontroll ta', l-operatur ekonomiku jew l-awtorità kompetenti kkonċernata;
(d)  kontenut ta' siti web u applikazzjonijiet abbażi ta' apparat mobbli li jikkwalifika bħala arkivji, jiġifieri li jkun fihom biss kontenut li mhuwiex aġġornat jew editjat wara ... [id-data tal-applikazzjoni ta' din id-Direttiva].
Emenda 80
Proposta għal direttiva
Artikolu 1a (ġdid)
Artikolu 1a
Esklużjoni tal-mikrointrapriżi
Din id-Direttiva ma tapplikax għall-mikrointrapriżi li jimmanifatturaw, jimportaw jew iqassmu prodotti u servizzi li jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni tagħha.
Emenda 81
Proposta għal direttiva
Artikolu 2 – paragrafu 1 – punt 1
(1)  "prodotti u servizzi aċċessibbli" huma prodotti u servizzi li huma perċettibbli, operabbli u komprensibbli għal persuni b'limitazzjonijiet funzjonali, inklużi l-persuni b'diżabilità, fuq bażi ugwali ma' ħaddieħor;
(1)  "prodotti u servizzi aċċessibbli" tfisser prodotti u servizzi li jistgħu jiġu pperċepiti, imħaddma u mifhuma mill-persuni b'diżabilità u li jkunu robusti biżżejjed biex jużawhom;
Emenda 82
Proposta għal direttiva
Artikolu 2 – paragrafu 1 – punt 2
(2)  "disinn universali" li tissejjaħ ukoll "disinn għal kulħadd" tfisser id-disinn ta' prodotti, ambjenti, programmi u servizzi li jistgħu jintużaw minn kulħadd, kemm jista' jkun, mingħajr il-ħtieġa ta' adattament jew disinn speċjalizzat; "disinn universali" ma teskludix l-apparat ta' assistenza għal gruppi ta' persuni partikolari b'limitazzjonijiet funzjonali, inklużi persuni b'diżabilità fejn ikun meħtieġ;
imħassar
Emenda 83
Proposta għal direttiva
Artikolu 2 – paragrafu 1 – punt 5a (ġdid)
(5a)  "servizz" tfisser servizz kif definit fil-punt 1 tal-Artikolu 4 tad-Direttiva 2006/123/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill1a;
____________________
1a Id-Direttiva 2006/123/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-12 ta' Diċembru 2006 dwar is-servizzi fis-suq intern (ĠU L 376, 27.12.2006, p. 36).
Emenda 84
Proposta għal direttiva
Artikolu 2 – paragrafu 1 – punt 5b (ġdid)
(5b)  "fornitur ta' servizz" tfisser kwalunkwe persuna fiżika jew ġuridika li toffri jew li tipprovdi servizz li jkun dirett lejn is-suq tal-Unjoni;
Emenda 85
Proposta għal direttiva
Artikolu 2 – paragrafu 1 – punt 16a (ġdid)
(16a)  "SME" tfisser intrapriża żgħira jew ta' daqs medju kif definita fir-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2003/361/KE1a;
____________________
1a Ir-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2003/361/KE tas-6 ta' Mejju 2003 dwar id-definizzjoni ta' intrapriżi mikro, żgħar u ta' daqs medju (ĠU L 124, 20.5.2003, p. 36).
Emenda 86
Proposta għal direttiva
Artikolu 2 – paragrafu 1 – punt 19
(19)  "sejħa lura" tfisser kull miżura maħsuba biex jissejjaħ lura prodott li jkun diġà sar disponibbli għall-utent aħħari;
imħassar
Emenda 87
Proposta għal direttiva
Artikolu 2 – paragrafu 1 – punt 20a (ġdid)
(20a)  "servizzi bankarji għall-konsumatur" tfisser servizzi li jippermettu lill-konsumaturi jiftħu u jużaw kontijiet tal-ħlas b'karatteristiċi bażiċi fl-Unjoni skont it-tifsira tad-Direttiva 2014/92/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill1a;
____________________
1a Id-Direttiva 2014/92/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' Lulju 2014 dwar il-komparabbiltà tat-tariffi relatati mal-kontijiet tal-ħlas, il-bdil tal-kontijiet tal-ħlas u l-aċċess għal kontijiet tal-ħlas b'karatteristiċi bażiċi (ĠU L 257, 28.8.2014, p. 214).
Emenda 88
Proposta għal direttiva
Artikolu 2 – paragrafu 1 – punt 21
(21)  "kummerċ elettroniku" tfisser il-bejgħ onlajn ta' prodotti u servizzi.
(21)  "kummerċ elettroniku" tfisser il-bejgħ onlajn ta' prodotti u servizzi min-negozji lill-konsumaturi li jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni tad-Direttiva 2000/31/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill1a;
____________________
1a Id-Direttiva 2000/31/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-8 ta' Ġunju 2000 dwar ċerti aspetti legali tas-servizzi minn soċjetà tal-informazzjoni, partikolarment il-kummerċ elettroniku, fis-Suq Intern ("Direttiva dwar il-kummerċ elettroniku") (ĠU L 178, 17.7.2000, p. 1).
Emenda 89
Proposta għal direttiva
Artikolu 2 – paragrafu 1 – punt 21a (ġdid)
(21a)  "servizzi ta' trasport bl-ajru ta' passiġġieri" tfisser servizzi pprovduti minn trasportaturi tal-ajru, operaturi turistiċi u l-korpi maniġerjali ta' ajruporti kif definit fil-punti (b) sa (f) tal-Artikolu 2 tar-Regolament (KE) Nru 1107/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill1a;
____________________
1a Ir-Regolament (KE) Nru 1107/2006 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-5 ta' Lulju 2006 dwar id-drittijiet ta' persuni b'diżabbiltà u ta' persuni b'mobbiltà mnaqqsa meta jivvjaġġaw bl-ajru (ĠU L 204, 26.7.2006, p. 1).
Emenda 90
Proposta għal direttiva
Artikolu 2 – paragrafu 1 – punt 21b (ġdid)
(21b)  "servizzi tat-trasport tal-passiġġieri bix-xarabank" tfisser servizzi koperti bl-Artikolu 2(1) u (2) tar-Regolament (UE) Nru 181/2011;
Emenda 91
Proposta għal direttiva
Artikolu 2 – paragrafu 1 – punt 21c (ġdid)
(21c)  "servizzi tat-trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija" tfisser is-servizzi ta' passiġġieri tal-ferroviji koperti bl-Artikolu 2(1) u (2) tar-Regolament (KE) Nru 1371/2007;
Emenda 92
Proposta għal direttiva
Artikolu 2 – paragrafu 1 – punt 21d (ġdid)
(21d)  "servizzi tat-trasport tal-passiġġieri fuq l-ilma" tfisser is-servizzi għall-passiġġieri koperti bl-Artikolu 2(1) tar-Regolament (UE) Nru 1177/2010;
Emenda 337
Proposta għal direttiva
Artikolu 2 – paragrafu 1 – punt 21 e (ġdid)
(21e)  "teknoloġija ta' assistenza" tfisser kwalunkwe prodott, parti minn tagħmir jew sistema ta' prodott użati biex jiżdiedu, jinżammu jew jitjiebu l-kapaċitajiet funzjonali ta' individwi b'limitazzjonijiet funzjonali, inklużi l-persuni b'diżabilità;
Emenda 93
Proposta għal direttiva
Artikolu 3 – paragrafu 3
3.  It-terminals self-service li ġejjin: Il-magni awtomatiċi għall-ġbid tal-flus, il-magni tal-biljetti u l-magni taċ-check in għandhom jikkonformaw mar-rekwiżiti stabbiliti fit-Taqsima II tal-Anness I.
3.  It-terminals self-service li ġejjin: il-magni awtomatiċi għall-ġbid tal-flus, il-magni tal-biljetti, il-magni taċ-check-in u t-terminals tal-ħlas għandhom jikkonformaw mar-rekwiżiti stabbiliti fit-Taqsima II tal-Anness I.
Emenda 94
Proposta għal direttiva
Artikolu 3 – paragrafu 4
4.  Is-servizzi tat-telefonija, inklużi s-servizzi ta' emerġenza u t-tagħmir tat-terminals għall-konsumatur relatat magħhom b'kapaċità avvanzata tal-informatika, għandhom jikkonformaw mar-rekwiżiti stabbiliti fit-Taqsima III tal-Anness I.
4.  Is-servizzi tat-telefonija, inklużi s-servizzi ta' emerġenza u t-tagħmir tat-terminals għall-konsumatur relatat magħhom, għandhom jikkonformaw mar-rekwiżiti stabbiliti fit-Taqsima III tal-Anness I.
Emenda 95
Proposta għal direttiva
Artikolu 3 – paragrafu 5
5.  Is-servizzi tal-midja awdjoviżiva u t-tagħmir tat-terminals għall-konsumatur relatat magħhom b'kapaċità avvanzata tal-informatika, għandhom jikkonformaw mar-rekwiżiti stabbiliti fit-Taqsima IV tal-Anness I.
5.  Is-siti web u s-servizzi abbażi ta' apparat mobbli tas-servizzi tal-midja awdjoviżiva u t-tagħmir tat-terminals għall-konsumatur relatat magħhom, għandhom jikkonformaw mar-rekwiżiti stabbiliti fit-Taqsima IV tal-Anness I.
Emenda 244
Proposta għal direttiva
Artikolu 3 – paragrafu 6
6.  Is-servizzi tat-trasport għall-passiġġieri bl-ajru, bil-karozza tal-linja, bil-ferrovija u fuq l-ilma, is-siti web, is-servizzi abbażi ta' apparat mobbli, it-terminals intelliġenti tal-biljetti u tal-informazzjoni f'ħin reali u t-terminals self-service, il-magni tal-biljetti u l-magni taċ-check in użati għall-forniment ta' servizzi tat-trasport tal-passiġġieri, għandhom jikkonformaw mar-rekwiżiti korrispondenti stabbiliti fit-Taqsima V tal-Anness I.
6.  Is-servizzi tat-trasport għall-passiġġieri bl-ajru, bix-xarabank, bil-kowċ, bil-ferrovija, bil-vapur u s-servizzi tat-trasport għall-passiġġieri intermodali, inklużi servizzi relatati mat-trasport urban, il-mobbiltà u l-ambjent mibni, is-siti web, is-servizzi abbażi ta' apparat mobbli, it-terminals intelliġenti tal-biljetti u tal-informazzjoni f'ħin reali u t-terminals self-serviceb ħall-magni ta' pagament, il-magni taċ-check-in użati għall-forniment ta' servizzi tat-trasport tal-passiġġieri, servizzi relatati mat-turiżmu, inter alia, servizzi ta' akkomodazzjoni u tal-forniment tal-ikel, għandhom jissodisfaw ir-rekwiżiti tat-Taqsima V tal-Anness I biss meta dawn ir-rekwiżiti ma jkunux diġà koperti mil-leġiżlazzjoni speċifika li ġejja: fir-rigward tat-trasport bil-ferrovija, ir-Regolament (KE) Nru 1371/2007, ir-Regolament (UE) Nru 1300/2014 u r-Regolament (UE) Nru 454/2011; fir-rigward tat-trasport bix-xarabank u bil-kowċ, ir-Regolament (UE) Nru 181/2011; fir-rigward tat-trasport marittimu u fl-ilmijiet navigabbli interni, ir-Regolament (UE) Nru 1177/2010; u, fir-rigward tat-trasport bl-ajru, ir-Regolament (KE) Nru 1107/2006.
Emenda 97
Proposta għal direttiva
Artikolu 3 – paragrafu 7
7.  Is-servizzi bankarji, is-siti web, is-servizzi bankarji abbażi ta' apparat mobbli, it-terminals self-service, inklużi l-magni awtomatiċi għall-ġbid tal-flus użati għall-forniment ta' servizzi bankarji għandhom jikkonformaw mar-rekwiżiti stabbiliti fit-Taqsima VI tal-Anness I.
7.  Is-servizzi bankarji għall-konsumaturi, is-siti web, is-servizzi bankarji abbażi ta' apparat mobbli, it-terminals self-service, inklużi t-terminals tal-ħlas u l-magni awtomatiċi għall-ġbid tal-flus użati għall-forniment ta' dawk is-servizzi bankarji għandhom jikkonformaw mar-rekwiżiti stabbiliti fit-Taqsima VI tal-Anness I.
Emenda 98
Proposta għal direttiva
Artikolu 3 – paragrafu 8
8.  Il-kotba elettroniċi għandhom jikkonformaw mar-rekwiżiti stabbiliti fit-Taqsima VII tal-Anness I.
8.  Il-kotba elettroniċi u t-tagħmir relatat għandhom jikkonformaw mar-rekwiżiti stabbiliti fit-Taqsima VII tal-Anness I.
Emenda 224
Proposta għal direttiva
Artikolu 3 – paragrafu 10
10.  L-Istati Membri jistgħu jiddeċiedu, fid-dawl tal-kundizzjonijiet nazzjonali, li l-ambjent mibni użat minn klijenti tas-servizzi tat-trasport tal-passiġġieri inkluż l-ambjent li huwa ġestit minn fornituri tas-servizzi u mill-operaturi tal-infrastruttura kif ukoll l-ambjent mibni użat minn klijenti tas-servizzi bankarji, u ċ-ċentri tas-servizzi għall-klijenti u l-ħwienet fl-ambitu tal-operaturi tat-telefonija, għandhom jikkonformaw mar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà tal-Anness I, it-Taqsima X, sabiex jiġi mmassimizzat l-użu tagħhom minn persuni b'limitazzjonijiet funzjonali, inklużi l-persuni b'diżabilità.
10.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-ambjent mibni użat minn klijenti tas-servizzi tat-trasport tal-passiġġieri inkluż l-ambjent li huwa ġestit minn fornituri tas-servizzi u mill-operaturi tal-infrastruttura kif ukoll l-ambjent mibni użat minn klijenti tas-servizzi bankarji tal-konsumatur, u ċ-ċentri tas-servizzi għall-klijenti u l-ħwienet fl-ambitu tal-operaturi tat-telefonija għandhom, fir-rigward tal-kostruzzjoni ta' infrastruttura ġdida jew rinnovazzjonijiet sostanzjali lill-infrastruttura eżistenti, jikkonformaw mar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà stabbiliti fit-Taqsima X tal-Anness I, sabiex jiġi mmassimizzat l-użu tagħhom minn persuni b'diżabilità. Dan għandu jkun mingħajr preġudizzju għall-atti legali tal-Unjoni u l-leġiżlazzjoni nazzjonali għall-protezzjoni tat-teżori nazzjonali ta' valur artistiku, storiku u arkeoloġiku.
Emenda 100
Proposta għal direttiva
Artikolu 4 – paragrafu 1
L-Istati Membri ma għandhomx jimpedixxu li jsiru disponibbli fis-suq fit-territorju tagħhom, prodotti u servizzi li jikkonformaw ma' din id-Direttiva għal raġunijiet marbuta mar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà.
L-Istati Membri ma għandhomx jimpedixxu għal raġunijiet relatati ma' rekwiżiti ta' aċċessibbiltà li jsiru disponibbli fis-suq fit-territorju tagħhom, prodotti li jikkonformaw ma' din id-Direttiva. L-Istati Membri ma għandhomx jimpedixxu għal raġunijiet relatati ma' rekwiżiti ta' aċċessibbiltà il-forniment ta' servizzi fit-territorju tagħhom li jikkonformaw ma' din id-Direttiva.
Emenda 101
Proposta għal direttiva
Artikolu 5 – paragrafu 1
1.  Meta jqiegħdu l-prodotti tagħhom fis-suq, il-manifatturi għandhom jiżguraw li l-prodotti tfasslu u ġew immanifatturati skont ir-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà applikabbli, stabbiliti fl-Artikolu 3.
1.  Meta jqiegħdu l-prodotti tagħhom fis-suq, il-manifatturi għandhom jiżguraw li l-prodotti tfasslu u ġew immanifatturati skont ir-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà applikabbli, stabbiliti fl-Artikolu 3, sakemm dawk ir-rekwiżiti ma jkunux jistgħu jintlaħqu minħabba li l-adattament tal-prodott ikkonċernat ikun jirrikjedi bidla fundamentali tan-natura bażika ta' dak il-prodott jew ipoġġi piż sproporzjonat fuq il-manifattur ikkonċernat kif previst fl-Artikolu 12.
Emenda 102
Proposta għal direttiva
Artikolu 5 – paragrafu 2 – subparagrafu 2
Fejn ikun intwera, permezz ta' dik il-proċedura, li prodott huwa konformi mar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà applikabbli, il-manifatturi għandhom ifasslu dikjarazzjoni tal-konformità tal-UE u jwaħħlu t-tikketta CE.
Fejn ikun intwera, permezz ta' dik il-proċedura ta' valutazzjoni tal-konformità, li prodott huwa konformi mar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà applikabbli stipulati fl-Artikolu 3, il-manifatturi għandhom ifasslu dikjarazzjoni tal-konformità tal-UE li għandha tindika b'mod ċar li l-prodott huwa aċċessibbli.
Emenda 103
Proposta għal direttiva
Artikolu 5 – paragrafu 4
4.  Il-manifatturi għandhom iżommu reġistru ta' lmenti, ta' prodotti mhux konformi u ta' prodotti msejħa lura, u għandhom iżommu lid-distributuri informati bi kwalunkwe monitoraġġ ta' dan it-tip.
4.  Il-manifatturi għandhom iżommu reġistru ta' lmenti u ta' prodotti mhux konformi.
Emenda 104
Proposta għal direttiva
Artikolu 5 – paragrafu 7
7.  Il-manifatturi għandhom jiżguraw li l-prodott ikun ikkumpanjat minn struzzjonijiet u informazzjoni ta' sikurezza b'lingwa li tkun tista' tinftiehem faċilment mill-konsumaturi u mill-utenti aħħarija, skont kif jiġi ddeterminat mill-Istat Membru kkonċernat.
7.  Il-manifatturi għandhom jiżguraw li l-prodott ikun ikkumpanjat minn struzzjonijiet b'lingwa li tkun tista' tinftiehem faċilment mill-konsumaturi u mill-utenti aħħarija, skont kif jiġi ddeterminat mill-Istat Membru kkonċernat.
Emenda 105
Proposta għal direttiva
Artikolu 5 – paragrafu 8
8.  Il-manifatturi li jqisu jew li jkollhom raġuni biex jaħsbu li prodott li huma jkunu qiegħdu fis-suq ma jkunx konformi ma' din id-Direttiva, għandhom minnufih jieħdu l-miżuri korrettivi meħtieġa biex il-prodott isir konformi, jirtirawh jew isejħuh lura, jekk ikun xieraq. Barra minn hekk, fejn il-prodott jippreżenta riskju relatat mal-aċċessibbiltà, il-manifatturi għandhom jinformaw minnufih lill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti tal-Istati Membri fejn huma jkunu għamlu l-prodott disponibbli għal dan il-għan, billi jagħtu d-dettalji, b'mod partikolari, dwar in-nuqqas ta' konformità u dwar kull miżura korrettiva meħuda.
8.  Il-manifatturi li jqisu jew li jkollhom raġuni biex jaħsbu li prodott li huma jkunu qiegħdu fis-suq ma jkunx konformi ma' din id-Direttiva, għandhom minnufih jieħdu l-miżuri korrettivi meħtieġa biex il-prodott isir konformi jew jirtirawh, jekk ikun xieraq. Barra minn hekk, fejn il-prodott ma jkunx konformi ma' din id-Direttiva, il-manifatturi għandhom jinformaw minnufih lill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti tal-Istati Membri fejn huma jkunu għamlu l-prodott disponibbli għal dan il-għan, billi jagħtu d-dettalji, b'mod partikolari, dwar in-nuqqas ta' konformità u dwar kull miżura korrettiva meħuda.
Emenda 106
Proposta għal direttiva
Artikolu 5 – paragrafu 9
9.  Il-manifatturi għandhom, wara talba motivata minn awtorità nazzjonali kompetenti, jipprovduha bl-informazzjoni u d-dokumentazzjoni kollha meħtieġa biex juru l-konformità tal-prodott, b'lingwa li tkun tista' tinftiehem faċilment minn dik l-awtorità. Huma għandhom jikkooperaw ma' dik l-awtorità, fuq talba tagħha, fir-rigward ta' kull azzjoni meħuda biex jiġu eliminati r-riskji ppreżentati mill-prodotti li huma jkunu qiegħdu fis-suq u biex jiżguraw il-konformità mar-rekwiżiti msemmija fl-Artikolu 3.
9.  Il-manifatturi għandhom, wara talba minn awtorità nazzjonali kompetenti, jipprovduha bl-informazzjoni u d-dokumentazzjoni kollha meħtieġa biex juru l-konformità tal-prodott, b'lingwa li tkun tista' tinftiehem faċilment minn dik l-awtorità. Huma għandhom jikkooperaw ma' dik l-awtorità, fuq talba tagħha, fir-rigward ta' kull azzjoni meħuda biex jiżguraw il-konformità ma' din id-Direttiva.
Emenda 107
Proposta għal direttiva
Artikolu 6 – paragrafu 2 – punt a
(a)  wara talba motivata minn awtorità kompetenti nazzjonali, jipprovdi lil dik l-awtorità bl-informazzjoni u d-dokumentazzjoni kollha meħtieġa biex tintwera l-konformità ta' prodott;
(a)  wara talba minn awtorità kompetenti nazzjonali, jipprovdi lil dik l-awtorità bl-informazzjoni u d-dokumentazzjoni kollha meħtieġa biex tintwera l-konformità ta' prodott;
Emenda 108
Proposta għal direttiva
Artikolu 6 – paragrafu 2 – punt b
(b)  jikkoopera mal-awtoritajiet nazzjonali kompetenti, fuq talba tagħhom, fir-rigward ta' kull azzjoni meħuda biex jiġu eliminati r-riskji ppreżentati mill-prodotti koperti mill-mandat tagħhom.
(b)  jikkoopera mal-awtoritajiet nazzjonali kompetenti, fuq talba tagħhom, fir-rigward ta' kull azzjoni meħuda biex tiġi żgurata l-konformità tal-prodotti koperti mill-mandat tagħhom ma' din id-Direttiva.
Emenda 109
Proposta għal direttiva
Artikolu 7 – paragrafu 2
2.  Qabel ma jqiegħdu prodott fis-suq, l-importaturi għandhom jiżguraw li l-manifattur ikun wettaq il-proċedura ta' valutazzjoni tal-konformità stabbilita fl-Anness II. Għandhom jiżguraw li l-manifattur ikun fassal id-dokumentazzjoni teknika mitluba minn dak l-Anness, li l-prodott ikollu fuqu t-tikketta CE u li jkun akkumpanjat mid-dokumenti meħtieġa u li l-manifattur ikun issodisfa r-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 5(5) u (6).
2.  Qabel ma jqiegħdu prodott fis-suq, l-importaturi għandhom jiżguraw li l-manifattur ikun wettaq il-proċedura ta' valutazzjoni tal-konformità stabbilita fl-Anness II. Għandhom jiżguraw li l-manifattur ikun fassal id-dokumentazzjoni teknika mitluba minn dak l-Anness, li l-prodott ikun akkumpanjat mid-dokumenti meħtieġa u li l-manifattur ikun issodisfa r-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 5(5) u (6).
Emenda 110
Proposta għal direttiva
Artikolu 7 – paragrafu 3
3.  Meta importatur iqis jew ikollu raġuni biex jemmen li prodott ma jkunx konformi mar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà msemmija fl-Artikolu 3, dan ma għandux iqiegħed il-prodott fis-suq sakemm dan ikun sar konformi. Barra minn hekk, meta l-prodott jippreżenta riskju, l-importatur għandu jinforma lill-manifattur u lill-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq dwar dan.
3.  Meta importatur iqis jew ikollu raġuni biex jemmen li prodott ma jkunx konformi mar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà msemmija fl-Artikolu 3, dan ma għandux iqiegħed il-prodott fis-suq sakemm dan ikun sar konformi. Barra minn hekk, meta l-prodott ma jkunx konformi ma' din id-Direttiva, l-importatur għandu jinforma lill-manifattur u lill-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq dwar dan.
Emenda 111
Proposta għal direttiva
Artikolu 7 – paragrafu 5
5.  L-importaturi għandhom jiżguraw li l-prodott ikun akkumpanjat minn struzzjonijiet u informazzjoni b'lingwa li tkun tista' tinftiehem faċilment mill-konsumaturi u minn utenti aħħarija oħra, skont kif jiġi ddeterminat mill-Istat Membru kkonċernat.
5.  L-importaturi għandhom jiżguraw li l-prodott ikun akkumpanjat minn struzzjonijiet b'lingwa li tkun tista' tinftiehem faċilment mill-konsumaturi u minn utenti aħħarija oħra, skont kif jiġi ddeterminat mill-Istat Membru kkonċernat.
Emenda 112
Proposta għal direttiva
Artikolu 7 – paragrafu 7
7.  L-importaturi għandhom iżommu reġistru ta' lmenti, ta' prodotti mhux konformi u ta' prodotti msejħa lura, u għandhom iżommu lid-distributuri informati b'monitoraġġ ta' dan it-tip.
7.  L-importaturi għandhom iżommu reġistru ta' lmenti u ta' prodotti mhux konformi.
Emenda 113
Proposta għal direttiva
Artikolu 7 – paragrafu 8
8.  L-importaturi li jqisu jew li jkollhom raġuni jew li għandhom raġuni biex jaħsbu li prodott li huma jkunu qiegħdu fis-suq ma jkunx konformi mar-rekwiżiti msemmija fl-Artikolu 3, għandhom minnufih jieħdu l-miżuri korrettivi meħtieġa biex il-prodott isir konformi, jirtirawh jew isejħuh lura, jekk ikun xieraq. Barra minn hekk, fejn il-prodott jippreżenta riskju, l-importaturi għandhom jinformaw minnufih lill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti tal-Istati Membri fejn huma jkunu għamlu l-prodott disponibbli għal dan il-għan, billi jagħtu d-dettalji, b'mod partikolari, dwar in-nuqqas ta' konformità u dwar kull miżura korrettiva meħuda.
8.  L-importaturi li jqisu jew li jkollhom raġuni biex jaħsbu li prodott li huma jkunu qiegħdu fis-suq ma jkunx konformi ma' din id-Direttiva, għandhom minnufih jieħdu l-miżuri korrettivi meħtieġa biex il-prodott isir konformi jew jirtirawh, jekk ikun xieraq. Barra minn hekk, fejn il-prodott ma jkunx konformi ma' din id-Direttiva, l-importaturi għandhom jinformaw minnufih lill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti tal-Istati Membri fejn huma jkunu għamlu l-prodott disponibbli għal dan il-għan, billi jagħtu d-dettalji, b'mod partikolari, dwar in-nuqqas ta' konformità u dwar kull miżura korrettiva meħuda.
Emenda 114
Proposta għal direttiva
Artikolu 7 – paragrafu 9
9.  L-importaturi għandhom, wara li ssir talba motivata minn awtorità nazzjonali kompetenti, jipprovduha bl-informazzjoni u bid-dokumentazzjoni kollha meħtieġa biex juru l-konformità tal-prodott, b'lingwa li tista' tinftiehem faċilment minn dik l-awtorità. Huma għandhom jikkooperaw ma' dik l-awtorità, fuq talba tagħha, fir-rigward ta' kull azzjoni meħuda biex jiġu eliminati r-riskji ppreżentati mill-prodotti li huma jkunu qiegħdu fis-suq.
9.  L-importaturi għandhom, wara li ssir talba minn awtorità nazzjonali kompetenti, jipprovduha bl-informazzjoni u bid-dokumentazzjoni kollha meħtieġa biex juru l-konformità tal-prodott, b'lingwa li tista' tinftiehem faċilment minn dik l-awtorità. Huma għandhom jikkooperaw ma' dik l-awtorità, fuq talba tagħha, fir-rigward ta' kull azzjoni meħuda biex tiġi żgurata l-konformità tal-prodotti li huma jkunu qiegħdu fis-suq mar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà msemmija fl-Artikolu 3.
Emenda 115
Proposta għal direttiva
Artikolu 8 – paragrafu 2
2.  Qabel ma prodott isir disponibbli fis-suq, id-distributuri għandhom jivverifikaw li l-prodott ikollu fuqu t-tikketta CE, li jkun akkumpanjat mid-dokumenti meħtieġa u minn struzzjonijiet u informazzjoni b'lingwa li tkun tista' tinftiehem faċilment mill-konsumaturi u minn utenti aħħarija oħra fl-Istat Membru fejn il-prodott se jsir disponibbli fis-suq u li l-manifattur u l-importaturi jkunu ssodisfaw ir-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 5(5) u (6) u fl-Artikolu 7(4).
2.  Qabel ma prodott jitqiegħed għad-dispożizzjoni fis-suq, id-distributuri għandhom jivverifikaw li l-prodott ikun konformi ma' din id-Direttiva u jkun akkumpanjat mid-dokumenti meħtieġa u minn struzzjonijiet b'lingwa li tkun tista' tinftiehem faċilment mill-konsumaturi u minn utenti aħħarija oħra fl-Istat Membru fejn il-prodott se jitqiegħed għad-dispożizzjoni fis-suq u li l-manifattur u l-importaturi jkunu ssodisfaw ir-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 5(5) u (6) u fl-Artikolu 7(4).
Emenda 116
Proposta għal direttiva
Artikolu 8 – paragrafu 3
3.  Meta distributur iqis jew ikollu raġuni biex jemmen li prodott ma jkunx konformi mar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà msemmija fl-Artikolu 3, il-prodott ma għandux isir disponibbli fis-suq sakemm dan ikun sar konformi. Barra minn hekk, meta l-prodott jippreżenta riskju, id-distributur għandu jinforma lill-manifattur u lill-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq dwar dan.
3.  Meta distributur iqis jew ikollu raġuni biex jemmen li prodott ma jkunx konformi mar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà msemmija fl-Artikolu 3, il-prodott ma għandux jitqiegħed għad-dispożizzjoni fis-suq sakemm dan ikun sar konformi. Barra minn hekk, meta l-prodott ma jkunx f'konformità ma' din id-Direttiva, id-distributur għandu jinforma lill-manifattur u lill-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq dwar dan.
Emenda 117
Proposta għal direttiva
Artikolu 8 – paragrafu 5
5.  Id-distributuri li jqisu jew li jkollhom raġuni biex jemmnu li l-prodott li jkun sar disponibbli fis-suq ma jkunx konformi ma' din id-Direttiva, għandhom jiżguraw li jittieħdu l-miżuri korrettivi meħtieġa biex dak il-prodott isir konformi, jirtirawh jew isejħuh lura, jekk ikun xieraq. Barra minn hekk, fejn il-prodott jippreżenta riskju, id-distributuri għandhom jinformaw minnufih lill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti tal-Istati Membri fejn huma jkunu għamlu l-prodott disponibbli għal dan il-għan, billi jagħtu d-dettalji, b'mod partikolari, dwar in-nuqqas ta' konformità u dwar kull miżura korrettiva meħuda.
5.  Id-distributuri li jqisu jew li jkollhom raġuni biex jemmnu li l-prodott li jkun tqiegħed għad-dispożizzjoni fis-suq ma jkunx konformi ma' din id-Direttiva, għandhom jiżguraw li jittieħdu l-miżuri korrettivi meħtieġa biex dak il-prodott isir konformi jew jirtirawh, jekk ikun xieraq. Barra minn hekk, fejn il-prodott ma jkunx konformi ma' din id-Direttiva, id-distributuri għandhom jinformaw minnufih lill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti tal-Istati Membri fejn huma jkunu għamlu l-prodott disponibbli għal dan il-għan, billi jagħtu d-dettalji, b'mod partikolari, dwar in-nuqqas ta' konformità u dwar kull miżura korrettiva meħuda.
Emenda 118
Proposta għal direttiva
Artikolu 8 – paragrafu 6
6.  Id-distributuri għandhom, wara li ssir talba motivata mill-awtorità nazzjonali kompetenti, jipprovduha bl-informazzjoni u d-dokumentazzjoni kollha neċessarja biex juru l-konformità ta' prodott. Huma għandhom jikkooperaw ma' dik l-awtorità, fuq talba tagħha, fir-rigward ta' kull azzjoni meħuda biex jiġu eliminati r-riskji ppreżentati mill-prodotti li jkunu saru disponibbli minnhom fis-suq.
6.  Id-distributuri għandhom, wara li ssir talba mill-awtorità nazzjonali kompetenti, jipprovduha bl-informazzjoni u d-dokumentazzjoni kollha neċessarja biex juru l-konformità ta' prodott. Huma għandhom jikkooperaw ma' dik l-awtorità, fuq talba tagħha, fir-rigward ta' kull azzjoni meħuda biex tiġi żgurata l-konformità tal-prodotti li jkunu qiegħdu għad-dispożizzjoni fis-suq mar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà msemmija fl-Artikolu 3.
Emenda 119
Proposta għal direttiva
Artikolu 10 – paragrafu 2
2.  L-operaturi ekonomiċi għandhom ikunu jistgħu jippreżentaw l-informazzjoni msemmija fil-paragrafu 1 għal perjodu ta' 10 snin wara li jkunu ġew fornuti bil-prodott u għal perjodu ta' 10 snin wara li jkunu fornew il-prodott.
2.  L-operaturi ekonomiċi għandhom ikunu jistgħu jippreżentaw l-informazzjoni msemmija fil-paragrafu 1 għal perjodu partikolari, li għandu jkun ta' mill-inqas ħames snin, wara li jkunu ġew fornuti bil-prodott jew wara li jkunu fornew il-prodott.
Emenda 120
Proposta għal direttiva
Artikolu 10 – paragrafu 2a (ġdid)
2a.  Il-Kummissjoni għandha s-setgħa li tadotta atti delegati skont l-Artikolu 23a li jissupplimenta din id-Direttiva sabiex tispeċifika l-perjodu msemmi fil-paragrafu 2 ta' dan l-Artikolu. Dan il-perjodu għandu jkun proporzjonali maċ-ċiklu tal-ħajja tal-prodott ikkonċernat.
Emenda 121
Proposta għal direttiva
Artikolu 11 – paragrafu 2
2.  Il-fornituri tas-servizzi għandhom jippreparaw l-informazzjoni meħtieġa skont l-Anness III fejn jispjegaw kif is-servizzi jissodisfaw ir-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà msemmija fl-Artikolu 3. L-informazzjoni għandha ssir disponibbli għall-pubbliku f'format bil-miktub u bil-fomm, inkluż b'mod li jkun aċċessibbli għall-persuni b'limitazzjonijiet funzjonali u l-persuni b'diżabilità. Il-fornituri tas-servizzi għandhom iżommu l-informazzjoni sakemm ikun qed jitħaddem is-servizz.
2.  Il-fornituri tas-servizzi għandhom jippreparaw l-informazzjoni meħtieġa skont l-Anness III fejn jispjegaw kif is-servizzi tagħhom jissodisfaw ir-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà msemmija fl-Artikolu 3. L-informazzjoni għandha titqiegħed għad-dispożizzjoni tal-pubbliku b'mod li jkun aċċessibbli għall-persuni b'diżabilità. Il-fornituri tas-servizzi għandhom iżommu l-informazzjoni sakemm ikun qed jitħaddem is-servizz.
Emenda 122
Proposta għal direttiva
Artikolu 11 – paragrafu 4
4.  Il-fornituri tas-servizzi għandhom, wara li ssir talba mmotivata minn awtorità kompetenti, jipprovduha bl-informazzjoni kollha meħtieġa biex juru l-konformità tas-servizz mar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà msemmija fl-Artikolu 3. Dawn għandhom jikkooperaw ma' dawk l-awtoritajiet, fuq talba tagħhom, fir-rigward ta' kull azzjoni meħuda biex is-servizz isir konformi ma' dawk ir-rekwiżiti.
4.  Il-fornituri tas-servizzi għandhom, wara li ssir talba minn awtorità kompetenti, jipprovduha bl-informazzjoni kollha meħtieġa biex juru l-konformità tas-servizz mar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà msemmija fl-Artikolu 3. Dawn għandhom jikkooperaw ma' dawk l-awtoritajiet, fuq talba tagħhom, fir-rigward ta' kull azzjoni meħuda biex is-servizz isir konformi ma' dawk ir-rekwiżiti.
Emenda 339
Proposta għal direttiva
Artikolu 12 – paragrafu 3 – punt b
(b)   l-istima tal-ispejjeż u tal-benefiċċji għall-operaturi ekonomiċi b’rabta mal-benefiċċju stmat għall-persuni b’diżabilità, filwaqt li jitqiesu l-frekwenza u t-tul ta’ żmien tal-użu tal-prodott jew tas-servizz speċifiku.
(b)  l-istima tal-ispejjeż u tal-benefiċċji addizzjonali għall-operaturi ekonomiċi b'rabta mal-benefiċċju stmat għall-persuni b'limitazzjonijiet funzjonali, inklużi l-persuni b'diżabilità, filwaqt li jitqiesu l-frekwenza u t-tul ta' żmien tal-użu tal-prodott jew tas-servizz speċifiku.
Emenda 123
Proposta għal direttiva
Artikolu 12 – paragrafu 4
4.  Il-piż ma għandux jitqies sproporzjonat meta jiġi kkumpensat b'finanzjament minn sorsi oħra minbarra r-riżorsi proprji tal-operatur ekonomiku, kemm pubbliċi kif ukoll privati.
4.  Il-piż ma għandux jitqies sproporzjonat meta jiġi kkumpensat b'finanzjament minn sorsi oħra minbarra r-riżorsi proprji tal-operatur ekonomiku, kemm pubbliċi kif ukoll privati, imqiegħda għad-dispożizzjoni għal finijiet ta' titjib tal-aċċessibbiltà.
Emenda 124
Proposta għal direttiva
Artikolu 12 – paragrafu 5
5.  Il-valutazzjoni dwar jekk il-konformità mar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà fir-rigward ta' prodotti jew servizzi timponix trasformazzjoni sostanzjali jew piż sproporzjonat, għandha titwettaq mill-operatur ekonomiku.
5.  Il-valutazzjoni inizjali dwar jekk il-konformità mar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà fir-rigward ta' prodotti jew servizzi timponix trasformazzjoni sostanzjali jew piż sproporzjonat, għandha titwettaq mill-operatur ekonomiku.
Emenda 230
Proposta għal direttiva
Artikolu 12 – paragrafu 5 a (ġdid)
5a.  Il-Kummissjoni għandha tadotta atti delegati skont l-Artikolu 23a biex tissupplimenta l-paragrafu 3 ta' dan l-Artikolu billi tispeċifika ulterjorment il-kriterji li jridu jitqiesu għall-prodotti u s-servizzi kollha koperti minn din id-Direttiva meta jiġi vvalutat jekk il-piż għandux jitqies sproporzjonat, mingħajr ma timmodifika dawk il-kriterji.
Meta tispeċifika ulterjorment dawk il-kriterji , il-Kummissjoni għandha tikkunsidra mhux biss il-benefiċċji potenzjali għall-persuni b'diżabilità, iżda wkoll dawk għall-persuni b'limitazzjonijiet funzjonali.
Il-Kummissjoni għandha tadotta l-ewwel tali att delegat li jkopri l-prodotti u s-servizzi kollha li jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva sa ... [sena wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta' din id-Direttiva].

Emenda 126
Proposta għal direttiva
Artikolu 12 – paragrafu 6
6.  Meta l-operaturi ekonomiċi jkunu użaw l-eċċezzjoni stipulata fil-paragrafi 1 sa 5 għal prodott jew servizz speċifiku, dawn għandhom jinnotifikaw lill-awtorità tas-sorveljanza tas-suq rilevanti tal-Istat Membru li fis-suq tiegħu il-prodott jew is-servizz ikun tqiegħed jew sar disponibbli. In-notifika għandha tinkludi l-valutazzjoni msemmija fil-paragrafu 3. Il-mikrointrapriżi huma eżentati minn dan ir-rekwiżit ta' notifika iżda jridu jkunu jistgħu jipprovdu d-dokumentazzjoni rilevanti jekk din tintalab minn awtorità tas-sorveljanza tas-suq rilevanti.
6.  Meta l-operaturi ekonomiċi jkunu użaw l-eċċezzjoni stipulata fil-paragrafi 1 sa 5 għal prodott jew servizz speċifiku, dawn għandhom jinnotifikaw lill-awtorità tas-sorveljanza tas-suq rilevanti tal-Istat Membru li fis-suq tiegħu il-prodott jew is-servizz ikun tqiegħed jew sar disponibbli. Il-valutazzjoni msemmija fil-paragrafu 3 għandha tiġi ppreżentata lill-awtorità tas-sorveljanza tas-suq fuq talba tagħha. Il-mikrointrapriżi huma eżentati minn dan ir-rekwiżit ta' notifika iżda jridu ikunu jistgħu jipprovdu d-dokumentazzjoni rilevanti jekk din tintalab minn awtorità tas-sorveljanza tas-suq rilevanti
Emenda 127
Proposta għal direttiva
Artikolu 12 – paragrafu 6a (ġdid)
6a.  Il-Kummissjoni għandha tadotta atti ta' implimentazzjoni biex tistabbilixxi mudell ta' notifika għall-finijiet tal-paragrafu 6 ta' dan l-Artikolu. Dawk l-atti ta' implimentazzjoni għandhom jiġu adottati f'konformità mal-proċedura konsultattiva msemmija fl-Artikolu 24(1a). Il-Kummissjoni għandha tadotta l-ewwel tali att ta' implimentazzjoni sa ... [sentejn wara d-dħul fis-seħħ ta' din id-Direttiva].
Emenda 128
Proposta għal direttiva
Artikolu 12 – paragrafu 6b (ġdid)
6b.  Għandu jiġi stabbilit djalogu strutturat bejn il-partijiet ikkonċernati rilevanti, inklużi l-persuni b'diżabilità u l-organizzazzjonijiet rappreżentattivi tagħhom u l-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq biex jiġi żgurat li jiġu stabbiliti prinċipji xierqa għall-valutazzjoni tal-eċċezzjonijiet ħalli jiġi żgurat li jkunu koerenti.
Emenda 129
Proposta għal direttiva
Artikolu 12 – paragrafu 6c (ġdid)
6c.  L-Istati Membri huma mħeġġa jipprovdu inċentivi u linji gwida għall-mikrointrapriżi biex tiġi ffaċilitata l-implimentazzjoni ta' din id-Direttiva. Il-proċeduri u l-linji gwida għandhom ikunu żviluppati f'konsultazzjoni mal-partijiet ikkonċernati rilevanti, inklużi l-persuni b'diżabilità u l-organizzazzjonijiet rappreżentattivi tagħhom.
Emenda 130
Proposta għal direttiva
Kapitolu IV – titolu
Standards armonizzati, speċifikazzjonijiet tekniċi komuni u konformità tal-prodotti u tas-servizzi
Standards armonizzati, speċifikazzjonijiet tekniċi u konformità tal-prodotti u tas-servizzi
Emenda 131
Proposta għal direttiva
Artikolu 13 – paragrafu 1
Il-prodotti u s-servizzi li jkunu konformi ma' standards armonizzati jew partijiet minnhom, li r-referenzi tagħhom ikunu ġew ippubblikati f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea, għandhom ikunu preżunti konformi mar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà koperti minn dawk l-istandards jew partijiet minnhom, kif imsemmi fl-Artikolu 3.
1.   Il-prodotti u s-servizzi li jissodisfaw l-istandards armonizzati jew partijiet minnhom, li r-referenzi tagħhom ikunu ġew ippubblikati f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea, għandhom ikunu preżunti konformi mar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà, imsemmija fl-Artikolu 3, li jkunu koperti minn dawk l-istandards jew partijiet minnhom.
Emenda 132
Proposta għal direttiva
Artikolu 13 – paragrafu 1a (ġdid)
1a.  Il-Kummissjoni għandha, f'konformità mal-Artikolu 10 tar-Regolament (UE) Nru 1025/2012, titlob lil korp Ewropew tal-istandardizzazzjoni wieħed jew aktar biex jabbozza jew jabbozzaw standards armonizzati għar-rekwiżiti kollha ta' aċċessibbiltà msemmija fl-Artikolu 3. Il-Kummissjoni għandha tadotta dawn it-talbiet sa ... [sentejn wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta' din id-Direttiva].
Emenda 133
Proposta għal direttiva
Artikolu 13 – paragrafu 1b (ġdid)
1b.  Il-Kummissjoni tista' tadotta atti ta' implimentazzjoni li jistabbilixxu speċifikazzjonijiet tekniċi li jissodisfaw ir-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà msemmija fl-Artikolu 3. Madankollu, biex tagħmel dan għandhom jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet li ġejjin:
(a)  ma tkun ġiet ippubblikata l-ebda referenza għall-istandards armonizzati f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea f'konformità mar-Regolament (UE) Nru 1025/2012;
(b)  il-Kummissjoni tkun adottat talba skont il-paragrafu 2 ta' dan l-Artikolu; u
(c)  il-Kummissjoni tinnota dewmien żejjed fil-proċedura ta' standardizzazzjoni.
Qabel ma tadotta l-atti ta' implimentazzjoni msemmija fil-ewwel subparagrafu, il-Kummissjoni għandha tikkonsulta mal-partijiet interessati rilevanti, inklużi l-organizzazzjonijiet li jirrappreżentaw lill-persuni b'diżabilità.
Dawk l-atti ta' implimentazzjoni għandhom jiġu adottati f'konformita' mal-proċedura ta' eżami msemmija fl-Artikolu 24(2) ta' din id-Direttiva.
Emenda 134
Proposta għal direttiva
Artikolu 13 – paragrafu 1c (ġdid)
1c.  Meta ma jkunux ġew ippubblikati fil-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea referenzi għall-istandards armonizzati msemmija fil-paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu, il-prodotti u s-servizzi li jissodisfaw l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi msemmija fil-paragrafu 1b ta' dan l-Artikolu jew partijiet minnhom għandhom jitqiesu li jkunu konformi mar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà msemmija fl-Artikolu 3 li jkunu koperti minn dawk l-ispeċifikazzjonijiet tekniċi jew partijiet minnhom.
Emenda 135
Proposta għal direttiva
Artikolu 14
Artikolu 14
imħassar
Speċifikazzjonijiet tekniċi komuni
1.  Meta l-ebda referenza għall-istandards armonizzati ma tkun ġiet ippubblikata f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea f'konformità mar-Regolament (UE) Nru 1025/2012, u fejn ikunu jinħtieġu, għall-armonizzazzjoni tas-suq, aktar dettalji dwar ir-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà ta' ċerti prodotti u servizzi, il-Kummissjoni tista' tadotta atti ta' implimentazzjoni li jistabbilixxu speċifikazzjonijiet tekniċi komuni ("STK") għar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà stabbiliti fl-Anness I ta' din id-Direttiva. Dawk l-atti ta' implimentazzjoni għandhom jiġu adottati f'konformita' mal-proċedura ta' eżami msemmija fl-Artikolu 24(2) ta' din id-Direttiva.
2.  Il-prodotti u s-servizzi li jikkonformaw mas-STK imsemmija fil-paragrafu 1, jew ma' partijiet minnhom, għandhom jitqiesu li jkunu konformi ma' rekwiżiti ta' aċċessibbiltà msemmija fl-Artikolu 3, koperti minn dawk is-STK jew minn partijiet minnhom.
Emenda 136
Proposta għal direttiva
Artikolu 15 – paragrafu 2
2.  Id-dikjarazzjoni ta' konformità tal-UE għandu jkollha l-istruttura mudell stabbilita fl-Anness III tad-Deċiżjoni Nru 768/2008/KE. Għandu jkun fiha l-elementi speċifikati fl-Anness II ta' din id-Direttiva u għandha tiġi aġġornata kontinwament. Ir-rekwiżiti li jikkonċernaw id-dokumentazzjoni teknika għandhom jevitaw li jimponu kwalunkwe piż sproporzjonat għall-intrapriżi mikro, żgħar u medji. Għandha wkoll tiġi tradotta fil-lingwa jew fil-lingwi mitluba mill-Istat Membru li fis-suq tiegħu jitqiegħed jew isir disponibbli l-prodott.
2.  Id-dikjarazzjoni ta' konformità tal-UE għandu jkollha l-istruttura mudell stabbilita fl-Anness III tad-Deċiżjoni Nru 768/2008/KE. Għandu jkun fiha l-elementi speċifikati fl-Anness II ta' din id-Direttiva u għandha tiġi aġġornata kontinwament. Ir-rekwiżiti li jikkonċernaw id-dokumentazzjoni teknika għandhom jevitaw li jimponu kwalunkwe piż sproporzjonat għall-intrapriżi żgħar u medji. Għandha wkoll tiġi tradotta fil-lingwa jew fil-lingwi mitluba mill-Istat Membru li fis-suq tiegħu jitqiegħed jew isir disponibbli l-prodott.
Emenda 137
Proposta għal direttiva
Artikolu 15 – paragrafu 3
3.  Meta prodott ikun suġġett għal aktar minn att wieħed tal-Unjoni li jeżiġi dikjarazzjoni ta' konformità tal-UE, għandha titfassal dikjarazzjoni ta' konformità tal-UE waħda fir-rigward ta' dawn l-atti kollha tal-Unjoni. Dik id-dikjarazzjoni għandu jkollha l-identifikazzjoni tal-atti kkonċernati inklużi r-referenzi tal-pubblikazzjoni.
3.  Meta prodott ikun suġġett għal aktar minn att wieħed tal-Unjoni li jeżiġi dikjarazzjoni ta' konformità tal-UE, għandha titfassal id-dikjarazzjoni ta' konformità tal-UE fir-rigward ta' dawn l-atti kollha tal-Unjoni. Dik id-dikjarazzjoni għandu jkollha l-identifikazzjoni tal-atti kkonċernati inklużi r-referenzi tal-pubblikazzjoni.
Emenda 138
Proposta għal direttiva
Artikolu 15 – paragrafu 4a (ġdid)
4a.  Flimkien mad-dikjarazzjoni ta' konformità tal-UE, il-manifattur għandu jinkludi avviż fuq l-imballaġġ li jinforma lill-konsumaturi b'mod kosteffikaċi, sempliċi u preċiż li l-prodott jinkorpora karatteristiċi ta' aċċessibbiltà.
Emenda 139
Proposta għal direttiva
Artikolu 16
Artikolu 16
imħassar
Prinċipji ġenerali tat-tikketta CE tal-prodotti
It-tikketta CE għandha tkun suġġetta għall-prinċipji ġenerali stabbiliti fl-Artiklu 30 tar-Regolament (KE) Nru 765/2008.
Emenda 140
Proposta għal direttiva
Artikolu -17 (ġdid)
Artikolu -17
Database nazzjonali
Kull Stat Membru għandu jistabbilixxu database aċċessibbli għall-pubbliku biex jirreġistra prodotti mhux aċċessibbli. Il-konsumaturi għandhom ikunu jistgħu jikkonsultaw u jdaħħlu informazzjoni dwar prodotti mhux aċċessibbli. L-Istati Membri għandhom jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jinfurmaw lill-konsumaturi jew lil partijiet ikkonċernati oħra dwar il-possibbiltà li jressqu lmenti. Għandha tiġi prevista sistema interattiva bejn id-databases nazzjonali, possibbilment taħt ir-responsabbiltà tal-Kummissjoni jew l-organizzazzjonijiet rappreżentattivi rilevanti, sabiex l-informazzjoni dwar prodotti mhux aċċessibbli tkun tista' tinxtered madwar l-Unjoni.
Emenda 141
Proposta għal direttiva
Artikolu 18 – paragrafu 2 – subparagrafu 2
L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-pubbliku jkun informat bl-eżistenza, bir-responsabbiltajiet u bl-identità tal-awtoritajiet imsemmija fl-ewwel subparagrafu. Dawk l-awtoritajiet għandhom jagħmlu l-informazzjoni disponibbli f'formati aċċessibbli fuq talba.
L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-pubbliku jkun informat bl-eżistenza, bir-responsabbiltajiet u bl-identità tal-awtoritajiet imsemmija fl-ewwel subparagrafu. Dawk l-awtoritajiet għandhom iqiegħdu għad-dispożizzjoni l-informazzjoni dwar il-ħidma tagħhom u dwar id-deċiżjonijiet li jkunu ħadu f'formati aċċessibbli fuq talba min-naħa tal-membri tal-pubbliku kkonċernati.
Emenda 142
Proposta għal direttiva
Artikolu 19 – paragrafu 1 – subparagrafu 1
Meta l-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq ta' Stat Membru wieħed ikunu ħadu azzjoni skont l-Artikolu 20 tar-Regolament (KE) Nru 765/2008, jew meta jkollhom raġuni biżżejjed biex jemmnu li prodott kopert minn din id-Direttiva jippreżenta riskju marbut ma' aspetti ta' aċċessibbiltà koperti minn din id-Direttiva, dawn għandhom iwettqu evalwazzjoni b'rabta mal-prodott ikkonċernat li jkopri r-rekwiżiti kollha stabbiliti f'din id-Direttiva. L-operaturi ekonomiċi rilevanti għandhom jikkooperaw bis-sħiħ mal-awtoritajiet għas-sorveljanza tas-suq.
Meta l-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq ta' Stat Membru wieħed ikunu ħadu azzjoni skont l-Artikolu 20 tar-Regolament (KE) Nru 765/2008, jew meta jkollhom raġuni biżżejjed biex jemmnu li prodott kopert minn din id-Direttiva ma jkunx f'konformità ma' din id-Direttiva, dawn għandhom iwettqu evalwazzjoni b'rabta mal-prodott ikkonċernat li tkopri r-rekwiżiti rilevanti kollha stabbiliti f'din id-Direttiva. L-operaturi ekonomiċi rilevanti għandhom jikkooperaw bis-sħiħ mal-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq.
Emenda 143
Proposta għal direttiva
Artikolu 19 – paragrafu 1 – subparagrafu 2
Meta, matul dik l-evalwazzjoni, l-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq isibu li l-prodott ma jikkonformax mar-rekwiżiti stabbiliti f'din id-Direttiva, huma għandhom mingħajr dewmien jesiġu li l-operatur ekonomiku rilevanti jieħu l-miżuri korrettivi xierqa kollha biex il-prodott isir konformi ma' dawk ir-rekwiżiti, biex il-prodott jiġi rtirat mis-suq jew biex jissejjaħ lura f'perjodu ta' żmien raġonevoli, skont in-natura tar-riskju, kif jista' jiġi preskritt minnhom.
Meta, matul dik l-evalwazzjoni, l-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq isibu li l-prodott ma jikkonformax mar-rekwiżiti stabbiliti f'din id-Direttiva, huma għandhom mingħajr dewmien jesiġu li l-operatur ekonomiku rilevanti jieħu l-miżuri korrettivi xierqa kollha biex il-prodott ikkonċernat isir konformi ma' dawk ir-rekwiżiti. Jekk l-operatur ekonomiku rilevanti ma jieħu l-ebda azzjoni korrettiva adegwata, l-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq għandhom jesiġu li l-operatur ekonomiku jirtira l-prodott mis-suq f'perjodu ta' żmien raġonevoli.
Emenda 144
Proposta għal direttiva
Artikolu 19 – paragrafu 4
4.  Meta l-operatur ekonomiku rilevanti ma jiħux azzjoni korrettiva xierqa fil-perjodu ta' żmien imsemmi fit-tieni subparagrafu tal-paragrafu 1, l-awtoritajiet ta' sorveljanza tas-suq għandhom jieħdu l-miżuri provviżorji xierqa kollha biex jipprojbixxu jew jirrestrinġu l-prodotti li jkunu qed isiru disponibbli fis-swieq nazzjonali tagħhom, biex jirtiraw il-prodott minn dak is-suq jew biex isejħuh lura. L-awtoritajiet ta' sorveljanza tas-suq għandhom jinfurmaw mingħajr dewmien lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri l-oħra b'dawk il-miżuri.
4.  Meta l-operatur ekonomiku rilevanti ma jiħux azzjoni korrettiva xierqa fil-perjodu ta' żmien imsemmi fit-tieni subparagrafu tal-paragrafu 1, l-awtoritajiet ta' sorveljanza tas-suq għandhom jieħdu l-miżuri provviżorji xierqa kollha biex jipprojbixxu jew jirrestrinġu l-prodotti li jkunu qed isiru disponibbli fis-swieq nazzjonali tagħhom jew biex jirtiraw il-prodott minn dak is-suq. L-awtoritajiet ta' sorveljanza tas-suq għandhom jinfurmaw mingħajr dewmien lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri l-oħra b'dawk il-miżuri.
Emenda 145
Proposta għal direttiva
Artikolu 19 – paragrafu 5 – parti introduttorja
5.  L-informazzjoni msemmija fil-paragrafu 4 għandha tinkludi d-dettalji kollha disponibbli, b'mod partikolari d-dejta meħtieġa għall-identifikazzjoni tal-prodott mhux konformi, l-oriġini tal-prodott, in-natura tal-allegat nuqqas ta' konformità u tar-riskju involut, in-natura u t-tul tal-miżuri nazzjonali li jkunu ttieħdu u l-argumenti mressqa mill-operatur ekonomiku relevanti. B'mod partikolari, l-awtoritajiet ta' sorveljanza tas-suq għandhom jindikaw jekk in-nuqqas ta' konformità huwiex dovut għal kwalunkwe waħda minn dawn li ġejjin:
5.  L-informazzjoni msemmija fil-paragrafu 4 għandha tinkludi d-dettalji kollha disponibbli, b'mod partikolari d-dejta meħtieġa għall-identifikazzjoni tal-prodott mhux konformi, l-oriġini tal-prodott, in-natura tal-allegat nuqqas ta' konformità, in-natura u t-tul tal-miżuri nazzjonali li jkunu ttieħdu u l-argumenti mressqa mill-operatur ekonomiku rilevanti. B'mod partikolari, l-awtoritajiet ta' sorveljanza tas-suq għandhom jindikaw jekk in-nuqqas ta' konformità huwiex dovut għal kwalunkwe waħda minn dawn li ġejjin:
Emenda 146
Proposta għal direttiva
Artikolu 19 – paragrafu 5 – punt a
(a)  il-prodott jonqos milli jissodisfa r-rekwiżiti relatati ma' dawk stabbiliti fl-Artikolu 3 ta' din id-Direttiva, jew
(a)  il-prodott jonqos milli jissodisfa r-rekwiżiti rilevanti stabbiliti fl-Artikolu 3, jew
Emenda 147
Proposta għal direttiva
Artikolu 19 – paragrafu 8
8.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li jittieħdu l-miżuri restrittivi xierqa fir-rigward tal-prodott ikkonċernat, bħall-irtirar tal-prodott mis-suq tagħhom, mingħajr dewmien.
8.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li jittieħdu l-miżuri restrittivi xierqa u proporzjonati fir-rigward tal-prodott ikkonċernat, bħall-irtirar tal-prodott mis-suq tagħhom, mingħajr dewmien.
Emenda 148
Proposta għal direttiva
Artikolu 20 – paragrafu 1 – subparagrafu 1
Jekk wara t-tlestija tal-proċedura stabbilita fl-Artikolu 19(3) u (4), jittressqu oġġezzjonijiet kontra miżura meħuda minn Stat Membru, jew meta l-Kummissjoni tqis li miżura nazzjonali tmur kontra l-leġiżlazzjoni tal-Unjoni, il-Kummissjoni għandha, mingħajr dewmien, tikkonsulta mal-Istati Membri u mal-operatur ekonomiku jew mal-operaturi ekonomiċi rilevanti u għandha tevalwa l-miżura nazzjonali. Fuq il-bażi tar-riżultati ta' dik l-evalwazzjoni, il-Kummissjoni għandha tieħu deċiżjoni dwar jekk il-miżura nazzjonali hijiex iġġustifikata jew le.
Jekk wara t-tlestija tal-proċedura stabbilita fl-Artikolu 19(3) u (4), jitressqu oġġezzjonijiet kontra miżura meħuda minn Stat Membru, jew meta l-Kummissjoni jkollha evidenza raġonevoli li tissuġġerixxi li miżura nazzjonali tmur kontra l-leġiżlazzjoni tal-Unjoni, il-Kummissjoni għandha, mingħajr dewmien, tikkonsulta mal-Istati Membri u mal-operatur ekonomiku jew mal-operaturi ekonomiċi rilevanti u għandha tevalwa l-miżura nazzjonali. Fuq il-bażi tar-riżultati ta' dik l-evalwazzjoni, il-Kummissjoni għandha tieħu deċiżjoni dwar jekk il-miżura nazzjonali hijiex iġġustifikata jew le.
Emenda 149
Proposta għal direttiva
Artikolu 20a (ġdid)
Artikolu 20a
Grupp ta' Ħidma
1.  Il-Kummissjoni għandha tistabbilixxi grupp ta' ħidma.
Dan il-grupp ta' ħidma għandu jkun magħmul mir-rappreżentanti tal-awtoritajiet nazzjonali tas-sorveljanza tas-suq u l-partijiet ikkonċernati rilevanti, inklużi l-persuni b'diżabilità u l-organizzazzjonijiet rappreżentattivi tagħhom.
2.  Il-grupp ta' ħidma għandu jwettaq il-kompiti li ġejjin:
(a)  jiffaċilita l-iskambju ta' informazzjoni u tal-aħjar prattiki fost l-awtoritajiet tas-sorveljanza tas-suq;
(b)  jiżgura koerenza fl-applikazzjoni tar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà msemmija fl-Artikolu 3;
(c)  jesprimi opinjoni dwar l-eċċezzjonijiet mir-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà msemmija fl-Artikolu 3 f'każijiet li huma meqjusa neċessarji, wara li jkun irċieva t-talba tal-Kummissjoni.
Emenda 151
Proposta għal direttiva
Artikolu 21 – paragrafu 1 – punt c
(c)  Meta jiġu stabbiliti r-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà marbuta ma' kriterji soċjali u ta' kwalità stabbiliti mill-awtoritajiet kompetenti fil-proċeduri ta' offerti għal servizzi pubbliċi tat-trasport tal-passiġġieri bil-ferrovija u bit-triq skont ir-Regolament (KE) Nru 1370/2007;
imħassar
Emendi 247 u 281
Proposta għal direttiva
Artikolu 21 – paragrafu 1 – punt d a (ġdid)
(da)   fejn applikabbli, għal-leġiżlazzjoni rilevanti kollha tal-Unjoni jew għad-dispożizzjonijiet fil-leġiżlazzjoni tal-Unjoni li jirreferu għall-aċċessibbiltà għall-persuni b'diżabbiltà.
Emenda 282
Proposta għal direttiva
Artikolu 21 – paragrafu 1 – punt d b (ġdid)
(db)   meta l-Unjoni tikkonfinanzja proġetti tal-infrastruttura tat-trasport u tat-telekomunikazzjoni aċċessibbli u mingħajr ostakli taħt is-CEF, il-Fondi Strutturali jew il-FEIS, il-proġetti li jappoġġaw jew li jinkludu komponenti tal-aċċessibbiltà għandhom jiġu prijoritizzati.
Emenda 152
Proposta għal direttiva
Artikolu 22 – paragrafu 1
1.  Ir-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà msemmija fl-Artikolu 21 japplikaw sa fejn dawn ma jimponux piż sproporzjonat fuq l-awtoritajiet kompetenti għall-finijiet ta' dak l-Artikolu.
1.  Ir-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà msemmija fl-Artikolu 21 japplikaw sa fejn dawn ma jimponux piż sproporzjonat fuq l-awtoritajiet kompetenti jew fuq l-operaturi kuntrattati minnhom għall-finijiet ta' dak l-Artikolu.
Emendi 226 u 257
Proposta għal direttiva
Artikolu 22 – paragrafu 2 – punt b
(b)  l-istima tal-ispejjeż u tal-benefiċċji għall-awtoritajiet kompetenti kkonċernati b'rabta mal-benefiċċju stmat għall-persuni b'diżabilità, filwaqt li jitqiesu l-frekwenza u t-tul ta' żmien tal-użu tal-prodott jew tas-servizz speċifiku;
(b)  l-istima tal-ispejjeż u tal-benefiċċji għall-awtoritajiet kompetenti kkonċernati b'rabta mal-benefiċċju stmat għall-persuni b'limitazzjonijiet funzjonali u persuni b'diżabilità, filwaqt li jitqiesu l-frekwenza u t-tul ta' żmien tal-użu tal-prodott jew tas-servizz speċifiku.
Emenda 153
Proposta għal direttiva
Artikolu 22 – paragrafu 3
3.  Il-valutazzjoni dwar jekk il-konformità mar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà msemmija fl-Artikolu 21 tkunx timponi piż sproporzjonat, għandha titwettaq mill-awtoritajiet kompetenti kkonċernati.
3.  Il-valutazzjoni inizjali dwar jekk il-konformità mar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà msemmija fl-Artikolu 21 tkunx timponi piż sproporzjonat, għandha titwettaq mill-awtoritajiet kompetenti kkonċernati.
Emenda 231
Proposta għal direttiva
Artikolu 22 – paragrafu 3 a (ġdid)
3a.  Il-Kummissjoni għandha tadotta atti delegati skont l-Artikolu 23a biex tissupplimenta l-paragrafu 2 ta' dan l-Artikolu billi tispeċifika ulterjorment il-kriterji li jridu jitqiesu għall-prodotti u s-servizzi kollha koperti minn din id-Direttiva meta jiġi vvalutat jekk il-piż għandux jitqies bħala sproporzjonat, mingħajr ma timmodifika dawk il-kriterji.
Meta tispeċifika ulterjorment dawk il-kriterji , il-Kummissjoni għandha mhux biss tikkunsidra l-benefiċċji potenzjali għall-persuni b'diżabilità, iżda wkoll dawk għall-persuni b'limitazzjonijiet funzjonali.
Il-Kummissjoni għandha tadotta l-ewwel tali att delegat li jkopri l-prodotti u s-servizzi kollha li jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva sa ... [sena wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta' din id-Direttiva].

