Indeks 
Teksty przyjęte
Środa, 13 grudnia 2017 r. - StrasburgWersja ostateczna
Brak sprzeciwu wobec aktu delegowanego: Regulacyjne standardy techniczne dotyczące obowiązku obrotu w stosunku do określonych instrumentów pochodnych
 Stan zaawansowania negocjacji ze Zjednoczonym Królestwem
 Zalecenie w następstwie dochodzenia w sprawie prania pieniędzy, unikania opodatkowania i uchylania się od opodatkowania
 Sprawozdanie roczne w sprawie realizacji wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony
 Sprawozdanie roczne w sprawie realizacji wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa
 Sprawozdanie roczne dotyczące praw człowieka i demokracji na świecie za rok 2016 oraz polityka Unii Europejskiej w tym zakresie
 Zalecenie dla Rady, Komisji i ESDZ w sprawie Hong Kongu, 20 lat po przekazaniu go Chinom

Brak sprzeciwu wobec aktu delegowanego: Regulacyjne standardy techniczne dotyczące obowiązku obrotu w stosunku do określonych instrumentów pochodnych
PDF 326kWORD 49k
Decyzja Parlamentu Europejskiego w sprawie niewyrażania sprzeciwu wobec rozporządzenia delegowanego Komisji z dnia 17 listopada 2017 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 600/2014 w sprawie rynków instrumentów finansowych w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych dotyczących obowiązku obrotu w stosunku do określonych instrumentów pochodnych (C(2017)07684 – 2017/2979(DEA))
P8_TA(2017)0489B8-0667/2017

Parlament Europejski,

–  uwzględniając rozporządzenie delegowane Komisji (C(2017)07684),

–  uwzględniając pismo Komisji z dnia 29 listopada 2017 r., w którym Komisja zwraca się do Parlamentu o oświadczenie, że nie wyraża on sprzeciwu wobec rozporządzenia delegowanego,

–  uwzględniając pismo Komisji Gospodarczej i Monetarnej z dnia 4 grudnia 2017 r. skierowane do przewodniczącej Konferencji Przewodniczących Komisji,

–  uwzględniając art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 600/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie rynków instrumentów finansowych oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 648/2012(1) (MiFIR), w szczególności jego art. 32 ust. 1 i art. 50 ust. 5,

–  uwzględniając art. 10 ust. 1 i art. 13 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1095/2010 z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Urzędu Nadzoru (Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych), zmiany decyzji nr 716/2009/WE i uchylenia decyzji Komisji 2009/77/WE(2),

–  uwzględniając projekt regulacyjnych standardów technicznych dotyczących obowiązku obrotu w stosunku do instrumentów pochodnych przedłożony przez Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA) w dniu 28 września 2017 r. na podstawie art. 32 ust. 1 MiFIR,

–  uwzględniając skierowane przez ESMA do Komisji pismo towarzyszące z dnia 28 września 2017 r. w sprawie przygotowanego przez ESMA projektu regulacyjnych standardów technicznych w stosunku do instrumentów pochodnych zgodnie z MiFIR,

–  uwzględniając zalecenie Komisji Gospodarczej i Monetarnej dotyczące decyzji,

–  uwzględniając art. 105 ust. 6 Regulaminu,

–  uwzględniając brak sprzeciwów zgłoszonych w terminie określonym w art. 105 ust. 6 tiret trzecie i czwarte Regulaminu, który upłynął w dniu 12 grudnia 2017 r.,

A.  mając na uwadze, że rozporządzenie delegowane zawiera w załączniku kategorie instrumentów pochodnych, które powinny podlegać obowiązkowi obrotu wprowadzonemu w art. 28 MiFIR; mając na uwadze, że instrumenty pochodne podlegające obowiązkowi obrotu mogą być przedmiotem obrotu tylko na rynku regulowanym, na wielostronnej platformie obrotu, na zorganizowanej platformie obrotu lub w systemie obrotu państwa trzeciego uznanym za równoważny przez Komisję;

B.  mając na uwadze, że ESMA przedłożyła Komisji projekt regulacyjnych standardów technicznych w dniu 28 września 2017 r. wraz z pismem towarzyszącym i zwróciła się w nim do zaangażowanych stron o skrócenie przysługujących im terminów, tak aby cel polityczny, jakim jest obowiązek obrotu, został osiągnięty od dnia 3 stycznia 2018 r., mając na uwadze, że ESMA stwierdziła ponadto, że znaczna liczba decyzji dotyczących równoważności nie została jeszcze podjęta, co musi nastąpić zanim obowiązek obrotu wejdzie w życie;

C.  mając na uwadze, że Parlament uważa, iż ze względu na wprowadzone przez Komisję poprawki przyjęte regulacyjne standardy techniczne nie są tożsame z projektem tych standardów przedłożonym przez ESMA i uważa, że ma trzy miesiące na wyrażenie sprzeciwu wobec regulacyjnych standardów technicznych (okres kontroli);

D.  mając na uwadze, że rozporządzenie delegowane powinno obowiązywać od dnia 3 stycznia 2018 r., daty wejścia w życie dyrektywy 2014/65/UE (MiFID II) i MiFIR, a także że pełne wykorzystanie trzymiesięcznego okresu kontroli przysługującego Parlamentowi spowodowałoby wykroczenie poza datę, na którą przewidziano wejście w życie obowiązku obrotu;

E.  mając na uwadze, że obowiązek obrotu w stosunku do instrumentów pochodnych stanowi ważny element zobowiązań podjętych przez przywódców państw grupy G-20 w Pittsburghu w 2009 r.;

F.  mając na uwadze, że szybka publikacja rozporządzenia delegowanego w Dzienniku Urzędowym umożliwiłaby terminowe wdrożenie i zagwarantowała pewność prawa w odniesieniu do przepisów mających zastosowanie do obowiązku obrotu w stosunku do instrumentów pochodnych;

G.  mając na uwadze, że Parlament podkreśla znaczenie sfinalizowania przez Komisję odpowiednich decyzji dotyczących równoważności zanim obowiązek obrotu wejdzie w życie;

H.  mając na uwadze, że Parlament stwierdza, iż regulacyjne standardy techniczne nie zawierają szczegółowych przepisów dotyczących transakcji pakietowych oraz że od Komisji i ESMA wymagane mogą być dalsze wytyczne w sprawie postępowania z tymi pakietami; mając na uwadze, że Parlament uważa, iż wytyczne te powinny być zgodne z przepisami określonymi w rozwiązaniach prowizorycznych przewidzianych w MiFID II;

1.  oświadcza, że nie wyraża sprzeciwu wobec rozporządzenia delegowanego;

2.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej decyzji Radzie i Komisji.

(1) Dz.U. L 173 z 12.6.2014, s. 84.
(2) Dz.U. L 331 z 15.12.2010, s. 84.


Stan zaawansowania negocjacji ze Zjednoczonym Królestwem
PDF 328kWORD 54k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 grudnia 2017 r. w sprawie stanu zaawansowania negocjacji ze Zjednoczonym Królestwem (2017/2964(RSP))
P8_TA(2017)0490B8-0677/2017

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje rezolucje z dnia 5 kwietnia 2017 r. w sprawie negocjacji ze Zjednoczonym Królestwem w związku ze złożoną przez nie notyfikacją o zamiarze wystąpienia z Unii Europejskiej(1) oraz z dnia 3 października 2017 r. w sprawie stanu zaawansowania negocjacji ze Zjednoczonym Królestwem(2),

–  uwzględniając wytyczne Rady Europejskiej (art. 50) z dnia 29 kwietnia 2017 r., wydane w następstwie notyfikacji złożonej przez Zjednoczone Królestwo na mocy art. 50 TUE oraz załącznik do decyzji Rady z dnia 22 maja 2017 r., w którym ustanowiono wytyczne negocjacyjne dotyczące umowy ze Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej określającej warunki jego wystąpienia z Unii Europejskiej,

–  uwzględniając wspólne sprawozdanie negocjatorów z ramienia Unii Europejskiej i rządu Zjednoczonego Królestwa z dnia 8 grudnia 2017 r. w sprawie postępów poczynionych na pierwszym etapie negocjacji na mocy art. 50 TUE dotyczących dobrze zorganizowanego wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że celem negocjacji między Unią Europejską (UE) a Zjednoczonym Królestwem prowadzonych na podstawie art. 50 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) jest zapewnienie dobrze zorganizowanego wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z UE, z uwzględnieniem ram przyszłych stosunków Zjednoczonego Królestwa z Unią, gdy nie będzie już ono należało do grona państw członkowskich;

B.  mając na uwadze, że aby doprowadzić do dobrze zorganizowanego wystąpienia, należy prowadzić negocjacje w ściśle ustalonym porządku, tak aby kwestie związane z nieuchronnie zbliżającym się wystąpieniem Zjednoczonego Królestwa z Unii zostały rozpatrzone w pierwszej fazie negocjacji, zanim rozpocznie się ich drugi etap;

C.  mając na uwadze, że trzy najistotniejsze kwestie związane z brexitem dotyczą niewątpliwie praw obywateli UE przebywających w Zjednoczonym Królestwie i obywateli Zjednoczonego Królestwa przebywających w UE-27, granicy między Irlandią a Irlandią Północną, wyjątkowych i szczególnych okoliczności wyspy Irlandii, a także wypełnienia zobowiązań finansowych wobec UE przez Zjednoczone Królestwo;

D.  mając na uwadze, że należy poczynić wystarczające postępy w zakresie wszystkich trzech powyższych kwestii, aby mógł rozpocząć się drugi etap negocjacji; mając na uwadze, że cel ten należy osiągnąć tak szybko, jak to możliwe, aby zapewnić wystarczająco dużo czasu na realizację drugiego etapu negocjacji;

E.  mając na uwadze, że wspólne sprawozdanie negocjatorów z ramienia Unii Europejskiej i rządu Zjednoczonego Królestwa wskazuje, że osiągnięto wystarczające postępy;

F.  mając na uwadze, że w odniesieniu do praw obywateli Zjednoczone Królestwo zaakceptowało, że:

   wszyscy obywatele UE legalnie przebywający w Zjednoczonym Królestwie i obywatele Zjednoczonego Królestwa legalnie przebywający w danym państwie członkowskim UE-27, a także ich członkowie rodzin, w momencie wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z UE będą korzystali z pełni praw ustanowionych na mocy prawa UE i w myśl wykładni Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) na podstawie środków ochronnych, które zostaną ustanowione w umowie o wystąpieniu,
   członkowie najbliższej rodziny obywateli i osoby pozostające w stałym związku z obywatelami, przebywający obecnie poza państwem przyjmującym, będą ponadto chronieni na mocy umowy o wystąpieniu oraz że ochroną taką zostaną także objęte dzieci urodzone w przyszłości i poza granicami państwa przyjmującego,
   prawa obywateli będą nadal gwarantowane przez całe ich życie w drodze proporcjonalnej procedury, która będzie obejmować odpowiednie zabezpieczenia, w myśl przepisów prawa UE; procedura ta i zabezpieczenia zostaną określone w umowie o wystąpieniu,
   procedury administracyjne będą przejrzyste, sprawne i uproszczone, formularze będą krótkie, proste i przyjazne dla użytkownika, a wnioski składane przez członków danej rodziny w tym samym czasie będą rozpatrywane wspólnie,
   wszelkie odnośne prawa oparte na prawie UE będą chronione i zostaną szczegółowo określone w umowie o wystąpieniu,
   wszystkie prawa w zakresie zabezpieczenia społecznego na mocy prawa UE zostaną zachowane, w tym prawa do przeniesienia wszystkich świadczeń podlegających przeniesieniu,
   przepisy dotyczące praw obywateli zawarte w umowie o wystąpieniu zostaną dołączone do określonego aktu prawnego Zjednoczonego Królestwa, tak aby prawa te miały bezpośredni skutek;

G.  mając na uwadze, że w odniesieniu do Irlandii/ Irlandii Północnej Zjednoczone Królestwo poczyniło niezbędne zobowiązania, aby zagwarantować, dokonując dostosowania regulacyjnego obejmującego, że nie dojdzie do „usztywnienia” granicy:

   w razie konieczności konkretne rozwiązania dla Irlandii Północnej,
   zobowiązanie do ochrony porozumienia z 1998 r. oraz wszystkich jego części,
   zapewnienie, aby nie doszło do osłabienia praw osób przebywających w Irlandii Północnej;

H.  mając na uwadze, że w odniesieniu do rozliczania finansowego Zjednoczone Królestwo wyjaśniło w odpowiedni sposób, jakie zobowiązania finansowe będzie honorowało jako występujące państwo członkowskie;

I.  mając na uwadze, że nie oznacza to, że wszystkie nierozstrzygnięte kwestie zostały rozwiązane, ani też nie wskazuje, jakie stanowisko zajmie Parlament, jeżeli chodzi o procedurę zgody w sprawie ostatecznej umowy o wystąpieniu;

J.  mając na uwadze, że drugi etap negocjacji powinien – w oparciu o solidne i jednoznaczne zasady – zostać poświęcony finalizacji uzgodnień dotyczących dobrze zorganizowanego wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z Unii, w tym ewentualnych postanowień przejściowych niezbędnych do wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z UE; mając na uwadze, że w tym kontekście należy określić ogólne rozumienie ram przyszłych stosunków;

K.  mając na uwadze, że Zjednoczone Królestwo i UE pozostaną bliskimi sąsiadami i nadal będą je łączyły rozległe wspólne interesy, mimo że Zjednoczone Królestwo przestanie być państwem członkowskim;

L.  mając na uwadze, że te bliskie stosunki w formie układu o stowarzyszeniu między UE a Zjednoczonym Królestwem mogłyby zostać uznane za odpowiednie ramy, dzięki którym te wspólne interesy mogą być chronione i promowane, w tym za nowe stosunki handlowe;

M.  mając na uwadze, że zaletą układu o stowarzyszeniu jest elastyczność tego instrumentu, która umożliwia współpracę w wielu różnych obszarach polityki;

N.  mając na uwadze, że postanowienia przejściowe będą konieczne, aby w momencie wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z UE nie ziścił się scenariusz „upadku w przepaść”, a także by negocjatorzy z ramienia UE i Zjednoczonego Królestwa mieli możliwość negocjowania umowy o przyszłych stosunkach;

O.  mając na uwadze, że niezależnie od wyniku negocjacji w sprawie przyszłych stosunków negocjacje te nie mogą wiązać się z żadnym kompromisem między bezpieczeństwem wewnętrznym i zewnętrznym z jednej strony, w tym współpracą w dziedzinie obrony, a przyszłymi stosunkami gospodarczymi z drugiej strony;

P.  mając na uwadze, że komentarze podobne do tych, jakie poczynił David Davis, który stwierdził, że wynik pierwszej tury negocjacji jest zaledwie „deklaracją intencji”, mogą zagrozić dobrej wierze budowanej w trakcie negocjacji;

1.  z zadowoleniem przyjmuje wspólne sprawozdanie w sprawie postępów przedstawione przez negocjatorów z ramienia UE i Zjednoczonego Królestwa, w którym stwierdzono, że osiągnięto wystarczające postępy w negocjacjach w sprawie umowy o wystąpieniu i wyrażono uznanie dla dotychczasowego sposobu prowadzenia negocjacji przez unijnego negocjatora;

2.  jest zdania, że sprawozdanie pozwala na rozpoczęcie drugiego etapu negocjacji i zaleca, aby Rada Europejska podjęła stosowną decyzję, jednak uważa, że negocjacje powinny być prowadzone w dobrej wierze i wyraża opinię, że postępów w drugiej turze negocjacji będzie można dokonać tylko jeżeli rząd Zjednoczonego Królestwa również w pełni uszanuje zobowiązania podjęte we wspólnym sprawozdaniu i jeśli te zobowiązania zostaną w pełni odzwierciedlone w projekcie umowy o wystąpieniu;

3.  podkreśla jednak, że nadal istnieją nierozwiązane kwestie w odniesieniu do zapewnienia dobrze zorganizowanego wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z UE, które muszą zostać rozstrzygnięte przed sfinalizowaniem umowy o wystąpieniu, oraz zauważa, że po jej zawarciu musi ona przyjąć postać jasnego i jednoznacznego tekstu prawnego; zwraca uwagę, że te nierozstrzygnięte kwestie dotyczą:

   przyznania praw obywateli przyszłym partnerom,
   zapewnienia, aby postępowanie administracyjne było proste, miało charakter deklaratoryjny i było bezpłatne, obarczając władze Zjednoczonego Królestwa ciężarem dowodu w przypadku zakwestionowania deklaracji, a także umożliwiając rodzinom wszczęcie postępowania za pomocą pojedynczego formularza,
   zapewnienia wiążącego charakteru orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w odniesieniu do wykładni przepisów dotyczących praw obywateli, a także określenia roli przyszłego niezależnego organu krajowego (Rzecznik Praw Obywatelskich) utworzonego w celu rozpatrywania skarg obywateli,
   zagwarantowania w przyszłości praw do swobodnego przemieszczania się w całej UE obywatelom Zjednoczonego Królestwa przebywającym obecnie w państwie członkowskim UE-27,
   zapewnienia, aby zobowiązania podjęte w odniesieniu do Irlandii Północnej / Irlandii były w pełni egzekwowalne;

4.  w związku z tym zastrzega sobie wszelkie prawa co do ostatecznej wersji umowy o wycofaniu, na którą Parlament – zgodnie z art. 50 ust. 2 TUE – będzie musiał wyrazić zgodę, jeżeli umowa ta ma wejść w życie;

Ramy przyszłych stosunków między UE a Zjednoczonym Królestwem

5.  przypomina, że art. 50 ust. 2 Traktatu o Unii Europejskiej przewiduje ramy przyszłych stosunków między UE a występującym państwem członkowskim, które powinny zostać uwzględnione przez Unię podczas negocjacji i zawarcia umowy o wystąpieniu;

6.  proponuje, by w przypadku osiągnięcia porozumienia w sprawie ogólnego rozumienia ram przyszłych stosunków pomiędzy UE a Zjednoczonym Królestwem miało ono formę deklaracji politycznej dołączonej do umowy o wystąpieniu;

7.  zwraca uwagę, że porozumienie określające nowe stosunki między UE a Zjednoczonym Królestwem, bazujące na powyższych ramach, może podlegać formalnym negocjacjom jedynie po wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa z UE i uzyskaniu przez nie statusu państwa trzeciego;

8.  podkreśla, że zaakceptuje ramy przyszłych stosunków między UE a Zjednoczonym Królestwem stanowiące część umowy o wystąpieniu tylko, jeśli będą one w pełni zgodne z następującymi zasadami:

   państwo trzecie, które nie wypełnia takich samych obowiązków jak państwo członkowskie, nie może czerpać takich samych korzyści jak państwo członkowskie Unii Europejskiej lub państwo członkowskie EOG,
   ochrona integralności rynku wewnętrznego i czterech swobód, bez możliwości indywidualnego traktowania poszczególnych sektorów,
   autonomia podejmowania decyzji przez Unię,
   ochrona porządku prawnego Unii oraz roli Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej,
   przestrzeganie przez Zjednoczone Królestwo standardów wynikających z zobowiązań międzynarodowych, w tym praw podstawowych, a także prawodawstwa i polityki Unii w dziedzinie środowiska, zmiany klimatu, ochrony konsumentów, walki z unikaniem opodatkowania i uchylaniem się od opodatkowania, uczciwej konkurencji, ochrony danych i prywatności, handlu oraz praw socjalnych i pracowniczych, w szczególności środków ochronnych przeciwko dumpingowi socjalnemu, z wyraźnym mechanizmem egzekwowania w celu zapewnienia zgodności,
   ochrona umów zawieranych przez UE z państwami trzecimi i organizacjami, w tym Porozumienia EOG,
   ochrona stabilności finansowej UE i zgodność z jej systemem regulacyjnym i systemem nadzoru, a także standardami w tym zakresie, oraz ich stosowanie,
   odpowiednia równowaga praw i obowiązków, w tym proporcjonalnie do wkładów finansowych;

9.  apeluje, aby ramy przyszłych stosunków przewidywały jak najbliższe relacje między UE a Zjednoczonym Królestwem przy jednoczesnym zachowaniu spójności z powyższymi zasadami;

10.  przypomina, że układ o stowarzyszeniu wynegocjowany i uzgodniony między UE a Zjednoczonym Królestwem po jego wystąpieniu z UE, na podstawie art. 217 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), mógłby stanowić odpowiednie ramy dla przyszłych stosunków; proponuje, aby tego typu umowa, w uzupełnieniu do jej ram zarządzania, które powinny uwzględniać solidny i niezależny mechanizm rozstrzygania sporów, obejmowała cztery następujące filary:

   stosunki handlowe i gospodarcze,
   współpraca tematyczna,
   bezpieczeństwo wewnętrzne,
   współpraca w zakresie polityki zagranicznej i bezpieczeństwa;

11.  przypomina, że wielu obywateli Zjednoczonego Królestwa wyraziło zdecydowany sprzeciw wobec utraty praw, z których obecnie korzystają na mocy art. 20 TFUE; proponuje, aby UE-27 zbadała, w jaki sposób złagodzić tę sytuację w ramach prawa pierwotnego Unii, przy zachowaniu pełnej zgodności z zasadami wzajemności, równości, symetrii i niedyskryminacji;

Postanowienia przejściowe

12.  przypomina, że postanowienia przejściowe zapewniające pewność i ciągłość prawa mogą zostać uzgodnione jedynie, jeśli przewidują odpowiednią równowagę praw i obowiązków, są ograniczone w czasie, nie przekraczają trzech lat, i obejmują przedłużenie dorobku prawnego UE, w tym prawa obywateli, wymagając w ten sposób, aby istniejące w UE instrumenty i struktury regulacyjne, budżetowe, nadzorcze, sądownicze i wykonawcze miały w dalszym ciągu zastosowanie do Zjednoczonego Królestwa; zauważa, że Zjednoczone Królestwo przestanie być częścią instytucji i organów UE;

13.  potwierdza, że wszelkie zmiany w dorobku prawnym UE, które zajdą w okresie przejściowym, muszą być automatycznie stosowane wobec Zjednoczonego Królestwa zgodnie z postanowieniami przejściowymi uzgodnionymi między UE a Zjednoczonym Królestwem;

14.  nalega, aby wszelkie przyszłe umowy handlowe, które Zjednoczone Królestwo wynegocjuje z państwami trzecimi po jego wystąpieniu z UE, mogły wejść w życie dopiero na koniec okresu obowiązywania postanowień przejściowych;

15.  zwraca uwagę, że uzgodniony przez UE i Zjednoczone Królestwo okres przejściowy stanowiący część umowy o wystąpieniu może rozpocząć się dopiero po zawarciu tej umowy;

o
o   o

16.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie Europejskiej, Radzie, Komisji, parlamentom państw członkowskich oraz rządowi Zjednoczonego Królestwa.

(1) Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0102.
(2) Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0361.


Zalecenie w następstwie dochodzenia w sprawie prania pieniędzy, unikania opodatkowania i uchylania się od opodatkowania
PDF 658kWORD 89k
Zalecenie Parlamentu Europejskiego z dnia 13 grudnia 2017 r. dla Rady i Komisji w następstwie dochodzenia w sprawie prania pieniędzy, unikania opodatkowania i uchylania się od opodatkowania (2016/3044(RSP))
P8_TA(2017)0491B8-0660/2017

Parlament Europejski,

–  uwzględniając art. 116 i 226 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–  uwzględniając decyzję 95/167/WE, Euratom, EWWiS Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji z dnia 19 kwietnia 1995 r. w sprawie szczegółowych przepisów regulujących egzekwowanie przez Parlament Europejski jego prawa do prowadzenia dochodzeń(1),

–  uwzględniając swoją decyzję z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie powołania Komisji śledczej do zbadania zarzutów naruszenia prawa Unii i niewłaściwego administrowania w jego stosowaniu w odniesieniu do prania pieniędzy, unikania opodatkowania i uchylania się od opodatkowania, jej uprawnienia, skład i kadencja(2),

–   uwzględniając swoje rezolucje z dnia 25 listopada 2015 r.(3) i z dnia 6 lipca 2016 r.(4) w sprawie interpretacji prawa podatkowego i innych środków o podobnym charakterze lub skutkach,

–   uwzględniając swoją rezolucję z dnia 16 grudnia 2015 r. z zaleceniami dla Komisji dotyczącymi wprowadzenia przejrzystości, koordynacji i konwergencji do polityki opodatkowania osób prawnych w Unii(5),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji z dnia 26 czerwca 2017 r. na temat oceny ryzyka związanego z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu, które to ryzyko ma wpływ na rynek wewnętrzny i jest związane z działalnością transgraniczną (COM(2017)0340),

–   uwzględniając zrealizowaną przez platformę jednostek analityki finansowej (platforma FIU) Unii Europejskiej analizę sytuacji oraz luk w uprawnieniach unijnych jednostek analityki finansowej oraz przeszkód w otrzymywaniu i wymianie informacji z 15 grudnia 2016 r.,

–  uwzględniając projekt zalecenia Komisji śledczej ds. prania pieniędzy, unikania opodatkowania i uchylania się od opodatkowania,

–  uwzględniając projekt sprawozdania końcowego Komisji śledczej ds. prania pieniędzy, unikania opodatkowania i uchylania się od opodatkowania (A8-0357/2017),

–  uwzględniając art. 198 ust. 12 Regulaminu,

1.Informacje ogólne

1.  zauważa z zaniepokojeniem, że afera związana z dokumentami panamskimi nadwyrężyła zaufanie obywateli do naszych systemów finansowych i podatkowych; podkreśla, jak ważne jest przywrócenie zaufania społeczeństwa i zapewnienie sprawiedliwych i przejrzystych systemów podatkowych oraz sprawiedliwości społecznej; wzywa zatem Unię Europejską i jej państwa członkowskie do właściwego wdrożenia i wzmocnienia ich instrumentów prawnych, aby brak jawności zastąpić przejrzystością i współpracą oraz wymianą informacji i skuteczniej przeciwdziałać praniu pieniędzy; ponadto wzywa państwa członkowskie do uproszczenia ich systemów podatkowych, aby zapewnić większą sprawiedliwość podatkową oraz inwestować w gospodarkę realną;

2.  podkreśla pilną potrzebę ponownego zdefiniowania europejskiego modelu podatkowego w celu ograniczenia nieuczciwej konkurencji pomiędzy państwami członkowskimi;

3.  wyraża ubolewanie z powodu liczby przypadków niewłaściwego administrowania, jakie wykryła komisja śledcza PE jeśli chodzi o wdrażanie prawodawstwa Unii; wzywa do zbadania zarzutów naruszenia prawa Unii i niewłaściwego administrowania w jego stosowaniu w odniesieniu do prania pieniędzy, unikania opodatkowania i uchylania się od opodatkowania oraz podkreśla, że jest poważnie zaniepokojony z powodu naruszeń trzeciej dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy(6) związanych ze współpracą jednostek analityki finansowej; wzywa zarówno Komisję, jak i państwa członkowskie do zwiększenia wysiłków, zobowiązań, współpracy i inwestycji w zasoby ludzkie i finansowe, aby poprawić nadzór i egzekwowanie prawa, nie tylko w celu skuteczniejszego zapobiegania niezgodnym z prawem praktykom, takim jak pranie pieniędzy, uchylanie się od opodatkowania i oszustwa podatkowe, oraz skuteczniejszego zwalczania tych praktyk, lecz także w celu zapobiegania unikaniu opodatkowania i agresywnemu planowaniu podatkowemu, które mogą być zgodne z prawem, lecz sprzeczne z duchem prawa, oraz zwalczania tych ostatnich; przypomina o zasadzie przewidywalności zarzutów; domaga się od Komisji i państw członkowskich, by dopilnowały odpowiednich sankcji za wszelkie przypadki łamania prawa; nalega na zapewnienie opłacalności tych wysiłków;

4.  wzywa państwa członkowskie do podjęcia działań dotyczących zgłoszonych przypadków prania pieniędzy oraz zgłaszania podejrzanych transakcji w celu przeprowadzenia odpowiedniego dochodzenia, jak tylko odpowiednie organy otrzymają informacje;

5.  przypomina o ramach prawnych UE dla zgłaszania podejrzanych transakcji i podkreśla potrzebę ściślejszej międzynarodowej współpracy między jednostkami analityki finansowej z UE i spoza UE; zwraca się także o większe uprawnienia dochodzeniowe organów działających na szczeblu europejskim, w szczególności Europolu i Eurojustu, w sprawach dotyczących prania pieniędzy;

6.  przypomina, że właściwa weryfikacja ostatecznych beneficjentów rzeczywistych ma zasadnicze znaczenie dla uniknięcia wykorzystania firm przykrywek do celów prania pieniędzy (jak pokazał przypadek „pralni azerbejdżańskiej”); wzywa również do skutecznego wdrożenia i egzekwowania przepisów europejskiej dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy;

7.  zwraca się do państw członkowskich o zaprzestanie agresywnego planowania podatkowego po stronie podaży poprzez reklamowanie i oferowanie interpretacji indywidualnych prawa podatkowego oraz ulg podatkowych i przepisów podatkowych ad hoc;

8.  apeluje do wszystkich jurysdykcji, które dokonały lub dokonają transpozycji zaleceń OECD dotyczących przeciwdziałania erozji bazy podatkowej i przenoszeniu zysków (BEPS) do prawa krajowego, by dokonały tego nie tylko zgodnie z literą, ale również z duchem zaleceń; przypomina, że przejrzystość jest ważnym instrumentem walki z uchylaniem się od opodatkowania, a zwłaszcza z agresywnym planowaniem podatkowym;

9.  ubolewa nad faktem, że nadal istnieje wiele luk w obowiązującym prawodawstwie dotyczącym uchylania się od opodatkowania i prania pieniędzy, zarówno na szczeblu unijnym, jak i krajowym, oraz uważa, że pilnie potrzebne jest gruntowne wdrożenie i dalsze wzmocnienie obowiązującego prawodawstwa; z zadowoleniem przyjmuje zwiększone wysiłki i postępy dokonane od czasu publikacji dokumentów panamskich jeśli chodzi o opracowanie nowych wniosków ustawodawczych mających na celu wprowadzenie strategii integracyjnych, jednak ubolewa, że niektórym państwom członkowskim brakuje woli politycznej, by szybciej wdrażać reformy i egzekwować przepisy, co zapewniłoby trwałe zmiany;

10.  wyraża ubolewanie z powodu częstego blokowania przez poszczególne państwa członkowskie kwestii polityki podatkowej na szczeblu Rady; ponownie zwraca uwagę na ostrzeżenia komisji TAXE1, która twierdzi, że udzielanie każdemu państwu członkowskiemu prawa weta w kwestiach podatkowych oznacza, że zasada jednomyślności w Radzie ogranicza zachęty do przejścia ze status quo w stronę rozwiązań w większym stopniu opartych na współpracy; wzywa ponownie Komisję, by skorzystała z procedury określonej w art. 116 TFUE, która umożliwia zmianę wymogu jednomyślności w przypadkach, gdy Komisja stwierdzi, że różnica między przepisami ustawowymi, wykonawczymi i administracyjnymi w państwach członkowskich zakłóca warunki konkurencji na rynku wewnętrznym;

11.  zauważa, że unikanie opodatkowania, uchylanie się od opodatkowania i pranie pieniędzy nadal są zjawiskiem globalnym i wymagają w związku z tym kompleksowej, jasnej i spójnej odpowiedzi opartej na wzajemnym wsparciu i ściślejszej współpracy na szczeblu UE oraz na szczeblu światowym; wzywa Komisję do przyjęcia wiodącej roli w globalnej walce z unikaniem opodatkowania, uchylaniem się od opodatkowania i praniem pieniędzy;

12.  z zaniepokojeniem obserwuje brak ambitnych i konkretnych środków służących walce z rajami podatkowymi; w tym kontekście zwraca uwagę, że samo zwiększenie przejrzystości nie wystarczy do rozwiązania tego problemu; podkreśla w związku z tym, że należy bezwzględnie dążyć do międzynarodowej współpracy i wielostronnego podejścia obejmującego kraje rozwinięte i rozwijające się;

13.  apeluje do państw członkowskich i UE o wspieranie i promowanie międzyrządowego szczytu na szczeblu ONZ w celu przygotowania harmonogramu i wspólnego planu działania, by położyć kres rajom podatkowym;

14.  podkreśla, że w celu pełnego uwzględnienia cyfryzacji otoczenia biznesowego oraz zagwarantowania, że przedsiębiorstwa, które generują dochody w jednym państwie członkowskim, nie posiadając w tym państwie fizycznej siedziby, będą traktowane tak samo jak przedsiębiorstwa z fizyczną siedzibą, konieczne jest zdefiniowanie pojęcia zakładu przedsiębiorstw cyfrowych; wzywa w związku z tym Komisję do uwzględnienia kwestii przedsiębiorstw cyfrowych we wszystkich środkach europejskich dotyczących unikania opodatkowania i spraw podatkowych;

15.  wzywa Komisję i państwa członkowskie, by podjęły aktywne działania oraz by nie czekały na doniesienia prasowe, by potraktować te kwestie jako priorytety; przypomina, że przejrzystość nie może mieć jedynie charakteru sektorowego;

16.  podkreśla, że należy zachować czujność, aby zagwarantować, że brexit nie spowoduje konkurencji podatkowej pomiędzy pozostałymi 27 państwami członkowskimi starającymi się przyciągnąć określone gałęzie przemysłu i usług obecnie zlokalizowanych w Zjednoczonym Królestwie ani nie doprowadzi do zmniejszenia wysiłków na rzecz walki z uchylaniem się od opodatkowania po stronie Zjednoczonego Królestwa, w tym jego zależnych i zamorskich terytoriów; zwraca uwagę Komisji na fakt, że podczas drugiego etapu brexitu należy odpowiednio uwzględnić ten wymiar podczas negocjacji wszelkich partnerstw i umów handlowych ze Zjednoczonym Królestwem;

17.  ubolewa nad decyzją Komisji o zaprzestaniu przygotowywania dwuletniego sprawozdania o zwalczaniu korupcji we wszystkich państwach członkowskich; odnotowuje, że monitorowanie przez Komisję zwalczania korupcji będzie kontynuowane w ramach procesu europejskiego semestru; uważa, że zwalczanie korupcji może zostać przyćmione przez inne zagadnienia gospodarcze i finansowe w obrębie tego procesu; apeluje do Komisji, by dała dobry przykład i wznowiła publikację sprawozdania oraz by zobowiązała się do o wiele bardziej wiarygodnej i kompleksowej strategii zwalczania korupcji;

18.  wzywa Komisję i państwa członkowskie, by w celu zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania i oszustwom podatkowym przeprowadziły ocenę wpływu dotyczącą możliwości obowiązkowej rejestracji lub zakazu własności, w tym własności rzeczywistej, rachunków finansowych i firm przykrywek przez obywateli UE i przedsiębiorstwa z UE w krajach ujętych w unijnym wykazie jurysdykcji podatkowych niechętnych współpracy i unijnym wykazie krajów mających strategiczne braki w swoich systemach przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu;

2.Uchylanie się od opodatkowania i unikanie opodatkowania

2.1Struktury typu offshore

19.  podkreśla pilną potrzebę przyjęcia wspólnej międzynarodowej definicji centrów finansowych offshore, rajów podatkowych, jurysdykcji, w których obowiązuje tajemnica bankowa, jurysdykcji podatkowych niechętnych współpracy i państw wysokiego ryzyka jeśli chodzi o pranie pieniędzy; apeluje, by te definicje zostały uzgodnione na szczeblu międzynarodowym z zastrzeżeniem bezzwłocznej publikacji wspólnej unijnej czarnej listy; podkreśla, że te definicje wymagają stworzenia jasnych i obiektywnych kryteriów;

20.  przypomina państwom członkowskim o znaczeniu zasady GAAR w polityce podatkowej i zachęca organy administracji podatkowej do spójnego stosowania tej zasady w celu uniknięcia tworzenia struktur do celów oszustw podatkowych i uchylania się od opodatkowania;

21.  uważa, że w celu propagowania ściślejszej współpracy międzynarodowej zasadnicze znaczenie ma także zachowanie obiektywności tych definicji oraz ich wdrażania z punktu widzenia prawa, ponieważ niektóre jurysdykcje mogłyby przyjąć uzgodnione na szczeblu międzynarodowym standardy, lecz bez stosowania ich w praktyce; podkreśla, że ww. definicje nie powinny być umotywowane politycznie oraz powinny zachęcać jurysdykcje, które znalazły się na czarnej liście, do przyjęcia środków prowadzących do ich skreślenia z listy;

22.  przypomina, że formalne zobowiązanie się do przestrzegania standardów uzgodnionych na szczeblu międzynarodowym stanowi pierwszy krok, jednak jedynie właściwe wdrożenie tych standardów oraz podjęcie prawdziwych i wiarygodnych działań ograniczy czynniki ryzyka i zapewni skuteczne zwalczanie prania pieniędzy, oszustw podatkowych i uchylania się od opodatkowania;

23.  przypomina, że wolnego obszaru celnego oraz wolnych portów nie można traktować instrumentalnie, aby uzyskać takie same skutki jak w przypadku rajów podatkowych lub obchodzić międzynarodowe przepisy dotyczące przejrzystości w celach prania pieniędzy; wzywa Komisję do zajęcia się problemem wolnych portów w Unii Europejskiej;

24.  wzywa Komisję do przedstawienia wniosku ustawodawczego celem objęcia struktur offshore posiadających beneficjenta rzeczywistego / beneficjentów rzeczywistych w państwach członkowskich takimi samymi wymogami dotyczącymi audytu i ujawniania informacji rachunkowych, jakie obowiązują w jurysdykcji europejskiej, w której znajduje się beneficjent rzeczywisty;

25.  uważa, że UE powinna zakazać utrzymywania stosunków handlowych ze strukturami prawnymi mającymi siedzibę w rajach podatkowych w przypadku, gdy nie można zidentyfikować beneficjenta końcowego;

26.  wzywa Komisję do upublicznienia rocznego sprawozdania z wykorzystania funduszy UE, jak również przelewów pieniężnych Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) i Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju (EBOR) na rzecz struktur offshore, z podaniem liczby i charakteru zablokowanych projektów, wyjaśnieniem powodów zablokowania projektów oraz działaniami następczymi mającymi zapewnić, że fundusze UE nie będą bezpośrednio lub pośrednio przyczyniać się do unikania opodatkowania i oszustw podatkowych;

2.1.1.Wspólny unijny wykaz jurysdykcji podatkowych niechętnych współpracy

27.  z zadowoleniem przyjmuje wiodącą rolę Komisji w ustanawianiu kryteriów wspólnego unijnego wykazu jurysdykcji podatkowych niechętnych współpracy; ubolewa, że proces ten zajmuje zbyt dużo czasu; wzywa Radę, aby nie osłabiała poziomu ambicji jeśli chodzi o kryteria ze wspomnianego wykazu, lecz raczej zwiększała ten poziom; nalega, by wszystkie kryteria zaproponowane przez Komisję zostały wzięte pod uwagę, w tym, lecz nie tylko, brak podatku od osób prawnych lub stawka podatku od osób prawnych zbliżona do zera, oraz zwraca uwagę na to, jak ważne są te kryteria dla dopilnowania, by lista była skuteczna i nie była arbitralna; uważa, że kryteria przejrzystości powinny być stosowane w pełni oraz że kryteria powinny również odpowiednio uwzględniać wdrożenie i egzekwowanie; apeluje do Rady – aby wykaz ten był skuteczny i wiarygodny – o wprowadzenie surowych, proporcjonalnych i odstraszających wspólnych sankcji wobec krajów wymienionych w wykazie i podkreśla, że oceny poszczególnych krajów powinny być przeprowadzane w przejrzysty sposób; wzywa Radę i Komisję do wprowadzenia przejrzystego i obiektywnego mechanizmu przeglądu, we współpracy z Parlamentem, celem aktualizacji wykazu w przyszłości; przypomina, że celem takiego wykazu jest zmiana zachowań takich jurysdykcji wobec prania pieniędzy i ułatwiania oszustw podatkowych;

28.  ubolewa, że unijny wykaz jurysdykcji podatkowych niechętnych współpracy zatwierdzony i opublikowany przez Radę skupia się wyłącznie na jurysdykcjach spoza UE, a pomija kraje z obszaru UE, które systematycznie przyczyniają się do wspierania i umożliwiania szkodliwych praktyk podatkowych oraz nie spełniają kryterium sprawiedliwego opodatkowania; podkreśla, że według symulacji przeprowadzonych przez Oxfam co najmniej cztery państwa członkowskie znalazłyby się w wykazie, gdyby zostały sprawdzone z zastosowaniem tych samych unijnych kryteriów; jest zaniepokojony faktem, że wyłączenie a priori państw UE spod kontroli negatywnie wpływa na zasadność, wiarygodność i skuteczność całego procesu;

29.  uważa, że w momencie gdy gotowy będzie unijny wykaz jurysdykcji podatkowych niechętnych współpracy Komisja powinna zaproponować przepisy towarzyszące określające zharmonizowane obowiązki dla organów podatkowych w każdym państwie członkowskim ujawnienia raz w roku danych przedstawiających całkowitą wartość i kierunek przekazów pieniężnych z każdego państwa członkowskiego do każdej jurysdykcji znajdującej się w ww. wykazie;

30.  wzywa do stosowania sankcji także wobec przedsiębiorstw, banków, biur rachunkowych, kancelarii prawnych i doradców podatkowych, którym udowodniono udział w nielegalnych, szkodliwych lub bezprawnych praktykach w jurysdykcjach niechętnych współpracy lub którym udowodniono ułatwianie nielegalnych, szkodliwych lub bezprawnych rozwiązań w zakresie podatku od osób prawnych z wykorzystaniem instrumentów prawnych dostępnych w tych jurysdykcjach;

31.  wyraża ubolewanie, że niektóre podmioty i osoby zajmujące eksponowane stanowiska polityczne w UE oraz niektórzy obywatele znaleźli się w dokumentach panamskich; zachęca państwa członkowskie do wyjaśnienia, czy w sprawie takich przypadków odbyło się rzetelne dochodzenie i, jeśli tak, czy stanowiły one naruszenie prawa krajowego; niestety podkreśla jednak, że podobnie, wielu obywateli, wiele podmiotów i osób zajmujących eksponowane stanowiska polityczne, kiedy zwrócono się do nich o współpracę z komisją śledczą PE w celu zbadania zarzutów naruszenia prawa Unii i niewłaściwego administrowania w jego stosowaniu w odniesieniu do prania pieniędzy, unikania opodatkowania i uchylania się od opodatkowania, odmówiło dostarczenia informacji, które byłyby przydatne w kontekście celów tej komisji;

32.  zauważa, że według najnowszych danych Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) dotyczących zagranicznych inwestycji bezpośrednich Luksemburg i Niderlandy łącznie mają więcej inwestycji przychodzących niż USA, przy czym ogromna większość to inwestycje związane z jednostkami specjalnego przeznaczenia, które nie prowadzą żadnej znaczącej działalności gospodarczej, a Irlandia ma więcej inwestycji przychodzących niż Niemcy czy Francja; podkreśla, że zgodnie z Krajowym Urzędem Statystycznym zagraniczne inwestycje na Malcie wynoszą 1 474 % wielkości jej gospodarki; zauważa, że według badań przeprowadzonych przez Uniwersytet w Amsterdamie 23 % wszystkich inwestycji przedsiębiorstw, które trafiły do rajów podatkowych, przechodziło przez Niderlandy; uważa, że dane te stanowią wyraźne wskazanie, że niektóre państwa członkowskie ułatwiają nadmierne przenoszenie zysków z działalności ze szkodą dla innych państw członkowskich;

33.  wzywa Komisję do przedstawienia przed końcem 2018 r. sprawozdania z oceny systemów podatkowych państw członkowskich i ich zależnych jurysdykcji, regionów lub innych struktur administracyjnych, które ułatwiają uchylanie się od opodatkowania i oszustwa podatkowe oraz mają potencjalnie szkodliwy wpływ na jednolity rynek;

2.1.2.Unijny wykaz państw trzecich wysokiego ryzyka do celów przeciwdziałania praniu pieniędzy

34.  wyraża ubolewanie z powodu faktu, że Komisja nie przeprowadziła dotychczas swojej własnej niezależnej oceny w celu określenia państw trzecich wysokiego ryzyka mających strategiczne braki, jak przewidziano w postanowieniach dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy, lecz opiera się wyłącznie na wykazie sporządzonym przez Grupę Specjalną ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy, której jest członkiem; ubolewa nad faktem, że Komisja nie odpowiedziała w wystarczającym stopniu na żądania Parlamentu w tej sprawie;

35.  wzywa Komisję, aby przyspieszyła prace nad swoim własnym wykazem i zdała Parlamentowi sprawozdanie z wdrożenia swojego planu działania, a w szczególności ze swojego zaangażowania w zwiększenie wszelkich niezbędnych zasobów na potrzeby grupy zadaniowej ds. zapobiegania przestępstwom finansowym;

36.  uważa, że pierwszorzędne znaczenie ma to, by cele UE były w tej kwestii bardziej ambitne niż cele Grupy Specjalnej ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy (FATF); podkreśla w związku z tym potrzebę większego inwestowania w zasoby ludzkie i finansowe lub optymalizacji ich przyznawania w obrębie Komisji, aby wzmocnić procedurę kontrolną;

37.  uważa, że celem tego wykazu jest zachęcanie do zmiany zachowania jurysdykcji w przypadkach prania pieniędzy i finansowania terroryzmu oraz zniechęcanie innych państw do wdrażania podobnej potencjalnie szkodliwej polityki;

38.  wzywa Komisję, by stała się główną instytucją, zarówno jeśli chodzi o wykaz państw trzecich wysokiego ryzyka do celów przeciwdziałania praniu pieniędzy, jak i przegląd europejskiego wykazu rajów podatkowych, aby zagwarantować spójność i komplementarność;

2.2Inne prawo podatkowe

39.  z zadowoleniem przyjmuje nowe przepisy przyjęte w ciągu ostatnich dwóch lat w reakcji na aferę LuxLeaks; z zadowoleniem przyjmuje zaangażowanie UE w projekt dotyczący erozji bazy podatkowej i przenoszenia zysków (BEPS) opracowany przez OECD; wzywa państwa członkowskie do bezzwłocznego wdrożenia prawodawstwa UE do ich odnośnych systemów prawnych oraz zagwarantowania egzekwowania tych przepisów;

40.  zwraca uwagę na potrzebę ambitnej publicznej sprawozdawczości w podziale na kraje (CbCR) w celu poprawy przejrzystości podatkowej i kontroli publicznej przedsiębiorstw wielonarodowych (MNEs), ponieważ da to ogółowi społeczeństwa dostęp do informacji na temat wypracowanych zysków, otrzymanych dotacji i podatków, jakie płacą te przedsiębiorstwa w jurysdykcjach, w których prowadzą działalność; wzywa Radę, by osiągnęła porozumienie w sprawie propozycji rozpoczęcia negocjacji z innymi instytucjami UE, aby przyjąć publiczną sprawozdawczość w podziale na kraje, która jest jednym z kluczowych środków umożliwiających osiągnięcie większej przejrzystości dla wszystkich obywateli jeśli chodzi o informacje podatkowe przedsiębiorstw;

41.  podkreśla, że publiczna sprawozdawczość w podziale na kraje pozwoli inwestorom i udziałowcom uwzględnić politykę podatkową przedsiębiorstw w czasie wystąpień na spotkaniach udziałowców i przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych;

42.  przypomina, że informacje podatkowe powinny stać się podstawowym elementem sprawozdawczości finansowej korporacji;

43.  apeluje do Rady o szybkie i ambitne porozumienie w sprawie dwóch etapów wspólnej skonsolidowanej podstawy opodatkowania osób prawnych (CCCTB); przypomina, że oprócz obniżenia kosztów zarówno dla przedsiębiorstw, jak i administracji podatkowej państw członkowskich, rozwiązałoby to kwestię cen transferowych i zapewniłby bardziej uczciwą konkurencję na jednolitym rynku; podkreśla, że harmonizacja bazy podatkowej jest najlepszym rozwiązaniem, by prawnie położyć kres optymalizacji podatkowej i agresywnemu planowaniu podatkowemu; przypomina że niezbędna jest nowa wiążąca definicja „stałego miejsca prowadzenia działalności” w celu zagwarantowania, że podatki są płacone w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej i tworzenia wartości ekonomicznej; podkreśla, że oprócz tego należy określić minimalne wiążące kryteria, które pozwolą ustalić, czy działalność gospodarcza jest wystarczająca do opodatkowania w danym państwie członkowskim, aby uniknąć problemu firm przykrywek, w szczególności w związku z wyzwaniami związanymi z gospodarką cyfrową;