Emenda 155
Proposta għal direttiva
Artikolu 22 – paragrafu 4
4.  Meta awtorità kompetenti tuża l-eċċezzjoni stipulata fil-paragrafi 1, 2 u 3 għal prodott jew servizz speċifiku, din għandha tinnotifika b'dan lill-Kummissjoni. In-notifika għandha tinkludi l-valutazzjoni msemmija fil-paragrafu 2.
4.  Meta awtorità kompetenti tuża l-eċċezzjoni stipulata fil-paragrafi 1, 2 u 3 għal prodott jew servizz speċifiku, din għandha tinnotifika b'dan lill-Kummissjoni. Il-valutazzjoni msemmija fil-paragrafu 2 għandha tiġi ppreżentata lill-awtorità tas-sorveljanza tas-suq fuq talba tagħha.
Emenda 156
Proposta għal direttiva
Artikolu 22 – paragrafu 4a (ġdid)
4a.  Jekk il-Kummissjoni jkollha raġuni biex tiddubita d-deċiżjoni tal-awtorità kompetenti kkonċernata, il-Kummissjoni tista' titlob lill-grupp ta' ħidma msemmi fl-Artikolu 20a jivverifika l-valutazzjoni msemmija fil-paragrafu 2 ta' dan l-Artikolu u joħroġ opinjoni.
Emenda 157
Proposta għal direttiva
Artikolu 22 – paragrafu 4b (ġdid)
4b.  Il-Kummissjoni għandha tadotta atti ta' implimentazzjoni li jistabbilixxu mudell ta' notifika għall-finijiet tal-paragrafu 4 ta' dan l-Artikolu. Dawn l-atti ta' implimentazzjoni għandhom jiġu adottati f'konformità mal-proċedura konsultattiva msemmija fl-Artikolu 24(1a). Il-Kummissjoni għandha tadotta l-ewwel tali att ta' implimentazzjoni sa ... [sentejn wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta' din id-Direttiva].
Emenda 158
Proposta għal direttiva
Kapitolu VII – titolu
SETGĦAT TA' IMPLIMENTAZZJONI U DISPOŻIZZJONIJIET FINALI
ATTI DELEGATI, SETGĦAT TA' IMPLIMENTAZZJONI U DISPOŻIZZJONIJIET FINALI
Emenda 159
Proposta għal direttiva
Artikolu 23a (ġdid)
Artikolu 23a
L-eżerċizzju tad-delega
1.  Is-setgħa ta' adozzjoni ta' atti delegati hija mogħtija lill-Kummissjoni suġġett għall-kondizzjonijiet stabbiliti f'dan l-Artikolu.
2.  Is-setgħa ta' adozzjoni ta' atti delegati msemmija fl-Artikolu 10(12), l-Artikolu 12(5a) u l-Artikolu 22(3a) hija mogħtija lill-Kummissjoni għal perjodu ta' żmien indeterminat minn ... [id-data tad-dħul fis-seħħ ta' din id-Direttiva].
3.  Id-delega ta' setgħa msemmija fl-Artikolu 10, l-Artikolu 12(5a) u l-Artikolu 22(3a) tista' tiġi revokata fi kwalunkwe mument mill-Parlament Ewropew jew mill-Kunsill. Deċiżjoni li tirrevoka għandha ttemm id-delega ta' setgħa speċifikata f'dik id-deċiżjoni. Din għandha ssir effettiva fil-jum wara l-pubblikazzjoni tad-deċiżjoni f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea jew f'data aktar tard speċifikata fih. Ma għandhiex taffettwa l-validità ta' kwalunkwe att delegat li jkun diġà fis-seħħ.
4.  Qabel ma tadotta att delegat, il-Kummissjoni għandha tikkonsulta esperti maħtura minn kull Stat Membru skont il-prinċipji stabbiliti fil-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta' April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet.
5.  Hekk kif tadotta att delegat, il-Kummissjoni għandha tinnotifikah simultanjament lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill.
6.  Att delegat adottat skont l-Artikoli 10(12), l-Artikolu 12(5a) u l-Artikolu 22(3a) għandu jidħol fis-seħħ biss jekk ma tiġix espressa oġġezzjoni mill-Parlament Ewropew jew mill-Kunsill fi zmien perjodu ta' xahrejn min-notifika ta' dak l-att lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill jew jekk, qabel ma jiskadi dak il-perjodu, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill ikunu t-tnejn infurmaw lill-Kummissjoni li mhumiex sejrin joġġezzjonaw. Dak il-perjodu għandu jiġi estiż b'xahrejn fuq inizjattiva tal-Parlament Ewropew jew tal-Kunsill.
Emenda 160
Proposta għal direttiva
Artikolu 24 – paragrafu 1a (ġdid)
1a.  Fejn issir referenza għal dan il-paragrafu, għandu japplika l-Artikolu 4 tar-Regolament (UE) Nru 182/2011.
Emenda 161
Proposta għal direttiva
Artikolu 25 – paragrafu 2
2.  Il-mezzi msemmija fil-paragrafu 1 għandhom jinkludu:
(Ma taffettwax il-verżjoni Maltija)
Emenda 162
Proposta għal direttiva
Artikolu 25 – paragrafu 2 – punt a
(a)  dispożizzjonijiet li permezz tagħhom il-konsumatur jista' jieħu azzjoni skont il-liġi nazzjonali quddiem il-qrati jew quddiem il-korpi amministrattivi kompetenti sabiex jiżguraw li d-dispożizzjonijiet nazzjonali li jttrasponu din id-Direttiva jiġu mħarsa;
(a)  il-possibbiltà, għall-konsumatur direttament affettwat min-nuqqas ta' konformità ta' prodott jew servizz, li jieħu azzjoni skont il-liġi nazzjonali quddiem il-qrati jew quddiem il-korpi amministrattivi kompetenti sabiex jiżguraw li d-dispożizzjonijiet nazzjonali li jttrasponu din id-Direttiva jiġu mħarsa;
Emenda 163
Proposta għal direttiva
Artikolu 25 – paragrafu 2 – punt b
(b)  id-dispożizzjonijiet li permezz tagħhom il-korpi pubbliċi jew l-assoċjazzjonijiet, l-organizzazzjonijiet jew entitajiet legali oħra privati li jkollhom interess leġittimu fl-iżgurar tal-ħarsien tad-dispożizzjonijiet ta' din id-Direttiva, ikunu jistgħu jieħdu azzjoni skont il-liġi nazzjonali quddiem il-qrati jew quddiem il-korpi amministrattivi kompetenti f'isem il-konsumaturi sabiex jiżguraw li jitħarsu d-dispożizzjonijiet nazzjonali li jittrasponu din id-Direttiva.
(b)  il-possibbiltà, għall-korpi pubbliċi jew l-assoċjazzjonijiet, l-organizzazzjonijiet jew entitajiet legali oħra privati li jkollhom interess leġittimu fl-iżgurar tal-ħarsien tad-dispożizzjonijiet ta' din id-Direttiva, biex jieħdu azzjoni skont il-liġi nazzjonali quddiem il-qrati jew quddiem il-korpi amministrattivi kompetenti f’isem il-konsumaturi sabiex jiżguraw li jitħarsu d-dispożizzjonijiet nazzjonali li jittrasponu din id-Direttiva. Dak l-interess leġittimu jista' jkun ir-rappreżentanza tal-konsumaturi li huma direttament affettwati min-nuqqas ta' konformità ta' prodott jew servizz;
Emenda 164
Proposta għal direttiva
Artikolu 25 – paragrafu 2 – punt ba (ġdid)
(ba)  il-possibbiltà, għall-konsumatur direttament affettwat min-nuqqas ta' konformità ta' prodott jew servizz, li juża mekkaniżmu tal-ilmenti; Dak il-mekkaniżmu jista' jkun ġestit minn korp eżistenti bħal ombudsman nazzjonali.
Emenda 165
Proposta għal direttiva
Artikolu 25 – paragrafu 2a (ġdid)
2a.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, qabel ma jinbdew proċeduri quddiem il-qrati jew quddiem il-korpi amministrattivi kompetenti, kif imsemmi fil-punti (a) u (b) tal-paragrafu 1, ikunu fis-seħħ mekkaniżmi ta' soluzzjoni alternattivi għat-tilwim biex jirriżolvu xi allegat nuqqas ta' konformità ma' din id-Direttiva li ġie rrapportat permezz ta' mekkaniżmu tal-ilmenti msemmi fil-punt (ba) tal-paragrafu 2.
Emenda 166
Proposta għal direttiva
Artikolu 25 – paragrafu 2b (ġdid)
2b.  Dan l-Artikolu ma għandux japplika għall-kuntratti li huma soġġetti għad-Direttivi 2014/24/UE jew 2014/25/UE.
Emenda 288
Proposta għal direttiva
Artikolu 26 – paragrafu 2
2.  Il-penali stipulati għandhom ikunu effettivi, proporzjonati u dissważivi.
2.  Il-penali stipulati għandhom ikunu effettivi, proporzjonati u dissważivi, iżda ma għandhomx iservu bħala alternattiva għall-eżekuzzjoni, min-naħa tal-operaturi ekonomiċi, tal-obbligu tagħhom li jagħmlu l-prodotti jew is-servizzi tagħhom aċċessibbli. Dawn il-penali għandhom ikunu akkumpanjati b'azzjoni ta' rimedju effettiva f'każ ta' nuqqas ta' konformità tal-operatur ekonomiku.
Emenda 168
Proposta għal direttiva
Artikolu 26 – paragrafu 4
4.  Il-penali għandhom iqisu l-livell ta' nuqqas ta' konformità, inkluż l-għadd ta' unitajiet tal-prodotti jew tas-servizzi li mhumiex konformi kkonċernati, kif ukoll l-għadd ta' persuni affettwati.
4.  Il-penali għandhom iqisu l-livell ta' nuqqas ta' konformità, inkluż is-serjetà tiegħu, u l-għadd ta' unitajiet tal-prodotti jew tas-servizzi li mhumiex konformi kkonċernati, kif ukoll l-għadd ta' persuni affettwati.
Emenda 169
Proposta għal direttiva
Artikolu 27 – paragrafu 2
2.  Għandhom japplikaw dawk id-dispożizzjonijiet minn [... daħħal id-data - sitt snin wara d-dħul fis-seħħ tad-Direttiva].
2.  Għandhom japplikaw dawk id-dispożizzjonijiet minn ... [ħames snin wara d-dħul fis-seħħ tad-Direttiva].
Emenda 170
Proposta għal direttiva
Artikolu 27 – paragrafu 2a (ġdid)
2a.  Mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 2b ta' dan l-Artikolu, l-Istati Membri għandhom jipprovdu għal perjodu ta' tranżizzjoni ta' ħames snin wara... [sitt snin wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta' din id-Direttiva] li matulu l-fornituri tas-servizzi jistgħu jkomplu jipprovdu s-servizzi tagħhom bl-użu ta' prodotti li jkunu ġew legalment użati minnhom biex jipprovdu servizzi simili qabel dik id-data.
Emenda 171
Proposta għal direttiva
Artikolu 27 – paragrafu 2b (ġdid)
2b.  L-Istati Membri jistgħu jipprovdu li t-terminals self-service użati legalment minn fornituri ta' servizzi għall-forniment ta' servizzi qabel .... [sitt snin wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta' din id-Direttiva] jistgħu jibqgħu jintużaw fil-forniment ta' servizzi simili sa tmiem il-ħajja ekonomikament utli tagħhom.
Emenda 172
Proposta għal direttiva
Artikolu 27 – paragrafu 5
5.  L-Istati Membri li jużaw il-possibbiltà stipulata fl-Artikolu 3(10) għandhom jikkomunikaw lill-Kummissjoni t-test tad-dispożizzjonijiet ewlenin tal-liġi nazzjonali li huma jadottaw għal dak l-għan u għandhom jirrapportaw lill-Kummissjoni dwar il-progress li sar fl-implimentazzjoni tagħhom.
5.  Fejn xieraq, l-Istati Membri għandhom jikkomunikaw lill-Kummissjoni t-test tad-dispożizzjonijiet ewlenin tal-liġi nazzjonali li huma jadottaw bl-tal-Artikolu 3(10) u għandhom jirrapportaw lill-Kummissjoni dwar il-progress li sar fl-implimentazzjoni tagħhom.
Emenda 173
Proposta għal direttiva
Artikolu 28 – paragrafu 1
Sa […daħħal id-data - ħames snin wara l-applikazzjoni ta' din id-Direttiva], u kull ħames snin wara dan, il-Kummissjoni għandha tissottometti lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni, rapport dwar l-applikazzjoni ta' din id-Direttiva.
-1.   Sa [tliet snin wara d-data tal-applikazzjoni ta' din id-Direttiva], u kull ħames snin wara dan, il-Kummissjoni għandha tissottometti lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni, rapport dwar l-applikazzjoni ta' din id-Direttiva.
Emenda 174
Proposta għal direttiva
Artikolu 28 – paragrafu 1
1.  Ir-rapport għandu, inter alia, jindirizza fid-dawl tal-iżviluppi soċjali, ekonomiċi u teknoloġiċi, l-evoluzzjoni tal-aċċessibbiltà ta' prodotti u ta' servizzi u l-impatt fuq l-operaturi ekonomiċi u l-persuni b'diżabilità, filwaqt li jidentifika meta jkun possibbli, l-oqsma għal tnaqqis tal-piż, bl-għan li jivvaluta l-ħtieġa ta' rieżami ta' din id-Direttiva.
1.  Dawk ir-rapporti, mfassla abbażi tan-nofitiki riċevuti skont l-Artikolu 12(6) u l-Artikolu 22(4), għandhom jivvalutaw jekk din id-Direttiva laħqitx l-objettivi tagħha, b'mod partikolari fir-rigward tat-titjib tal-moviment liberu ta' prodotti u servizzi aċċessibbli. Barra minn hekk, dawk ir-rapporti għandhom fid-dawl tal-iżviluppi soċjali, ekonomiċi u teknoloġiċi, jindirizzaw l-evoluzzjoni tal-aċċessibbiltà ta' prodotti u ta' servizzi, il-ħtieġa li jinkludu prodotti u servizzi ġodda fi ħdan il-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva, jew il-ħtieġa li jeskludu ċerti prodotti jew servizzi mill-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva kif ukoll l-impatt ta' din id-Direttiva fuq l-operaturi ekonomiċi u l-persuni b'diżabilità, filwaqt li jidentifikaw meta jkun possibbli, l-oqsma għal tnaqqis tal-piż, bl-għan li jivvalutaw il-ħtieġa ta' rieżami ta' din id-Direttiva.
Emenda 175
Proposta għal direttiva
Artikolu 28 – paragrafu 2
2.  L-Istati Membri għandhom jikkomunikaw lill-Kummissjoni fi żmien xieraq l-informazzjoni kollha meħtieġa għall-Kummissjoni sabiex tfassal rapport bħal dan.
2.  L-Istati Membri għandhom jikkomunikaw lill-Kummissjoni fi żmien xieraq l-informazzjoni kollha meħtieġa għall-Kummissjoni sabiex tfassal rapporti bħal dawn.
Emenda 176
Proposta għal direttiva
Artikolu 28 – paragrafu 3
3.  Ir-rapport tal-Kummissjoni għandu jqis l-opinjonijiet tal-partijiet ikkonċernati ekonomiċi u tal-organizzazzjonijiet mhux governattivi rilevanti, inklużi l-organizzazzjonijiet ta' persuni b'diżabilità u dawk li jirrappreżentaw lill-persuni anzjani.
3.  Ir-rapport tal-Kummissjoni għandu jqis l-opinjonijiet tal-partijiet ikkonċernati ekonomiċi u tal-organizzazzjonijiet mhux governattivi rilevanti, inklużi l-organizzazzjonijiet ta' persuni b'diżabilità.
Emenda 177
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima I – Parti A (ġdid)
A.  Sistemi ta' tħaddim
1.  L-għoti ta' servizzi, sabiex jiġi mmassimizzat l-użu raġonevolment prevedibbli tagħhom minn persuni b'diżabilità, għandu jitwettaq billi jiġu ssodisfati r-rekwiżiti tal-prestazzjoni funzjonali stabbiliti fil-Parti C, u għandu jinkludi:
(a)  informazzjoni dwar il-funzjonament tas-servizz ikkonċernat u dwar il-faċilitajiet u l-karatteristiċi ta' aċċessibbiltà tiegħu; kif ukoll
(b)  informazzjoni elettronika, inklużi s-siti web meħtieġa għall-għoti tas-servizz ikkonċernat.
Emenda 178
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima I – Parti B (ġdid)
B.  Il-ħardwer tal-kompjuter bi skop ġenerali u s-sistemi operattivi integrati tiegħu
Emenda 180
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima I – punt 2
[.....]
imħassar
Emenda 181
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima I – Parti C (ġdid)
C.  Rekwiżiti tal-prestazzjoni funzjonali
Sabiex id-disinn u l-interfaċċja tal-utenti tagħhom isiru aċċessibbli, il-prodotti u s-servizzi għandhom ikunu ddisinjati, fejn applikabbli, kif ġej:
(a)  Użu mingħajr viżjoni
Fejn il-prodott jipprovdi modalitajiet viżwali ta' tħaddim, dan għandu jipprovdi wkoll tal-inqas modalità waħda ta' tħaddim li ma tkunx tirrikjedi viżjoni.
(b)  Użu b'viżjoni limitata
Fejn il-prodott jipprovdi modalitajiet viżwali ta' tħaddim, dan għandu jipprovdi tal-inqas modalità waħda ta' tħaddim li tippermetti lill-utenti jħaddmu l-prodott b'viżjoni limitata; li jista' jinkiseb, pereżempju, permezz ta' karatteristiċi relatati ma' kuntrast u luminanza flessibbli, tkabbir flessibbli mingħajr telf tal-kontenut jew tal-funzjonalitajiet ġodda, modi flessibbli biex jisseparaw u jikkontrollaw informazzjoni fuq quddiem minn elementi viżivi fl-isfond u kontroll flessibbli fuq il-kamp viżiv meħtieġ.
(c)  Użu mingħajr perċezzjoni tal-kulur
Fejn il-prodott jipprovdi modalitajiet viżwali ta' tħaddim, dan għandu jipprovdi wkoll tal-inqas modalità waħda ta' tħaddim li ma tkunx tirrikjedi perċezzjoni tal-utent tal-kulur.
(d)  Użu mingħajr smigħ
Fejn il-prodott jipprovdi modalitajiet tas-smigħ ta' tħaddim, dan għandu jipprovdi wkoll tal-inqas modalità waħda ta' tħaddim li ma tkunx tirrikjedi smigħ.
(e)  Użu bi smigħ limitat
Fejn il-prodott jipprovdi modalitajiet tas-smigħ ta' tħaddim, dan għandu jipprovdi tal-inqas modalità waħda ta' tħaddim b'funzjonalitajiet awdjo mtejba; dan jista' jinkiseb pereżempju għal kontroll tal-utent tal-volum u modi flessibbli biex jisseparaw u jikkontrollaw ħoss fuq quddiem minn ħoss fl-isfond fejn il-vuċi u l-isfond huma disponibbli bħala flussi tal-awdjo separati.
(f)  Użu mingħajr kapaċitajiet vokali
Fejn il-prodott jirrikjedi input vokali mill-utenti, dan għandu jipprovdi tal-inqas modalità waħda ta' tħaddim li ma tkunx tirrikjedi lill-utenti jiġġeneraw output vokali. Output vokali jinkludi kwalunkwe ħoss iġġenerat mill-fomm bħal diskors, tisfir jew klikkjaturi.
(g)  Użu b'manipulazzjoni jew saħħa limitati
Fejn il-prodott jirrikjedi azzjonijiet manwali, dan għandu jipprovdi tal-inqas modalità waħda ta' tħaddim waħda li tippermetti lill-utenti jagħmlu użu mill-prodott permezz ta' azzjonijiet alternattivi li ma jirrikjedux kontroll bil-ħiliet motorji żgħar bħal manipulazzjoni jew saħħa bl-idejn, u lanqas t-tħaddim ta' aktar minn kontroll wieħed fl-istess ħin.
(h)  Użu b'moviment limitat
Fejn il-prodotti jkunu weqfin fl-art jew installati, l-elementi tat-tħaddim għandhom ikunu jistgħu jintlaħqu mill-utenti kollha;
(i)  Minimizzazzjoni tar-riskju li jiġu stimulati reazzjonijiet fotosensittivi
Fejn il-prodott jipprovdi modi viżwali ta' tħaddim, dan għandu jevita modi ta' tħaddim li huma magħrufa li jikkawżaw reazzjonijiet fotosensittivi;
(j)  Użu b'konjizzjoni limitata
Il-prodott għandu jipprovdi tal-inqas modalità waħda ta' tħaddim li tinkorpora karatteristiċi li jagħmlu l-użu aktar sempliċi u faċli.
(k)  Privatezza
Fejn il-prodott jinkorpora funzjonalitajiet previsti għall-aċċessibbiltà, dan għandu jipprovdi tal-inqas modalità waħda ta' tħaddim li tippreżerva l-privatezza tal-utenti meta jużaw dawk il-funzjonalitajiet tal-ICT previsti għall-aċċessibbiltà.
Emenda 182
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima I – Parti D (ġdid)
D.  Servizzi ta' appoġġ
Fejn disponibbli, is-servizzi ta' appoġġ għandhom jipprovdu informazzjoni dwar l-aċċessibbiltà tal-prodott u l-kompatibbiltà tiegħu ma' teknoloġiji ta' assistenza, b'modi aċċessibbli ta' komunikazzjoni għal persuni b'diżabilità.
Emendi 183 u 291
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima II – titolu
it-terminals self-service: Magni awtomatiċi għall-ġbid tal-flus, magni tal-biljetti u magni taċ-check-in
it-terminals self-service: Magni awtomatiċi għall-ġbid tal-flus, magni tal-biljetti, magni taċ-check-in u terminals tal-ħlas
Emendi 184, 291, 299 u 342
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima II – punt 1
1.  Id-disinn u l-produzzjoni:
1.  Id-disinn u l-produzzjoni:
Id-disinn u l-produzzjoni tal-prodotti, sabiex jiġi mmassimizzat l-użu prevedibbli tagħhom minn persuni b'limitazzjonijiet funzjonali, inklużi l-persuni b'diżabilità u dawk b'diżabilitajiet marbuta mal-età, għandhom jitwettqu billi jkun disponibbli dan li ġej:
Id-disinn u l-produzzjoni tal-prodotti, sabiex jiġi mmassimizzat l-użu prevedibbli raġonevoli tagħhom minn persuni b'diżabilità għandhom jitwettqu billi jiġu ssodisfati r-rekwiżiti funzjonali ta' prestazzjoni stabbiliti fil-Parti C tat-Taqsima I. F'dak ir-rigward, il-prodotti ma għandhomx jirrikjedu li karatteristika ta' aċċessibbiltà tkun attivata sabiex utent li jkollu bżonn din il-karatteristika jkun jista' jattivaha.
Id-disinn u l-produzzjoni tal-prodotti għandhom ikunu aċċessibbli inkluż dan li ġej:
(a)  l-informazzjoni dwar l-użu tal-prodott mogħtija fuq il-prodott innifsu (ittikkettar, struzzjonijiet, twissija), li:
(a)  l-informazzjoni dwar l-użu tal-prodott mogħtija fuq il-prodott innifsu (l-ittikkettar, l-istruzzjonijiet u t-twissija);
(i)  trid tkun disponibbli permezz ta' aktar minn kanal sensorjali wieħed;
(ii)  trid tkun tinftiehem;
(iii)  trid tkun perċettibbli;
(iv)  għandha tkun disponibbli b'fonts ta' daqs adegwat għall-kundizzjonijiet ta' użu prevedibbli;
(b)  l-interfaċċja tal-utent tal-prodott (maniġġar, kontrolli u feedback, input u output) skont il-punt 2;
(b)  l-interfaċċja tal-utent tal-prodott (maniġġar, kontrolli u feedback, input u output);
(c)  il-funzjonalità tal-prodott billi jiġu pprovduti funzjonijiet immirati biex jindirizzaw il-ħtiġijiet ta' persuni b'limitazzjonijiet funzjonali, f'konformità mal-punt 2;
(c)  il-funzjonalità tal-prodott billi jiġu pprovduti funzjonijiet immirati biex jindirizzaw il-ħtiġijiet ta' persuni b'diżabilitajiet;li jridu jinkisbu billi jipprevedu l-użu ta' kuffji personali, fejn ikun meħtieġ rispons f'waqtu, billi l-utent jiġi avżat permezz ta' aktar minn kanal sensorjali wieħed u billi tingħata l-possibbiltà li jittawwal iż-żmien permess ,u billi jkun hemm kuntrast adegwat u buttuni u kontrolli identifikati bil-mess;
(d)  l-interfaċċjar tal-prodott ma' tagħmir ta' assistenza.
(d)  meta rilevanti, kompatibbiltà ma' tagħmir u teknoloġiji assistivi disponibbli fil-livell tal-Unjoni, inklużi t-teknoloġiji għas-smigħ, bħalma huma l-apparat tas-smigħ, it-telecoils, l-impjanti cochlear, u tagħmir tas-smigħ assistiv.
Emenda 185
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima II – punt 2
[....]
imħassar
Emenda 186
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima III – titolu
Is-servizzi tat-telefonija, inklużi s-servizzi ta' emerġenza u t-tagħmir tat-terminals relatat b'kapaċitajiet avvanzati tal-informatika għall-konsumaturi
Is-servizzi tat-telefonija, inklużi s-servizzi ta' emerġenza u t-tagħmir tat-terminals relatat
Emendi 187, 292 u 300
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima III – Parti A – punt 1
1.  L-għoti ta' servizzi, sabiex jiġi mmassimizzat l-użu prevedibbli tagħhom minn persuni b'limitazzjonijiet funzjonali, inklużi l-persuni b'diżabilità, għandu jitwettaq billi:
1.  L-għoti ta' servizzi, sabiex jiġi mmassimizzat l-użu raġonevolment prevedibbli tagħhom minn persuni b'diżabilità għandu jitwettaq billi jiġu ssodisfati r-rekwiżiti tal-prestazzjoni funzjonali stabbiliti fil-Parti C tat-Taqsima I, u għandu jinkludi:
(a)  tiġi żgurata l-aċċessibbiltà tal-prodotti li jużaw fl-għoti tas-servizz, skont ir-regoli stabbiliti fil-punt B dwar "Tagħmir tat-terminals relatat b'kapaċitajiet avvanzati tal-informatika użat mill-konsumaturi"
(a)  il-prodotti li l-fornituri tas-servizzi jużaw fl-għoti tas-servizz ikkonċernat, skont ir-regoli stabbiliti fil-Parti B ta' din it-Taqsima;
(b)  tiġi pprovduta informazzjoni dwar il-funzjonament tas-servizz u dwar il-faċilitajiet u l-karatteristiċi ta' aċċessibbiltà tiegħu kif ġej:
(b)  informazzjoni dwar il-funzjonament tas-servizz ikkonċernat u dwar il-faċilitajiet u l-karatteristiċi ta' aċċessibbiltà tiegħu;
(i)  il-kontenut tal-informazzjoni għandu jkun disponibbli f'formati testwali li jistgħu jintużaw biex jiġġeneraw formati ta' assistenza alternattivi li jridu jiġu ppreżentati b'modi differenti mill-utenti u permezz ta' aktar minn kanal sensorjali wieħed,
(ii)  għandhom jiġu pprovduti alternattivi għall-kontenut mhux testwali;
(iii)   l-informazzjoni elettronika, inklużi l-applikazzjonijiet onlajn relatati meħtieġa fl-għoti tas-servizz, għandha tiġi pprovduta skont il-punt (c).
(ba)   l-informazzjoni elettronika, inklużi l-applikazzjonijiet onlajn relatati meħtieġa fl-għoti tas-servizz ikkonċernat.
(c)  is-siti web isiru aċċessibbli b'mod konsistenti u adegwat għall-perċezzjoni, għat-tħaddim u għall-fehim mill-utenti, inkluża l-adattabbiltà tal-preżentazzjoni u tal-interazzjoni tal-kontenut, bl-għoti, fejn meħtieġ, ta' alternattiva elettronika aċċessibbli; u b'mod li jiffaċilita l-interoperabbiltà ma' varjetà ta' aġenti għall-utenti u teknoloġiji ta' assistenza disponibbli fil-livelli tal-Unjoni u internazzjonali;
(c)  is-siti web isiru aċċessibbli b'mod konsistenti u adegwat għall-perċezzjoni, għat-tħaddim u għall-fehim mill-utenti, inkluża l-adattabbiltà tal-preżentazzjoni u tal-interazzjoni tal-kontenut, bl-għoti, fejn meħtieġ, ta' alternattiva elettronika aċċessibbli; u b'mod li jiffaċilita l-interoperabbiltà ma' varjetà ta' aġenti għall-utenti u teknoloġiji ta' assistenza disponibbli fil-livelli tal-Unjoni u internazzjonali;
(ca)  applikazzjonijiet abbażi ta' apparat mobbli;
(d)  tiġi pprovduta informazzjoni aċċessibbli biex jiġu ffaċilitati l-komplementaritajiet mas-servizzi ta' assistenza;
(d)  informazzjoni aċċessibbli biex jiġu ffaċilitati l-komplementaritajiet mas-servizzi ta' assistenza;
(e)  jiġu inklużi funzjonijiet, prattiki, politiki u proċeduri u tibdil fl-operazzjoni tas-servizz immirati biex jindirizzaw il-ħtiġijiet ta' persuni b'limitazzjonijiet funzjonali.
(e)  funzjonijiet, prattiki, politiki, proċeduri u tibdil fl-operazzjoni tas-servizz immirati biex jindirizzaw il-ħtiġijiet ta' persuni b'dizabilità u jiżguraw l-interoperabbiltà; li jridu jinkisbu billi jkunu previsti komunikazzjoni bil-vuċi, bil-vidjo u bit-test f'ħin reali, b'kull mod waħdu jew b'modi kkumbinati (konverżazzjoni totali), bejn żewġ utenti, jew bejn utent u servizz ta' emerġenza.
Emenda 344
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima III – punt A – punt 1 a (ġdid)
1a.   Servizzi ta' appoġġ
Fejn disponibbli, is-servizzi ta' appoġġ (help desks, ċentri fejn iċċempel, appoġġ tekniku, servizzi ta' trażmissjoni u servizzi ta' taħriġ) għandhom jipprovdu informazzjoni dwar l-aċċessibbiltà tas-servizz u l-kompatibbiltà tiegħu ma' teknoloġiji assistivi, b'mezzi aċċessibbli ta' komunikazzjoni għall-utenti b'limitazzjonijiet funzjonali, inklużi persuni b'diżabilità.
Emendi 188 u 292
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima III – Parti B – titolu
B.  Tagħmir relatat b'kapaċitajiet avvanzati tal-informatika għall-konsumaturi:
B.  Tagħmir terminali relatat użat mill-konsumaturi:
Emendi 189, 292 u 301
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima III – Parti B – punt 1
1.  Id-disinn u l-produzzjoni:
1.  Id-disinn u l-produzzjoni:
Id-disinn u l-produzzjoni tal-prodotti, sabiex jiġi mmassimizzat l-użu prevedibbli tagħhom minn persuni b'limitazzjonijiet funzjonali, inklużi l-persuni b'diżabilità u dawk b'diżabilitajiet marbuta mal-età, għandhom jitwettqu billi jkun disponibbli dan li ġej:
Id-disinn u l-produzzjoni tal-prodotti, sabiex jiġi mmassimizzat l-użu prevedibbli raġonevoli tagħhom minn persuni b'diżabilità għandhom jitwettqu billi jiġu ssodisfati r-rekwiżiti funzjonali ta' prestazzjoni stabbiliti fil-Parti C tat-Taqsima I, u għandhom jinkludu:
(a)  l-informazzjoni dwar l-użu tal-prodott mogħtija fuq il-prodott innifsu (ittikkettar, struzzjonijiet, twissija), li:
(a)   l-informazzjoni dwar l-użu tal-prodott mogħtija fuq il-prodott innifsu (l-ittikkettar, l-istruzzjonijiet u t-twissija);
(i)  trid tkun disponibbli permezz ta' aktar minn kanal sensorjali wieħed;
(ii)  trid tkun tinftiehem;
(iii)  trid tkun perċettibbli;
(iv)  għandha tkun disponibbli b'fonts ta' daqs adegwat għall-kundizzjonijiet ta' użu prevedibbli;
(b)  l-imballaġġ tal-prodott, inkluża l-informazzjoni pprovduta fih (ftuħ, għeluq, użu, rimi);
(b)  l-imballaġġ tal-prodott, inkluża l-informazzjoni pprovduta fih (ftuħ, għeluq, użu, rimi);
(c)  l-istruzzjonijiet dwar l-użu, l-istallazzjoni u l-manutenzjoni, il-ħżin u r-rimi tal-prodott li għandhom jikkonformaw ma' dan li ġej:
(c)  l-istruzzjonijiet dwar l-użu, l-istallazzjoni u l-manutenzjoni, il-ħżin u r-rimi tal-prodott;
(i)  il-kontenut tal-istruzzjonijiet għandu jkun disponibbli f'formati tat-test li jistgħu jintużaw biex jiġġeneraw formati ta' assistenza alternattivi li jridu jiġu ppreżentati b'modi differenti u permezz ta' aktar minn kanal sensorjali wieħed, u
(ii)  l-istruzzjonijiet għandhom jipprovdu alternattivi għall-kontenut mhux testwali;
(d)  l-interfaċċja tal-utent tal-prodott (maniġġar, kontrolli u feedback, input u output) skont il-punt 2;
(d)  l-interfaċċja tal-utent tal-prodott (maniġġar, kontrolli u feedback, input u output);
(e)  il-funzjonalità tal-prodott billi jiġu pprovduti funzjonijiet immirati biex jindirizzaw il-ħtiġijiet ta' persuni b'limitazzjonijiet funzjonali, f'konformità mal-punt 2;
(e)  il-funzjonalità tal-prodott billi jiġu pprovduti funzjonijiet immirati biex jindirizzaw il-ħtiġijiet ta' persuni b'diżabilità u jiżguraw l-interoperabbiltà; li trid tinkiseb billi jkunu previsti awdjo hifi, riżoluzzjoni tal-vidjo li tippermetti l-komunikazzjoni bil-lingwa tas-sinjali, il-komunikazzjoni bit-test fil-ħin reali, waħedha jew ikkombinata ma' komunikazzjoni bil-vuċi jew bil-vidjo, jew bl-iżgurar ta' kollegament effettiv bla fili ma' teknoloġiji tas-smigħ;
(f)  l-interfaċċjar tal-prodott ma' tagħmir ta' assistenza.
(f)  l-interfaċċjar tal-prodott ma' tagħmir ta' assistenza.
Emenda 190
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima III – Parti B – punt 2
[....]
imħassar
Emenda 346/rev
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima II – Parti B – punt 2 a (ġdid)
2a.   Servizzi ta' appoġġ:
fejn ikunu disponibbli, is-servizzi ta' appoġġ (help desks, ċentri fejn iċċempel, appoġġ tekniku, servizzi ta' trażmissjoni u servizzi ta' taħriġ) għandhom jipprovdu informazzjoni dwar l-aċċessibbiltà tal-prodott u dwar il-kompatibbiltà tiegħu ma' teknoloġiji assistivi, b'modi ta' komunikazzjoni li jkunu aċċessibbli għall-utenti b'limitazzjonijiet funzjonali, inklużi l-persuni b'diżabilità.
Emenda 191
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima IV – titolu
Is-servizzi tal-midja awdjoviżiva u t-tagħmir tat-terminals għall-konsumaturi relatat b'kapaċitajiet avvanzati tal-informatika
Is-siti web u l-applikazzjonijiet onlajn tas-servizzi tal-midja awdjoviżiva u t-tagħmir għall-konsumaturi relatat
Emenda 192
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima IV – Parti A – titolu
A.  Servizzi:
A.  Siti web u applikazzjonijiet onlajn:
Emenda 193
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima IV – Parti A – punt 1
1.  L-għoti ta' servizzi, sabiex jiġi mmassimizzat l-użu prevedibbli tagħhom minn persuni b'limitazzjonijiet funzjonali, inklużi l-persuni b'diżabilità, għandu jitwettaq billi:
1.   L-għoti ta' servizzi, sabiex jiġi mmassimizzat l-użu raġonevolment prevedibbli tagħhom minn persuni b'diżabilità għandu jitwettaq billi jiġu ssodisfati r-rekwiżiti tal-prestazzjoni funzjonali stabbiliti fil-Parti C tat-Taqsima I, u għandu jinkludi:
(a)   tiġi żgurata l-aċċessibbiltà tal-prodotti li jużaw fl-għoti tas-servizzi, skont ir-regoli stabbiliti fil-punt B dwar "Tagħmir tat-terminals relatat b'kapaċitajiet avvanzati tal-informatika użat mill-konsumaturi"
(a)  is-siti web isiru aċċessibbli b'mod konsistenti u adegwat għall-perċezzjoni, għat-tħaddim u għall-fehim mill-utenti, inkluża l-adattabbiltà tal-preżentazzjoni u tal-interazzjoni tal-kontenut, bl-għoti, fejn meħtieġ, ta' alternattiva elettronika aċċessibbli; u b'mod li jiffaċilita l-interoperabbiltà ma' varjetà ta' aġenti għall-utenti u teknoloġiji ta' assistenza disponibbli fil-livelli tal-Unjoni u internazzjonali;
(b)   tiġi pprovduta informazzjoni dwar il-funzjonament tas-servizz u dwar il-faċilitajiet u l-karatteristiċi ta' aċċessibbiltà tiegħu kif ġej:
(b)   l-applikazzjonijiet bankarji abbażi ta' apparat mobbli;
(i)  il-kontenut tal-informazzjoni għandu jkun disponibbli f'formati testwali li jistgħu jintużaw biex jiġġeneraw formati ta' assistenza alternattivi li jridu jiġu ppreżentati b'modi differenti mill-utenti u permezz ta' aktar minn kanal sensorjali wieħed,
(ii)  għandhom jiġu pprovduti alternattivi għall-kontenut mhux testwali;
(iii)  l-informazzjoni elettronika, inklużi l-applikazzjonijiet onlajn relatati meħtieġa fl-għoti tas-servizz, għandha tiġi pprovduta skont il-punt (c).
(c)  is-siti web isiru aċċessibbli b'mod konsistenti u adegwat għall-perċezzjoni, għat-tħaddim u għall-fehim mill-utenti, inkluża l-adattabbiltà tal-preżentazzjoni u tal-interazzjoni tal-kontenut, bl-għoti, fejn meħtieġ, ta' alternattiva elettronika aċċessibbli; u b'mod li jiffaċilita l-interoperabbiltà ma' varjetà ta' aġenti għall-utenti u teknoloġiji ta' assistenza disponibbli fil-livelli tal-Unjoni u internazzjonali;
(d)  tiġi pprovduta informazzjoni aċċessibbli biex jiġu ffaċilitati l-komplementaritajiet mas-servizzi ta' assistenza;
(e)  jiġu inklużi funzjonijiet, prattiki, politiki u proċeduri u tibdil fl-operazzjoni tas-servizz immirati biex jindirizzaw il-ħtiġijiet ta' persuni b'limitazzjonijiet funzjonali.
Emenda 194
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima IV – Parti B – titolu
B.  Tagħmir relatat b'kapaċitajiet avvanzati tal-informatika għall-konsumaturi:
B.  Tagħmir għall-konsumatur relatat:
Emendi 195 u 293
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima IV – Parti B – punt 1
1.  Id-disinn u l-produzzjoni:
1.  Id-disinn u l-produzzjoni:
Id-disinn u l-produzzjoni tal-prodotti, sabiex jiġi mmassimizzat l-użu prevedibbli tagħhom minn persuni b'limitazzjonijiet funzjonali, inklużi l-persuni b'diżabilità u dawk b'diżabilitajiet marbuta mal-età, għandhom jitwettqu billi jkun disponibbli dan li ġej:
Id-disinn u l-produzzjoni tal-prodotti, sabiex jiġi mmassimizzat l-użu prevedibbli raġonevoli tagħhom minn persuni b'diżabilità għandhom jitwettqu billi jiġu ssodisfati r-rekwiżiti funzjonali ta' prestazzjoni stabbiliti fil-Parti C tat-Taqsima I, u għandhom jinkludu:
(a)  l-informazzjoni dwar l-użu tal-prodott mogħtija fuq il-prodott innifsu (ittikkettar, struzzjonijiet, twissija), li:
(a)  l-informazzjoni dwar l-użu tal-prodott mogħtija fuq il-prodott innifsu (l-ittikkettar, l-istruzzjonijiet u t-twissija);
(i)  trid tkun disponibbli permezz ta' aktar minn kanal sensorjali wieħed;
(ii)  trid tkun tinftiehem;
(iii)  trid tkun perċettibbli;
(iv)  għandha tkun disponibbli b'fonts ta' daqs adegwat għall-kundizzjonijiet ta' użu prevedibbli;
(b)  l-imballaġġ tal-prodott, inkluża l-informazzjoni pprovduta fih (ftuħ, għeluq, użu, rimi);
(b)  l-imballaġġ tal-prodott, inkluża l-informazzjoni pprovduta fih (ftuħ, għeluq, użu, rimi);
(c)  l-istruzzjonijiet dwar l-użu, l-istallazzjoni u l-manutenzjoni, il-ħżin u r-rimi tal-prodott li għandhom jikkonformaw ma' dan li ġej:
(c)  l-istruzzjonijiet dwar l-użu, l-istallazzjoni u l-manutenzjoni, il-ħżin u r-rimi tal-prodott;
(i)  il-kontenut tal-istruzzjonijiet għandu jkun disponibbli f'formati tat-test li jistgħu jintużaw biex jiġġeneraw formati ta' assistenza alternattivi li jridu jiġu ppreżentati b'modi differenti u permezz ta' aktar minn kanal sensorjali wieħed, u
(ii)  l-istruzzjonijiet għandhom jipprovdu alternattivi għall-kontenut mhux testwali;
(d)  l-interfaċċja tal-utent tal-prodott (maniġġar, kontrolli u feedback, input u output) skont il-punt 2;
(d)  l-interfaċċja tal-utent tal-prodott (maniġġar, kontrolli u feedback, input u output);
(e)  il-funzjonalità tal-prodott billi jiġu pprovduti funzjonijiet immirati biex jindirizzaw il-ħtiġijiet ta' persuni b'limitazzjonijiet funzjonali, f'konformità mal-punt 2;
(e)  il-funzjonalità tal-prodott billi jiġu pprovduti funzjonijiet immirati biex jindirizzaw il-ħtiġijiet ta' persuni b'diżabilità;din tista' tinkiseb pereżempju billi tappoġġja l-possibbiltà li wieħed jagħżel, jippersonalizza u juri servizzi ta' aċċess bħal sottotitoli għal dawk neqsin mis-smigħ u dawk b'diffikultajiet ta' smigħ, deskrizzjoni bl-awdjo, sottotitoli mitkellma u interpretazzjoni bil-lingwa tas-sinjali, billi jiġu pprovduti mezzi għal fili effettivi għat-teknoloġiji għas-smigħ jew billi jiġu pprovduti l-kontrolli tal-utent biex jiġu aċċessati s-servizzi għal servizzi awdjoviżivi lill-utent fl-istess livell ta' prominenza bħall-kontrolli tal-midja primarji;
(f)  l-interfaċċjar tal-prodott ma' tagħmir ta' assistenza.
(f)  l-interfaċċjar tal-prodott ma' tagħmir ta' assistenza.
Emenda 196
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima IV – Parti B – punt 2
[....]
imħassar
Emendi 197 u 308
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima V – titolu
is-servizzi tat-trasport għall-passiġġieri bl-ajru, bil-karozza tal-linja, bil-ferrovija u fuq l-ilma; is-siti web użati għall-għoti ta' servizzi tat-trasport għall-passiġġieri: servizzi abbażi ta' apparat mobbli, magni intelliġenti tal-biljetti (smart ticketing) u informazzjoni f'ħin reali; It-terminals self-service, il-magni tal-biljetti u l-magni taċ-check-in użati għall-għoti ta' servizzi tat-trasport għall-passiġġieri
is-servizzi tat-trasport għall-passiġġieri bl-ajru, bix-xarabank, bil-kowċ, , bil-ferrovija u fuq l-ilma; is-siti web użati għall-għoti ta' servizzi tat-trasport għall-passiġġieri: servizzi abbażi ta' apparat mobbli, magni intelliġenti tal-biljetti (smart ticketing) u informazzjoni f'ħin reali; It-terminals self-service, inklużi t-terminals tal-ħlas, il-magni tal-biljetti u l-magni taċ-check-in użati għall-għoti ta' servizzi tat-trasport għall-passiġġieri, ta' mobbiltà u ta' turiżmu
Emendi 198, 294/rev, 303, 311, 315 u 316
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima V – Parti A – punt 1
1.  L-għoti ta' servizzi, sabiex jiġi mmassimizzat l-użu prevedibbli tagħhom minn persuni b'limitazzjonijiet funzjonali, inklużi l-persuni b'diżabilità, għandu jitwettaq billi:
1.   L-għoti ta' servizzi, sabiex jiġi mmassimizzat l-użu raġonevolment prevedibbli tagħhom minn persuni b'diżabilità għandu jitwettaq billi jiġu ssodisfati r-rekwiżiti tal-prestazzjoni funzjonali stabbiliti fil-Parti C tat-Taqsima I, u għandu jinkludi:
(a)  tiġi pprovduta informazzjoni dwar il-funzjonament tas-servizz u dwar il-faċilitajiet u l-karatteristiċi ta' aċċessibbiltà tiegħu kif ġej:
(a)  informazzjoni dwar il-funzjonament tas-servizz ikkonċernat u dwar il-faċilitajiet u l-karatteristiċi ta' aċċessibbiltà tiegħu;
(i)  il-kontenut tal-informazzjoni għandu jkun disponibbli f'formati testwali li jistgħu jintużaw biex jiġġeneraw formati ta' assistenza alternattivi li jridu jiġu ppreżentati b'modi differenti mill-utenti u permezz ta' aktar minn kanal sensorjali wieħed,
(ii)  għandhom jiġu pprovduti alternattivi għall-kontenut mhux testwali;
(aa)   informazzjoni dwar kif jintużaw il-karatteristiċi ta' aċċessibbiltà tas-servizz, inkluża l-aċċessibbiltà tal-vetturi u tal-infrastruttura tal-madwar u tal-ambjent mibni għandha tiġi elenkata u spjegata u informazzjoni dwar l-għajnuna għandha tiġi pprovduta skont ir-Regolament (KE) Nru 1107/2006, (UE) Nru 1177/2010, (KE) Nru 1371/2007 u (UE) Nru 181/2011;
(iii)   l-informazzjoni elettronika, inklużi l-applikazzjonijiet onlajn relatati meħtieġa fl-għoti tas-servizz, għandha tiġi pprovduta skont il-punt (b).
(ab)   informazzjoni elettronika, inklużi l-applikazzjonijiet onlajn relatati meħtieġa fl-għoti tas-servizz ikkonċernat, għandha tiġi pprovduta skont il-punt (b).
(b)  is-siti web isiru aċċessibbli b'mod konsistenti u adegwat għall-perċezzjoni, għat-tħaddim u għall-fehim mill-utenti, inkluża l-adattabbiltà tal-preżentazzjoni u tal-interazzjoni tal-kontenut, bl-għoti, fejn meħtieġ, ta' alternattiva elettronika aċċessibbli; u b'mod li jiffaċilita l-interoperabbiltà ma' varjetà ta' aġenti għall-utenti u teknoloġiji ta' assistenza disponibbli fil-livell tal-Unjoni u internazzjonali;
(b)  is-siti web, inklużi l-applikazzjonijiet online meħtieġa għall-forniment tas-servizzi tat-trasport tal-passiġġieri, tat-turiżmu, tal-akkomodazzjoni u tal-forniment tal-ikel, isiru aċċessibbli b'mod konsistenti u adegwat għall-perċezzjoni, għat-tħaddim u għall-fehim mill-utenti; dan jinkludi l-adattabbiltà tal-preżentazzjoni u tal-interazzjoni tal-kontenut, bl-għoti ta' alternattiva elettronika aċċessibbli, meta jkun neċessarju, b'mod robust li jiffaċilita l-interoperabbiltà ma' varjetà ta' aġenti għall-utenti u teknoloġiji ta' assistenza disponibbli fil-livell tal-Unjoni u internazzjonali;
(ba)  is-servizzi abbażi ta' apparat mobbli, inklużi l-applikazzjonijiet mobbli meħtieġa għall-provvediment tas-servizz, isiru aċċessibbli b'mod konsistenti u adegwat għall-perċezzjoni, għall-operat u għall-fehim tal-utenti, inkluża l-adattabilità tal-preżentazzjoni u tal-interazzjoni tal-kontenut, bl-għoti, meta jkun meħtieġ, ta' alternattiva elettronika aċċessibbli; u b'mod robust li jiffaċilita l-interoperabbiltà ma' varjetà ta' aġenti utenti u teknoloġiji ta' assistenza disponibbli fil-livell tal-Unjoni u f'dak internazzjonali;
(c)  jiġu inklużi funzjonijiet, prattiki, politiki u proċeduri u tibdil fl-operazzjoni tas-servizz immirati biex jindirizzaw il-ħtiġijiet ta' persuni b'limitazzjonijiet funzjonali.
(c)  jiġu inklużi funzjonijiet, prattiki, politiki, proċeduri u tibdiliet fl-operazzjoni tas-servizz immirat biex jindirizza l-ħtiġijiet ta' persuni b'diżabilità, inkluż li s-servizzi abbażi tat-tagħmir mobbli, inklużi l-applikazzjonijiet tat-tagħmir mobbli meħtieġa għall-għoti tas-servizz, jingħamlu aċċessibbli b'mod konsistenti u adegwat għall-perċezzjoni, l-operazzjoni u l-fehim tal-utent, inkluża l-adattabilità tal-preżentazzjoni tal-kontenuti u dik tal-interazzjoni, bil-previżjoni ta' alternattiva elettronika aċċessibbli fejn ikun meħtieġ; u b'mod robust li jiffaċilita l-interoperabbiltà ma' varjetà ta' aġenti għall-utenti u ma' teknoloġiji ta' assistenza disponibbli fil-livell tal-Unjoni u f'dak internazzjonali;
Dan jikkonċerna servizzi bħal pereżempju magni intelliġenti tal-biljetti (riżervazzjoni elettronika, prenotazzjoni ta' biljetti, eċċ.), informazzjoni għall-passiġġieri f'ħin reali (skedi, informazzjoni dwar tfixkil tat-traffiku, servizzi ta' kollegament, tkomplija tal-ivjaġġar b'modi oħra ta' trasport, eċċ.), u informazzjoni addizzjonali ta' servizz (eż. persunal ta' stazzjonijiet, lifts li ma jaħdmux jew servizzi li temporanjament ma jkunux disponibbli);
(ca)  servizzi abbażi ta' apparat mobbli, magni intelliġenti tal-biljetti u informazzjoni f'ħin reali.
Emenda 199
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima V – Parti B
B.  Is-siti web użati għall-għoti ta' servizzi tat-trasport għall-passiġġieri:
imħassar
(a)  is-siti web u l-applikazzjonijiet onlajn isiru aċċessibbli b'mod konsistenti u adegwat għall-perċezzjoni, għat-tħaddim u għall-fehim mill-utenti, inkluża l-adattabbiltà tal-preżentazzjoni u tal-interazzjoni tal-kontenut, bl-għoti, fejn meħtieġ, ta' alternattiva elettronika aċċessibbli; u b'mod li jiffaċilita l-interoperabbiltà ma' varjetà ta' aġenti għall-utenti u teknoloġiji ta' assistenza disponibbli fil-livelli tal-Unjoni u f'dak internazzjonali.
Emenda 200
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima V – Parti C
C.   servizzi abbażi ta' apparat mobbli, magni intelliġenti tal-biljetti (smart ticketing) u informazzjoni f'ħin reali;
imħassar
1.  L-għoti ta' servizzi, sabiex jiġi mmassimizzat l-użu prevedibbli tagħhom minn persuni b'limitazzjonijiet funzjonali, inklużi l-persuni b'diżabilità, għandu jitwettaq billi:
(a)  tiġi pprovduta informazzjoni dwar il-funzjonament tas-servizz u dwar il-faċilitajiet u l-karatteristiċi ta' aċċessibbiltà tiegħu kif ġej:
(i)  il-kontenut tal-informazzjoni għandu jkun disponibbli f'formati testwali li jistgħu jintużaw biex jiġġeneraw formati ta' assistenza alternattivi li jridu jiġu ppreżentati b'modi differenti mill-utenti u permezz ta' aktar minn kanal sensorjali wieħed,
(ii)  għandhom jiġu pprovduti alternattivi għall-kontenut mhux testwali;
(iii)  l-informazzjoni elettronika, inklużi l-applikazzjonijiet onlajn relatati meħtieġa fl-għoti tas-servizz, għandha tiġi pprovduta skont il-punt (b).
(b)  is-siti web isiru aċċessibbli b'mod konsistenti u adegwat għall-perċezzjoni, għat-tħaddim u għall-fehim mill-utenti, inkluża l-adattabbiltà tal-preżentazzjoni u tal-interazzjoni tal-kontenut, bl-għoti, fejn meħtieġ, ta' alternattiva elettronika aċċessibbli; u b'mod li jiffaċilita l-interoperabbiltà ma' varjetà ta' aġenti għall-utenti u teknoloġiji ta' assistenza disponibbli fil-livelli tal-Unjoni u internazzjonali;
Emenda 201
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima V – Parti D – titolu
D.  It-terminals self-service, il-magni tal-biljetti u l-magni taċ-check-in użati għall-għoti ta' servizzi tat-trasport għall-passiġġieri:
D.  It-terminals self-service, inklużi t-terminals tal-ħlas, il-magni tal-biljetti u l-magni taċ-check-in użati għall-għoti ta' servizzi tat-trasport għall-passiġġieri:
Emendi 202 u 327
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima V – Parti D – punt 1
1.  Id-disinn u l-produzzjoni:
1.  Id-disinn u l-produzzjoni:
Id-disinn u l-produzzjoni tal-prodotti, sabiex jiġi mmassimizzat l-użu prevedibbli tagħhom minn persuni b'limitazzjonijiet funzjonali, inklużi l-persuni b'diżabilità u dawk b'diżabilitajiet marbuta mal-età, għandhom jitwettqu billi jkun disponibbli dan li ġej:
Id-disinn u l-produzzjoni tal-prodotti, sabiex jiġi mmassimizzat l-użu prevedibbli raġonevoli tagħhom minn persuni b'diżabilità għandhom jitwettqu billi jiġu ssodisfati r-rekwiżiti funzjonali ta' prestazzjoni stabbiliti fil-Parti C tat-Taqsima I, u għandhom jinkludu:
(a)  l-informazzjoni dwar l-użu tal-prodott mogħtija fuq il-prodott innifsu (ittikkettar, struzzjonijiet, twissija), li:
(a)  l-informazzjoni dwar l-użu tal-prodott mogħtija fuq il-prodott innifsu (l-ittikkettar, l-istruzzjonijiet u t-twissija);
(i)  trid tkun disponibbli permezz ta' aktar minn kanal sensorjali wieħed;
(ii)  trid tkun tinftiehem;
(iii)  trid tkun perċettibbli;
(iv)  għandha tkun disponibbli b'fonts ta' daqs adegwat għall-kundizzjonijiet ta' użu prevedibbli;
(b)  l-interfaċċja tal-utent tal-prodott (maniġġar, kontrolli u feedback, input u output) skont il-punt 2;
(b)  l-interfaċċja tal-utent tal-prodott (maniġġar, kontrolli u feedback, input u output);
(c)  il-funzjonalità tal-prodott billi jiġu pprovduti funzjonijiet immirati biex jindirizzaw il-ħtiġijiet ta' persuni b'limitazzjonijiet funzjonali, f'konformità mal-punt 2;
(c)  il-funzjonalità tal-prodott billi jiġu pprovduti funzjonijiet immirati biex jindirizzaw il-ħtiġijiet ta' persuni b'diżabilità;
(d)  l-interfaċċjar tal-prodott ma' tagħmir ta' assistenza.
(d)  il-kompatibbiltà tal-prodott ma' tagħmir u teknoloġiji ta' assistenza, inklużi t-teknoloġiji għas-smigħ, bħalma huma l-apparati tas-smigħ, it-telecoils, l-impjanti cochlear, u tagħmir tas-smigħ ta' assistenza; il-prodott għandu jippermetti wkoll l-użu ta' kuffji personali.
Emenda 352
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima V – Parti D – punt 1 a (ġdid)
1a.  Servizzi ta' appoġġ
Fejn disponibbli, is-servizzi ta' appoġġ (help desks, ċentri fejn iċċempel, appoġġ tekniku, servizzi ta' trażmissjoni u servizzi ta' taħriġ) għandhom jipprovdu informazzjoni dwar l-aċċessibbiltà tal-prodott u l-kompatibbiltà tiegħu ma' teknoloġiji assistivi, b'mezzi aċċessibbli ta' komunikazzjoni għall-utenti b'limitazzjonijiet funzjonali, inklużi persuni b'diżabilità.
Emenda 203
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima V – Parti D – punt 2
[....]
imħassar
Emenda 204
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima VI – titolu
is-servizzi bankarji; is-siti web użati għall-għoti ta' servizzi bankarji: is-servizzi bankarji abbażi ta' apparat mobbli; it-terminals self-service, inklużi l-magni awtomatiċi għall-ġbid tal-flus użati għall-għoti ta' servizzi bankarji
Is-servizzi bankarji tal-konsumatur; is-siti web użati għall-għoti ta' servizzi bankarji: is-servizzi bankarji abbażi ta' apparat mobbli; it-terminals self-service, inklużi t-terminals tal-ħlas u l-magni awtomatiċi għall-ġbid tal-flus użati għall-għoti ta' servizzi bankarji
Emendi 205, 295 u 304
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima VI – Parti A – punt 1
1.  L-għoti ta' servizzi, sabiex jiġi mmassimizzat l-użu prevedibbli tagħhom minn persuni b'limitazzjonijiet funzjonali, inklużi l-persuni b'diżabilità, għandu jitwettaq billi:
1.  L-għoti ta' servizzi, sabiex jiġi mmassimizzat l-użu raġonevolment prevedibbli tagħhom minn persuni b'diżabilità għandu jitwettaq billi jiġu ssodisfati r-rekwiżiti tal-prestazzjoni funzjonali stabbiliti fil-Parti C tat-Taqsima I, u għandu jinkludi:
(a)  tiġi żgurata l-aċċessibbiltà tal-prodotti li jużaw fl-għoti tas-servizz, skont ir-regoli stabbiliti fil-punt D:
(a)  il-prodotti li l-fornituri tas-servizzi jużaw fl-għoti tas-servizz ikkonċernat, skont ir-regoli stabbiliti fil-Parti D ta' din it-Taqsima;
(b)  tingħata informazzjoni dwar il-funzjonament tas-servizz u dwar il-faċilitajiet u l-karatteristiċi ta' aċċessibbiltà tiegħu kif ġej:
(b)  informazzjoni dwar il-funzjonament tas-servizz u dwar il-faċilitajiet u l-karatteristiċi ta' aċċessibbiltà tiegħu. Din l-informazzjoni għandha tkun tinftiehem, mingħajr ma jinqabeż livell ta' kumplessità ogħla minn livell B2 (intermedju għoli) tal-Qafas Ewropew Komuni ta' Riferenza għal-Lingwi tal-Kunsill tal-Ewropa;
(i)  il-kontenut tal-informazzjoni għandu jkun disponibbli f'formati testwali li jistgħu jintużaw biex jiġġeneraw formati ta' assistenza alternattivi li jridu jiġu ppreżentati b'modi differenti mill-utenti u permezz ta' aktar minn kanal sensorjali wieħed,
(ii)  għandhom jiġu pprovduti alternattivi għall-kontenut mhux testwali;
(iii)   l-informazzjoni elettronika, inklużi l-applikazzjonijiet onlajn relatati meħtieġa fl-għoti tas-servizz, għandha tiġi pprovduta skont il-punt (c).
(ba)  informazzjoni elettronika, inklużi s-siti web u l-applikazzjonijiet onlajn relatati meħtieġa fl-għoti tas-servizz ikkonċernat, u inkluża l-informazzjoni dwar l-identifikazzjoni elettronika, is-sigurtà u l-metodi ta' ħlas.
(c)  is-siti web isiru aċċessibbli b'mod konsistenti u adegwat għall-perċezzjoni, għat-tħaddim u għall-fehim mill-utenti, inkluża l-adattabbiltà tal-preżentazzjoni u tal-interazzjoni tal-kontenut, bl-għoti, fejn meħtieġ, ta' alternattiva elettronika aċċessibbli; u b'mod li jiffaċilita l-interoperabbiltà ma' varjetà ta' aġenti għall-utenti u teknoloġiji ta' assistenza disponibbli fil-livelli tal-Unjoni u internazzjonali;
(d)  jiġu inklużi funzjonijiet, prattiki, politiki u proċeduri u tibdil fl-operazzjoni tas-servizz immirati biex jindirizzaw il-ħtiġijiet ta' persuni b'limitazzjonijiet funzjonali.
(d)  funzjonijiet, prattiki, politiki, proċeduri u tibdil fl-operazzjoni tas-servizz immirati biex jindirizzaw il-ħtiġijiet ta' persuni b'diżabilità;
(da)  is-servizzi bankarji abbażi ta' apparat mobbli;
Emenda 206
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima VI – Parti B
B.  is-siti web użati għall-għoti ta' servizzi bankarji:
imħassar
L-għoti ta' servizzi, sabiex jiġi mmassimizzat l-użu prevedibbli tagħhom minn persuni b'limitazzjonijiet funzjonali, inklużi l-persuni b'diżabilità, għandu jitwettaq billi:
(a)  is-siti web isiru aċċessibbli b'mod konsistenti u adegwat għall-perċezzjoni, għat-tħaddim u għall-fehim mill-utenti, inkluża l-adattabbiltà tal-preżentazzjoni u tal-interazzjoni tal-kontenut, bl-għoti, fejn meħtieġ, ta' alternattiva elettronika aċċessibbli; u b'mod li jiffaċilita l-interoperabbiltà ma' varjetà ta' aġenti għall-utenti u teknoloġiji ta' assistenza disponibbli fil-livelli tal-Unjoni u internazzjonali;
Emenda 207
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima VI – Parti C
C.   is-servizzi bankarji abbażi ta' apparat mobbli;
imħassar
1.  L-għoti ta' servizzi, sabiex jiġi mmassimizzat l-użu prevedibbli tagħhom minn persuni b'limitazzjonijiet funzjonali, inklużi l-persuni b'diżabilità, għandu jitwettaq billi:
(a)  tiġi pprovduta informazzjoni dwar il-funzjonament tas-servizz u dwar il-faċilitajiet u l-karatteristiċi ta' aċċessibbiltà tiegħu kif ġej:
(i)  il-kontenut tal-informazzjoni għandu jkun disponibbli f'formati testwali li jistgħu jintużaw biex jiġġeneraw formati ta' assistenza alternattivi li jridu jiġu ppreżentati b'modi differenti mill-utenti u permezz ta' aktar minn kanal sensorjali wieħed,
(ii)għandhom jiġu pprovduti alternattivi għall-kontenut mhux testwali;
(iii)  l-informazzjoni elettronika, inklużi l-applikazzjonijiet onlajn relatati meħtieġa fl-għoti tas-servizz, għandha tiġi pprovduta skont il-punt (b).
(b)  is-siti web isiru aċċessibbli b'mod konsistenti u adegwat għall-perċezzjoni, għat-tħaddim u għall-fehim mill-utenti, inkluża l-adattabbiltà tal-preżentazzjoni u tal-interazzjoni tal-kontenut, bl-għoti, fejn meħtieġ, ta' alternattiva elettronika aċċessibbli; u b'mod li jiffaċilita l-interoperabbiltà ma' varjetà ta' aġenti għall-utenti u teknoloġiji ta' assistenza disponibbli fil-livelli tal-Unjoni u internazzjonali;
Emenda 208
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima VI – Parti D – titolu
D.  It-terminals self-service, inklużi l-magni awtomatiċi għall-ġbid tal-flus użati għall-għoti ta' servizzi bankarji
D.  It-terminals self-service, inklużi t-terminals tal-ħlas, il-magni awtomatiċi għall-ġbid tal-flus użati għall-għoti ta' servizzi bankarji għall-konsumatur
Emenda 209
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima VI – Parti D – punt 1
1.  Id-disinn u l-produzzjoni
1.  Id-disinn u l-produzzjoni
Id-disinn u l-produzzjoni tal-prodotti, sabiex jiġi mmassimizzat l-użu prevedibbli tagħhom minn persuni b'limitazzjonijiet funzjonali, inklużi l-persuni b'diżabilità u dawk b'diżabilitajiet marbuta mal-età, għandhom jitwettqu billi jkun disponibbli dan li ġej:
Id-disinn u l-produzzjoni tal-prodotti, sabiex jiġi mmassimizzat l-użu prevedibbli tagħhom minn persuni b'diżabilità għandhom jitwettqu billi jiġu ssodisfati r-rekwiżiti funzjonali ta' prestazzjoni stabbiliti fil-Parti C tat-Taqsima I, u għandhom jinkludu:
(a)  l-informazzjoni dwar l-użu tal-prodott mogħtija fuq il-prodott innifsu (ittikkettar, struzzjonijiet, twissija), li:
(a)  l-informazzjoni dwar l-użu tal-prodott mogħtija fuq il-prodott innifsu (l-ittikkettar, l-istruzzjonijiet u t-twissija);
(i)  trid tkun disponibbli permezz ta' aktar minn kanal sensorjali wieħed;
(ii)  trid tkun tinftiehem;
(iii)  trid tkun perċettibbli;
(iv)  għandha tkun disponibbli b'fonts ta' daqs adegwat għall-kundizzjonijiet ta' użu prevedibbli;
(b)  l-interfaċċja tal-utent tal-prodott (maniġġar, kontrolli u feedback, input u output) skont il-punt 2;
(b)  l-interfaċċja tal-utent tal-prodott (maniġġar, kontrolli u feedback, input u output);
(c)  il-funzjonalità tal-prodott billi jiġu pprovduti funzjonijiet immirati biex jindirizzaw il-ħtiġijiet ta' persuni b'limitazzjonijiet funzjonali, f'konformità mal-punt 2;
(c)  il-funzjonalità tal-prodott billi jiġu pprovduti funzjonijiet immirati biex jindirizzaw il-ħtiġijiet ta' persuni b'diżabilità;
(d)  l-interfaċċjar tal-prodott ma' tagħmir ta' assistenza.
(d)  l-interfaċċjar tal-prodott ma' tagħmir ta' assistenza.
Emenda 356
Proposta għal direttiva
Anness I– Taqsima VI – Parti D – punt 1 a (ġdid)
1a.  Servizzi ta' appoġġ
Fejn disponibbli, is-servizzi ta' appoġġ (help desks, ċentri fejn iċċempel, appoġġ tekniku, servizzi ta' trażmissjoni u servizzi ta' taħriġ) għandhom jipprovdu informazzjoni dwar l-aċċessibbiltà tal-prodott u l-kompatibbiltà tiegħu ma' teknoloġiji assistivi, b'mezzi aċċessibbli ta' komunikazzjoni għall-utenti b'limitazzjonijiet funzjonali, inklużi persuni b'diżabilità.
Emenda 210
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima VI – Parti D – punt 2
[....]
imħassar
Emenda 211
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima VII – titolu
il-kotba elettroniċi
Il-kotba elettroniċi u tagħmir relatat
Emenda 305
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima VII – Parti A – punt 1
1.  L-għoti ta' servizzi, sabiex jiġi mmassimizzat l-użu prevedibbli tagħhom minn persuni b'limitazzjonijiet funzjonali, inklużi l-persuni b'diżabilità, għandu jitwettaq billi
1.  L-għoti ta' servizzi, sabiex jiġi mmassimizzat l-użu raġonevolment prevedibbli tagħhom minn persuni b'diżabilità għandu jitwettaq billi jiġu ssodisfati r-rekwiżiti tal-prestazzjoni funzjonali stabbiliti f'din id-Direttiva, u għandu jinkludi:
(a)  tiġi żgurata l-aċċessibbiltà tal-prodotti li jużaw fl-għoti tas-servizz, skont ir-regoli stabbiliti fil-punt B "Prodotti";
(a)  il-prodotti li l-fornituri tas-servizzi jużaw fl-għoti tas-servizz ikkonċernat, skont ir-regoli stabbiliti fil-Parti B ta' din it-Taqsima;
b)  tingħata informazzjoni dwar il-funzjonament tas-servizz u dwar il-faċilitajiet u l-karatteristiċi ta' aċċessibbiltà relatati kif ġej:
b)  l-informazzjoni dwar il-funzjonament tas-servizz u dwar il-faċilitajiet u l-karatteristiċi ta' aċċessibbiltà u tiġi pprovduta informazzjoni disponibbli (metadata) dwar karatteristiċi ta’ accessibbilta ta’ prodotti u servizzi:
(i)  il-kontenut tal-informazzjoni għandu jkun disponibbli f’formati ta’ test li jistgħu jintużaw biex jiġġeneraw formati alternattivi ta’ assistenza li għandhom ikunu ppreżentati b’modi differenti mill-utenti u permezz ta’ aktar minn kanal sensorjali wieħed,
(ii)  għandhom jiġu pprovduti alternattivi għall-kontenut mhux testwali;
(iii)  l-informazzjoni elettronika, inklużi l-applikazzjonijiet onlajn relatati meħtieġa fl-għoti tas-servizz, għandha tiġi pprovduta skont il-punt (c).
(ba)   informazzjoni elettronika, inklużi l-applikazzjonijiet onlajn relatati u l-apparat tal-kotba elettroniċi, meħtieġa fl-għoti tas-servizz ikkonċernat.
(c)  is-siti web isiru aċċessibbli b'mod konsistenti u adegwat għall-perċezzjoni, għat-tħaddim u għall-fehim mill-utenti, inkluża l-adattabbiltà tal-preżentazzjoni u tal-interazzjoni tal-kontenut, bl-għoti, fejn meħtieġ, ta' alternattiva elettronika aċċessibbli; u b'mod li jiffaċilita l-interoperabbiltà ma' varjetà ta' aġenti għall-utenti u teknoloġiji ta' assistenza disponibbli fil-livelli tal-Unjoni u internazzjonali;
(c)  is-siti web u l-applikazzjonijiet abbażi ta' apparat mobbli jsiru aċċessibbli b'mod konsistenti u adegwat għall-perċezzjoni, għat-tħaddim u għall-fehim mill-utenti, inkluża l-adattabbiltà tal-preżentazzjoni u tal-interazzjoni tal-kontenut, bl-għoti, fejn meħtieġ, ta' alternattiva elettronika aċċessibbli; u b'mod li jiffaċilita l-interoperabbiltà ma' varjetà ta' aġenti għall-utenti u teknoloġiji ta' assistenza disponibbli fil-livelli tal-Unjoni u f'dak internazzjonali;
(d)  tiġi pprovduta informazzjoni aċċessibbli biex jiġu ffaċilitati l-komplementaritajiet mas-servizzi ta' assistenza;
(d)  tingħata informazzjoni aċċessibbli biex tiffaċilita l-komplementaritajiet mas-servizzi ta' assistenza;
(e)  jiġu inklużi funzjonijiet, prattiki, politiki u proċeduri u tibdil fl-operazzjoni tas-servizz immirati biex jindirizzaw il-ħtiġijiet ta' persuni b'limitazzjonijiet funzjonali.
(e)  jiġu inklużi funzjonijiet, prattiki, politiki u proċeduri u tibdiliet fl-operazzjoni tas-servizz immirati biex jindirizzaw il-ħtiġijiet ta' persuni b'diżabilità, li jridu jitwettqu billi tkun żgurata n-navigazzjoni fid-dokument kollu, bħal b'formati dinamiċi, il-possibbiltà li ta' sinkronizzazzjoni bejn it-test u l-kontenut awdjo, tekonoloġija tal-qari awtomatiku tat-test, li jkunu permessi rappreżentazzjonijiet alternattivi tal-kontenut u l-interoperabbiltà tiegħu ma' għadd ta' teknoloġiji assistivi, b'mod li l-informazzjoni tista' tkun perċettibbli, operabbli u komprensibbli, u li jimmassimizza l-livell ta' kompatibbiltà ma' aġenti għall-utenti.
Emenda 358
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima VII – punt B – punt 1
1.  Id-disinn u l-produzzjoni: Id-disinn u l-produzzjoni tal-prodotti, sabiex jiġi mmassimizzat l-użu prevedibbli tagħhom minn persuni b'limitazzjonijiet funzjonali, inklużi l-persuni b'diżabilità u dawk b'diżabilitajiet marbuta mal-età, għandhom jitwettqu billi jkun disponibbli dan li ġej:
1.  Id-disinn u l-produzzjoni: Id-disinn u l-produzzjoni tal-prodotti, sabiex jiġi mmassimizzat l-użu prevedibbli tagħhom minn persuni b'limitazzjonijiet funzjonali, inklużi l-persuni b'diżabilità, għandhom jitwettqu b'konformità mar-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà li ġejjin:
(a)  l-informazzjoni dwar l-użu tal-prodott mogħtija fuq il-prodott innifsu (ittikkettar, istruzzjonijiet, twissija), li:
(a)   l-informazzjoni dwar l-użu tal-prodott mogħtija fuq il-prodott innifsu (ittikkettar, struzzjonijiet, twissija), li għandha tiġi pprovduta f'formati aċċessibbli multipli u li:
(i)  trid tkun disponibbli permezz ta' aktar minn kanal sensorjali wieħed;
(i)  għandha tkun disponibbli permezz ta' aktar minn kanal sensorjali wieħed;
(ii)  trid tkun tinftiehem;
(ii)  għandha tkun tinftiehem;
(iii)  trid tkun perċettibbli;
(iii)  għandha tkun perċettibbli;
(iv)  għandha tkun disponibbli b'fonts ta' daqs adegwat għall-kundizzjonijiet ta' użu prevedibbli;
(iv)  għandha tkun disponibbli b'fonts ta' daqs adegwat b'kuntrast suffiċjenti bejn il-karattri u l-isfond tagħhom sabiex tiġi mmassimizzata l-leġġibilità tagħha f'kundizzjonijiet ta' użu prevedibbli;
(b)  l-imballaġġ tal-prodott, inkluża l-informazzjoni pprovduta fih (ftuħ, għeluq, użu, rimi);
(b)  l-imballaġġ tal-prodott, inkluża l-informazzjoni pprovduta fih (ftuħ, għeluq, użu, rimi) u indikazzjoni tal-marka, l-isem u t-tip tal-prodott li:
(i)  għandu jissodisfa r-rekwiżiti stipulati fil-punt a;
(ii)  għandu b'mod sempliċi u preċiż jinforma lill-utenti li l-prodott jinkorpora karatteristiċi ta' aċċessibbiltà u l-kompatibbiltà tiegħu ma' teknoloġiji ta' assistenza;
(c)  l-istruzzjonijiet dwar l-użu, l-istallazzjoni u l-manutenzjoni, il-ħżin u r-rimi tal-prodott li għandhom jikkonformaw ma' dan li ġej:
(c)  l-istruzzjonijiet dwar l-użu, l-istallazzjoni u l-manutenzjoni, il-ħżin u r-rimi tal-prodott, kemm jekk ipprovduti b'mod separat jew integrati fil-prodott, li għandhom jikkonformaw ma' dan li ġej:
(i)  il-kontenut tal-istruzzjonijiet għandu jkun disponibbli f'formati ta' test li jistgħu jintużaw biex jiġġeneraw formati alternattivi ta' assistenza li għandhom ikunu ppreżentati b'modi differenti u permezz ta' aktar minn kanal sensorjali wieħed;
(i)  għandhom ikunu disponibbli f'format aċċessibbli fuq l-internet u f'format ta' dokument elettroniku mhux aċċessibbli fuq l-internet li jkun kemm perċettibbli kif ukoll operabbli; and
(ii)  l-istruzzjonijiet għandhom jipprovdu alternattivi għall-kontenut mhux testwali;
(ii)  il-manifattur għandu jelenka u jispjega kif tuża l-karatteristiċi ta' aċċessibbiltà tal-prodott u l-kompatibbiltà tiegħu mat-teknoloġiji ta' assistenza;
(d)  l-interfaċċja tal-utent tal-prodott (maniġġar, kontrolli u feedback, input u output) skont il-punt 2;
(d)  l-interfaċċja tal-utent tal-prodott (maniġġar, kontrolli u feedback, input u output) skont il-punt 2;
(e)  il-funzjonalità tal-prodott billi jiġu pprovduti funzjonijiet immirati biex jindirizzaw il-ħtiġijiet ta' persuni b'limitazzjonijiet funzjonali, f'konformità mal-punt 2;
(e)  il-funzjonalità tal-prodott billi jiġu pprovduti funzjonijiet immirati biex jindirizzaw il-ħtiġijiet ta' persuni b'limitazzjonijiet funzjonali, f'konformità mal-punt 2;
(f)  l-interfaċċjar tal-prodott ma' tagħmir ta' assistenza.
(f)   meta rilevanti, kompatibbiltà ma' tagħmir u teknoloġiji ta' assistenza.
Emenda 214
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima VII – Parti B – punt 2
[...]
imħassar
Emendi 215, 296, 306 u 359
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima VIII – Parti A – punt 1
1.  L-għoti ta' servizzi, sabiex jiġi mmassimizzat l-użu prevedibbli tagħhom minn persuni b'limitazzjonijiet funzjonali, inklużi l-persuni b'diżabilità, għandu jitwettaq billi:
1.  L-għoti ta' servizzi, sabiex jiġi mmassimizzat l-użu raġonevolment prevedibbli tagħhom minn persuni b'diżabilità għandu jitwettaq billi jiġu ssodisfati r-rekwiżiti tal-prestazzjoni funzjonali stabbiliti fil-Parti C tat-Taqsima I, u għandu jinkludi:
(a)  tiġi pprovduta informazzjoni dwar il-funzjonament tas-servizz u dwar il-faċilitajiet u l-karatteristiċi ta' aċċessibbiltà tiegħu kif ġej:
(a)  informazzjoni dwar il-funzjonament tas-servizz ikkonċernat u dwar il-faċilitajiet u l-karatteristiċi ta' aċċessibbiltà tiegħu;
(i)  il-kontenut tal-informazzjoni għandu jkun disponibbli f'formati testwali li jistgħu jintużaw biex jiġġeneraw formati ta' assistenza alternattivi li jridu jiġu ppreżentati b'modi differenti mill-utenti u permezz ta' aktar minn kanal sensorjali wieħed,
(ii)  għandhom jiġu pprovduti alternattivi għall-kontenut mhux testwali;
(iii)   l-informazzjoni elettronika, inklużi l-applikazzjonijiet onlajn relatati meħtieġa fl-għoti tas-servizz, għandha tiġi pprovduta skont il-punt (b).
(aa)  l-informazzjoni elettronika, inklużi l-applikazzjonijiet onlajn relatati, u inkluża l-informazzjoni dwar l-identifikazzjoni elettronika, is-sigurtà u l-metodi ta' ħlas, meħtieġa fl-għoti tas-servizz, għandha tiġi pprovduta skont il-punt (b);
(b)  is-siti web isiru aċċessibbli b'mod konsistenti u adegwat għall-perċezzjoni, għat-tħaddim u għall-fehim mill-utenti, inkluża l-adattabbiltà tal-preżentazzjoni u tal-interazzjoni tal-kontenut, bl-għoti, fejn meħtieġ, ta' alternattiva elettronika aċċessibbli; u b'mod li jiffaċilita l-interoperabbiltà ma' varjetà ta' aġenti għall-utenti u teknoloġiji ta' assistenza disponibbli fil-livelli tal-Unjoni u internazzjonali;
(b)  is-siti web isiru aċċessibbli b'mod konsistenti u adegwat għall-perċezzjoni, għat-tħaddim u għall-fehim mill-utenti, inkluża l-adattabbiltà tal-preżentazzjoni u tal-interazzjoni tal-kontenut, bl-għoti, fejn meħtieġ, ta' alternattiva elettronika aċċessibbli; u b'mod li jiffaċilita l-interoperabbiltà ma' varjetà ta' aġenti għall-utenti u teknoloġiji ta' assistenza disponibbli fil-livelli tal-Unjoni u internazzjonali;
(ba)  is-servizzi ta' kummerċ elettroniku abbażi ta' apparat mobbli.
Emenda 360
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima VIII – punt A – punt 1 a (ġdid)
1a.  Servizzi ta' appoġġ: fejn disponibbli, is-servizzi ta' appoġġ (help desks, ċentri fejn iċċempel, appoġġ tekniku, servizzi ta' trażmissjoni u servizzi ta' taħriġ) għandhom jipprovdu informazzjoni dwar l-aċċessibbiltà tal-prodott u l-kompatibbiltà tiegħu ma' teknoloġiji assistivi, b'mezzi aċċessibbli ta' komunikazzjoni għall-utenti b'limitazzjonijiet funzjonali, inklużi persuni b'diżabilità.
Emenda 335
Proposta għal direttiva
Anness I - Taqsima VIIIa (ġdid)
TAQSIMA VIIIa
Servizzi ta' akkomodazzjoni
Servizzi
1.  L-għoti ta' servizzi, sabiex jiġi mmassimizzat l-użu prevedibbli tagħhom minn persuni b'limitazzjonijiet funzjonali, inklużi l-persuni b'diżabilità, għandu jitwettaq billi:
(a)  tingħata informazzjoni dwar il-funzjonament tas-servizz u dwar il-faċilitajiet u l-karatteristiċi ta' aċċessibbiltà relatati kif ġej:
(i)  isiru disponibbli f'format aċċessibbli fuq l-internet u billi jsiru perċettibbli, operabbli, komprensibbli u b'saħħithom f'konformità mal-punt (b);
(ii)  jiġi elenkat u spjegat l-użu tal-karatteristiċi ta' aċċessibbiltà tas-servizz u l-komplementarjetà tiegħu ma' għadd ta' teknoloġiji ta' assistenza.
(b)  is-siti web u l-applikazzjonijiet online meħtieġa għall-għoti tas-servizz isiru aċċessibbli b'mod konsistenti u adegwat għall-perċezzjoni, għat-tħaddim u għall-fehim mill-utenti, inkluża l-adattabbiltà tal-preżentazzjoni u tal-interazzjoni tal-kontenut, bl-għoti, fejn meħtieġ, ta' alternattiva elettronika aċċessibbli; u b'mod b'saħħtu li jiffaċilita l-interoperabbiltà ma' varjetà ta' aġenti għall-utenti u teknoloġiji ta' assistenza disponibbli fil-livelli tal-Unjoni u internazzjonali;
(c)  is-servizzi abbażi ta' apparat mobbli, inklużi l-applikazzjonijiet mobbli meħtieġa għall-għoti ta' servizzi ta' kummerċ elettroniku jsiru aċċessibbli b'mod konsistenti u adegwat għall-perċezzjoni, għat-tħaddim u għall-fehim mill-utenti, inkluża l-adattabbiltà tal-preżentazzjoni u tal-interazzjoni tal-kontenut, bl-għoti, fejn meħtieġ, ta' alternattiva elettronika aċċessibbli; u b'mod b'saħħtu li jiffaċilita l-interoperabbiltà ma' varjetà ta' aġenti għall-utenti u teknoloġiji ta' assistenza disponibbli fil-livelli tal-Unjoni u internazzjonali;
(d)  il-metodi ta' identifikazzjoni elettronika, ta' sigurtà u ta' ħlas meħtieġa għall-għoti tas-servizz isiru komprensibbli, perċettibbli, operabbli u b'saħħithom, mingħajr ma jiddgħajfu s-sigurtà u l-privatezza tal-utent;
(e)  l-ambjent mibni jsir aċċessibbli għall-persuni b'diżabilità skont ir-rekwiżiti tat-Taqsima X, inklużi:
(i)  iż-żoni komuni kollha (is-sala tal-akkoljenza, id-dħul, il-faċilitajiet ta' rikreazzjoni, is-swali tal-konferenzi, eċċ.)
(ii)  il-kmamar, f'konformità mar-rekwiżiti tat-Taqsima X; in-numru minimu ta' kmamar aċċessibbli għal kull stabbiliment għandu jkun:
–  kamra aċċessibbli għal stabbilimenti b'total ta' anqas minn 20 kamra
–  żewġt ikmamar aċċessibbli għal stabbilimenti b'aktar minn 20 kamra iżda b'inqas minn 50 kamra
–  kamra supplimentari aċċessibbli għal kull 50 kamra addizzjonali.
2.  Servizzi ta' appoġġ
Fejn disponibbli, is-servizzi ta' appoġġ (help desks, ċentri fejn iċċempel, appoġġ tekniku, servizzi ta' trażmissjoni u servizzi ta' taħriġ) għandhom jipprovdu informazzjoni dwar l-aċċessibbiltà tas-servizz u l-kompatibbiltà tiegħu ma' teknoloġiji ta' assistenza u servizzi, b'mezzi aċċessibbli ta' komunikazzjoni għall-utenti b'limitazzjonijiet funzjonali, inklużi persuni b'diżabilità.