44.  zachęca Komisję i państwa członkowskie do zaproponowania dużo bardziej ambitnych reform w dziedzinie opodatkowania;

45.  podkreśla, że aby unitarny system opodatkowania mógł być metodą wyeliminowania praktyki przenoszenia zysków, musi on być systemem globalnym oraz że wdrożenie wspólnej skonsolidowanej podstawy opodatkowania osób prawnych na szczeblu UE wiąże się z ryzykiem powstania sytuacji, w której obecne straty państw członkowskich wobec reszty świata albo eksploatacja reszty świata przez niektóre państwa członkowskie staną stanem permanentnym; zauważa, że stosowanie tylko unijnego podejścia mogłoby wyeliminować zachęty do przenoszenia zysków w obrębie UE, natomiast otworzyć drogę dla dalszych zachęt i okazji do przenoszenia zysków poza UE;

46.  przypomina swoje zalecenia, aby zagwarantować, że automatyczna wymiana informacji dotyczących interpretacji podatkowych obejmie wszystkie interpretacje podatkowe oraz by Komisja uzyskała dostęp do wszystkich istotnych informacji, tak aby przestrzegane były europejskie zasady konkurencji(7);

47.  wzywa Komisję, by jak najszybciej przedstawiła wniosek ustawodawczy dotyczący przeglądu dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania(8) w celu dalszego zacieśniania współpracy podatkowej między państwami członkowskimi dzięki obowiązkowi odpowiedzi na grupowe wnioski dotyczące kwestii podatkowych, tak by jeden kraj europejski mógł przekazać wszystkie informacje niezbędne innym do celów ścigania podmiotów unikających opodatkowania w wymiarze transgranicznym; przypomina wniosek dotyczący wprowadzenia zmian do dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania, aby poprawić koordynację państw członkowskich jeśli chodzi o kontrole podatkowe (9);

48.  ubolewa, że zgodnie z unijnymi zasadami pomocy państwa niezapłacone podatki odzyskane od podmiotów korzystających z bezprawnej pomocy podatkowej należą do kraju, który tę pomoc przyznał, a nie do krajów, w których doszło do erozji bazy podatkowej wskutek systemów podatkowych powodujących zakłócenia; wzywa w związku z tym Komisję, aby opracowała odpowiednią metodologię pozwalającą oszacować uszczuplenie dochodów w zainteresowanych państwach członkowskich oraz dostosowała procedury odzyskiwania należności, zapewniając przekazanie niezapłaconych podatków państwom, w których działalność gospodarcza była faktycznie prowadzona;

49.  uważa, że reformy podatkowe muszą zawsze umożliwiać kontrolę przez obywateli oraz gwarantować społeczeństwu obywatelskiemu dostęp, informacje i szkolenia, aby mogło one czynnie angażować się w kształtowanie tych polityk, co obecnie nie ma miejsca;

50.  podkreśla ponadto, że prawo podatkowe na szczeblu krajowym i unijnym musi zostać uproszczone i sformułowane w taki sposób, by było dostępne dla każdego obywatela, co pozwoli uniknąć złożoności, która sprzyja przemysłowi unikania opodatkowania;

51.  wzywa Komisję, by przeprowadziła przegląd dyrektywy 2014/24/EU Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych(10), w którym uwzględni się środki zapobiegające współpracy administracji publicznej z przedsiębiorstwami wykorzystującymi raje podatkowe;

52.  wzywa Komisję, by rozpoczęła kompleksową ocenę, w formie powszechnie dostępnego sprawozdania, 19 lat prac Grupy ds. Kodeksu Postępowania (opodatkowanie działalności gospodarczej), koncentrując się na osiągniętych wynikach jeśli chodzi o zapobieganie transgranicznym szkodliwym systemom opodatkowania osób prawnych; wzywa, by w oparciu o wyniki tej oceny przeprowadzono reformę Grupy ds. Kodeksu Postępowania, która ma doprowadzić do większej przejrzystości i efektywności jej pracy, ponieważ grupa musi odgrywać centralną rolę w wysiłkach UE zmierzających do zmiany na lepsze w tej dziedzinie; wzywa Parlament do uzyskania uprawnień w zakresie kontroli i rozliczalności;

53.  wzywa Komisję, by stworzyła listę szkodliwych systemów, w odniesieniu do których Grupa ds. Kodeksu Postępowania nie może do tej pory uzgodnić działań, oraz by opublikowała tę listę; wzywa Komisję, by do 2020 r. oceniła oddziaływanie zgodnych z metodą wydatkową systemów korzystnego opodatkowania dochodów z patentów oraz by w miarę możliwości ilościowo ujęła ich wpływ na innowacje i ubytek wpływów podatkowych;

54.  wyraża ubolewanie, że niektóre państwa członkowskie UE znalazły się w dokumentach panamskich; wzywa Komisję, by we współpracy z organami podatkowymi przeprowadziła szeroko zakrojoną ocenę potencjalnie szkodliwych, zakłócających konkurencję instrumentów podatkowych w państwach członkowskich, a także stosowanych środków zaradczych, jak również efektów mnożnikowych tych instrumentów dla innych jurysdykcji; wzywa do utworzenia skutecznego mechanizmu kontroli w celu monitorowania państw członkowskich w odniesieniu do potencjalnie szkodliwych nowych instrumentów podatkowych wprowadzanych ewentualnie przez te państwa;

55.  wzywa Komisję do przedstawienia wniosku ustawodawczego, aby rozwiązać problem przekształceń transgranicznych i przenoszenia siedziby oraz zapewnić jasne zasady przenoszenia siedziby przedsiębiorstw w UE, w tym uregulowania zapobiegające tworzeniu firm przykrywek;

56.  wzywa Komisję i wszystkie państwa członkowskie, by położyły kres praktyce inwersji podatku od osób prawnych, gdzie wielonarodowa korporacja zostaje przejęta przez mniejsze przedsiębiorstwo mające siedzibę w raju podatkowym i przyjmuje siedzibę prawną tego ostatniego, aby „przenieść” swoją siedzibę i doprowadzić do zmniejszenia łącznych ogólnych obciążeń podatkowych przedsiębiorstwa, a po tym procesie następuje tzw. „earnings stripping” (redukowanie należności wobec organów podatkowych) dzięki płatnościom podlegającym odliczeniu w raju podatkowym (w formie na przykład pożyczek, opłat licencyjnych i usług), co ma na celu unikanie podatków od zysków krajowych tej wielonarodowej korporacji;

57.  podkreśla potrzebę poświęcenia szczególnej uwagi wykorzystywanym w coraz większym stopniu szkodliwym praktykom podatkowym, takim jak nadużywanie korzystnego opodatkowania dochodów z patentów, instrumentów pochodnych, swapów itp., w celach unikania opodatkowania;

58.  z zadowoleniem przyjmuje ustalenia Komisji z sierpnia 2016 r. dotyczące pomocy państwa, że Irlandia przyznała firmie Apple nienależną ulgę podatkową w wysokości 13 mld EUR; kwestionuje decyzję rządu Irlandii odwołania się od decyzji Komisji w celu niepobierania należnej kwoty;

59.  wzywa państwa członkowskie do zidentyfikowania i zaprzestania stosowania wszelkiego rodzaju amnestii podatkowych, które mogłyby prowadzić do prania pieniędzy i uchylania się od opodatkowania lub które mogłyby uniemożliwiać organom krajowym wykorzystywanie danych potrzebnych do prowadzenia dochodzeń w sprawie przestępstw finansowych;

60.  wyraża zaniepokojenie z powodu zamiaru administracji Stanów Zjednoczonych promowania ulg podatkowych dla dużych korporacji i deregulacji finansowej; wzywa Komisję, by ściśle monitorowała proponowaną reformę podatkową w USA, zwaną Blue Print, oraz możliwość zaprowadzenia w USA amnestii podatkowej, aby umożliwić transfer zysków przez duże firmy technologiczne z powrotem do USA dzięki zastosowaniu bardzo niskiej stawki podatkowej;

61.  wzywa państwa członkowskie do wzmocnienia ich administracji podatkowych za pomocą odpowiedniej liczby personelu, aby zapewnić skuteczny pobór podatków i rozwiązać problem szkodliwych praktyk podatkowych, z uwagi na to, że brak zasobów i zwolnienia pracowników, w połączeniu z brakiem odpowiednich szkoleń, narzędzi technicznych i uprawnień śledczych poważnie osłabiły wiele organów administracji podatkowej niektórych państw członkowskich;

62.  zwraca uwagę na jeden przykład mechanizmu unikania opodatkowania w UE, tzw. strukturę „Double Irish”, która będzie stopniowo wycofana do 2020 r.; wzywa państwa członkowskie do monitorowania ich umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, aby zagwarantować, że rozbieżności podatkowe nie umożliwią stosowania mechanizmów unikania opodatkowania;

63.  wyraża ubolewanie z powodu braku wiarygodnych i bezstronnych danych statystycznych na temat skali unikania opodatkowania i uchylania się od opodatkowania; podkreśla znaczenie opracowania odpowiedniej, przejrzystej metodologii, dzięki której można będzie oszacować rozmiar tych zjawisk i ich wpływ na finanse publiczne, działalność gospodarczą i inwestycje publiczne państw;

64.  wzywa Komisję, by w kontekście praktyk unikania opodatkowania i uchylania się od opodatkowania wydała wytyczne, aby wprowadzić wyraźne rozróżnienie między tym co jest niezgodne z prawem a tym co jest zgodne z prawem, nawet jeśli wbrew duchowi prawa, aby zagwarantować pewność prawa dla wszystkich zainteresowanych stron; wzywa państwa członkowskie i kraje trzecie, aby zagwarantowały, że grzywien i administracyjnych kar pieniężnych nakładanych na podmioty uchylające się od opodatkowania i pośredników nie można było odliczyć od podatku;

65.  podkreśla, że wdrażanie odpowiedzialnej strategii podatkowej należy uznać za filar społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw oraz że uchylanie się od opodatkowania, unikanie opodatkowania i agresywne planowanie podatkowe są sprzeczne ze społeczną odpowiedzialnością przedsiębiorstw; ponownie wzywa Komisję do uwzględnienia tego aspektu w zaktualizowanej strategii UE dotyczącej społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw;

66.  wzywa przedsiębiorstwa, by w pełni wypełniały zobowiązania podatkowe i traktowały je jako integralną część społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw oraz nie stosowały żadnych form unikania opodatkowania;

67.  ponawia apel komisji TAXE2 o utworzenie w obrębie struktury Komisji Europejskiej nowego unijnego ośrodka ds. spójności i koordynacji polityki podatkowej, który będzie przeprowadzał ocenę polityk podatkowych państw członkowskich na poziomie Unii i monitorował te polityki oraz dopilnuje, by państwa członkowskie nie wdrażały żadnych nowych szkodliwych instrumentów podatkowych; sugeruje, że taki unijny ośrodek ds. spójności i koordynacji polityki podatkowej, poza zapewnianiem i wspieraniem współpracy między krajowymi administracjami podatkowymi (np. dzięki szkoleniom i wymianie najlepszych praktyk), powinien monitorować przestrzeganie przez państwa członkowskie wspólnego unijnego wykazu jurysdykcji niechętnych współpracy;

68.  przypomina zalecenia(11) Parlamentu dotyczące utworzenia katalogu środków zaradczych, które powinny być stosowane przez Unię i państwa członkowskie – jako udziałowców i podmioty finansujące organy publiczne, banki i programy finansowania – wobec przedsiębiorstw, które korzystają z rajów podatkowych w celu prowadzenia agresywnego planowania podatkowego, a tym samym nie spełniają unijnych standardów w zakresie dobrego zarządzania w kwestiach podatkowych;

69.  ponownie wzywa Komisję, by wprowadziła zmiany w prawodawstwie europejskim, w tym w przepisach dotyczących statutu Europejskiego banku Inwestycyjnego (EBI), rozporządzenia w sprawie Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS), czterech rozporządzeń dotyczących wspólnej polityki rolnej (WPR) oraz pięciu europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych (Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego), aby wprowadzić zakaz przyznawania funduszy UE beneficjentom ostatecznym lub pośrednikom finansowym, którym udowodniono udział w uchylaniu się od opodatkowania czy agresywnym planowaniu podatkowym;

70.  wzywa Komisje i Radę do utworzenia obowiązkowego standardowego europejskiego rejestru przedsiębiorców, aby uzyskać aktualne i wiarygodne informacje dotyczące firm oraz osiągnąć przejrzystość dzięki transgranicznemu dostępowi do porównywalnych i wiarygodnych informacji na temat przedsiębiorstw w UE;

71.  proponuje, by Komisja dokonała oceny wpływu zagranicznych transferów piłkarzy na pobór dochodów przez państwa członkowskie oraz przedstawiła wszelkie środki, jakie uzna za stosowne dla rozwiązania kwestii znacznego uszczuplenia dochodów, w tym środki związane z pośrednikami ułatwiającymi takie transfery;

72.  wzywa Komisję, by nie zawierała umów handlowych z jurysdykcjami uznanymi przez UE za raje podatkowe;

2.3.Wymiana informacji

73.  wyraża ubolewanie, że postanowienia dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania, które obowiązywały w okresie ujętym w dokumentach panamskich, nie zostały skutecznie wdrożone, a ilość wymienianych informacji i interpretacji była bardzo niewielka; przypomina, że automatyczna wymiana informacji między organami podatkowymi jest dla państw członkowskich kluczowa, aby zapewnić wzajemną pomoc w poborze dochodów podatkowych i aby stworzyć równe warunki działania; wzywa Komisję, by przedstawiła wnioski mające na celu dalsze zacieśnianie współpracy podatkowej między państwami członkowskimi UE dzięki obowiązkowi odpowiedzi na grupowe wnioski dotyczące kwestii podatkowych, tak by jeden kraj europejski mógł przekazać wszystkie informacje niezbędne innym do celów ścigania podmiotów unikających opodatkowania w wymiarze transgranicznym;

74.  jest głęboko zaniepokojony, że liczba interpretacji podatkowych wydanych przez państwa członkowskie dla przedsiębiorstw wielonarodowych wzrosła w ostatnich latach, pomimo społecznego alarmu wszczętego w wyniku afery LuxLeaks;

75.  podkreśla, że Komisja powinna mieć dostęp, zgodnie z przepisami o ochronie danych, do wszystkich informacji podlegających wymianie na mocy dyrektywy w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania w celu właściwego monitorowania i egzekwowania wdrażania tej dyrektywy; podkreśla, że takie informacje powinny być zgromadzone w centralnym rejestrze administrowanym przez Komisję, biorąc pod uwagę jej wyłączne kompetencje w dziedzinie polityki konkurencji;

76.  wzywa do bardziej skutecznej globalnej wymiany, globalnego przetwarzania i wykorzystania informacji i do skutecznego oraz spójnego wdrożenia postanowień dotyczących wspólnych standardów (CRS) do wymiany informacji, zastępując strategię wskazywania winnych i piętnowania w ramach systemu wzajemnej oceny systemem sankcji; zwraca uwagę na potrzebę wzajemności w wymianie informacji między Organizacją Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) a uczestniczącymi państwami sygnatariuszami; wzywa państwa członkowskie do udzielenia uczestniczącym państwom rozwijającym się wsparcia w procesie wdrażania tych standardów; podkreśla, że państwa członkowskie powinny nie tylko zobowiązać się do stosowania CRS, ale również wdrożyć system i zapewnić wysoką jakość przekazywanych danych; zwraca uwagę, że w obowiązującym CRS występują niedociągnięcia i z zadowoleniem przyjmuje fakt, że OECD prowadzi prace nad udoskonaleniem standardu, aby uczynić go bardziej skutecznym; wzywa Komisję do zaangażowania się w likwidowanie stwierdzonych luk;

77.  wzywa do ulepszenia publicznych rejestrów handlowych, publicznych rejestrów własności rzeczywistej oraz publicznej sprawozdawczości w podziale na kraje, aby obejść ograniczenia wynikające z wymiany informacji w ramach wielostronnej konwencji OECD służącej wdrożeniu środków dotyczących konwencji podatkowych na rzecz zapobiegania erozji bazy podatkowej i przenoszenia zysków z czerwca 2017 r., która daje państwom możliwość wyboru partnerów, pozwalając w praktyce na dwustronność;

78.  podkreśla, że obowiązkowa automatyczna wymiana informacji dotycząca mechanizmów potencjalnie agresywnego planowania podatkowego o wymiarze transgranicznym (DAC6) powinna być dostępna nie tylko dla organów podatkowych;

79.  wzywa Komisję, by zagwarantowała wzajemność w zakresie wymiany informacji między UE a krajami trzecimi, które nie przyjęły uzgodnionych na szczeblu międzynarodowym standardów; podkreśla potrzebę wprowadzenia skutecznych sankcji wobec instytucji finansowych posiadających europejskich klientów i niespełniających standardów w zakresie automatycznej wymiany informacji; uważa, że taki wniosek powinien obejmować mechanizm rozstrzygania sporów, aby rozwiązywać potencjalne konflikty między UE a państwami trzecimi; przypomina swoje zobowiązanie dotyczące wprowadzenia podatku u źródła lub środków o podobnych skutkach, aby zapobiec wyprowadzaniu z UE nieopodatkowanych dochodów;

80.  uważa, że podmiotami zobowiązanymi do przedstawienia informacji władzom podatkowym powinny być te same podmioty co w dyrektywie dotyczącej prania brudnych pieniędzy, a mianowicie:

   1) instytucje kredytowe;
   2) instytucje finansowe;
   3) następujące osoby fizyczne lub prawne podczas wykonywania ich działalności zawodowej:
   a) biegli rewidenci, zewnętrzni księgowi i doradcy podatkowi;
   b) notariusze oraz inni przedstawiciele wolnych zawodów prawniczych, gdy uczestniczą, działając w imieniu i na rzecz swojego klienta, w dowolnych transakcjach finansowych lub transakcjach dotyczących nieruchomości lub gdy udzielają klientowi pomocy w planowaniu lub przeprowadzaniu transakcji dotyczących:
   (i) kupna i sprzedaży nieruchomości lub podmiotów gospodarczych;
   (ii) zarządzania pieniędzmi, papierami wartościowymi lub innymi aktywami należącymi do klienta;
   (iii) otwierania rachunków bankowych, rachunków oszczędnościowych lub rachunków papierów wartościowych i zarządzania tymi rachunkami;
   (iv) organizacji wkładu niezbędnego do tworzenia spółek, prowadzenia przez nie działalności lub zarządzania nimi;
   (v) tworzenia powiernictw, spółek, fundacji lub podobnych struktur, prowadzenia przez nie działalności lub zarządzania nimi;
   c) podmioty świadczące usługi na rzecz trustów lub spółek, nieobjętych lit. a) lub b);
   d) pośrednicy w obrocie nieruchomościami;
   e) inne osoby prowadzące handel towarami w zakresie, w jakim płatności są dokonywane lub otrzymywane w gotówce w kwocie 10 000 EUR lub wyższej, bez względu na to, czy transakcja jest przeprowadzana jako pojedyncza operacja czy kilka operacji, które wydają się być ze sobą powiązane;
   f) podmioty świadczące usługi w zakresie gier hazardowych;

3.Pranie pieniędzy

3.1.Prawo przeciwdziałające praniu pieniędzy

81.  podkreśla, że wszystkie przepisy dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy powinny być skutecznie i spójnie wdrażane przez państwa członkowskie; wzywa Komisję i państwa członkowskie do zagwarantowania właściwego egzekwowania prawa; wzywa Komisję do poprawy i zapewnienia odpowiednich zasobów na rzecz istniejących systemów monitorowania; wzywa Komisję, aby przyznała swojej grupie zadaniowej większe zasoby w celu zapobiegania przestępstwom finansowym;

82.  podkreśla, że ramy prawne czwartej dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy całkowicie zakazują anonimowych akcji na okaziciela, które, jeśli nie są należycie zarejestrowane, okazały się przydatnym narzędziem do tworzenia międzynarodowych mechanizmów prania pieniędzy; wzywa państwa członkowskie do należytego wdrożenia i egzekwowania czwartej dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy, która weszła w życie w dniu 26 czerwca 2017 r.; wzywa Komisję do monitorowania prawidłowej transpozycji i wdrożenia tej dyrektywy;

83.  wzywa Komisję do wszczęcia postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w związku z nieprzestrzeganiem przepisów prawa Unii ujawnionego w dokumentach panamskich i w wyniku innych wycieków;

84.  zwraca uwagę, że należy zapewnić regularnie aktualizowane, znormalizowane, powiązane i powszechnie dostępne rejestry beneficjentów rzeczywistych przedsiębiorstw, fundacji, trustów i podobnych struktur prawnych, aby zapobiec anonimowości ostatecznych beneficjentów rzeczywistych; wzywa do obniżenia w definicji beneficjenta rzeczywistego obecnego limitu posiadanych udziałów; jest zdania, że UE i jej państwa członkowskie muszą odgrywać czołową rolę w propagowaniu na forach międzynarodowych norm przejrzystości dotyczących ostatecznych beneficjentów rzeczywistych;

85.  podkreśla postulat zgłoszony przez przedstawicieli francuskiej jednostki analityki finansowej w niniejszej komisji, aby w odniesieniu do badania zarzutów naruszenia prawa Unii i niewłaściwego administrowania w jego stosowaniu w odniesieniu do prania pieniędzy, unikania opodatkowania i uchylania się od opodatkowania – zgodnie z 26. zaleceniem FATF dotyczącym nadzoru finansowego – wyraźnie przewidzieć na szczeblu europejskim, że nadzór sprawowany przez właściwy organ nadzorczy może sięgać jednostki macierzystej danej grupy;

86.  wzywa Komisję, aby nadzorowała tworzenie publicznie dostępnych rejestrów gruntów;

87.  apeluje o definicję beneficjenta rzeczywistego obejmującą wszystkie osoby fizyczne, które ostatecznie są właścicielami podmiotu prawnego lub go kontrolują – z wyjątkiem spółek notowanych na rynku regulowanym podlegających wymogom dotyczącym ujawniania informacji zgodnym z prawem Unii lub podlegających równoważnym standardom międzynarodowym, które zapewniają odpowiednią przejrzystość informacji na temat własności – bezpośrednio lub pośrednio posiadając przynajmniej jedną akcję lub odpowiadającą akcji minimalną jednostkę udziału w takim podmiocie, w tym za pomocą pakietów akcji na okaziciela, lub przez kontrolę w inny sposób;

88.  zauważa, że nielegalne pieniądze zdeponowane w drodze wykonania tych transakcji przekształcone zostają w legalne środki pieniężne pochodzące z legalnych transakcji; nalega w związku z tym, aby przepisy dotyczące przeciwdziałania praniu pieniędzy zostały rozszerzone także na rynek nieruchomości w celu zapobieżenia nowym nielegalnym zjawiskom;

89.  podkreśla konieczność lepszego wdrożenia kontroli należytej staranności wobec klienta, aby zagwarantować, że przeprowadzona zostanie właściwa ocena ryzyka związanego z profilem klienta; podkreśla, że nawet w przypadku outsourcingu obowiązek należytej staranności wobec klienta spoczywa na podmiotach zobowiązanych; domaga się, by ta odpowiedzialność była jasno zdefiniowana oraz by zostały przewidziane sankcje w przypadku zaniedbania lub konfliktu interesów w przypadkach outsourcingu; uważa ponadto, że do grupy podmiotów zobowiązanych należy włączyć, między innymi, agentów nieruchomości, aby zagwarantować, że postanowienia dotyczące należytej staranności wobec klienta będą miały w równym stopniu zastosowanie do regulowanych i obecnie nieregulowanych podmiotów; wzywa do harmonizacji środków należytej staranności wobec klienta na szczeblu UE, co zapewni odpowiedni kształt tych procedur w celu zagwarantowania ich zgodności z przepisami;