Emenda 216
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima IX – Parti A – punt 1
1.  Id-disinn u l-produzzjoni
1.  Id-disinn u l-produzzjoni
Id-disinn u l-produzzjoni tal-prodotti, sabiex jiġi mmassimizzat l-użu prevedibbli tagħhom minn persuni b'limitazzjonijiet funzjonali, inklużi l-persuni b'diżabilità u dawk b'diżabilitajiet marbuta mal-età, għandhom jitwettqu billi jkun disponibbli dan li ġej:
Id-disinn u l-produzzjoni tal-prodotti, sabiex jiġi mmassimizzat l-użu prevedibbli tagħhom minn persuni b'diżabilità u dawk b'diżabilitajiet marbuta mal-età għandhom jitwettqu billi jiġu ssodisfati r-rekwiżiti tal-prestazzjoni funzjonali stabbiliti fil-Parti C tat-Taqsima I, u għandhom jinkludu:
(a)  l-informazzjoni dwar l-użu tal-prodott mogħtija fuq il-prodott innifsu (ittikkettar, struzzjonijiet, twissija), li:
(a)  l-informazzjoni dwar l-użu tal-prodott mogħtija fuq il-prodott innifsu (ittikkettar, struzzjonijiet, twissija);
(i)  trid tkun disponibbli permezz ta' aktar minn kanal sensorjali wieħed;
(ii)  trid tkun tinftiehem;
(iii)  trid tkun perċettibbli;
(iv)  għandha tkun disponibbli b'fonts ta' daqs adegwat għall-kundizzjonijiet ta' użu prevedibbli;
(b)  l-imballaġġ tal-prodott, inkluża l-informazzjoni pprovduta fih (ftuħ, għeluq, użu, rimi);
(b)  l-imballaġġ tal-prodott, inkluża l-informazzjoni pprovduta fih (ftuħ, għeluq, użu, rimi);
(c)  l-istruzzjonijiet dwar l-użu, l-istallazzjoni u l-manutenzjoni, il-ħżin u r-rimi tal-prodott li għandhom jikkonformaw ma' dan li ġej:
(c)  l-istruzzjonijiet dwar l-użu, l-istallazzjoni u l-manutenzjoni, il-ħżin u r-rimi tal-prodott;
(i)  il-kontenut tal-istruzzjonijiet għandu jkun disponibbli f'formati tat-test li jistgħu jintużaw biex jiġġeneraw formati ta' assistenza alternattivi li jridu jiġu ppreżentati b'modi differenti u permezz ta' aktar minn kanal sensorjali wieħed, u
(ii)  l-istruzzjonijiet għandhom jipprovdu alternattivi għall-kontenut mhux testwali;
(d)  l-interfaċċja tal-utent tal-prodott (maniġġar, kontrolli u feedback, input u output) skont il-punt 2;
(d)  l-interfaċċja tal-utent tal-prodott (maniġġar, kontrolli u feedback, input u output);
(e)  il-funzjonalità tal-prodott billi jiġu pprovduti funzjonijiet immirati biex jindirizzaw il-ħtiġijiet ta' persuni b'limitazzjonijiet funzjonali, f'konformità mal-punt 2;
(e)  il-funzjonalità tal-prodott billi jiġu pprovduti funzjonijiet immirati biex jindirizzaw il-ħtiġijiet ta' persuni b'diżabilità;
(f)  l-interfaċċjar tal-prodott ma' tagħmir ta' assistenza.
(f)  l-interfaċċjar tal-prodott ma' tagħmir ta' assistenza.
Emendi 217 u 297/rev
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima IX – Parti A – punt 2
[...]
imħassar
Emenda 218
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima IX – Parti B – punt 1
1.  L-għoti ta' servizzi, sabiex jiġi mmassimizzat l-użu prevedibbli tagħhom minn persuni b'limitazzjonijiet funzjonali, inklużi l-persuni b'diżabilità, għandu jitwettaq billi:
1.  L-għoti ta' servizzi, sabiex jiġi mmassimizzat l-użu raġonevolment prevedibbli tagħhom minn persuni b'diżabilità għandu jitwettaq billi jiġu ssodisfati r-rekwiżiti tal-prestazzjoni funzjonali stabbiliti fil-Parti C tat-Taqsima I, u għandu jinkludi:
(a)  isir aċċessibbli l-ambjent mibni fejn jiġi pprovdut is-servizz, inkluża l-infrastruttura tat-trasport, skont il-Parti C, mingħajr preġudizzju għal-leġiżlazzjoni nazzjonali u tal-Unjoni għall-protezzjoni tal-wirt nazzjonali artistiku, storiku jew arkeoloġiku;
(a)  l-ambjent mibni fejn jiġi pprovdut is-servizz, inkluża l-infrastruttura tat-trasport, skont il-Parti C, mingħajr preġudizzju għal-leġiżlazzjoni nazzjonali u tal-Unjoni għall-protezzjoni tal-wirt nazzjonali artistiku, storiku jew arkeoloġiku;
(b)  il-faċilitajiet isiru aċċessibbli, inklużi l-vetturi, l-inġenji u t-tagħmir meħtieġa biex jitwassal is-servizz kif ġej:
(b)  il-faċilitajiet, inklużi l-vetturi, l-inġenji u t-tagħmir meħtieġa biex jitwassal is-servizz kif ġej:
(i)  id-disinn tal-ispazju mibni tiegħu għandu jimxi mar-rekwiżiti skont il-Parti C fir-rigward tal-imbark, l-iżbark, iċ-ċirkolazzjoni u l-użu;
(i)  id-disinn tal-ispazju mibni tiegħu għandu jimxi mar-rekwiżiti stabbiliti fil-Parti C fir-rigward tal-imbark, l-iżbark, iċ-ċirkolazzjoni u l-użu;
(ii)  l-informazzjoni għandha tkun disponibbli b'modi differenti u permezz ta' aktar minn kanal sensorjali wieħed;
(iii)  għandhom jiġu pprovduti alternattivi għall-kontenut viżwali mhux testwali.
(c)  tiġi żgurata l-aċċessibbiltà tal-prodotti li jużaw fl-għoti tas-servizz, skont ir-regoli stabbiliti fil-Parti A;
(c)  il-prodotti li jużaw fl-għoti tas-servizz, skont ir-regoli stabbiliti fil-Parti A;
(d)  tiġi pprovduta informazzjoni dwar il-funzjonament tas-servizz u dwar il-faċilitajiet u l-karatteristiċi ta' aċċessibbiltà tiegħu kif ġej:
(d)  informazzjoni dwar il-funzjonament tas-servizz u dwar il-faċilitajiet u l-karatteristiċi ta' aċċessibbiltà tiegħu;
(i)  il-kontenut tal-informazzjoni għandu jkun disponibbli f'formati testwali li jistgħu jintużaw biex jiġġeneraw formati ta' assistenza alternattivi li jridu jiġu ppreżentati b'modi differenti mill-utenti u permezz ta' aktar minn kanal sensorjali wieħed,
(ii)  għandhom jiġu pprovduti alternattivi għall-kontenut mhux testwali;
(iii)  l-informazzjoni elettronika, inklużi l-applikazzjonijiet onlajn relatati meħtieġa fl-għoti tas-servizz, għandha tiġi pprovduta skont il-punt (e).
(e)   is-siti web isiru aċċessibbli b'mod konsistenti u adegwat għall-perċezzjoni, għat-tħaddim u għall-fehim mill-utenti, inkluża l-adattabbiltà tal-preżentazzjoni u tal-interazzjoni tal-kontenut, bl-għoti, fejn meħtieġ, ta' alternattiva elettronika aċċessibbli; u b'mod li jiffaċilita l-interoperabbiltà ma' varjetà ta' aġenti għall-utenti u teknoloġiji ta' assistenza disponibbli fil-livelli tal-Unjoni u internazzjonali;
(e)  is-siti web u l-applikazzjonijiet mobbli jsiru aċċessibbli b'mod konsistenti u adegwat għall-perċezzjoni, għat-tħaddim u għall-fehim mill-utenti, inkluża l-adattabbiltà tal-preżentazzjoni u tal-interazzjoni tal-kontenut, bl-għoti, fejn meħtieġ, ta' alternattiva elettronika aċċessibbli; u b'mod li jiffaċilita l-interoperabbiltà ma' varjetà ta' aġenti għall-utenti u teknoloġiji ta' assistenza disponibbli fil-livelli tal-Unjoni u internazzjonali;
(f)  tiġi pprovduta informazzjoni aċċessibbli biex jiġu ffaċilitati l-komplementaritajiet mas-servizzi ta' assistenza;
(f)  informazzjoni aċċessibbli biex jiġu ffaċilitati l-komplementaritajiet mas-servizzi ta' assistenza;
(g)  jiġu inklużi funzjonijiet, prattiki, politiki u proċeduri u tibdil fl-operazzjoni tas-servizz immirati biex jindirizzaw il-ħtiġijiet ta' persuni b'limitazzjonijiet funzjonali.
(g)  funzjonijiet, prattiki, politiki u proċeduri u tibdil fl-operazzjoni tas-servizz immirati biex jindirizzaw il-ħtiġijiet ta' persuni b'diżabilità.
Emenda 219
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima IX – Parti C – punt 1 – parti introduttorja
1.  L-aċċessibbiltà b'mod indipendenti għal persuni b'limitazzjonijiet funzjonali, inklużi l-persuni b'diżabilità u l-persuni b'diżabilità marbuta mal-età, tal-ambjent mibni għall-użu prevedibbli tiegħu, għandha tinkludi l-aspetti li ġejjin ta' żoni maħsuba għall-aċċess pubbliku:
1.  L-aċċessibbiltà b'mod indipendenti għal persuni b'diżabilità u l-persuni b'diżabilità marbuta mal-età tal-ambjent mibni għall-użu prevedibbli tiegħu, għandha tinkludi l-aspetti li ġejjin ta' żoni maħsuba għall-aċċess pubbliku:
Emenda 220
Proposta għal direttiva
Anness I – Taqsima X – punt 1 - parti introduttorja
L-aċċessibbiltà għal persuni b'limitazzjonijiet funzjonali, inklużi l-persuni b'diżabilità u l-persuni b'diżabilità marbuta mal-età, tal-ambjent mibni fejn jiġi pprovdut is-servizz, kif imsemmi fl-Artikolu 3(10) għall-użu prevedibbli tiegħu b'mod indipendenti, għandha tinkludi l-aspetti li ġejjin ta' żoni maħsuba għall-aċċess pubbliku:
L-aċċessibbiltà għal persuni b'diżabilità u l-persuni b'diżabilità marbuta mal-età tal-ambjent mibni fejn jiġi pprovdut is-servizz, kif imsemmi fl-Artikolu 3(10) għall-użu prevedibbli tiegħu b'mod indipendenti, għandha tinkludi l-aspetti li ġejjin ta' żoni maħsuba għall-aċċess pubbliku:
Emenda 221
Proposta għal direttiva
Anness II – paragrafu 4 – punt 4.1
4.1.  Il-manifattur għandu jwaħħal il-marka CE kif stabbilit f'din id-Direttiva ma' kull prodott individwali li jissodisfa r-rekwiżiti applikabbli ta' din id-Direttiva.
imħassar

(1) Il-każ ġie mgħoddi lura għal negozjati interistituzzjonali lill-kumitati responsabbli skont l-Artikolu 59(4), ir-raba’subparagrafu (A8-0188/2017).


Kambodja: b'mod partikolari l-każ ta' Kem Sokha
PDF 264kWORD 46k
Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-14 ta' Settembru 2017 dwar il-Kambodja, b'mod partikolari l-każ ta' Kem Sokha (2017/2829(RSP))
P8_TA(2017)0348RC-B8-0506/2017

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar il-Kambodja,

–  wara li kkunsidra d-dikjarazzjonijiet lokali tal-UE tal-5 ta' Settembru 2017 dwar l-għeluq tal-Cambodia Daily, tat-30 ta' Ġunju 2017 dwar ir-rilaxx ta' ħames difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, u tat-22 ta' Frar 2017 dwar is-sitwazzjoni politika fil-Kambodja, u d-dikjarazzjonijiet tal-Kelliemi tad-Delegazzjoni tal-UE tat-3 ta' Settembru 2017 u tal-25 ta' Awwissu 2017 dwar restrizzjonijiet tal-ispazju politiku fil-Kambodja,

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-5 ta' Settembru 2016 u d-dikjarazzjoni tat-18 ta' Awwissu 2017 tar-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-Kambodja,

–  wara li kkunsidra l-osservazzjonijiet ta' għeluq tal-Kumitat tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU tas-27 ta' April 2015 rigward it-tieni rapport perjodiku dwar il-Kambodja,

–  wara li kkunsidra r-rapport ta' Marzu 2017 tal-Parlamentari tal-ASEAN għad-Drittijiet tal-Bniedem,

–  wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem tal-10 ta' Diċembru 1948,

–  wara li kkunsidra l-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi tal-1966,

–  wara li kkunsidra l-Linji gwida tal-UE tal-2008 dwar id-Difensuri tad-Drittijiet tal-Bniedem,

–  wara li kkunsidra l-Ftehim ta' Kooperazzjoni tal-1997 bejn il-Komunità Ewropea u r-Renju tal-Kambodja,

–  wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol dwar il-Libertà ta' Assoċjazzjoni u l-Protezzjoni tad-Dritt għall-Organizzazzjoni,

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni adottata mill-Assemblea Ġenerali tan-NU fit-8 ta' Marzu 1999 dwar id-Dritt u r-Responsabilità ta' Individwi, Gruppi u Organi tas-Soċjetà li Jippromwovu u Jħarsu d-Drittijiet tal-Bniedem u l-Libertajiet Fundamentali Universalment Rikonoxxuti,

–  wara li kkunsidra l-Ftehimiet ta' Paċi ta' Pariġi tal-1991, li fl-Artikolu 15 tagħhom jistabbilixxu impenn dwar ir-rispett tad-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali fil-Kambodja, inkluż min-naħa tal-firmatarji internazzjonali,

–  wara li kkunsidra l-Kostituzzjoni Kambodjana, b'mod partikolari l-Artikolu 41 tagħha, li fih huma minquxa d-drittijiet u l-libertajiet ta' espressjoni u ta' għaqda, l-Artikolu 35tagħha dwar id-dritt għal parteċipazzjoni politika u l-Artikolu 80 tagħha dwar l-immunità parlamentari,

–  wara li kkunsidra l-Artikoli 135(5) u 123(4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

A.  billi fil-Kambodja qed iseħħu għadd dejjem jikber ta' arresti ta' membri tal-oppożizzjoni politika, ta' attivisti tad-drittijiet tal-bniedem u ta' rappreżentanti tas-soċjetà ċivili;

B.  billi l-mexxej tal-oppożizzjoni Kambodjan Kem Sokha safa arrestat fit-3 ta' Settembru 2017, f'mossa li tidher li saret bla ebda rispett tal-garanziji ta' proċess ġust, inkluż ir-rispett tal-immunità parlamentari tiegħu;

C.  billi Sokha qed jiffaċċja akkużi ta' "kollużjoni ma' barranin" skont l-Artikolu 443 tal-kodiċi penali tal-Kambodja, att li jitqies bħala tradiment mill-Qorti Muniċipali ta' Phnom Penh; billi jista' jeħel sa 30 sena ħabs jekk jinstab ħati;

D.  billi, skont ma ġie rrappurtat, Kem Sokha safa arrestat mingħajr mandat, u ma ngħatax aċċess għal avukat; billi huwa ġie akkużat fuq il-bażi ta' filmat ta' diskors li ta fl-2013, liema filmat ilu disponibbli għall-pubbliku minn dak iż-żmien 'il hawn; billi organizzazzjonijiet tad-drittijiet tal-bniedem esprimew tħassib li d-dikjarazzjonijiet mill-Gvern Kambodjan ipperikolaw id-dritt tiegħu għal proċess ġust u l-preżunzjoni tal-innoċenza;

E.  billi Hun Sen, dari kmandant tal-armata tal-Khmer Rouge u llum Prim Ministru, ilu fil-poter għal aktar minn 30 sena; billi Sam Rainsy, l-eks President tal-partit ewlieni tal-oppożizzjoni, il-Partit ta' Salvataġġ Nazzjonali tal-Kambodja (CNRP), għadu jgħix fl-eżilju, b'għażla tiegħu stess, minħabba prosekuzzjonijiet li sarulu fuq akkużi vvintati u mmotivati minn kunsiderazzjonijiet politiċi;

F.  billi fl-elezzjonijiet lokali li saru fl-4 ta' Ġunju 2017, is-CNRP mar ħafna 'l quddiem meta mqabbel mal-2012, minkejja nuqqasijiet fundamentali fil-proċess elettorali, b'mod partikolari l-intimidazzjoni tal-midja ħielsa u ta' ċittadini kritiċi, l-assenza ta' aċċess ekwu tal-oppożizzjoni għax-xandir bir-radju u bit-televiżjoni, kontroll tal-partiti fil-gvern fuq l-istituzzjonijiet relatati mal-elezzjoni, theddidiet ta' qtil kontra kandidati tal-oppożizzjoni u n-nuqqas ta' mekkaniżmu indipendenti għar-riżoluzzjoni tat-tilwim; billi l-elezzjonijiet ġenerali huma skedati għal Lulju 2018;

G.  billi żewġ leġiżlaturi oħra tal-oppożizzjoni wkoll jinsabu fil-ħabs, u billi tmienja oħra għandhom akkużi kriminali pendenti kontrihom; bill-11-il membru u sostenitur tal-partiti tal-oppożizzjoni bħalissa qed jiskontaw pieni ta' bejn seba' snin u 20 sena ħabs fuq akkużi foloz li mexxew insurrezzjoni, jew li ħadu sehem fiha, bi rbit ma' dimostrazzjoni li saret f'Lulju 2014,

H.  billi emendi li l-parlament Kambodjan adotta fl-2017 għal-Liġi dwar il-Partiti Politiċi jippermettu li partiti jiġu xolti jekk il-mexxejja tagħhom jinstabu ħatja ta' atti kriminali; billi l-Ministeru tal-Intern tal-Kambodja għandu setgħat wiesgħa biex jissospendi partiti politiċi abbażi ta' kriterji li huma definiti biss b'mod vag; billi fil-11 ta' Settembru 2017 il-Prim Ministru Hun Sen hedded li jxolji s-CNRP, jekk dan il-partiti jibqa' jsostni l-mexxej Kem Sokha li jinsab detenut;

I.  billi l-kap tal-grupp taż-żgħażagħ tas-CNRP nħariġlu mandat ta' arrest;

J.  billi l-arrest ta' Kem Sokha sar f'kuntest ta' tkattir tar-restrizzjonijiet fuq NGOs, fuq organizzazzjonijiet tad-drittijiet tal-bniedem u fuq is-soċjetà ċivili, inklużi investigazzjonijiet tat-taxxa u oħrajn regolatorji, intimidazzjoni u theddidiet ta' vjolenza; billi l-Liġi tal-2015 dwar l-Assoċjazzjonijiet u l-Organizzazzjonijiet Mhux Governattivi (LANGO) ġiet ikkritikata bil-kbir mill-komunità internazzjonali minħabba s-setgħat wiesgħa u arbitarji tagħha li tirreprimi l-NGOs;

K.  billi f'dawn l-aħħar ġimgħat ingħalqu għadd sinifikanti ta' stazzjonijiet tar-radju li jirritrażmettu programmi minn stazzjonijiet tar-radju oħra ta' fama tajba; billi dawn l-istazzjonijiet ingħalqu mill-gvern minħabba vjolazzjonijiet bħax-"xandir ta' programmi barranin mingħajr talba għal awtorizzazzjoni"; billi l-għeluq tagħhom jillimita bil-kbir l-aċċess għal xandiriet tal-midja indipendenti, b'mod partikolari barra Phnom Penh; billi dawn l-istazzjonijiet tal-media indipendenti kienu qed jittrattaw suġġetti politikament sensittivi bħall-korruzzjoni, il-qtugħ illegali tas-siġar għall-injam u l-vjolazzjonijiet tad-drittijiet tal-bniedem;

L.  billi f'April 2016 ħames difensuri tad-drittijiet tal-bniedem mill-Assoċjazzjoni Kambodjana għad-Drittijiet tal-Bniedem u l-Iżvilupp (ADHOC) inżammu għal aktar minn 400 jum minħabba akkużi ta' tixħim bi rbit ma' kawża kontra Kem Sokha, u bħalissa qed jistennew li jsirilhom proċess; billi l-attivist tad-drittijiet tal-art Tep Vanny ripetutement safa fil-mira tal-awtoritajiet u ġie ffastidjat minnhom, u bħalissa qed jiskonta piena ta' ħabs fuq akkużi motivati politikament;

M.  billi fl-4 ta' Settembru 2017, il-Cambodia Daily, gazzetta indipendenti mwaqqfa fl-1993, ġiet imġiegħla tagħlaq wara li rċeviet kont tat-taxxa li ammonta għal USD 6,3 miljun;

N.  billi fit-23 ta' Awwissu 2017, il-Gvern Kambodjan ħabbar it-tkeċċija taħt il-LANGO tal-Istitut Demokratiku Nazzjonali (NDI), organizzazzjoni mhux governattiva bbażata fl-Istati Uniti, u ordna li l-persunal internazzjonali tagħha jitlaq mill-pajjiż fi żmien sebat ijiem;

O.  billi l-Gvern Kambodjan dan l-aħħar qiegħed taħt investigazzjoni lill-konsorzju Situation Room, grupp ta' NGOs li ħadmu flimkien bħala għassiesa tal-elezzjonijiet, talli allegatament kisru l-liġi l-ġdida dwar gruppi mhux governattivi u talli servew ta' bażi għall-possibbiltà ta' "rivoluzzjoni tal-lewn" li twaqqa' l-gvern;

1.  Jesprimi t-tħassib profond tiegħu dwar is-sitwazzjoni dejjem teħżien tal-politiċi tal-oppożizzjoni u tal-attivisti tad-drittijiet tal-bniedem fil-Kambodja, u jikkundanna l-atti ta' vjolenza, l-akkużi motivati politikament, id-detenzjoni arbitrarja, l-interrogatorji, is-sentenzi u d-dikjarazzjonijiet ta' ħtija kollha fir-rigward ta' dawn il-persuni;

2.  Jikkundanna bil-qawwa l-arrest tal-President tas-CNRP, Kem Sokha, fuq għadd ta' akkużi li jidhru li huma motivati politikament; jitlob li Kem Sokha jinħeles minnufih u bla kundizzjonijiet, li l-akkużi kollha kontrih jitwaqqgħu, kif ukoll li jintemmu t-theddidiet ta' arrest kontra leġiżlaturi oħra tal-oppożizzjoni;

3.  Jiddeplora d-dikjarazzjonijiet pubbliċi magħmula mill-Prim Ministru u minn uffiċjali ta' livell għoli dwar il-ħtija allegata ta' Kem Sokha, li jikkostitwixxu ksur tal-preżunzjoni tal-innoċenza u tad-dritt għal proċess ġust, li għalihom huwa intitolat skont id-dritt tal-Kambodja u d-dritt internazzjonali dwar id-drittijiet tal-bniedem; jappella lill-Prim Ministru biex jipproteġi l-immunità parlamentari tal-Membri tal-Parlament;

4.  Iħeġġeġ lill-awtoritajiet Kambodjani jirrevokaw il-mandat ta' arrest, u jwaqqgħu l-akkużi kollha miġjuba kontra l-mexxej tal-oppożizzjoni u leġiżlatur Sam Rainsy, u jeħilsu u jwaqqgħu l-akkużi kontra l-uffiċjali oħra tal-oppożizzjoni u d-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem li ġew ikkundannati, akkużati, u mibgħuta l-ħabs, b'mod partikolari l-Membru tal-Assemblea Nazzjonali Um Sam An, is-Senatur Hong Sok Hour u l-attivist tad-drittijiet tal-art Tep Vanny;

5.  Iħeġġeġ lill-Gvern Kambodjan jiggarantixxi l-libertà ta' espressjoni u tal-midja fil-pajjiż, filwaqt li jsostni li kwalunkwe kwistjoni tat-taxxa jew ta' tip ieħor għandha tiġi riżolta permezz ta' proċess ġust rilevanti; iħeġġeġ lill-gvern jerġa' jiftaħ l-istazzjonijiet tar-radju li ngħalqu; jesprimi t-tħassib tiegħu dwar l-għeluq tal-Istitut Demokratiku Nazzjonali (NDI) mingħajr proċess ġust;

6.  Iħeġġeġ lill-Gvern Kambodjan jiżgura li fil-miżuri kollha meħuda jseħħ proċess ġust, inkluż id-dritt ta' appell, u jħeġġu jirrispetta d-drittijiet għal-libertà ta' assoċjazzjoni u ta' espressjoni;

7.  Iħeġġeġ lill-Gvern Kambodjan jaħdem biex isaħħaħ id-demokrazija u l-istat tad-dritt u jirrispetta d-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali, inkluż li jikkonforma bis-sħiħ mad-dispożizzjonijiet kostituzzjonali dwar il-pluraliżmu u l-libertà ta' assoċjazzjoni u ta' espressjoni;

8.  Ifakkar lill-Gvern Kambodjan li jeħtieġlu jissodisfa l-obbligi u l-impenji tiegħu rigward il-prinċipji demokratiċi u d-drittijiet fundamentali tal-bniedem, li huma element essenzjali tal-Ftehim ta' Kooperazzjoni;

9.  Jesprimi t-tħassib serju tiegħu dwar il-ħtif tal-art li għaddej, u dwar it-tnedija reċenti ta' skema ta' kumpens parzjali u limitat min-naħa tal-Gvern Kambodjan; jistieden lill-Gvern Kambodjan biex jissokta d-djalogu mas-sħab, inklużi l-Unjoni Ewropea u s-soċjetà ċivili, bil-ħsieb li jiġi stabbilit kumpens komprensiv u inklussiv;

10.  Jenfasizza li proċess demokratiku kredibbli li jwassal għall-elezzjoni tal-Assemblea Nazzjonali f'Lulju 2018 jirrikjedi ambjent li fih il-partiti politiċi, is-soċjetà ċivili u l-midja jkunu jistgħu jwettqu r-rwoli leġittimi tagħhom mingħajr biża' u mingħajr ma jkunu soġġetti għal theddidiet jew restrizzjonijiet arbitrarji;

11.  Iħeġġeġ lill-Gvern Kambodjan jimplimenta r-rakkomandazzjonijiet tal-Kummissarju Għoli tan-NU għad-Drittijiet tal-Bniedem, u jħeġġu jinvolvi ruħu b'mod sinifikanti fir-Rapport li ġej tar-Rapporteur Speċjali tan-Nazzjonijiet Uniti dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-Kambodja;

12.  Jenfasizza l-importanza tal-missjonijiet ta' osservazzjoni elettorali tal-UE u ta' entitajiet internazzjonali u l-kontribut tagħhom għal elezzjonijiet ħielsa u ġusti; jistieden lill-Kumitat tal-Elezzjonijiet Nazzjonali tal-Kambodja (NEC) u lill-awtoritajiet governattivi rilevanti jiżguraw li l-votanti eliġibbli kollha, inklużi l-ħaddiema migranti u d-detenuti, ikollhom aċċess għal opportunitajiet ta' reġistrazzjoni, u ħin biżżejjed biex jieħdu vantaġġ minnhom;

13.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà, lis-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna, lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri u lill-Gvern u lill-Assemblea Nazzjonali tal-Kambodja.


Gabon: trażżin tal-oppożizzjoni
PDF 265kWORD 47k
Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-14 ta' Settembru 2017 dwar il-Gabon: trażżin tal-oppożizzjoni (2017/2830(RSP))
P8_TA(2017)0349RC-B8-0512/2017

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar il-Gabon, b'mod partikolari dik tat-2 ta' Frar 2017 dwar il-kriżi tal-istat tad-dritt fir-Repubblika Demokratika tal-Kongo u fil-Gabon(1),

–  wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni konġunta li saret fl-24 ta' Settembru 2016 mill-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà (VP/RGħ) u l-Kummissarju għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Internazzjonali, Neven Mimica, wara li l-Qorti Kostituzzjonali tal-Gabon ħabbret ir-riżultati uffiċjali tal-elezzjoni presidenzjali tal-2016,

–  wara li kkunsidra l-istqarrija għall-istampa tal-Unjoni Afrikana fl-1 ta' Settembru 2016, li kkundannat il-vjolenza u appellat għar-riżoluzzjoni paċifika tal-kunflitt postelettorali fil-Gabon,

–  wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill ta' Ġunju 2017 dwar impetu mġedded għas-Sħubija Afrika-UE,

–  wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni konġunta tal-11 ta' Settembru 2016 dwar il-Gabon mill-kelliema tal-VP/RGħ Federica Mogherini u l-Kummissarju għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Internazzjonali Neven Mimica,

–  wara li kkunsidra l-intervent tal-UE tad-9 ta' Marzu 2017 fl-34 sessjoni tal-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-Nazzjonijiet Uniti, taħt il-Punt 2 tad-Djalogu Interattiv mal-Kummissarju Għoli,

–  wara li kkunsidra r-Riżoluzzjoni 359 (LIX) 2016 tal-Kummissjoni Afrikana dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Popli fl-4 ta' Novembru 2016 dwar is-Sitwazzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem fir-Repubblika Gaboniża,

–  wara li kkunsidra l-Kostituzzjoni Gaboniża,

–  wara li kkunsidra l-Ftehim ta' Sħubija ta' Cotonou rivedut,

–  wara li kkunsidra l-Karta Afrikana tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Popli ta' Ġunju 1981,

–  wara li kkunsidra l-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi ta' Diċembru 1966,

–  wara li kkunsidra r-rapport finali tal-Missjoni ta' Osservazzjoni Elettorali tal-UE,

–  wara li kkunsidra l-Karta Afrikana dwar id-Demokrazija, l-Elezzjonijiet u l-Governanza,

–  wara li kkunsidra l-Artikoli 135(5) u 123(4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

A.  billi l-elezzjonijiet presidenzjali ta' Awwissu 2016 fil-Gabon qajmu allegazzjonijiet ta' tbagħbis fil-votazzjoni; billi fil-jiem wara l-elezzjonijiet, il-parlament tal-pajjiż inqered minn nirien u bosta dimostranti nqatlu u mijiet oħra ġew arrestati; billi, għad li b'mod ġenerali s-sitwazzjoni ta' sigurtà stabbilizzat ruħha, it-tensjonijiet politiċi u soċjali fil-pajjiż għadhom qawwija u qed ikomplu jmorru għall-agħar minħabba sitwazzjoni ekonomika batuta;

B.  billi waħda mill-karatteristiċi ta' demokrazija hija r-rispett lejn il-Kostituzzjoni, li fuqha huma msejsa l-istat, l-istituzzjonijiet u l-istat tad-dritt; billi elezzjonijiet paċifiċi, kredibbli u trasparenti fil-Gabon kieku kienu jikkontribwixxu bil-kbir biex tiġi indirizzata l-isfida tal-progress demokratiku u tal-alternanza tal-poter li qed iħabbat wiċċu magħha r-reġjun tal-Afrika Ċentrali; billi l-elezzjonijiet parlamentari tal-Gabon, li oriġinarjament kienu skedati għal Diċembru 2016, ġew posposti darbtejn għal April 2018, u b'hekk se jkunu qabżu l-iskadenza kostituzzjonali;

C.  billi fil-Gabon, b'mod partikolari mindu faqqgħet il-vjolenza wara l-elezzjoni f'Awwissu 2016, saru arresti, qtil u għajbien sfurzat, kif irrappurtat minn diversi organizzazzjonijiet internazzjonali u mhux governattivi; billi fil-Gabon kien hemm żieda fil-vjolenza politika, speċjalment fil-kapitali, Libreville, fejn bosta djar li jappartjenu lill-membri tal-oppożizzjoni politika ġew attakkati;

D.  billi l-awtoritajiet wettqu azzjonijiet repressivi fuq il-membri tal-oppożizzjoni u tas-soċjetà ċivili li jopponu lill-gvern attwali; billi l-gruppi tad-drittijiet tal-bniedem jirrapportaw bla waqfien dwar is-sitwazzjoni li sejra għall-agħar fir-rigward tad-drittijiet tal-bniedem u tal-libertà tal-espressjoni u ta' għaqda, inkluż l-użu ta' forza eċċessiva kontra dimostranti paċifiċi, arresti u detenzjonijiet arbitrarji, u proċessi b'motivi politiċi;

E.  billi diversi allegazzjonijiet li saru qabel u wara l-elezzjonijiet tal-2016 assoċjaw lir-reġim ta' Ali Bongo ma' każijiet ta' ksur tad-drittijiet tal-bniedem bħalma huma l-arresti arbitrarji u d-detenzjoni fit-tul f'kundizzjonijiet inumani, it-tortura, każijiet ta' qtil extraġudizzjarju u l-għajbien sfurzat ta' ċivili u ġurnalisti li esprimew li jopponu r-reġim tiegħu jew l-elezzjoni mill-ġdid tiegħu;

F.  billi l-Gabon huwa parti għall-Konvenzjoni Internazzjonali għall-Ħarsien tal-Persuni Kollha mill-Għajbien Sfurzat, jinsab fil-proċess li jimplimenta d-dispożizzjonijiet tagħha fil-liġi nazzjonali u għandu l-obbligu li jikkondividi man-Nazzjonijiet Uniti informazzjoni dwar il-progress li sar minn mindu ġiet ratifikata l-Konvenzjoni fl-2011 u dwar dak li ġara wara l-elezzjoni tal-2016; billi l-Kumitat tan-NU dwar l-Għajbien Sfurzat bħalissa qed iqis ir-rapport tal-Gabon u jeżamina mill-ġdid il-progress ta' din l-implimentazzjoni;

G.  billi l-President Ali Bongo ta bidu għal "djalogu nazzjonali" bħala parti mill-isforzi biex tinstab soluzzjoni għall-kriżi li faqqgħet minħabba li reġa' ġie elett, djalogu li għalih attendew rappreżentanti ta' 1 200 grupp mis-soċjetà ċivili u madwar 50 partit politiku, skont il-Prim Ministru Emmanuel Issoze Ngondet; billi t-taħditiet ġew ibbojkottjati minn Jean Ping u mexxejja ewlenin oħra tal-oppożizzjoni;

H.  billi, fit-18 ta' Awwissu 2017, il-kandidat presidenzjali Jean Ping għamel appell ta' "diżubbidjenza ċivili" lill-poplu tal-Gabon u appella biex il-president jitneħħa mill-poter;

I.  billi f'dawn l-aħħar ġimgħat ġew detenuti għexieren ta' persuni b'rabta ma' dimostrazzjonijiet paċifiċi u mhux awtorizzati b'appoġġ għal Jean Ping, u bosta minnhom għadhom detenuti;

J.  billi, fit-2 ta' Settembru 2017, il-mexxej tal-oppożizzjoni politika u ex kandidat presidenzjali Jean Ping u l-mexxejja ta' 'l fuq minn għoxrin partit tal-oppożizzjoni nżammew milli jitilqu mill-pajjiż mingħajr ma ġew innotifikati b'din ir-restrizzjoni u mingħajr ma ġiet ippubblikata lista ta' individwi kkonċernati; billi din il-miżura tneħħiet fit-8 ta' Settembru 2017;

K.  billi l-gvern pprojbixxa lill-avversarji politiċi li jikkontestaw ir-rebħa ta' Ali Bongo milli jitkellmu fuq il-mezzi tax-xandir pubbliċi u privati;

L.  billi quddiem il-qrati Franċiżi tressqu kawżi individwali kontra bosta individwi Gaboniżi bi profil għoli fir-rigward ta' ksur serju tad-drittijiet tal-bniedem u "qligħ illeċitu" (biens mal-acquis);

M.  billi l-awtoritajiet ġudizzjarji Franċiżi għadhom kif ikkonkludew investigazzjoni dwar qligħ illeċitu mill-Gabon investit fi Franza u identifikaw u ssekwestraw oġġetti b'valur ta' bejn EUR 50 u EUR 60 miljun wara lmenti mressqa mill-fergħa Franċiża ta' Transparency International u minn ċittadin Gaboniż; billi l-inkjesta żvelat li sar pagament ta' EUR 1.3 miljuni f'kont bankarju użat għax-xiri ta' merkanzija fi Franza għall-familja Bongo;

N.  billi l-Missjoni ta' Osservazzjoni Elettorali (MOE) tal-UE, mistiedna mill-Gvern Gaboniż biex tissorvelja l-elezzjonijiet presidenzjali, ikkonkludiet fir-rapport finali tagħha li l-proċess elettorali, u speċifikament il-konsolidazzjoni tar-riżultati tal-elezzjonijiet u l-proċess tal-appelli, ma kienx trasparenti; billi l-MOE kkonkludiet li dawn l-anomaliji jitfgħu f'dubju l-integrità tal-proċess tal-konsolidazzjoni tar-riżultati u tar-riżultat finali tal-elezzjoni;

1.  Ifakkar fl-impenn li ħa l-Gabon, fil-qafas tal-Ftehim ta' Cotonou, li jirrispetta d-demokrazija, l-istat tad-dritt u l-prinċipji tad-drittijiet tal-bniedem, li jinkludu l-libertà tal-espressjoni, il-libertà tal-għaqda u l-aċċess għall-mezzi tax-xandir, il-governanza tajba u t-trasparenza fil-karigi politiċi;

2.  Ifakkar lill-Gabon fid-dmirijiet u r-responsabilitajiet tiegħu bħala Stat Parti, fosthom biex jipprovdi informazzjoni ċara u tanġibbli dwar ir-riformi li saru mir-ratifika 'l hawn, dwar il-vjolenza ta' wara l-elezzjonijiet, u dwar l-azzjoni meħuda sabiex tiġi stabbilita l-verità u jkun żgurat li dawk responsabbli jitressqu quddiem il-ġustizzja;

3.  Jenfasizza r-rwol fundamentali li taqdi l-oppożizzjoni f' soċjetà demokratika; jikkundanna bil-qawwa l-pressjoni u l-intimidazzjoni fil-konfront tal-oppożizzjoni fil-Gabon; iqis li huwa inaċċettabbli li diversi mexxejja tal-oppożizzjoni fil-Gabon, inkluż il-kandidat għall-elezzjoni presidenzjali tal-2016, Jean Ping, ġew miċħuda b'mod temporanju d-dritt li joħorġu mill-pajjiż; ifakkar li l-liġi Gaboniża tipprevedi din il-miżura eċċezzjonali għal persuni taħt investigazzjoni kriminali biss; iqis, għalhekk, li din il-miżura hi ta' natura arbitrarja;

4.  Jikkundanna bil-qawwa t-theddid kostanti, l-attakki, l-użu tal-forza u r-restrizzjonijiet u l-intimidazzjonijiet severi li qed iħabbtu wiċċhom magħhom l-oppożizzjoni, id-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem u l-ġurnalisti fil-Gabon; jitlob lill-awtoritajiet jirrispettaw id-dritt tal-oppożizzjoni għal protesti paċifiċi u jeħilsu immedjatament lil kull min qed jinżamm inġustament, iwaqqfu kull fastidju, intimidazzjoni u persekuzzjoni tal-oppożizzjoni u jieħdu miżuri konkreti biex jiggarantixxu l-libertà tal-espressjoni;

5.  Iħeġġeġ lill-Gvern tal-Gabon iwettaq riforma eżawrjenti u f'waqtha tal-qafas elettorali, fil-qies tar-rakkomandazzjonijiet magħmula mill-MOE tal-UE bil-għan li jtejbu dan il-qafas u jagħmluh għalkollox trasparenti u kredibbli; jenfasizza li l-awtoritajiet Gaboniżi jeħtiġilhom jiggarantixxu kooperazzjoni sħiħa u sinċiera mal-partijiet ikkonċernati rilevanti kollha nazzjonali u internazzjonali sabiex jiżguraw li l-elezzjonijiet parlamentari li jmiss, li suppost ilhom li saru, ikunu trasparenti u kredibbli u jseħħu f'ambjent liberu, demokratiku, inklużiv u paċifiku;

6.  Jirrikonoxxi li għadu għaddej Djalogu Politiku Intensifikat bejn l-UE u l-Gabon, f'konformità mad-dispożizzjonijiet tal-Ftehim ta' Cotonou; iħeġġeġ lill-partijiet kollha involuti jikkooperaw għalkollox u jaħdmu biex dan il-proċess ikun suċċess tanġibbli;

7.  Jesprimi riżervi dwar l-inklużività u għaldaqstant il-kredibilità u r-rilevanza tad-djalogu nazzjonali mibdi mill-gvern; jinnota li Jean Ping u l-Koalizzjoni għar-Repubblika l-Ġdida tiegħu rrifjutaw li jieħdu sehem fid-djalogu;

8.  Jemmen li l-firdiet politiċi u soċjali profondi attwali fil-Gabon jirrikjedu rispons politiku ċar biex tiġi ppreżervata l-istabilità tal-pajjiż, tiżdied il-fiduċja fost iċ-ċittadini fil-Gabon u tingħata leġittimità reali lill-istituzzjonijiet; jitlob li ssir inkjesta internazzjonali, immexxija min-NU, dwar l-elezzjonijiet u l-abbużi li twettqu minn dak iż-żmien, sabiex jiġi ddeterminat kif għandu jiġi stabbilit djalogu politiku li jippermetti li tiġi riżolta l-kriżi, filwaqt li jiġu ggarantiti d-drittijiet demokratiċi tal-poplu Gaboniż;

9.  Iħeġġeġ bil-qawwa partikolarment lill-Franza, minħabba r-rabtiet qawwija u storiċi tagħha mal-Gabon, biex tuża l-influwenza politika u ekonomika kollha tagħha fil-konfront tal-Gvern Gaboniż u biex tiżvolġi rwol kostruttiv fl-istituzzjonijiet tal-UE f'dan ir-rigward;

10.  Jistieden lid-Delegazzjoni tal-Unjoni Ewropea għall-Gabon biex tkompli l-monitoraġġ mill-qrib tagħha tal-iżviluppi fil-Gabon u tuża l-għodod xierqa kollha, l-istrumenti u d-Djalogu Politiku Intensifikat biex tippromwovi l-elementi essenzjali tal-Ftehim ta' Cotonou u tappoġġa l-movimenti favur id-demokrazija;

11.  Jistieden lill-VP/RGħ, lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jeżaminaw mill-ġdid il-politiki tagħhom fir-rigward tal-Gabon u jqisu sanzjonijiet immirati għal individwi responsabbli għall-frodi elettorali u l-vjolenza sussegwenti mwettqa fil-Gabon;

12.  Itenni l-appell tiegħu lill-Gvern Gaboniż sabiex jistabbilixxi sistema ġudizzjarja u reġim ta' sanzjonijiet li jiżguraw li l-arresti u sentenzi jkunu proporzjonati mas-serjetà tad-delitt;

13.  Iħeġġeġ lill-gvern iwieġeb b'mod konkret għat-tħassib tal-komunità internazzjonali billi jniedi forum konsultattiv f'waqtu, ġenwinament inklużiv, trasparenti u imparzjali għad-djalogu; jistieden ukoll lill-oppożizzjoni tivvaluta l-kredibilità ta' proċess bħal dan;

14.  Jistieden lill-atturi politiċi kollha juru responsabilità u rażan, u b'mod partikolari biex joqogħdu lura milli jinċitaw il-vjolenza;

15.  Jistieden lill-parteċipanti tas-Summit UE-Afrika li jmiss f'Abidjan sabiex ipoġġu s-sitwazzjoni tal-Gabon fuq l-aġenda u jfakkru lil Gabon fl-impenji tiegħu favur id-drittijiet tal-bniedem, id-demokrazija u l-istat tad-dritt;

16.  Jilqa' l-investigazzjoni mwettqa fi Franza dwar il-qligħ illeċitu mill-Gabon u jesprimi t-tama tiegħu li dawk kollha involuti f'attivitajiet illegali jitressqu quddiem il-ġustizzja; jitlob li jkun hemm trasparenza totali rigward il-ħlas ta' EUR 1.3 miljuni f'kont tal-bank Franċiż marbut mal-familja Bongo;

17.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà, lill-Unjoni Afrikana, lill-President u lill-Parlament tal-Gabon, lis-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti, lill-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU u lill-Assemblea Parlamentari Konġunta AKP-UE.

(1) Testi adottati, P8_TA(2017)0017.