90.  uważa, że sankcje dotyczące prania pieniędzy, uchylania się od opodatkowania i oszustw podatkowych powinny być surowsze i odstraszające oraz że kierując zasoby na zwalczanie tych nielegalnych praktyk państwa członkowskie powinny stosować podejście oparte na ryzyku; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy za pomocą środków prawnokarnych (COM(2016)0826); zachęca państwa członkowskie do rozpatrzenia stosowności wprowadzenia zakazu stosowania w przypadku bardzo poważnych oszustw podatkowych ugody w postępowaniu karnym; zwraca jednak uwagę, że jednocześnie UE i jej państwa członkowskie powinny opracować zachęty dla każdej kategorii podmiotów zobowiązanych, aby zniechęcić je do prowadzenia takich działań oraz sprawić, że będą one nieopłacalne; wzywa państwa członkowskie do dokonania przeglądu terminu zawitego w odniesieniu do prania pieniędzy, tak aby uniknąć przedawnienia w wyniku niepodjęcia działań przez właściwe organy;

91.  domaga się skutecznego mechanizmu monitorowania, który zostałby wdrożony na poziomie europejskim i współpracowałby z połączonymi jurysdykcjami, ponieważ wzajemne weryfikacje FATF i regularne wzajemne oceny łatwo mogą zostać zniweczone w wyniku politycznego cichego przyzwolenia lub innych jego form;

92.  podkreśla potrzebę uzgodnienia na szczeblu UE wspólnego pojęcia i definicji osoby zajmującej eksponowane stanowisko polityczne;

93.  apeluje o ujednolicenie definicji przestępstw podatkowych na szczeblu UE oraz stworzenie odrębnego instrumentu prawa karnego, który zostałby przyjęty na podstawie art. 83 ust. 2 TFUE lub ostatecznie art. 116 TFUE, jeżeli państwa członkowskie nie będą w stanie porozumieć się co do eliminacji zakłóceń warunków konkurencji na rynku wewnętrznym; wzywa do harmonizacji definicji przestępstw źródłowych w zakresie prania pieniędzy na szczeblu UE i do zawężenia zakresu zwolnień, na jakie mogą się powoływać państwa członkowskie w celu odmowy współpracy i wymiany informacji; przypomina swoje stanowisko w sprawie przeglądu czwartej i piątej dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy zakładające oddzielenie przestępstw podatkowych od wymogu podlegania karze pozbawienia wolności lub środkowi zabezpieczającemu polegającemu na pozbawieniu wolności;

94.  jest zaniepokojony ustanawianiem programów obywatelstwa dla osób niebędących rezydentami UE, czyli tzw. programów złotych wiz lub programów dla inwestorów, które proponuje się obywatelom państw trzecich w zamian za inwestycje finansowe, bez podjęcia odpowiednich tudzież żadnych środków należytej staranności wobec klienta; zwraca się do Komisji o ocenę przestrzegania przez państwa członkowskie dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy i innych odnośnych przepisów unijnych w przypadku przyznawania obywatelstwa w ramach tych programów;

95.  wzywa Komisję i Radę, aby poważnie potraktowały ambitny przegląd czwartej dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy (COM(2016)0450), który parlamentarna Komisja Gospodarcza i Monetarna i Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych przegłosowały w dniu 28 lutego 2017 r.(12) i który wyeliminowałby wiele istniejących luk i znacznie wzmocnił obecne przepisy w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy w drodze, na przykład, zaostrzenia definicji beneficjenta rzeczywistego, odrzucenia możliwości uznawania za beneficjentów rzeczywistych kadry kierowniczej, członków zarządu reprezentujących interesy innych osób oraz innych pełnomocników, o ile nie spełniają kryteriów, zapewnienia pełnego publicznego dostępu do rejestrów beneficjentów rzeczywistych przedsiębiorstw i trustów oraz wprowadzenia skuteczniejszego mechanizmu sankcji w przypadku naruszenia przepisów dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy; wzywa w związku z tym Komisję i Radę, aby nie osłabiły siły wniosku Parlamentu w trakcie trwających negocjacji trójstronnych;

96.  apeluje o zwiększenie politycznego i regulacyjnego nacisku w związku z pojawiającym się ryzykiem związanym z nowymi technologiami i produktami finansowymi, takimi jak instrumenty pochodne, transakcje swapowe i waluty wirtualne(13);

97.  wzywa Komisję, aby oceniła możliwość wykorzystania potencjału nowych technologii, takich jak niepowtarzalne tożsamości cyfrowe, w celu ułatwienia identyfikacji poważnych przypadków przestępczości finansowej, i aby zadbała jednocześnie o przestrzeganie praw podstawowych, w tym prawa do prywatności;

98.  apeluje, aby Komisja w trybie pilnym dokonała oceny skutków prania pieniędzy i przestępstw podatkowych związanych z działalnością w dziedzinie gier elektronicznych, walutami wirtualnymi, kryptowalutami, technologią łańcucha bloków i technologiami FinTech; ponadto wzywa Komisję, aby rozważyła możliwe środki, w tym przepisy, które stworzyłyby ramy regulacyjne dla tego rodzaju działalności, w celu ograniczenia narzędzi wykorzystywanych do prania pieniędzy;

99.  wzywa do konfiskaty aktywów powstałych w wyniku działalności przestępczej; w związku z tym apeluje o szybkie przyjęcie rozporządzenia w sprawie wzajemnego uznawania nakazów zamrożenia i konfiskaty w celu ułatwienia transgranicznego odzyskiwania mienia pochodzącego z działalności przestępczej; podkreśla, że instrument prawny zaproponowany przez Komisję umożliwi lepszą współpracę i łatwiejsze uznawanie takich nakazów, przy jednoczesnym poszanowaniu zasady pomocniczości;

100.  podkreśla, że potrzebne są również działania dostosowujące strategie krajowe do strategii europejskich agencji i organów takich jak Europol, Eurojust i OLAF; apeluje o usunięcie przeszkód prawnych uniemożliwiających wymianę informacji w celu ułatwienia tej współpracy;

101.   z zadowoleniem przyjmuje niedawną decyzję rządu Portugalii o zakazie emisji akcji na okaziciela i przekształceniu obecnych akcji w imienne papiery wartościowe oraz wzywa Komisję do zaproponowania przepisów unijnych o takim samym skutku;

102.   domaga się o wiele ściślejszej kontroli ze strony właściwych organów w odniesieniu do oceny kompetencji i reputacji członków zarządu i udziałowców instytucji kredytowych w UE; uważa, że warunki powinny umożliwiać właściwym organom sprawowanie stałego nadzoru nad kryteriami oceny zarówno udziałowców, jak i członków zarządu, natomiast obecnie niezmiernie utrudniają one cofnięcie raz udzielonej zgody; uważa ponadto, że należy wydłużyć terminy i zwiększyć elastyczność w odniesieniu do wnoszenia sprzeciwu wobec przejęć, szczególnie gdy właściwe organy muszą same zbadać informacje dostarczone w związku z wydarzeniami w państwach trzecich i z osobami zajmującymi eksponowane stanowiska polityczne;

3.2.Jednostki analityki finansowej (FIU)

103.  uważa, że dzięki ujednoliceniu statusu i funkcjonowania europejskich jednostek analityki finansowej (FIU) można by było usprawnić wymianę informacji; wzywa Komisję, by na platformie FIU rozpoczęła projekt służący wskazaniu źródeł informacji, do których FIU mają obecnie dostęp; wzywa Komisję do wydania wytycznych na temat sposobu zwiększenia spójności funkcji i uprawnień europejskich FIU, ze wskazaniem minimalnego wspólnego zakresu i zawartości informacji (finansowych, administracyjnych i dotyczących ścigania przestępstw), które FIU powinny otrzymywać i móc wymieniać między sobą; jest zdania, że wytyczne takie powinny również zawierać wyjaśnienia umożliwiające jednolitą interpretację funkcji analizy strategicznej FIU;

104.  uważa, że w celu zwiększenia skuteczności wszystkie europejskie FIU powinny mieć nieograniczony i bezpośredni dostęp do wszystkich informacji na temat ich funkcji będących w posiadaniu podmiotów zobowiązanych i znajdujących się w rejestrach; FIU powinny także mieć możliwość uzyskania takich informacji na podstawie wniosku innej unijnej FIU i wymiany informacji z tą ostatnią;

105.  sugeruje, by przy wdrażaniu dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy państwa członkowskie zniosły wymóg, zgodnie z którym FIU muszą otrzymać zgodę strony trzeciej na przekazanie innej FIU informacji do celów wywiadowczych, gdyż pozwoliłoby to zwiększyć wymianę informacji między różnymi FIU; wzywa Komisję do wydania wytycznych na temat przepisów ogólnych dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy, a zwłaszcza konieczności „spontanicznej i niezwłocznej” wymiany informacji z innymi FIU;

106.  podkreśla potrzebę skuteczniejszej komunikacji między odpowiednimi organami na szczeblu krajowym, ale również między FIU w różnych państwach członkowskich; wzywa Komisję do ustanowienia unijnego systemu analizy porównawczej jako narzędzia służącego do standaryzacji gromadzonych i wymienianych informacji oraz do zacieśnienia współpracy między FIU; uważa, że powinno to obejmować wzmocnienie Sieci Jednostek Analityki Finansowej (FIU.net) w ramach Europolu, ale też samego Europolu, zwłaszcza w celu umożliwienia mu uzyskania informacji i danych statystycznych dotyczących przepływu informacji, działalności i wyników analiz prowadzonych przez FIU, oraz zwiększenie kompetencji i zasobów Eurojustu potrzebnych do walki z praniem pieniędzy i uchylaniem się od opodatkowania; wzywa ponadto państwa członkowskie do zwiększenia zasobów ludzkich, finansowych i technicznych w FIU, by wzmocnić zdolności w zakresie dochodzeń i współpracy oraz by umożliwić prawidłowe przetwarzanie i wykorzystywanie rosnącej liczby zgłoszeń podejrzanych transakcji;

107.  zauważa, że celowość ograniczania wykorzystania informacji wymienianych przez jednostki analityki finansowej powinna być poddana przeglądowi i ujednolicona na szczeblu UE i światowym w celu umożliwienia wykorzystania informacji do celów zwalczania przestępstw podatkowych oraz do celów materiału dowodowego;

108.  podkreśla, że mianowanie na stanowiska kierownicze w FIU musi być niezależne, politycznie bezstronne i oparte na kryterium kwalifikacji zawodowych, a proces doboru – przejrzysty i nadzorowany; zwraca uwagę na potrzebę wprowadzenia wspólnych zasad dotyczących niezależności instytucji odpowiedzialnych za egzekwowanie przepisów w sprawie oszustw podatkowych i prania pieniędzy, a także potrzebę zapewnienia pełnej niezależności organów ścigania w działaniach podejmowanych w następstwie sprawozdań FIU;

109.  wzywa Komisję do sprawdzenia, czy we wszystkich państwach członkowskich należycie wypełnia się to zobowiązanie;

110.  przypomina swoje stanowisko w kwestii piątej dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy, a dokładniej utworzenia europejskiej FIU, i nalega na potrzebę zapewnienia skutecznego i skoordynowanego systemu wymiany informacji, a także scentralizowanych baz danych; podkreśla, że należy wspierać FIU państw członkowskich, zwłaszcza w sprawach transgranicznych;

111.  podkreśla, że właściwe organy nie powinny czekać, aż przerośnie je coraz częstsze stosowanie technologii cyfrowych przez doradców podatkowych i podatników; uważa, że właściwe organy powinny odpowiednio opracować własne narzędzia i rozwinąć zdolności śledcze; uważa, że mogłoby to stworzyć właściwym organom nowe możliwości, jeśli chodzi o powracającą kwestię podziału zasobów lub pomóc w poprawie współpracy między nimi;

4.Pośrednicy

112.  wyraża ubolewanie, że obecnie w obrębie UE uregulowania dotyczące pośredników są niejednolite; wzywa Radę do szybkiego rozpatrzenia i przyjęcia wniosku Komisji w sprawie obowiązkowej automatycznej wymiany informacji podatkowych w odniesieniu do mechanizmów transgranicznych podlegających obowiązkowi zgłaszania (COM(2017)0335), w celu wzmocnienia obowiązków sprawozdawczych pośredników; zachęca państwa członkowskie do rozważenia potencjalnych korzyści płynących z rozszerzenia zakresu stosowania dyrektywy o przypadki o charakterze czysto krajowym;

113.  podkreśla, że taki wniosek jest konieczny, by zlikwidować luki prawne umożliwiające agresywne planowanie podatkowe, poprzez opracowanie nowych zasad dla pośredników biorących udział w tego rodzaju praktykach;

114.  zauważa, że zarządzanie majątkiem jest w dużej mierze nieuregulowane oraz że w celu lepszej regulacji i zdefiniowania tego zawodu oraz w celu stworzenia równych warunków działania należy ustanowić wiążące międzynarodowe przepisy i normy; w tym kontekście wzywa Komisję do podjęcia na wszystkich stosownych forach międzynarodowych inicjatywy ustanowienia takich norm i przepisów;

115.  stwierdza, że w ramach samoorganizacji i samoregulacji należy sprawować nadzór; wzywa Komisję, by rozważyła potrzebę ukierunkowanych działań unijnych, w tym możliwość opracowania stosownych przepisów, w celu zapewnienia odpowiedniego nadzoru samoregulacji podmiotów zobowiązanych, tj. za pośrednictwem odrębnego i niezależnego krajowego organu regulacyjnego lub nadzorczego;

116.  wzywa Komisję, by we współpracy z państwami członkowskimi i organami nadzoru wydała wytyczne służące standaryzacji formatów sprawozdań składanych przez podmioty zobowiązane, by ułatwić przetwarzanie i wymianę informacji przez FIU;

117.  domaga się uregulowań dotyczących pośredników podatkowych, które zniechęcą ich do działań mających na celu unikanie i uchylanie się od opodatkowania oraz osłaniania beneficjentów rzeczywistych;

118.  domaga się, aby w sytuacji gdy pośrednik ma siedzibę poza terytorium UE, zainteresowany podatnik bezpośrednio przekazywał swoje potencjalnie agresywne uzgodnienia w zakresie planowania podatkowego, przed ich wdrożeniem, do organów podatkowych swojego kraju, tak aby organy te mogły zareagować na ryzyko podatkowe, podejmując odpowiednie działania;

119.  jest zdania, że bardziej rygorystyczne zasady dotyczące roli pośredników przyniosłyby pożytek całemu sektorowi, gdyż rzetelni pośrednicy nie znajdowaliby się już w niekorzystnej sytuacji z powodu nieuczciwej konkurencji, czyli oddzielono by ziarno od plew;

120.  apeluje o bardziej efektywne, odstraszające i proporcjonalne sankcje, zarówno na szczeblu UE, jak i państw członkowskich, wobec banków i pośredników, którzy świadomie, umyślnie i systematycznie biorą udział w nielegalnych systemach opodatkowania czy prania pieniędzy; podkreśla, że sankcje powinny być wymierzone w same przedsiębiorstwa oraz w odpowiedzialne kierownictwo i członków zarządu; podkreśla, że niezbędne są wysokie kary, i uważa, że stosowanie publicznego piętnowania w potwierdzonych przypadkach mogłoby zniechęcić pośredników do obchodzenia ich zobowiązań oraz zachęcić do przestrzegania przepisów;

121.  apeluje do państw członkowskich o zapewnienie skutecznego monitorowania i nadzoru nad sektorami, w których występuje największe ryzyko stosowania nieprzejrzystych struktur własności rzeczywistej (sektory te wskazano w przygotowanej przez Komisję ocenie ryzyka prania pieniędzy); wzywa państwa członkowskie do opracowania wytycznych w sprawie czynników ryzyka wynikających z transakcji z udziałem doradców podatkowych, audytorów, księgowych zewnętrznych, notariuszy i innych przedstawicieli wolnych zawodów prawniczych;

122.  wzywa do surowszego egzekwowania przepisów z zakresu prania pieniędzy, unikania opodatkowania i uchylania się od opodatkowania oraz zapewnienia ich skutku odstraszającego dzięki szerszemu informowaniu opinii publicznej, w szczególności w drodze publikacji ulepszonych statystyk dotyczących środków egzekucyjnych stosowanych wobec osób świadczących usługi doradcze w dziedzinie opodatkowania i prania pieniędzy;

123.  podkreśla potrzebę zwiększenia kontroli, nadzoru i koordynacji w zakresie systemów krajowej certyfikacji dla pośredników pełniących rolę doradców podatkowych w UE; apeluje do państw członkowskich o cofanie licencji pośrednikom, którym udowodniono, że biorą udział w aktywnym wspieraniu lub umożliwianiu transgranicznego uchylania się od opodatkowania, nielegalnego planowania podatkowego i prania pieniędzy;

124.  wzywa Komisję, by oceniła, czy właściwe organy państw członkowskich stosują procedury wydawania licencji dla pośredników przewidziane już w prawie Unii, np. w czwartej dyrektywie w sprawie wymogów kapitałowych;

125.  apeluje do sektora o przyjęcie metod, dzięki którym tajemnica zawodowa obowiązująca prawników nie będzie stała na przeszkodzie odpowiedniemu zgłoszeniu podejrzanej transakcji lub zgłoszeniu innej potencjalnie nielegalnej działalności, bez uszczerbku dla praw gwarantowanych na mocy Karty praw podstawowych Unii Europejskiej i ogólnych zasad prawa karnego, lub o udoskonalenie w tym celu istniejących metod;

126.  wzywa państwa członkowskie do wprowadzenia środków zniechęcających pośredników mających siedzibę w UE do prowadzenia działalności w jurysdykcjach wymienionych w unijnym wykazie jurysdykcji podatkowych niechętnych współpracy i unijnym wykazie krajów mających strategiczne braki w swoich systemach przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, na przykład poprzez wykluczenie ich z zamówień publicznych; ponadto wzywa Komisję do przeprowadzenia oceny skutków jeśli chodzi o możliwość objęcia pośredników z siedzibą w UE zakazem prowadzenia działalności w jurysdykcjach znajdujących się w unijnym wykazie jurysdykcji podatkowych niechętnych współpracy i unijnym wykazie krajów mających strategiczne braki w swoich systemach przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu;

127.  podkreśla, że w celu poprawy współpracy międzynarodowej wymogi w zakresie audytu i rachunkowości powinny być skoordynowane na poziomie światowym, aby zniechęcić firmy rachunkowe i audytorskie do angażowania się w nielegalne struktury podatkowe; w związku z tym uważa, że lepsze wdrażanie międzynarodowych standardów rachunkowości powinno należy uznać za skuteczne narzędzie;

4.1.Banki

128.  zachęca wszystkie państwa członkowskie do wprowadzenia – zgodnie z zaleceniem z czwartej dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy – systemów rejestrów rachunków bankowych lub systemów wyszukiwania danych elektronicznych, które to systemy zapewniałyby FIU i właściwym organom dostęp do informacji o rachunkach bankowych; zaleca, aby rozważyć standaryzację i wzajemne połączenie krajowych rejestrów rachunków bankowych, zawierających wszystkie rachunki powiązane z osobami prawnymi lub fizycznymi, w celu umożliwienia łatwego dostępu właściwym organom i FIU;

129.  zaleca, aby w takim rejestrze rachunków zapisywano i publikowano dane statystyczne dotyczące transakcji z rajami podatkowymi i państwami wysokiego ryzyka, a także przedstawiano informacje w rozbiciu na transakcje z podmiotami powiązanymi i podmiotami niepowiązanymi oraz na państwa członkowskie;

130.  stwierdza, że banki okazały się zaangażowane w cztery rodzaje szeroko zakrojonej działalności, tj. tworzyły struktury offshore i zarządzały nimi, prowadziły rachunki bankowe dla podmiotów offshore, dostarczały inne produkty finansowe oraz prowadziły bankowość korespondencyjną(14); podkreśla, że ważne jest, by ustawodawstwo dotyczące bankowości korespondencyjnej było jaśniejsze i surowsze w odniesieniu do przekazywania środków pieniężnych do jurysdykcji offshore i jurysdykcji niechętnych współpracy i by przewidywało obowiązek zaprzestania działalności w przypadku nieprzekazania informacji na temat beneficjentów rzeczywistych;

131.  apeluje o surowe stosowanie wobec banków skutecznych sankcji, obejmujących zawieszenie lub cofnięcie licencji bankowej instytucjom finansowym, którym udowodniono udział we wspieraniu lub umożliwianiu prania pieniędzy, uchylania się od opodatkowania lub agresywnego planowania podatkowego;

132.  podkreśla znaczenie lepszej koordynacji między siedzibami banków a ich jednostkami zależnymi, zarówno w obrębie UE, jak i z państwami trzecimi, tak aby zapewnić pełne przestrzeganie wewnętrznych kodeksów postępowania oraz przepisów z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy;

133.  podkreśla, że aby zapewnić pełne stosowanie przepisów z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy we wszystkich bankach, krajowe kontrole nadzoru bankowego powinny być systematyczne i wyrywkowe;

134.  wzywa do zwiększenia uprawnień Europejskiego Banku Centralnego (EBC) i Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego (EUNB), aby umożliwić regularne kontrole zgodności (zarówno zapowiedziane, jak i prowadzone bez ostrzeżenia) w całym sektorze bankowym UE, co zastąpiłoby obecny system kontroli stosowanych jedynie w przypadku spraw, które są przedmiotem dochodzenia lub zostały upublicznione;

135.  apeluje, by przeanalizować wykonalność uprawnienia organów nadzorczych do przeprowadzenia dochodzenia bankowego, w przypadku gdy posiadacz rachunku nie jest znany z nazwiska;

136.  z zadowoleniem przyjmuje przeprowadzoną już analizę zagrożeń i słabości w systemie finansowym UE; podkreśla znaczenie identyfikacji nowych technologii i produktów finansowych, które mogłyby być wykorzystywane do prania pieniędzy; wzywa, by w wyniku tej analizy przepisy z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy były uwzględniane we wszystkich nowych wnioskach dotyczących tych nowych technologii, w tym technologii finansowej;

137.  wzywa do wprowadzenia, na wzór niderlandzki, przysięgi bankowej w formie dobrowolnego zobowiązania sektora do nieprowadzenia transakcji z rajami podatkowymi;

4.2.Prawnicy

138.  przypomina, że tajemnicy zawodowej nie można wykorzystywać w celach ochrony, ukrywania nielegalnych praktyk czy działania wbrew duchowi prawa; nalega, by zasada poufności wymiany informacji między prawnikiem a klientem nie stała na przeszkodzie odpowiedniemu zgłoszeniu podejrzanej transakcji lub zgłoszeniu innej potencjalnie nielegalnej działalności, bez uszczerbku dla praw gwarantowanych na mocy Karty praw podstawowych Unii Europejskiej i ogólnych zasad prawa karnego; wzywa państwa członkowskie do stworzenia wytycznych dla prawników w zakresie interpretacji i stosowania zasady poufności oraz wprowadzenia wyraźnego podziału na tradycyjne doradztwo prawne i działalność prawników w charakterze operatorów finansowych;

139.  podkreśla, że prawnicy, którzy prowadzą działalność wykraczającą poza konkretne zadanie obrony, reprezentacji prawnej lub doradztwa prawnego, w określonych okolicznościach związanych z ochroną porządku publicznego mogą być zobowiązani do ujawnienia organom pewnych informacji będących w ich posiadaniu;

140.  podkreśla, że prawnicy doradzający klientom powinni ponosić współodpowiedzialność prawną za opracowywanie noszącego znamiona przestępstwa systemu unikania opodatkowania i agresywnego planowania podatkowego lub systemów prania pieniędzy; przypomina, że prawnicy biorący udział w oszustwach muszą podlegać zarówno sankcjom karnym, jak i środkom dyscyplinarnym;

4.3.Rachunkowość

141.  podkreśla, że w celu poprawy współpracy międzynarodowej wymogi w zakresie audytu i rachunkowości powinny być lepiej skoordynowane na poziomie światowym, przy jednoczesnym przestrzeganiu europejskich standardów legitymacji demokratycznej, przejrzystości, rozliczalności i uczciwości, aby zniechęcić firmy rachunkowe i audytorskie oraz indywidualnych doradców do opracowywania struktur służących uchylaniu się od opodatkowania, agresywnemu planowaniu podatkowemu czy praniu pieniędzy; apeluje o należyte wdrożenie przyjętego niedawno pakietu w sprawie audytu(15) oraz Komitetu Europejskich Organów Nadzoru Audytowego (KEONA) jako nowych ram współpracy między krajowymi organami nadzoru audytowego na szczeblu UE w celu wzmocnienia unijnego nadzoru audytowego; w związku z tym uważa, że lepsze wdrażanie międzynarodowych standardów rachunkowości należy uznać za skuteczne narzędzie pozwalające dopilnować, by przestrzegano unijnych standardów przejrzystości i rozliczalności;