Laos: b'mod partikolari l-każijiet ta' Somphone Phimmasone, Lod Thammavong u Soukane Chaithad
PDF 257kWORD 44k
Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-14 ta' Settembru 2017 dwar il-Laos: b'mod partikolari l-każijiet ta' Somphone Phimmasone, Lod Thammavong u Soukane Chaithad (2017/2831(RSP))
P8_TA(2017)0350RC-B8-0513/2017

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar il-Laos,

–  wara li kkunsidra l-eżitu tat-tmien laqgħa tal-Kumitat Konġunt bejn l-Unjoni Ewropea u r-Repubblika Demokratika tal-Poplu tal-Laos li saret fi Vientiane fis-17 ta' Frar 2017,

–  wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tad-Delegazzjoni tal-Unjoni Ewropea fir-Repubblika Demokratika tal-Poplu tal-Laos, li saret fi Vientiane fil-Jum Dinji tal-Libertà tal-Istampa, it-3 ta' Mejju 2017,

–  wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni tan-NU dwar id-Difensuri tad-Drittijiet tal-Bniedem tal-1998,

–  wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem tal-10 ta' Diċembru 1948,

–  wara li kkunsidra l-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi tal-1966,

–  wara li kkunsidra l-Ftehim ta' Kooperazzjoni bejn l-UE u r-Repubblika Demokratika tal-Poplu tal-Laos tal-1 ta' Diċembru 1997,

–  wara li kkunsidra l-Karta tal-ASEAN,

–  wara li kkunsidra l-Artikoli 135(5) u 123(4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

A.  billi f'Marzu tal-2017 tliet ħaddiema Laosjani, is-Sur Somphone Phimmasone, is-Sur Soukane Chaithad u s-Sinjura Lod Thammavong, ġew ikkundannati għal sentenzi ta' ħabs ta' bejn 12 u 20 sena u l-ekwivalenti ta' għexieren ta' eluf ta' euro f'multi talli kkritikaw lill-gvern fuq il-midja soċjali b'rabta ma' allegati korruzzjoni, deforestazzjoni, u ksur tad-drittijiet tal-bniedem, waqt li kienu qed jaħdmu fit-Tajlandja; billi t-tlieta li huma ġew akkużati wkoll li pparteċipaw f'dimostrazzjoni kontra l-gvern barra l-ambaxxata Laosjana fit-Tajlandja f'Diċembru 2015;

B.  billi fil-25 ta' Mejju 2016, l-istazzjon televiżiv immexxi mill-istat wera lil Phimmasone, lil Chaithad, u lil Thammavong fil-kustodja tal-pulizija fil-kwartieri ġenerali tal-pulizija fi Vientiane; billi r-rapport tal-aħbarijiet qal li t-tlieta li huma kienu ġew arrestati talli kienu heddew is-sigurtà nazzjonali billi użaw il-midja soċjali biex ittebbgħu r-reputazzjoni tal-Gvern;

C.  billi s-Sur Sombath Somphone, attivist tas-soċjetà ċivili, ġie mwaqqaf mill-pulizija ta' Vientiane fl-2012 u minn dak iż-żmien 'l hawn ħadd ma jaf x'sar minnu; billi fil-każ tas-Sur Sompawn Khantisouk, intraprenditur attiv rigward kwisjonijiet ta' konservazzjoni, li ġie ssuġġettat għal għajbien furzat fl-2007, sal-lum għadu ma sar l-ebda progress rigward tagħrif dwar fejn jinstab; billi s-Sur Bounthanh Thammavong, ċittadin Pollakk, fl-2015 ġie kkundannat għal erba' snin u nofs ħabs talli kkritika lill-Gvern online;

D.  billi fil-Laos hemm imposti restrizzjonijiet ħorox fuq l-ispazju tas-soċjetà ċivili; billi l-Laos kellu l-presidenza tal-ASEAN fl-2016, iżda rrifjuta li jospita l-laqgħa tradizzjonali parallela tas-soċjetà ċivili, u għalhekk, minflok, il-Forum tal-Poplu tal-ASEAN kellu jiltaqa' f'Timor Leste;

E.  billi l-Gvern tal-Laos ma ħa l-ebda pass sinifikanti biex itejjeb is-sitwazzjoni ħażina tad-drittijiet tal-bniedem, inkluż it-trattament tal-minoranzi, u għadu qed ikompli joħnoq b'mod sever il-libertà tal-espressjoni, tal-assoċjazzjoni, u tal-għaqda paċifika; billi n-nuqqas ta' standards ta' proċess ġust, il-korruzzjoni ġudizzjarja u l-impunità b'għeruq fondi għall-ksur tad-drittijiet tal-bniedem għadhom għaddejja mingħajr xkiel;

F.  billi l-awtoritajiet tal-Laos għadhom qed ikomplu jagħtu fastidju u jirrepressaw il-minoranzi reliġjużi, b'mod partikolari lill-Insara; billi kien hemm bosta każijiet ta' konfiska tal-proprjetà, attakki ta' inċendju volontarju fuq knejjes u djar, każijiet fejn persuni Nsara ġew imsawwta talli ċċelebraw il-Milied, u rinunzji mġiegħla tat-twemmin Nisrani;

G.  billi l-Laos iffirma iżda ma rratifikax il-Konvenzjoni Internazzjonali għall-Ħarsien tal-Persuni Kollha mill-Għajbien Sfurzat;

H.  billi hemm nuqqas ta' pluralità tal-midja fil-Laos, u dak li joħroġ mill-midja huwa strettament ikkontrollat mill-istat; billi l-liġi tal-midja tal-2008 ġiet emendata f'Novembru 2016, fejn iddaħħlu aktar restrizzjonijiet li jipprevjenu lill-midja milli tikkritika lill-gvern u li jeħtieġu lill-ġurnalisti jressqu r-rapporti tagħhom lil ċensur tal-gvern qabel il-pubblikazzjoni;

I.  billi fl-2014 il-Gvern tal-Laos ħareġ digriet li jipprojbixxi l-kritika online kontra l-Gvern u kontra l-Partit Rivoluzzjonarju tal-Poplu tal-Laos (LPRP) fil-gvern;

1.  Jikkundanna bil-qawwa s-sentenzi ta' priġunerija kontra Somphone Phimmasone, Soukane Chaithad u Lod Thammavong, u jappella għall-ħelsien immedjat tagħhom;

2.  Jinnota bi tħassib li dawn is-sentenzi jkomplu jżidu ma' lista ta' arresti u ta' għajbien furzat ta' attivisti u dimostranti li esprimew opinjonijiet kritiċi dwar kwistjonijiet li jvarjaw minn tilwim dwar art sa allegazzjonijiet ta' korruzzjoni u ta' abbuż tal-poter;

3.  Itenni l-appell tiegħu lill-Gvern tal-Laos biex iwaqqaf il-fastidju u l-arrest arbitrarju u d-detenzjoni tad-difensuri tad-drittijiet tal-bniedem, tal-ġurnalisti indipendenti u tal-attivisti soċjali, u biex jirrispetta d-drittijiet tal-espressjoni u tal-assoċjazzjoni ħielsa u d-drittijiet tal-minoranzi; ifakkar lil-Laos fl-obbligi internzzjonali li għandu taħt it-trattati tad-drittijiet tal-bniedem li huwa rratifika;

4.  Iħeġġeġ lill-Gvern tal-Laos jirrispetta l-impenji internazzjonali tiegħu u jipproteġi l-libertà tal-espressjoni u tal-għaqda paċifika, u jħeġġu wkoll jirratifika l-Konvenzjoni Internazzjonali għall-Ħarsien tal-Persuni Kollha mill-Għajbien Sfurzat, li l-Laos iffirma fl-2008;

5.  Jinsab serjament imħasseb dwar l-abbużi mifruxa tad-drittijiet tal-bniedem, inklużi l-għajbien sfurzat u n-nuqqas għalkollox ta' proċess ġust; jistieden lill-awtoritajiet tal-Laos jissodisfaw l-obbligi internazzjonali tagħhom fir-rigward tad-drittijiet tal-bniedem billi b'mod immedjat jgħidu fejn jinsabu tal-inqas 10 individwi li għebu, inklużi Sombath Somphone u Sompawn Khantisouk, u jagħtu dettalji tal-akkużi miġjuba kontra l-attivisti impriġunati u tal-evidenza miġjuba kontrihom;

6.  Jitlob li jsiru investigazzjonijiet trasparenti, bir-reqqa u imparzjali tal-każijiet pendenti kollha ta' għajbien sfurzat, l-iżvelar tal-informazzjoni dwar fejn jinsabu dawk li għebu, u l-prosekuzzjoni tat-trasgrassuri;

7.  Jikkundanna l-persekuzzjoni tal-minoranzi reliġjużi, b'mod partikolari l-Insara; jistieden lill-Gvern iwaqqaf immedjatament kwalunkwe attività mmirata lejn l-Insara u jressaq quddiem il-ġustizzja lil dawk responsabbli tal-attakki ta' inċendju volontarju u tas-swat;

8.  Jistieden lill-awtoritajiet tal-Laos jippermettu lill-aġenziji speċjalizzati tan-NU u lir-rappreżentanti tal-organizzazzjonijiet umanitarji aċċess mingħajr restrizzjonijiet, ħalli jkunu jistgħu jżuru lill-priġunieri politiċi u lill-minoranzi etniċi u reliġjużi kollha fil-Laos;

9.  Jistieden lill-Gvern tal-Laos jieħu miżuri biex jippromwovi sistema politika multipartitika u jiżgura d-dritt li l-individwi jikkontestaw l-elezzjonijiet mingħajr l-approvazzjoni tal-Partit Rivoluzzjonarju tal-Poplu tal-Laos;

10.  Jappoġġja l-isforzi biex jiżdiedu l-livelli ta' konnettività mal-internet fil-Laos; iħeġġeġ lill-Gvern tal-Laos irawwem ambjent li jappoġġja l-libertà tal-espressjoni u jwaqqaf l-immonitorjar u t-tpoġġija fil-mira ta' individwi online; iħeġġeġ lill-Gvern, f'dan ir-rigward, iħassar l-elementi repressivi tal-Liġi dwar il-Prevenzjoni u l-Ġlieda kontra ċ-Ċiberkriminalità tal-2015;

11.  Jistieden lill-Viċi President tal-Kummissjoni/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà biex b'mod urġenti tqajjem il-każ ta' Somphone Phimmasone, Lod Thammavong u Soukane Chaithad mal-Gvern tal-Laos; jistieden lid-Delegazzjoni tal-UE fil-Laos timmonitorja mill-qrib is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-pajjiż u, b'mod speċifiku, tkun preżenti fi kwalunkwe proċedimenti li jitwettqu kontra Phimmasone, Thammavong u Chaithad, u tkompli tqajjem mal-awtoritajiet tal-Laos il-każijiet tal-individwi li ġew mitfugħa l-ħabs jew li għebu;

12.  Jistieden lis-SEAE biex dawn il-kwistjonijiet tpoġġihom prijorità fuq l-aġenda tal-laqgħat futuri tal-Kumitat Konġunt bejn l-UE u r-Repubblika Demokratika tal-Poplu tal-Laos u fuq l-aġenda tas-summit tal-Laqgħa bejn l-Asja u l-Ewropa (ASEM) li jmiss, li għandha ssir fi Brussell fl-2018;

13.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex iressaq din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-Viċi President tal-Kummissjoni/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà, lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri, lill-Gvern u lill-Parlament tal-Laos, lis-Segretarju Ġenerali tal-ASEAN u lill-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU


Myanmar, b'mod partikolari s-sitwazzjoni tar-Rohingya
PDF 272kWORD 47k
Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-14 ta' Settembru 2017 dwar il-Myanmar, b'mod partikolari s-sitwazzjoni tar-Rohingya (2017/2838(RSP))
P8_TA(2017)0351RC-B8-0525/2017

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar il-Myanmar u dwar is-sitwazzjoni tal-Musulmani Rohingya, b'mod partikolari dawk tas-7 ta' Lulju 2016(1) u tal-15 ta' Diċembru 2016(2), u r-riżoluzzjonijiet tiegħu tas-16 ta' Marzu 2017 dwar il-prijoritajiet tal-UE għas-sessjonijiet tal-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU fl-2017(3) u tat-13 ta' Ġunju 2017 dwar l-apolidija fin-Nofsinhar u fix-Xlokk tal-Asja(4),

–  wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill dwar l-Istrateġija tal-UE fir-rigward tal-Myanmar/Burma tal-20 ta' Ġunju 2016,

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni konġunta tal-1 ta' Ġunju 2016 tal-Kummissjoni u mill-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà (VP/RGħ) lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill intitolata "Elementi għal Strateġija tal-UE fil-konfront tal-Myanmar/Burma: Sħubija Speċjali għad-Demokrazija, il-Paċi u l-Prosperità" (JOIN(2016)0024),

–  wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tat-30 ta' Marzu 2016 (VP/RGħ) Federica Mogherini, dwar l-assunzjoni tal-kariga tal-Gvern il-ġdid tal-Unjoni tal-Myanmar,

–  wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni tat-2 ta' Diċembru 2016 tal-kelliem tal-VP/RGħ dwar l-eskalazzjoni reċenti tal-vjolenza fil-Myanmar, u d-dikjarazzjoni tas-6 ta' Settembru 2017 mill-VP/RGħ dwar is-sitwazzjoni fl-Istat ta' Rakhine,

–  wara li kkunsidra l-istqarrija konġunta għall-istampa tal-25 ta' Novembru 2016 dwar it-tielet Djalogu dwar id-Drittijiet tal-Bniedem bejn l-UE u l-Myanmar,

–  wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-4 ta' Diċembru 2015 dwar l-apolidija,

–  wara li kkunsidra t-tgħarrif reċenti tal-Uffiċċju tal-Kummissarju Għoli tan-Nazzjonijiet Uniti għad-Drittijiet tal-Bniedem (OHCHR) u r-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-Myanmar, tad-29 u tat-18 ta' Novembru 2016 rispettivament, dwar is-sitwazzjoni li qed teħżien tad-drittijiet tal-bniedem fit-Tramuntana tal-Istat ta' Rakhine,

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-OHCHR intitolat "Is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem tal-Musulmani Rohingya u minoranzi oħrajn fil-Myanmar", tal-20 ta' Ġunju 2016 u r-rapport tar-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-Myanmar tat-18 ta' Marzu 2016,

–  wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-NU tal-1951 dwar l-Istatus tar-Rifuġjati u l-Protokoll tal-1967 tagħha,

–  wara li kkunsidra l-Konvenzjoni dwar l-Istatus ta' Persuni Apolidi tal-1954 u l-Konvenzjoni dwar it-Tnaqqis tal-Apolidija tal-1961,

–  wara li kkunsidra l-Pjan ta' Azzjoni Globali 2014-24 biex Tintemm l-Apolidija, ta' Novembru 2014, tal-Aġenzija tan-NU għar-Rifuġjati (UNHCR),

–  wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem (UDHR) tal-1948,

–  wara li kkunsidra d-dikjarazzjoni ta' tmiem il-missjoni tal-20 ta' Jannar 2017 mir-Rapporteur Speċjali tan-NU, Yanghee Lee, dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-Myanmar li tikkonkludi li "s-sitwazzjoni issa hija agħar milli fi kwalunkwe punt f'dawn l-aħħar ftit snin",

–  wara li kkunsidra r-rapport finali tal-Kummissjoni Konsultattiva dwar l-Istat ta' Rakhine ta' Awwissu 2017,

–  wara li kkunsidra l-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ċivili u Politiċi tal-1966 u l-Patt Internazzjonali dwar id-Drittijiet Ekonomiċi, Soċjali u Kulturali tal-1966,

–  wara li kkunsidra l-Karta tal-Assoċjazzjoni tan-Nazzjonijiet tax-Xlokk tal-Asja (ASEAN),

–  wara li kkunsidra l-Artikoli 135(5) u 123(4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

A.  billi, skont l-Aġenzija tan-NU għar-Rifuġjati (UNHCR), f'dawn l-aħħar ġimagħtejn, aktar minn 300 000 Musulman Rohingya li ħarbu mill-vjolenza fl-Istat ta' Rakhine fittxew kenn fil-Bangladesh,

B.  billi l-Istat ta' Rakhine fil-Myanmar jospita madwar miljun Rohingya, li l-biċċa l-kbira minnhom huma Musulmani, grupp minoritarju li qed jiffaċċja ripressjoni u ksur serju tad-drittijiet tal-bniedem, inklużi theddid għall-ħajja u s-sigurtà, ċaħda tad-drittijiet għas-saħħa u l-edukazzjoni, xogħol furzat, vjolenza sesswali u limiti fuq id-drittijiet politiċi tagħhom;

C.  billi l-poplu tar-Rohingya ilu uffiċjalment mingħajr Stat sa minn meta ġiet promulgata l-Liġi tal-1982 dwar iċ-Ċittadinanza Burmiża, li wasslet għal restrizzjonijiet severi fuq il-libertà ta' moviment u kkostrinġiethom jgħixu f'kampijiet;

D.  billi grupp ta' ribelli Rohingya wettqu attakk kontra postazzjonijiet tal-pulizija u bażi tal-armata fl-Istat ta' Rakhine fil-25 ta' Awwissu 2017; billi dan irriżulta f'azzjoni kontroffensiva militari sinifikanti, bi ksur serju u fuq skala kbira tad-drittijiet tal-bniedem, inklużi qtil, stupru u tortura; billi l-organizzazzjonijiet tad-drittijiet tal-bniedem, partikolarment il-Human Rights Watch, bl-użu ta' ritratti mis-satelliti, irrappurtaw qerda fuq skala kbira ta' djar u bini f'partijiet tat-Tramuntana tal-Istat ta' Rakhine, li attwalment huma inaċċessibbli għall-NGOs u l-osservaturi indipendenti;

E.  billi skont il-Kostituzzjoni attwali tal-Myanmar il-militar hu awtonomu u ma jaqax taħt sorveljanza ċivili u għandu setgħa estensiva fuq il-gvern u s-sigurtà nazzjonali;

F.  billi dawk li qed jaħarbu mill-Myanmar, li ħafna minnhom huma nisa u tfal, jivvjaġġaw tul rotot perfidi, filwaqt li jiffaċċjaw sparar u toroq perikolużi, kif ukoll il-ġuħ u nuqqas ta' assistenza medika; billi għexieren ta' persuni mietu matul it-triq; billi membri tal-persunal tal-Gwardji tal-Kosta tal-Bangladesh sabu l-kadavri ta' mill-inqas 20 persuna li kienu qed jaħarbu;

G.  billi l-Bangladesh ressaq ilment kontra l-awtoritajiet tal-Myanmar dwar it-tqegħid ta' mini tal-art f'firxa ta' art fuq il-fruntieri tagħha mal-Bangladesh li jista' jimpedixxi r-ritorn tal-Musulmani Rohingya li qed jaħarbu mill-vjolenza;

H.  billi l-membri tal-persunal internazzjonali tan-NU u ta' organizzazzjonijiet mhux governattivi internazzjonali huma pprojbiti milli jidħlu f'żoni milquta mill-konflitt, u billi l-aġenziji tan-NU mhux qed ikunu jistgħu jwasslu l-għajnuna umanitarja, inkluż l-ikel, l-ilma u l-mediċini lir-Rohingya;

I.  billi fl-10 ta' Settembru 2017, il-Kummissarju Għoli tan-NU għad-Drittijiet tal-Bniedem, Zeid Raad Al Hussein, ħabbar li s-sitwazzjoni fil-Myanmar "tidher eżempju klassiku ta' tindif etniku";

J.  billi ċ-Ċina u r-Russja imblukkaw l-adozzjoni ta' dikjarazzjoni mill-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU dwar is-sitwazzjoni tal-minoranza Rohingya fil-Myanmar f'Marzu 2017;

1.  Jikkundanna bil-qawwa l-attakki kollha fl-Istat ta' Rakhine; jinsab imħasseb serjament dwar iż-żieda fil-gravità u l-iskala tal-ksur tad-drittijiet tal-bniedem, inklużi l-qtil, il-ġlied vjolenti, il-qerda ta' proprjetà ċivili u l-ispostament ta' mijiet ta' eluf ta' ċittadini;

2.  Iħeġġeġ bil-qawwa lill-forzi militari u tas-sigurtà biex iwaqqfu immedjatament il-qtil, l-intimidazzjoni u l-istupru tal-persuni Rohingya, u l-ħruq ta' djarhom;

3.  Ifakkar li l-awtoritajiet tal-Myanmar għandhom id-dmir li jipproteġu, mingħajr diskriminazzjoni, lill-persuni ċivili kollha mill-abbuż, u li jinvestigaw kull ksur serju tad-drittijiet tal-bniedem u jressqu lil dawk responsabbli quddiem il-ġustizzja, skont l-istandards u l-obbligi tad-drittijiet tal-bniedem;

4.  Jistieden lill-awtoritajiet tal-Myanmar jagħtu aċċess immedjat u bla xkiel lill-osservaturi indipendenti, lill-organizzazzjonijiet internazzjonali tad-drittijiet tal-bniedem, lill-ġurnalisti u lil osservaturi internazzjonali oħra, kif ukoll lin-Nazzjonijiet Uniti, b'mod partikolari l-Missjoni ta' Inkjesta tan-NU li ġiet stabbilita mill-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU f'Marzu, bl-għan li jiġu żgurati investigazzjonijiet indipendenti u imparzjali dwar l-allegazzjonijiet ta' ksur serju tad-drittijiet tal-bniedem min-naħa tal-partijiet kollha;

5.  Jitlob b'urġenza li l-organizzazzjonijiet li joffru għajnuna umanitarja jingħataw aċċess għaż-żoni tal-konflitt u għall-persuni spostati kollha, mingħajr diskriminazzjoni, biex il-ħaddiema umanitarji jkunu jistgħu jgħinu lill-persuni li jinsabu f'periklu;

6.  Jistieden lill-Gvern tal-Myanmar ineħħi immedjatament il-mini kollha tal-art fil-fruntiera mal-Bangladesh;

7.  Iħeġġeġ lill-Gvern tal-Myanmar, u lill-Kunsilliera tal-Istat Aung San Suu Kyi b'mod partikolari, jikkundannaw b'mod ċar kull inċitament għall-mibegħda razzjali jew reliġjuża u jiġġieldu d-diskriminazzjoni soċjali u l-ostilità fil-konfront tal-minoranza Rohingya; iħeġġeġ lill-Gvern tal-Myanmar, barra minn hekk, jirrispetta d-dritt universali għal-libertà ta' reliġjon jew ta' twemmin; jistieden lill-Kunsilliera tal-Istat tirsisti favur l-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet mogħtija fir-rapport finali tal-Kummissjoni Konsultattiva dwar l-Istat ta' Rakhine, li tfassal fuq talba tagħha stess; jiddeplora d-deterjorament drammatiku tas-sitwazzjoni wara d-dikjarazzjoni tat-18 ta' Mejju 2015 tal-kelliem tal-partit ta' Aung San Suu Kyi li l-Gvern tal-Myanmar għandu jerġa' jagħti lura ċ-ċittadinanza lill-minoranza Rohingya;

8.  Ifakkar lir-rebbieħa tal-Premju Sakharov tal-1990, Aung San Suu Kyi, li l-premju jingħata lil dawk li jiddefendu d-drittijiet tal-bniedem, iħarsu d-drittijiet tal-minoranzi u jirrispettaw id-dritt internazzjonali, fost kriterji oħra; jiġbed l-attenzjoni għall-ħtieġa li jiġi kkunsidrat jekk il-Premju Sakharov jistax jiġi revokat f'każijiet fejn ir-rebbieħa jiksru dawn il-kriterji wara li l-premju jkun ingħata;

9.  Jirrikonoxxi l-isforzi tal-Bangladesh, fid-dawl ta' din il-katastrofi umanitarja, li jiffaċilita l-protezzjoni għal mijiet ta' eluf ta' rifuġjati Rohingya; iħeġġeġ bil-qawwa lill-awtoritajiet tal-Bangladesh, u ta' pajjiżi ġirien oħra, jilqgħu lil dawk kollha li qed jaħarbu l-vjolenza fl-Istat ta' Rakhine u jirrispettaw il-prinċipju ta' non-refoulement; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jżidu l-appoġġ finanzjarju u materjali għal dawn ir-rifuġjati;

10.  Ifakkar fir-rakkomandazzjoni tiegħu li l-gvernijiet tal-pajjiżi li qed jaffrontaw l-influss ta' rifuġjati Rohingya jikkooperaw mill-qrib mal-UNHCR, li għandu l-għarfien espert tekniku biex jiskrinja għall-istatus ta' rifuġjat u l-mandat li jipproteġi lir-rifuġjati u lill-persuni apolidi; jistieden lill-UE u lin-NU jappoġġjaw lill-pajjiżi ġirien tal-Myanmar f'dan ir-rigward;

11.  Jistieden, barra minn hekk, lill-ASEAN u lill-gvernijiet reġjonali jieħdu azzjoni immedjata biex iżidu l-pressjoni fuq il-Gvern tal-Myanmar sabiex iwaqqaf l-abbuż tad-drittijiet, jipproteġi liċ-ċivili kollha fl-Istat ta' Rakhine u jagħti appoġġ lir-rifuġjati li qed jaħarbu;

12.  Jappoġġja l-isforzi biex jiġi intensifikat il-proċess politiku bbażat fuq l-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet ta' Annan; jistieden lill-Kunsill tas-Sigurtà u l-Assemblea Ġenerali tan-NU jadottaw miżuri diplomatiċi u politiċi effikaċi biex tiġi żgurata l-konformità tal-Gvern tal-Myanmar mal-obbligi tiegħu fir-rigward tal-minoranza Rohingya f'termini ta' protezzjoni u aċċess għall-għajnuna; jitlob, f'dan ir-rigward, riżoluzzjoni min-naħa tal-Assemblea Ġenerali u l-Kunsill tas-Sigurtà tan-NU li fiha jikkundannaw l-abbużi tad-drittijiet, jinsistu fuq aċċess għall-Istat ta' Rakhine u jesiġu li tittieħed responsabbiltà għall-ksur serju tad-dritt internazzjonali mill-partijiet kollha; jitlob, barra minn hekk, li fil-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU ta' Settembru 2017 tiġi adottata riżoluzzjoni li testendi l-mandat tal-Missjoni ta' Inkjesta;

13.  Iħeġġeġ liċ-Ċina u lil atturi internazzjonali u reġjonali oħra jużaw il-mezzi kollha biex jesiġu li jintemmu l-atroċitajiet u tinstab soluzzjoni paċifika;

14.  Jistieden lill-(VP/RGħ), kif ukoll lill-Istati Membri tal-UE, iżidu b'mod sinifikanti l-pressjoni fuq il-Gvern tal-Myanmar u l-forzi tas-sigurtà biex iwaqqfu l-abbuż tad-drittijiet, jikkooperaw bis-sħiħ mal-investigaturi tan-NU u mal-aġenziji umanitarji internazzjonali u jiżguraw li tittieħed responsabbiltà għall-ksur serju tad-dritt internazzjonali; jitlob, f'dan ir-rigward, li l-VP/RGħ u l-Istati Membri tal-UE jieħdu rwol attiv fl-appoġġ għal azzjoni immedjata fil-livell tan-NU u jagħmluha ċara li l-UE tinsab lesta li tikkunsidra sanzjonijiet punittivi mmirati kontra individwi u entitajiet kif ukoll konsegwenzi fil-kuntest tal-preferenzi kummerċjali li jgawdi l-Myanmar, jekk il-ksur serju tad-dritt internazzjonali jkompli għaddej b'impunità;

15.  Jistieden lill-VP/RGħ tirrapporta lura lill-Parlament dwar l-inizjattivi tal-UE fin-NU u fil-kuntest tal-Kunsill Affarijiet Barranin tal-Unjoni Ewropea;

16.  Jitlob lill-UE u l-Istati Membri tagħha jilqgħu rapporti u dikjarazzjonijiet min-naħa ta' rappreżentanti Rohingya dwar is-sitwazzjoni fuq il-post;

17.  Jappoġġja l-isforzi biex ikun hemm osservaturi indipendenti u mmexxija min-NU fuq il-post biex tittaffa l-kriżi umanitarja; jistieden lill-awtoritajiet tal-Myanmar jagħtu aċċess immedjat u bla xkiel lill-osservaturi indipendenti, b'mod partikolari l-Missjoni ta' Inkjesta tan-NU stabbilita mill-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU f'Marzu 2017;

18.  Jappoġġja t-twaqqif ta' uffiċċju tal-Kummissarju Għoli tan-NU għad-Drittijiet tal-Bniedem fil-Myanmar b'mandat sħiħ;

19.  Jistieden lill-UE u lill-Istati Membri tagħha jappoġġjaw il-Pjan ta' Azzjoni Globali 2014-24 tal-UNHRC biex Tintemm l-Apolidija;

20.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Gvern u lill-Parlament tal-Myanmar, lill-Viċi President tal-Kummissjoni / Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà, lill-Kummissjoni, lill-gvernijiet u l-parlamenti tal-Istati Membri tal-UE, lis-Segretarju Ġenerali tal-ASEAN, lill-Kummissjoni Intergovernattiva dwar id-Drittijiet tal-Bniedem tal-ASEAN, lir-Rapporteur Speċjali tan-NU dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-Myanmar, lill-Kummissarju Għoli tan-Nazzjonijiet Uniti għar-Rifuġjati u lill-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU.

(1) Testi adottati, P8_TA(2016)0316.
(2) Testi adottati, P8_TA(2016)0506.
(3) Testi adottati, P8_TA(2017)0089.
(4) Testi adottati, P8_TA(2017)0247.


Ftehim bejn l-UE-ċ-Ċilì dwar il-kummerċ ta' prodotti organiċi ***
PDF 241kWORD 41k
Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tal-14 ta' Settembru 2017 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni tal-Kunsill dwar il-konklużjoni tal-Ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u r-Repubblika taċ-Ċilì dwar il-kummerċ ta' prodotti organiċi (05530/2017 – C8-0144/2017 – 2016/0383(NLE))
P8_TA(2017)0352A8-0257/2017

(Approvazzjoni)

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-abbozz ta' deċiżjoni tal-Kunsill (05530/2017),

–  wara li kkunsidra l-abbozz ta' ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u r-Repubblika taċ-Ċilì dwar il-kummerċ ta' prodotti organiċi (05551/2017),

–  wara li kkunsidra t-talba għal approvazzjoni preżentata mill-Kunsill skont l-Artikolu 207(4), l-ewwel subparagrafu, l-Artikolu 218(6), it-tieni subparagrafu, punt (a)(v) u l-Artikolu 218(7) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (C8-0144/2017),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 99(1) u (4) u l-Artikolu 108(7) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kumitat għall-Kummerċ Internazzjonali u l-opinjoni tal-Kumitat għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali (A8-0257/2017),

1.  Jagħti l-approvazzjoni tiegħu għall-konklużjoni tal-ftehim;

2.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu sabiex jgħaddi l-pożizzjoni tal-Parlament lill-Kunsill u lill-Kummissjoni, kif ukoll lill-gvernijiet u l-parlamenti tal-Istati Membri u taċ-Ċilì.


Protokoll għall-Ftehim li jistabbilixxi assoċjazzjoni bejn l-UE-iċ-Ċilì (adeżjoni tal-Kroazja) ***
PDF 246kWORD 41k
Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tal-14 ta' Settembru 2017 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni tal-Kunsill dwar il-konklużjoni, f'isem l-Unjoni Ewropea u l-Istati Membri tagħha, tat-Tielet Protokoll Addizzjonali għall-Ftehim li jistabbilixxi assoċjazzjoni bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, minn naħa waħda, u r-Repubblika taċ-Ċilì, min-naħa l-oħra, sabiex jittieħed kont tal-adeżjoni mal-Unjoni Ewropea tar-Repubblika tal-Kroazja (06750/2017 – C8-0225/2017 – 2017/0042(NLE))
P8_TA(2017)0353A8-0277/2017

(Approvazzjoni)

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-abbozz ta' deċiżjoni tal-Kunsill (06750/2017),

–  wara li kkunsidra t-Tielet Protokoll Addizzjonali għall-Ftehim li jistabbilixxi assoċjazzjoni bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, minn naħa waħda, u r-Repubblika taċ-Ċilì, min-naħa l-oħra, sabiex jittieħed kont tal-adeżjoni mal-Unjoni Ewropea tar-Repubblika tal-Kroazja (06905/2017),

–  wara li kkunsidra t-talba għal approvazzjoni preżentata mill-Kunsill skont l-Artikolu 217 u l-Artikolu 218(6), it-tieni subparagrafu, punt (a)(i) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (C8-0225/2017),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 99(1) u (4) u l-Artikolu 108(7) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kumitat għall-Kummerċ Internazzjonali (A8-0277/2017),

1.  Jagħti l-approvazzjoni tiegħu għall-konklużjoni tal-protokoll;

2.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu sabiex jgħaddi l-pożizzjoni tal-Parlament lill-Kunsill u lill-Kummissjoni, kif ukoll lill-gvernijiet u l-parlamenti tal-Istati Membri u taċ-Ċilì.


Il-modernizzazzjoni tal-pilastru tal-kummerċ tal-Ftehim ta' Assoċjazzjoni UE-Ċilì
PDF 378kWORD 61k
Rakkomandazzjoni tal-Parlament Ewropew tal-14 ta’ Settembru 2017 lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lis-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna dwar in-negozjati rigward il-modernizzazzjoni tal-pilastru tal-kummerċ tal-Ftehim ta' Assoċjazzjoni UE-Ċilì (2017/2057(INI))
P8_TA(2017)0354A8-0267/2017

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-Ftehim li jistabbilixxi assoċjazzjoni bejn il-Komunità Ewropea u l-Istati Membri tagħha, minn naħa waħda, u r-Repubblika taċ-Ċilì, min-naħa l-oħra, li ġie konkluż fl-2002, u l-pilastru kummerċjali tiegħu li daħal fis-seħħ fl-1 ta' Frar 2003(1) (minn hawn 'il quddiem il-''Ftehim ta' Assoċjazzjoni''),

–  wara li kkunsidra l-eżitu tas-sitt laqgħa tal-Kunsill ta' Assoċjazzjoni UE-Ċilì li saret f'April 2015(2),

–  wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Finali adottata mill-Kumitat Konsultattiv Konġunt (KKK) tal-5 ta' Ottubru 2016(3),

–  wara li kkunsidra l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-14 ta' Ottubru 2015 bit-titolu ''Kummerċ għal Kulħadd – Lejn politika aktar responsabbli għall-kummerċ u l-investiment'' (COM(2015)0497) u d-dokumenti ta' riflessjoni tal-Kummissjoni ta' Mejju 2017 dwar ''L-isfruttar tal-globalizzazzjoni''(4) u ''Id-dimensjoni soċjali tal-Ewropa''(5),

–  wara li kkunsidra s-sentenzi u l-opinjonijiet tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea (C-350/12 P, 2/13, 1/09) u d-deċiżjoni tal-Ombudsman Ewropew tas-6 ta' Jannar 2015 li tingħalaq l-inkjesta fuq inizjattiva proprja tagħha OI/10/2014/RA dwar it-trattament tal-informazzjoni u l-aċċess għad-dokumenti(6), u wara li kkunsidra l-Opinjoni 2/15 tal-Qorti tal-Ġustizzja tas-16 ta' Mejju 2017,

–  wara li kkunsidra ir-resoluzzjoni tat-3 ta’ Frar 2016 li fiha r-rakkomandazzjonijiet tal-Parlament Ewropew lill-Kummissjoni dwar in-negozjati rigward il-Ftehim dwar il-Kummerċ fis-Servizzi (TiSA)(7),

–  wara li kkunsidra l-emendi li adotta fl-4 ta' Lulju 2017(8) dwar il-proposta għal direttiva fir-rigward tad-divulgazzjoni tal-informazzjoni dwar it-taxxa fuq l-introjtu minn ċerti intrapriżi u fergħat,

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tiegħu tal-5 ta' Lulju 2016 dwar l-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet tal-2010 tal-Parlament dwar l-istandards soċjali u ambjentali, id-drittijiet tal-bniedem u r-responsabbiltà korporattiva(9), u tal-25 ta' Novembru 2010 dwar il-politika dwar il-kummerċ internazzjonali fil-kuntest tal-imperattivi marbuta mat-tibdil fil-klima(10),

–  wara li kkunsidra l-istudju tal-EPRS dwar l-effetti ta' klawsoli relatati mad-drittijiet tal-bniedem tal-Ftehim Globali bejn l-UE u l-Messiku u l-Ftehim ta' Assoċjazzjoni bejn l-UE u ċ-Ċilì(11),

–  wara li kkunsidra l-Linji Gwida tal-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi (OECD) dwar l-Impriżi Multinazzjonali, il-Prinċipji Gwida tan-NU dwar in-Negozju u d-Drittijiet tal-Bniedem u l-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (ILO), id-Dikjarazzjoni Tripartitika ta' Prinċipji li Jikkonċernaw l-Intrapriżi Multinazzjonali u l-Politika Soċjali u l-Aġenda tax-Xogħol Deċenti tal-ILO,

–  wara li kkunsidra l-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti tal-2015 dwar it-Tibdil fil-Klima (il-Ftehim ta' Pariġi) li daħlet fis-seħħ fl-4 ta' Novembru 2016(12), ratifikata wkoll miċ-Ċilì,

–  wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni Konġunta tal-Kumitat Parlamentari Konġunt (KPK) bejn l-UE u ċ-Ċilì tat-3 ta' Novembru 2016(13),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 21 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE) u l-Artikoli 8, 207(3) u 217 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE),

–  wara li kkunsidra l-abbozz ta' linji gwida għan-negozjati adottati mill-Kummissjoni fl-24 ta' Mejju 2017,

–  wara li kkunsidra l-artikolu dwar iċ-Ċilì fl-annwarju tal-Grupp ta' Ħidma Internazzjonali għal Kwistjonijiet Indiġeni (IWGIA) dwar il-Popli Indiġeni fid-Dinja 2016(14),

–  wara li kkunsidra l-Artikoli 108(4) u 52 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Kummerċ Internazzjonali (A8-0267/2017),

A.  billi l-istrateġija "Kummerċ għal Kulħadd'' tiddikjara li l-''Kummissjoni trid issegwi politika li tibbenefika lis-soċjetà fit-totalità tagħha u tippromwovi l-istandards u l-valuri Ewropej u universali flimkien mal-interessi ekonomiċi ewlenin, filwaqt li tpoġġi aktar enfasi fuq l-iżvilupp sostenibbli, id-drittijiet tal-bniedem, l-evażjoni tat-taxxa, il-protezzjoni tal-konsumatur u kummerċ responsabbli u ġust";

B.   billi l-UE u ċ-Ċilì huma sħab li huma qrib ta' xulxin, b'valuri komuni u impenn kondiviż biex jippromwovu governanza kummerċjali multilaterali effettiva u r-rispett għad-drittijiet tal-bniedem, kif ukoll prosperità u sigurtà kondiviżi fi ħdan sistema globali bbażata fuq ir-regoli; billi l-UE hija t-tielet l-akbar sieħba kummerċjali taċ-Ċilì; billi ċ-Ċilì min-naħa tiegħu huwa attur reġjonali importanti, b'waħda mill-aktar ekonomiji li qed jikbru malajr fl-Amerka t'Isfel f'dawn l-aħħar deċennji, filwaqt li l-isforzi ta' riforma tiegħu għadhom għaddejjin;

C.  billi l-Ftehim ta' Assoċjazzjoni attwali, inkluż il-pilastru kummerċjali tiegħu, ġie konkluż fl-2002 u kien ta' benefiċċju kbir għaż-żewġ partijiet mindu ġie implimentat mill-2003 'l hawn, irdoppja il-kummerċ fil-prodotti u rreġistra żieda fil-kummerċ fis-servizzi u l-investimenti(15); filwaqt li jitqies, madankollu, li kemm l-UE u kemm iċ-Ċilì ffirmaw ftehimiet kummerċjali aktar moderni ambizzjużi minn dak iż-żmien 'l hawn;

D.  billi fl-2016 l-UE esportat prodotti għaċ-Ċilì b'valur ta' aktar minn EUR 8,6 biljun, filwaqt li ċ-Ċilì esporta prodotti lill-UE b'valur ta' EUR 7,4 biljun; billi fl-2015 il-valur tal-kummerċ tal-UE fis-servizzi maċ-Ċilì ammonta għal EUR 3,8 biljun u dak taċ-Ċilì għal EUR 2 biljuni; billi l-istokks tal-UE ta' investiment dirett barrani fiċ-Ċilì ammontaw għal EUR 42,8 biljun(16);

E.  billi l-Ftehim ta' Assoċjazzjoni attwali ma jinkludix, fost oħrajn, kapitoli separati dwar l-investiment, l-SMEs, id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali (IPR), l-enerġija u l-ġeneru, u lanqas ma jinkludi kapitolu dwar il-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli (TSDC), inklużi obbligi għall-infurzar tal-istandards tax-xogħol u l-ambjent, u l-promozzjoni tal-aħjar prattiki f'oqsma bħalma huma r-responsabbiltà soċjali korporattiva (CSR) u l-assigurazzjoni tas-sostenibbiltà;

F.  billi kwalunkwe negozjar kummerċjali tal-UE jrid jippreserva d-dritt u l-kapaċità tal-gvernijiet li jirregolaw fl-interess pubbliku, bħalma huma l-protezzjoni u l-promozzjoni tas-saħħa pubblika, is-servizzi soċjali, il-ħarsien soċjali u tal-konsumatur, l-edukazzjoni pubblika, is-sikurezza, l-ambjent, il-benesseri tal-annimali, il-moralità pubblika, il-privatezza u l-protezzjoni tad-data u l-promozzjoni u l-protezzjoni tad-diversità kulturali;

G.  billi kwalunkwe negozjar kummerċjali tal-UE jrid jiggarantixxi l-ogħla livelli ta' protezzjoni soċjali, tax-xogħol u ambjentali milħuqa mill-partijiet, u jista' jservi bħala għodda għall-promozzjoni ta' aġenda tal-ġustizzja soċjali u l-iżvilupp sostenibbli, kemm fi ħdan l-UE kif ukoll madwar id-dinja; billi l-modernizzazzjoni tal-Ftehim ta' Assoċjazzjoni jenħtieġ li titqies bħala opportunità għall-UE u l-Istati Membri tagħha biex ikomplu jippromwovu standards u impenji komuni u għoljin fil-ftehimiet kummerċjali tagħhom, b'mod partikolari fl-oqsma tad-drittijiet tax-xogħol, il-protezzjoni ambjentali, id-drittijiet tal-konsumatur u l-benesseri pubbliku; billi l-Kummissjoni ħabbret riflessjoni dwar modi differenti biex tinforza dawn l-impenji, li se tikkunsidra wkoll mekkaniżmu bbażat fuq is-sanzjonijiet;

H.  billi l-KKK UE-Ċilì, li jinkludi organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili miż-żewġ partijiet, kellu l-ewwel laqgħa tiegħu fl-4 u l-5 ta' Ottubru 2016 bil-ħsieb li jimmonitorja l-implimentazzjoni tal-Ftehim ta' Assoċjazzjoni eżistenti, kif ukoll in-negozjati għall-aġġornament tiegħu, billi jidderieġi l-kontribut mis-soċjetà ċivili u jippromwovi d-djalogu u l-kooperazzjoni bejn l-UE u ċ-Ċilì lil hinn mill-kanali governattivi; billi d-dewmien sinifikanti fl-istabbiliment tal-KKK ma jridx jiġi ripetut fir-rigward tal-ftehim modernizzat; billi ladarba il-ftehim modernizzat jidħol fis-seħħ, il-parteċipazzjoni tas-soċjetà ċivili trid tkun ibbażata fuq strutturi ċari, bilanċ ta' sħubija u mandati ta' rappurtar;

I.  billi l-UE u ċ-Ċilì kienu impenjati f'negozjati plurilaterali biex ikomplu jilliberalizzaw il-kummerċ fis-servizzi (TiSA);

J.  billi ċ-Ċilì mhux parti, iżda osservatur għall-Ftehim tad-WTO dwar l-Akkwisti Pubbliċi, u mhux qed jipparteċipa f'negozjati plurilaterali b'rabta ma' Ftehim dwar il-Beni Ambjentali;

K.  billi l-Artikolu 45 tal-Ftehim ta' Assoċjazzjoni tal-2002 bejn l-UE u ċ-Ċilì jinkludi dispożizzjonijiet fil-kapitolu dwar il-kooperazzjoni li jispeċifikaw li għandu jikkontribwixxi għat-tisħiħ tal-politiki u l-programmi li jtejbu, jiggarantixxu u jestendu l-parteċipazzjoni ugwali tal-irġiel u tan-nisa fis-setturi kollha tal-ħajja politika, ekonomika, soċjali u kulturali;

L.  billi ċ-Ċilì huwa firmatarju tal-Ftehim ta' Sħubija Trans Paċifika (TPP), li bħalissa l-futur tiegħu jidher inċert, u ffirma Ftehimiet ta' Kummerċ Ħieles mal-firmatarji kollha tat-TPP u huwa ġeneralment meqjus bħala sieħeb stabbli u affidabbli;

M.  billi fl-2010 iċ-Ċilì kien l-ewwel pajjiż tal-Amerka t'Isfel li sar membru tal-OECD, u għandu qafas makroekonomiku sod;

N.  billi huwa importanti li jiġu massimizzati l-opportunitajiet offruti mill-modernizzazzjoni tal-pilastru kummerċjali tal-Ftehim ta' Assoċjazzjoni bl-iktar mod inklużiv għan-negozji, b'mod partikolari l-SMEs, u għaċ-ċittadini kemm fl-UE u kemm fiċ-Ċilì; billi jista' jsir aktar f'dan ir-rigward, inkluż, fost l-oħrajn it-tixrid ta' informazzjoni aċċessibbli, li jista' jwassal għal effett ta' multiplikazzjoni importanti tal-benefiċċji għall-partijiet tal-Ftehim ta' Assoċjazzjoni;

O.  billi ċ-Ċilì għandu trattati bilaterali ta' investiment (BITs) ma' 17-il Stat Membru tal-UE, li l-kontenut tagħhom ma jirriflettux l-aħħar żviluppi u l-aħjar prattika fil-politika ta' investiment, u li se jiġu sostitwiti u jieqfu japplikaw ladarba jidħol fis-seħħ ftehim li jkun fih kapitolu ta' investiment bejn l-Unjoni u ċ-Ċilì;

P.  billi l-kundizzjonijiet sproporzjonalment stretti tal-leġiżlazzjoni Ċilena, li l-bastimenti tas-sajd tal-UE jridu jikkonformaw magħhom, jimpedixxu lil dawk il-bastimenti meta jużaw il-faċilitajiet tal-port fiċ-Ċilì sabiex jiżbarkaw, jittrażbordaw, jerġgħu jieħdu l-fjuwil jew biex jiksbu apparat għas-sajd;

Q.  billi x-xejra attwali tal-esportazzjoni taċ-Ċilì hija f'kuntrast qawwi ma' dik tal-UE, peress li hija ddominata bil-kbir mill-esportazzjonijiet ta' materja prima, bħar-ram, frott u ħaxix;

1.  Jirrakkomanda lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lis-SEAE dan li ġej:

   (a) jiżguraw li l-Parlament Ewropew jirċievi informazzjoni sħiħa, immedjata u preċiża matul in-negozjati, fid-dawl tar-rwol tiegħu biex jiddeċiedi jekk jagħtix jew le l-kunsens tiegħu għall-konklużjoni ta' Ftehim ta' Assoċjazzjoni modernizzat maċ-Ċilì, inkluż il-ftehim dwar il-pilastru kummerċjali; iżommu f'moħħhom li, filwaqt li l-Ftehimiet ta' Assoċjazzjoni li jintlaħqu skont l-Artikolu 217 TFUE huma tradizzjonalment ta' natura mħallta u jkopru oqsma lil hinn mill-politika kummerċjali komuni, b'segwitu għall-opinjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar il-Ftehim ta' Kummerċ Ħieles bejn l-UE u Singapore, hemm bżonn ta' riflessjoni profonda dwar it-triq 'il quddiem tal-modernizzazzjoni tal-Ftehim ta' Assoċjazzjoni bejn l-UE u ċ-Ċilì, biex b'hekk jiġu separati u salvagwardjati l-oqsma ta' kompetenza esklużiva kif ukoll kondiviża fil-kummerċ, u jiġi rispettat bis-sħiħ it-tqassim tal-kompetenzi bejn l-Unjoni u l-Istati Membri tagħha matul il-proċess ta' negozjar, kif ukoll bil-ħsieb li jiġu ffirmati u konklużi l-ftehimiet; biex jikkonkludu, għalhekk, żewġ ftehimiet separati, li jiddistingwu b'mod ċar bejn ftehim ta' kummerċ u ta' investiment li fih biss kwistjonijiet li jaqgħu taħt il-kompetenza esklużiva tal-Unjoni, u ftehim ieħor li jkopri s-suġġetti li l-kompetenzi tagħhom huma maqsumin ma' Stati Membri oħrajn;
   (b) jinnutaw li kemm l-UE u kemm iċ-Ċilì kkonkludew ftehimiet kummerċjali aktar moderni, ambizzjużi u komprensivi mindu daħal fis-seħħ il-Ftehim ta' Assoċjazzjoni bilaterali tagħhom, u li għadd ta' oqsma għadhom ma ġewx indirizzati minnu, li huma importanti biex niżguraw li dan iwassal għal tkabbir kondiviż, opportunitajiet ugwali, impjiegi deċenti u żvilupp sostenibbli, inkluż ir-rispett u l-promozzjoni tal-istandards tax-xogħol u ambjentali, il-benesseri tal-annimali, u l-ugwaljanza bejn is-sessi għall-benefiċċju taċ-ċittadini fuq iż-żewġ naħat;
   (c) iqisu importanti u meħtieġ li jfittxu li jimmodernizzaw il-Ftehim ta' Assoċjazzjoni bejn l-UE u ċ-Ċilì biex iqisu l-iżvilupp ekonomiku u politiku tul dawn l-aħħar ħmistax-il sena, b'mod partikolari l-komponent kummerċjali tiegħu, fi spirtu ta' reċiproċità, benefiċċju u bilanċ reċiproku, u jinnutaw l-appoġġ konsistenti għal modernizzazzjoni espress mill-KPK UE-Ċilì, kif ukoll il-fatt li l-KKK laqa' l-passi meħuda lejn aġġornament;
   (d) jiftakru li l-globalizzazzjoni u l-politika kummerċjali dan l-aħħar kienu s-suġġett ta' dibattitu intens fl-Ewropa u bnadi oħra, minħabba d-distribuzzjoni potenzjalment mhux ugwali tal-kisbiet tagħhom; jikkunsidraw neċessarju li jiġu antiċipati xejriet u konsegwenzi possibbli, jiggarantixxu tqassim aktar inklużiv tal-benefiċċji għall-kummerċ u jipprovdu protezzjoni adegwata lil dawk li ma jibbenefikawx minn dan il-ftehim u li jistgħu jkunu żvantaġġati fil-proċess sussegwenti; jiżviluppaw għaldaqstant azzjoni politika f'oqsma oħra, primarjament fil-livell nazzjonali iżda wkoll fil-livell tal-Unjoni, lil hinn mid-dispożizzjonijiet tal-ftehimiet kummerċjali nnifishom, minn politiki industrijali u fiskali, għal dawk soċjali;
   (e) jiftakru fl-importanza tal-aġenda multilaterali u li kwalunkwe negozjar bilaterali m'għandux idgħajef l-ambizzjoni li jinkiseb progress multilaterali; iqisu li relazzjonijiet bilaterali msaħħa u kooperazzjoni konġunta bejn l-UE u ċ-Ċilì jenħtieġ li jiffaċilitaw ukoll kollaborazzjoni u sinerġija akbar fost il-partijiet f'kuntesti multilaterali u plurilaterali; iħeġġu f'dan ir-rigward, il-parteċipazzjoni sħiħa taċ-Ċilì fin-negozjati tad-WTO b'rabta mal-Ftehim dwar il-Beni Ambjentali u l-Ftehim dwar l-Akkwisti Pubbliċi Rivedut tad-WTO;
   (f) biex iqiegħdu l-valuri kondiviżi fil-qalba tal-proċess ta' modernizzazzjoni u jkomplu bil-prattika li jinkludu klawsola tad-drittijiet tal-bniedem, bħalma jsir fil-Ftehimiet ta' Assoċjazzjoni kollha;
   (g) jiżguraw li Ftehim ta' Assoċjazzjoni modernizzat jiggarantixxi, fit-test kollu, u jistabbilixxi, b'mod espliċitu u inekwivokabbli, id-dritt u l-abbiltà tal-partijiet li jadottaw u japplikaw il-liġijiet u r-regolamenti tagħhom stess fl-interess pubbliku, biex jintlaħqu objettivi leġittimi tal-politika pubblika bħall-protezzjoni u l-promozzjoni tad-drittijiet tal-bniedem, inkluż l-aċċess għall-ilma, is-saħħa pubblika, is-servizzi soċjali, l-edukazzjoni pubblika, is-sikurezza, l-ambjent, il-moralità pubblika, il-protezzjoni soċjali jew tal-konsumatur, il-privatezza u l-protezzjoni tad-data u l-promozzjoni u l-protezzjoni tad-diversità kulturali; jiżguraw li l-ebda talba min-naħa ta' investitur ma tkun tista' tippreġudika dawn l-objettivi; jissottolinjaw, f'dan ir-rigward, li l-Ftehimiet ta' Kummerċ Ħieles tal-UE m'għandhomx l-għan li jirrestrinġu l-interessi leġittimi tal-Unjoni, l-Istati Membri tagħha jew l-entitajiet subfederali li jirregolaw fl-interess pubbliku;
   (h) biex, b'rabta man-negozjati dwar il-kummerċ ta' prodotti, ifittxu titjib ambizzjuż fl-aċċess għas-suq fost il-linji tariffarji, ineħħu ostakli bla bżonn, inkluż fir-rigward tal-aċċess għall-faċilitajiet tal-port għall-bastimenti tal-UE, filwaqt li jirrispettaw il-fatt li hemm għadd ta' prodotti agrikoli, tal-manifattura u industrijali sensittivi li jenħtieġ li jingħatalhom trattament adatt, pereżempju permezz ta' kwoti tar-rata tariffarja (TRQs), perjodi adegwati ta' tranżizzjoni jew li jiġu esklużi kompletament, jekk neċessarju; jinkludu klawsola ta' salvagwardja bilaterali effettiva u li tista' tintuża li tippermetti s-sospensjoni temporanja ta' preferenzi, jekk, bħala riżultat tad-dħul fis-seħħ tal-Ftehim ta' Assoċjazzjoni modernizzat, żieda fl-importazzjonijiet tikkawża jew thedded li tikkawża danni serji lil setturi sensittivi;
   (i) jinkludu fid-direttivi ta' negozjati tiegħu, l-objettiv li jiġu semplifikati r-regoli tal-oriġini u l-proċeduri doganali, bl-iskop li jaddattawhom għar-realtà ta' katini tal-valur globali dejjem aktar kumplessi; jiżguraw li Ftehim ta' Assoċjazzjoni modernizzat jinkludi dispożizzjonijiet u miżuri kontra l-frodi, u impenji biex jistandardizzaw ir-regoli u l-prattiki doganali, bil-għan li jinkisbu aktar trasparenza, effettività, ċertezza ġuridika u kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet doganali, filwaqt li jiġu modernizzati u semplifikati l-proċeduri, kif stabbilit fil-Ftehim tal-Faċilitazzjoni tal-Kummerċ tad-WTO u l-Konvenzjoni riveduta ta' Kyoto;
   (j) jikkunsidraw, fir-rigward tal-kummerċ fis-servizzi, li l-potenzjal tas-settur tas-servizzi għadu ma ntlaħaqx kompletament fil-Ftehim ta' Assoċjazzjoni attwali, u li Ftehim ta' Assoċjazzjoni modernizzat jenħtieġ li jindirizza ostakoli mhux neċessarji għall-aċċess għas-suq u t-trattament nazzjonali; iqisu li l-impenji meħuda jenħtieġ li jkunu bbażati fuq il-Ftehim Ġenerali dwar il-Kummerċ fis-Servizzi (GATS) u li r-regoli jenħtieġ li jiġu aġġornati meta jkun neċessarju biex jittieħed kont ta' żviluppi ġodda; jeskludu s-servizzi awdjoviżivi mill-kamp ta' applikazzjoni tal-ftehim; jiżguraw u jipprevedu b'mod espliċitu li l-Ftehim ta' Assoċjazzjoni modernizzat ma jxekkilx il-kapaċità tal-partijiet li jiddefinixxu, jirregolaw, jipprovdu u jappoġġaw servizzi pubbliċi fl-interess pubbliku, li bl-ebda mod ma jitlob lill-gvernijiet jipprivatizzaw xi servizz, u li lanqas ma jipprevjeni lill-gvernijiet milli jipprovdu servizzi pubbliċi li preċedentement kienu fornuti minn fornituri privati tas-servizz jew milli jinġiebu lura taħt kontroll pubbliku servizzi li l-gvernijiet preċedentement għażlu li jipprivatizzaw, u lanqas mhu se jipprekludi lill-gvernijiet milli jespandu l-firxa ta' servizzi li jipprovdu lill-pubbliku bl-esklużjoni ta' xi klawsoli, dispożizzjonijiet jew impenji li jimminaw il-flessibbiltà meħtieġa biex servizzi attwali u futuri ta' interess ekonomiku ġenerali jerġgħu jiġu taħt kontroll pubbliku;
   (k) jiżguraw li ftehim modernizzat jistabbilixxi l-passi meħtieġa għal aktar trasparenza regolatorja u rikonoxximent reċiproku, inklużi dispożizzjonijiet li jiżguraw l-imparzjalità u r-rispett tal-ogħla standards ta' protezzjoni fir-rigward tar-rekwiżiti, kwalifiki u liċenzji, u jipprevedu, f'dan ir-rigward, mekkaniżmi istituzzjonali għal konsultazzjoni li tinvolvi lill-atturi kollha kkonċernati bħall-SMEs u l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili;
   (l) jiżguraw li, filwaqt li jittieħdu impenji li jiffaċilitaw id-dħul u r-residenza ta' persuni fiżiċi għal finijiet ta' negozju, il-fornituri tas-servizz barranin iridu jikkonformaw mal-leġiżlazzjoni soċjali u tax-xogħol tal-UE u l-Istati Membri, u ma' ftehimiet kollettivi applikabbli meta l-ħaddiema jibbenefikaw mill-impenji tal-Modalità 4;
   (m) jiżguraw li kooperazzjoni regolatorja ambizzjuża u l-armonizzazzjoni tal-istandards jibqgħu volontarji, jirrispettaw l-awtonomija tal-awtoritajiet regolatorji, ikunu bbażati fuq skambju msaħħaħ ta' informazzjoni u kooperazzjoni amministrattiva, bil-għan li jiġu identifikati ostakli żejda u piżijiet amministrattivi, u jiġi protett il-prinċipju ta' prekawzjoni; jiftakru li l-kooperazzjoni regolatorja trid timmira li tibbenefika l-governanza tal-ekonomija globali permezz ta' konverġenza u kooperazzjoni intensifikati dwar l-istandards internazzjonali, biex b'hekk jiġi garantit l-ogħla livell ta' protezzjoni tal-konsumatur, kif ukoll dak ambjentali, soċjali u tax-xogħol;
   (n) iqisu li l-Ftehim ta' Assoċjazzjoni modernizzat jinkludi konċessjoni prudenzjali għas-servizzi finanzjarji li tibni fuq dik li tinsab fil-Ftehim Ekonomiku u Kummerċjali Komprensiv bejn l-UE u l-Kanada (CETA) biex jiġi stabbilit l-ispazju politiku għall-partijiet biex jirregolaw is-setturi finanzjarji u bankarji tagħhom bil-ħsieb li tiġi żgurata l-istabbiltà u l-integrità tas-sistema finanzjarja; jinkludu miżuri ta' salvagwardja u eċċezzjonijiet ġenerali fir-rigward ta' movimenti tal-kapital u pagamenti, li għandhom japplikaw meta dawn jistgħu jikkawżaw, jew jheddu li jikkawżaw, diffikultajiet serji għat-tħaddim bla xkiel tal-unjoni ekonomika u monetarja jew tal-bilanċ tal-pagamenti tal-UE;
   (o) jinkludu dispożizzjonijiet dwar il-governanza tajba fil-qasam tat-taxxa u l-istandards ta' trasparenza li jaffermaw mill-ġdid l-impenn tal-partijiet li jimplimentaw standards internazzjonali fil-ġlieda kontra l-frodi tat-taxxa, l-evażjoni tat-taxxa u l-evitar tat-taxxa, b'mod partikolari r-rakkomandazzjonijiet rilevanti tal-OECD dwar l-Erożjoni tal-Bażi u t-Trasferiment tal-Profitt, inklużi rekwiżiti għal skambji awtomatiċi tal-informazzjoni u l-istabbiliment ta' reġistri pubbliċi tas-sjieda benefiċjarja għal trusts tan-negozju u dispożizzjonijiet konkreti fil-kapitoli dwar is-servizzi finanzjarji, il-moviment tal-kapital u l-istabbiliment, għall-esklużjoni ta' ppjanar tat-taxxa bil-moħbi minn korporazzjonijiet;
   (p) jiftakru li l-korruzzjoni ddgħajjef id-drittijiet tal-bniedem, l-ugwaljanza u l-ġustizzja soċjali, il-kummerċ u l-kompetizzjoni ġodda, u b'hekk ixekkel it-tkabbir ekonomiku; jorbtu espliċitament lill-partijiet permezz tal-inklużjoni ta' taqsima speċifika li telenka impenji u miżuri ċari u b'saħħithom, li jiġġieldu l-korruzzjoni fis-suriet kollha tagħha u li jimplimentaw standards internazzjonali u konvenzjonijiet multilaterali kontra l-korruzzjoni;
   (q) iqisu li dispożizzjonijiet b'saħħithom dwar il-ftuħ tal-akkwist pubbliku, li jippromwovu l-prinċipju tal-aktar offerta vantaġġuża li jinkludi kriterji soċjali, ambjentali u innovattivi, proċeduri semplifikati u trasparenza għall-offerenti, inkluż aċċess effettiv għal dawk minn pajjiżi oħra, jistgħu wkoll ikunu għodda effettivi biex tiġi miġġielda l-korruzzjoni u titrawwem l-integrità fl-amministrazzjoni pubblika, filwaqt li jiġi pprovdut valur għall-flus għall-kontribwenti; biex il-Ftehim ta' Assoċjazzjoni modernizzat jagħti aċċess imtejjeb għas-swieq tal-akkwist pubbliku, inkluż fil-livell subċentrali, u proċeduri trasparenti bbażati fuq it-trattament nazzjonali, l-imparzjalità u l-ekwità;
   (r) jiżguraw li l-politika ta' investiment tinkludi l-governanza tajba u l-iffaċilitar tal-investiment, u jiżviluppaw u jistabbilixxu l-obbligi tal-investituri filwaqt li titjieb il-protezzjoni tal-investituri;
   (s) jiżguraw li d-direttivi ta' negozjati jagħtu istruzzjonijiet lill-Kummissjoni sabiex tinnegozja kapitolu modern ta' investiment, b'kont meħud tal-aħjar prattiki internazzjonali, bħall-Qafas ta' Politika ta' Investiment għal Żvilupp Sostenibbli tal-Konferenza tan-Nazzjonijiet Uniti dwar il-Kummerċ u l-Iżvilupp (UNCTAD) u l-aħħar opinjoni tal-Qorti tal-Ġustizzja dwar il-Ftehim ta' Kummerċ Ħieles bejn l-UE u Singapore;
   (t) biex isir progress lejn riforma internazzjonali meħtieġa għas-sistema tas-soluzzjoni tat-tilwim; ifittxu li jkun hemm impenn mill-partijiet kollha biex jagħtu prijorità lill-użu ta' qrati kompetenti u jibdlu s-soluzzjoni tat-tilwim bejn l-investitur u l-istat (ISDS) b'sistema ta' qorti tal-investiment pubblika (ICS), b'mekkaniżmu ta' appell, regoli stretti dwar il-kunflitt ta' interess u kodiċi ta' kondotta infurzabbli; jikkunsidraw l-obbligi tal-investituri u jżommu d-dritt li jirregolaw biex jinkisbu objettivi leġittimi ta' politika pubblika bħal dawk relatati mas-saħħa u d-distribuzzjoni tal-ilma, kif ukoll il-protezzjoni tax-xogħol u tal-ambjent; jimmiraw li jevitaw kunflitti frivoli u li jinkludu l-garanziji proċedurali demokratiċi kollha, bħad-dritt għal aċċess nondiskriminatorju għall-ġustizzja (b'attenzjoni partikolari għall-SMEs), indipendenza ġudizzjarja, u trasparenza u responsabbiltà, filwaqt li jaħdmu lejn l-istabbiliment ta' qorti tal-investiment multilaterali (MIC);
   (u) jiżguraw li l-Ftehim ta' Assoċjazzjoni modernizzat ikun fih TSDC solidu u ambizzjuż li jinkludi dispożizzjonijiet vinkolanti u infurzabbli li huma suġġetti għal mekkaniżmi adegwati u effettivi għas-soluzzjoni tat-tilwim, li jqisu, fost diversi metodi ta' infurzar, mekkaniżmu bbażat fuq is-sanzjonijiet, u li jippermetti lis-sħab soċjali u lis-soċjetà ċivili jipparteċipaw b'mod xieraq; iqisu li t-TSDC jenħtieġ li jkopri, fost affarijiet oħra, l-impenn tal-partijiet li jadottaw u jżommu fil-liġijiet u r-regolamenti nazzjonali tagħhom, il-prinċipji stabbiliti f'konvenzjonijiet ewlenin tal-ILO u li jimplimentaw b'mod effettiv strumenti tal-ILO aġġornati, speċjalment il-konvenzjonijiet dwar il-governanza, l-Aġenda tax-Xogħol Deċenti, il-Konvenzjoni Nru 169 tal-ILO dwar id-drittijiet ta' popli indiġeni, il-Konvenzjoni dwar l-Opportunitajiet Indaqs u t-Trattament Ugwali għall-Ħaddiema Rġiel u Nisa, il-Konvenzjoni dwar il-Ħaddiema Domestiċi u l-Konvenzjoni dwar il-Ħaddiema b'Responsabbilitajiet tal-Familja, kif ukoll standards tax-xogħol għall-ħaddiema migranti u s-CSR, inkluża l-inkorporazzjoni tal-linji gwida settorjali tal-OECD u l-Prinċipji Gwida tan-NU dwar in-Negozji u d-Drittijiet tal-Bniedem u proċedura li fiha s-sħab soċjali u s-soċjetà ċivili miġbura fi ħdan il-Kumitat Konsultattiv Konġunt ikunu jistgħu jappellaw għat-tnedija ta' konsultazzjonijiet tal-gvern;
   (v) jiżguraw, b'referenza għall-progress miksub miċ-Ċilì fin-negozjati kummerċjali bilaterali mal-Urugwaj u l-Kanada, li l-partijiet jinkludu kapitolu speċifiku dwar il-kummerċ u l-ugwaljanza bejn is-sessi u l-emanċipazzjoni tan-nisa, lil hinn mill-konformità tal-partijiet u r-rispett tagħhom għall-istandards internazzjonali tad-drittijiet tal-bniedem, tax-xogħol u soċjali, li jipprevedi miżuri attivi bil-għan li jitjiebu l-opportunitajiet għan-nisa biex jibbenefikaw mill-opportunitajiet ipprovduti mill-Ftehim ta' Assoċjazzjoni; jipprovdu miżuri mmirati fost l-oħrajn biex jitjieb il-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja tal-familja u għall-aċċess għas-servizzi soċjali u tas-saħħa; jiżguraw, fost oħrajn, li l-partijiet jimpenjaw ruħhom li jiġbru data diżaggregata li tippermetti analiżi ex ante u ex post bir-reqqa dwar l-impatt tal-Ftehim ta' Assoċjazzjoni modernizzat fuq l-ugwaljanza bejn is-sessi; ifittxu parteċipazzjoni ikbar ta' intrapriżi mmexxija min-nisa (b'mod partikolari mikrointrapriżi u intrapriżi żgħar u ta' daqs medju (SMEs)) fl-akkwist pubbliku, abbażi tal-esperjenza tal-Ministeru taċ-Ċilì tal-Ugwaljanza bejn is-Sessi li, fl-2015, stabbilixxa programm ta' appoġġ biex tissaħħaħ il-parteċipazzjoni tal-imprendituri nisa bħala fornituri fis-suq tal-akkwist pubbliku ta' ''Chile Compras''; jappoġġaw l-internazzjonalizzazzjoni tal-intrapriżi mmexxija min-nisa u l-parteċipazzjoni tan-nisa f'opportunitajiet ta' Modalità 4; jiżguraw l-inklużjoni tal-ugwaljanza bejn is-sessi fit-timijiet tan-negozjati u f'diskussjonijiet perjodiċi dwar l-implimentazzjoni ta' dan il-kapitolu fi ħdan il-KKK, li jenħtieġ li jintegra wkoll organizzazzjonijiet li jippromwovu l-ugwaljanza bejn is-sessi;
   (w) jinkludu wkoll kapitolu ddedikat lill-mikrointrapriżi u l-SMEs li jipprevedi progress sostanzjali f'termini ta' faċilitazzjoni tal-kummerċ, l-eliminazzjoni tal-ostakoli għall-kummerċ u piżijiet amministrattivi mhux meħtieġa, kif ukoll miżuri attivi mmirati li jiżguraw li l-opportunitajiet li jirriżultaw jistgħu jintużaw u jiġu kkomunikati b'mod suffiċjenti lill-atturi ewlenin u potenzjali kollha (jiġifieri permezz tal-istabbiliment ta' punti uniċi ta' kuntatt, siti web iddedikati u l-pubblikazzjoni ta' gwidi settorjali b'informazzjoni dwar proċeduri u opportunitajiet ġodda għall-kummerċ u l-investiment);
   (x) jinkludu kapitolu tal-enerġija li jkun ikopri, fost l-oħrajn, l-enerġija rinnovabbli u l-materja prima; jirrikonoxxu l-importanza tal-implimentazzjoni ta' ftehimiet ambjentali multilaterali, b'mod partikolari l-Ftehim ta' Pariġi dwar it-Tibdil fil-Klima, jinkludu dispożizzjonijiet u impenji li għandhom x'jaqsmu mal-kummerċ biex jinvolvu ruħhom fi strumenti u negozjati internazzjonali kif ukoll f'politiki kummerċjali u ambjentali ta' sostenn reċiproku li jirrispondu għall-objettivi tal-ekonomija ċirkolari, inklużi impenji dwar it-tkabbir ekoloġiku, u jappoġġaw u jkomplu jippromwovu l-kummerċ u l-investiment fi prodotti u servizzi ambjentali u enerġiji rinnovabbli, kif ukoll teknoloġiji li ma jagħmlux ħsara lill-klima;
   (y) jadottaw direttivi ta' negozjati li jsaħħu d-dispożizzjonijiet dwar il-benesseri tal-annimali inklużi fil-Ftehim ta' Assoċjazzjoni attwali, permezz tal-istabbiliment ta' kooperazzjoni bilaterali effettiva dwar il-kwistjoni u l-liberalizzazzjoni kundizzjonali għal meta jkun qed jitqiegħed f'riskju l-benesseri tal-annimali fil-produzzjoni ta' ċerti prodotti;
   (z) jadottaw direttivi ta' negozjati li jiddefinixxu rekwiżiti biex jiġi indirizzat l-infurzar tal-liġi dwar il-kompetizzjoni, dispożizzjonijiet dwar miżuri sanitarji u fitosanitarji, u jiġu riflessi l-prinċipji ta' trasparenza, ġustizzja proċedurali u n-nondiskriminazzjoni kif ukoll regoli rigward is-sussidji;
   (aa) iżommu f'moħħhom li kull ftehim kummerċjali jrid jinkludi l-benesseri tal-konsumatur bħala wieħed mill-objettivi ġenerali u jiżguraw li l-Ftehim ta' Assoċjazzjoni jimpenja lill-partijiet biex jilħqu livell għoli ta' sikurezza u protezzjoni tal-konsumatur, u ż-żamma tal-ogħla standards internazzjonali, u jiżviluppaw l-aħjar prattika koerenti, partikolarment fir-rigward tal-protezzjoni tal-konsumaturi fl-oqsma tas-servizzi finanzjarji, it-tikkettar tal-prodotti u l-kummerċ elettroniku;
   (ab) jaċċettaw li n-negozjati jridu jwasslu għal dispożizzjonijiet b'saħħithom u infurzabbli li jkopru r-rikonoxximent u l-protezzjoni ta' kull tip ta' dritt tal-proprjetà intellettwali, fosthom dispożizzjonijiet ambizzjużi dwar l-indikazzjonijiet ġeografiċi, billi jibnu fuq dawk eżistenti fil-Ftehim ta' Assoċjazzjoni u jibnu fuqhom, biex b'hekk jiżguraw aċċess aħjar tas-suq, infurzar imsaħħaħ u l-possibbiltà ta' indikazzjonijiet ġeografiċi ġodda; jiżguraw li l-Ftehim ta' Assoċjazzjoni rivedut jinkludi kapitolu dwar id-drittijiet tal-proprjetà intellettwali li jiggarantixxi l-flessibbiltà meħtieġa u li d-dispożizzjonijiet relatati mad-drittijiet tal-proprjetà intellettwali ma jnaqqsux l-aċċess għal mediċini essenzjali bi prezzijiet raġonevoli u kura medika fi programmi nazzjonali tas-saħħa pubblika; jiżguraw li dan il-kapitolu jmur lil hinn mid-dispożizzjonijiet tal-Ftehim dwar l-Aspetti tad-Drittijiet tal-Proprjetà Intellettwali Relatati mal-Kummerċ (TRIPS);
   (ac) jiżguraw li l-partijiet jiggarantixxu l-ogħla livell possibbli ta' trasparenza u parteċipazzjoni, filwaqt li jiżguraw li l-objettivi tan-negozjati jiġu sodisfatti, u li dan jinvolvi djalogi kostanti u debitament infurmati mal-partijiet kollha kkonċernati, li jinkludu kemm il-partijiet interessati, bħalma huma n-negozji u t-trade unions, kif ukoll is-soċjetà ċivili, inklużi r-rappreżentanti indiġeni; jinvolvu sistematikament, f'dan ir-rigward, kemm lill-korpi parlamentari kompetenti, partikolarment il-KPK UE-Ċilì, kif ukoll il-KKK, matul iċ-ċiklu kollu tal-ħajja tal-Ftehim ta' Assoċjazzjoni, min-negozjati sal-implimentazzjoni u l-evalwazzjoni, u jappoġġaw fir-rigward tal-fażi ta' implimentazzjoni, il-ħolqien ta' korp parteċipattiv tas-soċjetà ċivili Ċilen uffiċjali li jirrifletti l-pluraliżmu tas-soċjetà ċivili Ċilena, b'attenzjoni partikolari lill-popli indiġeni tiegħu; jiżguraw, għal dan l-għan, flimkien maċ-Ċili, mingħajr ma tiġi mminata l-istrateġija tan-negozjati tal-UE, li l-informazzjoni rilevanti kollha tiġi ppubblikata bl-aktar mod aċċessibbli għall-pubbliku ġenerali, inklużi skedi ta' informazzjoni tradotti għall-Ispanjol bħala l-lingwa uffiċjali komuni;
   (ad) iżommu f'moħħhom l-appelli tal-Parlament sabiex il-mandati għal negozjati kummerċjali jsiru aċċessibbli għall-pubbliku, u biex jippubblikaw id-direttivi ta' negozjati għall-modernizzazzjoni tal-Ftehim ta' Assoċjazzjoni immedjatament wara l-adozzjoni tagħhom;
   (ae) jiżguraw li l-Ftehim ta' Assoċjazzjoni jipprovdi l-mekkaniżmi neċessarji sabiex jiġi rispettat fil-prattika matul l-implimentazzjoni, inkluż mekkaniżmu għas-soluzzjoni tat-tilwim bejn stat u stat modern u effettiv;

2.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-rakkomandazzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lis-SEAE, lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri u lill-Gvern u lill-Parlament tar-Repubblika taċ-Ċilì.

(1) ĠU L 352, 30.12.2002, p. 3.
(2) Stqarrija għall-Istampa tal-Kunsill 197/15, 21.4.2015.
(3) http://www.eesc.europa.eu/?i=portal.en.events-and-activities-eu-chile-jcc-01-declaration
(4) https://ec.europa.eu/commission/sites/beta-political/files/reflection-paper-globalisation_mt.pdf
(5) https://ec.europa.eu/commission/sites/beta-political/files/reflection-paper-social-dimension-europe_mt.pdf
(6) https://www.ombudsman.europa.eu/en/cases/decision.faces/en/58668/html.bookmark
(7) Testi adottati, P8_TA(2016)0041.
(8) Testi adottati, P8_TA(2017)0284.
(9) Testi adottati, P8_TA(2016)0298.
(10) ĠU C 99E, 3.4.2012, p. 94.
(11) http://www.europarl.europa.eu/thinktank/en/document.html?reference=EPRS_STU%282017%29558764
(12) http://unfccc.int/files/essential_background/convention/application/pdf/english_paris_agreement.pdf
(13) http://www.europarl.europa.eu/cmsdata/113103/1107500EN.pdf
(14) http://www.iwgia.org/publications/search-pubs?publication_id=740
(15) http://ec.europa.eu/trade/policy/countries-and-regions/countries/chile/
(16) http://trade.ec.europa.eu/doclib/docs/2006/september/tradoc_113364.pdf


Estensjoni tal-programm statistiku Ewropew sal-2020 ***I
PDF 337kWORD 46k
Riżoluzzjoni
Test
Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tal-14 ta' Settembru 2017 dwar il-proposta għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (UE) Nru 99/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-programm statistiku Ewropew tal-2013-2017, billi jestendih għall-2018-2020 (COM(2016)0557 – C8-0367/2016 – 2016/0265(COD))
P8_TA(2017)0355A8-0158/2017

(Proċedura leġiżlattiva ordinarja: l-ewwel qari)

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni lill-Parlament u lill-Kunsill (COM(2016)0557),

–  wara li kkunsidra l-Artikoli 294(2) u 338(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, skont liema artikoli l-Kummissjoni ppreżentat il-proposta lill-Parlament (C8-0367/2016),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 294(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

–  wara li kkunsidra l-Protokoll Nru 1 tat-Trattati dwar ir-rwol tal-parlamenti nazzjonali fl-Unjoni Ewropea,

–  wara li kkunsidra l-Protokoll Nru 2 tat-Trattati dwar l-applikazzjoni tal-prinċipji ta' sussidjarjetà u proporzjonalità,

–  wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew tal-14 ta’ Diċembru 2016(1) ,

–  wara li kkonsulta lill-Kumitat tar-Reġjuni,

–  wara li kkunsidra l-ftehim proviżorju approvat mill-kumitat responsabbli fis-sens tal-Artikolu 69f(4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu u l-impenn meħud mir-rappreżentant tal-Kunsill, permezz tal-ittra tal-15 ta' Ġunju 2017, li japprova l-pożizzjoni tal-Parlament, skont l-Artikolu 294(4) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 59 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Ekonomiċi u Monetarji u l-opinjoni tal-Kumitat għall-Impjiegi u l-Affarijiet Soċjali (A8-0158/2017),

1.  Jadotta l-pożizzjoni fl-ewwel qari li tidher hawn taħt;

2.  Jitlob lill-Kummissjoni biex terġa' tirreferi l-kwistjoni lill-Parlament jekk tibdel il-proposta tagħha, temendaha b'mod sustanzjali jew ikollha l-ħsieb li temendaha b'mod sustanzjali;

3.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu sabiex jgħaddi l-pożizzjoni tal-Parlament lill-Kunsill u lill-Kummissjoni kif ukoll lill-parlamenti nazzjonali.

Pożizzjoni tal-Parlament Ewropew adottata fl-ewwel qari tal-14 ta' Settembru 2017 bil-ħsieb tal-adozzjoni tar-Regolament (UE) 2017/...tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (UE) Nru 99/2013 dwar il-programm statistiku Ewropew tal-2013-17, billi jestendih sal-2020

(Peress li ntlaħaq ftehim bejn il-Parlament u l-Kunsill, il-pożizzjoni tal-Parlament taqbel mal-att leġiżlattiv finali, Regolament (UE) 2017/1951.)

(1) ĠU C 75, 10.3.2017, p. 53.


Fondi Ewropej ta' kapital ta' riskju u fondi ta' intraprenditorija soċjali Ewropej ***I
PDF 335kWORD 46k
Riżoluzzjoni
Test
Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tal-14 ta' Settembru 2017 dwar il-proposta għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (UE) Nru 345/2013 dwar fondi Ewropej ta' kapital ta' riskju u r-Regolament (UE) Nru 346/2013 dwar il-fondi ta' intraprenditorija soċjali Ewropej (COM(2016)0461 – C8-0320/2016 – 2016/0221(COD))
P8_TA(2017)0356A8-0120/2017

(Proċedura leġiżlattiva ordinarja: l-ewwel qari)

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni lill-Parlament u lill-Kunsill (COM(2016)0461),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 294(2), u l-Artikolu 114 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, skont liema Artikoli l-Kummissjoni ppreżentat il-proposta lill-Parlament (C8-0320/2016),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 294(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

–  wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Bank Ċentrali Ewropew tat-12 ta’ Settembru 2016(1),

–  wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew tal-14 ta' Diċembru 2016(2),

–  wara li kkunsidra l-ftehim proviżorju approvat mill-kumitat responsabbli fis-sens tal-Artikolu 69f(4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu u l-impenn meħud mir-rappreżentant tal-Kunsill, permezz tal-ittra tad-29 ta' Ġunju 2017, li japprova l-pożizzjoni tal-Parlament, skont l-Artikolu 294(4) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 59 tar-Regoli ta’ Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Ekonomiċi u Monetarji (A8-0120/2017),

1.  Jadotta l-pożizzjoni fl-ewwel qari li tidher hawn taħt;

2.  Jistieden lill-Kummissjoni terġa' tirreferi l-kwistjoni lill-Parlament jekk tibdel il-proposta, temendaha b'mod sustanzjali jew ikollha l-ħsieb li temendaha b'mod sustanzjali;

3.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi l-pożizzjoni tal-Parlament lill-Kunsill u lill-Kummissjoni kif ukoll lill-parlamenti nazzjonali.

Pożizzjoni tal-Parlament Ewropew adottata fl-ewwel qari tal-14 ta' Settembru 2017 bil-ħsieb tal-adozzjoni tar-Regolament (UE) 2017/...tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jemenda r-Regolament (UE) Nru 345/2013 dwar fondi Ewropej ta' kapital ta' riskju u r-Regolament (UE) Nru 346/2013 dwar il-fondi ta' intraprenditorija soċjali Ewropej

(Peress li ntlaħaq ftehim bejn il-Parlament u l-Kunsill, il-pożizzjoni tal-Parlament taqbel mal-att leġiżlattiv finali, Regolament (UE) 2017/1991.)

(1) ĠU C 394, 26.10.2016, p.2.
(2) ĠU C 75, 10.3.2017, p. 48.


Pjan pluriennali għall-istokkijiet demersali fil-Ba+ar tat-Tramuntana u s-sajd li jisfrutta dawk l-istokkijiet ***I
PDF 677kWORD 76k
Emendi adottati mill-Parlament Ewropew fit-14 ta’ Settembru 2017 dwar proposta għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar l-istabbiliment ta' pjan pluriennali għall-istokkijiet demersali fil-Baħar tat-Tramuntana u s-sajd li jisfrutta dawk l-istokkijiet u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 676/2007 u r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1342/2008 (COM(2016)0493 – C8-0336/2016 – 2016/0238(COD))(1)
P8_TA(2017)0357A8-0263/2017

(Proċedura leġiżlattiva ordinarja: l-ewwel qari)

Test propost mill-Kummissjoni   Emenda
Emenda 2
Proposta għal regolament
Premessa 4
(4)  L-għanijiet tal-PKS huma, fost affarijiet oħrajn, li jkun żgurat li s-sajd u l-akkwakultura jkunu ambjentalment sostenibbli fit-tul, li jiġi applikat l-approċċ prekawzjonarju għall-ġestjoni tas-sajd, u li jiġi implimentat approċċ ibbażat fuq l-ekosistema għall-ġestjoni tas-sajd.
(4)  L-għanijiet tal-PKS huma, fost affarijiet oħrajn, li jkun żgurat li s-sajd u l-akkwakultura jkunu ambjentalment sostenibbli fit-tul, li jiġi applikat l-approċċ prekawzjonarju għall-ġestjoni tas-sajd biex jiġi żgurat li l-istokkijiet tal-ispeċijiet maqbuda jerġgħu jiġu rkuprati u jinżammu f’livelli ’l fuq minn dawk li jistgħu jipproduċu rendiment massimu sostenibbli, u li jiġi implimentat approċċ ibbażat fuq l-ekosistema għall-ġestjoni tas-sajd.
Emenda 3
Proposta għal regolament
Premessa 4a (ġdida)
(4a)  Fir-rigward tal-isfruttament tar-riżorsi bijoloġiċi ħajjin tal-baħar, ir-Regolament (UE) Nru 1380/2013 jistipula bħala għan espliċitu l-irkupru u ż-żamma tal-popolazzjonijiet tal-ispeċijiet maqbuda ’l fuq minn livelli li jistgħu jipproduċu r-rendiment massimu sostenibbli. Għalhekk, f’konformità mal-Artikolu 2(2) tiegħu, ir-rata ta’ sfruttament korrispondenti għandha tintlaħaq sal-2015 fejn possibbli u, fuq bażi progressiva u inkrementali, għall-istokkijiet kollha sa mhux aktar tard mill-2020, u jenħtieġ li tinżamm minn hawn ’il quddiem.
Emenda 4
Proposta għal regolament
Premessa 5
(5)  Sabiex jinkisbu l-għanijiet tal-PKS, iridu jiġu adottati għadd ta’ miżuri ta’ konservazzjoni skont kif ikun xieraq fi kwalunkwe kombinazzjoni, bħal pjanijiet pluriennali, miżuri tekniċi, l-iffissar u l-allokazzjoni ta’ opportunitajiet tas-sajd.
(5)  Sabiex jinkisbu l-għanijiet tal-PKS, iridu jiġu adottati għadd ta’ miżuri ta’ konservazzjoni skont kif ikun xieraq fi kwalunkwe kombinazzjoni, bħal pjanijiet pluriennali, miżuri tekniċi, l-iffissar u l-allokazzjoni ta’ opportunitajiet tas-sajd f’konformità sħiħa mal-aqwa parir xjentifiku disponibbli.
Emenda 5
Proposta għal regolament
Premessa 6
(6)  Skont l-Artikoli 9 u 10 tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013, il-pjanijiet pluriennali għandhom ikunu ibbażati fuq pariri xjentifiċi, tekniċi u ekonomiċi u jkunu jinkludu objettivi, miri kwantifikabbli bi skadenzi ċari, punti ta’ referenza ta’ konservazzjoni u miżuri ta’ salvagwardja.
(6)  Skont l-Artikoli 9 u 10 tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013, il-pjanijiet pluriennali għandhom ikunu bbażati fuq pariri xjentifiċi, tekniċi u ekonomiċi u jkunu jinkludu objettivi, miri kwantifikabbli bi skadenzi ċari, punti ta’ referenza ta’ konservazzjoni, objettivi u miżuri ta’ salvagwardja, għanijiet għall-konservazzjoni tal-istokkijiet u miżuri tekniċi li għandhom jittieħdu biex jinksibu l-miri għall-evitar u t-tnaqqis massimu possibbli tal-qabdiet mhux mixtieqa, kif stabbilit fl-Artikolu 15 tiegħu.
Emenda 6
Proposta għal regolament
Premessa 6a (ġdida)
(6a)   Barra minn hekk, il-Kummissjoni tista’ tingħata s-setgħa li tistabbilixxi, fi pjan pluriennali, żoni ta’ rkupru ta’ stokkijiet skont l-Artikolu 8(3) tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013.
Emenda 7
Proposta għal regolament
Premessa 9a (ġdida)
(9a)   Xi stokkijiet ta’ interess komuni jiġu sfruttati wkoll minn pajjiżi terzi, ħaġa li tagħmilha importanti ħafna li l-Unjoni tikkonsulta lil dawk il-pajjiżi terzi sabiex ikun żgurat li l-istokkijiet ikkonċernati jkunu ġestiti b’mod sostenibbli. Fin-nuqqas ta’ ftehim formali, l-Unjoni jenħtieġ li tagħmel kull ma tista’ biex taqbel dwar arranġamenti komuni għas-sajd ta’ dawk l-istokkijiet sabiex tiġi ffaċilitata l-ġestjoni sostenibbli, li b’konnessjoni magħha għandhom jiġu żgurati, infurzati u promossi kundizzjonijiet ugwali għall-operaturi tas-suq tal-Unjoni.
Emenda 8
Proposta għal regolament
Premessa 10
(10)  Jenħtieġ li l-għan ta’ dan il-pjan ikun li jikkontribwixxi għall-ksib tal-objettivi tal-PKS, u speċjalment l-ilħuq u ż-żamma tal-MSY għall-istokkijiet inkwistjoni, il-kontribuzzjoni għall-implimentazzjoni tal-obbligu tal-ħatt l-art għall-istokkijiet demersali soġġett għal-limiti tal-qbid u l-kontribuzzjoni lejn l-implimentazzjoni ta’ approċċ ibbażat fuq l-ekosistema għall-ġestjoni tas-sajd.
(10)  Jenħtieġ li l-għan ta’ dan il-pjan ikun li jikkontribwixxi għall-ksib tal-objettivi tal-PKS, u speċjalment l-irkupru u ż-żamma tal-istokkijiet tal-ħut ’il fuq mil-livelli tal-bijomassa kapaċi jipproduċu r-rendiment massimu sostenibbli, il-kontribuzzjoni għall-implimentazzjoni tal-obbligu tal-ħatt l-art għall-istokkijiet demersali soġġett għal-limiti tal-qbid, kif ukoll l-implimentazzjoni u l-kisba ta’ aspetti soċjoekonomiċi tal-PKS u l-kontribuzzjoni lejn l-implimentazzjoni ta’ approċċ ibbażat fuq l-ekosistema għall-ġestjoni tas-sajd billi jiġu minimizzati l-impatti negattivi tas-sajd fuq l-ekosistema tal-baħar.
Emenda 9
Proposta għal regolament
Premessa 10a (ġdida)
(10a)   Dan il-pjan jenħtieġ li jikkontribwixxi wkoll biex jinkiseb status ambjentali tajjeb, kif stabbilit fid-Direttiva 2008/56/KE, u biex jinkiseb status ta’ konservazzjoni favorevoli għal ħabitats u speċijiet kif rikjest mid-Direttiva 2009/147/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill1a u d-Direttiva tal-Kunsill 92/43/KEE1b rispettivament.
_____________
1a Id-Direttiva 2009/147/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-30 ta’ Novembru 2009 dwar il-konservazzjoni tal-għasafar selvaġġi (ĠU L 20, 26.1.2010, p. 7).
1b Id-Direttiva tal-Kunsill 92/43/KEE tal-21 ta' Mejju 1992 dwar il-konservazzjoni tal-ħabitat naturali u tal-fawna u l-flora selvaġġa (ĠU L 206, 22.7.1992, p. 7).
Emenda 10
Proposta għal regolament
Premessa 11
(11)  L-Artikolu 16(4) tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013 jitlob li l-opportunitajiet tas-sajd jiġu stabbiliti skont il-miri stabbiliti fil-pjanijiet pluriennali.
(11)  L-Artikolu 16(4) tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013 jitlob li l-opportunitajiet tas-sajd jiġu stabbiliti skont l-objettivi stabbiliti fl-Artikolu 2(2) tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013 u jkunu konformi mal-miri, l-iskedi ta’ żmien u l-marġini stabbiliti fil-pjanijiet pluriennali.
Emenda 11
Proposta għal regolament
Premessa 11a (ġdida)
(11a)   F’konformità mal-Artikolu 33(1) tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013, l-istokkijiet ġestiti b’mod konġunt ma' pajjiżi terzi għandhom jiġu ġestiti, kulfejn ikun possibbli, bi ftehimiet konġunti f’konformità mal-objettivi stabbiliti fl-Artikolu 2(2) tiegħu. Barra minn hekk, l-għanijiet stabbiliti fl-Artikoli 1 u 2 tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013 kif ukoll id-definizzjonijiet stipulati fl-Artikolu 4 tiegħu għandhom japplikaw għal tali ftehimiet.
Emenda 12
Proposta għal regolament
Premessa 14
(14)  Għall-istokkijiet li għalihom l-objettivi relatati mal-MSY ma jkunux disponibbli, jeħtieġ li japplika l-approċċ prekawzjonarju.
(14)  Meta l-miri relatati mar-rendiment massimu sostenibbli ma jkunux disponibbli, il-pjan pluriennali jenħtieġ li jistabbilixxi miżuri abbażi tal-approċċ prekawzjonarju fir-rigward tal-ġestjoni tas-sajd, kif definit fil-punt 8 tal-Artikolu 4(1) tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013. Dawk il-miżuri jridu jiggarantixxu livell ta’ konservazzjoni tal-istokkijiet rilevanti li huwa mill-anqas komparabbli mar-rati ta’ sfruttament f’konformità mar-rendiment massimu sostenibbli, kif stipulat fl-Artikolu 9(2) tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013.
Emenda 13
Proposta għal regolament
Premessa 14a (ġdida)
(14a)  Is-sajd rikreattiv jista’ jkollu impatt sinifikanti fuq ir-riżorsi tas-sajd. L-Istati Membri għandhom jiġbru dejta dwar is-sajd rikreattiv, f’konformità ma’ rekwiżiti legali dwar il-ġbir tad-dejta. Fejn tali sajd ikollu impatt negattiv sinifikanti fuq ir-riżorsi, il-pjan jenħtieġ li jipprevedi l-possibilità li wieħed jiddeċiedi fuq miżuri speċifiċi ta’ ġestjoni f’konformità mal-prinċipju ta’ proporzjonalità. Kwalunkwe miżura ta’ ġestjoni u miżura teknika dwar is-sajd rikreattiv fil-livell tal-Unjoni jenħtieġ li tkun proporzjonali għall-objettivi fil-mira.
Emenda 14
Proposta għal regolament
Premessa 16
(16)  Għall-unitajiet funzjonali tal-iskampu li għalihom ikunu disponibbli, huwa xieraq li jintużaw il-livelli limitu tal-abbundanza li ġejjin: abbundanza minima (Abundancebuffer) li tikkorrespondi għall-punt ta’ referenza Bbuffer iddefinit fil-Pjan ta’ Ġestjoni fit-Tul għan-Nephrops tal-Baħar tat-Tramuntana mill-Kunsill Konsultattiv għall-Baħar tat-Tramuntana42 u l-limitu tal-abbundanza (Abundancelimit) li jikkorrespondi għall-abbundanza MSY Btrigger (ekwivalenti għal Blim) kif iddefinit mill-ICES7.
(16)  Għall-unitajiet funzjonali tal-iskampu li għalihom ikunu disponibbli, huwa xieraq li tintuża abbundanza minima (abundancebuffer) rakkomandata mill-ICES u limitu ta’ abbundanza (abundancelimit) bħala livelli limitu ta’ abbundanza.
_________________
42 Pjan ta’ Ġestjoni fit-Tul għan-Nephrops tal-Baħar tat-Tramuntana
Emenda 15
Proposta għal regolament
Premessa 17
(17)  Jenħtieġ li jiġu previsti miżuri xierqa ta’ salvagwardja fil-każ li d-daqs tal-istokk jaqa’ taħt dawn il-livelli. Il-miżuri ta’ salvagwardja jeħtieġ li jinkludu t-tnaqqis tal-opportunitajiet tas-sajd u miżuri speċifiċi ta’ konservazzjoni meta l-parir xjentifiku jindika li huma meħtieġa miżuri rimedjali. Dawn il-miżuri jeħtieġli jiġu ssupplimentati bil-miżuri xierqa l-oħra kollha, bħall-miżuri tal-Kummissjoni f’konformità mal-Artikolu 12 tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013 jew miżuri tal-Istati Membri f’konformità mal-Artikolu 13 tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013.
(17)  Jenħtieġ li jiġu previsti miżuri xierqa ta’ salvagwardja fil-każ li d-daqs tal-istokk jaqa’ taħt dawn il-livelli. Il-miżuri ta’ salvagwardja jeħtieġ li jinkludu t-tnaqqis tal-opportunitajiet tas-sajd u miżuri speċifiċi ta’ konservazzjoni meta l-aqwa parir xjentifiku disponibbli jindika li huma meħtieġa miżuri rimedjali. Dawn il-miżuri jenħtieġ li jiġu ssupplimentati bil-miżuri xierqa l-oħra kollha, bħall-miżuri tal-Kummissjoni f’konformità mal-Artikolu 12 tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013 jew miżuri tal-Istati Membri f’konformità mal-Artikolu 13 tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013.
Emenda 16
Proposta għal regolament
Premessa 19
(19)  Huwa xieraq li tiġi stabbilita t-TAC għall-iskampu fiż-żoni IIa u IV tal-ICES bħala s-somma tal-limiti tal-qbid stabbilita għal kull unità funzjonali u tar-rettangoli statistiċi li jaqgħu barra mill-unitajiet funzjonali fi ħdan dik iż-żona tat-TAC. Madankollu, dan ma jipprekludix l-adozzjoni ta’ miżuri biex jiġu protetti unitajiet funzjonali speċifiċi.
(19)  Huwa xieraq li li jiġi definit TAC separat għall-iskampu għal kull unità funzjonali kulfejn ikun possibbli. Jistgħu jittieħdu miżuri separati biex jiġu protetti l-unitajiet funzjonali rispettivi.
Emenda 17
Proposta għal regolament
Premessa 20
(20)  Sabiex jikkonforma mal-obbligu tal-ħatt l-art stabbilit mill-Artikolu 15 (1) tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013, il-pjan jeħtieġ li jipprevedi miżuri ta’ ġestjoni addizzjonali.
(20)  Sabiex jikkonforma mal-obbligu tal-ħatt l-art stabbilit mill-Artikolu 15 (1) tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013, il-pjan jenħtieġ li jipprevedi miżuri oħra ta’ konservazzjoni, b’mod partikolari miżuri għall-eliminazzjoni gradwali ta' skart ta' ħut, billi jitqies l-aqwa parir xjentifiku disponibbli, jew għat-tnaqqis tal-impatti negattivi tal-attivitajiet tas-sajd fuq l-ekosistema, li għandhom jiġu stabbiliti aktar fid-dettall, f’konformità mal-Artikolu 18 tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013.
Emenda 18
Proposta għal regolament
Premessa 25
(25)  Jenħtieġ li jiġu stabbiliti limiti għall-istokkijiet demersali li bastiment tas-sajd hu meħtieġ li jħott f’port speċifikat jew f’post qrib il-kosta, skont l-Artikolu 43 tar-Regolament (KE) Nru 1224/2009. Barra minn hekk, meta jagħżlu dawn il-portijiet jew postijiet qrib ix-xatt, l-Istati Membri jeħtieġ li japplikaw il-kriterji previsti fl-Artikolu 43(5) ta’ dak ir-Regolament b’tali mod li jiġi żgurat kontroll effettiv tal-istokkijiet koperti minn dan ir-Regolament.
(25)  Jenħtieġ li jiġu stabbiliti limiti għall-istokkijiet demersali li bastiment tas-sajd hu meħtieġ li jħott f’port speċifikat jew f’post qrib il-kosta, skont l-Artikolu 43 tar-Regolament (KE) Nru 1224/2009. Barra minn hekk, meta jagħżlu dawn il-portijiet jew postijiet qrib ix-xatt, l-Istati Membri jeħtieġ li japplikaw il-kriterji previsti fl-Artikolu 43(5) ta’ dak ir-Regolament b’tali mod li jiġi żgurat kontroll effettiv tal-ħatt l-art tal-qabdiet koperti minn dan ir-Regolament.
Emenda 19
Proposta għal regolament
Premessa 26
(26)  Skont l-Artikolu 10(3) tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013 jenħtieġ li jiġu stabbiliti dispożizzjonijiet għall-valutazzjoni perjodika mill-Kummissjoni tal-adegwatezza u l-effettività tal-applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament. Jeħtieġ li tali valutazzjoni ssegwi u tkun ibbażata fuq evalwazzjoni perjodika tal-pjan ibbażat fuq il-parir xjentifiku: il-pjan jeħtieġ li jiġi evalwat kull ħames snin. Dan il-perjodu jippermetti l-implimentazzjoni sħiħa tal-obbligu tal-ħatt l-art, u li jiġu adottati u implimentati l-miżuri reġjonalizzati, kif ukoll it-turija tal-effetti tagħhom fuq l-istokkijiet u s-sajd. Huwa wkoll il-perjodu minimu meħtieġ mill-korpi xjentifiċi.
(26)  Skont l-Artikolu 10(3) tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013 jenħtieġ li jiġu stabbiliti dispożizzjonijiet għall-valutazzjoni perjodika mill-Kummissjoni tal-adegwatezza u l-effettività tal-applikazzjoni ta’ dan ir-Regolament. Jenħtieġ li tali valutazzjoni ssegwi u tkun ibbażata fuq evalwazzjoni perjodika tal-pjan ibbażat fuq il-parir xjentifiku: il-pjan jenħtieġ li jiġi evalwat kull ħames snin minn ... [tliet snin wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-Regolament], u kull ħames snin minn hawn ’il quddiem. Dan il-perjodu jippermetti l-implimentazzjoni sħiħa tal-obbligu tal-ħatt l-art, u li jiġu adottati u implimentati l-miżuri reġjonalizzati, kif ukoll it-turija tal-effetti tagħhom fuq l-istokkijiet u s-sajd. Huwa wkoll il-perjodu minimu meħtieġ mill-korpi xjentifiċi.
Emenda 20
Proposta għal regolament
Artikolu 1 – paragrafu 1
1.  Dan ir-Regolament jistabbilixxi pjan pluriennali (“pjan”) għall-istokkijiet demersali fl-ilmijiet tal-Unjoni taż-Żoni IIa, IIIa u IV tal-ICES ("il-Baħar tat-Tramuntana") u s-sajd li jisfrutta l-istokkijiet ikkonċernati.
1.  Dan ir-Regolament jistabbilixxi pjan pluriennali (“pjan”) għall-istokkijiet demersali fl-ilmijiet tal-Unjoni taż-Żoni IIa, IIIa u IV tal-ICES ("il-Baħar tat-Tramuntana" jirreferi għal dawk it-tliet żoni) u għall-attivitajiet ta’ sajd, inkluż is-sajd rikreattiv, li jisfruttaw dawk l-istokkijiet.
Emenda 22
Proposta għal regolament
Artikolu 1 – paragrafu 2a (ġdid)
2a.   Fejn il-Kummissjoni tqis, abbażi ta’ parir xjentifiku jew a’ talba mill-Istati Membri kkonċernati, li l-lista msemmija fl-Artikolu 2 jeħtieġ li tiġi emendata, hija tista’ tippreżenta proposta għall-emendar ta’ dik il-lista.
Emenda 23
Proposta għal regolament
Artikolu 1 – paragrafu 2b (ġdid)
2b.   Dan ir-Regolament jistipula wkoll id-dettalji għall-implimentazzjoni tal-obbligu ta' ħatt l-art għall-ispeċijiet kollha previsti fl-Artikolu 15(1) tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013, għajr l-istokkijiet diġà msemmija fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu.
Emenda 24
Proposta għal regolament
Artikolu 2 – paragrafu 1 – punt 1
(1)  “stokkijiet demersali” tfisser dawk l-ispeċijiet ta’ ħut tond u pixxiċatt u l-iskampu li jgħixu fi jew qrib il-qiegħ tal-kolonna tal-ilma.
(1)  “stokkijiet demersali” tfisser dawk l-ispeċijiet ta’ ħut tond, pixxiċatt u kartilaġinuż, l-iskampu (Nephrops Norvegicus) u l-gamblu tat-Tramuntana (Pandalus borealis) li jgħixu fi jew qrib il-qiegħ tal-kolonna tal-ilma.
Emenda 25
Proposta għal regolament
Artikolu 2 – paragrafu 1 – punt 1a (ġdid)
(1a)  “L-aqwa parir xjentifiku disponibbli” tfisser parir xjentifiku li jkun ġie rieżaminat mill-ICES jew mill-STECF u jkun sostnut mid-dejta l-aktar riċenti disponibbli u li jissodisfa r-rekwiżiti kollha stipulati fir-Regolament (UE) Nru 1380/2013, b’mod partikolari l-Artikolu 25 tiegħu.
Emenda 26
Proposta għal regolament
Artikolu 2 – paragrafu 1 – punt 1b (ġdid)
(1b)   “medda FMSY” tfisser medda kkalkolata mill-ICES li trendi mhux iktar minn tnaqqis ta’ 5 % fir-rendiment fuq tul ta’ żmien meta jitqabbelmar-rendiment massimu sostenibbli. Ir-regola rakkomandata tal-ICES, tindika li meta l-bijomassa ta' stokk riproduttiv tkun inqas mill-punt minimu ta’ referenza għall-bijomassa ta' stokk riproduttiv (MSY Btrigger), F għandu jitnaqqas għal valur li ma jaqbiżx limitu massimu ugwali għall-valur tal-punt FMSY immultiplikat bil-bijomassa ta' stokk riproduttiv fis-sena TAC, diviż bil-MSY Btrigger.
Emenda 27
Proposta għal regolament
Artikolu 2 – paragrafu 1 – punt 1c (ġdid)
(1c)   “MSY Flower” u “MSY Fupper” ifissru l-valur l-aktar baxx u l-ogħla valur fil-medda tal-FMSY.
Emenda 28
Proposta għal regolament
Artikolu 2 – paragrafu 1 – punt 2
(2)  "Grupp 1" tfisser stokkijiet demersali li għalihom il-miri bħall-meded FMSY u s-salvagwardji marbuta mal-bijomassa huma stabbiliti f’dan il-pjan kif ġej:
(2)  tfisser stokkijiet demersali li għalihom il-miri bħall-meded FMSY u s-salvagwardji marbuta mal-bijomassa huma stabbiliti f’dan il-pjan, kif elenkat fl-Annessi I u II, kif ġej:
(a)  Bakkaljaw (Gadus morhua) fis-Subżona IV u d-Diviżjonijiet VIId u IIIa Punent (il-Baħar tat-Tramuntana, il-Kanal tal-Lvant, Skagerrak), minn hawn 'il quddiem imsejjaħ bakkaljaw tal-Baħar tat-Tramuntana;
(a)  Bakkaljaw (Gadus morhua) fis-Subżona IV (il-Baħar tat-Tramuntana) u d-Diviżjonijiet VIId (il-Kanal tal-Lvant) u IIIa Punent (Skagerrak), minn hawn 'il quddiem imsejjaħ bakkaljaw fis-Subżona IV u d-Diviżjonijiet VIId u IIIa Punent;
(b)  Merluzz tal-linja sewda (Melanogrammus aeglefinus) fis-Subżona IV u d-Diviżjonijiet VIa u IIIa Punent (il-Baħar tat-Tramuntana, il-Punent tal-Iskozja, Skagerrak), minn hawn 'il quddiem imsejjaħ merluzz tal-linja sewda;
(b)  Merluzz tal-linja sewda (Melanogrammus aeglefinus) fis-Subżona IV (il-Baħar tat-Tramuntana) u d-Diviżjonijiet VIa (il-Punent tal-Iskozja) u IIIa Punent (Skagerrak), minn hawn 'il quddiem imsejjaħ merluzz tal-linja sewda fis-Subżona IV u d-Diviżjonijiet VIa u IIIa Punent;
(c)  Barbun tat-Tbajja' (Pleuronectes platessa) fis-Subżona IV (il-Baħar tat-Tramuntana) u d-Diviżjoni IIIa (Skagerrak), minn hawn 'il quddiem imsejjaħ il-Barbun tat-Tbajja' tal-Baħar tat-Tramuntana;
(c)  Barbun tat-Tbajja' (Pleuronectes platessa) fis-Subżona IV (il-Baħar tat-Tramuntana) u d-Diviżjoni IIIa (Skagerrak), minn hawn 'il quddiem imsejjaħ il-Barbun tat-Tbajja' fis-Subżona IV u d-Diviżjoni IIIa;
(d)  Il-Pollakkju Iswed (Pollachius virens) fis-Subżoni IV u VI u d-Diviżjoni  IIIa (il-Baħar tat-Tramuntana, Rockall u l-Punent tal-Iskozja, Skagerrak u Kattegat), minn hawn 'il quddiem imsejjaħ il-pollakkju iswed;
(d)  Il-Pollakkju Iswed (Pollachius virens) fis-Subżoni IV (il-Baħar tat-Tramuntana) u VI (il-Punent tal-Iskozja u Rockall) u fid-Diviżjoni IIIa (Skagerrak u Kattegat), minn hawn 'il quddiem imsejjaħ il-pollakkju iswed fis-Subżoni IV u VI u d-Diviżjoni IIIa;
(e)  Lingwata (Solea solea) fis-Subżona IV (il-Baħar tat-Tramuntana), minn hawn 'il quddiem imsejħa l-lingwata tal-Baħar tat-Tramuntana;
(e)  Lingwata (Solea solea) fis-Subżona IV (il-Baħar tat-Tramuntana), minn hawn 'il quddiem imsejħa l-lingwata fis-Subżona IV;
(f)  Lingwata (Solea solea) fid-Diviżjoni IIIa u fis-Subdiviżjonijiet 22-24 (Skagerrak u Kattegat, il-Baħar Baltiku tal-Punent), minn hawn 'il quddiem imsejħa l-lingwata tal-Kattegat;
(f)  Lingwata (Solea solea) fid-Diviżjoni IIIa (Skagerrak u Kattegat) u fis-Subdiviżjonijiet 22-24 (il-Baħar Baltiku tal-Punent), minn hawn 'il quddiem imsejħa l-lingwata fid-Diviżjoni IIIa u s-Subdiviżjonijiet 22-24;
(g)  Merlangu (Merlangius merlangus) fis-Subżona IV u fid-Diviżjoni VIId (il-Baħar tat-Tramuntana u l-Kanal Ingliż tal-Lvant), minn hawn 'il quddiem imsejjaħ merlangu tal-Baħar tat-Tramuntana.
(g)  Merlangu (Merlangius merlangus) fis-Subżona IV (il-Baħar tat-Tramuntana) u fid-Diviżjoni VIId (il-Kanal Ingliż tal-Lvant), minn hawn 'il quddiem imsejjaħ merlangu fis-Subdiviżjoni IV u d-Diviżjoni VIId;
(ga)  Petriċa Kbira (Lophius piscatorius) fid-Diviżjoni IIIa (Skagerrak u Kattegat) u s-Subżoni IV (il-Baħar tat-Tramuntana) u VI (il-Punent tal-Iskozja u Rockall);
(gb)  Gamblu tat-Tramuntana (Pandalus borealis) fid-Diviżjonijiet IVa tal-Lvant u IIIa.
Il-Kummissjoni hija mogħtija s-setgħa tadotta atti delegati f’konformità mal-Artikolu 18 ta’ dan ir-Regolament u l-Artikolu 18 tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013 sabiex temenda l-lista ta’ stokkijiet fil-Grupp 1, kif stabbilit fl-ewwel paragrafu ta’ dan il-punt u fl-Annessi I u II ta’ dan ir-Regolament, f’konformità mal-aqwa parir xjentifiku disponibbli.
Emenda 29
Proposta għal regolament
Artikolu 2 – paragrafu 1 – punt 3 – parti introduttorja
(3)  “Grupp 2” tfisser l-unitajiet funzjonali (FU) tal-iskampu (Nephrops norvegicus) li għaliha l-miri bħall-meded tal-FMSY u s-salvagwardji marbuta mal-abbundanza huma stabbiliti f’dan il-pjan li jikkonsisti fi:
(3)  “Grupp 2” tfisser l-unitajiet funzjonali (FU) tal-iskampu (Nephrops norvegicus) li għaliha l-miri bħall-meded tal-FMSY u s-salvagwardji marbuta mal-abbundanza huma stabbiliti f’dan il-pjan, kif stipulat fl-Annessi I u II, li jikkonsisti fi:
Emenda 32
Proposta għal regolament
Artikolu 2 – paragrafu 1 – punt 8a (ġdid)
(8a)   L-istokkijiet ikkonċernati għandhom jiġu emendati biss fuq il-bażi tal-aqwa parir xjentifiku disponibbli.
Emenda 33
Proposta għal regolament
Artikolu 2 – paragrafu 1 – punt 10
10.  "MSY Btrigger" tfisser il-punt ta' referenza tal-bijomassa tal-istokk riproduttiv li taħtu għandha tittieħed azzjoni speċifika u xierqa ta' ġestjoni sabiex ikun żgurat li r-rati tal-isfruttament flimkien mal-varjazzjonijiet naturali jerġgħu jżidu l-istokkijiet għal-livelli 'l fuq minn dawk li jistgħu jipproduċu MSY fit-tul;
10.  "MSY Btrigger" tfisser il-punt ta' referenza tal-bijomassa tal-istokk riproduttiv li taħtu għandha tittieħed azzjoni speċifika u xierqa ta' ġestjoni sabiex ikun żgurat li r-rati tal-isfruttament flimkien mal-varjazzjonijiet naturali jerġgħu jżidu l-istokkijiet għal-livelli 'l fuq minn dawk li jistgħu jipproduċu rendiment massimu sostenibbli fit-tul;
Emenda 34
Proposta għal regolament
Artikolu 2 – paragrafu 1 – punt 10a (ġdid)
(10a)   "Sajd rikreattiv" tfisser attivitajiet ta' sajd mhux kummerċjali li jisfruttaw riżorsi bijoloġiċi ħajjin tal-baħar għar-rikreazzjoni, it-turiżmu jew l-isport.
Emenda 35
Proposta għal regolament
Artikolu 3 – paragrafu 1
1.  Il-pjan għandu jikkontribwixxi għall-għanijiet tal-politika komuni tas-sajd elenkati fl-Artikolu 2 tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013 u b’mod partikolari billi jiġi applikat l-approċċ prekawzjonarju għall-ġestjoni tas-sajd, u għandu jimmira li jiżgura li l-isfruttament tar-riżorsi bijoloġiċi ħajjin tal-baħar jirrestawra u jżomm il-popolazzjonijiet tal-ispeċijiet maqbuda ’l fuq minn livelli li jistgħu jipproduċu r-rendiment massimu sostenibbli.
1.  Il-pjan għandu jikkontribwixxi għall-kisba tal-għanijiet tal-politika komuni tas-sajd elenkati fl-Artikolu 2 tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013 u b’mod partikolari billi jiġi applikat l-approċċ prekawzjonarju għall-ġestjoni tas-sajd, kif definit fil-punt 8 tal-Artikolu 4(1) tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013, kif ukoll jikkontribwixxi għal livell tal-għajxien ġust għal dawk li jiddependu minn attivitajiet tas-sajd, bil-kunsiderazzjoni ta' aspetti soċjoekonomiċi, u għandu jimmira li jiżgura li l-isfruttament tar-riżorsi bijoloġiċi ħajjin tal-baħar jerġa’ jġib għall-istat li kienu u jżomm il-popolazzjonijiet tal-ispeċijiet maqbuda ’l fuq minn livelli li jistgħu jipproduċu r-rendiment massimu sostenibbli. Ir-rata tal-qbid li tippermetti r-rendiment massimu sostenibbli għandha tinkiseb kemm jista’ jkun malajr u taħt kwalunkwe ċirkostanza, b’mod gradwali u inkrementali għall-istokkijiet kollha li għalihom japplika dan ir-Regolament, sa mhux aktar tard mill-2020 u minn dakinhar ’il quddiem. Għall-istokkijiet li għalihom ma hemm ebda parir xjentifiku jew dejta disponibbli, għandhom jiġu sodisfatti r-rekwiżiti stabbiliti fl-Artikolu 9(2) tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013. Dawn il-miri jiżguraw il-konservazzjoni tal-istokkijiet ikkonċernati tal-inqas f’livell komparabbli mal-miri għar-rendiment massimu sostenibbli.
Emenda 37
Proposta għal regolament
Artikolu 3 – paragrafu 3
3.  Il-pjan għandu jimplimenta approċċ ibbażat fuq l-ekosistema għall-ġestjoni tas-sajd sabiex jiġi żgurat li l-impatti negattivi tal-attivitajiet tas-sajd fuq l-ekosistema tal-baħar jiġu minimizzati. Għandu jkun koerenti mal-leġiżlazzjoni ambjentali tal-Unjoni, b’mod partikolari mal-objettiv tal-kisba ta’ status ambjentali tajjeb sal-2020, kif stipulat fl-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 2008/56/KE.
3.  Il-pjan għandu jimplimenta approċċ ibbażat fuq l-ekosistema għall-ġestjoni tas-sajd sabiex jiġi żgurat li l-impatti negattivi tal-attivitajiet tas-sajd fuq l-ekosistema tal-baħar, b’mod partikolari l-ħabitats mhedda u l-ispeċijiet protetti, inklużi l-mammiferi tal-baħar u t-tjur tal-baħar, jiġu minimizzati. Il-pjan għandu jikkomplementa u jkun konsistenti mal-approċċ ibbażat fuq l-ekosistema għall-ġestjoni tas-sajd kif definit f'punt 9 tal-Artikolu 4(1) tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013, mal-leġiżlazzjoni ambjentali tal-Unjoni, b’mod partikolari mal-objettiv tal-kisba ta’ status ambjentali tajjeb sal-2020, kif stipulat fl-Artikolu 1(1) tad-Direttiva 2008/56/KE, u mal-miri u d-dispożizzjonijiet stabbiliti fid-Direttivi 2009/147/KE u 92/43/KEE. Barra minn hekk, il-pjan għandu jipprevedi miżuri mfassla biex itaffu impatti soċjoekonomiċi negattivi u jippermetti lill-operaturi jiksbu aktar viżibbiltà ekonomika fuq terminu ta’ żmien twil.
Emenda 38
Proposta għal regolament
Artikolu 3 – paragrafu 3a (ġdid)
3a.   Il-pjan għandu jikkontribwixxi biex jiġi żgurat li stokkijiet ġestiti b'mod konġunt ma’ pajjiżi terzi skont l-Artikolu 33(1) tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013 jiġu ġestiti f’konformità mal-objettivi stipulati fl-Artikolu 2(2) tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013, u li l-opportunitajiet totali tas-sajd ma jaqbżux il-meded stipulati fl-Anness I ta’ dan ir-Regolament.
Emenda 39
Proposta għal regolament
Artikolu 3 – paragrafu 3b (ġdid)
3b.   Il-pjan għandu jieħu kont tar-relazzjonijiet bilaterali tal-Unjoni ma’ pajjiżi terzi. Ftehimiet bilaterali ġejjiena ma’ pajjiżi terzi għandhom jieħdu kont tal-pjan.
Emenda 40
Proposta għal regolament
Artikolu 3 – paragrafu 4 – punt b
(b)  jikkontribwixxi sabiex jiġu ssodisfati d-deskritturi rilevanti l-oħrajn li jinsabu fl-Anness I tad-Direttiva 2008/56/KE b’mod proporzjonali mar-rwol li s-sajd kellu fl-issodisfar tagħhom.
(b)  jissodisfa deskritturi rilevanti oħrajn li jinsabu fl-Anness I tad-Direttiva 2008/56/KE b’mod proporzjonali mar-rwol li s-sajd kellu fl-issodisfar tagħhom.
Emenda 41
Proposta għal regolament
Artikolu 3 – paragrafu 4a (ġdid)
4a.   Il-miżuri kollha fil-pjan għandhom jittieħdu fuq il-bażi tal-aqwa parir xjentifiku disponibbli f’konformità mal-punt 1a tal-Artikolu 2 ta’ dan ir-Regolament. L-aqwa parir xjentifiku disponibbli għandu jiġi rieżaminat mill-ICES jew mill-STECF sal-mument li fih dawn il-mużuri jiġu proposti mill-Kummissjoni f’konformità mal-Artikoli 4, 5, 6 u 18 ta’ dan ir-Regolament, u mal-Artikolu 16 tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013.
Emenda 42
Proposta għal regolament
Artikolu 4 – paragrafu 1
1.  Il-mira tal-mortalità mis-sajd għandha tintlaħaq mill-aktar fis possibbli u, fuq bażi progressiva u inkrementali, sal-2020 għall-istokkijiet fil-Gruppi 1 u 2, u għandha tinżamm minn dakinhar ’il quddiem fil-meded stabbiliti fl-Anness I.
1.  Il-mira tal-mortalità mis-sajd għandha tintlaħaq mill-aktar fis possibbli u, fuq bażi progressiva u inkrementali, sal-2020 għall-istokkijiet fil-Gruppi 1 u 2, u għandha tinżamm minn dakinhar ’il quddiem fil-meded stabbiliti fl-Anness I u għandha tkun konformi mal-għanijiet stipulati fl-Artikolu 3(1).
Emenda 43
Proposta għal regolament
Artikolu 4 – paragrafu 2
2.  Bi qbil mal-Artikolu 16(4) tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013, l-opportunitajiet tas-sajd għandhom jikkonformaw mal-meded tal-mira tal-mortalità mis-sajd stabbiliti fil-kolonna A fl-Anness I ta’ dan ir-Regolament.
2.  Bi qbil mal-Artikolu 16(4) u mal-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013, l-opportunitajiet tas-sajd għandhom jiġu stabbiliti f’konformità mal-objettivi u mal-miri stipulati fil-pjan u mal-aqwa parir xjentifiku disponibbli u għandhom jikkonformaw mal-meded tal-mira tal-mortalità mis-sajd stabbiliti fil-kolonna A fl-Anness I ta’ dan ir-Regolament.
Emenda 44
Proposta għal regolament
Artikolu 4 – paragrafu 3
3.  Minkejja l-paragrafi 1 u 2, l-opportunitajiet tas-sajd jistgħu jiġu ffissati f’livelli li jikkorrispondu għal livelli aktar baxxi ta’ mortalità mis-sajd minn dawk stipulati fil-kolonna A fl-Anness I.
3.  Minkejja l-paragrafi 1 u 2, l-opportunitajiet tas-sajd jistgħu jiġu ffissati f’livelli li jikkorrispondu għal livelli aktar baxxi ta’ mortalità mis-sajd minn dawk stipulati fl-Anness I.
Emendi 83 u 99
Proposta għal regolament
Artikolu 4 – paragrafu 4
4.  Minkejja l-paragrafi 2 u 3, l-opportunitajiet tas-sajd għal stokk jistgħu jiġu ffissati skont il-meded tal-mortalità mis-sajd stabbiliti fil-kolonna B fl-Anness I, sakemm l-istokk ikkonċernat ikun ogħla mil-punt minimu ta' referenza tal-bijomassa riproduttiva stabbilit fil-kolonna A fl-Anness II:
imħassar
(a)  jekk, abbażi ta' parir xjentifiku jew ta' evidenza, ikun meħtieġ għall-ksib tal-objettivi stabbiliti fl-Artikolu 3 fil-każ ta' sajd imħallat;
(b)  jekk, abbażi ta' parir xjentifiku jew ta' evidenza, ikun meħtieġ biex jiġi evitat dannu serju lil stokk ikkawżat minn dinamiċi fl-istokkijiet ta' speċijiet imħalltin bejniethom jew ma' speċijiet oħra; jew
(c)  sabiex jiġu llimitati l-varjazzjonijiet fl-opportunitajiet tas-sajd bejn snin konsekuttivi għal mhux aktar minn 20 %.
Emenda 48
Proposta għal regolament
Artikolu 4 – paragrafu 4a (ġdid)
4a.   L-opportunitajiet tas-sajd għandhom fi kwalunkwe każ jiġu ffissati b’tali mod li tkun żgurata probabbiltà iċken minn 5 % li l-bijomassa ta' stokk riproduttiv tal-istokk taqa' taħt il-punt ta' referenza ta' limitu tal-bijomassa ta' stokk riproduttiv(Blim) stipulat b’mod partikolari fl-Anness II, kolonna B.
Emenda 49
Proposta għal regolament
Artikolu 4 – paragrafu 4b (ġdid)
4b.   Meta, abbażi tal-aqwa parir xjentifiku disponibbli, il-Kummissjoni tqis li l-meded ta’ mortalità mis-sajd stipulati fl-Anness I ma jesprimux iżjed b’mod korrett l-objettivi tal-pjan, il-Kummissjoni tista’, bħala kwistjoni ta’ urġenza, tippreżenta proposta għall-emenda ta’ dawk il-meded.
Emenda 50
Proposta għal regolament
Artikolu 5 – paragrafu 1
1.  L-opportunitajiet tas-sajd għall-istokkijiet tal-Gruppi 3 u 4 għandhom ikunu konsistenti mal-parir xjentifiku relatat mar-rendiment massimu sostenibbli.
1.  L-opportunitajiet tas-sajd għall-istokkijiet tal-Gruppi 3 u 4 għandhom ikunu konsistenti mal-aqwa parir xjentifiku disponibbli relatat mar-rendiment massimu sostenibbli.
Emenda 51
Proposta għal regolament
Artikolu 5 – paragrafu 2
2.  Fin-nuqqas ta’ parir xjentifiku dwar ir-rata ta' mortalità mis-sajd konsistenti mar-rendiment massimu sostenibbli, l-opportunitajiet tas-sajd għandhom ikunu konsistenti mal-parir xjentifiku biex tiġi żgurata s-sostenibbiltà tal-istokkijiet f’konformità mal-approċċ prekawzjonarju.
2.  Fin-nuqqas ta’ parir xjentifiku u dejta dwar ir-rata ta' mortalità mis-sajd konsistenti mar-rendiment massimu sostenibbli, opportunitajiet tas-sajd u miżuri għandhom jiġu deċiżi f’konformità mal-approċċ prekawzjonarju għall-ġestjoni tal-attivitajiet tas-sajd kif definit f'punt 8 tal-Artikolu (4)(1) tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013, u mal-miri stipulati fl-Artikolu 3(1) ta’ dan ir-Regolament.
Emenda 52
Proposta għal regolament
Artikolu 6 – paragrafu 1
L-istokkijiet tal-Grupp 5 għandhom jiġu ġestiti abbażi tal-approċċ prekawzjonarju f’konformità mal-pariri xjentifiċi.
L-istokkijiet tal-Grupp 5 għandhom jiġu ġestiti abbażi tal-approċċ prekawzjonarju għall-ġestjoni tas-sajd kif definit fil-punt 8 tal-Artikolu 4(1) tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013 u f’konformita mal-aqwa parir xjentifiku disponibbli u mal-miri stipulati fl-Artikolu 3(1) u fl-Artikolu 3(3) ta’ dan ir-Regolament. In-nuqqas ta’ informazzjoni xjentifika adegwata m’għandux jiġġustifika l-posponiment jew in-nuqqas ta’ teħid ta’ miżuri ta' ġestjoni biex jiġu kkonservati r-riżorsi bijoloġiċi tal-baħar.
Emenda 53
Proposta għal regolament
Artikolu 8 – paragrafu 1
1.  Meta l-pariri xjentifiċi jindikaw li għal sena partikolari l-bijomassa riproduttiva tal-istokk ta’ kwalunkwe wieħed mill-istokkijiet fil-Grupp 1 ikun taħt l-MSY Btrigger jew li l-abbundanza ta’ xi waħda mill-unitajiet funzjonali fil-Grupp 2 tkun taħt l-Abundancebuffer stipulat fil-kolonna A fl-Anness II, għandhom jiġu adottati l-miżuri rimedjali kollha xierqa biex jiġi żgurat li l-istokk jew l-unità funzjonali kkonċernati jirritornaw għal-livelli ogħla minn dawk li jistgħu jipproduċu r-rendiment massimu sostenibbli. B’mod partikolari, b’deroga mill-Artikolu 4(2) l-opportunitajiet tas-sajd għandhom jiġu stabbiliti f'livelli konsistenti mal-mortalità mis-sajd, waqt li jitqies it-tnaqqis fil-bijomassa jew l-abbundanza, li tonqos taħt il-medda stipulata fil-kolonna A fl-Anness I.
1.  Meta l-aqwa pariri xjentifiċi disponibbli jindikaw li għal sena partikolari l-bijomassa riproduttiva tal-istokk ta’ kwalunkwe wieħed mill-istokkijiet fil-Grupp 1 ikun taħt l-MSY Btrigger jew li l-abbundanza ta’ xi waħda mill-unitajiet funzjonali fil-Grupp 2 tkun taħt l-Abundancebuffer stipulat fil-kolonna A fl-Anness II, għandhom jiġu adottati l-miżuri rimedjali kollha xierqa biex jiġi żgurat li l-istokk jew l-unità funzjonali kkonċernati jirritornaw għal-livelli ogħla minn dawk li jistgħu jipproduċu r-rendiment massimu sostenibbli. B’mod partikolari, b’deroga mill-Artikolu 4(2) l-opportunitajiet tas-sajd għandhom jiġu stabbiliti f'livelli konsistenti mal-mortalità mis-sajd, waqt li jitqies it-tnaqqis fil-bijomassa jew l-abbundanza, li tonqos taħt il-medda stipulata fil-kolonna A fl-Anness I bi proporzjon mat-tnaqqis fil-bijomassa, b’segwitu għar-regola rakkomandata tal-ICES. Hawnhekk għandha tapplika r-regola rakkomandata tal-ICES imsemmija fil-punt 1b tal-Artikolu 2.
Emenda 54
Proposta għal regolament
Artikolu 8 – paragrafu 2
2.  Meta l-parir xjentifiku jindika li l-bijomassa ta’ stokk riproduttiv ta’ kwalunkwe wieħed mill-istokkijiet ikkonċernati tkun taħt il-Blim jew l-abbundanza ta’ kwalunkwe waħda mill-unitajiet funzjonali tal-iskampu tkun taħt l-Abundancelimit kif stipulat fil-kolonna B fl-Anness II ta' dan ir-Regolament, għandhom jittieħdu miżuri rimedjali ulterjuri sabiex jiġi żgurat ir-ritorn rapidu tal-istokk jew unità funzjonali kkonċernata għal-livelli ogħla mil-livell li jista’ jipproduċi r-rendiment massimu sostenibbli. B’mod partikolari, dawk il-miżuri rimedjali għandhom jinkludu, b’deroga mill-paragrafi 2 u 4 tal-Artikolu 4, is-sospensjoni tas-sajd immirat għall-istokk ikkonċernat u t-tnaqqis adegwat tal-opportunitajiet tas-sajd.
2.  Meta l-aqwa parir xjentifiku disponibbli jindika li l-bijomassa ta’ stokk riproduttiv ta’ kwalunkwe wieħed mill-istokkijiet ikkonċernati tkun taħt il-Blim jew l-abbundanza ta’ kwalunkwe waħda mill-unitajiet funzjonali tal-iskampu tkun taħt l-Abundancelimit kif stipulat fil-kolonna B fl-Anness II ta' dan ir-Regolament, għandhom jittieħdu miżuri rimedjali ulterjuri sabiex jiġi żgurat ir-ritorn rapidu tal-istokk jew unità funzjonali kkonċernata għal-livelli ogħla mil-livell li jista’ jipproduċi r-rendiment massimu sostenibbli. B’mod partikolari, dawk il-miżuri rimedjali għandhom jinkludu, b’deroga mill-paragrafi 2 u 4 tal-Artikolu 4, is-sospensjoni tas-sajd immirat għall-istokk ikkonċernat u t-tnaqqis adegwat tal-opportunitajiet tas-sajd.
Emenda 55
Proposta għal regolament
Artikolu 8 – paragrafu 2a (ġdid)
2a.   Meta l-aqwa parir xjentifiku disponibbli jindika li għal sena partikolari l-bijomassa ta' stokk riproduttiv ta’ kwalunkwe wieħed mill-istokkijiet f’dan ir-Regolament tkun taħt l-MSY Btrigger, għandhom jiġu adottati l-miżuri rimedjali kollha xierqa biex jiġi żgurat li l-istokk jirritorna għal-livelli ogħla minn dawk li kapaċi jipproduċu r-rendiment massimu sostenibbli, u r-rata tal-mortalità mis-sajd għandha titnaqqas fuq bażi lineari bi proporzjon mat-tnaqqis fil-bijomassa f’konformità mar-regola rakkomandata tal-ICES. Hawnhekk tapplika r-regola rakkomandata tal-ICES imsemmija fil-punt 1b tal-Artikolu 2.
Emenda 56
Proposta għal regolament
Artikolu 8 – paragrafu 2b (ġdid)
2b.   Meta l-aqwa parir xjentifiku disponibbli jindika li l-bijomassa ta’ stokk riproduttiv ta’ kwalunkwe wieħed mill-istokkijiet f'dan ir-Regolament tkun taħt il-Blim jew limitu korrispondenti ieħor, għandhom jiġu adottati miżuri rimedjali, sabiex jiġi żgurat li l-istokk jirritorna għal livelli ogħla minn dawk li kapaċi jipproduċu r-rendiment massimu sostenibbli. B’mod partikolari, il-miżuri rimedjali jistgħu jinkludu tnaqqis xieraq fl-opportunitajiet tas-sajd jew is-sospensjoni tal-attività tas-sajd immirata tal-istokk.
Emenda 57
Proposta għal regolament
Artikolu 8 – paragrafu 2c (ġdid)
2c.   Il-miżuri rimedjali msemmija f’dan l-Artikolu jistgħu jinkludu:
(a)  miżuri ta’ emerġenza f’konformità mal-Artikoli 12 u 13 tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013;
(b)  miżuri skont l-Artikoli 11 u 11a ta’ dan ir-Regolament.
L-għażla tal-miżuri msemmija f’dan l-Artikolu għandha ssir f’konformità man-natura, is-serjetà, it-tul ta’ żmien u r-ripetizzjoni tas-sitwazzjoni fejn il-bijomassa ta’ stokk riproduttiv tkun taħt il-livelli msemmija fil-paragrafu 1.
Emenda 58
Proposta għal regolament
Artikolu 9 – titolu
Miżuri speċifiċi ta’ konservazzjoni għall-Gruppi 3 sa 7
Miżuri speċifiċi ta’ konservazzjoni
Emenda 84
Proposta għal regolament
Artikolu 9 – paragrafu 1 – parti introduttorja
Meta l-parir xjentifiku jindika li tkun meħtieġa azzjoni rimedjali biex tkun żgurata l-konservazzjoni ta' kwalunkwe wieħed mill-istokkijiet demersali tal-Gruppi 3 sa 7, jew meta l-bijomassa riproduttiva ta’ kwalunkwe wieħed mill-istokkijiet fil-Grupp 1 jew l-abbundanza ta' kwalunkwe waħda mill-unitajiet funzjonali fil-Grupp 2 għal sena partikolari tkun taħt il-punti ta' referenza għall-konservazzjoni stabbiliti fil-kolonna A fl-Anness II ta' dan ir-Regolament, il-Kummissjoni għandha s-setgħa li tadotta atti delegati skont l-Artikolu 18 ta' dan ir-Regolament u l-Artikolu 18 tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013 fir-rigward ta':
Meta l-parir xjentifiku jindika li tkun meħtieġa azzjoni addizzjonali biex jiġi żgurat li kwalunkwe sajd li għalih japplika dan ir-Regolament jiġi ġestit f'konformità mal-Artikolu 3 ta' dan ir-Regolament, il-Kummissjoni hija mogħtija s-setgħa li tadotta atti delegati skont l-Artikolu 18 ta' dan ir-Regolament u l-Artikolu 18 tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013. Minkejja l-Artikolu 18(1) u (3), il-Kummissjoni tista tadotta atti delegati fin-nuqqas ta' rakkomandazzjoni konġunta msemmija f'dawk il-paragrafi. Dawn l-atti delegati għandhom jinkludu miżuri rigward:
Emenda 60
Proposta għal regolament
Artikolu 9 – paragrafu 1 – punt a
(a)  il-karatteristiċi tal-irkaptu tas-sajd, b’mod partikolari d-daqs tal-malja, id-daqs tas-sunnara, il-bini tal-irkaptu, il-ħxuna tal-ispag, id-daqs tal-irkaptu jew l-użu ta’ tagħmir ta’ selettività, sabiex tkun żgurata jew imtejba s-selettività;
(a)  id-definizzjoni tal-karatteristiċi u tal-ispeċifikazzjonijiet tal-irkaptu tas-sajd, b’mod partikolari d-daqs tal-malja, id-daqs tas-sunnara, il-bini tal-irkaptu, il-ħxuna tal-ispag, id-daqs tal-irkaptu jew l-użu ta’ tagħmir ta’ selettività, sabiex tkun żgurata jew imtejba s-selettività, b’mod partikolari bil-ħsieb li jitnaqqsu qabdiet aċċessorji mhux mixtieqa;
Emenda 61
Proposta għal regolament
Artikolu 9a (ġdid)
Artikolu 9a
L-identifikazzjoni taż-żoni ta’ riproduzzjoni u taż-żoni ta’ rkupru ta’ stokkijiet
Sa mhux aktar tard mill-2020, l-Istati Membri għandhom jindikaw żoni ta’ riproduzzjoni u żoni li għalihom hemm evidenza ċara li dawn iż-żoni għandhom konċentrazzjonijiet għolja ta’ ħut taħt id-daqs minimu ta’ referenza għall-konservazzjoni, u għandhom jabbozzaw rakkomandazzjonijiet konġunti f’konformità mal-Artikolu 12(2) ta’ dan ir-Regolament bil-ħsieb li jiġu stabbiliti żoni ta’ rkupru tal-istokkijiet li għalihom japplika dan ir-Regolament.
Emenda 62
Proposta għal regolament
Artikolu 10 – titolu
Total tal-qabdiet permessibbli
Opportunitajiet tas-sajd
Emenda 63
Proposta għal regolament
Artikolu 10 – paragrafu 1a (ġdid)
1a.   L-Istati Membri għandhom iqisu kriterji oġġettivi u trasparenti skont l-Artikolu 17 tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013 meta jallokaw il-kwoti.
Emenda 64
Proposta għal regolament
Artikolu 10 – paragrafu 1b (ġdid)
1b.   L-Istati Membri għandhom jippermettu l-iskambju ta’ kwoti skont l-Artikolu 33(2) tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013 fil-kuntest tal-ġestjoni konġunta ta’ stokkijiet ma’ pajjiżi terzi.
Emenda 65
Proposta għal regolament
Artikolu 10 – paragrafu 2
2.  Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 8, it-TAC għall-istokk tal-iskampu fiż-żoni IIa u IV tal-ICES għandha tkun is-somma tal-limiti tal-qbid tal-unitajiet funzjonali u tar-rettangoli statistiċi barra mill-unitajiet funzjonali.
2.  Għall-istokk tal-iskampu fiż-żoni IIa u IV tal-ICES, għandhom jiġu stabbiliti limiti tal-qbid għal kull unità funzjonali u TAC konġunt għar-rettangoli statistiċi barra mill-unitajiet funzjonali.
Emenda 66
Proposta għal regolament
Artikolu 10a (ġdid)
Artikolu 10a
L-impatt tas-sajd rikreattiv
1.  Id-dejta kollha disponibbli dwar il-qabdiet minn attivitajiet ta’ sajd rikreattiv għandha tiġi eżaminata sabiex jiġi vvalutat l-impatt potenzjali tagħhom fuq l-istokkijiet ta’ speċijiet regolati.
2.  Il-Kunsill għandu jikkunsidra l-valutazzjoni prevista fl-ewwel paragrafu. Għal dawk l-istokkijiet li għalihom il-qabdiet rikreattivi huma meqjusa bħala sinifikanti, il-Kunsill għandu, meta jistabbilixxi opportunitajiet ta’ sajd, jieħu kont tal-qabdiet mis-sajd rikreattiv billi, inter alia:
(a)  jikkunsidra s-somma ta’ stimi ta’ qabdiet minn sajd rikreattiv, li jkunu ġejjin mill-aqwa parir xjentifiku disponibbli, u l-aqwa parir xjentifiku disponibbli dwar opportunitajiet ta’ sajd kummerċjali bħala qabda totali li tikkorrispondi għar-rata ta’ mortalità mis-sajd fil-mira;
(b)  jimponi restrizzjonijiet fuq is-sajd rikreattiv, inklużi limiti tal-priżi ta’ kuljum u staġuni magħluqa; jew
(c)  mezzi oħra li jitqiesu xierqa.
Emenda 67
Proposta għal regolament
Artikolu 11 – titolu
Dispożizzjonijiet marbuta mal-obbligu tal-ħatt l-art għall-Gruppi 1 sa 7
Dispożizzjonijiet marbuta mal-obbligu tal-ħatt l-art
Emenda 68
Proposta għal regolament
Artikolu 11 – paragrafu 1 – punt a
(a)  eżenzjonijiet mill-applikazzjoni tal-obbligu tal-ħatt l-art għal speċijiet li l-evidenza xjentifika għalihom turi rati għolja ta’ sopravivenza, b’kunsiderazzjoni tal-karatteristiċi tal-irkaptu, tal-prattiki tas-sajd u tal-ekosistema, sabiex tiġi ffaċilitata l-implimentazzjoni tal-obbligu tal-ħatt l-art; kif ukoll
(a)  eżenzjonijiet mill-applikazzjoni tal-obbligu tal-ħatt l-art għal speċijiet li għalihom l-aqwa parir xjentifiku disponibbli juri rati għolja ta’ sopravivenza, b’kunsiderazzjoni tal-karatteristiċi tal-irkaptu, tal-prattiki tas-sajd u tal-ekosistema, sabiex tiġi ffaċilitata l-implimentazzjoni tal-obbligu tal-ħatt l-art; kif ukoll
Emenda 69
Proposta għal regolament
Artikolu 11 – paragrafu 1 – punt c
(c)  dispożizzjonijiet speċifiċi dwar id-dokumentazzjoni tal-qabdiet, b’mod partikolari għall-fini ta’ monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-obbligu tal-ħatt l-art; kif ukoll
(c)  dispożizzjonijiet speċifiċi dwar id-dokumentazzjoni tal-qabdiet, b’mod partikolari għall-fini ta’ monitoraġġ u ta’ kontroll sabiex jiġu żgurati kundizzjonijiet ekwi billi tiġi żgurata konformità sħiħa mal-obbligu tal-ħatt l-art; kif ukoll
Emenda 70
Proposta għal regolament
Artikolu 11 – paragrafu 1a (ġdid)
Il-miżuri stipulati fl- ewwel paragrafuta’ dan l-Artikolu għandhom jikkontribwixxu għall-kisba tal-objettivi stipulati fl-Artikolu 3 ta’ dan ir-Regolament, b’mod partikolari l-protezzjoni tal-ħut li għadu qed jikber u tal-ħut riproduttiv.
Emenda 71
Proposta għal regolament
Artikolu 11a (ġdid)
Artikolu 11a
Miżuri tekniċi
1.  Il-Kummissjoni tingħata s-setgħa li tadotta atti delegati f’konformità mal-Artikolu 18 ta’ dan ir-Regolament u l-Artikolu 18 tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013 fir-rigward tal-miżuri tekniċi li ġejjin:
(a)  speċifikazzjonijiet ta’ karatteristiċi ta’ rkapti tas-sajd u regoli għall-użu tagħhom, biex tiġi żgurata jew titjieb is-selettività, biex jitnaqqsu l-qabdiet mhux mixtieqa jew biex jiġi minimizzat l-impatt negattiv fuq l-ekosistema;
(b)  speċifikazzjonijiet ta’ modifiki jew apparati addizzjonali mal-irkapti tas-sajd, biex tiġi żgurata jew titjieb is-selettività, biex jitnaqqsu l-qabdiet mhux mixtieqa jew biex jiġi minimizzat l-impatt negattiv fuq l-ekosistema;
(c)  limitazzjonijiet jew projbizzjonijiet fuq l-użu ta’ ċerti rkapti tas-sajd u fuq attivitajiet tas-sajd, f’ċerti żoni jew perjodi sabiex jiġi protett il-ħut riproduttiv, il-ħut taħt id-daqs minimu ta’ referenza għall-konservazzjoni jew l-ispeċijiet tal-ħut mhux fil-mira, jew sabiex jiġi minimizzat l-impatt negattiv fuq l-ekosistema; kif ukoll
(d)  l-iffissar ta’ daqsijiet minimi ta’ referenza għall-konservazzjoni għal kwalunkwe wieħed mill-istokkijiet li għalihom japplika dan ir-Regolament, sabiex tiġi żgurata l-protezzjoni tal-ħut tal-organiżmi tal-baħar li jkun għadu qed jikber.
2.  Il-miżuri msemmija fil-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu għandhom jikkontribwixxu biex jintlaħqu l-objettivi stipulati fl-Artikolu 3.
Emenda 97
Proposta għal regolament
Artikolu 12 – paragrafu 2
2.   Għall-finijiet tal-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu, l-Istati Membri li għandhom interess dirett jistgħu jissottomettu rakkomandazzjonijiet konġunti għall-ewwel darba f’konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013 sa mhux iktar tard minn tnax-il xahar wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-Regolament u mbagħad tnax-il xahar wara kull sottomissjoni tal-evalwazzjoni tal-pjan skont l-Artikolu 17. Huma jistgħu wkoll jissottomettu tali rakkomandazzjonijiet meta jqisu li jkunu meħtieġa, b’mod partikolari fil-każ ta’ tibdil f’daqqa fis-sitwazzjoni għal kwalunkwe wieħed mill-istokkijiet li għalihom japplika dan ir-Regolament. Ir-rakkomandazzjonijiet konġunti fir-rigward tal-miżuri li jikkonċernaw sena kalendarja partikolari għandhom jiġu sottomessi sa mhux aktar tard mill-1 ta’ Lulju tas-sena preċedenti.
2.  Għall-finijiet tal-paragrafu 1 ta’ dan l-Artikolu, l-Istati Membri li għandhom interess dirett jistgħu jissottomettu rakkomandazzjonijiet konġunti għall-ewwel darba f’konformità mal-Artikolu 18(1) tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013 sa mhux iktar tard minn tnax-il xahar wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-Regolament u mbagħad tnax-il xahar wara kull sottomissjoni tal-evalwazzjoni tal-pjan skont l-Artikolu 17. Huma jistgħu wkoll jissottomettu tali rakkomandazzjonijiet meta jqisu li jkunu meħtieġa, b’mod partikolari fil-każ ta’ tibdil f’daqqa fis-sitwazzjoni għal kwalunkwe wieħed mill-istokkijiet li għalihom japplika dan ir-Regolament. Ir-rakkomandazzjonijiet konġunti fir-rigward tal-miżuri li jikkonċernaw sena kalendarja partikolari għandhom jiġu sottomessi sa mhux aktar tard mill-1 ta’ Lulju tas-sena preċedenti.
Minkejja l-Artikolu 18(1) u (3) tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013, il-Kummissjoni tista’ tadotta atti delegati anki fin-nuqqas ta’ rakkomandazzjoni konġunta kif imsemmi f’dawk il-paragrafi.
Emenda 74
Proposta għal regolament
Artikolu 17 – paragrafu 1
Sa mhux inqas minn ħames snin wara d-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-Regolament, u wara dan kull ħames snin, il-Kummissjoni għandha tiżgura evalwazzjoni tal-impatt tal-pjan fuq l-istokkijiet li għalihom japplika dan ir-Regolament u s-sajd li jisfrutta dawn l-istokkijiet. Hija għandha tippreżenta r-riżultati ta’ din l-evalwazzjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill.
Sa mhux inqas minn tliet snin wara d-dħul fis-seħħ ta’ dan ir-Regolament, u wara dan kull ħames snin, il-Kummissjoni għandha tiżgura evalwazzjoni tal-impatt tal-pjan fuq l-istokkijiet li għalihom japplika dan ir-Regolament u s-sajd li jisfrutta dawn l-istokkijiet, kif ukoll sa liema punt l-objettivi ta’ dan ir-Regolament ikunu ntlaħqu, inkluż l-irkupru ta’ stokkijiet tal-ħut ’il fuq minn livelli kapaċi jipproduċu r-rendiment massimu sostenibbli u l-progress lejn status ambjentali tajjeb. Hija għandha tippreżenta r-riżultati ta’ din l-evalwazzjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill. Il-Kummissjoni tista’ tirrapporta, fejn dan jitqies meħtieġ, f’data aktar bikrija.
Il-Kummissjoni għandha tirrapporta kull sena lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar il-progress fl-ilħuq tal-objettivi ta’ dan ir-Regolament u dwar is-sitwazzjoni tal-istokkijiet tal-ħut fl-ibħra u għall-istokkijiet koperti minn dan ir-Regolament, kmieni kemm jista’ jkun wara l-adozzjoni tar-regolament annwali li jiffissa l-opportunitajiet tas-sajd disponibbli fl-ilmijiet tal-Unjoni u f’ċerti ilmijiet mhux tal-Unjoni. Dak ir-rapport għandu jkun anness mar-rapport annwali msemmi fl-Artikolu 50 tar-Regolament (UE) Nru 1380/2013.
Dan ir-rapport għandu jkun fih:
(a)  il-parir xjentifiku komprensiv li abbażi tiegħu ġew iffissati l-opportunitajiet tas-sajd; kif ukoll
(b)  ġustifikazzjoni xjentifika li turi li l-opportunitajiet tas-sajd iffissati huma f’konformità mal-objettivi u d-dispożizzjonijiet ta’ dan ir-Regolament, b’mod partikolari l-miri ta’ mortalità tal-ħut.
Emenda 75
Proposta għal regolament
Artikolu 18a (ġdid)
Artikolu 18a
Appoġġ mill-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd
Miżuri ta’ waqfien temporanju adottati sabiex jintlaħqu l-objettivi tal-pjan għandhom jitqiesu bħala waqfien temporanju ta’ attivitajiet tas-sajd għall-finijiet tal-punti (a) u (c) tal-Artikolu 33(1) tar-Regolament (UE) Nru 508/2014.
(Dan l-Artikolu għandu jidher fil-Kapitolu X)
Emenda 85
Proposta għal regolament
Anness I