142.  zauważa, że obowiązująca unijna definicja kontroli wymaganej do utworzenia grupy przedsiębiorstw powinna mieć zastosowanie do firm rachunkowych będących członkami sieci firm stowarzyszonych w oparciu o możliwe do wyegzekwowania na drodze prawnej postanowienia umowne, które przewidują wspólną nazwę lub marketing, standardy zawodowe, klientów, usługi wsparcia, finanse lub ustalenia dotyczące ubezpieczenia od odpowiedzialności zawodowej, zgodnie z tym, co zapowiedziano w dyrektywie 2013/34/UE(16) w sprawie rocznych sprawozdań finansowych;

143.  apeluje do Komisji o przedstawienie wniosku ustawodawczego dotyczącego oddzielenia biur rachunkowych od dostawców usług finansowych lub podatkowych, jak również wszystkich usług doradczych, i obejmującego kryteria niezgodności z prawem unijnym dla doradców podatkowych, zgodnie z którymi nie będą mogli oni udzielać jednocześnie porad publicznym organom podatkowym i podatnikom i które zapobiegać będą innym konfliktom interesów;

4.4.Trusty, fundusze powiernicze i inne podobne struktury prawne

144.  zdecydowanie potępia wykorzystywanie trustów, funduszy powierniczych i innych podobnych struktur prawnych do prania pieniędzy; apeluje zatem o jasne zasady ułatwiające wyraźne zidentyfikowanie beneficjentów rzeczywistych, w tym nałożenie na trusty obowiązku potwierdzenia ich istnienia na piśmie oraz obowiązku rejestracji w państwie członkowskim, w którym dany trust został utworzony, w którym jest zarządzany lub w którym prowadzi działalność;

145.  wzywa do wprowadzenia na szczeblu UE znormalizowanych, regularnie aktualizowanych, powszechnie dostępnych i wzajemnie połączonych rejestrów beneficjentów rzeczywistych obejmujących wszystkie strony trustów komercyjnych i niekomercyjnych, funduszy powierniczych, fundacji i innych podobnych struktur prawnych, aby stały się one podstawą rejestru ogólnoświatowego;

146.  Unijny rejestr trustów powinien obejmować:

   a) powierników, w tym ich imiona i nazwiska lub nazwy oraz adresy, a także imiona i nazwiska lub nazwy oraz adresy wszystkich podmiotów, z polecenia których działają powiernicy;
   b) umowę powierniczą;
   c) wszystkie listy intencyjne;
   d) imię i nazwisko lub nazwę oraz adres ustanawiającego;
   e) imiona i nazwiska lub nazwy wszelkich wykonawców oraz instrukcje, którymi dysponują;
   f) roczne sprawozdanie finansowe trustu;
   g) szczegółowe informacje na temat wszelkich wypłat i alokacji z trustu, wraz imionami i nazwiskami lub nazwami oraz adresami wszystkich beneficjentów;
   h) mianowanych pośredników, w tym ich imiona i nazwiska lub nazwy oraz adresy;

147.  wzywa Komisję, by dokonała oceny, do jakiego stopnia wolne porty i umowy licencyjne dla statków mogą być niewłaściwie wykorzystywane do celów uchylania się od opodatkowania oraz by w stosownych przypadkach wystąpiła z odpowiednim wnioskiem dotyczącym ograniczenia takiego ryzyka;

5.Kwestia państw trzecich

148.  podkreśla potrzebę ściślejszej międzynarodowej współpracy pod auspicjami ONZ w odniesieniu do opodatkowania oraz prania pieniędzy ze względu na międzynarodowy charakter tych kwestii; podkreśla, że tylko oparte na współpracy i skoordynowane odpowiedzi o charakterze globalnym zapewnią skuteczne rozwiązania, oraz wzywa UE, by stała się motorem działań na rzecz utworzenia uczciwego światowego systemu podatkowego; podkreśla, że wszelkie działania UE na szczeblu międzynarodowym będą skuteczne i wiarygodne tylko wtedy, gdy żadne państwa członkowskie UE ani kraje lub terytoria zamorskie (KTZ) nie będą działać jako raje podatkowe lub jurysdykcje o szeroko zakrojonej tajemnicy bankowej;

149.  zauważa z niepokojem ścisłą współzależność między liczbą firm przykrywek i interpretacji indywidualnych prawa podatkowego a funkcjonowaniem pewnych jurysdykcji podatkowych państw trzecich i państw członkowskich UE; z zadowoleniem przyjmuje automatyczną wymianę informacji między państwami członkowskimi UE na temat ich interpretacji indywidualnych prawa podatkowego; wyraża jednak zaniepokojenie, iż niektóre państwa członkowskie lub niektóre z ich terytoriów będących „rajami podatkowymi” wydają „ustne interpretacje indywidualne prawa podatkowego”, aby obejść ten wymóg; wzywa Komisję do dokładniejszego zbadania tej praktyki;

150.  podkreśla, że UE powinna renegocjować swoje umowy handlowe, gospodarcze i inne istotne umowy dwustronne ze Szwajcarią w celu dostosowania ich do unijnej polityki zwalczania oszustw podatkowych, ustawodawstwa dotyczącego przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz ustawodawstwa w sprawie finansowania terroryzmu, w celu usunięcia poważnych wad w szwajcarskim systemie nadzoru, które umożliwiają utrzymanie wewnętrznej tajemnicy bankowej, tworzenie struktur typu offshore na całym świecie, oszustwa podatkowe, uchylanie się od opodatkowania, które nie ma charakteru przestępstwa, słaby nadzór, nieadekwatną samoregulację podmiotów zobowiązanych oraz agresywne zaskarżanie i zastraszanie demaskatorów;

151.  uważa, że negocjując porozumienia podatkowe z państwami trzecimi, UE powinna mówić jedynym głosem za pośrednictwem Komisji zamiast kontynuować praktykę dwustronnych negocjacji, która nie przynosi optymalnych rezultatów; uważa, że UE powinna przyjąć takie samo podejście podczas negocjowania przyszłych umów o wolnym handlu oraz umów o partnerstwie i współpracy przez uwzględnienie klauzul o dobrym zarządzaniu w kwestiach podatkowych, wymogów dotyczących przejrzystości oraz przepisów z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy;

152.  podkreśla, że należy wzmocnić przepisy z zakresu CCCTB dotyczące przeciwdziałania unikaniu opodatkowania, aby nie dopuścić do sytuacji, w której ustalanie cen transferowych w relacjach z jurysdykcjami państw trzecich prowadzi do obniżenia podstawy opodatkowania przedsiębiorstw w Unii;

153.  uważa w szczególności, że negocjując w przyszłości umowy handlowe lub umowy o partnerstwie czy też zmieniając obowiązujące umowy, należy umieścić w nich wiążącą klauzulę o warunku rejestracji podatkowej, obejmującą zgodność z międzynarodowymi standardami planu przeciwdziałania BEPS opracowanego przez OECD oraz z zaleceniami FATF;

154.  postuluje, aby rozdziały przyszłych umów handlowych lub umów o partnerstwie dotyczące inwestycji lub usług finansowych negocjowano w oparciu o zasadę wykazu pozytywnego, tak aby z ułatwień i liberalizacji wynikających z umowy między Unią a stroną trzecią korzystały tylko sektory finansowe niezbędne z punktu widzenia rozwoju handlowego, gospodarki realnej i gospodarstw domowych;

155.  domaga się zdecydowanych środków egzekwowania prawa we wszystkich umowach międzynarodowych w sprawie wymiany informacji między organami administracji podatkowej w celu zapewnienia prawidłowego wdrożenia we wszystkich jurysdykcjach oraz stosowania automatycznych skutecznych, odstraszających i proporcjonalnych procedur dotyczących sankcji w przypadku braku wdrożenia;

156.  podkreśla znaczenie całkowitej faktycznej wzajemności w ramach umów takich jak FATCA (ustawa o wypełnianiu obowiązków podatkowych w stosunku do rachunków posiadanych za granicą) i innych podobnych umów;

157.  wzywa zainteresowane państwa członkowskie, aby wykorzystały możliwości wynikające z ich bezpośrednich stosunków z odnośnymi krajami i podjęły niezbędne kroki w celu wywarcia nacisku na ich kraje i terytoria zamorskie (KTZ)(17) oraz regiony najbardziej oddalone(18), które nie przestrzegają międzynarodowych standardów w zakresie współpracy podatkowej, przejrzystości i przeciwdziałania praniu pieniędzy; uważa, że należy na tych terytoriach skutecznie egzekwować unijne wymogi przejrzystości i należytej staranności;

158.  podkreśla znaczenie jasnych definicji „jurysdykcji offshore”, „krajów i terytoriów zamorskich” i „regionu najbardziej oddalonego”, ponieważ każde z tych pojęć odnosi się do różnych systemów prawnych, praktyk i systemów; podkreśla, że należy zwalczać wszelkie formy oszustw podatkowych i uchylania się od opodatkowania, niezależnie od tego, gdzie mają miejsce; zauważa, że w ramach obecnych systemów w regionach najbardziej oddalonych stosuje się przepisy UE oraz unijne i międzynarodowe standardy, z uwzględnieniem ich szczególnego statusu, o którym mowa w art. 349 TFUE i który został potwierdzony w decyzji Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C132/14(19);

159.  uważa, że nie można wykorzystywać przepisów dotyczących prywatności i ochrony danych, by chronić osoby dopuszczające się nadużyć przed pociągnięciem do całkowitej odpowiedzialności;

160.  apeluje o przeprowadzenie światowego szczytu w sprawie walki z praniem pieniędzy, oszustwami podatkowymi i uchylaniem się od opodatkowania, aby położyć kres poufności w sektorze finansowym, zacieśnić współpracę międzynarodową i wywrzeć nacisk na wszystkie kraje, a w szczególności ich ośrodki finansowe, i skłonić je do przestrzegania światowych standardów, oraz wzywa Komisję do wystąpienia z inicjatywą w celu zorganizowania takiego szczytu;

161.  zwraca się do Komisji Europejskiej o analizę ogólnych kosztów i korzyści i potencjalnego wpływu wysokiego opodatkowania na zjawiska repatriacji kapitału z państw trzecich stosujących niski poziom opodatkowania; zwraca się do Komisji i Rady o ocenę obowiązujących w Stanach Zjednoczonych przepisów o odroczonej zapłacie podatku oraz możliwej amnestii podatkowej zapowiadanej przez nowy rząd i ewentualnego osłabienia współpracy międzynarodowej;

162.  podkreśla znaczenie lepszej dwustronnej wymiany informacji między krajami trzecimi a unijnymi FIU;

163.  przypomina, że kwota pomocy na wsparcie mobilizacji zasobów krajowych jest nadal niska, i wzywa Komisję do wspierania krajów rozwijających się w walce z unikaniem opodatkowania oraz do zwiększenia pomocy finansowej i technicznej na rzecz ich krajowych organów podatkowych, zgodnie ze zobowiązaniami zawartymi w planie działania z Addis Abeby;

Kraje rozwijające się

164.  wzywa UE do uwzględnienia specyfiki prawnej i wynikających z niej słabości w krajach rozwijających się, takich jak brak zasobów po stronie organów zajmujących się zwalczaniem oszustw podatkowych, uchylania się od opodatkowania i prania pieniędzy; podkreśla, że potrzebny jest odpowiedni okres przejściowy dla krajów rozwijających się, które nie mają jeszcze zdolności w zakresie gromadzenia wymaganych informacji oraz zarządzania i dzielenia się nimi w ramach automatycznej wymiany informacji;

165.  podkreśla, że przy opracowywaniu działań i strategii politycznych mających na celu walkę z unikaniem opodatkowania szczególnej uwagi – na szczeblu krajowym, unijnym i międzynarodowym – wymaga sytuacja krajów rozwijających się, a zwłaszcza państw najsłabiej rozwiniętych, gdyż to one zazwyczaj najbardziej cierpią na unikaniu opodatkowania przez osoby prawne oraz mają wysoce zawężoną podstawę opodatkowania i niski stosunek stawki podatku do PKB; podkreśla, że te działania i strategie polityczne powinny przyczyniać się do generowania dochodów publicznych współmiernych do wartości dodanej powstałej na ich terytorium, tak aby umożliwić danym krajom odpowiednie finansowanie ich strategii rozwoju;

166.  zwraca się do Komisji o interwencję w Unii Afrykańskiej (UA), aby środki zwalczania nielegalnych przepływów finansowych zostały uwypuklone w konwencji Unii Afrykańskiej w sprawie zapobiegania korupcji i walki z korupcją;

167.  wzywa UE i jej państwa członkowskie do wzmocnienia spójności polityki na rzecz rozwoju w tej dziedzinie i ponawia apel o przeprowadzenie analizy efektu mnożnikowego krajowych i unijnych politycznych strategii podatkowych w celu oceny ich wpływu na kraje rozwijające się w odniesieniu do umów podatkowych i umów o partnerstwie gospodarczym;

168.  apeluje do państw członkowskich, by zagwarantowały odpowiednio uczciwe traktowanie krajów rozwijających się podczas negocjacji umów podatkowych, mając na uwadze szczególną sytuację tych krajów oraz konieczność zapewnienia sprawiedliwego podziału praw do nakładania podatku między państwem źródła a państwem rezydencji podatkowej; wzywa w związku z tym do przestrzegania modelowej konwencji podatkowej ONZ i do zapewnienia przejrzystości negocjacji w sprawie umów;

169.  apeluje o większe wsparcie międzynarodowe na rzecz krajów rozwijających się w celu walki z korupcją i poufnością, która ułatwia nielegalne przepływy finansowe; podkreśla, że zwalczanie nielegalnych przepływów finansowych wymaga ścisłej współpracy międzynarodowej oraz wspólnych działań krajów rozwiniętych i rozwijających się, w partnerstwie z sektorem prywatnym i społeczeństwem obywatelskim; podkreśla, że potrzebna jest pomoc we wzmocnieniu zdolności administracji podatkowych i transferu wiedzy w krajach partnerskich;

170.  apeluje, aby oficjalna pomoc rozwojowa w większym stopniu skupiała się na ustanawianiu właściwych ram regulacyjnych oraz na wzmacnianiu administracji podatkowej i instytucji odpowiedzialnych za zwalczanie nielegalnych przepływów finansowych; apeluje, by pomocy tej udzielano w formie fachowej wiedzy technicznej w zakresie zarządzania zasobami, wywiadu finansowego oraz regulacji antykorupcyjnych;

171.  wyraża ubolewanie, że obecny komitet OECD ds. podatkowych nie jest wystarczająco pluralistyczny; przypomina swoje stanowisko(20) w sprawie utworzenia w ramach ONZ ogólnoświatowego organu, który dysponowałby odpowiednimi zasobami i wystarczającymi dodatkowymi środkami, by umożliwić wszystkim krajom udział na równych zasadach w opracowywaniu i reformowaniu światowej polityki podatkowej;

172.  wyraża ubolewanie, że aby uniknąć miana jurysdykcji niechętnych współpracy, kraje rozwijające się muszą płacić za rozpatrzenie ich udziału w Światowym Forum Przejrzystości i Wymiany Informacji do Celów Podatkowych OECD, gdzie praktyki krajów podlegają ocenie według punktów odniesienia, w których ustalanie kraje te nie były w pełni zaangażowane;

173.  podkreśla istotną rolę organizacji regionalnych i współpracy regionalnej w sprawowaniu transgranicznej kontroli podatkowej, z uwzględnieniem zasady pomocniczości i komplementarności; wzywa do wspólnego opracowania modelowej konwencji podatkowej, która zlikwidowałaby podwójne opodatkowanie, a tym samym nadużycia; przypomina, że zasadnicze znaczenie ma w tym kontekście współpraca i wymiana informacji między różnymi służbami wywiadowczymi;

174.  przypomina, że raje podatkowe grabią światowe zasoby naturalne, w szczególności zasoby krajów rozwijających się; wzywa, by UE wspierała kraje rozwijające się w walce z korupcją, działalnością przestępczą, uchylaniem się od opodatkowania i praniem pieniędzy; zwraca się do Komisji, aby poprzez współpracę i wymianę informacji pomagała tym krajom w walce z erozją podstawy opodatkowania, przenoszeniem zysków do rajów podatkowych i w przeciwdziałaniu bankom stosującym tajemnicę bankową; domaga się, aby wszystkie kraje przestrzegały ogólnoświatowych standardów automatycznej wymiany informacji o rachunkach bankowych;

175.  zwraca się do Komisji o włączenie do przyszłej umowy w sprawie stosunków między UE a państwami AKP po 2020 r. postanowień o zwalczaniu uchylania się od opodatkowania, oszustw podatkowych i prania pieniędzy;

176.  zwraca się do Komisji o niezwłoczne ustanowienie dodatkowych środków w celu wzmocnienia unijnych przepisów w sprawie minerałów z regionów ogarniętych konfliktami; uważa, że środki te powinny wprowadzać zintegrowane podejście w celu zacieśnienia trwającego dialogu z krajami pochodzenia minerałów, tak aby propagować międzynarodowe normy należytej staranności i przejrzystości określone w wytycznych OECD;

177.  uważa, że społeczność międzynarodowa, w tym parlamenty, musi podjąć wszelkie niezbędne kroki w celu ustanowienia skutecznej i przejrzystej polityki podatkowej i handlowej; apeluje o większą spójność i koordynację działań podejmowanych na szczeblu międzynarodowym przez OECD, grupę G-20, grupę G-8, grupę G-77, Unię Afrykańską, Bank Światowy, Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) i Azjatycki Bank Rozwoju (ADB);

6.Demaskatorzy

178.  obawia się, że ściganie demaskatorów w celu utrzymania tajemnicy bankowej może zniechęcać do ujawniania przypadków nadużyć; zaznacza, że należy wprowadzić system, który chroni osoby działające w interesie publicznym i unika uciszania demaskatorów, biorąc zarazem pod uwagę prawa przysługujące firmom;

179.  wzywa Komisję, aby jak najszybciej zakończyła szczegółową ocenę możliwej podstawy prawnej dalszych działań na szczeblu UE i, w odpowiednich przypadkach, przedstawiła kompleksowe przepisy obejmujące zarówno sektor publiczny, jak i prywatny, w tym narzędzia wsparcia demaskatorów, w celu jak najszybszego udzielenia im skutecznej ochrony oraz odpowiedniej pomocy finansowej; uważa, że pierwszorzędne znaczenie ma, aby demaskatorzy mogli anonimowo zgłaszać przypadki naruszeń lub wnosić skargi w ramach wewnętrznych mechanizmów sprawozdawczych danej organizacji lub właściwych organów, a ponadto byli chronieni bez względu na wybór kanału przekazywania informacji;

180.  zaleca Komisji zbadanie najlepszych praktyk w programach ochrony demaskatorów, które już istnieją w innych krajach na świecie, i przeprowadzenie konsultacji publicznych w celu zasięgnięcia opinii zainteresowanych stron na temat mechanizmów zgłaszania;

181.  podkreśla rolę dziennikarstwa śledczego oraz wzywa Komisję, by w swoim wniosku zapewniła dziennikarzom śledczym taką samą ochronę jak demaskatorom;

182.  uważa, że należy zachęcać pracodawców do wdrażania wewnętrznych procedur zgłoszeń oraz że w każdej organizacji jedna osoba powinna odpowiadać za odbieranie zgłoszeń; uważa, że przedstawiciele pracowników powinni uczestniczyć w powierzaniu tej funkcji; zaleca, aby instytucje UE świeciły przykładem i bezzwłocznie wprowadziły wewnętrzne ramy ochrony demaskatorów;

183.  podkreśla znaczenie podnoszenia świadomości wśród pracowników i innych osób fizycznych na temat pozytywnej roli demaskatorów i już istniejących ram prawnych dotyczących demaskatorów; zachęca państwa członkowskie do przeprowadzenia kampanii informacyjnych; uważa, że konieczne jest wprowadzenie środków ochrony przed wszelkimi próbami odwetu na demaskatorach lub podważania ich pozycji, jak również pełne zrekompensowanie im poniesionych szkód;

184.  wzywa Komisję do opracowania instrumentów służących w szczególności ochronie przed nieuzasadnionym postępowaniem sądowym, sankcjami ekonomicznymi i dyskryminacją demaskatorów oraz domaga się, by w tym kontekście utworzyć – finansowany częściowo z odzyskanych środków lub wpływów z grzywien – ogólny fundusz oferujący stosowne wsparcie finansowe demaskatorom, których byt jest zagrożony na skutek ujawnienia istotnych faktów;

7.Współpraca międzyinstytucjonalna

7.1.Współpraca z komisją śledczą ds. prania pieniędzy, unikania opodatkowania i uchylania się od opodatkowania (PANA)

185.  ponownie podkreśla znaczenie, jakie ma poszanowanie zasady lojalnej współpracy między instytucjami UE;

186.  uważa, że wymiana informacji między instytucjami UE powinna zostać wzmocniona, w szczególności jeśli chodzi o dostarczanie istotnych informacji, które mają być udostępniane komisjom śledczym;

187.  wyraża ubolewanie, że Rada, jej Grupa ds. Kodeksu Postępowania (opodatkowanie działalności gospodarczej), a także niektóre państwa członkowskie wykazały małe zaangażowanie w odpowiedzi na wnioski komisji PANA o współpracę; uważa, że większe zaangażowanie państw członkowskich ma kluczowe znaczenie dla połączenia wysiłków i osiągnięcia lepszych rezultatów; postanawia monitorować działalność i postępy prac Grupy ds. Kodeksu Postępowania (opodatkowanie działalności gospodarczej) poprzez regularne wysłuchania; wzywa Komisję do przedstawienia wniosku ustawodawczego na mocy art. 116 TFUE do połowy 2018 r., jeżeli do tego czasu państwa członkowskie nie przyjmą reformy mandatu Grupy ds. Kodeksu Postępowania;

188.  wyraża sprzeciw wobec faktu, że nawet dokumenty, które w międzyczasie stały się ogólnodostępne, przekazano komisji śledczej PE tylko częściowo;

189.  przypomina, że w grudniu 2015 r. Rada Ecofin zwróciła się do Grupy Roboczej Wysokiego Szczebla (opodatkowanie), by przedstawiła wnioski na temat potrzeby ogólnej poprawy metod w zakresie zarządzania, przejrzystości i pracy oraz zakończyła reformę Grupy ds. Kodeksu Postępowania podczas prezydencji niderlandzkiej; przypomina, że w marcu 2016 r. Rada ECOFIN zwróciła się do Grupy Roboczej Wysokiego Szczebla, by dokonała przeglądu nowych metod zarządzania, przejrzystości i pracy, w szczególności pod względem efektywności procesu decyzyjnego, także w odniesieniu do stosowania zasady szerokiego konsensusu w 2017 r.; oczekuje z zainteresowaniem na rezultaty tych działań;

7.2.Uprawnienia śledcze Parlamentu Europejskiego

190.  podkreśla, że obecne ramy prawne funkcjonowania komisji śledczych w Parlamencie Europejskim są przestarzałe i nie pozwalają zapewnić warunków koniecznych do skutecznego wykonywania przez Parlament jego uprawnień śledczych;

191.  podkreśla, że brak uprawnień i ograniczony dostęp do dokumentów istotnie utrudnił i opóźnił pracę komisji ze względu na tymczasowy charakter prowadzonego przez nią dochodzenia i uniemożliwił pełną ocenę domniemanych naruszeń prawa UE;

192.  zauważa, że w przypadku kilku powstałych niedawno komisji śledczych i komisji specjalnych (w tym PANA) miały miejsce sytuacje, gdy Komisja i Rada nie dostarczyły dokumentów, o które się zwracano, lub też dostarczyły je z dużym opóźnieniem; wzywa do wprowadzenia mechanizmu odpowiedzialności, aby zapewnić natychmiastowe i niezawodne przekazywanie do Parlamentu dokumentów, o które zwraca się komisja śledcza lub komisja specjalna i z którymi ma prawo się zapoznać;

193.  uważa, że uprawnienia śledcze stanowią ważną kompetencję Parlamentu; wzywa instytucje UE do wzmocnienia uprawnień śledczych Parlamentu na podstawie art. 226 TFUE; jest przekonany, że możliwość wzywania zainteresowanych osób do stawienia się przed komisją oraz dostęp do istotnych dokumentów są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania komisji śledczych Parlamentu;

194.  podkreśla, że dla sprawowania demokratycznej kontroli Parlamentu nad władzą wykonawczą niezbędne jest posiadanie uprawnień śledczych odpowiadających tym, które posiadają parlamenty narodowe państw członkowskich UE; uważa, że w celu pełnienia tej roli demokratycznego nadzoru Parlament musi być uprawniony do wzywania świadków i wymagania ich stawiennictwa oraz wymagania przedstawienia dokumentów; uważa, że aby można było wykonywać te uprawnienia, państwa członkowskie muszą zgodzić się na wdrożenie sankcji przeciwko osobom, które nie stawiły się lub nie przedstawiły dokumentów zgodnie z przepisami krajowymi dotyczącymi dochodzeń prowadzonych przez parlamenty narodowe; potwierdza swoje wsparcie dla stanowiska określonego w sprawozdaniu na ten temat z 2012 r.(21);

195.  zamierza ustanowić stałą komisję śledczą na wzór Kongresu USA;

196.  zwraca się do grup politycznych Parlamentu, by podjęły decyzję w sprawie powołania w czasie obecnej kadencji parlamentarnej tymczasowej komisji specjalnej, która śledziłaby prace komisji PANA oraz zbadała sprawę niedawno ujawnionych dokumentów panamskich;

197.  domaga się, z zastrzeżeniem innych stosownych środków, by zgodnie z art. 116a ust. 3 Regulaminu Parlamentu sekretarz generalny odbierał długoterminowe przepustki każdemu przedsiębiorstwu, które nie stawiło się na formalne wezwanie komisji śledczej;

198.  wzywa państwa członkowskie do zwiększenia w pilnym trybie przejrzystości, rozliczalności i skuteczności metod pracy Grupy ds. Kodeksu Postępowania;

199.  zwraca się do Grupy ds. Kodeksu Postępowania o sporządzanie rocznego sprawozdania, w którym wskazane i opisane będą najbardziej szkodliwe praktyki podatkowe stosowane przez państwa członkowskie, a także podejmowane przez nie środki zaradcze;

200.  apeluje o zakończenie niezbędnej reformy Grupy ds. Kodeksu Postępowania (opodatkowanie działalności gospodarczej) przy zapewnieniu całkowitej przejrzystości i zaangażowania wszystkich instytucji UE i społeczeństwa obywatelskiego; domaga się, by reforma ta radykalnie przedefiniowała strukturę zarządzania i przejrzystości Grupy ds. Kodeksu Postępowania, w tym zakres jej uprawnień i regulamin wewnętrzny, jak również procesy decyzyjne i kryteria pozwalające na wskazanie szkodliwych praktyk podatkowych stosowanych przez państwa członkowskie;

7.3.Inne instytucje

201.  z zadowoleniem przyjmuje, jako pierwszy krok, utworzenie jednej, niezależnej Prokuratury Europejskiej i wzywa wszystkie państwa członkowskie, by przyłączyły się do tej inicjatywy;

202.  wzywa do zwiększenia uprawnień Komisji w dziedzinie egzekwowania prawa, żeby zagwarantować skuteczne i konsekwentne wdrażanie prawodawstwa unijnego w państwach członkowskich, a także zwiększyć kontrolę ze strony Parlamentu Europejskiego;

203.  wzywa do utworzenia w Komisji nowego unijnego ośrodka ds. spójności i koordynacji polityki podatkowej, aby rozwiązać problem niedociągnięć systemowych z uwzględnieniem współpracy między właściwymi organami w całej UE;

204.  wzywa do znacznego wzmocnienia współpracy FIU.NET w ramach Europolu oraz sugeruje powiązanie tych działań z proponowanym ośrodkiem ds. spójności i koordynacji polityki podatkowej w nadziei na utworzenie Europolu do spraw podatkowych umożliwiającego zarówno koordynację polityki podatkowej państw członkowskich, jak i wzmocnienie władz państw członkowskich w zakresie prowadzenia dochodzeń i wykrywania nielegalnych systemów podatkowych na poziomie międzynarodowym;

205.  wzywa państwa członkowskie, aby reformując traktaty, poparły przyjmowanie decyzji w dziedzinie polityki podatkowej większością kwalifikowaną w Radzie i z zastosowaniem zwykłej procedury ustawodawczej;

o
o   o

206.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszego zalecenia oraz sprawozdania końcowego komisji śledczej Radzie i Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.

(1) Dz.U. L 113 z 19.5.1995, s. 1
(2) Dz.U. L 166 z 24.6.2016, s. 10.
(3) Dz.U. C 366 z 27.10.2017, s. 51.
(4) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0310.
(5) Dz.U. C 399 z 24.11.2017, s. 74.
(6) Dyrektywa 2005/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 października 2005 r. w sprawie przeciwdziałania korzystaniu z systemu finansowego w celu prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu (Dz.U. L 309 z 25.11.2005, s. 15).
(7) Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 16 grudnia 2015 r. z zaleceniami dla Komisji dotyczącymi wprowadzenia przejrzystości, koordynacji i konwergencji do polityki opodatkowania osób prawnych w Unii; Zalecenie A4.
(8) Dyrektywa Rady 2011/16/UE z dnia 15 lutego 2011 r. w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie opodatkowania i uchylającą dyrektywę 77/799/EWG, (Dz.U. L 64 z 11.3.2011, s. 1).
(9) Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 16 grudnia 2015 r. z zaleceniami dla Komisji dotyczącymi wprowadzenia przejrzystości, koordynacji i konwergencji do polityki opodatkowania osób prawnych w Unii; Zalecenie B5.
(10) Dz.U. L 94 z 28.3.2014, s. 65.
(11) Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 16 grudnia 2015 r. z zaleceniami dla Komisji dotyczącymi wprowadzenia przejrzystości, koordynacji i konwergencji do polityki opodatkowania osób prawnych w Unii; Zalecenie C3.
(12) Zob. sprawozdanie A8-0056/2017.
(13) Wysłuchanie w komisji śledczej ds. dokumentów panamskich z udziałem Brooka Harringtona i innych ekspertów w dniu 24 stycznia 2017 r.
(14) The Panama Papers: Breaking the Story of How the World’s Rich and Powerful Hide their Money, Obermayer and Obermaier, 2016.
(15) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/56/UE z dnia 16 kwietnia 2014 r. zmieniająca dyrektywę 2006/43/WE w sprawie ustawowych badań rocznych sprawozdań finansowych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych, (Dz.U. L 158 z 27.5.2014, s. 196), i rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 537/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. w sprawie szczegółowych wymogów dotyczących ustawowych badań sprawozdań finansowych jednostek interesu publicznego, uchylające decyzję Komisji 2005/909/WE, (Dz.U. L 158 z 27.5.2014, s. 77).
(16) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie rocznych sprawozdań finansowych, skonsolidowanych sprawozdań finansowych i powiązanych sprawozdań niektórych rodzajów jednostek, zmieniająca dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/43/WE oraz uchylająca dyrektywy Rady 78/660/EWG i 83/349/EWG, (Dz.U. L 182 z 29.6.2013, s. 19).
(17) Grenlandia, Nowa Kaledonia oraz terytoria zależne, Polinezja Francuska, Francuskie Terytoria Południowe i Antarktyczne, wyspy Wallis i Futuna, Mayotte, Saint Pierre i Miquelon, Aruba, Antyle Holenderskie (Bonaire, Curacao, Saba, Sint Eustatius, Sint Maarten), Anguilla, Kajmany, Falklandy, Georgia Południowa i wyspy Sandwich Południowy, Montserrat, Pitcairn, Święta Helena i terytoria zależne, Brytyjskie Terytorium Antarktyczne, Brytyjskie Terytorium Oceanu Indyjskiego, wyspy Turks i Caicos, Brytyjskie Wyspy Dziewicze i Bermudy.
(18) Regiony najbardziej oddalone: Wyspy Kanaryjskie, Reunion, Gujana Francuska, Martynika, Gwadelupa, Majotta, Saint-Martin, Azory i Madera.
(19) http://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/HTML/?uri=CELEX:62014CJ0132&from=PL
(20) Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 6 lipca 2016 r. w sprawie interpretacji prawa podatkowego i innych środków o podobnym charakterze lub skutkach; (Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0310).
(21) Dz.U. C 264 E z 13.9.2013, s. 41.


Sprawozdanie roczne w sprawie realizacji wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony
PDF 479kWORD 68k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 grudnia 2017 r. w sprawie sprawozdania rocznego w sprawie realizacji wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (2017/2123(INI))
P8_TA(2017)0492A8-0351/2017

Parlament Europejski,

–  uwzględniając traktat z Lizbony,

–  uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z dnia 20 grudnia 2013 r., 26 czerwca 2015 r., 15 grudnia 2016 r. oraz 22 czerwca 2017 r.,

–  uwzględniając sprawozdanie roczne Rady dla Parlamentu Europejskiego na temat wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa (WPZiB),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 grudnia 2017 r. w sprawie realizacji wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa(1),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 września 2017 r. w sprawie wywozu broni – wdrażanie wspólnego stanowiska 2008/944/WPZiB(2),

–  uwzględniając konkluzje Rady w sprawie wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (WPBiO) z dnia 25 listopada 2013 r., 18 listopada 2014 r., 18 maja 2015 r., 27 czerwca 2016 r., 14 listopada 2016 r. i 18 maja 2017 r. oraz konkluzje Rady z dnia 17 lipca 2017 r. w sprawie globalnej strategii UE,

–  uwzględniając 19. francusko-niemieckie posiedzenie Rady Ministerialnej w Paryżu w dniu 13 lipca 2017 r.,

–  uwzględniając nieformalne posiedzenie ministrów obrony i nieformalne spotkanie ministrów spraw zagranicznych (Gymnich), które odbyło się w Tallinnie w dniach 6–9 września 2017 r.,

–  uwzględniając posiedzenie ministrów obrony UE w dniu 30 listopada 2011 r.,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 września 2013 r. w sprawie struktur wojskowych UE – stan obecny i przyszłe perspektywy(3),

–   uwzględniając swoją rezolucję z dnia 22 listopada 2016 r. w sprawie Europejskiej Unii Obrony(4),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 23 listopada 2016 r. w sprawie wdrażania wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (na podstawie sprawozdania rocznego Rady dla Parlamentu Europejskiego na temat wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa)(5),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 16 marca 2017 r. w sprawie skutków konstytucyjnych, prawnych i instytucjonalnych wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony – możliwości oferowane przez traktat z Lizbony(6),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 5 lipca 2017 r. w sprawie mandatu do rozmów trójstronnych dotyczących projektu budżetu na rok 2018(7),

–  uwzględniając dokument pt. „Wspólna wizja, wspólne działanie – silniejsza Europa – globalna strategia na rzecz polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Unii Europejskiej”, przedstawiony przez wiceprzewodniczącą Komisji / wysoką przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa w dniu 28 czerwca 2016 r.,

–  uwzględniając dokument pt. „Plan realizacji globalnej strategii w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony”, przedstawiony przez wiceprzewodniczącą Komisji / wysoką przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa w dniu 14 listopada 2016 r.,

–  uwzględniając komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno‑Społecznego i Komitetu Regionów z dnia 30 listopada 2016 r. w sprawie europejskiego planu działań w sektorze obrony (COM(2016)0950),

–  uwzględniając wspólne oświadczenie przewodniczących Rady Europejskiej i Komisji oraz sekretarza generalnego NATO z dnia 8 lipca 2016 r., wspólny zestaw propozycji zatwierdzony przez Radę Północnoatlantycką NATO i Radę UE w dniu 6 grudnia 2016 r. oraz sprawozdanie z postępów w jego wdrażaniu, przyjęte w dniu 14 czerwca 2017 r.,

–  uwzględniając deklarację bratysławską z dnia 16 września 2016 r.,

–  uwzględniając nowy pakiet dotyczący obronności, zaprezentowany przez Komisję w dniu 7 czerwca 2017 r. w komunikacie prasowym pt. „Europa, która broni – Komisja rozpoczyna debatę na temat tworzenia Unii bezpieczeństwa i obrony”,

–  uwzględniając dokument otwierający debatę na temat przyszłości europejskiej obronności z dnia 7 czerwca 2017 r.,

–  uwzględniając badanie Eurobarometr nr 85.1 z czerwca 2016 r., zgodnie z którym połowa ankietowanych obywateli UE uważa, że działania UE są niewystarczające, a dwie trzecie z nich chciałoby większego zaangażowania UE poprzez zaangażowanie się państw członkowskich w sprawy związane z polityką bezpieczeństwa i obrony,

–  uwzględniając koncepcję zarządzania kryzysowego Rady dla nowej cywilnej misji WPBiO w Iraku z dnia 17 lipca 2017 r. oraz decyzję Rady (WPZiB) 2017/1425 z dnia 4 sierpnia 2017 r. w sprawie działań Unii Europejskiej w zakresie stabilizacji w malijskich regionach Mopti i Segou,

–  uwzględniając politykę UE w zakresie szkoleń na potrzeby WPBiO, przyjętą przez Radę do Spraw Zagranicznych w dniu 3 kwietnia 2017 r.,

–  uwzględniając decyzję Rady z dnia 23 października 2017 r. w sprawie stanowiska, jakie należy przyjąć w imieniu Unii Europejskiej w ramach Wspólnego Komitetu EOG w odniesieniu do zmiany protokołu 31 do Porozumienia EOG (działanie przygotowawcze Unii w zakresie badań nad obronnością),

–  uwzględniając notyfikację w sprawie stałej współpracy strukturalnej z dnia 13 listopada 2017 r.,

–  uwzględniając wspólny komunikat Komisji i wiceprzewodniczącej / wysokiej przedstawiciel z dnia 10 listopada 2017 r. do Parlamentu Europejskiego i Rady, dotyczący poprawy mobilności wojskowej w Unii Europejskiej (JOIN(2017)0041),

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych (A8-0351/2017),

Strategiczne środowisko Unii

1.  podkreśla, że przed opartym na prawie porządkiem międzynarodowym i wartościami, których bronią zachodnie demokracje, a także przed pokojem, dobrobytem i wolnościami gwarantowanymi w tym porządku ustalonym po drugiej wojnie światowej i odpowiadającymi fundamentom Unii Europejskiej stoją bezprecedensowe wyzwania konwencjonalne i hybrydowe, gdyż tendencje społeczne, gospodarcze, technologiczne i geopolityczne wskazują na coraz większe narażenie populacji światowej na wstrząsy i napięcia, takie jak konflikty międzypaństwowe, klęski żywiołowe, ekstremalne zdarzenia pogodowe, kryzysy spowodowane brakiem wody, upadek państw i ataki cybernetyczne, które wymagają podejmowania wspólnych i skoordynowanych działań; przypomina, że bezpieczeństwo ma kluczowe znaczenie dla europejskich obywateli; stwierdza, że działania zewnętrzne Unii muszą kierować się wartościami i zasadami zapisanymi w art. 21 TUE;

2.  podkreśla, że żadne państwo członkowskie nie jest w stanie samodzielnie sprostać wszystkim złożonym wyzwaniom w zakresie bezpieczeństwa, przed którymi obecnie stoimy, a UE, by mogła być w stanie odpowiedzieć na te wewnętrzne i zewnętrzne wyzwania, musi zintensyfikować swoje wysiłki na rzecz konkretnej ścisłej współpracy w kontekście WPZiB/WPBiO, skutecznie działać na arenie międzynarodowej, co oznacza przemawianie jednym głosem i podejmowanie wspólnych działań, a także skoncentrować swoje zasoby na strategicznych priorytetach; uważa, że należy zająć się podstawowymi przyczynami niestabilności, takimi jak ubóstwo i pogłębiająca się nierówność, złe zarządzanie, upadek państw i zmiany klimatu;

3.  ubolewa nad faktem, że mnożą się coraz silniejsze transnarodowe organizacje terrorystyczne i przestępcze, któremu to zjawisku może sprzyjać pokonanie ISIS/Daisz i ucieczka wojowników tej organizacji, a jednocześnie regiony południowe i Bliski Wschód pogrążają się w niestabilności, ponieważ niestabilne i ulegające rozpadowi państwa, takie jak Libia, rezygnują ze sprawowania rządowej kontroli nad dużymi obszarami podatnymi na wpływy sił zewnętrznych; wyraża stałe zaniepokojenie międzynarodowym wymiarem zagrożenia terroryzmem w regionie Sahelu; wyraża głębokie ubolewanie, że bieżące działania Koreańskiej Republiki Ludowo‑Demokratycznej w zakresie jądrowych i rakietowych pocisków balistycznych spowodowały wzrost napięcia w regionie i poza nim, co stanowi oczywiste zagrożenie dla pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego;

4.  podkreśla, że na wschodzie Rosja wciąż prowadzi wojnę przeciwko Ukrainie, porozumień mińskich, bez których rozwiązanie konfliktu jest niemożliwe, nie wdrożono, a nielegalne zajmowanie i militaryzacja Krymu w dalszym ciągu mają miejsce, podobnie jak wprowadzanie systemów broniących dostępu do przestrzeni naziemnej i powietrznej; wyraża głębokie zaniepokojenie, że przesadne rosyjskie manewry i działania wojskowe prowadzone bez międzynarodowego nadzoru oraz taktyka o charakterze hybrydowym, obejmująca cyberterroryzm, fałszywe informacje, kampanie dezinformacyjne oraz szantaż gospodarczy i energetyczny, destabilizują kraje Partnerstwa Wschodniego i Bałkany Zachodnie, a także są wymierzone w zachodnie demokracje i mają na celu potęgowanie występujących w nich napięć; wyraża zaniepokojenie, że w nadchodzących latach warunki bezpieczeństwa w otoczeniu UE wciąż będą bardzo niestabilne; ponownie przypomina o strategicznym znaczeniu Bałkanów Zachodnich dla bezpieczeństwa i stabilności UE oraz o konieczności ukierunkowania i wzmocnienia politycznego zaangażowania UE na rzecz tego regionu, w tym również poprzez wzmocnienie mandatu naszych misji w ramach WPBiO; wyraża niezłomne przekonanie, że aby rozwiązać problem podatności UE na zagrożenia, należy dążyć do większej integracji i wzmocnić koordynację;

5.  wyraża ubolewanie, że zagrożenie terrorystyczne szybko rozszerza się zarówno w samej Europie, jak i poza jej granicami; uważa, że niepełna odpowiedź na szczeblu wojskowym nieuchronnie doprowadzi do nasilenia się zagrożeń w odniesieniu do bezpieczeństwa wewnętrznego; pilnie apeluje o europejski pakt antydżihadystyczny, który w skuteczny sposób będzie w stanie przeciwdziałać tym zagrożeniom;

6.  uważa, że terroryzm jest obecnie jednym z największych wyzwań dla bezpieczeństwa obywateli UE, wymagającym szybkich, zdecydowanych i skoordynowanych działań na szczeblu wewnętrznym i zewnętrznym, aby zapobiec dalszym atakom terrorystycznym oraz zwalczać przyczyny tego zjawiska; zwraca uwagę w szczególności na potrzebę zapobiegania radykalizacji, blokowania wszelkich źródeł środków finansowych dla organizacji terrorystycznych, zwalczania propagandy terrorystycznej i uniemożliwienia wykorzystywania internetu i sieci społecznościowych w tym celu, również poprzez zautomatyzowane usługi w zakresie usuwania treści, a także poprawy wymiany informacji wywiadowczych między państwami członkowskimi oraz z państwami trzecimi, NATO i innymi odpowiednimi organizacjami partnerskimi; jest zdania, że mandat naszych misji WPBiO powinien obejmować walkę z terroryzmem w celu wniesienia większego wkładu do programów deradykalizacji, zwłaszcza misje EULEX w Kosowie oraz EUFOR ALTHEA w Bośni i Hercegowinie, a więc w krajach, do których powraca wielu zagranicznych bojowników;

7.  wyraża głębokie zaniepokojenie w coraz większym stopniu śmiertelnym zagrożeniem terrorystycznym w pasie Sahelu oraz rozszerzaniem się tego zagrożenia na Afrykę Środkową, a także brakiem stabilności na Wschodzie (w Syrii, Iraku i Palestynie); wzywa wiceprzewodniczącą / wysoką przedstawiciel do przyznania mandatu wykonawczego misjom w ramach WPBiO oraz do podejmowania działań w sposób stanowczy i zdeterminowany;

8.  uważa, że zgodnie z aktualną unijną polityką rozszerzenia wiarygodny proces akcesyjny oparty na szeroko zakrojonych i sprawiedliwych warunkach pozostaje ważnym narzędziem promowania bezpieczeństwa poprzez zwiększanie odporności krajów Europy Południowo‑Wschodniej;

9.  uważa, że w sytuacji w zakresie bezpieczeństwa, charakteryzującej się wieloma wyzwaniami, oraz w momencie, kiedy UE i NATO podejmują starania o rozszerzenie i pogłębienie wzajemnej współpracy, w wyniku brexitu Unia Europejska utraci część swoich zdolności wojskowych i być może nie będzie już mogła korzystać z know‑how Zjednoczonego Królestwa i vice versa; zauważa, że brexit stanowi nowy impuls do podejmowania inicjatyw, które od dawna były zablokowane i mogłyby otworzyć drogę dla nowych propozycji; podkreśla, jak ważne jest kontynuowanie ścisłej współpracy w dziedzinie obrony między UE a Zjednoczonym Królestwem po brexicie, w tym również, ale nie wyłącznie, w zakresie wymiany informacji wywiadowczych i walki z terroryzmem; uważa, że na wniosek Zjednoczone Królestwo powinno również mieć możliwość uczestniczenia w misjach prowadzonych w ramach WPBiO w oparciu o nowe relacje w zakresie współpracy w dziedzinie obrony między UE a Zjednoczonym Królestwem;

10.  z zadowoleniem przyjmuje odnowione zobowiązanie Stanów Zjednoczonych na rzecz bezpieczeństwa w Europie; podkreśla, że UE nadal jest zdecydowanie oddana transatlantyckiej wspólnocie wspólnych wartości i interesów; jednocześnie jest przekonany, że konieczna jest odpowiedzialna i zdecydowana wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa oraz że w tym kontekście UE musi stać się pewnym siebie podmiotem polityki zagranicznej;

Ramy instytucjonalne

11.  wyraża przekonanie, że w razie konieczności UE powinna podejmować zdecydowane działania, aby decydować o własnej przyszłości, ponieważ bezpieczeństwo wewnętrzne i zewnętrzne jest w coraz większym stopniu wzajemnie powiązane, co ma bezpośredni wpływ na wszystkich europejskich obywateli; ostrzega, że brak wspólnego podejścia może skutkować nieskoordynowanymi i rozdrobnionymi działaniami oraz umożliwia wielokrotne powielanie i nieskuteczność, a tym samym sprawia, że Unia i jej państwa członkowskie są narażone na niebezpieczeństwo; uważa zatem, że UE powinna być w stanie działać skutecznie w całym spektrum instrumentów związanych z bezpieczeństwem wewnętrznym i zewnętrznym, aż do poziomu określonego w art. 42 ust. 7 TUE; podkreśla, że określanie wspólnej polityki obronnej, o której mowa w art. 42 ust. 2 TUE, ma na celu ustanowienie wspólnej obrony oraz nadanie Unii strategicznej autonomii i umożliwienie jej propagowania pokoju i bezpieczeństwa Europie i na całym świecie; podkreśla praktyczne i finansowe korzyści dalszej integracji europejskich zdolności obronnych;

12.  podkreśla, że UE musi korzystać z całego zestawu dostępnych instrumentów polityki, obejmującego miękką i twardą siłę, środki krótkoterminowe i strategie długoterminowe w dziedzinie klasycznej polityki zagranicznej, w tym nie tylko działania bilateralne i wielostronne w zakresie dyplomacji, współpracę na rzecz rozwoju, instrumenty cywilne i gospodarcze, wsparcie w sytuacjach nadzwyczajnych, zapobieganie kryzysom i strategie pokonfliktowe, ale również strategie na rzecz utrzymywania i egzekwowania pokoju, również w zgodzie ze środkami cywilnymi i wojskowymi opisanymi w art. 43 ust. 1 TUE, w celu sprostania pojawiającym się wyzwaniom; uważa, że WPBiO powinna opierać się na zasadzie, że bezpieczeństwa w Europie nie można zagwarantować jedynie przy użyciu środków wojskowych; uważa, że działania UE w ramach polityki zagranicznej powinny obejmować ocenę ich wpływu na ukierunkowane na obywateli strategiczne interesy UE, takie jak poprawa bezpieczeństwa obywateli i sytuacji w zakresie praw człowieka, umacnianie prawa międzynarodowego i wspieranie trwałego pokoju; podkreśla, że ESDZ musi zwiększyć swoje zdolności do lepszego przewidywania sytuacji kryzysowych i przeciwdziałania wyzwaniom w dziedzinie bezpieczeństwa w momencie ich powstawania; podkreśla potrzebę spójniejszego i lepiej skoordynowanego współdziałania podmiotów odpowiedzialnych za kwestie wojskowe, cywilne, rozwojowe i humanitarne;