Test propost mill-Kummissjoni

1.  Grupp 1

Stokk

Medda tal-mortalità mis-sajd fil-mira li tippermetti li jinkiseb ir-rendiment massimu sostenibbli (FMSY)

Kolonna A

Kolonna B

Bakkaljaw tal-Baħar tat-Tramuntana

0.22  – 0.33

0.33  – 0.49

Merluzz tal-linja sewda

0.25  – 0.37

0.37  – 0.52

Barbun tat-tbajja' tal-Baħar tat-Tramuntana

0.13  – 0.19

0.19  – 0.27

Pollakkju iswed

0.20  – 0.32

0.32  – 0.43

Lingwata tal-Baħar tat-Tramuntana

0.11  – 0.20

0.20  – 0.37

Lingwata tal-Kattegat

0.19  – 0.22

0.22  – 0.26

Merlangu tal-Baħar tat-Tramuntana

Mhux definit

Mhux definit

2.  Grupp 2

Unità funzjonali tal-iskampu (FU)

Medda tal-mortalità mis-sajd fil-mira li tippermetti li jinkiseb ir-rendiment massimu sostenibbli (FMSY) (bħala r-rata tal-ħsad)

Kolonna A

Kolonna B

Diviżjoni IIIa FU 3 u 4

0.056  – 0.079

0.079  – 0.079

Farn Deeps FU 6

0.07  – 0.081

0.081  – 0.081

Fladen Ground FU 7

0.066  – 0.075

0.075  – 0.075

Firth of Forth FU 8

0.106  – 0.163

0.163  – 0.163

Moray Firth FU 9

0.091  – 0.118

0.118  – 0.118

Emenda

1.  Grupp 1

Il-figuri fit-tabella ġejjin mir-Rikjesta ta' Parir Speċjali l-aktar reċenti tal-ICES, fejn "L-UE tirrikjedi li l-ICES jipprovdi l-meded FMSY għall-istokkijiet magħżula tal-Baħar tat-Tramuntana u tal-Baħar Baltiku"

STOKK

Medda tal-mortalità mis-sajd fil-mira li tippermetti li jinkiseb ir-rendiment massimu sostenibbli (FMSY)

Bakkaljaw fis-Subżona IV u fid-Diviżjonijiet VIId u IIIa Punent

FMSY lower - FMSY

 

Merluzz tal-linja sewda fis-Subżona IV u d-Diviżjonijiet VIa u IIIa Punent

FMSY lower - FMSY

 

Barbun tat-tbajja' fis-Subżona IV u d-Diviżjoni IIIa

FMSY lower - FMSY

 

Pollakkju iswed fis-Subżoni IV u VI u d-Diviżjoni IIIa

FMSY lower - FMSY

 

Lingwata fis-Subżona IV

FMSY lower - FMSY

 

Lingwata fid-Diviżjoni IIIa u s-Subdiviżjonijiet 22-24

FMSY lower - FMSY

 

Merlangu fis-Subżona IV u d-Diviżjoni VIId

FMSY lower - FMSY

 

Petriċa kbira fid-Diviżjoni IIIa u s-Subżoni IV u VI

FMSY lower - FMSY

 

Gamblu tat-Tramuntana fid-Diviżjonijiet IVa il-Lvant u IIIa

FMSY lower - FMSY

 

2.  Grupp 2

Il-figuri fit-tabella ġejjin mir-Rikjesta ta' Parir Speċjali l-aktar reċenti tal-ICES, fejn "L-UE tirrikjedi li l-ICES jipprovdi l-meded FMSY għall-istokkijiet magħżula tal-Baħar tat-Tramuntana u tal-Baħar Baltiku"

Unità funzjonali tal-iskampu (FU)

Medda tal-mortalità mis-sajd fil-mira li tippermetti li jinkiseb ir-rendiment massimu sostenibbli (FMSY) (bħala r-rata tal-ħsad)

 

Kolonna A

 

Diviżjoni IIIa FU 3 u 4

FMSY lower - FMSY

 

Farn Deeps FU 6

FMSY lower - FMSY

 

Fladen Ground FU 7

FMSY lower - FMSY

 

Firth of Forth FU 8

FMSY lower - FMSY

 

Moray Firth FU 9

FMSY lower - FMSY

 

Emenda 77
Proposta għal regolament
Anness II
Anness II
Anness II
Punti ta' referenza għall-konservazzjoni
Punti ta' referenza għall-konservazzjoni
(kif imsemmi fl-Artikolu 7)
(kif imsemmi fl-Artikolu 7)
1.  Grupp 1
1.  Grupp 1
STOKK
Punt ta’ referenza minimu ta’ bijomassa ta' stokk riproduttiv (f’tunnellati) (MSY Btrigger)
Punt ta’ referenza tal-limitu tal-bijomassa (f’tunnellati) (Blim)

STOKK
Punt ta’ referenza minimu ta’ bijomassa ta’ stokk riproduttiv (f’tunnellati) (MSY Btrigger)
Punt ta’ referenza tal-limitu tal-bijomassa (f’tunnellati) (Blim)




Kolonna A
Kolonna B

Bakkaljaw tal-Baħar tat-Tramuntana
165 000
118 000

Bakkaljaw fis-Subżona IV u fid-Diviżjonijiet VIId u IIIa Punent
165 000
118 000

Merluzz tal-linja sewda
88 000
63 000

Merluzz tal-linja sewda fis-Subżona IV u d-Diviżjonijiet VIa u IIIa Punent
88 000
63 000

Barbun tat-tbajja tal-Baħar tat-Tramuntana
230 000
160 000

Barbun tat-tbajja’ fis-Subżona IV u d-Diviżjoni IIIa
230 000
160 000

Pollakkju iswed
200 000
106 000

Pollakkju iswed fis-Subżoni IV u VI u d-Diviżjoni IIIa
150 000
106 000

Lingwata tal-Baħar tat-Tramuntana
37 000
26 300

Lingwata fis-Subżona IV
37 000
26 300

Lingwata tal-Kattegat
2 600
1 850

Lingwata fid-Diviżjoni IIIa u s-Subdiviżjonijiet 22-24
2 600
1 850

Merlangu tal-Baħar tat-Tramuntana
Mhux definit
Mhux definit

Merlangu fis-Subżona IV u d-Diviżjoni VIId
Mhux definit
Mhux definit





Petriċa kbira fid-Diviżjoni IIIa u s-Subżoni IV u VI
Mhux definit
Mhux definit





Gamblu tat-Tramuntana fid-Diviżjonijiet IVa il-Lvant u IIIa
Mhux definit
Mhux definit

2.  Grupp 2
2.  Grupp 2
Unità funzjonali tal-iskampu (FU)
Punt ta’ referenza ta’ abbundanza minimu (f’miljuni) (Abundancebuffer)
Punt ta’ referenza limitu ta’ abbundanza (f’miljuni) (Abundancelimit)

Unità funzjonali tal-iskampu (FU)
Punt ta’ referenza ta’ abbundanza minimu (f’miljuni) (Abundancebuffer)
Punt ta’ referenza limitu ta’ abbundanza (f’miljuni) (Abundancelimit)




Kolonna A
Kolonna B

Diviżjoni IIIa FU 3 u 4
NA
NA

Diviżjoni IIIa FU 3 u 4
NA
NA

Farn Deeps FU 6
999
858

Farn Deeps FU 6
999
858

Fladen Ground FU 7
3 583
2 767

Fladen Ground FU 7
3 583
2 767

Firth of Forth FU 8
362
292

Firth of Forth FU 8
362
292

Moray Firth FU 9
262
262

Moray Firth FU 9
262
262

Emenda 78
Proposta għal regolament
Anness IIa (ġdid)
Anness II a
Speċijiet ipprojbiti
(a)   Raja tal-kwiekeb (Amblyraja radiata);
(b)   l-ispeċijiet li ġejjin ta’ pixxisega:
(i)   il-pixxisega rqiqa (Anoxypristis cuspidata);
(ii)   il-pixxisega nana (Pristis clavata);
(iii)   il-pixxiserrieq (Pristis pectinata);
(iv)   il-pixxisega businna (Pristis pristis);
(v)   il-pixxisega ħadra (Pristis zijsron);
(c)   il-gabdoll (Cetorhinus maximus) u l-kelb il-baħar abjad (Carcharodon carcharias);
(d)   ir-rebekkin skur (Diptrus batis) ir-rebekkin skur kumpless (Dipturus cf. flossada u Dipturus cf. intermedia);
(e)   il-mazzola tal-fanal minuri (Etmopterus pusillus) fl-ilmijiet tal-Unjoni tas-Subżona IV tal-ICES u d-Diviżjoni IIIa tal-ICES;
(f)   ir-raja manta tal-iskoll (Manta alfredi);
(g)   ir-raja manta ġiganta (Manta birostris);
(h)   l-ispeċijiet li ġejjin ta' raj tal-qrun:
(i)   il-baqra (Mobula mobular);
(ii)   raja tal-qrun minuri tal-Ginea (Mobula rochebrunei);
(iii)   il-mobula denbha xewka (Mobula japanica);
(iv)   il-mobula denbha lixx (Mobula thurstoni);
(v)   il-mobula qrunha twal (Mobula eregoodootenkee);
(vi)   ir-raja tal-qrun ta’ Munk (Mobula munkiana);
(vii)   ir-raja tal-qrun taċ-Ċilì (Mobula tarapacana);
(viii)   ir-raja tal-qrun tal-ġewnaħ qasir (Mobula kuhlii);
(ix)   ir-raja tal-qrun minuri (Mobula hypostoma);
(i)   ir-raja tal-fosos (Raja clavata) fl-ilmijiet tal-Unjoni tad-Diviżjoni IIIa tal-ICES;
(j)   il-guitarfishes (Rhinobatidae);
(k)   l-ixkatlu komuni (Squatina squatina);
(l)   is-salamun (Salmo salar) u t-trota tal-baħar (Salmo trutta) meta s-sajd isir bi kwalunkwe xibka rmunkata fl-ilmijiet ’il barra mil-limitu ta’ sitt mili mkejjel mil-linji bażi tal-Istati Membri fis-subżoni II u IV tal-ICES (ilmijiet tal-Unjoni);
(m)   l-awwista tal-ilma ħelu, femminili mimlija bil-bajd (Palinuridae spp.) u l-awwista Ewropea femminili mimlija bil-bajd (Homarus gammarus) ħlief meta użati għal skopijiet ta’ stokkjar mill-ġdid jew trapjantar diretti.

(1) Il-każ ġie mgħoddi lura għal negozjati interistituzzjonali lill-kumitati responsabbli skont l-Artikolu 59(4), ir-raba’subparagrafu (A8-0263/2017).


It-trasparenza, ir-responsabbiltà u l-integrità fl-istituzzjonijiet tal-UE
PDF 653kWORD 60k
Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-14 ta’ Settembru 2017 dwar it-trasparenza, ir-responsabbiltà u l-integrità fl-istituzzjonijiet tal-UE (2015/2041(INI))
P8_TA(2017)0358A8-0133/2017

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra d-deċiżjoni tiegħu tal-15 ta' April 2014 dwar il-modifika tal-ftehim interistituzzjonali dwar ir-Reġistru tat-Trasparenza(1);

–  wara li kkunsidra t-Trattat dwar Unjoni Ewropea (TUE), b'mod partikolari l-Artikoli 9 u 10 tiegħu,

–  wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-8 ta' Mejju 2008 dwar l-iżvilupp tal-qafas għall-attivitajiet tar-rappreżentanti ta' interessi (lobbyists) fl-istituzzjonijiet Ewropej(2),

–  wara li kkunsidra d-deċiżjoni tal-Kummissjoni tal-25 ta' Novembru 2014 li ma tiltaqax ma' lobbisti mhux irreġistrati u li tippubblika informazzjoni dwar laqgħat ma' lobbisti,

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-11 ta' Marzu 2014 dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti (l-Artikolu 104(7) tar-Regoli ta' Proċedura) għas-snin 2011-2013(3),

–  wara li kkunsidra l-Prinċipji dwar it-Trasparenza u l-Integrità fl-attivitajiet tal-lobbying tal-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi (OECD),

–  wara li kkunsidra d-deċiżjoni tiegħu tat-13 ta' Diċembru 2016 dwar ir-reviżjoni ġenerali tar-Regoli ta' Proċedura tal-Parlament(4),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 52 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Kostituzzjonali u l-opinjonijiet tal-Kumitat għall-Kummerċ Internazzjonali, il-Kumitat għall-Kontroll tal-Baġit, il-Kumitat għall-Ambjent, is-Saħħa Pubblika u s-Sikurezza tal-Ikel, il-Kumitat għall-Affarijiet Legali u l-Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern (A8-0133/2017),

A.  billi l-Unjoni "għandha tirrispetta l-prinċipju tal-ugwaljanza taċ-ċittadini tagħha, li għandhom jingħataw attenzjoni ndaqs mill-istituzzjonijiet [...] tagħha" (l-Artikolu 9 tat-TUE); billi "kull ċittadin għandu d-dritt li jipparteċipa fil-ħajja demokratika tal-Unjoni" u "d-deċiżjonijiet għandhom jittieħdu b'mod kemm jista' jkun miftuħ u qrib iċ-ċittadin" (l-Artikolu 10(3) tat-TUE u espressi b'mod simili fit-13-il premessa għal tali Artikolu u l-Artikoli 1(2) u 9 tiegħu); billi "l-istituzzjonijiet, il-korpi u l-organi tal-Unjoni għandhom iwettqu x-xogħol tagħhom b'mod kemm jista' jkun miftuħ" (l-Artikolu 15(1) tat-TFUE);

B.  billi l-istituzzjonijiet tal-UE diġà għamlu progress biex isiru aktar miftuħa u, fil-biċċa l-kbira, diġà jinsabu quddiem l-istituzzjonijiet politiċi nazzjonali u reġjonali f'dak li jikkonċerna t-trasparenza, ir-responsabbiltà u l-integrità tagħhom

C.  billi d-djalogu bejn dawk li jfasslu l-liġijiet u s-soċjetà huwa parti essenzjali tad-demokrazija, bħalma hija r-rappreżentanza ta' gruppi ta' interess, u billi r-rappreżentanza adegwata tal-interessi differenti fil-proċess leġiżlattiv tipprovdi lill-membri bl-informazzjoni u l-għarfien espert u hija kruċjali għall-funzjonament xieraq tas-soċjetajiet pluralistiċi;

D.  billi, fid-dawl tad-distanza li kulma jmur qiegħda tikber bejn l-UE u ċ-ċittadini tagħha, u l-ħtieġa li jiżdied l-interess tal-mezzi tax-xandir fl-affarijiet tal-UE, l-istituzzjonijiet tal-UE jeħtiġilhom ifittxu l-ogħla standards possibbli ta' trasparenza, responsabbiltà u integrità; billi dawn il-prinċipji huma komponenti essenzjali u komplementari fil-promozzjoni ta' governanza tajba fl-istituzzjonijiet tal-UE u fl-impenn biex tiġi żgurata aktar trasparenza fil-funzjonament tal-UE u l-proċess tat-teħid ta' deċiżjonijiet tagħha, u billi dawn għandhom ikunu l-prinċipji ewlenin tal-kultura fl-istituzzjonijiet;

E.  billi l-fiduċja taċ-ċittadini fl-istituzzjonijiet tal-UE hi fundamentali għad-demokrazija, għall-governanza t-tajba u għat-tfassil effikaċi tal-politika; billi jeħtieġ li jitnaqqsu l-lakuni li jeżistu fir-responsabbiltà politika fl-UE u li jsir avvanz lejn modi aktar kollaborattivi ta' skrutinju li jikkombinaw is-sorveljanza demokratika u l-attivitajiet ta' kontroll u awditjar filwaqt li tiġi pprovduta aktar trasparenza;

F.  billi, rappreżentanza ta' gruppi ta' interess mhux trasparenti u unilaterali jaf twassal għal riskju ta' korruzjoni u jaf tikkostitwixxi theddida sinifikanti u sfida serja għall-integrità ta' dawk li jfasslu l-politika u l-fiduċja tal-pubbliku fl-istituzzjonijiet tal-UE; billi l-korruzzjoni għandha konsegwenzi finanzjarji sinifikattivi u tikkostitwixxi theddida serja għad-demokrazija, għall-istat tad-dritt u għall-investiment pubbliku;

G.  billi att legali bħala bażi ġdida għal Reġistru tat-Trasparenza obbligatorju jeħtieġ definizzjoni legali tal-attivitajiet li jaqgħu taħt l-ambitu tar-reġistru, li tgħin biex jiġu ċċarati d-definizzjonijiet u l-interpretazzjonijiet ambigwi eżistenti tat-trasparenza, l-integrità u r-responsabbiltà;

H.  billi f'xi Stati Membri diġà ġew stabbiliti reġistri ta' trasparenza nazzjonali;

I.  billi, skont ir-rekwiżit ta' trasparenza stabbilit fl-Artikolu 15(3) tat-TFUE flimkien mal-Artikolu 42 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea u l-ġurisprudenza stabbilita tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea (QtĠ-UE), iċ-ċittadini kollha tal-Unjoni għandhom id-dritt ta' aċċess għad-dokumenti tal-istituzzjonijiet, il-korpi u aġenziji oħra tal-Unjoni(5);

Impenn biex ir-Reġistru tat-Trasparenza jkun kemm jista' jkun obbligatorju

1.  Jilqa' d-deċiżjoni tal-Bureau tiegħu li jitlob lill-amministrazzjoni tiegħu tiżviluppa mudell biex ir-rapporteurs u r-rapporteurs għal opinjoni jipproduċu impronta leġiżlattiva volontarja, li tistabbilixxi liema kienu r-rappreżentanti ta' gruppi ta' interess u l-organizzazzjonijiet li kkonsultaw; il-mudell għandu jiġi pprovdut ukoll bħala għodda tal-IT;

2.  Ifakkar fir-reviżjoni tiegħu tar-Regoli ta' Proċedura tat-13 ta' Diċembru 2016, li jistabbilixxu li l-Membri għandhom jadottaw il-prattika sistematika li jiltaqgħu biss ma' rappreżentanti ta' gruppi ta' interess li rreġistraw fir-Reġistru tat-Trasparenza, u jappella biex jiġu inklużi l-laqgħat bejn ir-rappreżentanti ta' gruppi ta' interess u s-Segretarji Ġenerali, id-Diretturi Ġenerali u s-Segretarji Ġenerali tal-gruppi politiċi; jitlob lill-Membri u lill-persunal tagħhom jiċċekkjaw jekk ir-rappreżentanti ta' gruppi ta' interess li biħsiebhom jiltaqgħu magħhom humiex irreġistrati u, jekk le, jitlobhom jagħmlu dan mill-aktar fis possibbli qabel il-laqgħa; iħeġġeġ lill-Kunsill idaħħal dispożizzjoni simili li tinkludi r-rappreżentanzi permanenti; iqis li hu neċessarju li r-reġistranti fir-Reġistru tat-Trasparenza jkunu obbligati jipproduċu dokumenti li juru li l-informazzjoni ppreżentata hija preċiża;

3.  Ifakkar fid-definizzjonijiet ta' x'jikkostitwixxi "laqgħa mar-rappreżentanti ta' gruppi ta' interess" stabbilita fid-deċiżjoni tal-Kummissjoni tal-25 ta' Novembru 2014 dwar il-pubblikazzjoni tal-laqgħat; ifakkar fid-dispożizzjonijiet dwar x'informazzjoni tista' tinżamm taħt ir-Regolament (KE) Nru 1049/2001; jemmen li d-dispożizzjonijiet dwar tali laqgħat m'għandhomx ikunu ristretti għal laqgħat "bilaterali", u għandhom jinkludu dawk ma' organizzazzjonijiet internazzjonali;

4.  Jemmen li r-rapporteurs, ix-shadow rapporteurs u l-presidenti tal-kumitati jeħtieġu jippubblikaw il-laqgħat tagħhom mar-rappreżentanti ta' interess li jaqgħu taħt l-ambitu tar-Reġistru ta' Trasparenza fir-rigward tal-fajls li jjinsabu taħt ir-responsabbiltà tagħhom permezz ta' impronta leġiżlattiva u li kull eċċezzjoni għandha tipproteġi l-ħajja u l-libertà ta’ informaturi li jaġixxu b'rieda tajba;

5.  Jistieden lill-Bureau tiegħu joħloq il-mezzi neċessarji sabiex jippermetti lill-Membri biex fuq il-profili Parlamentari tagħhom online jippubblikaw il-laqgħat tagħhom mar-rappreżentanti ta' gruppi ta' interess jekk jixtiequ jagħmlu dan;

6.  Jistieden lill-Kummissjoni biex lill-persunal tal-Kummissjoni rilevanti kollu (mil-livell ta' Kap ta' Unità 'l fuq) testendilu l-prattika li jiltaqa' biss ma' organizzazzjonijiet jew individwi li jaħdmu għal rashom li huma rreġistrati fir-Reġistru tat-Trasparenza;

7.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni tippubblika l-laqgħat tal-persunal tal-Kummissjoni rilevanti kollha involuti fil-proċess tat-tfassil tal-politika tal-UE ma' organizzazzjonijiet esterni, filwaqt li tqis ir-regoli tal-protezzjoni tad-data meħtieġa; għall-persunal l-ieħor preżenti f'dawn il-laqgħat għandha tiġi ppubblikata r-referenza għall-unità jew is-servizz;

8.  Jappoġġa l-appell tal-Kummissjoni lill-istituzzjonijiet tal-UE u lill-persunal tagħhom, kif ukoll lill-aġenziji tagħha, sabiex iżommu lura milli jistiednu rappreżentanti ta' gruppi ta' interess mhux irreġistrati bħala kelliema, li jaqgħu fl-ambitu tar-Reġistru ta' Trasparenza, milli jagħtu patroċinju lill-avvenimenti ta' tali rappreżentanti jew jospitawhom fil-bini tal-UE u milli jħalluhom jipparteċipaw fil-korpi konsultattivi tal-Kummissjoni;

9.  Jistieden lill-Kummissjoni tagħmel mezz li l-informazzjoni kollha dwar ir-rappreżentanza ta' gruppi ta' interess lejn l-istituzzjonijiet tal-UE, id-dikjarazzjonijiet ta' interess, il-kunflitti ta' interess ikkonfermati u l-gruppi ta' esperti ikunu faċilment aċċessibbli għall-pubbliku permezz ta' punt uniku ta' servizz online;

10.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni tiżviluppa miżuri biex jinkiseb bilanċ aħjar billi tissaħħaħ il-pożizzjoni tal-interessi ssottorappreżentati;

11.  Iqis li, fost il-Membri tal-Parlament Ewropew, dawk maħtura bħala rapporteur, shadow rapporteur jew presidenti ta' kumitati għandhom responsabbiltà speċjali li jkunu trasparenti dwar il-kuntatti tagħhom mar-rappreżentanti ta' gruppi ta' interess fid-dawl tar-rwol tagħhom fil-leġiżlazzjoni tal-UE;

12.  Jemmen li l-entitajiet irreġistrati fir-Reġistru tat-Trasparenza għandhom, b'mod opportun, idaħħlu aġġornamenti obbligatorji fir-reġistru dwar in-nefqa għal attivitajiet li jaqgħu fl-ambitu tar-reġistru min-naħa tar-reġistranti tiegħu meta din in-nefqa taqbeż il-livell stabbilit għall-kategorija ikkonċernata;

13.  Jemmen li l-entitajiet irreġistrati kollha għandhom ikunu obbligati jippubblikaw fir-Reġistru tat-Trasparenza lista tad-donaturi kollha u d-donazzjonijiet rispettivi tagħhom li jaqbżu it-EUR 3 000, u jindikaw kemm in-natura kif ukoll il-valur tad-donazzjonijiet individwali ta' kull sena; id-donazzjonijiet singoli ta' valur li jaqbeż it-EUR 12 000 għandhom jiġu rrappurtati minnufih;

14.  Itenni t-talba li ilu jagħmel żmien twil biex ir-Reġistru tat-Trasparenza jkun appoġġat permezz ta' att legali, jekk ma jkunx possibbli li jingħalqu l-lakuni kollha u jkun hemm reġistru obbligatorju għalkollox għar-rappreżentanti ta' gruppi ta' interess permezz ta' ftehim interistituzzjonali; iqis li l-proposta għal dan l-att legali tista' tqis il-progress miksub bis-saħħa tal-bidliet fil-ftehim interistituzzjonali u l-Kodiċi ta' Kondotta tal-Parlament; ifakkar lill-Kummissjoni dwar it-talba tiegħu fid-deċiżjoni-tiegħu tal-15 ta' April 2014 għal proposta leġiżlattiva adatta dwar reġistru tat-trasparenza obbligatorju li għandu jiġi ppreżentat skont l-Artikolu 352 tat-TFUE sa tmiem l-2016;

15.  Itenni l-istedina tiegħu lill-Kunsill, inklużi l-korpi preparatorji tiegħu, biex jingħaqad mar-Reġistru tat-Trasparenza mill-aktar fis possibbli; jistieden lill-Istati Membri kollha jdaħħlu leġiżlazzjoni li tippromwovi t-trasparenza tar-rappreżentanza ta' gruppi ta' interess; jistieden lill-Istati Membri jdaħħlu regoli li permezz tagħhom ir-rappreżentanti ta' gruppi ta' interess għandhom juru trasparenza meta l-kuntatti tagħhom mal-politiċi nazzjonali u l-amministrazzjoni pubblika jkollhom l-għan li jinfluwenzaw il-leġiżlazzjoni Ewropea;

It-trasparenza, ir-responsabbiltà u l-integrità fir-relazzjonijiet mar-rappreżentanti ta' gruppi ta' interess

16.  Ifakkar fid-deċiżjoni tiegħu tat-13 ta' Diċembru 2016 li jirtira l-privileġġi minn dawk li mhumiex lesti li jikkooperaw mal-inkjesti jew seduti u laqgħat tal-kumitati li għandhom missjoni ta' ġbir ta' informazzjoni; jistieden lill-Kummissjoni tkompli temenda l-kodiċi ta' kondotta għal entitajiet irreġistrati biex tinċentivahom ħalli ma jipprovdux, bl-aktar rieda tajba, informazzjoni insuffiċjenti jew qarrieqa tul dawn is-seduti ta' smigħ jew laqgħat tal-kumitati; iqis li l-entitajiet irreġistrati fir-Reġistru tat-Trasparenza m'għandhomx jitħallew, skont il-kodiċi ta' kondotta, jimpjegaw individwi jew organizzazzjonijiet li jaħbu l-interessi jew il-partijiet jservu;

17.  Iqis li s-servizzi ta' konsulenza professjonali, id-ditti legali u l-konsulenti li jaħdmu għal rashom għandhom jindikaw il-volum eżatt ta' attivitajiet koperti mir-reġistru, filwaqt li jirrikonoxxi li ċerti individwi jaf jiġu ostakolati mil-leġiżlazzjoni nazzjonali f'xi Stati Membri milli jilħqu r-rekwiżiti tar-Reġistru tat-Trasparenza;

18.  Jinsisti li l-entitajiet irreġistrati, inklużi d-ditti legali u s-servizzi ta' konsulenza, għandhom jiddikjaraw fir-Reġistru tat-Trasparenza l-klijenti kollha li f'isimhom iwettqu attivitajiet ta' rappreżentanza ta' gruppi ta' interess li jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni tar-Reġistru tat-Trasparenza; jilqa' d-deċiżjonijiet reċenti meħuda mid-diversi għaqdiet tal-avukati li jirrikonoxxu d-differenzi bejn l-attivitajiet tal-avukati relatati mal-qorti u attivitajiet oħra li jaqgħu taħt il-kamp ta' applikazzjoni tar-Reġistru tat-Trasparenza; jistieden, barra minn hekk, lill-Kunsill tal-Għaqdiet Ewropej tal-Avukati jħeġġeġ lill-membri tiegħu jadottaw miżuri simili, filwaqt li jirrikonoxxi li ċerti individwi jaf jiġu ostakolati minn leġiżlazzjoni nazzjonali f'xi Stati Membri milli jilħqu r-rekwiżiti tar-Reġistru tat-Trasparenza;

19.  Jinnota li f'ċerti Stati Membri jeżistu dispożizzjonijiet statutorji dwar ir-regoli tal-eżerċizzju tal-professjonijiet, li oġġettivament jimpedixxu, b'mod speċjali lid-ditti legali, li jirreġistraw lilhom infushom fir-Reġistru tat-Trasparenza u fil-proċess jiżvelaw l-informazzjoni dwar il-klijenti tagħhom kif mitlub mir-reġistru; jara wkoll, madankollu, riskju konsiderevoli fejn il-tali d-dispożizzjonijiet statutorji jaf jintużaw ukoll b'mod qarrieq sabiex jevitaw li jippubblikaw l-informazzjoni meħtieġa biex tiddaħħal kif suppost fir-reġistru; jilqa' b'rabta ma' dan il-fatt li l-organizzazzjonijiet professjonali tal-avukati huma mid-dehra lesti li jaħdmu fi sħubija biex jiżguraw li, fl-interess tal-professjoni, dan l-irtirar ta' informazzjoni jkun limitat esklużivament għal dak li tippermetti l-liġi b'mod oġġettiv; jistieden lill-Kummissjoni u lill-President tal-Parlament Ewropew jiżguraw li din id-disponibbiltà twassal għal riżultat prattiku fil-ftehim modifikat malajr kemm jista' jkun;

20.  Jitlob lill-Bureau, f'konformità mal-Artikolu 15 tat-TFUE u l-Artikolu 11 tat-TUE, jirrikjedi li ssir reġistrazzjoni qabel l-aċċess għall-bini tal-Parlament għal organizzazzjonijiet jew individwi mhux irreġistrati li jwettqu attivitajiet li jaqgħu taħt il-mandat tar-Reġistru tat-Trasparenza; iqis li l-gruppi ta' viżitaturi għandhom ikunu eżentati minn dan; jenfasizza li l-Parlament, bħala r-rappreżentant taċ-ċittadini Ewropej, għandu jħaddan politika miftuħa fil-konfront taċ-ċittadini u li m'għandu jinħoloqu ebda ostaklu li jista' jaqta' qalb iċ-ċittadini milli jżuru l-bini tiegħu;

21.  Jiddispjaċih li, skont l-organizzazzjoni Transparency International, aktar minn nofs l-entrati fir-reġistru tal-lobbisti tal-UE fl-2015 kienu ineżatti, inkompluti jew mingħajr tifsira;

22.  Jitlob lill-Bureau u lis-Segretarju Ġenerali tiegħu jħaffu l-proċess ta' riattivazzjoni meħtieġ għat-titoli ta' aċċess għall-lobbisti permezz tat-twaqqif ta' faċilità ta' riattivazzjoni magħżula bil-għan li jiġu evitati ħinijiet ta' stennija eċċessiva biex dak li jkun jikseb aċċess għall-bini; jitlob li titneħħa r-restrizzjoni li tipprevedi d-dħul ta' mhux aktar minn erba' detenturi tal-"pass" fil-bini tal-Parlament fl-istess ħin;

23.  Ifakkar fid-deċiżjoni tiegħu tat-13 ta' Diċembru 2016 fir-rigward tat-titoli ta' aċċess għall-membri tal-akkumpanjament, u jistieden lis-Segretarju Ġenerali tiegħu biex jemenda r-regoli li jirregolaw it-titoli u l-awtorizzazzonijiet li jagħtu aċċess għall-binjiet tal-Parlament Ewropew mit-13 ta' Diċembru 2013, biex jobbligaw lil kull min għandu aktar minn 18-il sena biex huwa u japplika għal "pass" bħala membru tal-akkumpanjament jiffirma dokument li jiggarantixxi li dan mhux se jipparteċipaw f'attivitajiet li jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni tar-Reġistru tat-Trasparenza;

24.  Jemmen li huwa meħtieġ, b'urġenza, li tiġi introdotta sistema xierqa ta' monitoraġġ tal-informazzjoni mogħtija sabiex ikun żgurat li l-informazzjoni li jipprovdu r-reġistranti tkun sodisfaċenti, preċiża, aġġornata u komprensiva; jappella, f'dan ir-rigward, li jiżdiedu b'mod sostanzjali r-riżorsi tal-Unità tat-Trasparenza fil-Parlament Ewropew u s-segretarjat komuni tar-reġistru tat-trasparenza

25.  Jemmen li d-dikjarazzjonijiet tal-entitajiet irreġistrati għandhom jiġu vverifikati mill-Unità tat-Trasparenza u s-segretarjat komuni tar-reġistru tat-trasparenza ta' kull sena u abbażi ta' kampjun aleatorju f'għadd suffiċjenti bil-għan li tiġi pprovduta data sodisfaċenti, preċiża, aġġornata u komprensiva;

26.  Jemmen, b'referenza għall-Artikoli 4(2) u 5(2) tat-TUE, li l-istituzzjonijiet statali eletti demokratikament u kkontrollati fuq livell nazzjonali, reġjonali u lokali u r-rappreżentanti tagħhom lejn l-istituzzjonijiet tal-UE, kif ukoll fil-korpi interni tagħhom u l-assoċjazzjonijiet formali u informali u l-organizzazzjonijiet umbrella li huma komposti esklużivament minnhom, m'għandhomx jaqgħu fl-ambitu tar-Reġistru tat-Trasparenza tal-UE jekk dawn jaġixxu fl-interess pubbliku, peress li huma parti mis-sistema ta' governanza tal-UE magħmula minna diversi livelli;

Id-difiża tal-integrità kontra l-kunflitti ta' interess

27.  jitlob lil dawk l-istituzzjonijiet u korpi tal-UE li għad m'għandhomx kodiċi ta' kondotta illi jiżviluppaw tali dokument kemm jista' jkun malajr; iqis li huwa ta' dispjaċir li l-Kunsill u l-Kunsill Ewropew għadhom ma addottawx kodiċi ta' kondotta għall-membri tagħhom; iħeġġeġ lill-Kunsill idaħħal kodiċi speċifiku ta' etika, inklużi s-sanzjonijiet, li jindirizza r-riskji speċifiċi għad-delegati nazzjonali; jinsisti li l-Kunsill irid ikun politikament responsabbli u trasparenti bħalma huma l-istituzzjonijiet l-oħrajn; jitlob ukoll li jitfassal kodiċi ta' kondotta għall-membri u l-persunal taż-żewġ korpi konsultattivi tal-UE, il-Kumitat tar-Reġjuni u l-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew; jistieden lill-Aġenziji tal-UE jadottaw linji gwida għal politika koerenti dwar il-prevenzjoni u l-ġestjoni tal-kunflitti ta' interess għall-membri tal-Bord tat-Tmexxija u d-Diretturi, esperti f'kumitati xjentifiċi, u l-membri ta' bordijiet ta' appell u biex tadotta u timplimenta politika ċara dwar il-kunflitti ta' interess, f'konformità mal-Pjan Direzzjonali dwar is-segwitu għall-Approċċ Komuni dwar l-aġenziji deċentralizzati tal-UE;

28.  Jemmen li l-uffiċjali kollha tal-UE, inklużi l-aġenti temporanji, l-assistenti parlamentari akkreditati, l-aġenti kuntrattwali u l-esperti nazzjonali, jenħtieġ li jiġu inkoraġġiti jattendu taħriġ dwar kif jiġu ttrattati r-rappreżentanti ta' gruppi ta' interess u l-kunflitti ta' interess;

29.  Jissottolinja l-ħtieġa li tissaħħaħ l-integrità u jittejjeb il-qafas etiku permezz ta' kodiċijiet ta' mġiba u prinċipji etiċi ċari u msaħħa, ħalli jkun hemm l-iżvilupp ta' kultura komuni u effikaċi ta' integrità għall-istituzzjonijiet u l-aġenziji kollha tal-UE;

30.  Jirrikonoxxi li l-effett "revolving door" jista' jkun ta' ħsara għar-relazzjonijiet bejn l-istituzzjonijiet u r-rappreżentanti ta' gruppi ta' interess; jitlob lill-istituzzjonijiet tal-UE jiżviluppaw approċċ sistematiku u proporzjonali għal din l-isfida; iqis li r-regolamentazzjoni kollha rigward l-effett "revolving door" għandha tiġi applikata wkoll għall-President tal-Kunsill;

31.  Jitlob sabiex jissaħħu r-restrizzjonijiet fuq il-Kummissarji preċedenti billi "l-perjodu ta' preklużjoni" (cooling-off) jiġi estiż għal tliet snin u billi dan isir vinkolanti minn tal-anqas għall-attivitajiet kollha li jaqgħu taħt il-mandat tar-Reġistru tat-Trasparenza;

32.  Jemmen li d-deċiżjonijiet dwar ir-rwoli l-ġodda tal-uffiċjali għoljin u tal-ex Kummissarji għandhom jittieħdu minn awtorità maħtura b'mod indipendenti kemm jista' jkun minn dawk milquta mid-deċiżjonijiet tagħha;

33.  Jitlob li l-istituzzjonijiet kollha tal-UE għandhom jiddivulgaw, fuq bażi annwali, f'konformità mar-regoli tal-UE dwar il-protezzjoni tad-data, l-informazzjoni dwar l-funzjonarji anzjani li telqu mill-amministrazzjoni tal-UE u dwar ir-rwoli li jkunu ħadu;

34.  Huwa tal-fehma li għandu jitqies perjodu ta' preklużjoni ta' 18-il xahar fi tmiem l-inkarigu tal-membri esterni u ad hoc tal-Bord tal-Iskrutinju Regolatorju fil-kuntest ta' regolamentazzjoni aħjar u tal-membri tal-Bord tad-Diretturi tal-Bank Ewropew tal-Investiment, perjodu li matulu m'għandhomx jagħmlu attivitajiet ta' lobbying immirati lejn il-membri tal-korpi governattivi tal-BEI u l-persunal tal-Bank għan-negozju, il-klijent jew l-impjegatur tagħhom;

L-integrità u l-kompożizzjoni bilanċjata tal-gruppi ta' esperti

35.  Jilqa' l-intenzjoni tal-Kummissjoni li ssegwi r-rakkomandazzjonijiet tal-Ombudsman kontra l-kunflitti ta' interess fil-gruppi ta' esperti, u tappoġġa b'mod espliċitu l-pubblikazzjoni ta' CV ddettaljat biżżejjed ta' kull wieħed mill-esperti maħtura fil-kapaċità personali tiegħu jew tagħha fuq ir-reġistru tal-gruppi ta' esperti, flimkien ma' dikjarazzjoni tal-interessi ta' kull wieħed mill-esperti maħtura fil-kapaċità personali tiegħu jew tagħha fuq ir-reġistru tal-gruppi tal-esperti;

36.  Jappoġġa t-talba tal-Ombudsman biex id-dħul fir-Reġistru tat-Trasparenza isir rekwiżit għall-ħatra fi gruppi ta' esperti għal dawk il-Membri li ma jkunux uffiċjali governattivi u ma jirċevux it-totalità jew il-parti l-kbira tad-dħul l-ieħor tagħhom minn istituzzjonijiet tal-istat, bħall-universitajiet, jekk wieħed jassumi li dawn tal-aħħar ma jirċevux finanzjament minn rappreżentanti ta' gruppi ta' interess u partijiet ikkonċernati ekonomiċi u kummerċjali;

37.  Jemmen li dispożizzjoni li fiha l-kriterji ġenerali għad-delimitazzjoni taż-żoni ekonomiċi u mhux ekonomiċi, kif irrakkomandat mill-Ombudsman u abbażi tad-dikjarazzjonijiet ta' interessi tal-esperti għandha tgħin lill-Kummissjoni biex tagħżel esperti li jirrappreżentaw interessi b'ekwilibriju aħjar;

38.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni tippubblika l-minuti kollha tal-laqgħat tal-gruppi ta' esperti fuq il-website tagħha, inkluża d-diversità tal-opinjonijiet rappreżentati;

39.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni tiżgura li l-konsultazzjonijiet jesploraw mistoqsijiet miftuħa minflok sempliċiment jippruvaw jikkonfermaw id-direzzjoni politika magħżula;

L-integrità tal-elezzjonijiet Ewropej

40.  Jemmen li, fil-qafas tal-liġi elettorali Ewropea, in-nomini tal-kandidati fil-partiti jridu jitwettqu b'mod demokratiku, b'mod sigriet u bil-parteċipazzjoni xierqa tal-Membri, u li persuni li nstabu ħatja b'sentenza finali ta' korruzzjoni kontra l-interessi finanzjarji tal-UE jew fl-Istati Membri għandhom jitilfu d-dritt li joħorġu għall-elezzjoni għal perjodu proporzjonat mas-serjetà tar-reat; jinnota li din l-proċedura ta' skwalifika diġà hija stabbilita f'xi Stati Membri; iqis li strument ġdid, bħal direttiva, jista' jistabbilixxi standards minimi komuni għal prattiki u oqfsa legali differenti fl-Istati Membri differenti rigward l-iskwalifika minħabba l-korruzzjoni;

It-tisħiħ tar-responsabbiltà legali tal-Kummissarji

41.  Jistieden lill-Kummissjoni tislet mill-prassi t-tajba tal-Istati Membri bil-liġijiet għall-ministri billi tippreżenta proposta leġiżlattiva li tistabbilixxi d-drittijiet u l-obbligi ta' trasparenza tal-Kummissarji, skont il-proċedura ta' kodeċiżjoni;

42.  Jitlob li d-deċiżjoni li tistabbilixxi r-remunerazzjoni tal-Kummissarji, inklużi s-salarji tagħhom, li kienet ittieħdet esklużivament mill-Kunsill mindu twaqqfu l-Komunitajiet Ewropej, tiġi ttrasferita fil-proċedura ta' kodeċiżjoni;

43.  Jirrimarka li xi Stati Membri m'għandhomx liġijiet dwar ministri li jeskludu l-possibbiltà għad-detenturi ta' kariga milli jkunu proprjetarji uniċi jew proprjetarji parzjali ta' negozji;

Il-kunflitti ta' interess fil-ġestjoni kondiviża u f'pajjiżi terzi b'rabta mal-ġestjoni tal-fondi tal-UE

44.  Jemmen li jeżisti kunflitt serju ta' interess fil-possibbiltà li negozji li jkunu proprjetà ta' uffiċjali tal-UE jistgħu japplikaw għal fondi tal-UE jew jistgħu jirċievu tali fondi bħala subkuntratturi, filwaqt li s-sidien u d-detenturi ta' kariga stess huma responsabbli kemm għalk-użu xieraq tal-fondi kif ukoll għall-kontroll tal-użu tagħhom;

45.  Jistieden lill-Kummissjoni tinkorpora klawsola f'liġijiet futuri kollha tal-UE dwar il-pagamenti li jindikaw li n-negozji li huma proprjetà ta' detenturi ta' kariga fl-Istati Membri tal-UE u f'pajjiżi terzi ma jistgħu jitolbu jew jirċievu l-ebda finanzjament mill-UE;

It-twettiq tal-objettiv ta' aċċess sħiħ għad-dokumenti u t-trasparenza għall-finijiet tar-responsabbiltà fil-proċess leġiżlattiv

46.  Ifakkar fit-talba tiegħu lill-Kummissjoni u lill-Kunsill fir-riżoluzzjoni tiegħu tat-28 ta' April 2016 dwar l-aċċess pubbliku għad-dokumenti għas-snin 2014-2015(6), li fihom huwa:

   talab biex il-kamp ta' applikazzjoni tar-Regolament (KE) Nru 1049/2001, jitwessa' biex jinkludi l-istituzzjonijiet Ewropej kollha li bħalissa mhumiex koperti, bħall-Kunsill Ewropew, il-Bank Ċentrali Ewropew, il-Qorti tal-Ġustizzja u l-korpi u l-aġenziji kollha tal-UE,
   appella wkoll biex ikun hemm konformità sħiħa mal-obbligu li għandhom l-istituzzjonijiet, l-aġenziji u korpi oħra li jżommu reġistri kompluti ta' dokumenti, kif stabbilit fl-Artikoli 11 u 12 tar-Regolament (KE) Nru 1049/2001,
   qies li d-dokumenti li nħolqu fit-trilogi, bħall-aġendi, is-sommarji tar-riżultati, il-minuti u l-approċċi ġenerali fil-Kunsill, huma marbuta ma' proċeduri leġiżlattivi u, fil-prinċipju, m'għandhomx jiġu ttrattati b'mod differenti minn dokumenti leġiżlattivi oħra u għandhom ikunu direttament aċċessibbli fuq il-website tal-Parlament,
   appella biex ikun hemm reġistru interistituzzjonali komuni, li jinkludi databażi konġunta maħsuba apposta dwar l-istat attwali tal-fajls leġiżlattivi li għalihom għaddejjin ix-xogħlijiet kif maqbul fil-Ftehim Interistituzzjonali dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet,
   appella lill-Kunsill biex jippubblika l-minuti tal-laqgħat tal-gruppi ta' ħidma tal-Kunsill u dokumenti oħra,
   stieden lill-Kummissjoni tistabbilixxi reġistru li jiġbor il-leġiżlazzjoni kollha tat-tieni livell, b'mod partikolari għal atti delegati, u nnota li l-ħidma dwar il-ħolqien tiegħu kienet għaddejja kif maqbul fil-Ftehim Interistituzzjonali dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet,
   esprima t-twemmin tiegħu fil-ħtieġa li tiġi introdotta awtorità ta' sorveljanza indipendenti għall-klassifikazzjoni u d-deklassifikazzjoni tad-dokumenti,
   appella biex isiru disponibbli l-aġendi u n-noti ta' feedback tal-Koordinaturi tal-Kumitati tal-Parlament, il-Bureau u l-Konferenza tal-Presidenti, u, fil-prinċipju, biex id-dokumenti kollha msemmija f'dawn l-aġendi jkunu disponibbli wkoll, billi jiġu ppubblikati fuq il-website tal-Parlament;

It-trasparenza tar-rappreżentanza esterna u tan-negozjati tal-UE

47.  Jilqa' l-każistika reċenti tal-Qorti Ewropea tal-Ġustizzja li ssaħħaħ id-dritt tal-Parlament għall-informazzjoni dwar il-ftehimiet internazzjonali, u l-impenn min-naħa tal-istituzzjonijiet li jagħtu segwitu għall-paragrafu 40 tal-Ftehim Interistituzzjonali dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet billi jinnegozjaw kooperazzjoni msaħħa u l-kondiviżjoni tal-informazzjoni; jieħu nota li n-negozjati bdew fi tmiem l-2016 u, f'dan ir-rigward, jistieden lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lis-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna jimpenjaw ruħhom b'mod ġenwin u jagħmlu l-isforzi kollha meħtieġa biex jintlaħaq ftehim kemm jista' jkun malajr mal-Parlament dwar kooperazzjoni mtejba u l-kondivizjoni tal-informazzjoni mal-Parlament tul iċ-ċiklu tal-ħajja sħiħ tal-ftehimiet internazzjonali, peress li dan jgħin biex tiżdied il-leġittimità u l-iskrutinju demokratiku tal-azzjoni esterna tal-UE;

48.  Jinnota li, għad li hemm ftehim ta' kooperazzjoni interistituzzjoniali bejn il-Parlament u l-Kummissjoni, m'hemm l-ebda arranġament ekwivalenti bejn il-Parlament u l-Kunsill;

49.  jisħaq fuq l-isforzi reċenti tal-Kummissjoni biex iżżid it-trasparenza fin-negozjati kummerċjali; jemmen, madankollu, li l-Kunsill u l-Kummisjoni xorta waħda għandhom itejbu l-metodi ta' ħidma tagħhom biex jikkooperaw aħjar mal-Parlament rigward l-aċċess għad-dokumenti, għall-informazzjoni u għat-teħid ta' deċiżjonijiet fir-rigward tal-kwistjonijiet u n-negozjati kollha relatati mal-politika kummerċjali komuni (bħall-informazzjoni relatata man-negozjati – inklużi t-tfassil tal-ambitu, il-mandati u l-andament tan-negozjati – in-natura mħallta jew esklużiva tal-ftehimiet kummerċjali u l-applikazzjoni proviżorja tagħhom, l-attivitajiet u d-deċiżjonijiet meħuda mill-korpi stabbiliti mill-ftehimiet kummerċjali u/jew ta' investiment, il-laqgħat tal-esperti, u l-atti delegati u ta' implimentazzjoni); jiddispjaċih, f'dan ir-rigward, li l-Kunsill ma qegħedx il-mandati ta' negozjati għall-ftehimiet kollha li attwalment qegħdin jiġu nnegozjati għad-dispożizzjoni tal-Membri tal-Parlament Ewropew u tal-pubbliku, iżda jilqa' l-fatt li fl-aħħar, wara sena ta' negozjati bejn il-Kummissjoni u l-Parlament dwar l-aċċess għad-dokumenti relatati man-negozjati dwar is-Sħubija Trans-Atlantika ta' Kummerċ u ta' Investiment (TTIP), intlaħaq ftehim operattiv sabiex jingħata aċċess lill-Membri kollha tal-PE, b'mod li issa n-negozjati dwar it-TTIP saru aktar trasparenti milli qatt kienu; jilqa', f'dan ir-rigward, l-ambizzjoni tad-Direttorat Ġenerali għall-Kummerċ tal-Kummissjoni li juża l-inizjattiva għat-trasparenza attwali dwar it-TTIP bħala mudell għan-negozjati kummerċjali kollha, kif ġie spjegat fl-istrateġija Kummerċ għal Kulħadd u li jimplimentaha;

50.  Jenfasizza li, kif osservat il-QtĠ-UE, l-imperattivi għat-trasparenza jirriżultaw min-natura demokratika tal-governanza fl-UE, u li, meta infomazzjoni kunfidenzjali mhijiex aċċessibbli għall-pubbliku, bħal fil-każ ta' negozjati kummerċjali, din għandha tkun disponibbli għall-Membri Parlamentari li jwettqu skrutinju fuq il-politika kummerċjali f'isem iċ-ċittadini; iqis għalhekk li l-aċċess għall-informazzjoni klassifikata huwa essenzjali għall-iskrutinju mill-Parlament, li min-naħa tiegħu għandu jirrispetta l-obbligu tiegħu li jiġġestixxi l-infomazzjoni ta' dan it-tip b'mod xieraq; iqis li għandu jkun hemm kriterji ċari sabiex dokumenti jitqiesu bħala "klassifikati" biex jiġu evitati l-ambigwità u deċiżjonijiet arbitrarji, u wkoll li d-dokument għandu jiġi deklassifikat hekk kif il-klassifikazzjoni ma tibqax meħtieġa; jistieden lill-Kummissjoni tivvaluta jekk jistax jiġi ppubblikat dokument tan-negozjati hekk kif id-dokument imsemmi jkun ġie finalizzat internament; jinnota li l-ġurisprudenza tal-QtĠ-UE hija ċara dwar il-fatt li, meta dokument li joriġina minn istituzzjoni tal-UE jkun kopert minn eċċezzjoni għad-dritt ta' aċċess pubbliku, l-istituzzjoni għandha tispjega b'mod ċar għalfejn l-aċċess għal dan id-dokument jista', b'mod konkret u effikaċi, jippreġudika l-interess protett mill-eċċezzjoni, u li dan ir-riskju għandu jkun raġonevolment prevedibbli u mhux purament ipotetiku; jistieden lill-Kummissjoni timplimenta r-rakkomandazzjonijiet tal-Ombudsman Ewropew ta' Lulju 2014, b'mod partikolari rigward l-aċċess għad-dokumenti għan-negozjati kollha u dwar il-pubblikazzjoni tal-aġendi tal-laqgħat u r-rekords tal-laqgħat miżmuma ma' individwi u organizzazzjonijiet li jaqgħu taħt il-mandat tar-Reġistru tat-Trasparenza; jistieden lill-Kummissjoni tinforma lill-Parlament u lill-pubbliku dwar l-abbozzi tal-aġendi għaċ-ċikli ta' negozjati qabel in-negozjati, u l-aġendi u r-rapporti finali wara n-negozjati;

51.  Jemmen li l-UE trid tassumi rwol ta' tmexxija fit-tisħiħ tat-trasparenza fin-negozjati, mhux biss għall-proċessi bilaterali, iżda wkoll għall-proċessi plurilaterali u multilaterali fejn possibbli, bl-istess livell ta' trasparenza daqs dik tan-negozjati organizzati fil-qafas tal-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ (WTO); jenfasizza, madankollu, li l-Kummissjoni tird ukoll tikkonvinċi lis-sħab tagħha fin-negozjati jżidu t-trasparenza min-naħa tagħhom, sabiex tiżgura li dan ikun proċess reċiproku fejn il-pożizzjoni ta' negozjar tal-UE ma tiġix ippreġudikata, u tinkludi l-livell mixtieq ta' trasparenza fl-eżerċizzji tagħha ta' tfassil tal-ambitu ma' sħab fin-negozjati potenzjali; jisħaq fuq il-punt li żieda fit-trasparenza hija fl-interess tas-sħab fin-negozjati u tal-partijiet interessati madwar id-dinja tal-UE kollha, u tista' ssaħħaħ l-appoġġ globali għal kummerċ ibbażat fuq ir-regoli;

52.  Ifakkar l-importanza li l-proċess leġiżlattiv għall-politika kummerċjali komuni tistrieħ fuq statistika tal-Unjoni f'konformità mal-Artikolu 338(2) tat-TFUE u fuq valutazzjonijiet tal-impatt u valutazzjonijiet tal-impatt għas-sostenibbiltà li jkunu konformi mal-ogħla standards ta' imparzjalità u affidabbiltà, prinċipju li għandu jkun ta' gwida għar-reviżjonijiet rispettivi kollha fil-qafas tal-politika "Regolamentazzjoni Aħjar" tal-Kummissjoni; iqis li valutazzjonijiet tal-impatt għal kull settur individwali kieku jagħtu livell ogħla ta' affidabbiltà u leġittimità lill-ftehimiet kummerċjali tal-UE;

53.  Itenni l-appell tiegħu lill-Kummissjoni fir-riżoluzzjoni tiegħu tat-12 ta' April 2016(7) biex tfassal abbozz ta' Kodiċi ta' Kondotta tal-UE dwar it-trasparenza, l-integrità u r-responsabbiltà, maħsub biex jagħti direzzjoni lill-azzjonijiet tar-rappreżentanti tal-UE f'organizzazzjonijiet/korpi internazzjonali; jitlob koerenza u koordinament aħjar tal-politika fost l-istituzzjonijiet globali permezz tal-introduzzjoni ta' standards komprensivi ta' leġittimità demokratika, trasparenza, responsabbiltà u integrità; huwa tal-fehma li l-UE għandha tissemplifika u tikkodifika r-rappreżentanza tagħha f'organizzazzjonijiet/korpi multilaterali bil-għan li żżid it-trasparenza, l-integrità u r-responsabbiltà tal-involviment tal-Unjoni f'dawn il-korpi, l-influwenza tagħha u l-promozzjoni tal-leġiżlazzjoni li adottat permezz ta' proċess demokratiku; jitlob l-adozzjoni ta' ftehim interistituzzjonali bil-għan li jiġu fformalizzati d-djalogi bejn ir-rappreżentanti tal-UE u l-Parlament, li għandhom jiġu organizzati mal-Parlament Ewropew bil-għan li jiġu stabbiliti l-linji gwida rigward l-adozzjoni u l-koerenza tal-pożizzjonijiet Ewropej qabel in-negozjati internazzjonali ewlenin;

It-trasparenza u r-responsabbiltà fil-qasam tan-nefqa pubblika

54.  Jemmen li d-data dwar il-baġit u l-infiq fl-UE għandha tkun trasparenti u ġustifikabbli permezz tal-pubblikazzjoni, inkluż fil-livell tal-Istati Membri fir-rigward tal-ġestjoni kondiviża;

It-trasparenza u r-responsabbiltà tal-governanza ekonomika fiż-żona tal-euro

55.  Jemmen li d-deċiżjonijiet li jittieħdu fil-Grupp tal-Euro, fil-Kumitat Ekonomiku u Finanzjarju, fil-laqgħat "informali" tal-Kunsill ECOFIN u f'summits taż-Żona tal-Euro jeħtieġ jiġu istituzzjonalizzati u, fejn meħtieġ, isiru trasparenti u responsabbli, fosthom permezz tal-pubblikazzjoni tal-aġendi u l-minuti tagħhom, billi jinstab bilanċ tajjeb bejn it-trasparenza awspikabbli u l-protezzjoni meħtieġa tal-politika finanzjarja, monetarja jew ekonomika tal-Unjoni jew ta' Stat Membru;

It-trasparenza u r-responsabbiltà f'dak li jikkonċerna l-baġit tal-UE

56.  Jinnota li fis-sena 2014, ġie konkluż total ta' 40 każ dwar persunal tal-UE u membri tal-istituzzjonijiet; jissottolinja li din iċ-ċifra hija baxxa u turi li l-frodi u l-korruzzjoni mhumiex endemiċi fl-istituzzjonijiet tal-UE(8);

57.  Jenfasizza li fl-2014, l-ogħla numru ta' każijiet potenzjali ta' frodi rrappurtati lill-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi (OLAF) kellhom x'jaqsmu mal-użu tal-Fondi Strutturali Ewropej (549 minn 1 417 allegazzjoni); jissottolinja li l-OLAF irrakkomanda l-irkupru finanzjarju ta' EUR 476.5 miljun f'fondi strutturali fl-2014; jinnota li EUR 22.7 miljun ġew irkuprati mill-awtoritajiet relevanti wara r-rakkomandazzjonijiet tal-OLAF fl-2014; jistieden lill-Istati Membri jipprijoritizzaw l-allokazzjoni xierqa tal-fondi tal-UE u jimmassimizzaw l-isforzi tagħhom biex jirkuprawhom meta dawn ma jiġux allokati kif imiss(9);

58.  Jistieden lill-Kummissjoni tressaq reviżjoni tal-hekk imsejħa "six-pack" u "two-pack" b'tali mod li tagħti lill-Parlament setgħat ta' skrutinju akbar fuq tal-adozzjoni tad-dokumenti ewlenin tas-Semestru Ewropew, u mezzi partikolarment effikaċi li jiggarantixxu r-rispett tal-prinċipji tas-sussidjarjetà u l-proporzjonalità;

59.  Jistieden lill-Grupp tal-Euro jinkludi lill-Parlament fil-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-kundizzjonijiet kuntrattwali miftiehma mal-benefiċjarji tal-għajnuna finanzjarja mogħtija mill-Mekkaniżmu Ewropew ta' Stabbiltà;

Il-protezzjoni tal-informaturi (whistleblowers) u l-ġlieda kontra l-korruzzjoni

60.  Jilqa' l-investigazzjoni tal-Ombudsman Ewropew dwar jekk l-Istituzzjonijiet tal-UE humiex qegħdin jirrispettaw l-obbligu tagħhom li jdaħħlu regoli interni għall-iżvelar ta' informazzjoni protetta (whistleblowing); jiddispjaċih dwar is-sejbiet tal-Ombudsman li wħud mill-istituzzjonijiet tal-UE għadhom ma implimentawx b'mod xieraq regoli għall-protezzjoni tal-informaturi; jinnota li, s'issa, il-Parlament, il-Kummissjoni, l-Uffiċju tal-Ombudsman u l-Qorti tal-Awdituri biss adottaw tali regoli; jitlob lill-Parlament iwettaq studju dwar mekkaniżmu għall-protezzjoni tal-Assistenti Parlamentari Akkreditati f'każ li dawn isiru informaturi;

61.  Iqis li l-protezzjoni effikaċi tal-informaturi hija arma importanti fil-ġlieda kontra l-korruzzjoni u, għaldaqstant, itenni l-appell tiegħu tal-25 ta' Novembru 2015(10) indirizzat lill-Kummissjoni “biex, sa Ġunju 2016, tipproponi qafas leġiżlattiv tal-UE għall-protezzjoni effettiva tal-informaturi u simili”(11), b'kont meħud tal-valutazzjoni tar-regoli fil-livell nazzjonali sabiex jipprovdu għal regoli minimi għall-protezzjoni tal-informaturi;

62.  Jitlob lill-Kummissjoni tapplika miżuri stretti fir-rigward tad-diskrezzjoni u l-esklużjoni f'dak li jikkonċerna l-akkwist pubbliku, b'verifiki xierqa kwantu għall-isfond f'kull każ, u jitlobha wkoll tapplika l-kriterji tal-esklużjoni ħalli l-kumpanniji ma jitħallewx joperaw f'każ ta' kunflitt ta' interess, billi dan hu essenzjali għall-ħarsien tal-kredibbiltà tal-istituzzjonijiet;

63.  Jemmen li l-informaturi iżjed sabu prosekuzzjoni milli appoġġ, anki fl-istituzzjonijiet tal-UE; jistieden lill-Kummissjoni tipproponi emenda għar-regolament li jirregola l-Uffiċċju tal-Ombudsman u żżid il-kompetenzi tagħha peress li hu punt fokali għall-informaturi li jispiċċaw vittmi ta' trattament ħażin; jistieden lill-Kummissjoni tipproponi żieda xierqa fil-baġit tal-Uffiċċju tal-Ombudsman biex dan il-kompitu ġdid u impenjattiv ikun jista' jsir.