13.  z zadowoleniem przyjmuje widoczne postępy w kształtowaniu bardziej zdecydowanej postawy w kwestii europejskiej obrony od czasu przyjęcia w czerwcu 2016 r. globalnej strategii na rzecz polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Unii Europejskiej; z zadowoleniem przyjmuje w szczególności uruchomienie Europejskiego Funduszu Obronnego, proponowane zintensyfikowanie działań przygotowawczych w zakresie badań w dziedzinie obronności oraz wniosek ustawodawczy dotyczący europejskiego programu rozwoju przemysłu obronnego; apeluje do państw członkowskich o zwiększenie przyszłych wkładów finansowych do budżetu UE w celu pokrycia wszystkich dodatkowych kosztów ponoszonych przez UE z tytułu Europejskiego Funduszu Obronnego;

14.  z zadowoleniem przyjmuje udział Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) w działaniu przygotowawczym w zakresie badań w dziedzinie obronności, a w szczególności wkład Norwegii na rok 2017 w wysokości 585 000 EUR; wyraża życzenie, aby Norwegia w dalszym ciągu mogła uczestniczyć w finansowanych przez Unię programach w dziedzinie obrony lub programach mających wpływ na kwestie obronne;

15.  apeluje do Komisji i wiceprzewodniczącej / wysokiej przedstawiciel o natychmiastowe i pełne informowanie Parlamentu na wszystkich etapach o zawieranych umowach międzynarodowych lub zmianach do nich, jeżeli umowy takie mają wpływ na kwestie obronne lub dotyczą obrony; uważa, że wkłady finansowe krajów trzecich mają dla Unii ważne skutki budżetowe, gdyż kraje trzecie mogą mieć wpływ na interesy finansowe Unii w sposób znacznie wykraczający poza wielkość ich wkładu, a to poprzez wstrzymanie niezbędnych pozwoleń na wywóz; podkreśla, że jeżeli strony trzecie wnoszą wkład do finansowanych przez Unię programów mających wpływ na kwestie obronne lub dotyczących obrony, Parlament oczekuje, że Komisja i wiceprzewodnicząca / wysoka przedstawiciel dokonają oceny skutków takiego zaangażowania w odniesieniu do strategicznych kierunków polityki i strategicznych interesów Unii, zanim przedstawią wniosek, a także poinformują Parlament o tej ocenie;

16.  podkreśla, że Komisja i coraz liczniejsze państwa członkowskie zobowiązały się do zainicjowania Europejskiej Unii Obrony oraz że w kwestii tej istnieje silne poparcie ze strony obywateli europejskich; podkreśla, że jest to zgodne z żądaniem wysuwanym przez obywateli UE i przez Parlament, szczególnie w licznych apelach wyrażonych we wcześniejszych rezolucjach Parlamentu; podkreśla, że ściślejsza integracja europejska w zakresie obrony będzie skutkować większą skutecznością, wyeliminowaniem powielania oraz obniżeniem kosztów; zaznacza jednak, że utworzenie prawdziwej Europejskiej Unii Obrony wymaga nieustannej woli politycznej i determinacji; wzywa państwa członkowskie do zobowiązania się do realizacji wspólnej i niezależnej europejskiej obrony oraz do podniesienia środków w krajowych budżetach przeznaczanych na obronność do co najmniej 2% PKB w ciągu dziesięciu lat;

17.  jest przekonany, że jedynym sposobem, aby zwiększyć zdolność Unii do wypełniania jej zadań wojskowych jest znaczne zwiększenie efektywności w odniesieniu do wszystkich aspektów procesu, który generuje zdolności wojskowe; przypomina, że w porównaniu ze Stanami Zjednoczonymi UE-28 przeznacza 40 % środków na obronę, ale udaje jej się wygenerować tylko 15 % możliwości generowanych przez USA w tym procesie, co uwidacznia bardzo poważny problem w zakresie efektywności;

18.  wzywa wiceprzewodniczącą / wysoką przedstawiciel i Komisję do zareagowania na apele Parlamentu o białą księgę UE na temat bezpieczeństwa i obrony w kontekście opracowywania następnych wieloletnich ram finansowych, do czego wezwano w rezolucjach Parlamentu z dnia 22 i 23 listopada 2016 r. i 16 marca 2017 r.; uważa, że utworzenie Europejskiej Unii Obrony, powiązanie kierunku obranego w strategii Europejskiej Unii Obrony z wkładem UE w rozwój zdolności oraz kształtowanie europejskich ram instytucjonalnych w dziedzinie obrony to elementy wymagające porozumienia międzyinstytucjonalnego; podkreśla, że w ramach kompleksowych i wiarygodnych działań wszystkich zaangażowanych podmiotów możliwe jest zwiększenie zakresu i poprawa skuteczności wydatków na obronność; apeluje, by w ramach tego procesu określić silną rolę również dla takich neutralnych państw jak Austria i Szwecja, bez podawania w wątpliwość neutralności poszczególnych państw członkowskich;

19.  podkreśla, że oprócz opisu strategicznego otoczenia i strategicznych ambicji biała księga UE na temat bezpieczeństwa i obrony powinna określić, w odniesieniu do kolejnych wieloletnich ram finansowych, niezbędne i dostępne zdolności oraz braki w zdolnościach w postaci unijnego planu rozwoju zdolności, a także powinien jej towarzyszyć ogólny zarys planowanych działań państw członkowskich i Unii w ramach wieloletnich ram finansowych i w perspektywie długoterminowej;

20.  z zadowoleniem przyjmuje okazywaną od niedawna polityczną wolę poprawy skuteczności WPBiO; popiera wszelkie próby zrealizowania pełnego potencjału traktatu z Lizbony dzięki zadbaniu o sprawną współpracę między państwami członkowskimi i udostępnienie istotnych pod względem operacyjnym zdolności w celu wypełniania zadań określonych w art. 43 ust. 1 TUE, a to poprzez:

   a) pilne uruchomienie funduszu początkowego, jak przewidziano w traktacie, aby umożliwić szybkie rozmieszczanie operacji;
   b) ustanowienie stałej współpracy strukturalnej w odniesieniu do aspektów wojskowych niezbędnych do realizacji zadań w ramach WPBiO, jak trwale połączone jednostki wojskowe;
   c) reformę międzyrządowego wspólnego mechanizmu finansowania ATHENA w celu wdrożenia zasady solidarności między państwami członkowskimi, które mogą wnieść do operacji prowadzonych w ramach WPBiO jedynie wkład finansowy, a państwami, które mogą wnieść tylko wkład w postaci oddziałów wojskowych;
   d) uczynienie reguły, a nie wyjątku z łączenia i wzajemnego wykorzystywania zdolności, a także przejście do realizacji większości z 300 wniosków przedstawionych przez 28 szefów sztabu w 2011 r.;
   e) wspólne wykorzystywanie zasobów krajowych w odniesieniu do badań naukowych, rozwoju, zamówień, konserwacji i szkoleń;
   f) koordynację krajowego planowania w zakresie obronności (CARDS), tak jak jest to obecnie planowane;
   g) inicjowanie wspólnych zasad certyfikacji wojskowej oraz wspólnej polityki w zakresie bezpieczeństwa dostaw;
   h) egzekwowanie przez Komisję przepisów dotyczących rynku wewnętrznego, zgodnie z przyjętą w 2009 r. dyrektywą w sprawie zamówień publicznych w sektorze obrony, w odniesieniu do projektów dotyczących zamówień publicznych w zakresie obrony narodowej;

21.  z zadowoleniem przyjmuje zamiar Komisji, by zaproponować ujęcie w następnych wieloletnich ramach finansowych szczegółowego programu badań w dziedzinie obronności, który będzie dysponował odrębnym budżetem i podlegał odrębnym przepisom; podkreśla, że państwa członkowskie powinny udostępnić dodatkowe zasoby na potrzeby tego programu i nie ingerować w istniejące programy ramowe na rzecz finansowania badań naukowych, rozwoju technologicznego i innowacji, zgodnie z wnioskiem Parlamentu zawartym w rezolucji z dnia 5 lipca 2017 r.; ponawia swoje wcześniejsze apele do Komisji o zagwarantowanie uczestnictwa Unii w programach badań i rozwoju w dziedzinie obronności, realizowanych przez państwa członkowskie lub w razie potrzeby wspólnie z branżą, zgodnie z art. 185 i 187 TFUE;

22.  z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji dotyczący europejskiego programu rozwoju przemysłu obronnego; podkreśla, że każde działanie Unii mające na celu wspieranie, koordynowanie lub uzupełnianie działań państw członkowskich w dziedzinie obrony powinno mieć na celu zapewnianie wkładu w stopniowe określanie wspólnej polityki obronnej, zgodnie m.in. z art. 2 ust. 4 TFUE, a w związku z tym obejmować wspólny rozwój, standaryzację, certyfikację i konserwację w celu realizacji programów współpracy i zapewnienia wyższego stopnia interoperacyjności; wzywa Komisję do jak najszerszego promowania nowego programu rozwoju przemysłu obronnego, a w szczególności do zachęcania małych i średnich przedsiębiorstw do uczestniczenia we wspólnych transgranicznych projektach;

23.  uważa, że wywóz przez państwa członkowskie broni, amunicji i związanych z obronnością towarów i usług stanowi integralną część unijnej polityki zagranicznej, bezpieczeństwa i obrony;

24.  wzywa Radę do podjęcia konkretnych kroków mających na celu harmonizację i standaryzację europejskich sił zbrojnych, zgodnie z art. 42 ust. 2 TUE, w celu ułatwienia współpracy personelu sił zbrojnych w ramach nowej Europejskiej Unii Obrony, co byłoby krokiem na drodze do stopniowego definiowania wspólnej polityki obronnej UE;

25.  podkreśla, że wykorzystanie wszystkich możliwości przewidzianych w traktacie poprawiłoby konkurencyjność i funkcjonowanie przemysłu obronnego na jednolitym rynku poprzez dalsze zacieśnianie współpracy w zakresie obrony dzięki pozytywnym zachętom oraz koncentrowało się na projektach, których państwa członkowskie nie są w stanie realizować, a tym samym ograniczyło niepotrzebne powielanie działań i stanowiło wsparcie na rzecz skuteczniejszego wydawania środków publicznych; uważa, że rezultaty takich strategicznych programów współpracy mają ogromny potencjał, by stanowić technologię podwójnego zastosowania i jako takie przynieść państwom członkowskim dodatkową wartość dodaną; wskazuje na znaczenie rozwoju zdolności europejskich oraz zintegrowanego rynku obronności;

26.  wzywa do opracowania precyzyjnych i wiążących wytycznych zapewniających jasno określone ramy prawne na potrzeby uruchomienia i wdrożenia w przyszłości art. 42 ust. 7 TUE;

27.  wzywa Komisję, Radę oraz wiceprzewodniczącą / wysoką przedstawiciel do udziału – wraz z Parlamentem – w dialogu międzyinstytucjonalnym na temat stopniowego określania wspólnej polityki obronnej; podkreśla, że w następnych wieloletnich ramach finansowych należy przewidzieć pełnoprawny budżet obronny UE, uwzględniający wszystkie wewnętrzne aspekty WPBiO, oraz że zasady jego wykonania należy opracować na podstawie kompetencji przewidzianych w traktacie z Lizbony; podkreśla potrzebę dokonania przeglądu mechanizmu ATHENA, aby rozszerzyć zakres operacji postrzeganych jako wspólne koszty i zachęcić do udziału w misjach i operacjach prowadzonych w ramach WPBiO;

28.  zwraca uwagę, że ów nowy budżet na obronność będzie musiał być finansowany z nowych środków udostępnionych w następnych wieloletnich ramach finansowych;

29.  uważa, że podejmowanie decyzji w kwestiach związanych z WPBiO mogłoby być bardziej demokratyczne i przejrzyste; proponuje zatem przekształcenie Podkomisji Bezpieczeństwa i Obrony w pełnoprawną komisję parlamentarną, nadanie jej większych uprawnień kontrolnych w dziedzinie WPBiO oraz umożliwienie jej odgrywania istotnej roli we wdrażaniu tej polityki, roli, która polega w szczególności na kontrolowaniu aktów prawnych związanych z bezpieczeństwem i obroną;

30.  wyraża ubolewanie z powodu braku współpracy i wymiany informacji między służbami bezpieczeństwa i służbami wywiadowczymi w Europie; uważa, że ściślejsza współpraca między służbami wywiadowczymi mogłaby pomóc w przeciwdziałaniu terroryzmowi; w związku z tym wzywa do utworzenia prawdziwego europejskiego systemu wywiadowczego;

Stała współpraca strukturalna

31.  z zadowoleniem przyjmuje notyfikację w sprawie stałej współpracy strukturalnej oraz jej planowane podjęcie w oparciu o gotowość państw członkowskich do podejmowania wiążących zobowiązań w ramach struktury WPBiO, a tym samym wdrożenia ambitnej i integracyjnej stałej współpracy strukturalnej oraz wzywa do jej szybkiego ustanowienia przez Radę; podkreśla, że integracyjny charakter uczestnictwa nie może wpływać negatywnie na pełne zaangażowanie w WPBiO ani na wysoki poziom ambicji uczestniczących państw członkowskich; zwraca uwagę na konieczność określenia jasnych kryteriów uczestnictwa, a jednocześnie pozostawienia innym państwom członkowskim możliwości przyłączenia się na późniejszym etapie; uważa, że działania w ramach stałej współpracy strukturalnej powinny być zawsze w pełni zgodne z WPBiO;

32.  podkreśla, że stała współpraca strukturalna powinna rozwijać się w oparciu o ramy UE oraz że powinna korzystać ze skutecznego wsparcia ze strony Unii, przy pełnym poszanowaniu kompetencji państw członkowskich w dziedzinie obrony; ponawia wezwanie do przekazania odpowiednich środków finansowych z budżetu Unii na potrzeby stałej współpracy strukturalnej; uważa, że uczestnictwo we wszystkich agencjach i organach Unii, objętych zakresem WPBiO, w tym w Europejskim Kolegium Bezpieczeństwa i Obrony, powinno stanowić wymóg w ramach stałej współpracy strukturalnej; ponownie apeluje o uznanie systemu grup bojowych UE za wspólne koszty ponoszone w ramach zmienionego mechanizmu ATHENA;

33.  podkreśla, że należy uprościć procedury administracyjne, które niepotrzebnie hamują formowanie sił na potrzeby misji WPBiO i transgraniczne przerzucanie sił szybkiego reagowania w obrębie UE; wzywa państwa członkowskie do ustanowienia ogólnounijnego systemu koordynowania szybkiego przerzucania personelu, sprzętu i zaopatrzenia sił obrony do celów WPBiO w przypadku zastosowania klauzuli solidarności oraz w przypadku zobowiązania wszystkich państw członkowskich do udzielenia pomocy i wsparcia przy zastosowaniu wszelkich dostępnych im środków, zgodnie z art. 51 Karty Narodów Zjednoczonych; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje wspólny komunikat w sprawie poprawy mobilności wojskowej; apeluje do Komisji o przedstawienie Parlamentowi i państwom członkowskim do marca 2018 r. przekonującego planu działania, który byłby w pełni spójny z działaniami podejmowanymi obecnie w obrębie NATO;

34.  domaga się ustanowienia w ramach stałej współpracy strukturalnej na poziomie UE w pełni operacyjnego strategicznego sztabu cywilno‑wojskowego, który obejmowałby istniejącą Komórkę Planowania i Prowadzenia Operacji Wojskowych, Komórkę Planowania i Prowadzenia Operacji Cywilnych oraz Dyrekcję ds. Zarządzania Kryzysowego i Planowania, a także udostępnienia platformy na potrzeby zintegrowanego wsparcia operacyjnego w ramach całego cyklu planowania, czyli od wstępnej koncepcji politycznej po szczegółowe plany;

35.  zachęca państwa członkowskie uczestniczące w stałej współpracy strukturalnej do utworzenia stałych „zintegrowanych sił europejskich”, złożonych z oddziałów ich armii krajowych, oraz do udostępnienia ich Unii na potrzeby realizacji WPBiO, jak przewidziano w art. 42 ust. 3 TUE;

36.  uważa, że wspólna polityka w zakresie cyberobrony powinna być jednym z pierwszych elementów składowych Europejskiej Unii Obrony; zachęca wiceprzewodniczącą / wysoką przedstawiciel do opracowania propozycji dotyczących powołania – w ramach stałej współpracy strukturalnej – unijnej jednostki ds. cyberobrony;

Dyrekcja Generalna ds. Obrony

37.  wzywa do oceny, w ścisłej koordynacji z wiceprzewodniczącą / wysoką przedstawiciel, możliwości utworzenia w Komisji dyrekcji generalnej ds. obrony, która kierowałaby działaniami Unii w zakresie wspierania, koordynowania lub uzupełniania działań państw członkowskich w celu stopniowego określania wspólnej polityki obronnej, jak przewidziano w art. 2 TFUE;

38.  uważa, że proponowana dyrekcja generalna ds. obrony powinna odpowiadać za zapewnienie otwartych granic na potrzeby swobodnego przemieszczania wojsk i sprzętu, co stanowi niezbędny warunek zagwarantowania odpowiedniego stopnia autonomii strategicznej, interoperacyjności, bezpieczeństwa dostaw, normalizacji i certyfikacji wojskowej, wymaganych z myślą o wkładzie UE w programy w ramach WPBiO i stałej współpracy strukturalnej, finansowanych przez UE badaniach w dziedzinie obronności, strategicznej autonomii UE, konkurencyjności europejskiego przemysłu obronnego, w tym MŚP i spółek o średniej kapitalizacji tworzących europejski łańcuch dostaw w sektorze obronności, a także z myślą o uzgodnieniach międzyinstytucjonalnych w dziedzinie obrony, w tym o białej księdze UE na temat bezpieczeństwa i obrony; podkreśla, że proponowana dyrekcja generalna ds. obrony powinna przyczynić się do lepszej koordynacji zadań między różnymi podmiotami, aby zapewnić wyższy stopień spójności polityki;

39.  podkreśla, że proponowana dyrekcja generalna ds. obrony powinna pracować w porozumieniu z Europejską Agencją Obrony (EDA); uważa, że EDA powinna pełnić funkcję agencji wykonawczej na potrzeby działań Unii w ramach europejskiej polityki w zakresie zdolności i uzbrojenia w przypadkach przewidzianych w traktacie z Lizbony; ponawia wezwanie skierowane do Rady o zadbanie o to, by wydatki administracyjne i operacyjne EDA były finansowane z budżetu Unii; zwraca uwagę, że w związku z coraz liczniejszymi nowymi zadaniami EDA i jej poszerzonym zakresem odpowiedzialności należy podwyższyć udostępniane tej agencji środki budżetowe, a jednocześnie podkreśla, że ewentualne utworzenie dyrekcji generalnej ds. obrony oraz wznowienie wysiłków na rzecz uczynienia WPBiO skuteczniejszą nie powinno prowadzić do przekierowywania zasobów na tworzenie struktur biurokratycznych i powielanie już istniejących struktur;

Skoordynowany przegląd strategiczny i skoordynowany roczny przegląd w zakresie obronności

40.  z zadowoleniem przyjmuje strategiczny przegląd planu rozwoju zdolności UE, którego zakończenie zaplanowano na wiosnę 2018 r.; podkreśla, że plan ten umożliwi zacieśnianie współpracy między państwami członkowskimi w zakresie uzupełniania – w ramach EDA – braków w zdolnościach;

41.  przyjmuje z zadowoleniem ustanowienie procesu skoordynowanego rocznego przeglądu w zakresie obronności; uważa, że skoordynowany roczny przegląd w zakresie obronności powinien skutecznie ułatwić standaryzację i harmonizację inwestycji i zdolności krajowych sił zbrojnych, a także zagwarantować autonomię i spójność strategiczną i operacyjną Unii oraz umożliwić państwom członkowskim wspólne inwestowanie w obronność z lepszym skutkiem; przyjmuje z zadowoleniem propozycję zainicjowania procesu próbnego w 2017 r.;

42.  zachęca państwa członkowskie do zbadania możliwości wspólnego udzielania zamówień na zasoby obronne;

43.  podkreśla, że skoordynowany roczny przegląd w zakresie obronności powinien opierać się na białej księdze UE na temat bezpieczeństwa i obronności oraz na planie rozwoju zdolności, a także powinien uwzględniać pełen zakres zdolności związanych z WPBiO, w szczególności zdolności państw członkowskich uczestniczących w stałej współpracy strukturalnej; uważa, że skoordynowany roczny przegląd w zakresie obronności powinien skutkować zestawem konkretnych wniosków w celu uzupełnienia braków i określenia, w jakich obszarach odpowiednie byłyby działania Unii, co należy uwzględnić w planowaniu budżetu UE na kolejny rok; podkreśla potrzebę współpracy Komisji i EDA w opracowywaniu rocznych programów prac w segmentach proponowanego Europejskiego Funduszu Obronnego, dotyczących zdolności i badań; zwraca uwagę, że EDA powinna mieć wyraźną rolę nie tylko na etapie opracowywania programu, ale również w zarządzaniu projektami finansowanymi w ramach pionu w zakresie zdolności;

44.  podkreśla potrzebę ścisłej koordynacji wszystkich działań w ramach WPBiO, dotyczących w szczególności skoordynowanego rocznego przeglądu w zakresie obronności, stałej współpracy strukturalnej i Europejskiego Funduszu Obronnego;

45.  uważa, że Komisja powinna przyjąć wyniki skoordynowanego rocznego przeglądu w zakresie obronności oraz zainicjować porozumienie międzyinstytucjonalne ustanawiające zakres i finansowanie dalszych działań Unii; uważa, że w oparciu o porozumienie międzyinstytucjonalne Rada i Komisja powinny podjąć konieczne decyzje w ramach swoich kompetencji w celu zatwierdzenia takich działań; apeluje o współpracę międzyparlamentarną w dziedzinie obronności w celu dokonania rewizji skoordynowanego rocznego przeglądu w zakresie obronności oraz regularnego budowania zdolności obronnych w późniejszym okresie;

Misje i operacje w dziedzinie WPBiO

46.  dziękuje ponad sześciu tysiącom kobiet i mężczyzn za ich dobrą i oddaną służbę w ramach unijnych misji cywilnych i wojskowych na trzech kontynentach; ceni te misje jako wspólny wkład Europy w pokój i stabilizację na świecie; ubolewa jednak, że skuteczności tych misji wciąż mogą zagrażać niedociągnięcia strukturalne, nierówne wkłady państw członkowskich i niedopasowanie do środowiska operacyjnego, a w sposób szczególny ubolewa z powodu ograniczeń mandatu misji prowadzonych w ramach WPBiO; w związku z tym wskazuje na potrzebę zapewnienia rzeczywistej skuteczności, co jest możliwe jedynie w przypadku udostępnienia odpowiedniego sprzętu wojskowego, a także wzywa Radę i wiceprzewodniczącą / wysoką przedstawiciel do wykorzystania w tym celu możliwości przewidzianych w art. 41 ust. 2 TUE; przyjmuje z zadowoleniem, że państwa członkowskie zwiększają wydatki na obronę, przeznaczone na wsparcie członków naszych służb; jest zdania, że tendencję tę należy utrzymać i wzmocnić oraz objąć ją koordynacją na szczeblu europejskim; domaga się podjęcia skutecznych działań służących zagwarantowaniu, że wyciągnięte wnioski i osobiste doświadczenia zebrane w czasie misji w ramach WPBiO zostaną ocenione i uwzględnione podczas przygotowywania takich misji w przyszłości;

47.  przyjmuje z zadowoleniem, że wiceprzewodnicząca / wysoka przedstawiciel przedstawiła pierwsze roczne sprawozdanie na temat WPBiO; uważa jednak, że sprawozdanie to nie powinno mieć charakteru wyłącznie ilościowego ani prezentować osiągnięć za pomocą danych statystycznych i szczegółowych informacji, ale że powinno w przyszłości koncentrować się na ocenie politycznego oddziaływania działań prowadzonych w ramach WPBiO na poprawę bezpieczeństwa naszych obywateli;