64.  Jitlob li l-UE tagħmel progress fl-applikazzjoni tagħha għal sħubija fil-Grupp tal-Kunsill tal-Ewropa tal-Istati kontra l-Korruzzjoni (GRECO) kemm jista' jkun malajr, u li l-Parlament jinżamm aġġornat bil-progress f'din l-applikazzjoni; jistieden lill-Kummissjoni tinkludi fir-rapport ħarsa ġenerali lejn l-akbar problemi ta' korruzzjoni fl-Istati Membri, ir-rakkomandazzjonijiet tal-politika biex jiġu indirizzati u l-miżuri ta' segwitu li għandhom jittieħdu mill-Kummissjoni, filwaqt li tqis speċifikament l-impatt negattiv tal-attivitajiet korrotti fuq il-funzjonament tas-suq intern;

65.  Jemmen li persuni misjuba ħatja permezz ta' sentenza finali ta' korruzzjoni fl-UE jew kumpaniji mmexxija jew ta' proprjetà ta' persuni li wettqu atti ta' korruzzjoni jew miżapproprijazzjoni ta' fondi pubbliċi għall-benefiċċju tal-kumpanija tagħhom u li jkunu nstabu ħatja permezz ta' sentenza finali għal dawn ir-raġunijiet, għal minn tal-anqas tliet snin, għandhom jiġu pprojbiti milli jidħlu f'kuntratti pubbliċi mal-Unjoni Ewropea u milli jibbenefikaw mill-fondi tal-UE; jistieden lill-Kummissjoni tirrevedi s-sistema ta' esklużjoni tagħha; jenfasizza li l-kumpaniji esklużi mis-sejħa għall-offerti għal fondi tal-UE mill-Kummissjoni għandha għandhom jitniżżlu pubblikament b'mod awtomatiku f'lista għal protezzjoni aħjar tal-interessi finanzjarji tal-UE u b'hekk ikun jista' jsir skrutinju mill-pubbliku ġenerali;

66.  Jinnota li mindu saret membru approvat tal-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti kontra l-Korruzzjoni (UNCAC) fit-12 ta' Novembru 2008, l-Unjoni Ewropea ma pparteċipatx fil-mekkaniżmu tar-reviżjoni prevista mill-Konvenzjoni, u lanqas ma ħadet l-ewwel pass lejn it-tlestija ta' awtovalutazzjoni ta' kif qed timplimenta l-obbligi tagħha taħt il-Konvenzjoni; jistieden lill-Unjoni Ewropea tissodisfa l-obbligi tagħha skont il-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti kontra l-Korruzzjoni (UNCAC) billi twettaq awtovalutazzjoni ta' kif qed timplimenta l-obbligi tagħha taħt il-Konvenzjoni u tipparteċipa fil-mekkaniżmu ta' evalwazzjoni bejn il-pari; jistieden lill-Kummissjoni tippubblika r-Rapport tal-UE Kontra l-Korruzzjoni tagħha li jmiss malajr kemm jista' jkun, u jistedinha biex fir-Rapporti tal-UE Kontra l-Korruzzjoni tinkludi kapitolu dwar l-istituzzjonijiet tal-UE; jitlob lill-Kummissjoni twettaq aktar analiżi f'livell kemm ta' istituzzjonijiet tal-UE kemm tal-Istati Membri tal-ambjent li fih jiġu implementati l-politiki, ħalli jkunu identifikati fatturi kritiċi inerenti, oqsma vulernabbli u fatturi ta' riskju li jwasslu għall-korruzzjoni;

67.  Ifakkar fil-pożizzjonitiegħu tas-16 ta' April 2014 dwar il-proposta għal direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-ġlieda kontra l-frodi li jaffettwaw l-interessi finanzjarji tal-Unjoni permezz tal-liġi kriminali(12), u jitlob li tittieħed deċiżjoni rapida f'dan ir-rigward;

L-integrità fir-regolamentaazjoni tal-UE

68.  Jistieden lill-Kummissjoni tesplora salvagwardji sistemiċi bil-ħsieb li jiġu evitati kunflitti ta' interess fil-qasam tar-regolamentazzjoni ta' prodotti industrijali u tal-infurzar tal-politika; jistieden lill-Kummissjoni tindirizza l-kunflitt strutturali attwali ta' interessi fil-valutazzjoni pubblika tar-riskju ta' prodotti regolati, jiġifieri li l-valutazzjoni ta' dawn il-prodotti hi fil-parti l-kbira jew unikament ibbażata fuq l-istudji mwettqa mill-applikanti jew partijiet terzi mħallsa minnhom, filwaqt li r-riċerka indipendenti ta' spiss tiġi injorata jew miċħuda; jinsisti li l-produtturi xorta għandhom jipprovdu studji, b'kondiviżjoni tal-ispejjeż bejn il-kumpaniji l-kbar u l-SMEs abbażi tas-sehem relattiv fis-suq biex tiġi żgurata l-ġustizzja, iżda l-assessuri kollha għandhom ikunu obbligati jikkunsidraw bis-sħiħ ix-xjenza indipendenti, evalwata bejn il-pari, fil-valutazzjoni tagħhom; jistieden lill-Kummissjoni biex b'mod partikolari tirrevedi l-komunikazzjoni tagħha tal-2002 dwar il-prinċipji ġenerali u l-istandards minimi għall-konsultazzjoni tal-partijiet interessati; jissuġġerixxi li, sabiex jiġu indirizzati kwistjonijiet li jitqajmu mit-trażżin selettiv tas-sejbiet tar-riċerka mhux favorevoli, bħala kondizzjoni għal parteċipazzjoni fil-proċessi regolatorji u ta' politika, għandu jkun hemm reġistrazzjoni minn qabel tal-istudji u tal-provi xjentifiċi, li tispeċifika l-ambitu u d-data tal-konklużjoni mistennija; jenfasizza, fl-interess ta' konsulenza xjentifika soda u indipendenti għat-tfassil tal-politika, l-importanza ta' riżorsi adegwati għall-iżvilupp ta' kompetenzi interni fl-aġenziji speċjalizzati tal-UE, inkluża l-opportunità li jsiru riċerka u ttestjar li jistgħu jiġu ppubblikati, u b'hekk is-servizz pubbliku ikun aktar attraenti fi rwoli ta' konsulenza regolatorja mingħajr tfixkil fil-progress tal-karrieri akkademiċi tax-xjentisti;

It-tisħiħ tar-responsabbiltà parlamentari tal-Kummissjoni u l-aġenziji tagħha

69.  Jistieden lill-Kummissjoni tfassal regolament għall-aġenziji kollha tal-UE, li fl-ambitu tiegħu il-Parlament Ewropew se jingħata setgħat ta' kodeċiżjoni fil-ħatra jew it-tkeċċija tad-diretturi ta' tali aġenziji u dritt dirett li jagħmlulhom mistoqsijiet u jisimgħuhom;

70.  Jenfasizza l-ħtieġa ta' esperti indipendenti fl-aġenziji tal-UE u l-ħtieġa li tingħata aktar importanza lill-eliminazzjoni tal-kunflitti ta' interess fil-bordijiet tal-aġenziji; jinnota li, attwalment, l-esperti minn għadd ta' aġenziji, inkluża l-Awtorità Ewropea dwar is-Sigurtà fl-Ikel (EFSA), ma jitħallsux; jappella biex l-esperti fl-aġenziji regolatorji li jirrappreżentaw, pereżempju, lill-organizzazzjonijiet mingħajr skop ta' qligħ jew lill-akkademiċi jirċievu kumpens adegwat; jenfasizza l-importanza li jkun hemm riżorsi adegwati għall-iżvilupp tal-kompetenzi interni fl-aġenziji speċjalizzati tal-UE;

71.  Jappella lill-EFSA, l-Aġenzija Ewropea għall-Mediċini (EMA) u l-Aġenzija Ewropea għas-Sustanzi Kimiċi (ECHA) jirrevedu b'mod urġenti il-politiki ta' indipendenza tagħhom bil-għan li jiggarantixxu b'mod espliċitu l-indipendenza stretta tagħhom mis-setturi ekonomiċi kollha li huma jirregolaw u bil-għan li jevitaw il-kunflitti ta' interess fost il-membri tal-persunal u l-esperti tagħhom;

72.  Jappoġġa l-prattika li l-parlamenti nazzjonali jistiednu lill-Kummissarji biex jagħmlulhom mistoqsijiet;

73.  Ifakkar li s-setgħa li jitwaqqfu l-kumitati ta' inkjesta hija karatteristika intrinsika tas-sistemi parlamentari fid-dinja kollha, u li t-Trattat ta' Lisbona jipprevedi proċedura leġiżlattiva speċjali għall-adozzjoni ta' regolament dwar id-dritt ta' inkjesta fl-Artikolu 226(3) tat-TFUE; jisħaq fuq il-punt li, f'konformità mal-prinċipju ta' kooperazzjoni leali, il-Parlament, il-Kunsill u l-Kummissjoni għandhom jaqblu dwar l-adozzjoni ta' regolament ġdid;

74.  Jitlob deċiżjoni rapida min-naħa tal-Kunsill u l-Kummissjoni dwar il-proposta tal-Parlament tat-23 ta' Mejju 2012 għal regolament tal-Parlament Ewropew dwar id-dispożizzjonijiet dettaljati li jirregolaw l-eżerċizzju tad-dritt ta' inkjesta tal-Parlament(13);

o
o   o

75.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni.

(1) Testi adottati, P7_TA(2014)0376.
(2) ĠU C 271 E, 12.11.2009, p. 48.
(3) Testi adottati, P7_TA(2014)0203.
(4) Testi adottati, P8_TA(2016)0484.
(5) Sentenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-21 ta' Settembru 2010, ir-Renju tal-Iżvezja vs Association de la presse internationale ASBL (API) u Il-Kummissjoni Ewropea (C-514/07 P), Association de la presse internationale ASBL (API) vs Il-Kummissjoni Ewropea (C-528/07 P) u Il-Kummissjoni Ewropea v Association de la presse internationale ASBL (API) (C-532/07 P), Kawżi Magħquda C-514/07 P, C-528/07 P u C-532/07 P, ECLI:EU:C:2010:541.
(6) Testi adottati, P8_TA(2016)0202.
(7) Testi adottati, P8_TA(2016)0108.
(8) Ir-rapport tal-OLAF 2014, il-15-il rapport tal-Uffiċċju Ewropew Kontra l-Frodi, l-1 ta' Jannar sal-31 ta' Diċembru 2014.
(9) Ibid.
(10) Ara r-riżoluzzjoni tal-25 ta’ Novembru 2015 dwar id-deċiżjonijiet tat-taxxa u miżuri oħra simili fin-natura jew fl-effett (Testi adottati, P8_TA(2015)0408).
(11) Ibid. par 144.
(12) Testi adottati, P7_TA(2014)0427.
(13) ĠU C 264 E, 13.9.2013, p.41.


Il-futur tal-programm Erasmus+
PDF 348kWORD 48k
Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-14 ta’ Settembru 2017 dwar il-futur tal-programm Erasmus+ (2017/2740(RSP))
P8_TA(2017)0359B8-0495/2017

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-Artikoli 165 u 166 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE),

–  wara li kkunsidra l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, b'mod partikolari l-Artikolu 14 tagħha,

–  wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1288/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Diċembru 2013 li jistabbilixxi 'Erasmus+': il-programm tal-Unjoni għall-edukazzjoni, taħriġ, żgħażagħ u sport u li jħassar id-Deċiżjonijiet Nru 1719/2006/KE, Nru 1720/2006/KE u Nru 1298/2008/KE(1),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-2 ta' Frar 2017 dwar l-implimentazzjoni tar-Regolament (UE) Nru 1288/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-11 ta' Diċembru 2013 li jistabbilixxi 'Erasmus+': il-programm tal-Unjoni għall-edukazzjoni, taħriġ, żgħażagħ u sport u li jħassar id-Deċiżjonijiet Nru 1719/2006/KE, Nru 1720/2006/KE u Nru 1298/2008/KE(2),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-12 ta' April 2016 dwar il-programm Erasmus+ u strumenti oħra sabiex titrawwem il-mobilità fl-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali (ETV) – approċċ ta' tagħlim tul il-ħajja(3),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-19 ta' Jannar 2016 dwar ir-rwol tad-djalogu interkulturali, id-diversità kulturali u l-edukazzjoni fil-promozzjoni tal-valuri fundamentali tal-UE(4),

–  wara li kkunsidra l-mistoqsija lill-Kummissjoni dwar il-futur tal-programm Erasmus+ (O-000062/2017 – B8-0326/2017),

–  wara li kkunsidra l-Artikoli 128(5) u 123(2) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

A.  billi, fil-kuntest preżenti, it-30 anniversarju tal-programm Erasmus+ m'għandux ikun biss mument ta' ċelebrazzjoni, iżda anke opportunità biex nirriflettu dwar kif il-programm jista' jsir aktar aċċessibbli u inklużiv, u kif jista' jtejjeb l-iżvilupp ta' ċittadini u organizzazzjonijiet Ewropej attivi fl-oqsma tal-edukazzjoni, it-taħriġ, iż-żgħażagħ u l-isport;

B.  billi l-edukazzjoni hija dritt fundamentali tal-bniedem u ġid pubbliku li għandu jkun aċċessibbli għall-applikanti kollha, speċjalment għall-istudenti bi dħul aktar baxx;

1.  Jenfasizza li Erasmus huwa wieħed mill-aktar programmi ta' suċċess tal-UE u huwa għodda essenzjali biex jiġu appoġġjati attivitajiet fl-oqsma tal-edukazzjoni, it-taħriġ, iż-żgħażagħ u l-isport, u fit-tqarrib tal-Ewropa lejn iċ-ċittadini tagħha; jirrikonoxxi l-impatt pożittiv immens li kellu fuq il-ħajja personali u professjonali ta' aktar minn 9 000 000 parteċipant fl-Ewropa u lil hinn minnha, inkluż f'pajjiżi ġirien u kandidati, matul l-aħħar 30 sena;

2.  Jissottolinja r-rwol ta' Erasmus+, li, permezz tal-mobilità u l-kollaborazzjoni strateġika, ikkontribwixxa għat-titjib tal-kwalità tal-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni u t-taħriġ fl-UE, għaż-żieda fil-kompetittività tas-settur tal-edukazzjoni Ewropew, għall-ħolqien ta' ekonomija Ewropea tal-għarfien b'saħħitha u għall-ilħuq tal-għanijiet ta' Ewropa 2020;

3.  Jemmen li l-programm Erasmus+ u s-suċċessur tiegħu għandhom jiffukaw, b'mod partikolari, fuq it-tagħlim u l-mobilità tul il-ħajja, filwaqt li jkopru l-edukazzjoni formali, mhux formali u informali, u li, b'dan il-mod, jistgħu jappoġġjaw l-iżvilupp ta' ħiliet u kompetenzi essenzjali għall-iżvilupp sħiħ tal-potenzjal personali, soċjali u professjonali, li jimxi id f'id mal-promozzjoni tal-valuri demokratiċi, il-koeżjoni soċjali, iċ-ċittadinanza attiva u l-integrazzjoni tal-migranti u r-rifuġjati sabiex jitħeġġeġ djalogu interkulturali usa';

4.  Jenfasizza l-ħtieġa ta' approċċ koerenti għall-politiki tal-edukazzjoni, it-taħriġ, iż-żgħażagħ u l-isport fis-setturi kollha tat-tagħlim, b'mod partikolari permezz ta' opportunitajiet u sinerġiji trasversali ma' fondi u programmi oħra tal-UE; jinnota, f'dan ir-rigward, li t-tiġdid li jmiss tal-qafas għal kooperazzjoni Ewropea fil-qasam taż-żgħażagħ huwa opportunità ideali biex il-prijoritajiet tas-suċċessur ta' Erasmus+ jiġu allinjati mal-Istrateġija l-ġdida tal-UE għaż-Żgħażagħ u ma' programmi oħra ffinanzjati mill-UE;

5.  Jemmen li Erasmus+ għandu jitqies ukoll bħala strument essenzjali tal-istrateġija tal-UE għall-promozzjoni tal-għanijiet ta' żvilupp sostenibbli fid-dinja kollha;

6.  Jinnota, meta jitqiesu r-rata għolja tal-mobilità bejn l-istituzzjonijiet l-organizzazzjonijiet tal-edukazzjoni fil-kontinent u fir-Renju Unit u l-importanza ta' din il-mobilità, li n-negozjati dwar Brexit għandhom iwasslu għal ftehim sodisfaċenti b'mod reċiproku dwar l-istatus tal-istudenti u l-għalliema tal-UE li jipparteċipaw fi skemi ta' mobilità Erasmus+ fir-Renju Unit u viċe versa;

Il-qgħad fost iż-żgħażagħ u l-iżvilupp sħiħ tal-potenzjal personali u soċjali

7.  Huwa tal-fehma li l-programm Erasmus+ evolva b'mod sinifikanti, b'tali mod li ppermetta lil aktar parteċipanti jibbenefikaw mill-programm u għenhom itejbu l-għarfien tagħhom u jegħlbu l-lakuni tal-ħiliet u l-kompetenzi tagħhom, b'mod partikolari bl-estensjoni ta' Erasmus+ għas-setturi tal-volontarjat, tal-edukazzjoni informali u mhux formali u tat-taħriġ, u bl-espansjoni tal-kamp ta' applikazzjoni ġeografiku tiegħu lil hinn mill-UE;

8.  Jirrikonoxxi li l-istudenti fl-edukazzjoni għolja li jkunu mobbli għandhom darbtejn aktar ċans li jkollhom impjieg sena wara li jiggradwaw mill-istudenti li ma jkunux mobbli, u li kważi 90 %(5) tal-istudenti kollha tal-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali (ETV) fi programmi ta' mobilità jgħidu li l-impjegabbiltà tagħhom żdiedet b'riżultat ta' din l-esperjenza; jinnota b'dispjaċir, madankollu, li ż-żgħażagħ huma dawk bl-ogħla riskju ta' qgħad; għalhekk, jirrikonoxxi l-ħtieġa li Erasmus+ jagħti appoġġ qawwi lil azzjonijiet maħsuba biex jipprovdu opportunitajiet ta' impjieg aħjar;

9.  Jenfasizza li l-volontarjat jinkoraġġixxi l-iżvilupp tal-parteċipazzjoni ċivika u taċ-ċittadinanza attiva, filwaqt li jgħin ukoll fit-tkattir tal-possibbiltajiet tal-parteċipanti li jsibu impjieg; jenfasizza, għalhekk, li l-finanzjament skont il-programm Erasmus+ għandu jkun parti minn strateġija politika usa' bl-għan li toħloq ambjent li jħeġġeġ il-volontarjat fl-Ewropa, li ma tidduplikax l-inizjattivi eżistenti li rnexxew iżda ssaħħaħhom; ifakkar, madankollu, li impjiegi potenzjali ta' kwalità qatt ma jistgħu jiġu sostitwiti b'attivitajiet ta' volontarjat mhux imħallsa;

10.  Jissottolinja l-fatt li Erasmus+ għandu jiffoka fuq l-innovazzjoni u l-iżvilupp u jqiegħed enfasi akbar fuq it-titjib tal-ħiliet u l-kompetenzi essenzjali, bħall-awtostima, il-kreattività, l-intraprenditorija, l-adattabilità, il-ħsieb kritiku, il-ħiliet ta' komunikazzjoni, il-kapaċità li wieħed jaħdem f'tim u l-abbiltà li wieħed jgħix u jaħdem f'ambjent multikulturali; jenfasizza l-fatt li dawk il-kompetenzi jistgħu jiġu żviluppati b'mod aktar sħiħ permezz ta' kombinazzjoni bilanċjata ta' tagħlim formali, mhux formali u informali, u li l-kisba ta' kompetenzi essenzjali hija vitali minn età żgħira ħafna u għandha tkompli tissaħħaħ permezz ta' aktar investiment f'azzjonijiet li jiffavorixxu l-mobilità matul l-istadji bikrin tal-edukazzjoni u t-taħriġ;

11.  Jinnota li Erasmus+ għandu jħeġġeġ l-iżvilupp ta' rabtiet aktar b'saħħithom bejn l-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni u t-taħriġ u l-komunità kummerċjali sabiex itejbu l-ħiliet u l-impjegabbiltà tal-parteċipanti tiegħu u l-kompetittività tal-ekonomija Ewropea;

12.  Jenfasizza r-rwol tal-ETV ta' Erasmus+ li jgħinu lill-parteċipanti jiżviluppaw il-ħiliet u jiksbu l-esperjenza meħtieġa fis-suq tax-xogħol, u b'hekk jikkontribwixxi għal żieda fl-impjegabbiltà u l-integrazzjoni soċjali; jinkoraġġixxi t-titjib fl-ETV ta' Erasmus+ bl-għan li jsiru aktar moderni, aċċessibbli, simplifikati u idonei għall-era diġitali;

13.  Jirrikonoxxi l-potenzjal għoli għall-espansjoni tal-mobilità tal-istudenti tal-ETV għal kollokamenti għal żmien qasir jew aktar fit-tul (Erasmus Pro) biex issaħħaħ il-kontribut tal-UE fil-ġlieda kontra l-qgħad fost iż-żgħażagħ; iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex isaħħu l-opportunitajiet ta' mobilità għall-istudenti tal-ETV kif ukoll id-dimensjoni tal-apprendistat professjonali tal-programm, kemm b'rikonoxximent tal-valur inerenti tal-apprendistati kif ukoll biex irawmu riformi nazzjonali biex jiżviluppaw aktar it-taħriġ u l-kwalifiki professjonali u jippromwovu r-rikonoxximent tagħhom; jerġa' jafferma, fl-istess ħin, li internship huwa opportunità formattiva li ma tiħux post impjieg imħallas;

L-inklużjoni soċjali u l-aċċessibbiltà

14.  Jiddispjaċih li anqas minn 5 % taż-żgħażagħ Ewropej jibbenefikaw mill-programm minħabba fatturi soċjoekonomiċi, fondi limitati, inugwaljanzi jikbru bejn l-Istati Membri u fi ħdanhom u l-kumplessità tal-proċessi ta' applikazzjoni u tal-ġestjoni amministrattiva; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jagħmlu l-programm aktar miftuħ u aċċessibbli, filwaqt li jrendi aktar lill-benefiċjarji finali u jimmassimizza l-appoġġ, b'mod partikolari għal persuni minn ambjenti żvantaġġjati u għal dawk bi bżonnijiet speċjali;

15.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jagħmlu l-Erasmus+ saħansitra aktar inklużiv sabiex jilħaq lil aktar żgħażagħ permezz ta' għodod differenti, b'mod partikolari dawk diġitali, kif ukoll lil organizzazzjonijiet, inklużi l-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni formali u mhux formali fil-livelli kollha, l-organizzazzjonijiet taż-żgħażagħ, l-organizzazzjonijiet tal-arti u tal-isport tal-massa, l-organizzazzjonijiet tal-volontarjat u partijiet ikkonċernati oħra tas-soċjetà ċivili, billi jintegraw l-Istrateġija dwar l-Inklużjoni u d-Diversità permezz tal-programm u jiffavorixxu lil dawk bi bżonnijiet speċjali u b'anqas opportunitajiet;

16.  Ifakkar li nuqqas ta' koordinazzjoni u portabilità tad-drittijiet bejn sistemi soċjali differenti tal-UE jirrappreżenta ostaklu sinifikanti għall-mobilità ta' persuni b'diżabilità, minkejja l-isforzi biex il-programmi Erasmus+ u inizjattivi oħra favur il-mobilità jsiru aktar inklużivi; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jsaħħu l-kollaborazzjoni u b'hekk itejbu l-mobilità ta' persuni vulnerabbli;

17.  Jirrikonoxxi li wieħed mill-ostakli ewlenin biex jiġu involuti aktar studenti fil-mobilità fl-edukazzjoni għolja huwa n-nuqqas ta' ċarezza u konsistenza fir-rikonoxximent tal-krediti mis-Sistema Ewropea għall-Akkumulazzjoni u t-Trasferiment ta' Krediti (ECTS) miksuba matul il-perjodu ta' mobilità; jistieden lill-Istati Membri u lill-awtoritajiet kompetenti, b'mod partikolari lill-istituzzjonijiet tal-edukazzjoni għolja, biex jimplimentaw bis-sħiħ il-ftehimiet dwar it-tagħlim bħala parti obbligatorja tal-proċess tal-mobilità u biex jiżguraw ir-rikonoxximent bla xkiel tal-krediti tal-ECTS miksuba waqt perjodi ta' mobilità tal-edukazzjoni għolja ta' Erasmus+;

18.  Jemmen li l-ġenerazzjonijiet żgħażagħ għandu jkollhom opportunatijiet aħjar biex ifasslu l-futur tal-programm, peress li jinsabu fl-aħjar pożizzjoni biex itejbu l-viżjoni tiegħu u jwassluh għal-livell li jmiss, skont il-ħtiġijiet preżenti u futuri tagħhom u l-isfidi li jħabbtu wiċċhom magħhom fil-ħidma, il-volontarjat u l-istudji tagħhom;

19.  Jinkoraġġixxi ċertu livell ta' flessibbiltà meta jitfassal il-programm ġdid biex ikun żgurat li jkun f'pożizzjoni li jirreaġixxi malajr għal sfidi emerġenti u prijoritajiet strateġiċi fil-livell Ewropew u f'dak internazzjonali; jenfasizza l-fatt li l-inizjattivi l-ġodda kollha għandhom jikkomplementaw dawk eżistenti u għandhom ikunu mgħammra b'baġit li jkun biżżejjed biex jiżgura il-funzjonament effikaċi tagħhom;

L-identità Ewropea u ċ-ċittadinanza attiva

20.  Jemmen bis-sħiħ li l-programm Erasmus+ għandu jkompli jistimola ċ-ċittadinanza attiva, l-edukazzjoni ċivika u l-fehim interkulturali u jiżviluppa sens ta' identità Ewropea; jinsisti, għalhekk, fuq il-ħtieġa li l-attivitajiet kollha tal-edukazzjoni u t-taħriġ u tal-mobilità tat-tagħlim formali u mhux formali ffinanzjati minn Erasmus+ ikabbru wkoll l-għarfien taż-żgħażagħ dwar il-valur miżjud tal-kooperazzjoni Ewropea fil-qasam tal-edukazzjoni u jħeġġuhom jinvolvu ruħhom fi kwistjonijiet Ewropej;

21.  Jemmen li, meta jkun xieraq, l-inkorporazzjoni tal-mobilità edukattiva bħala parti minn programmi tal-edukazzjoni għolja u tat-taħriġ vokazzjonali tista' tkun ta' benefiċċju kemm għall-iżvilupp personali u tal-karriera tal-istudenti kif ukoll għall-promozzjoni ta' fehim interkulturali;

22.  Jistieden lill-Kummissjoni tiżviluppa eCard Ewropea għall-istudenti li tagħti lill-istudenti aċċess għal servizzi fl-Ewropa kollha;

Il-finanzjament tal-programm

23.  Jiddispjaċih li r-rata ta' suċċess baxxa ta' proġetti varati permezz ta' wħud mill-azzjonijiet ta' Erasmus+, l-għotjiet limitati u d-domanda għolja għal parteċipazzjoni fil-programmi jistgħu jipperikolaw is-suċċess ta' Erasmus+ bħala programm emblematiku tal-UE; jemmen bis-sħiħ li Erasmus+ fl-aħħar mill-aħħar għandu jkun intiż għaż-żgħażagħ kollha u li dawn il-miri ogħla għall-perjodu ta' programmazzjoni ta' Erasmus+ għandhom ikunu akkumpanjati b'finanzjament addizzjonali sinifikanti li għandu jkun rifless f'żieda fil-baġit sabiex jiġi sfruttat il-potenzjal sħiħ tal-programm; jistieden, għalhekk, lill-Istati Membri, lill-Kummissjoni u lill-partijiet ikkonċernati rilevanti biex jiġġeneraw appoġġ aktar b'saħħtu u aktar viżibbli għall-programm Erasmus fid-dawl tan-negozjati li jmiss dwar il-qafas finanzjarju pluriennali (QFP);

24.  Jenfasizza l-importanza tal-introduzzjoni bla xkiel tal-programm Erasmus+ il-ġdid, b'baġit ippjanat b'mod strateġiku sa mill-bidu nett; jinkoraġġixxi l-użu ta' fondi reġjonali u soċjali biex tiżdied il-kontribuzzjoni finanzjarja tal-Istati Membri għall-għotjiet għall-mobilità ta' Erasmus+; ifakkar li l-applikazzjoni konsistenti tar-regoli tal-programm fl-aġenziji nazzjonali kollha, inkluża l-konformità mal-istandards tal-kwalità kondiviżi u mal-proċeduri ta' evalwazzjoni tal-proġetti u l-proċeduri amministrattivi, hija essenzjali biex tiggarantixxi l-implimentazzjoni koerenti tal-programm Erasmus+;

o
o   o

25.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni, kif ukoll lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri.

(1) ĠU L 347, 20.12.2013, p. 50.
(2) Testi adottati, P8_TA(2017)0018.
(3) Testi adottati, P8_TA(2016)0107.
(4) Testi adottati, P8_TA(2016)0005.
(5) Dashboard Erasmus+, data meħuda fit-28 ta' Marzu 2017; ara: http://www.ecvet-secretariat.eu/en/system/files/documents/3727/eu-vet-policy-context.pdf, p. 29.


Aġenda Ġdida għall-Ħiliet għall-Ewropa
PDF 582kWORD 86k
Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-14 ta’ Settembru 2017 dwar aġenda ġdida għall-ħiliet għall-Ewropa (2017/2002(INI))
P8_TA(2017)0360A8-0276/2017

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-Artikoli 165 u 166 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE),

–  wara li kkunsidra l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikoli 14 u 15 tagħha,

–  wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabilità, irratifikata mill-UE fl-2010,

–  wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tat-12 ta' Mejju 2009 dwar qafas strateġiku għall-kooperazzjoni Ewropea fl-edukazzjoni u t-taħriġ ("ET 2020")(1),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-6 ta' Lulju 2010 dwar il-promozzjoni tal-aċċess taż-żgħażagħ għas-suq tax-xogħol, it-tisħiħ tal-istatus ta' min jitħarreġ, tal-internship u l-apprendistat(2),

–  wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-19 ta' Diċembru 2016 dwar Perkorsi ta' titjib tal-ħiliet: Opportunitajiet Ġodda għall-Adulti(3),

–  wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-15 ta' Frar 2016 dwar l-integrazzjoni tal-persuni li ilhom qiegħda fis-suq tax-xogħol(4),

–  wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-20 ta' Mejju 2014 dwar l-edukazzjoni effettiva tal-għalliema,

–  wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-20 ta' Mejju 2014 dwar l-assigurazzjoni tal-kwalità li tappoġġa l-edukazzjoni u t-taħriġ,

–  wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-22 ta' April 2013 dwar it-twaqqif ta' Garanzija għaż-Żgħażagħ(5),

–  wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta' Diċembru 2012 dwar il-validazzjoni tat-tagħlim mhux formali u informali(6),

–  wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kunsill tat-28 ta' Ġunju 2011 dwar linji politiċi sabiex jitnaqqas it-tluq bikri mill-iskejjel(7),

–  wara li kkunsidra r-Riżoluzzjoni tal-Kunsill tat-28 ta' Novembru 2011 dwar aġenda Ewropea mġedda għat-tagħlim għall-adulti(8),

–  wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tal-15 ta' Ġunju 2011 dwar il-kura u l-edukazzjoni bikrija tat-tfal: nagħtu lil uliedna l-aqwa bidu għad-dinja ta' għada,

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tal-Kunsill tal-15 ta' Novembru 2007 dwar ħiliet ġodda għal impjiegi ġodda(9),

–  wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill dwar it-tnaqqis tat-tluq bikri mill-iskejjel u l-promozzjoni tas-suċċess fl-iskola(10),

–  wara li kkunsidra l-Konklużjonijiet tal-Kunsill tas-17 ta' Frar 2013 dwar l-investiment fl-edukazzjoni u t-taħriġ – reazzjoni għar-Reviżjoni tal-Edukazzjoni: Ninvestu fil-ħiliet għal eżiti soċjoekonomiċi aħjar u l-Istħarriġ Annwali dwar it-Tkabbir tal-2013(11),

–  wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' April 2008 dwar l-istabbiliment ta' Qafas Ewropew tal-Kwalifiki għat-tagħlim tul il-ħajja(12)(EQF-LLL),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-13 ta' Settembru 2016 dwar il-ħolqien ta' kundizzjonijiet fis-suq tax-xogħol favorevoli għal bilanċ bejn il-ħajja u dik tax-xogħol(13),

–  wara li kkunsidra r-referenzi li saru għall-ħiliet diġitali fil-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tad-19 ta' April 2016 intitolata "Id-Diġitalizzazzjoni tal-Industrija Ewropea – Ingawdu l-benefiċċji kolha ta' Suq Uniku Diġitali"(COM(2016)0180),

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-20 ta' Novembru 2012 bit-titolu "Reviżjoni tal-Edukazzjoni: Ninvestu fil-ħiliet għal eżiti soċjoekonomiċi aħjar" (COM(2012)0669),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-12 ta' April 2016 dwar il-programm Erasmus+ u strumenti oħra sabiex titrawwem il-mobilità fl-ETV – approċċ ta' tagħlim tul il-ħajja(14),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-19 ta' Jannar 2016 dwar politiki dwar il-ħiliet għall-ġlieda kontra l-qgħad fost iż-żgħażagħ(15),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-8 ta' Lulju 2015 dwar l-Inizjattiva għal Impjiegi Ekoloġiċi: Jiġi sfruttat il-potenzjal tal-ekonomija ekoloġika għall-ħolqien tal-impjiegi(16),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-8 ta' Settembru 2015 dwar il-promozzjoni tal-intraprenditorija fost iż-żgħażagħ permezz tal-edukazzjoni u t-taħriġ(17),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-10 ta' Settembru 2015 dwar il-ħolqien ta' suq tax-xogħol kompetittiv tal-UE għas-seklu 21: it-tlaqqigħ tal-ħiliet u l-kwalifiki mad-domanda u l-opportunitajiet ta' impjieg, bħala mod kif nirkupraw mill-kriżi(18),

–  wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill dwar Patt Ewropew għall-Ugwaljanza bejn is-Sessi (2011-2020)(19),

–  wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill dwar ir-rwol tal-edukazzjoni bikrija tat-tfal u l-edukazzjoni primarja fit-trawwim tal-kreattività, l-innovazzjoni u l-kompetenza diġitali,

–  wara li kkunsidra l-abbozz ta' konklużjonijiet tal-Kunsill tal-20 ta' Frar 2017 dwar "Intejbu l-Ħiliet tan-Nisa u l-Irġiel fis-Suq tax-Xogħol tal-UE"(20),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-19 ta' Jannar 2016 dwar ir-rwol tad-djalogu interkulturali, id-diversità kulturali u l-edukazzjoni fil-promozzjoni tal-valuri fundamentali tal-UE(21),

–  wara li kkunsidra l-gwida Social Europe tal-Kummissjoni ta' Marzu 2013 dwar "Social Economy and Social Entrepreneurship"(22),

–  wara li kkunsidra l-Aġenda tax-Xogħol Deċenti tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (ILO),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-25 ta' Novembru 2015 dwar il-Qafas Strateġiku tal-UE dwar is-Saħħa u s-Sigurtà fuq il-Post tax-Xogħol 2014-2020(23),

–  wara li kkunsidra l-Opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew SOC/546 tat-22 ta' Frar 2017,

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 52 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra d-deliberazzjonijiet konġunti tal-Kumitat għall-Impjiegi u l-Affarijiet Soċjali u tal-Kumitat għall-Kultura u l-Edukazzjoni skont l-Artikolu 55 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Impjiegi u l-Affarijiet Soċjali u tal-Kumitat għall-Kultura u l-Edukazzjoni u l-opinjoni tal-Kumitat għall-Affarijiet Interni u l-Ħarsien tal-Konsumatur (A8-0276/2017),

A.  billi l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea tnaqqax id-dritt tal-aċċess għat-taħriġ vokazzjonali u għat-tagħlim tul il-ħajja;

B.  billi l-ħiliet għandhom importanza strateġika għall-impjegabbiltà, għat-tkabbir, għall-innovazzjoni u għall-koeżjoni soċjali, u billi l-kumplessità tal-impjiegi qed tiżdied fis-setturi u l-impjiegi kollha u hemm inflazzjoni fid-domanda relattiva għall-ħiliet, anki għal impjiegi li jirrikjedu livell baxx ta' ħiliet;

C.  billi l-prosperità u s-sigurtà tal-kisbiet soċjali tagħna huma bbażati biss fuq il-ħiliet u l-għarfien espert tas-soċjetajiet tagħna;

D.  billi popolazzjoni b'livell baxx ta' ħiliet tiffaċċja riskju akbar ta' qgħad u esklużjoni soċjali;

E.  billi, pajjiżi bl-ogħla proporzjon ta' adulti b'livell baxx ta' profiċjenza f'ħiliet bażiċi u f'ħiliet diġitali għandhom livelli aktar baxxi ta' produttività tax-xogħol u, fl-aħħar mill-aħħar, prospetti aktar baxxi għat-tkabbir u l-kompetittività;

F.  billi l-Parlament Ewropew jikkondividi u jappoġġa l-isforzi tal-Kummissjoni biex tinvesti fil-kapital uman bħala riżorsa ewlenija għall-kompetittività tal-UE, u billi l-kwalità tal-għalliema hija prerekwiżit għall-kwalità tal-edukazzjoni;

G.  billi ħafna impjiegi li jirrikjedu livell baxx ta' ħiliet issa jirrikjedu livelli ogħla ta' litteriżmu, numeriżmu u ħiliet bażiċi oħrajn, u anki impjiegi li jirrikjedu livell baxx ta' ħiliet fis-settur tas-servizzi qed jinkludu dejjem aktar kompiti mhux ta' rutina(24);

H.  billi skont l-aħħar studju tal-Programm għall-Valutazzjoni Internazzjonali tal-Kompetenzi tal-Adulti (PIAAC) imwettaq mill-Organizzazzjoni għall-Kooperazzjoni u l-Iżvilupp Ekonomiċi (OECD), madwar 70 miljun Ewropew ma għandhomx ħiliet bażiċi bħall-qari, il-kitba u n-numeriżmu, u dan jirrappreżenta ostaklu għal dawk il-persuni biex isibu impjieg u standard tal-għajxien diċenti;

I.  billi sal-2025, 49 % tal-opportunitajiet ta' impjieg kollha (inklużi kemm impjiegi ġodda kif ukoll impjiegi ta' sostituzzjoni) fl-UE se jirrikjedu kwalifiki ta' livell għoli, 40 % – kwalifiki ta' livell medju, filwaqt li 11 % biss – kwalifiki ta' livell baxx jew ebda kwalifika(25);

J.  billi t-twessigħ tal-aċċess għall-edukazzjoni tul il-ħajja jista' joħloq possibilitajiet ġodda għal inklużjoni attiva u parteċipazzjoni soċjali msaħħa, speċjalment għal persuni b'livell baxx ta' ħiliet, dawk bla xogħol, il-persuni bi bżonnijiet speċjali, il-persuni anzjani, u l-migranti;

K.  billi l-Istati Membri jeħtieġ li jsibu modi biex jipproteġu jew jippromwovu investiment fuq terminu itwal fl-edukazzjoni, fir-riċerka, fl-innovazzjoni, fl-enerġija u fl-azzjoni b'rabta mal-klima u jinvestu fil-modernizzazzjoni tas-sistemi tal-edukazzjoni u t-taħriġ, inkluż it-tagħlim tul il-ħajja;

L.  billi l-UE hija pjattaforma ppożizzjonata l-aħjar biex tikkondividi l-aħjar prattiki u tappoġġa t-tagħlim reċiproku fost l-Istati Membri;

M.  billi l-Artikoli 165 u 166 tat-TFUE jassenjaw lill-Istati Membri r-responsabbiltà għall-edukazzjoni ġenerali, inklużi l-edukazzjoni għolja u t-taħriġ vokazzjonali;

N.  billi l-kooperazzjoni fil-qasam tal-edukazzjoni fil-livell tal-UE hija proċess volontarju, u dan jevidenzja differenza fundamentali bejn il-qasam tal-edukazzjoni u dak tal-impjiegi, li huwa qasam ta' politika b'bażi Komunitarja aktar soda;

O.  billi l-ħiliet u l-kompetenzi jmorru id f'id u għalhekk ir-rabta bejniethom għandha tissaħħaħ aktar fl-Aġenda Ġdida għall-Ħiliet;

P.  billi l-iżvilupp ta' setturi orjentati lejn il-futur għandu rwol determinanti fuq it-tipi ta' ħiliet meħtieġa;

Q.  billi stħarriġ Ewropew dwar il-ħiliet u l-impjiegi wera li madwar 45 % tal-ħaddiema adulti tal-UE jemmnu li l-ħiliet tagħhom jistgħu jintużaw jew jiġu żviluppati aħjar fuq il-post tax-xogħol;

R.  billi, skont l-ILO, bejn 25 u 45 fil-mija tal-forza tax-xogħol Ewropea mhumiex kwalifikati biżżejjed jew huma kwalifikati żżejjed għax-xogħlijiet li jagħmlu; billi din is-sitwazzjoni hija dovuta l-aktar għall-bidla b'ritmu mgħaġġel fl-istruttura tal-ekonomiji tal-Istati Membri;

S.  billi n-nuqqas ta' tlaqqigħ tal-ħiliet huwa fenomenu inkwetanti li jolqot lill-individwi u lin-negozji, joħloq diskrepanzi fil-ħiliet u nuqqas ta' ħiliet u huwa waħda mill-kawżi tal-qgħad(26); billi 26 % tal-impjegati adulti tal-UE m'għandhomx il-ħiliet li jeħtieġu għall-impjieg tagħhom;

T.  billi aktar minn 30 % taż-żgħażagħ bi kwalifiki għoljin jinsabu f'impjiegi li ma jikkorrispondux għat-talenti u l-aspirazzjonijiet tagħhom, filwaqt li 40 % tal-impjegaturi Ewropej jirrimarkaw li ma jistgħux isibu persuni bil-ħiliet xierqa biex ikunu innovattivi u jkunu jistgħu jikbru;

U.  billi, attwalment, kważi 23 % tal-popolazzjoni fl-età ta' bejn 20 u 64 sena għandhom livell baxx ta' edukazzjoni (ta' qabel il-primarja, primarja jew sekondarja); billi l-individwi b'livell baxx ta' kwalifiki għandhom anqas opportunitajiet ta' impjieg u huma wkoll aktar suxxettibbli li jkunu f'impjiegi mhux siguri, u l-probabilità li jesperjenzaw qgħad fit-tul hija d-doppju meta mqabbla ma' dik ta' persuni b'livell għoli ta' kwalifiki(27);

V.  billi l-individwi bi kwalifiki baxxi mhux biss għandhom opportunitajiet ta' impjieg imnaqqsa, iżda huma wkoll aktar vulnerabbli għal qgħad fit-tul u jkollhom aktar diffikultajiet biex jiksbu aċċess għal servizzi u biex jipparteċipaw b'mod sħiħ fis-soċjetà;

W.  billi ta' spiss l-individwi jkollhom ħiliet li mhumiex identifikati, sfruttati jew imħallsa kif suppost; billi l-ħiliet miksuba barra minn ambjenti formali, permezz ta' esperjenza ta' xogħol, volontarjat, impenn ċiviku jew esperjenzi rilevanti oħrajn mhumiex neċessarjament irreġistrati fi kwalifika jew iddokumentati u għalhekk qed jiġu sottovalutati;

X.  billi l-industriji kulturali u kreattivi (CCIs) jikkontribwixxu għall-benessri soċjali, l-innovazzjoni, l-impjieg u jistimulaw l-iżvilupp ekonomiku tal-UE filwaqt li jimpjegaw aktar minn 12-il miljun persuna fl-UE, li jammontaw għal 7,5 % tal-persuni kollha impjegati fl-ekonomija totali u jikkontribwixxu għall-ekonomija b'5,3 % tal-Valur Miżjud Gross totali tal-UE u 4 % oħra tal-Prodott Domestiku Gross Nominali tal-UE ġġenerat minn industriji ta' livell għoli(28);

Y.  billi l-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel hija prinċipju fundamentali tal-UE minqux fit-Trattati u hija objettiv u responsabilità tal-Unjoni; billi l-integrazzjoni tal-prinċipju tal-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel fl-attivitajiet kollha tagħha, bħall-aċċess għall-edukazzjoni u t-taħriġ, hija missjoni speċifika tal-Unjoni;

Z.  billi, fil-livell tal-UE, in-NEETs (persuni barra mill-edukazzjoni, impjieg jew taħriġ) huma meqjusa bħala wieħed mill-aktar gruppi vulnerabbli fil-kuntest tal-qgħad fost iż-żgħażagħ; billi, bħala medja, il-probabilità li n-nisa jsiru NEET hija 1,4(29) darbiet aktar minn dik tal-irġiel, u dan ikompli jenfasizza l-kwistjonijiet ta' diskriminazzjoni sesswali u ta' ugwaljanza bejn is-sessi minn età żgħira;

AA.  billi l-ħiliet soċjali u emozzjonali flimkien mal-ħiliet konjittivi huma importanti għall-benessri u s-suċċess individwali;

AB.  billi l-aċċess għal edukazzjoni formali, informali u mhux formali ta' kwalità għolja, kif ukoll għall-opportunitajiet ta' tagħlim u ta' taħriġ, irid ikun dritt għal kulħadd f'kull stadju tal-ħajja, biex b'hekk ikunu jistgħu jinkisbu ħiliet trasversali bħal pereżempju n-numeriżmu, il-litteriżmu medjatiku u diġitali, il-ħsieb kritiku, il-ħiliet soċjali, il-profiċjenza f'lingwa barranija u l-ħiliet għall-ħajja rilevanti; billi, f'dan ir-rigward, hemm bżonn li l-ħaddiema jingħataw ħin liberu għall-iżvilupp personali u tat-taħriġ fil-kuntest tat-tagħlim tul il-ħajja;

AC.  billi huwa essenzjali li l-ħiliet jimmiraw mhux biss li jżidu l-impjegabbiltà iżda wkoll li jsaħħu l-kapaċità għall-parteċipazzjoni ċivika u l-istima għall-valuri demokratiċi u t-tolleranza, b'mod partikolari bħala għodda biex jiġu evitati r-radikalizzazzjoni u l-intolleranza ta' kwalunkwe tip;

AD.  billi f'dinja li qed tinbidel b'rata mgħaġġla, aktar globalizzata u diġitali, il-ħiliet trasversali u trasferibbli bħall-ħiliet soċjali, il-ħiliet interkulturali, il-ħiliet diġitali, is-soluzzjoni tal-problemi, l-intraprenditorija u l-ħsieb kreattiv huma kruċjali;

AE.  billi t-trasformazzjoni diġitali għadha għaddejja u l-ħtiġijiet soċjali u tas-suq tax-xogħol qed jevolvu kontinwament;

AF.  billi, l-awtonomizzazzjoni diġitali u l-awtostima huma prerekwiżit essenzjali għall-bini ta' soċjetajiet b'saħħithom u jsaħħu l-unità u l-integrazzjoni fi ħdan l-UE;

AG.  billi, illum il-ġurnata, is-sistemi tal-edukazzjoni u tat-taħriġ tagħna qed jiffaċċjaw trasformazzjoni diġitali sinifikanti, li qed ikollha impatt fuq il-proċessi ta' tagħlim; billi l-provvista effettiva ta' ħiliet diġitali hija essenzjali biex jiġi żgurat li l-forza tax-xogħol tkun ippreparata għall-bidliet teknoloġiċi attwali u futuri;

AH.  billi, minkejja żieda reċenti fin-numru ta' nies li jipparteċipaw fl-edukazzjoni jew it-taħriġ diġitali fl-UE, għad hemm ħafna xi jsir biex l-ekonomija Ewropea tiġi allinjata mal-era diġitali ġdida u titnaqqas id-differenza bejn in-numru ta' persuni li qed ifittxu impjieg u n-numru ta' postijiet ta' xogħol battala;

AI.  billi hemm bżonn li jiġu inkorporati trasformazzjonijiet diġitali ġodda fis-sistemi edukattivi sabiex tkompli tingħata għajnuna lin-nies biex dawn isiru kritiċi, kunfidenti u indipendenti; billi madankollu dan irid isir b'mod simbjotiku mas-suġġetti li diġà qed jiġu mgħallma;

AJ.  billi għandha tiġi inkluża aġenda għall-ħiliet valida għall-futur b'riflessjoni usa' fuq il-litteriżmu fuq il-post tax-xogħol fil-kuntest tad-diġitalizzazzjoni u r-robotizzazzjoni li qed jikbru tas-soċjetajiet Ewropej;

AK.  billi kompetenzi trasversali bħall-kompetenzi ċiviċi u soċjali kif ukoll l-edukazzjoni dwar iċ-ċittadinanza, għandhom jiġu enfasizzati flimkien mal-ħiliet lingwistiċi, diġitali u intraprenditorjali;

AL.  billi l-ħiliet intraprenditorjali jeħtieġ li jiġu mifhuma f'kuntest usa', minħabba li jġibu magħhom kemm spirtu ta' inizjattiva f'termini ta' parteċipazzjoni f'azzjonijiet soċjali kif ukoll mentalità intraprenditorjali, u billi dawn għandhom għalhekk jiġu enfasizzati b'mod ulterjuri fl-Aġenda Ġdida għall-Ħiliet bħala ħiliet għall-ħajja ta' benefiċċju għal individwi fil-ħajja personali u professjonali tagħhom, filwaqt li huma ta' benefiċċju wkoll għall-komunitajiet;

AM.  billi sabiex jiġu żgurati tkabbir ekonomiku u impjiegi intelliġenti, sostenibbli u inklużivi għaż-żgħażagħ, trid titrawwem profiċjenza fix-Xjenza, fit-Teknoloġija, fl-Inġinerija u fil-Matematika (STEM) fl-UE;

AN.  billi d-domanda għall-professjonisti u professjonisti assoċjati STEM mistennija tikber b'madwar 8 % minn issa sal-2025, rata ferm ogħla mill-medja mbassra ta' tkabbir ta' 3 % għall-impjiegi kollha; billi l-impjiegi f'setturi relatati max-xjenza, it-teknoloġija, l-inġinerija u l-matematika (STEM) wkoll mistennija jiżdiedu b'madwar 6,5 % minn issa sal-2025(30);

AO.  billi l-impressjoni ħażina u l-attrazzjoni li qed tiżvinta tal-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali (ETV) flimkien ma' ETV ta' kwalità baxxa f'ċerti Stati Membri jiskoraġġixxu lill-istudenti milli jibdew karriera f'oqsma u setturi promettenti b'nuqqas ta' forza tax-xogħol;

AP.  billi, meta jiġu ttrattati l-kwistjonijiet tal-ħiliet, b'mod partikolari n-nuqqas ta' tlaqqigħ tal-ħiliet u l-opportunitajiet ta' xogħol, iridu jitqiesu l-isfidi speċifiċi ffaċċjati miż-żoni rurali;

AQ.  billi s-settur ekoloġiku kien wieħed mill-kreaturi netti prinċipali ta' impjiegi fl-Ewropa matul ir-reċessjoni u għandu jiġi promoss aktar permezz tal-Aġenda Ġdida għall-Ħiliet;

AR.  billi t-tixjiħ tal-popolazzjoni fl-Ewropa jżid id-domanda għall-professjonisti fil-kura medika, għall-kura soċjali u għas-servizzi mediċi;

AS.  billi l-familji għandhom rwol ewlieni biex jgħinu lit-tfal jitgħallmu l-ħiliet bażiċi;

L-iżvilupp tal-ħiliet għall-ħajja u tal-ħiliet għall-impjiegi

1.  Jilqa' l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni bit-titolu "Aġenda Ġdida għall-Ħiliet għall-Ewropa – Naħdmu flimkien biex insaħħu l-kapital uman, l-impjegabbiltà u l-kompetittività" adottata f'Ġunju 2016;

2.  Jirrikonoxxi li l-edukazzjoni u t-taħriġ huma kompetenzi tal-Istat Membru u li l-UE tista' biss tappoġġa, tikkoordina jew tissupplimenta l-azzjonijiet tal-Istati Membri;

3.  Iqis li l-UE teħtieġ bidla fundamentali fl-għanijiet u fil-funzjonament tas-settur tal-edukazzjoni; jaqbel li tingħata attenzjoni partikolari rigward l-ammeljorament tas-sistemi Ewropej tal-edukazzjoni u tat-taħriġ b'konformità mal-ambjent ekonomiku, teknoloġiku u soċjetali li qed jinbidel b'rata mgħaġġla, filwaqt li jiġi żgurat aċċess għal edukazzjoni ta' kwalità fl-istadji kollha;

4.  Jinnota li, filwaqt li l-ħtiġijiet ta' ħiliet huma dinamiċi, il-pakkett tal-ħiliet jiffoka prinċipalment fuq il-ħtiġijiet immedjati tas-suq tax-xogħol; jenfasizza f'dan ir-rigward l-importanza ta' ħidma f'kollaborazzjoni stretta maċ-Ċentru Ewropew għall-Iżvilupp ta' Taħriġ Professjonali (Cedefop), sabiex jiġu antiċipati l-ħiliet meħtieġa u għall-iżvilupp ta' għodda pan-Ewropea ta' tbassir tal-ħiliet meħtieġa u sistemi ta' tagħlim tul il-ħajja, bl-għan li jkun jista' jsir adattament għal sitwazzjonijiet ġodda fis-suq tax-xogħol u jkun hemm tisħiħ tal-adattabilità tal-individwu, taċ-ċittadinanza attiva u tal-inklużjoni soċjali;

5.  Jistieden lill-Istati Membri biex ma jiffokawx biss fuq il-ħiliet ta' impjegabbiltà, il-litteriżmu, in-numeriżmu, u l-litteriżmu diġitali u medjatiku, iżda jiffokaw ukoll fuq il-ħiliet li huma ġeneralment aktar rilevanti għas-soċjetà, bħall-ħiliet trasversali, trasferibbli jew personali (it-tmexxija, il-ħiliet soċjali u interkulturali, il-maniġment, l-edukazzjoni intraprenditorjali u finanzjarja, il-volontarjat, il-profiċjenza f'lingwi barranin, in-negozjazzjoni) fil-programmi edukattivi u ta' taħriġ tagħhom u jagħtu prijorità wkoll lill-iżvilupp ulterjuri ta' dawk il-kapaċitajiet fil-programmi ta' edukazzjoni u taħriġ vokazzjonali (ETV), flimkien mat-tisħiħ tal-artiġjanat Ewropew;

6.  Jitlob li kulħadd ikollu d-dritt ta' aċċess veru għall-ħiliet, f'kull stadju tal-ħajja, sabiex kulħadd ikun jista' jikseb il-ħiliet fundamentali għas-seklu 21;

7.  Jirrikonoxxi l-valur tal-internazzjonalizzazzjoni tal-edukazzjoni u n-numru dejjem jikber ta' studenti u membri tal-persunal li jipparteċipaw fil-programmi ta' mobilità; jissottolinja, f'dan ir-rigward, il-valur ta' Erasmus+;

8.  Jinnota, barra minn hekk, li diversi studji juru li l-mobilità tagħti lin-nies ħiliet professjonali speċifiċi kif ukoll settijiet ta' ħiliet trasversali u trasferibbli, bħalma huma l-ħsieb kritiku u l-intraprenditorija, u tipprovdilhom opportunitajiet ta' karriera aħjar; jirrikonoxxi li l-baġit attwali tal-UE ddedikat għall-mobilità għal skopijiet edukattivi jaf ma jkunx suffiċjenti biex sal-2020 tintlaħaq il-mira ta' 6 % ta' mobilità għal skopijiet edukattivi;

9.  Jinkoraġġixxi lill-Istati Membri biex jiżviluppaw aktar il-possibilità ta' mobilità intersettorjali fost l-iskejjel b'mod kumplessiv; jenfasizza li l-mobilità tat-tagħlim fl-ETV teħtieġ aktar appoġġ u promozzjoni u li għandha tingħata attenzjoni speċjali lir-reġjuni transkonfinali fil-kuntest tal-mobilità;

10.  Jirrimarka li l-edukazzjoni u t-taħriġ għandhom jikkontribwixxu għall-iżvilupp personali u l-iżvilupp taż-żgħażagħ sabiex jagħmluhom ċittadini proattivi u responsabbli lesti biex jgħixu u jaħdmu f'ekonomija teknoloġikament avvanzata u globalizzata u għandhom jipprovdulhom sett ta' kompetenzi ewlenin għat-tagħlim tul il-ħajja, definit bħala kombinazzjoni ta' għarfien, ħiliet u attitudnijiet meħtieġa għall-milja u l-iżvilupp personali, għaċ-ċittadinanza attiva u għall-impjieg;

11.  Jenfasizza li l-edukazzjoni u l-kura bikrija tat-tfal (ECEC) ta' kwalità huma prerekwiżiti kruċjali għall-iżvilupp tal-ħiliet;

12.  Filwaqt li jinnota li r-responsabbiltà għall-għoti tal-edukazzjoni u tal-kura hija f'idejn l-Istati Membri, jitlobhom isaħħu l-kwalità u jwessgħu l-aċċess għall-ECEC u jindirizzaw in-nuqqas ta' infrastruttura suffiċjenti li toffri kura tat-tfal ta' kwalità u aċċessibbli għal-livelli kollha ta' dħul kif ukoll biex iqisu l-għoti ta' aċċess bla ħlas għal familji li jgħixu fil-faqar u fl-esklużjoni soċjali;

13.  Jenfasizza li l-kreattività u l-innovazzjoni qed isiru l-fatturi motivaturi fl-ekonomija tal-UE u għandhom jiġu integrati fl-istrateġiji ta' politika nazzjonali u Ewropej;

14.  Jilqa' l-objettiv tal-Aġenda Ġdida għall-Ħiliet li l-ETV jkunu l-ewwel għażla għall-istudenti, u jkunu reattivi għad-domanda tas-suq u relatati mal-ħtiġijiet ta' xogħol futuri permezz tal-parteċipazzjoni tal-impjegaturi fit-tfassil u l-għoti tal-korsijiet;

15.  Iħeġġeġ lill-Istati Membri jmorru lil hinn mill-promozzjoni tal-"ħiliet okkupazzjonali xierqa" u jiffokaw ukoll fuq dawk l-aspetti tal-edukazzjoni li huma aktar ibbażati fuq ix-xogħol u aktar prattiċi, u li jrawmu mentalità intraprenditorjali, l-innovazzjoni u l-kreattività, jgħinu lin-nies jaħsbu b'mod kritiku, jifhmu l-kunċett ta' sostenibilità, filwaqt li jkun stmati valuri u drittijiet fundamentali bħad-dinjità tal-bniedem, il-libertà, id-demokrazija, it-tolleranza u r-rispett, u jipparteċipaw bis-sħiħ fil-proċess demokratiku u fil-ħajja soċjali bħala ċittadini b'moħħhom miftuħ;

16.  Huwa tal-fehma, madankollu, li hemm bżonn li jiġi adottat approċċ olistiku għall-edukazzjoni u l-iżvilupp tal-ħiliet, li jqiegħed lill-istudenti fiċ-ċentru tal-proċess, kif ukoll li jiġi żgurat investiment suffiċjenti fil-politiki tat-tagħlim tul il-ħajja; jemmen ukoll li l-edukazzjoni u t-taħriġ għandhom ikunu aċċessibbli u affordabbli għal kulħadd u li huma meħtieġa iktar sforzi biex jiġu inklużi l-gruppi l-aktar vulnerabbli;

17.  Jitlob lill-Istati Membri biex jiżguraw li s-soċjetà ċivili, l-esperti, u l-familji, li għandhom esperjenza tar-realtà fuq il-post, ikunu involuti b'mod iktar attiv fid-dibattitu dwar il-ħiliet meħtieġa għall-ħajja;

18.  Iħeġġeġ lill-Istati Membri biex jiffokaw ukoll fuq l-indirizzar tal-istereotipi tas-sessi peress li n-nisa jirrappreżentaw 60 % tal-gradwati reċenti; jenfasizza li r-rata ta' impjieg tagħhom madankollu għadha taħt dik tal-irġiel u li f'ħafna setturi dawn mhumiex rappreżentati biżżejjed;

19.  Jinkoraġġixxi lill-Istati Membri jqabblu aħjar il-ħiliet mal-impjiegi fis-suq tax-xogħol u, b'mod partikolari, jistabbilixxu apprendistati ta' kwalità li jgħinu lin-nies ikunu aktar flessibbli fil-perkorsi edukattivi tagħhom u aktar 'il quddiem fis-suq tax-xogħol;

20.  jirrikonoxxi l-valur tas-sistemi ta' edukazzjoni doppja(31), iżda jirrimarka li sistema użata fi Stat Membru partikolari ma tistax tiġi kkupjata bl-għama fi Stat Membru ieħor; jitlob l-iskambju tal-mudelli tal-aħjar prattika li jinvolvu s-sħab soċjali;

21.  Ifakkar, f'dan ir-rigward, il-ħtieġa ta' kooperazzjoni mtejba fost l-Istati Membri sabiex jinsiltu l-lezzjonijiet mill-aħjar prattiki li jwasslu għal rati aktar baxxi ta' qgħad, bħal pereżempju l-apprendistati u t-tagħlim tul il-ħajja;

22.  Jinnota r-rwol tas-Cedefop, li waħda mill-missjonijiet ewlenin tiegħu hija li jlaqqa' lill-mexxejja politiċi, lis-sħab soċjali, lir-riċerkaturi u lill-prattikanti sabiex jaqsmu l-ideat u l-esperjenzi tagħhom, inkluż permezz tal-iżvilupp ta' pjattaformi speċifiċi skont is-settur;

23.  Jenfasizza li l-kultura, il-kreattività u l-arti jikkontribwixxu b'mod sinifikanti għall-iżvilupp personali, l-impjieg u t-tkabbir fl-UE kollha, peress li jġibu magħhom l-innovazzjoni, jistimulaw il-koeżjoni, isaħħu r-relazzjonijiet interkulturali, il-fehim reċiproku u jippreservaw l-identità, il-kultura u l-valuri Ewropej; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex isaħħu l-appoġġ tagħhom għas-CCIs sabiex jiġi sfruttat u esplorat bis-sħiħ il-potenzjal tagħhom;

24.  Jenfasizza li l-wasliet attwali ta' migranti, rifuġjati u dawk li jfittxu l-asil fl-UE jirrikjedu l-istabbiliment ta' approċċ aktar sostnut fir-rigward taċ-ċittadini ta' pajjiżi terzi, inkluża l-valutazzjoni tal-ħiliet, il-kompetenzi u l-għarfien tagħhom, li jeħtieġ li jkunu viżibbli, kif ukoll l-istabbiliment ta' mekkaniżmu għar-rikonoxximent u l-validazzjoni tal-ħiliet;

25.  Ifakkar li dawk li jkunu għadhom jaslu jġibu magħhom għarfien u ħiliet ġodda, u jitlob l-iżvilupp ta' għodod li jipprovdu informazzjoni multilingwi dwar l-opportunitajiet eżistenti ta' tagħlim formali u informali, taħriġ professjonali, traineeships u ħidma volontarja; jemmen li huwa importanti li jitrawwem djalogu interkulturali sabiex tkun aktar faċli li l-migranti, ir-rifuġjati u dawk li jfittxu l-asil jidħlu fis-suq tax-xogħol u jintegraw fis-soċjetà;

26.  Jilqa' l-proposti tal-Kummissjoni dwar l-Għodda għat-Tfassil tal-Profil tal-Ħiliet għaċ-ċittadini ta' pajjiżi terzi u jittama li jkun hemm progress rapidu b'rabta ma' dan l-isforz; jirrakkomanda li l-Aġenda Ġdida għall-Ħiliet għall-Ewropa, fl-approċċ tagħha rigward il-ħiliet tal-migranti, tkun konsistenti mal-Pjan ta' Azzjoni dwar l-Integrazzjoni ta' Ċittadini ta' Pajjiżi Terzi; jenfasizza li għandu jittieħed approċċ iktar komprensiv fir-rigward tat-titjib tal-ħiliet tal-migranti, inkluż permezz tal-intrapreditorija soċjali, l-edukazzjoni ċivika u t-tagħlim informali, u li l-enfasi m'għandhiex tkun limitata għat-trasparenza, il-komparabbiltà u t-tfassil komprensiv fir-rigward tat-titjib tal-ħiliet tal-migranti, inkluż permezz tal-intrapreditorija soċjali, l-edukazzjoni ċivika u t-tagħlim informali, u li l-enfasi m'għandhiex tkun limitata għat-trasparenza, il-komparabbiltà u t-tfassil bikri tal-profili tal-ħiliet u l-kwalifiki tal-migranti;

27.  Jemmen li hemm bżonn ta' azzjoni kkoordinata sabiex jiġi miġġieled l-eżodu tal-imħuħ billi jiġu identifikati mezzi xierqa għall-użu tal-ħiliet disponibbli, bl-għan li l-Istati Membri jiġu protetti kontra t-telf ta' kapital uman;

28.  Ifakkar li l-investiment fil-kapaċità tal-edukazzjoni tal-lum se jiddetermina l-kwalità tal-impjiegi fil-preżent u fil-futur, il-kwalifiki tal-ħaddiema, il-benessri soċjali u l-parteċipazzjoni demokratika fis-soċjetà;

29.  Jistieden lill-Istati Membri jindirizzaw il-kwistjoni tat-tixjiħ tal-popolazzjoni, billi jħeġġu l-iżvilupp ta' ħiliet relatati mas-saħħa, mal-benessri u mal-prevenzjoni tal-mard;

Ir-rwol tal-edukazzjoni fl-indirizzar tal-qgħad, l-esklużjoni soċjali u l-faqar

30.  Iqis li l-kompetittività, it-tkabbir ekonomiku u l-koeżjoni soċjali tal-UE jiddependu ħafna fuq sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ li ma jħallux li n-nies jaqgħu lura;

31.  Jinsisti li l-edukazzjoni u t-taħriġ mhumiex biss fatturi ewlenin fit-tisħiħ tal-impjegabbiltà, iżda anki fit-trawwim tal-iżvilupp personali, tal-koeżjoni u l-inklużjoni soċjali u taċ-ċittadinanza attiva u għalhekk jemmen li l-aċċess ugwali għal edukazzjoni ta' kwalità u l-investiment adegwat fil-ħiliet u l-kompetenzi huma kruċjali biex tiġi indirizzata r-rata għolja ta' qgħad u esklużjoni soċjali, speċjalment fost l-aktar gruppi vulnerabbli u żvantaġġati (in-NEETs, il-persuni qiegħda fit-tul, il-ħaddiema b'livell baxx ta' ħiliet, ir-rifuġjati u l-persuni b'diżabilità); ifakkar li t-tbassir ġenwin tal-ħiliet meħtieġa għall-ġejjieni huwa kruċjali f'dan ir-rigward;

32.  Jiddispjaċih bi tħassib li l-investiment fl-edukazzjoni għadu lura u li t-tnaqqis suċċessiv fil-baġits tal-edukazzjoni jaffettwa l-aktar lil dawk l-istudenti u dawk l-adulti li ġejjin minn sfond soċjoekonomiku żvantaġġat;

33.  Jinsab imħasseb ħafna dwar il-fatt li bejn l-2010 u l-2014 l-investiment fl-edukazzjoni u t-taħriġ fl-UE kumplessivament naqas bi 2,5 %(32); jenfasizza li sabiex l-edukazzjoni taqdi r-rwol tagħha fl-indirizzar tal-qgħad, tal-esklużjoni soċjali u tal-faqar, huwa essenzjali li jkun hemm sistemi pubbliċi tal-edukazzjoni b'riżorsi xierqa;

34.  Jenfasizza, kif iddikjarat mill-OECD(33), li n-nies b'aktar edukazzjoni jikkontribwixxu għal soċjetajiet iktar demokratiċi u ekonomiji iktar sostenibbli u jiddependu inqas fuq l-għajnuna pubblika u huma anqas vulnerabbli għal tnaqqis fir-ritmu ekonomiku; jirrimarka għalhekk li l-investiment fl-edukazzjoni u fl-innovazzjoni ta' kwalità mhuwiex biss kruċjali għall-ġlieda kontra l-qgħad, il-faqar u l-esklużjoni soċjali, iżda huwa kruċjali wkoll sabiex l-UE tkun tista' tikkompeti b'suċċess fis-swieq globali; jistieden lill-Kummissjoni u l-Istati Membri biex, permezz tal-proċess tas-Semestru Ewropew, ireġġgħu lura l-investiment pubbliku, tal-inqas, għal-livelli ta' qabel il-kriżi, fl-edukazzjoni bikrija, primarja u sekondarja għal kulħadd, u b'mod partikolari għal tfal minn sfondi żvantaġġati;

35.  Jirrimarka li l-aċċess għal opportunitajiet ta' tagħlim u ta' taħriġ għandu jkun dritt għal kulħadd, f'kull stadju tal-ħajja, biex b'hekk ikunu jistgħu jinkisbu ħiliet trasversali bħal pereżempju n-numeriżmu, il-litteriżmu diġitali u medjatiku, il-ħsieb kritiku, il-ħiliet soċjali u l-ħiliet għall-ħajja rilevanti; huwa tal-fehma li l-Aġenda Ġdida għall-Ħiliet hija pass fid-direzzjoni t-tajba li jħeġġeġ impenn kondiviż lejn viżjoni komuni dwar l-importanza kruċjali tal-politiki ta' tagħlim tul il-ħajja;

36.  Jenfasizza r-rwol tal-assoċjazzjonijiet esterni u tal-NGOs biex jipprovdu lit-tfal b'ħiliet u kompetenzi soċjali oħra, bħall-arti, l-attivitajiet manwali, biex jgħinu l-integrazzjoni tagħhom, il-fehim aħjar tal-ambjent tagħhom, is-solidarjetà fit-tagħlim u fl-għajxien, u t-titjib tal-kompetenzi ta' tagħlim ta' klassijiet sħaħ;

37.  Ifakkar li l-persuni b'diżabilità għandhom rekwiżiti speċjali, u għaldaqstant jeħtieġu appoġġ xieraq sabiex jiksbu l-ħiliet; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex meta jkunu qed jimplimentaw l-Aġenda Ġdida għall-Ħiliet jadottaw approċċ inklużiv fit-tfassil tal-politiki ta' edukazzjoni u taħriġ tagħhom, inkluż permezz ta' persunal ta' appoġġ għat-tagħlim kif ukoll billi jagħmlu l-informazzjoni dwar il-ħiliet, it-taħriġ u l-għażliet ta' finanzjament, disponibbli u aċċessibbli għall-akbar numru ta' gruppi ta' nies possibbli, filwaqt li jqisu l-varjetà wiesgħa ta' diżabilità; isostni li, bl-għan li tiġi appoġġata l-parteċipazzjoni tagħhom fis-suq tax-xogħol, l-intraprenditorija hija għażla fattibbli għal ħafna persuni b'diżabilità; jinnota, f'dan ir-rigward, l-importanza li jitjiebu kemm il-ħiliet diġitali tal-persuni b'diżabilità kif ukoll ir-rwol kruċjali tat-teknoloġiji aċċessibbli;

38.  Jinnota li filwaqt li hemm rikonoxximent ikbar tal-potenzjal tal-edukazzjoni u l-kura bikrija ta' kwalità fit-tnaqqis tat-tluq bikri mill-iskola u fit-tqegħid ta' pedament sod għal tagħlim ulterjuri, l-Aġenda Ġdida għall-Ħiliet ma għandhiex viżjoni li tħares 'il quddiem fir-rigward tal-istadji aktar bikrin tal-edukazzjoni; jistieden lill-Istati Membri, għaldaqstant, biex jinvestu fl-ECEC sabiex itejbu l-kwalità u jwessgħu l-aċċess għaliha, kif ukoll biex jadottaw miżuri mmirati lejn it-tnaqqis tat-tluq bikri mill-iskola;

39.  Jistieden lill-Istati Membri japprovaw b'mod partikolari l-qafas ta' kwalità dwar l-ECEC tal-2014(34) u jinsisti li għandhom ikunu disponibbli programmi rilevanti sabiex iż-żgħażagħ kollha li ma komplewx l-iskola primarja jew sekondarja jingħataw opportunità oħra; iqis l-ikkompletar tal-edukazzjoni sekondarja bħala xi ħaġa utli;

40.  Jinnota li l-edukazzjoni għandha mhux biss tipprovdi ħiliet u kompetenzi rilevanti għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol, iżda għandha tikkontribwixxi wkoll għat-tkabbir u l-iżvilupp personali taż-żgħażagħ sabiex tagħmilhom ċittadini proattivi u responsabbli;

41.  Jistieden lill-Istati Membri jidderieġu l-investimenti fl-edukazzjoni inklużiva li twieġeb għall-isfidi tas-soċjetà u li tiżgura opportunitajiet u aċċess ugwali għal kulħadd, inkluż għaż-żgħażagħ minn sfondi soċjoekonomiċi differenti, kif ukoll għall-gruppi vulnerabbli u żvantaġġati;

42.  Jistieden lill-Istati Membri jespandu l-opportunitajiet ta' edukazzjoni u taħriġ li jagħtu ċans ieħor sabiex il-gruppi f'riskju jiġu integrati aħjar fis-suq tax-xogħol;

43.  Jilqa' l-proposti tal-Kummissjoni dwar azzjonijiet rigward l-iżvilupp tal-ħiliet sabiex jitnaqqsu d-disparità fl-edukazzjoni u l-iżvantaġġi matul il-ħajja ta' persuna, b'tali mod li ċ-ċittadini Ewropej ikunu jistgħu jiġġieldu b'mod effettiv il-qgħad u jiżguraw il-kompetittività u l-innovazzjoni fl-Ewropa, iżda jiġbed l-attenzjoni għal għadd ta' ostakli amministrattivi li qed ixekklu l-progress fil-kisba ta' dawk l-objettivi f'dak li għandu x'jaqsam mal-mobilità tal-professjonisti, mar-rikonoxximent tal-kwalifiki u mat-tagħlim ta' kwalifiki professjonali;

44.  Jitlob, għal dak l-għan, li l-Istati Membri jiżguraw li s-Sistema ta' Informazzjoni tas-Suq Intern tiffunzjona tajjeb, tiffaċilita skambji aħjar ta' data u tippromwovi kooperazzjoni amministrattiva aħjar bla ma toħloq piżijiet amministrattivi mhux meħtieġa, jintroduċu proċeduri aktar sempliċi u aktar rapidi għar-rikonoxximent tal-kwalifiki professjonali u tar-rekwiżiti fir-rigward tal-iżvilupp professjonali kontinwu tal-professjonisti kkwalifikati li jkunu qed jippjanaw li jaħdmu fi Stat Membru ieħor, u jevitaw kwalunkwe forma ta' diskriminazzjoni;

45.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex, b'mod partikolari, jiffaċilitaw l-aċċess taċ-ċittadini vulnerabbli għall-iżvilupp tal-ħiliet billi jivvalutaw il-ħtieġa li jiġu stabbiliti għodod speċifiċi, bħal ċentri lokali ta' informazzjoni tal-UE u indikaturi speċifiċi fi ħdan il-Qafas ta' Kompetenzi Ewlenin sabiex jitqiesu l-bżonnijiet tal-gruppi żvantaġġati;

It-tisħiħ tal-opportunitajiet ta' tagħlim tul il-ħajja

46.  Jenfasizza l-importanza tat-tagħlim tul il-ħajja għall-awtożvilupp tal-ħaddiema, inkluż li jżommu lilhom infushom aġġornati mal-kundizzjonijiet tax-xogħol li dejjem jinbidlu(35), u li jinħolqu opportunitajiet għal kulħadd bil-ħsieb li titrawwem kultura ta' tagħlim f'kull età fl-Ewropa; jinkoraġġixxi lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jippromwovu u jinvestu f'tagħlim tul il-ħajja partikolarment f'pajjiżi b'rata ta' parteċipazzjoni inqas mill-punt ta' riferiment ta' 15 %;

47.  Jinnota bi tħassib is-sitwazzjoni inaċċettabbli ta' 70 miljun Ewropew mingħajr ħiliet bażiċi; jilqa' għalhekk il-ħolqien tal-inizjattiva "Perkorsi ta' Titjib tal-Ħiliet" u jinsisti fuq l-implimentazzjoni rapida u l-monitoraġġ tagħha; jistieden barra minn hekk lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jippromwovu approċċ kontinwu fir-rigward tat-titjib tal-ħiliet, it-taħriġ mill-ġdid u t-tagħlim tul il-ħajja, permezz tal-introduzzjoni ta' skemi varjati favur motivazzjoni u aċċess ikbar imfassla għall-ħtiġijiet individwali ta' kull Stat Membru, kemm għall-individwi qiegħda kif ukoll għal dawk li huma impjegati;

48.  Iqis li l-inizjattiva "Perkorsi ta' Titjib tal-Ħiliet" għandha tinvolvi l-valutazzjoni individwalizzata tal-ħtiġijiet ta' tagħlim, offerta ta' tagħlim ta' kwalità u validazzjoni sistematika tal-ħiliet u l-kompetenzi miskuba, li tippermetti r-rikonoxximent faċli tagħhom fis-suq tax-xogħol; jindika l-ħtieġa li jiġi żgurat aċċess wiesa' għall-broadband sabiex jiġi permess il-litteriżmu diġitali; jiddispjaċih li l-Parlament Ewropew ma kienx involut fit-tiswir tal-inizjattiva;

49.  Jenfasizza li l-iżvilupp ta' ħiliet settorjali u speċifiċi jrid ikun responsabbiltà kondiviża bejn dawk li jipprovdu l-edukazzjoni, l-impjegaturi u t-trade unions u għalhekk l-Istati Membri għandhom jiżguraw djalogu mill-qrib mas-sħab soċjali; jinsisti li l-atturi rilevanti kollha fis-suq tax-xogħol għandhom ikunu involuti fil-proċess, fit-tfassil u fit-twassil tat-taħriġ sabiex in-nies ikunu mgħammra bil-ħiliet meħtieġa tul il-karriera tagħhom, u sabiex in-negozji jkunu kompetittivi filwaqt li fl-istess ħin jingħata impetus lill-iżvilupp personali, lill-kwalità tal-impjiegi u lill-iżvilupp u l-perspettivi ta' karriera;

50.  Jenfasizza li hemm bżonn li jiġu żviluppati sistemi ta' edukazzjoni u taħriġ kumplessi biex l-istudenti jiġu pprovduti tipi differenti ta' ħiliet: ħiliet bażiċi (il-litteriżmu, in-numeriżmu u l-ħiliet diġitali); ħiliet ġeneriċi avvanzati (bħal soluzzjoni tal-problemi u tagħlim); ħiliet professjonali, tekniċi, speċifiċi għax-xogħol jew speċifiċi għas-settur; u ħiliet soċjoemozzjonali;

51.  Jenfasizza li l-fehim tal-ħtiġijiet speċifiċi ta' individwi b'livell baxx ta' ħiliet u li dawn jiġu pprovduti taħriġ imfassal apposta huma pass essenzjali fit-tfassil ta' programmi ta' taħriġ iktar effettivi; ifakkar li l-kapaċità ta' reazzjoni u l-adattabilità fid-dawl tal-esperjenza miksuba u ċ-ċirkostanzi li dejjem jinbidlu huma elementi kruċjali ta' proċess ta' edukazzjoni effikaċi;

52.  Jinsisti li l-ħidma ta' sensibilizzazzjoni u gwida għan-nies f'sitwazzjonijiet żvantaġġati, inklużi dawk b'diżabilità, għall-persuni qiegħda fit-tul u għall-gruppi sottorappreżentati, li jistgħu ma jkunux konxji mill-benefiċċji li ġġib magħha żieda fil-livelli tal-ħiliet tagħhom jew mill-opportunitajiet ta' taħriġ mill-ġdid jew titjib tal-ħiliet, hija ta' importanza ewlenija għas-suċċess ta' tali inizjattiva;

53.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jieħdu azzjoni mmirata f'termini ta' taħriġ mill-ġdid u l-validazzjoni tal-ħiliet tal-ġenituri li jerġgħu jidħlu lura għax-xogħol wara perjodu li fih jkunu ħadu ħsieb membri tal-familja dipendenti;

54.  Jitlob l-involviment attiv tal-partijiet rilevanti kollha kif ukoll djalogu magħhom, mhux biss fil-livell Ewropew u nazzjonali, iżda wkoll fil-livell lokali u reġjonali sabiex jiġu ssodisfati s-sitwazzjonijiet u l-ħtiġijiet reali tas-suq tax-xogħol;

55.  Ifakkar fil-ħtieġa li jkun inkluż it-tagħlim tul il-ħajja fil-kuntest usa' tal-litteriżmu okkupazzjonali;

It-tisħiħ tar-rabtiet bejn l-edukazzjoni u l-impjiegi

56.  Ifakkar li sabiex jintemmu d-diskrepanza fil-ħiliet u n-nuqqas ta' tlaqqigħ tal-ħiliet fis-suq tax-xogħol u jiġu promossi opportunitajiet ta' mobilità soċjali, inkluż għat-taħriġ vokazzjonali u għall-apprendistati, huwa essenzjali li jiġu promossi t-tkabbir sostenibbli, il-koeżjoni soċjali, il-ħolqien tal-impjiegi, l-innovazzjoni u l-intraprenditorija, b'mod partikolari għall-SMEs u s-settur tal-artiġjanat; iħeġġeġ, għalhekk, lill-Istati Membri jippromwovu t-tagħlim professjonali skont id-domanda ekonomika;

57.  Jenfasizza l-ħtieġa li jsiru sforzi favur approċċ aktar flessibbli, individwali u personalizzat(36) għall-iżvilupp tal-karriera u t-taħriġ u l-edukazzjoni tul il-ħajja matul il-karriera personali u l-perkors ta' żvilupp ta' individwu, u jirrikonoxxi r-rwol li kemm il-partijiet interessati pubbliċi kif ukoll dawk privati jista' jkollhom sabiex dan jiġi pprovdut, filwaqt li jirrikonoxxi li l-gwida u l-konsulenza li jindirizzaw il-ħtiġijiet u l-preferenzi individwali u jiffokaw fuq l-evalwazzjoni u l-espansjoni tal-ħiliet individwali jridu jkunu element ċentrali tal-politiki tal-edukazzjoni u l-ħiliet minn stadju bikri;

58.  Jistieden lill-Istati Membri flimkien mas-sħab soċjali biex jiżviluppaw u jimplimentaw politiki li jipprovdu għal liv edukattiv u ta' taħriġ, kif ukoll għal taħriġ fuq il-post tax-xogħol; jistedinhom jagħmlu t-tagħlim ġewwa u barra l-post tax-xogħol, inkluż il-liv imħallas għat-taħriġ, aċċessibbli għall-ħaddiema kollha u b'mod partikolari għal dawk li jinsabu f'sitwazzjonijiet żvantaġġati u b'enfasi fuq l-impjegati nisa;

59.  Jenfasizza li kwalunkwe politika dwar il-ħiliet għandha mhux biss tqis it-trasformazzjonijiet li għaddejjin fis-suq tax-xogħol iżda tiżgura wkoll li l-politika tkun universali biżżejjed fir-rigward tal-kamp ta' applikazzjoni sabiex tiġi żviluppata l-kapaċità tal-ħaddiema biex jitgħallmu u sabiex jiġi ffaċilitat l-adattament tagħhom għall-isfidi fil-ġejjieni;

60.  Jenfasizza li l-iżvilupp tal-ħiliet irid ikun responsabbiltà kondiviża bejn il-fornituri tal-edukazzjoni u l-impjegaturi; jinsisti li l-industrija/l-impjegaturi għandhom ikunu involuti fil-forniment u t-taħriġ tan-nies bil-ħiliet meħtieġa sabiex in-negozji jkunu kompetittivi u fl-istess ħin tissaħħaħ il-kunfidenza tan-nies;

61.  Itenni li sabiex l-impjegabbiltà, l-innovazzjoni u ċ-ċittadinanza attiva, inklużi l-ekoċittadinanza, jitjiebu, il-ħiliet bażiċi jridu jimxu id f'id ma' kompetenzi u orjentazzjonijiet ewlenin oħra: il-kreattività, is-sensibilizzazzjoni dwar in-natura, is-sens ta' inizjattiva, il-kompetenzi fil-lingwi barranin, il-ħsieb kritiku, inkluż permezz tal-litteriżmu elettroniku u l-litteriżmu medjatiku, u l-ħiliet li jirriflettu setturi li qed jikbru;

62.  Jenfasizza l-potenzjal enormi ta' innovazzjoni u impjiegi li għandhom is-sorsi tal-enerġija rinnovabbli u t-tfittxija għal effiċjenza ikbar fl-użu tar-riżorsi u tal-enerġija; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri, fid-dawl tal-opportunitajiet ta' edukazzjoni u ta' impjieg, iqisu l-kwistjonijiet ambjentali u tal-enerġija fl-implimentazzjoni tal-Aġenda Ġdida għall-Ħiliet;

63.  Jenfasizza l-ħtieġa li jiġi implimentat appoġġ imfassal skont il-ħtiġijiet għall-impjegati, l-apprendisti u l-istudenti fuq il-post tax-xogħol sabiex tiġi żgurata l-inklużjoni tal-individwi kollha fis-suq tax-xogħol;

64.  Jirrikonoxxi l-importanza tat-trawwim ta' internships u apprendistati ta' tagħlim imsejjes fuq ix-xogħol bħala waħda mill-għodod biex tiġi ffaċilitata aktar l-integrazzjoni ta' individwi fis-suq tax-xogħol, jiġifieri billi jiġu stabbiliti pontijiet/skambji ta' kompetenza bejn il-ġenerazzjonijiet;

65.  Jinnota li l-apprendistati, it-traineeships u t-taħriġ ta' ħiliet speċifiċi huma meqjusa bħala l-aktar tipi effettivi ta' taħriġ biex iż-żgħażagħ ma jerġgħux jispiċċaw fl-istatus ta' NEET; jinnota li ġie enfasizzat li meta jkun hemm sistema doppja ta' edukazzjoni u taħriġ vokazzjonali u akkademiċi dan inaqqas il-grupp ta' NEET minħabba li jippermetti li jinżammu aktar żgħażagħ fl-edukazzjoni/fit-taħriġ u minħabba li jgħin biex jagħmilhom aktar impjegabbli u aktar probabbli li jagħmlu progress b'mod aktar mexxej f'impjieg/karriera; jenfasizza li l-analiżi makroekonomika tirrapporta li l-kombinazzjoni ta' sistema doppja ta' edukazzjoni u taħriġ u politiki attivi tas-suq tax-xogħol jagħtu l-aqwa riżultati;

66.  Jistieden lill-Istati Membri jipprovdu appoġġ għat-taħriġ interkorporattiv imsejjes fuq ix-xogħol u l-żvilupp tal-ħiliet għall-SMEs;

67.  Jitlob l-implimentazzjoni ta' miżuri konkreti sabiex tiġi ffaċilitata t-tranżizzjoni taż-żgħażagħ mill-edukazzjoni għax-xogħol billi jiġu żgurati internships u apprendistati ta' kwalità u mħallsa li jipprovdulhom taħriġ prattiku fuq il-post, kif ukoll programmi ta' skambju transfruntier bħal Erasmus għall-Imprendituri Żgħażagħ, sabiex iż-żgħażagħ jingħataw il-possibbiltà li jipprattikaw it-talenti tagħhom u jkollhom sett adegwat ta' drittijiet soċjali u eknomiċi u aċċess għal impjieg u protezzjoni soċjali adegwati, kif definit skont il-prattiki u l-leġiżlazzjoni nazzjonali, b'mod ugwali għall-ħaddiema adulti; jitlob lill-Istati Membri jappoġġaw b'mod partikolari lill-SMEs sabiex huma wkoll ikunu jistgħu jospitaw interns u trainees li jkunu studenti ħaddiema (b'alternanza);

68.  Jistieden lill-Istati Membri jiżguraw qafas ta' kwalità li ma jħallix li l-internships u l-apprendistati jintużaw bħala xogħol bl-irħis jew bla ħlas; jinnota li l-fehim tal-istandards u d-drittijiet ċentrali tas-saħħa u s-sigurtà fuq il-post tax-xogħol huwa importanti wkoll fl-iżvilupp ta' impjieg ta' kwalità u biex jiġi evitat l-isfruttament; jistieden, għal dan l-għan, lill-Istati Membri biex jistabbilixxu oqfsa ta' kwalità legali nazzjonali dwar l-internships u l-apprendistati, filwaqt li jiġu żgurati b'mod partikolari l-protezzjoni tal-impjieg u l-kopertura adegwata tas-sigurtà soċjali;

69.  Jistieden lill-Kummissjoni tippreżenta Qafas ta' Kwalità għall-Apprendistati, u lill-Istati Membri biex japprovawh(37);

70.  Jemmen li, sabiex jiġu antiċipati l-ħiliet meħtieġa għall-ġejjieni, is-soċjetà ċivili, speċjalment iż-żgħażagħ u l-organizzazzjonijiet komunitarji, is-sħab soċjali, il-fornituri tal-edukazzjoni u t-taħriġ, kif ukoll is-servizzi ta' appoġġ speċjalizzati jridu jkunu involuti b'mod attiv fil-livelli kollha, b'mod partikolari fit-tfassil, fl-implimentazzjoni u fl-evalwazzjoni tal-programmi ta' kwalifiki vokazzjonali, li jipprovdu tranżizzjoni reali u effettiva mill-edukazzjoni formali għat-tagħlim imsejjes fuq ix-xogħol u l-impjieg ta' kwalità;

71.  Jenfasizza l-ħtieġa li jiġi żgurat li l-kwalifiki jkunu sinifikanti għall-impjegaturi permezz tal-involviment tal-atturi tas-suq tax-xogħol fit-tfassil tagħhom;

Ir-rwol ewlieni tat-tagħlim mhux formali u informali

72.  Jinsisti fuq l-importanza tal-validazzjoni tat-tagħlim mhux formali u informali sabiex l-istudenti jkunu involuti u awtonomizzati; jirrikonoxxi li dan huwa partikolarment evidenti għal dawk f'sitwazzjonijiet vulnerabbli jew żvantaġġati, bħalma huma l-ħaddiema b'livell baxx ta' ħiliet jew ir-refuġjati li jeħtieġu aċċess prijoritarju għal arranġamenti ta' validazzjoni;

73.  Jiddispjaċih li l-impjegaturi u l-fornituri tal-edukazzjoni formali ma jirrikonoxxux biżżejjed il-valur u r-rilevanza tal-ħiliet, il-kompetenzi u l-għarfien miksuba permezz tat-tagħlim mhux formali u informali; jenfasizza, f'dan ir-rigward, il-ħtieġa li ssir ħidma biex jingħeleb in-nuqqas ta' għarfien dwar il-validazzjoni fost il-partijiet ikkonċernati rilevanti kollha;

74.  Jirrikonoxxi li n-nuqqas ta' komparabbiltà u koerenza bejn l-approċċi ta' validazzjoni tal-pajjiżi tal-UE, speċjalment għall-ETV, jirrappreżenta ostaklu addizzjonali; jirrikonoxxi, barra minn hekk, li l-għoti ta' aċċess reali, rikonoxximent u appoġġ finanzjarju jibqa' sfida reali speċjalment għall-gruppi żvantaġġati, bħall-individwi b'livell baxx ta' ħiliet li jeħtieġu aċċess prijoritarju għall-validazzjoni;

75.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jżidu s-sensibilizzazzjoni dwar il-possibbiltajiet ta' validazzjoni; jilqa', f'dan ir-rigward, il-progress li sar f'dawn l-aħħar snin fil-kuntest tal-implimentazzjoni tar-rakkomandazzjoni tal-Kunsill dwar il-validazzjoni tat-tagħlim mhux formali u informali sal-2018; hu tal-fehma, madankollu, li hemm bżonn aktar sforzi fit-tfassil ta' oqfsa legali rilevanti u l-ħolqien ta' strateġiji ta' validazzjoni komprensivi sabiex il-validazzjoni tkun tista' ssir;

76.  Ifakkar li ħafna għodod tat-trasparenza Ewropej eżistenti, bħall-Qafas Ewropew tal-Kwalifiki (QEK) u s-sistema Ewropea ta' Kredits għall-Edukazzjoni u t-Taħriġ Vokazzjonali (ECVET), ġew żviluppati f'iżolament; jenfasizza li, sabiex l-individwi jkunu jistgħu jkejlu aħjar il-progress u l-opportunitajiet u jikkapitalizzaw fuq ir-riżultati tat-tagħlim miksuba f'kuntesti differenti, hemm bżonn li jkunu kkoordinati u appoġġati aħjar permezz ta' sistemi ta' assigurazzjoni tal-kwalità u inkorporati f'qafas ta' kwalifiki nazzjonali sabiex tinbena fiduċja fost is-setturi u l-atturi, inklużi l-impjegaturi;

77.  Jinsisti fuq il-ħtieġa li terġa' ssir enfasi fuq ir-rwol tal-edukazzjoni mhux formali, li hija kruċjali għall-awtonomizzazzjoni tal-persuni, speċjalment għal dawk il-persuni li huma aktar vulnerabbli u żvantaġġati, inklużi persuni bi bżonnijiet speċjali u b'diżabilità, dawk b'livell baxx ta' ħiliet u li għandhom opportunitajiet limitati ta' aċċess għall-edukazzjoni formali; jemmen li l-fornituri tal-edukazzjoni mhux formali u l-NGOs huma f'pożizzjoni tajba biex jilħqu lill-gruppi żvantaġġati li huma barra mis-sistema tal-edukazzjoni formali u għandhom jingħataw appoġġ akbar fir-rwol tagħhom, sabiex jiġi żgurat li dawk li huma l-aktar fil-bżonn jibbenefikaw mill-Aġenda Ġdida għall-Ħiliet;

78.  Jirrikonoxxi l-importanza tal-volontarjat bħala waħda mill-għodod biex jinkisbu l-għarfien, l-esperjenza u l-ħiliet għat-titjib tal-impjegabbiltà u l-kisba tal-kwalifiki professjonali;

79.  Jenfasizza li t-tagħlim mhux formali, anke permezz tal-volontarjat, għandu rwol kruċjali biex jistimula l-iżvilupp ta' għarfien trasferibbli, kompetenzi interkulturali u ħiliet għall-ħajja bħal xogħol f'tim, kreattività u sens ta' inizjattiva, filwaqt li jsaħħaħ l-awtostima u l-motivazzjoni għat-tagħlim;

80.  Jenfasizza wkoll l-importanza tal-programmi edukattivi informali, l-attivitajiet artistiċi u sportivi u d-djalogu interkulturali, bl-għan li ċ-ċittadini jiġu involuti b'mod attiv fil-proċessi soċjetali u demokratiċi u jsiru inqas vulnerabbli għall-propaganda li twassal għar-radikalizzazzjoni; Jenfasizza li t-tagħlim informali u mhux formali għandhom rwol ewlieni fl-inklużjoni ta' dawk li għandhom l-akbar diffikultà biex isibu x-xogħol u għalhekk huma vulnerabbli; jistieden lill-Istati Membri, f'dan ir-rigward, jimplimentaw b'mod sħiħ u f'waqtu r-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-20 ta' Diċembru 2012 dwar il-validazzjoni tat-tagħlim mhux formali u informali;

81.  Jenfasizza l-valur tal-ħiliet trasversali miksuba permezz tal-isport bħala parti mit-tagħlim mhux formali u informali, u jenfasizza ulterjorment ir-rabta bejn l-isport, l-impjegabbiltà, l-edukazzjoni u t-taħriġ;

82.  Jenfasizza li l-ambjenti informali u mhux formali jipprovdu wkoll opportunitajiet għall-promozzjoni attiva tal-valuri komuni tal-libertà, it-tolleranza u n-nondiskriminazzjoni, u għat-tagħlim dwar iċ-ċittadinanza, is-sostenibbiltà u d-drittijiet tal-bniedem, inklużi d-drittijiet tan-nisa u t-tfal;

83.  Jistieden lill-Istati Membri jintroduċu proċeduri għar-rikonoxximent tal-edukazzjoni informali u mhux formali, billi jirrikorru għall-aħjar prattika tal-Istati Membri li diġà introduċew għodod ta' dan it-tip, sabiex jiġi żgurat li l-perkorsi ta' titjib tal-ħiliet ikunu suċċess(38); jinnota f'dan ir-rigward l-importanza ta' reazzjoni ta' politika mmirata lejn l-aktar gruppi mbiegħda mis-suq tax-xogħol;

84.  Jenfasizza li l-ambjenti informali u mhux formali, użati b'mod wiesa' fil-kuntest tal-edukazzjoni u x-xogħol fil-komunità ma' gruppi sottorappreżentati fil-forniment ta' edukazzjoni akkademika u tal-adulti ġenerali, għandhom rwol ewlieni fl-inklużjoni ta' persuni emarġinati u vulnerabbli; jafferma l-ħtieġa, f'dan il-kuntest, li jitqiesu l-perspettiva u l-bżonnijiet tan-nisa u l-bniet, il-persuni b'diżabilità, il-persuni LGBTI, il-migranti u r-refuġjati u l-persuni minn minoranzi etniċi;

85.  Jenfasizza l-importanza ta' gwida għall-karriera fl-appoġġ għall-individwi b'livell baxx ta' ħiliet; jinnota, f'dan ir-rigward, l-importanza tal-kapaċità u l-kwalità tas-servizzi tal-impjiegi pubbliċi u privati tal-Istati Membri;

86.  Jistieden lill-Kummissjoni u l-Istati Membri jikkunsidraw l-introduzzjoni ta' għodod komuni għall-valutazzjoni tal-ħiliet bħala parti mill-iskema tal-Europass;

87.  Jistieden lill-Istati Membri jkomplu jiżviluppaw is-sistemi ta' validazzjoni tagħhom u jżidu l-għarfien dwar is-servizzi ta' validazzjoni disponibbli; iħeġġiġhom jibnu perkorsi aktar aċċessibbli, attraenti u miftuħa għal edukazzjoni ulterjuri, eż. bit-tkomplija tal-ETV;

It-trawwim tal-ħiliet diġitali, il-ħiliet fix-xjenza, it-teknoloġija, l-inġinerija u l-matematika (STEM), u l-ħiliet intraprenditorjali

88.  Jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li, fis-soċjetà tal-lum, l-iżgurar ta' ħiliet diġitali bażiċi huwa prerekwiżit essenzjali biex persuna tilħaq il-milja personali u professjonali tagħha, iżda huwa tal-fehma li hemm bżonn aktar sforzi biex in-nies ikunu mgħammra b'aktar kompetenzi diġitali speċifiċi sabiex ikunu jistgħu jużaw it-teknoloġiji diġitali b'mod innovattiv u kreattiv;

89.  Jirrimarka l-ħtieġa li jiġu identifikati l-ħiliet meħtieġa għat-teknoloġiji l-ġodda u li jitrawwem l-iżvilupp tal-ħiliet diġitali xierqa mfittxija min-negozji midcap, mikro, żgħar u medji; jinnota, b'mod partikolari, li l-iżvilupp tal-ħiliet fl-era diġitali jseħħ f'kuntest ta' bidliet rapidi li jistgħu jiddestabbilizzaw is-swieq tal-impjiegi, u li għal din ir-raġuni hemm bżonn taħriġ tul il-ħajja li jgħin lin-nies jadattaw ruħhom għall-bidla;

90.  Jemmen li għandha tingħata aktar importanza lill-edukazzjoni STEM bl-għan li jitjieb it-tagħlim diġitali; jenfasizza r-rabta stretta bejn il-kreattività u l-innovazzjoni, u għaldaqstant jappella għall-inklużjoni tal-arti u t-tagħlim kreattiv fl-aġenda tat-tagħlim tal-iSTEM, u jqis ukoll li l-bniet u t-tfajliet għandhom ikunu mħeġġa minn età żgħira biex jistudjaw is-suġġetti STEM;

91.  Jinsisti fuq il-ħtieġa li fil-proċess tat-tagħlim jiġu inkorporati t-teknoloġiji l-ġodda, kif ukoll li tiġi ffaċilitata l-edukazzjoni permezz ta' esperjenzi prattiċi u reali, filwaqt li jitqiesu kurrikuli tal-midja u tal-ICT li jkunu adattati skont l-età u li jirrispettaw l-iżvilupp u l-benessri tat-tfal, u li tingħata gwida minn kmieni fl-użu responsabbli tat-teknoloġija u jitrawwem il-ħsieb kritiku sabiex il-persuni jkunu mgħammra bil-ħiliet, il-kompetenzi u l-għarfien xierqa, u jiġi żgurat l-iżvilupp tal-firxa sħiħa ta' ħiliet diġitali li l-individwi u l-kumpaniji għandhom bżonn f'ekonomija li qed issir dejjem aktar diġitali; ifakkar fil-ħtieġa li l-bniet u t-tfajliet jiġu mħeġġa jsegwu l-istudji fl-ICT;

92.  barra minn hekk, jenfasizza l-ħtieġa ta' approċċ aktar kollaborattiv, ikkoordinat u mmirat għall-iżvilupp u l-implimentazzjoni ta' strateġiji dwar il-ħiliet diġitali;

93.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni, għal dak l-għan, iżżid il-finanzjament taħt il-Programmi Qafas Ewropej, kif ukoll il-Fond Ewropew għall-Investimenti Strateġiċi (FEIS), sabiex jitrawmu soċjetajiet Ewropej inklużivi, innovattivi u riflessivi biex iċ-ċittadini kollha, b'mod partikolari dawk bi sfondi soċjoekonomiċi prekarji jew li jgħixu f'żoni remoti, il-persuni b'diżabilità, l-anzjani u dawk qiegħda, jipparteċipaw bis-sħiħ fis-soċjetà u fis-suq tax-xogħol;

94.  Jilqa' l-proposta tal-Kummissjoni biex l-Istati Membri jiġu mħeġġa jiżviluppaw strateġiji nazzjonali komprensivi għall-ħiliet diġitali, b'attenzjoni partikolari għat-tnaqqis tad-distakk diġitali, b'mod partikolari fost l-anzjani; jirrimarka, madankollu, li sabiex dawn l-istrateġiji jkunu effikaċi, jeħtieġ ikun hemm opportunitajiet ta' tagħlim tul il-ħajja għall-persunal edukattiv, tmexxija pedagoġika b'saħħitha u innovazzjoni fil-livelli edukattivi kollha, adattati għal kull livell u bbażati fuq viżjoni ċara għal pedagoġija medjatika adatta skont l-età u l-iżvilupp, kif ukoll taħriġ u titjib inizjali u kontinwu tal-ħiliet tal-għalliema u skambju tal-aħjar prattiki;

95.  Jenfasizza li l-litteriżmu medjatiku jippermetti liċ-ċittadini jkollhom fehim kritiku ta' forom differenti tal-midja, u b'hekk jiżdiedu u jitjiebu r-riżorsi u l-opportunitajiet offruti mil-"litteriżmu diġitali";

96.  Jistieden lill-Istati Membri jsaħħu l-isforzi tagħhom biex itejbu l-litteriżmu medjatiku fil-kurrikuli skolastiċi u fl-istituzzjonijiet edukattivi kulturali, u jiżviluppaw inizjattivi fil-livell nazzjonali, reġjonali jew lokali li jkopru l-livelli kollha tal-edukazzjoni u t-taħriġ formali, informali u mhux formali;

97.  Itenni li s-sett ta' ħiliet diġitali jeħtieġ jinkludi l-litteriżmu diġitali u medjatiku, kif ukoll il-ħsieb kritiku u kreattiv, sabiex l-istudenti mhux biss jużaw it-teknoloġiji iżda jsiru kreaturi attivi, innovaturi u ċittadini responsabbli f'dinja diġitalizzata;

98.  Jistieden lill-Istati Membri jqiegħdu għad-dispożizzjoni opportunitajiet għal taħriġ fl-ICT u għall-iżvilupp tal-ħiliet diġitali u l-litteriżmu medjatiku fil-livelli edukattivi kollha; jenfasizza, f'dan ir-rigward, l-importanza ta' riżorsi edukattivi miftuħa (OER) li jiżguraw aċċess għall-edukazzjoni għal kulħadd;

99.  Jenfasizza l-ħtieġa li jiġu inklużi elementi ta' tagħlim intraprenditorjali, inkluża l-intraprenditorija soċjali, fil-livelli kollha tal-edukazzjoni u f'diversi suġġetti, peress li t-trawwim ta' spirtu intraprenditorjali fost iż-żgħażagħ fi stadju bikri jżid l-impjegabbiltà, jgħin fil-ġlieda kontra l-qgħad fost iż-żgħażagħ, kif ukoll iħeġġeġ il-kreattività, il-ħsieb kritiku u l-ħiliet ta' tmexxija li huma utli biex jinħolqu proġetti soċjali u jingħata kontribut lill-komunitajiet lokali; jenfasizza wkoll l-importanza tat-tagħlim mill-esperjenza u l-kunċett ta' "fallimenti pożittivi" f'dan il-kuntest;

100.  Iqis li l-edukazzjoni intraprenditorjali għandha tinkludi dimensjoni soċjali peress li din tagħti spinta lill-ekonomija filwaqt li fl-istess ħin ittaffi l-privazzjoni, l-esklużjoni soċjali, u problemi soċjetali oħrajn, u tindirizza suġġetti bħall-kummerċ ġust, l-intrapriża soċjali u mudelli kummerċjali alternattivi, bħall-kooperattivi, sabiex isiru sforzi lejn ekonomija aktar soċjali, inklużiva u sostenibbli;

101.  Ifakkar li l-industriji kreattivi huma fost l-aktar setturi intraprenditorjali u li jikbru malajr, u li l-edukazzjoni kreattiva tiżviluppa ħiliet trasferibbli bħall-ħsieb kreattiv, is-soluzzjoni tal-problemi, is-sens ta' kollaborazzjoni f'tim u l-inġenjożità; jirrikonoxxi li s-setturi tal-arti u tal-midja jiġbdu partikolarment liż-żgħażagħ;

102.  Jirrimarka li l-intraprenditorija tirrikjedi l-iżvilupp ta' ħiliet trasversali bħalma huma l-kreattività, il-ħsieb kritiku, is-sens ta' kollaborazzjoni f'tim u sens ta' inizjattiva, li jikkontribwixxu għall-iżvilupp personali u professjonali taż-żgħażagħ u jiffaċilitaw it-tranżizzjoni tagħhom għas-suq tax-xogħol; jemmen li hemm bżonn, għalhekk, li tiġi ffaċilitata u mħeġġa l-parteċipazzjoni tal-imprendituri fil-proċess edukattiv;

103.  Iħeġġeġ djalogu attiv, kondiviżjoni ta' data u kooperazzjoni bejn il-komunità akkademika, istituzzjonijiet jew atturi edukattivi u tat-taħriġ oħrajn, is-sħab soċjali u d-dinja tax-xogħol, immirati lejn l-iżvilupp ta' programmi edukattivi li jagħtu liż-żgħażagħ il-ħiliet, il-kompetenzi u l-għarfien meħtieġa;

Il-modernizzazzjoni tal-ETV u l-enfasi fuq il-valur tat-tagħlim ibbażat fuq ix-xogħol

104.  Jistieden lill-Kummissjoni, lill-Istati Membri u lis-sħab soċjali jiżviluppaw u jimplimentaw politiki li jipprevedu liv għall-edukazzjoni u t-taħriġ, kif ukoll taħriġ vokazzjonali waqt ix-xogħol u tagħlim tul il-ħajja, inkluż fi Stati Membri oħrajn; jistedinhom jaraw li t-tagħlim kemm ġewwa kif ukoll barra mix-xogħol, li jinkludi esperjenzi ta' studju mħallsa, ikun aċċessibbli għall-ħaddiema kollha, partikolarment dawk f'sitwazzjonijiet żvantaġġati, b'enfasi fuq l-impjieg tan-nisa f'setturi fejn in-nisa huma strutturalment sottorappreżentati(39);

105.  Itenni l-importanza tal-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali (ETV), bħala tip rilevanti ta' edukazzjoni mhux biss għat-titjib tal-impjegabbiltà u għat-tħaffif tal-ksib tal-kwalifiki professjonali iżda anke biex iwassal għal opportunitajiet ugwali għaċ-ċittadini kollha, inkluż għal dawk li jkunu ġejjin minn gruppi soċjalment vulnerabbli u żvantaġġati;

106.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiżguraw investiment xieraq fl-ETV, jiggarantixxu li dawn ikunu aktar rilevanti għall-istudenti, l-impjegaturi u s-soċjetà f'approċċ edukattiv olistiku u parteċipattiv, u jfassluhom għall-ħtiġijiet tas-suq tax-xogħol billi jagħmluhom parti integrali mis-sistema edukattiva permezz ta' approċċ parteċipattiv, integrat u kkoordinat, u jiggarantixxu standards ta' kwalifiki għoljin u garanzija tal-kwalità f'dan ir-rigward; jenfasizza l-bżonn ta' kollaborazzjoni aktar mill-qrib bejn l-ETV u l-fornituri tal-edukazzjoni għolja sabiex tiġi żgurata tranżizzjoni b'suċċess tal-gradwati tal-ETV għall-edukazzjoni għolja;

107.  Iqis li huwa essenzjali li jsiru sforzi sabiex it-tranżizzjoni bejn l-edukazzjoni akkademika u vokazzjonali tkun aktar faċli;

108.  Jenfasizza l-ħtieġa li jissaħħu l-prattiki vokazzjonali u ta' gwida għall-karriera kemm fis-sistema edukattiva kif ukoll fl-edukazzjoni tal-adulti b'rabta mal-ħiliet u l-kompetenzi meħtieġa fil-fergħat u s-setturi tal-pajjiżi b'valur miżjud u b'potenzjal ta' investiment għoli;

109.  Jilqa' l-inizjattivi meħuda mill-Kummissjoni biex tippromwovi l-edukazzjoni ETV; jirrikonoxxi li l-mobilità tal-ETV għadha ma laħqetx il-potenzjal tagħha; iqis li fondi addizzjonali għall-istituzzjonijiet tal-ETV jistgħu jikkontribwixxu biex tissaħħaħ il-mobilità ta' dan it-tip ta' edukazzjoni kif ukoll biex tiżdied il-kwalità, ir-rilevanza u l-inklużività tagħha;

110.  Jenfasizza l-ħtieġa li tiġi investigata l-possibbiltà ta' mobilità intersettorjali mhux biss fil-professjoni ta' għalliem fil-qafas tal-ETV iżda anke fost l-iskejjel b'mod kumplessiv;

111.  Hu tal-fehma li r-responsabbiltà ewlenija għal edukazzjoni ETV ta' kwalità qiegħda fil-livell tal-Istati Membri u f'dak reġjonali; jitlob lill-Kummissjoni tippromwovi l-ETV u tiffaċilita l-iskambju tal-aħjar prattiki;

112.  Jistieden lill-Istati Membri jirrinnovaw l-ETV, b'investiment xieraq u persunal kwalifikat, biex b'hekk tissaħħaħ ir-rabta mas-suq tax-xogħol u l-impjegaturi, u jinħoloq l-għarfien tal-ETV bħala perkors siewi għall-edukazzjoni u l-karriera;

113.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jżidu l-attraenza u l-istatus tal-ETV u l-mobilità ta' dan it-tip ta' edukazzjoni bħala għażla importanti fil-perkors personali tal-karriera, billi jiżguraw li ż-żgħażagħ u l-familji tagħhom ikollhom aċċess għal informazzjoni u gwida dwar il-possibbiltajiet fil-qasam tal-ETV, li jsiru investimenti suffiċjenti biex tiżdied il-kwalità u r-rilevanza ta' dan it-tip ta' edukazzjoni, li tkun aċċessibbli u affordabbli għal kulħadd, u li jkun hemm aktar rabtiet bejn l-edukazzjoni akkademika u l-ETV kif ukoll promozzjoni tal-bilanċ bejn is-sessi u n-nondiskriminazzjoni fil-programmi tal-ETV;

114.  Jitlob miri speċifiċi bħall-implimentazzjoni ta' sistema ta' trasferiment u rikonoxximent ta' kredits kompletament operattiva permezz tal-ECVET;

115.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri, bl-għan li jitnaqqas l-għadd ta' nies li jabbandunaw l-edukazzjoni jew it-taħriġ u l-għadd ta' NEETs, jiżviluppaw u jqabblu l-aqwa esperjenzi ta' sħubijiet bejn l-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali; jirrakkomanda li dan isir permezz ta' kooperazzjoni bejn l-iskejjel sekondarji u l-impriżi, inkluż permezz ta' apprendistati, sabiex jinħolqu opportunitajiet li jagħtu ċans ieħor, tinkiseb integrazzjoni akbar bejn is-sistemi u jkun hemm adattament aħjar tal-ħiliet għall-ħtiġijiet reali;

116.  Iħeġġeġ lill-Istati Membri jistabbilixxu sistemi doppji ta' edukazzjoni u taħriġ vokazzjonali ta' kwalità b'koordinazzjoni mal-atturi ekonomiċi lokali u reġjonali, wara skambju tal-aħjar prattiki u skont in-natura speċifika ta' kull sistema edukattiva, sabiex jingħeleb l-ispariġġ, attwali u futur, fil-ħiliet;

117.  Jistieden lill-Istati Membri jtejbu l-ġbir tad-data li jimmappja l-perkorsi tal-karriera tal-istudenti tal-ETV biex ikunu indirizzati aħjar il-prospetti ta' impjieg, tkun ivvalutata l-kwalità tal-edukazzjoni ETV u l-istudenti jagħmlu għażliet tal-karriera infurmati;

118.  Ifakkar li huwa meħtieġ aktar appoġġ għall-mobilità tal-istudenti u l-għalliema; jistieden lill-Istati Membri, għalhekk, jinkludu l-appoġġ għall-mobilità fil-programmi nazzjonali tagħhom sabiex proporzjon kbir ta' żgħażagħ jingħataw l-għajnuna biex jibbenefikaw minn esperjenza barra minn pajjiżhom;

L-għalliema u min iħarreġ

119.  Jemmen li l-għalliema u min iħarreġ jiżvolġu rwol ewlieni fir-rendiment tal-istudenti; jenfasizza l-bżonn, għaldaqstant, ta' investiment u appoġġ fl-iżvilupp professjonali inizjali u kontinwu tal-għalliema fis-setturi edukattivi kollha, kif ukoll il-bżonn li jiġu żgurati impjiegi ta' kwalità u li jiġu stabbiliti servizzi ta' gwida għall-karriera tul il-ħajja, li jeħtieġ tkun prijorità kontinwa fl-UE kollha;

120.  Jenfasizza li t-titjib tal-istatus u t-titjib tal-ħiliet tal-għalliema, ta' dawk li jipprovdu t-taħriġ, tal-mentors u tal-edukaturi kollha – bl-għan li jespandu l-kapaċitajiet tagħhom – ikun prerekwiżit għas-suċċess tal-Aġenda Ġdida għall-Ħiliet u li jridu jsiru aktar sforzi li jattiraw liż-żgħażagħ lejn ix-xogħol fis-sistema edukattiva u jimmotivaw lill-għalliema biex jibqgħu fil-professjoni, inkluż billi jitjiebu l-politiki taż-żamma tal-persunal; jinnota li dan jesiġi l-kunsiderazzjoni u l-valorizzazzjoni tal-għalliema, remunerazzjoni u kundizzjonijiet tax-xogħol attraenti, aċċess aħjar għal aktar taħriġ matul il-ħin tax-xogħol speċjalment fid-didattika diġitali, kif ukoll miżuri ta' protezzjoni u prevenzjoni kontra l-vjolenza u l-fastidju fl-istituzzjonijiet edukattivi; jistieden lill-Istati Membri jinkoraġġixxu aktar ugwaljanza bejn is-sessi fil-professjoni ta' għalliem; jenfasizza li t-titjib ta' prattiki ta' tagħlim innovattivi u l-iffaċilitar tal-mobilità u l-iskambju tal-aħjar prattiki jistgħu jkunu pass lejn dan l-objettiv;

121.  Ifakkar li f'xi Stati Membri l-edukazzjoni tal-għalliema ġiet affettwata sew mill-kriżi ekonomika u finanzjarja; jenfasizza l-importanza li jsir investiment fl-għalliema, f'min iħarreġ u fl-edukaturi u li dawn jiġu mgħammra b'ħiliet u tekniki ta' tagħlim ġodda f'konformità mal-iżviluppi fit-teknoloġija u fis-soċjetà;

122.  Jistieden lill-Istati Membri jinvestu b'mod qawwi fit-tagħlim tul il-ħajja tal-għalliema, anke permezz ta' esperjenza prattika barra l-pajjiż, jiżguraw l-iżvilupp professjonali kontinwu tagħhom u jgħinuhom jiżviluppaw ħiliet ġodda bħal ħiliet fl-ICT, ħiliet intraprenditorjali u għarfien dwar l-edukazzjoni inklużiva; jenfasizza, f'dan ir-rigward, li għandhom jingħataw jiem ta' taħriġ suffiċjenti mħallsa għat-titjib tal-ħiliet tal-persunal edukattiv kollu;

123.  Jenfasizza l-ħtieġa li jiġu żviluppati l-kompetenzi tal-għalliema tal-ETV sabiex jgħaddu l-ħiliet intraprenditorjali lill-istudenti f'kooperazzjoni mill-qrib mal-SMEs; jenfasizza, f'dan ir-rigward, il-promozzjoni ta' prattiki ta' reklutaġġ flessibbli (eż. għalliema b'esperjenza fl-industrija);

124.  Jirrakkomanda lill-Istati Membri jipprovdu inċentivi għar-reklutaġġ ta' kandidati għall-professjoni ta' għalliem b'kompetenzi ta' livell għoli u jippremjaw l-għalliema effikaċi;

L-implimentazzjoni tal-Aġenda Ġdida għall-Ħiliet: sfidi u rakkomandazzjonijiet

125.  Jistieden lill-Kummissjoni taħdem mill-qrib mas-Cedefop, sabiex tistma u tantiċipa aħjar il-ħiliet meħtieġa fil-ġejjieni u tadattahom aħjar għall-impjiegi disponibbli fis-suq tax-xogħol;

126.  Jenfasizza l-ħtieġa li l-Aġenda Ġdida għall-Ħiliet tkun elaborata, implimentata u sorveljata ulterjorment f'kooperazzjoni mal-partijiet ikkonċernati rilevanti kollha, inklużi s-sħab soċjali, l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili u l-fornituri tal-edukazzjoni mhux formali, is-servizzi tal-impjiegi u l-awtoritajiet lokali; jistieden lill-Kummissjoni trawwem il-promozzjoni ta' sħubijiet usa' ma' dawn il-partijiet ikkonċernati;

127.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex fl-implimentazzjoni tal-inizjattiva jenfasizzaw b'mod qawwi l-koordinazzjoni tad-diversi organizzazzjonijiet involuti direttament jew indirettament fl-iżvilupp tal-ħiliet, bħal ministeri, awtoritajiet lokali, aġenziji tal-impjieg pubbliku u oħrajn, istituzzjonijiet edukattivi u tat-taħriġ, u organizzazzjonijiet mhux governattivi;

128.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jkomplu jżidu l-viżibilità tal-ETV u jsaħħu l-kwalità u l-attraenza ta' dan it-tip ta' edukazzjoni; jistieden lill-Kummissjoni tinkoraġġixxi lill-Istati Membri jistabbilixxu miri ulterjuri biex iħeġġu t-tagħlim ibbażat fuq ix-xogħol fil-programmi tal-ETV;

129.  Jitlob kollaborazzjoni aktar b'saħħitha bejn l-ETV u l-fornituri tal-edukazzjoni għolja sabiex jimtela l-vojt eżistenti u tkun żgurata tranżizzjoni b'suċċess tal-gradwati tal-ETV għall-edukazzjoni ogħla; jirrakkomanda, f'dan ir-rigward, li jinsiltu lezzjonijiet mill-aħjar prattiki f'diversi Stati Membri li għandhom sistemi effiċjenti ta' edukazzjoni doppja;

130.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jadottaw approċċ koordinat u intregrat għall-politiki soċjali, edukattivi u tal-impjieg sabiex ikun jista' jsir żvilupp u aġġustament kostanti tal-ETV u l-persuni li jkunu lestew dan il-perkors ikunu jistgħu jagħmlu t-tranżizzjoni għal livelli ogħla ta' edukazzjoni u taħriġ;

131.  Jenfasizza l-ħtieġa li jitjiebu l-fehim u l-komparabilità tal-kwalifiki differenti fl-Istati Membri; jilqa' l-proposta għar-reviżjoni u l-iżvilupp ulterjuri tal-QEK u jitlob kooperazzjoni msaħħa bejn l-Istati Membri u l-partijiet ikkonċernati kollha; jitlob konsistenza akbar bejn l-istrumenti ta' kwalifiki tal-UE, jiġifieri l-QEK, l-ECVET u l-EQAVET;

132.  Jistieden lill-Istati Membri jkomplu jiffukaw fuq l-għoti ta' opportunitajiet liċ-ċittadini tagħhom, ta' kull età, ħalli jiżiluppaw il-ħiliet u l-kompetenzi diġitali tagħhom, filwaqt li jrawmu t-trasformazzjoni diġitali tal-ekonomija u tas-soċjetà u jibdlu l-mod kif in-nies jitgħallmu, jaħdmu u jagħmlu n-negozju, b'attenzjoni għall-implikazzjonijiet li dawn il-bidliet għandhom fuq is-soċjetà; jistieden lill-Istati Membri, f'dan ir-rigward, jieħdu nota tal-intenzjoni tal-Kummissjoni li tiffoka fuq l-aspetti pożittivi ta' din it-trasformazzjoni permezz tal-istrateġija tal-UE dwar il-ħiliet elettroniċi; jitlob involviment akbar tas-soċjetà ċivili u tas-sħab soċjali fil-Koalizzjoni għall-Ħiliet u l-Impjiegi Diġitali;

133.  Jaqbel mal-Pjan ta' Azzjoni għal Kooperazzjoni Settorjali dwar il-Ħiliet ipprovdut mill-Kummissjoni fil-qafas tal-programm pilota għal sitt setturi u jinkoraġġixxi t-tkomplija tiegħu;

134.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jkomplu jiffukaw fuq il-ħiliet diġitali, b'mod partikolari fuq it-trasformazzjoni diġitali tal-ekonomija u t-tibdil tal-mod kif in-nies jaħdmu u jagħmlu n-negozju, u jieħu nota tal-intenzjoni tal-Kummissjoni li tiffoka fuq l-aspetti pożittivi ta' din it-trasformazzjoni permezz tal-istrateġija tal-UE dwar il-ħiliet elettroniċi;

135.  Jistieden lill-Istati Membri jinkludu l-edukazzjoni bikrija dwar l-intraprenditorija(40), inkluża l-intraprenditorija soċjali, bħala parti mill-kurrikulu sabiex tiġi żviluppata mentalità intraprenditorjali individwali fiċ-ċittadini tagħhom bħala kompetenza ewlenija li tappoġġa l-iżvilupp personali, iċ-ċittadinanza attiva, l-inklużjoni soċjali u l-impjegabbiltà;

136.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni tiżviluppa oqsfa ta' kompetenza ekwivalenti għal kompetenzi ewlenin oħrajn bħall-kompetenza tal-litteriżmu finanzjarju bl-istess mod bħall-ħiliet diġitali u intraprenditorjali;

137.  Huwa tal-fehma li, sabiex il-proposta ta' "Perkorsi ta' Titjib tal-Ħiliet" tagħmel differenza tanġibbli, huwa importanti li titqies l-esperjenza tal-implimentazzjoni tal-Garanzija għaż-Żgħażagħ; jemmen, b'mod partikolari, li għandha taspira li tiżgura implimentazzjoni aktar mgħaġġla, ikollha approċċ integrat mas-servizzi soċjali rilevanti u trawwem kooperazzjoni aħjar mas-sħab soċjali, bħat-trade unions u l-assoċjazzjonijiet tal-impjegaturi, u partijiet ikkonċernati oħra;

138.  Jemmen li huwa importanti li n-nies ikunu mgħammra b'sett minimu ta' ħiliet, iżda dan mhuwiex biżżejjed peress li hu kruċjali li jiġi żgurat li kull individwu jkun imħeġġeġ jikseb kompetenzi u ħiliet avvanzati sabiex jadatta ruħu aħjar għall-futur, speċjalment fil-każ ta' gruppi vulnerabbli li huma f'riskju ta' impjieg prekarju;

139.  Jiddeplora n-nuqqas ta' finanzjament dedikat għall-implimentazzjoni tal-proposti, li jista' jkun ostaklu kbir biex jittieħdu azzjonijiet li jagħmlu differenza reali fil-livell nazzjonali, iżda huwa tal-fehma li l-Istati Membri għandhom jiġu mħeġġa jieħdu vantaġġ sħiħ mis-sorsi ta' finanzjament eżistenti li huma disponibbli biex jingħata appoġġ fl-implimentazzjoni tal-Aġenda, speċjalment il-Fond Soċjali Ewropew; jenfasizza li s-sorsi proposti ta' finanzjament, jiġifieri l-FSE u l-Erasmus+, diġà qed ikunu impenjati fil-livell nazzjonali; jistieden lill-Kummissjoni, għalhekk, tħeġġeġ lill-Istati Membri jinvestu aktar fi nfiq effiċjenti fil-ħiliet, u jinkoraġġuh, bħala investiment importanti fil-kapital uman li jirriżulta f'vantaġġi mhux biss soċjali iżda anke ekonomiċi;

140.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jqiegħdu fondi għad-dispożizzjoni sabiex jitnaqqas id-distakk teknoloġiku u diġitali eżistenti bejn l-istituzzjonijiet edukattivi u tat-taħriġ li huma mgħammra tajjeb u dawk li mhumiex u sabiex it-titjib tal-ħiliet fit-teknoloġija tal-għalliema u ta' min iħarreġ jiġi appoġġat biex jinżamm il-pass mad-dinja dejjem aktar diġitali tal-lum, bħala parti mill-istrateġiji nazzjonali għall-ħiliet diġitali;

141.  Jirrakkomanda bil-qawwa li jiġi indirizzat id-distakk diġitali, u li kulħadd jingħata opportunitajiet ugwali ta' aċċess għat-teknoloġiji diġitali, kif ukoll il-kompetenzi, l-attitudnijiet u l-motivazzjoni meħtieġa għall-parteċipazzjoni diġitali;

142.  Jitlob lill-Kummissjoni u l-Istati Membri jaħdmu, ukoll, fuq kwistjonijiet bħan-nuqqas ta' progress tal-istudenti f'ċerti oqsma ta' studju, ir-rati baxxi ta' parteċipazzjoni fit-tagħlim għall-adulti, it-tluq bikri mill-iskola, l-inklużjoni soċjali, l-involviment ċiviku, id-disparità bejn is-sessi u r-rati ta' impjegabbiltà tal-gradwati;

143.  Jistieden lill-Istati Membri jrawmu l-kooperazzjoni u jsaħħu s-sinerġiji bejn il-fornituri tal-edukazzjoni formali, mhux formali u informali, ir-reġjuni u l-awtoritajiet lokali, l-impjegaturi u s-soċjetà ċivili, b'konsultazzjoni mas-sħab soċjali, bil-ħsieb li jintlaħaq grupp usa' ta' persuni b'livell baxx ta' ħiliet sabiex jiġu kkunsidrati aħjar il-bżonnijiet speċifiċi tagħhom;

144.  Jitlob li tkun possibbli flessibbiltà akbar fit-tagħlim, f'dak li għandu x'jaqsam mal-lokalizzazzjoni, it-twassil u l-metodi tat-tagħlim li jservu biex jattiraw u jilħqu l-ħtiġijiet ta' firxa varjata ta' studenti, biex b'hekk jitjiebu l-opportunitajiet ta' tagħlim għal kulħadd;

145.  Jilqa' r-reviżjoni li ġiet proposta għall-qafas tal-kompetenzi ewlenin, li joffri parametru ta' referenza siewi u jipprovdi fehim komuni għall-iżvilupp ta' ħiliet trasversali, u jitlob li l-impatt tiegħu jissaħħaħ fil-livell nazzjonali, inkluż fil-kurrikuli u t-taħriġ tal-għalliema; jistieden lill-Kummissjoni tiżgura li l-qafas tal-kompetenzi ewlenin ikun akkoppjat mir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tal-2012 dwar ir-rikonoxximent tat-tagħlim mhux formali u informali;

146.  Jilqa' r-reviżjoni ppjanata għall-Qafas Ewropew tal-Kwalifiki, li għandha tgħin sabiex titjieb il-leġġibbiltà tal-ħiliet u l-kwalifiki eżistenti fil-pajjiżi differenti tal-UE; jenfasizza li għodda bħal din hija essenzjali għall-iżvilupp tal-mobilità professjonali, partikolarment fiż-żoni tal-fruntiera, u jenfasizza l-bżonn li tiġi żgurata viżibilità akbar tal-ħiliet, il-kompetenzi u l-għarfien miksuba permezz tat-tagħlim mhux formali u informali;

147.  Jistieden lill-Istati Membri jadottaw approċċ wiesa' fl-implimentazzjoni tal-perkorsi ta' titjib tal-ħiliet, billi jipprovdu opportunitajiet varjati li jqisu l-ħtiġijiet konkreti fil-livelli lokali, reġjonali u settorjali (pereżempju ħiliet fl-oqsma interkulturali, ċiviċi, ekoloġiċi, lingwistiċi, tas-saħħa, tal-familja) u jmorru lil hinn mill-forniment ta' ħiliet bażiċi;

148.  Jistieden lill-Kummissjoni tappoġġa l-isforzi tal-Istati Membri permezz ta' attivitajiet ta' tagħlim reċiproku u l-iskambju ta' prattiki ta' politika tajba;

149.  Jilqa' u jinkoraġġixxi r-reviżjoni tal-Qafas Europass, b'mod partikolari l-bidla mill-użu tal-Europass bħala faċilità bbażata fuq id-dokumenti għal pjattaforma bbażata fuq is-servizzi, u l-isforz biex tiżdied il-viżibilità tat-tipi differenti ta' tagħlim u ħiliet, b'mod partikolari dawk miksuba barra l-edukazzjoni formali;

150.  Jemmen li din ir-reviżjoni għandha tiżgura li l-gruppi żvantaġġati, bħall-persuni b'diżabilità, il-persuni b'livell baxx ta' ħiliet, l-anzjani jew il-persuni qiegħda fit-tul, ikunu jistgħu jibbenefikaw mill-għodod u jqis li hija kruċjali li tiġi żgurata l-aċċessibbiltà għall-persuni b'diżabilità;

151.  Jemmen li d-differenzi bejn il-ġeneri f'rabta mal-iżvilupp tal-ħiliet għandhom jiġu riflessi aħjar fl-Aġenda Ġdida għall-Ħiliet;

152.  Jilqa' l-inizjattiva li tiddaħħal sistema ta' traċċar tal-gradwati sabiex jiġi pprovdut approċċ aktar rilevanti u bbażat fuq l-evidenza għat-tfassil tal-kurrikuli u tal-offerti tat-tagħlim; jitlob sistema simili għat-traċċar fuq skala kbira tal-gradwati tal-ETV;

153.  Jitlob appoġġ kontinwu u miżjud għall-programm ta' mobilità Erasmus+ li joffri u jippromwovi opportunitajiet ta' tagħlim u taħriġ inklużivi għaż-żgħażagħ, l-edukaturi, il-voluntiera, l-apprendisti, l-istagiaires u l-ħaddiema żgħażagħ;

154.  Jistieden lill-Kummissjoni tanalizza l-iskemi tal-kwalifiki nazzjonali u jissuġġerixxi li dawn jiġu aġġustati sabiex ikunu adatti għall-bżonnijiet dejjem jinbidlu tal-professjonijiet emerġenti l-ġodda; jenfasizza l-ħtieġa li l-Istati Membri jappoġġaw il-professjoni ta' għalliem billi jiffaċilitaw l-aċċess għall-informazzjoni fuq teknoloġiji bl-ogħla livell ta' żvilupp tekniku u jfakkar, f'dan ir-rigward, fil-pjattaforma eTwinning żviluppata mill-Kummissjoni;

155.  Jistieden lill-Kummissjoni tħabbar Sena Ewropea tat-Tagħlim tal-Adulti, li tgħin biex titqajjem kuxjenza dwar il-valur tat-tagħlim tal-adulti u t-"tixjiħ attiv" fl-Ewropa kollha, u tħalli biżżejjed żmien għat-tħejjija tagħha fil-livell tal-UE u f'dak nazzjonali;

156.  Jistieden lill-Kummissjoni torganizza "Forum dwar il-Ħiliet Ewropej" darba fis-sena sabiex l-awtoritajiet rilevanti, l-istituzzjonijiet edukattivi, il-prattikanti, l-istudenti, l-impjegaturi u l-impjegati jkunu jistgħu jiskambjaw l-aħjar prattiki dwar il-previżjoni, l-iżvilupp u l-validazzjoni tal-ħiliet;

o
o   o

157.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni.

(1) ĠU C 119, 28.5.2009, p. 2.
(2) ĠU C 351 E, 2.12.2011, p. 29.
(3) ĠU C 484, 24.12.2016, p. 1.
(4) ĠU C 67, 20.2.2016, p. 1.
(5) ĠU C 120, 26.4.2013, p. 1.
(6) ĠU C 398, 22.12.2012, p. 1.
(7) ĠU C 191, 1.7.2011, p. 1.
(8) ĠU C 372, 20.12.2011, p. 1.
(9) ĠU C 290, 4.12.2007, p. 1.
(10) ĠU C 417, 15.12.2015, p. 36.
(11) ĠU C 64, 5.3.2013, p. 5.
(12) ĠU C 111, 6.5.2008, p. 1.
(13) Testi adottati, P8_TA(2016)0338.
(14) Testi adottati, P8_TA(2016)0107.
(15) Testi adottati, P8_TA(2016)0008.
(16) ĠU C 265, 11.8.2017, p. 48.
(17) Testi adottati, P8_TA(2015)0292.
(18) Testi adottati, P8_TA(2015)0321.
(19) https://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/lsa/119628.pdf
(20) http://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-6268-2017-INIT/mt/pdf
(21) Testi adottati, P8_TA(2016)0005.
(22) Direttorat Ġenerali għall-Impjiegi, l-Affarijiet Soċjali u l-Inklużjoni (ISBN: 978-92-79-26866-3); http://www.euricse.eu/wp-content/uploads/2015/03/social-economy-guide.pdf.
(23)Testi adottati, P8_TA(2015)0411.
(24) Kummissjoni Ewropea (2016) Analytical underpinning for a New Skills Agenda for Europe (Bazi analitika għal Aġenda għall-Ħiliet Ġodda għall-Ewropa) (SWD(2016)0195).
(25) Cedefop, edizzjoni li jmiss tal-KE, 2016b.
(26) http://www.cedefop.europa.eu/mt/events-and-projects/projects/assisting-eu-countries-skills-matching
(27) Ikkonsulta SWD(2016)0195.
(28) Boosting the competitiveness of cultural and creative industries for growth and jobs (Nagħtu spinta lill-kompetittività tal-industriji kulturali u kreattivi għat-tkabbir u l-impjiegi), 2015.
(29) Society at a Glance 2016 – OECD Social Indicators (Daqqa t'Għajn lejn is-Soċjetà 2016 – Indikaturi Soċjali tal-OECD).
(30) Cedefop, Rising STEMs Database (Bażi ta' Data ta' STEMs li qed jiżdiedu), Marzu 2014
(31) Sistema ta' edukazzjoni doppja tikkombina l-apprendistati f'kumpanija ma' edukazzjoni vokazzjonali fi skola vokazzjonali f'kors wieħed.
(32) Monitoraġġ tal-Edukazzjoni u t-Taħriġ 2016.
(33) https://www.oecd.org/education/school/50293148.pdf
(34) Eurofound (2015), Early childhood care: working conditions, training and quality of services – A systematic review (Kura bikrija tat-tfal: kondizzjonijiet tax-xogħol, taħriġ u kwalità tas-servizzi – Analiżi sistematika).
(35) Testi adottati, P8_TA(2016)0338.
(36) Il-bidla lejn eżiti tat-tagħlim - Politiki u Prattiki fl-Ewropa Cedefop.
(37) Li għandu jinbena fuq l-Opinjoni tal-Kumitat Konsultattiv għat-Taħriġ Vokazzjonali dwar "Viżjoni Komuni għal Apprendistati ta' Kwalità u Effettivi u Tagħlim Ibbażat fuq ix-Xogħol" adottata fit-2 ta' Diċembru 2016.
(38) Rakkomandazzjoni tal-Kunsill tad-19 ta' Diċembru 2016.
(39) Ikkonsulta testi adottati, P8_TA(2016)0338.
(40) Il-Kummissjoni Ewropea/EACEA/Eurydice, 2016. Entrepreneurship Education at School in Europe (L-Edukazzjoni dwar l-Intraprenditorija fl-Iskejjel fl-Ewropa). Rapport Eurydice.

Avviż legali