48.  apeluje do wiceprzewodniczącej / wysokiej przedstawiciel, Komisji i państw członkowskich o ukierunkowywanie misji i operacji w ramach WPBiO w większym stopniu na priorytety globalnej strategii UE oraz o lepsze dostosowywanie ich do warunków lokalnych i regionalnych;

49.  wierzy w potrzebę zapewnienia w dalszym ciągu wkładu w proces zarządzania kryzysowego i zapobiegania kryzysom, a także w potrzebę udzielania pomocy na rzecz odbudowy i stabilizacji Iraku; z zadowoleniem przyjmuje najnowszą decyzję Rady dotyczącą rozpoczęcia nowej cywilnej misji w ramach WPBiO w celu wsparcia reformy sektora bezpieczeństwa w Iraku oraz oczekuje, że UE podejmie się roli międzynarodowego pioniera w tej dziedzinie, która obejmuje również zwalczanie terroryzmu i odbudowę cywilną; apeluje do UE o zadbanie tym razem o lepszą koordynację wśród uczestniczących państw członkowskich, a także z podmiotami regionalnymi i lokalnymi;

50.  z zadowoleniem przyjmuje działania podejmowane w ramach operacji EUNAVFOR MED oraz zwraca się do wiceprzewodniczącej / wysokiej przedstawiciel i państw członkowskich o zwiększenie wsparcia dla lokalnych podmiotów działających w dziedzinie bezpieczeństwa na południowych wybrzeżach Morza Śródziemnego;

51.  oczekuje od wiceprzewodniczącej / wysokiej przedstawiciel i Rady, że misja pomocy granicznej Unii Europejskiej w Libii (EUBAM) zostanie wznowiona przy okazji odnowienia mandatu w zakresie nawiązywania kontaktów z lokalnymi podmiotami działającymi w sferze bezpieczeństwa u południowych granic Libii; apeluje do wiceprzewodniczącej / wysokiej przedstawiciel i państw członkowskich o przedstawienie nowych koncepcji w zakresie bezpieczeństwa w regionie Sahelu i włączenia tego regionu do misji EUBAM w ramach kompleksowego i zintegrowanego podejścia oraz wsparcia inicjatywy niemiecko‑francuskiej; z zadowoleniem przyjmuje decyzję Rady z dnia 4 sierpnia 2017 r. w sprawie działania stabilizacyjnego Unii Europejskiej w malijskich regionach Mopti i Segou; w związku z tym wzywa wiceprzewodniczącą / wysoką przedstawiciel do poinformowania Parlamentu, w jaki sposób działanie to wkomponowuje się w misje i operacje prowadzone w tym regionie w ramach WPBiO;

52.  wyraża zadowolenie z powodu udanej operacji Unii Europejskiej w Bośni i Hercegowinie (EUFOR ALTHEA), zakończonej pod względem wojskowym; wyraża jednak zaniepokojenie, że nie osiągnięto jeszcze końcowego etapu politycznego;

53.  przyjmuje z zadowoleniem niedawne utworzenie Komórki Planowania i Prowadzenia Operacji Wojskowych, instytucji będącej zalążkiem stałego sztabu operacyjnego UE, czego Parlament domagał się w swojej rezolucji z dnia 12 września 2013 r., gdyż jest to wstępny warunek skutecznego planowania wspólnych operacji, dowodzenia nimi i kontrolowania ich; wzywa państwa członkowskie do obsadzenia tej instytucji odpowiednim personelem, aby zapewnić jej prawidłowe funkcjonowanie oraz powierzyć jej zadanie planowania wojskowych operacji wykonawczych w ramach WPBiO, a także zadanie dowodzenia takimi operacjami, jak na przykład w przypadku operacji EUFOR ALTHEA;

54.  uważa, że w konsekwencji ogłoszenia przez Zjednoczone Królestwo wystąpienia z Unii należy dokonać przeglądu opcji dowodzenia operacją Atalanta w Somalii, prowadzoną przez siły morskie dowodzone przez UE (EUNAVFOR); podkreśla sukces tej operacji, dzięki której od 2014 r. żaden statek nie został zaatakowany przez piratów; z zadowoleniem przyjmuje przedłużenie tej operacji do 2018 r.;

55.  zwraca uwagę, że obsadzonych jest jedynie 75% stanowisk na misjach cywilnych w ramach WPBiO; w związku z tym ubolewa, że regulamin pracowniczy UE, który zapewniłby pracownikom misji lepsze warunki i lepszą ochronę, nie ma zastosowania do personelu zatrudnionego w ramach misji, choć są one finansowane z budżetu Unii; wyraża przekonanie, że obniża to skuteczność tych misji; wzywa państwa członkowskie do zadbania o niezwłoczne obsadzenie wszystkich wolnych stanowisk w ramach wszystkich misji;

56.  wyraża zadowolenie z powodu przyjęcia strategii politycznej UE w dziedzinie szkoleń na potrzeby WPBiO, a także z zadowoleniem przyjmuje ważną rolę Europejskiego Kolegium Bezpieczeństwa i Obrony jako centralnego ośrodka szkoleniowego usytuowanego w strukturach WPBiO; apeluje do państw członkowskich o udostępnienie kolegium odpowiednich zasobów finansowych, kadrowych i infrastrukturalnych;

57.  ubolewa, że państwa członkowskie nie udostępniają szybko personelu niezbędnego do przeprowadzenia etapów przygotowawczych i organizacyjnych misji cywilnych w ramach WPBiO; z zadowoleniem przyjmuje w tym kontekście wniosek opracowany wspólnie przez ESDZ i służby Komisji, dotyczący wielopoziomowego podejścia, w celu przyspieszenia wdrażania misji cywilnych w ramach WPBiO;

58.  zachęca do dalszych wysiłków na rzecz przyspieszenia procedur udostępniania środków finansowych na misje cywilne i cywilno‑wojskowe, a także na rzecz uproszczenia procedur decyzyjnych i wdrażania; w tym kontekście jest zdania, że posługując się aktami delegowanymi na podstawie art. 210 rozporządzenia finansowego, Komisja powinna wprowadzić specjalne zasady udzielania zamówień w odniesieniu do środków zarządzania kryzysowego w ramach WPBiO w celu ułatwienia szybkiego i elastycznego prowadzenia operacji;

59.  z zadowoleniem przyjmuje ustanowienie w 2016 r. platformy wsparcia misji; ubolewa nad jej ograniczonym rozmiarem i zakresem oraz ponownie wzywa do poczynienia dalszych postępów na rzecz centrum wspólnych usług, co przyniosłoby dodatkowe korzyści pod względem efektywności dzięki utworzeniu centralnego punktu koordynacji wszystkich usług wsparcia misji;

60.  wzywa ESDZ i Radę do wzmożenia podejmowanych wysiłków w celu zwiększenia bezpieczeństwa cybernetycznego, w szczególności w przypadku misji w ramach WPBiO, m.in. przez podejmowanie działań na szczeblu UE i państw członkowskich w celu łagodzenia zagrożeń dla WPBiO, np. poprzez budowanie odporności dzięki edukacji, szkoleniom i ćwiczeniom oraz poprzez upowszechnienie edukacji w zakresie cyberobrony w UE i programów szkoleniowych w tej dziedzinie;

61.  uważa, że UE i państwa członkowskie stoją w obliczu bezprecedensowego zagrożenia w formie ataków cybernetycznych prowadzonych przez podmioty państwowe, a także cyberprzestępczości i terroryzmu; jest zdania, że charakter ataków cybernetycznych sprawia, że stanowią one zagrożenie wymagające reakcji na szczeblu UE; zachęca państwa członkowskie do udzielania sobie nawzajem pomocy na wypadek ataku cybernetycznego przeprowadzonego przeciwko jednemu z nich;

62.  wzywa państwa członkowskie do zastosowania pełnego podziału obciążenia w ramach misji wojskowych w ramach WPBiO poprzez stopniowe zwiększanie puli środków finansowych aż do osiągnięcia wspólnego finansowania, co powinno umożliwić większej liczbie państw członkowskich oferowanie swoich zdolności i sił lub tylko środków finansowych oraz zachęcać je do tego; podkreśla znaczenie przeglądu mechanizmu ATHENA w tym względzie oraz objęcia nim wszystkich kosztów związanych z finansowaniem operacji wojskowych w ramach WPBiO;

63.  wzywa Radę do podjęcia działań zgodnie z art. 41 ust. 3 TUE i do niezwłocznego przyjęcia decyzji w sprawie ustanowienia funduszu początkowego w celu natychmiastowego finansowania początkowych etapów operacji wojskowych w odniesieniu do zadań, o których mowa w art. 42 ust. 1 i art. 43 TUE; apeluje do Rady o rozwiązanie obecnych problemów z finansowaniem misji hybrydowych; wzywa do większej elastyczności przepisów finansowych UE, by wesprzeć jej zdolność do reagowania na kryzysy, oraz do wdrożenia obowiązujących postanowień traktatu lizbońskiego;

Współpraca UE–NATO

64.  uważa, że w obecnej sytuacji strategiczne partnerstwo między UE a NATO ma fundamentalne znaczenie, jeżeli chodzi o stawienie czoła wyzwaniom w dziedzinie bezpieczeństwa, przed jakimi stoją Unia i kraje w jej sąsiedztwie; uważa, że wspólna deklaracja UE–NATO i wynikające z niej działania mogą przenieść współpracę i komplementarność na wyższy poziom oraz oznaczać nową i istotną fazę strategicznego partnerstwa; z zadowoleniem przyjmuje wspólny pakiet 42 wniosków, spośród których aż 10 ma na celu wzmocnienie odporności na zagrożenia hybrydowe, a cały pakiet – wzmocnienie zarówno współpracy, jak i koordynacji między obydwoma organizacjami; zwraca uwagę, że prace te będą kontynuowane w duchu pełnej otwartości i przejrzystości oraz przy pełnym poszanowaniu autonomii decyzyjnej i procedur obydwu organizacji, a ich podstawą będzie zasada włączenia i wzajemności bez uszczerbku dla specyficznego charakteru polityki poszczególnych państw członkowskich w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony; wyraża uznanie dla współpracy podejmowanej z myślą o przeciwdziałaniu zagrożeniom cybernetycznym, rozwijaniu strategicznej komunikacji oraz koordynowaniu działań na morzu i wspólnych ćwiczeń, a także zwraca uwagę na znakomitą współpracę i komplementarność w ramach unijnej operacji Sophia i natowskiej operacji Sea Guardian; wyraża zadowolenie z powodu opublikowania w czerwcu 2017 r. pierwszego wspólnego sprawozdania obydwu organizacji z wykonania, a także z powodu postępów poczynionych w związku z wdrażaniem wspólnego pakietu wniosków i apeluje o dalsze postępy; podkreśla pełne zaangażowanie UE na rzecz transatlantyckiej wspólnoty wspólnych wartości i interesów;

65.  zauważa, że silniejsza UE i silniejsze NATO wzmacniają się wzajemnie; uważa, że państwa członkowskie muszą zintensyfikować swoje działania w ramach Europejskiej Unii Obrony oraz jako niezależne podmioty zapewniające bezpieczeństwo w skali regionu, a w stosownych przypadkach w ramach swojej komplementarnej roli pełnionej w obrębie NATO; zwraca uwagę, że zgodnie ze swoją globalną strategią UE musi wnosić wkład w reagowanie na zewnętrzne konflikty i kryzysy, budowanie zdolności partnerów oraz ochronę Unii i jej obywateli; z zadowoleniem przyjmuje inicjatywy podejmowane z myślą o wdrożeniu globalnej strategii UE w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony, zacieśnieniu stosunków między UE a NATO oraz umożliwieniu państwom członkowskim UE angażowania się w badania nad obronnością i wspólnego rozwijania zdolności obronnych; jest zdania, że bezpieczeństwo i ochrona Europy w coraz większym stopniu będą zależeć od tych dwóch organizacji działających w obrębie przyznanych im kompetencji; apeluje o podjęcie wysiłków na rzecz poprawy współpracy w zakresie przeciwdziałania zagrożeniom hybrydowym, w tym również za pośrednictwem Europejskiego Centrum ds. Zwalczania Zagrożeń Hybrydowych, oraz w zakresie wymiany informacji i danych wywiadowczych;

66.  podkreśla znaczenie współpracy i integracji w dziedzinie cyberbezpieczeństwa nie tylko między państwami członkowskimi, kluczowymi partnerami i NATO, ale również między różnymi podmiotami społecznymi;

Partnerstwo w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony

67.  podkreśla, że partnerstwo i współpraca z krajami podzielającymi wartości UE przyczyniają się do skuteczności i siły oddziaływania wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony; w tym kontekście wyraża zadowolenie z wkładu Albanii, Australii, Kanady, Chile, Kolumbii, Gruzji, byłej jugosłowiańskiej republiki Macedonii, Mołdawii, Czarnogóry, Nowej Zelandii, Norwegii, Serbii, Szwajcarii, Turcji, Ukrainy i Stanów Zjednoczonych;

68.  z zadowoleniem przyjmuje podpisanie przez UE i Stany Zjednoczone w dniu 7 grudnia 2016 r. Umowy nabycia i usług wzajemnych; apeluje do wiceprzewodniczącej / wysokiej przedstawiciel o poinformowanie Parlamentu, w jaki sposób umowa ta poprawiła warunki i ochronę pracowników podczas misji w ramach WPBiO;

69.  zwraca się do wiceprzewodniczącej / wysokiej przedstawiciel i państw członkowskich o powołanie attaché wojskowych UE w delegaturach UE, aby w ten sposób przyczynić się do realizacji strategicznych celów Unii;

70.  z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji dotyczący przeglądu instrumentu na rzecz przyczyniania się do stabilności i pokoju z myślą o wspieraniu działań podejmowanych w ramach inicjatywy w zakresie budowania zdolności na rzecz bezpieczeństwa i rozwoju, która umożliwi UE finansowanie budowania zdolności i odporności w krajach partnerskich oraz wzmocnienie zdolności tych krajów; zachęca ESDZ i Komisję do niezwłocznego wdrożenia inicjatywy w zakresie budowania zdolności na rzecz bezpieczeństwa i rozwoju, do poprawy skuteczności i zrównoważoności misji w ramach WPBiO oraz do postępowania w oparciu o elastyczniejsze i bardziej zintegrowane podejście umożliwiające UE wykorzystanie efektów synergii współdziałania cywilno‑wojskowego;

o
o   o

71.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie Europejskiej, Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, sekretarzowi generalnemu Organizacji Narodów Zjednoczonych, sekretarzowi generalnemu NATO, agencjom Unii Europejskiej działającym w dziedzinie przestrzeni kosmicznej, bezpieczeństwa i obrony, a także rządom i parlamentom narodowym państw członkowskich.

(1)Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0493.
(2) Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0344.
(3) Dz.U. C 93 z 9.3.2016, s. 144.
(4) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0435.
(5) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0440.
(6) Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0092.
(7) Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0302.


Sprawozdanie roczne w sprawie realizacji wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa
PDF 454kWORD 62k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 grudnia 2017 r. w sprawie sprawozdania rocznego w sprawie realizacji wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa (2017/2121(INI))
P8_TA(2017)0493A8-0350/2017

Parlament Europejski,

–  uwzględniając sprawozdanie roczne Rady dla Parlamentu Europejskiego na temat wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa,

–  uwzględniając art. 21 i 36 Traktatu o Unii Europejskiej,

–  uwzględniając Kartę Narodów Zjednoczonych,

–  uwzględniając Porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 2 grudnia 2013 r. pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami,

–  uwzględniając oświadczenie wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa (wiceprzewodnicząca / wysoka przedstawiciel) w sprawie odpowiedzialności politycznej,

–  uwzględniając komunikat Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (ESDZ) w sprawie globalnej strategii na rzecz polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Unii Europejskiej z 2016 r. oraz wspólny komunikat Komisji i ESDZ z 2017 r. w sprawie strategicznego podejścia do kwestii odporności UE w ramach działań zewnętrznych,

–  uwzględniając najważniejsze zasady zawarte w globalnej strategii na rzecz polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Unii Europejskiej, w szczególności zasady dotyczące suwerenności i integralności terytorialnej państw oraz nienaruszalności granic, które powinny być w jednakowy sposób respektowane przez wszystkie państwa uczestniczące,

–  uwzględniając wspólny komunikat Komisji i wiceprzewodniczącej / wysokiej przedstawiciel dnia 12 grudnia 2011 r. pt. „Prawa człowieka i demokracja w centrum działań zewnętrznych UE – dążenie do bardziej skutecznego podejścia” (COM(2011)0886),

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych i opinię Komisji Budżetowej (A8-0350/2017),

Wprowadzenie

1.  jest przekonany, że żadne z państw członkowskich nie jest w stanie samodzielnie sprostać wyzwaniom, z którymi się dziś borykamy; podkreśla, że wspólne działanie UE to najskuteczniejszy sposób ochrony interesów Europy, umacniania jej wartości oraz działania na arenie międzynarodowej jako solidarny i wpływowy gracz światowego formatu, a także ochrony obywateli i państw członkowskich UE przed narastającymi zagrożeniami dla ich bezpieczeństwa, również w globalnej sferze cyfrowej; jest zaniepokojony stanem architektury bezpieczeństwa UE, która nadal jest niestabilna i podzielona w obliczu ciągłych i wciąż nowych wyzwań i w której „pokój hybrydowy” stał się niesatysfakcjonującym status quo; wzywa państwa członkowskie do działania i spełnienia oczekiwań tych Europejczyków, którzy wielokrotnie podkreślali, że to polityka zagraniczna i bezpieczeństwa UE oparta na podstawowych wartościach i prawach człowieka jest jedną z najważniejszych i najniezbędniejszych ze wszystkich strategii politycznych UE; uważa, że nadszedł czas, aby państwa członkowskie wdrożyły narzędzia, instrumenty i strategie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa (WPZiB), a tym samym umożliwiły Unii reagowanie na zewnętrzne konflikty i kryzysy, budowały zdolności jej partnerów oraz chroniły Unię Europejską;

2.  przypomina o zobowiązaniu UE do opracowania wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa opartej na zasadach demokracji, praworządności, powszechności i niepodzielności praw człowieka i podstawowych wolności, a także zgodnej z Kartą Narodów Zjednoczonych i prawem międzynarodowym; uważa, że aby spełnić to zobowiązanie oraz przyczyniać się do propagowania praw człowieka i demokracji na świecie, UE i państwa członkowskie muszą przemawiać jednym głosem oraz dopilnować, aby ich przekaz został usłyszany;

3.  jest zdania, że aby UE mogła reagować na stojące przed nią wyzwania i je przezwyciężać, a zwłaszcza sprostać zagrożeniom dla bezpieczeństwa, musi być skutecznym, wiarygodnym i wiernym swoim wartościom podmiotem polityki międzynarodowej, który potrafi skutecznie współpracować i prowadzić dialog z innymi podmiotami, co wiąże się z jednomyślnością, jednością w działaniu i skupieniem zasobów na priorytetach strategicznych;

4.  przypomina o potrzebie zapewnienia wzajemnej spójności różnych dziedzin polityki zewnętrznej Unii oraz spójności tej polityki z innymi strategiami politycznymi obejmującymi wymiar zewnętrzny, a także o konieczności dążenia do celów określonych w art. 21 Traktatu o Unii Europejskiej;

5.  uważa, że aby spełnić oczekiwania obywateli, Unia Europejska musi przede wszystkim:

   skoordynować ocenę głębokich zagrożeń i wyzwań w obrębie UE oraz sposób, w jaki należy na nie reagować, biorąc pod uwagę przede wszystkim zapobieganie radykalizacji, która może doprowadzić do werbunku przez grupy terrorystyczne,
   skonsolidować i pogłębić integrację europejską i działania zewnętrzne UE m.in. przez zwiększenie zakresu współpracy i możliwości w UE w dziedzinie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, w tym walki informacyjnej,
   współpracować z państwami członkowskimi, partnerami oraz organizacjami i instytucjami międzynarodowymi chroniącymi pokoju na jasno określonych i starannie opracowanych warunkach, tak aby wzmocnić oparty na ustalonych zasadach światowy ład polityczny i gospodarczy, w tym ochronę praw człowieka, oraz współpracować z partnerami, co pozwoli odgrywać przewodnią rolę w osiąganiu pojednania, przywracaniu i utrzymywaniu pokoju, a w razie potrzeby jego wymuszaniu;

Koordynacja oceny głębokich zagrożeń i wyzwań: obecne uwarunkowania polityczne i kwestie bezpieczeństwa

6.  podkreśla, że warunkami kluczowymi dla stabilności UE są gwarantowanie bezpieczeństwa obywatelom UE oraz integralności terytorium UE, stabilizacja sąsiedztwa, a zwłaszcza Bałkanów Zachodnich ze szczególnym uwzględnieniem zwiększania widoczności UE w tym regionie, wspieranie reform, których celem jest utrzymywanie międzynarodowego porządku polityczno-gospodarczego opartego na ustalonych zasadach i współpracy, eliminowanie podstawowych przyczyn konfliktów zbrojnych oraz wzmacnianie polityki zapobiegania konfliktom, pokojowego ich rozwiązywania i dialogu z demokracjami pluralistycznymi, które angażują się w obronę praw człowieka; wzywa do aktywniejszych działań unijnej dyplomacji publicznej i poprawy widoczności projektów realizowanych przez UE;

7.  jest zdania, że w coraz bardziej skonfliktowanym i niestabilnym środowisku międzynarodowym tylko połączenie rzeczywistej wielostronności, wspólnej siły perswazji (soft power) i wiarygodnej twardej siły pozwoli stawić czoła poważnym wyzwaniom dla bezpieczeństwa, a zwłaszcza rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia, naruszaniu bezpieczeństwa w Europie, terroryzmowi, konfliktom we wschodnim i południowym sąsiedztwie, wojnom zastępczym i hybrydowym oraz kryzysom uchodźczym; podkreśla, że wyzwania te obejmują również wymiar humanitarny kryzysu uchodźczego, agresywne działania Korei Północnej, łamanie prawa międzynarodowego przez Chiny i Rosję, których potęga militarna wzrasta, i stwierdza, że w tych przypadkach wymagana jest zdecydowana reakcja dyplomatyczna;

8.  jest zdania, że wspólną politykę zagraniczną i bezpieczeństwa można uczynić skuteczniejszą przede wszystkim dzięki określeniu wspólnych priorytetów i wizji strategicznych; uważa, że należy zająć się podstawowymi przyczynami niestabilności, która szerzy się głównie ze względu na upadek i kryzys państw oraz wymuszoną i nielegalną migrację, czyli: ubóstwem, brakiem perspektyw gospodarczych i dostępu do edukacji, wykluczeniem społecznym, konfliktami zbrojnymi, niedemokratycznymi i niewydolnymi rządami, korupcją, zmianami klimatu, rosnącym sekciarstwem, ryzykiem radykalizacji postaw i rozprzestrzeniania się ideologii ekstremistycznych; przypomina o planie działania przyjętym podczas szczytu w Valletcie, w którym wezwano do solidarnej odpowiedzialności państw pochodzenia, państw tranzytu i państw docelowych; zwraca uwagę, jak ważne jest rozbicie modelu ekonomicznego, który stosują sieci przemytników;

9.  podkreśla potrzebę przeciwdziałania tendencjom autokratycznym i nepotycznym, zwiększenia wsparcia dla sił demokratycznych oraz nasilenia walki z islamskim terroryzmem w południowym sąsiedztwie i w krajach ościennych naszych sąsiadów i partnerów oraz z ugrupowaniami usiłującymi zachęcać obywateli Unii do walki w imię swojego ekstremistycznego światopoglądu; przypomina, że rejon Sahelu i inne powiązane z nim obszary geograficzne są regionami priorytetowymi dla zapewnienia bezpieczeństwa Unii Europejskiej; kładzie nacisk na potrzebę podjęcia przez UE, wspólnie ze Stanami Zjednoczonymi i innymi sojusznikami międzynarodowymi, wysiłków dyplomatycznych w celu przekonania głównych graczy w tym regionie, takich jak Turcja, państwa rejonu Zatoki Perskiej i Iran, że muszą koniecznie opowiedzieć się przeciwko ekstremizmowi religijnemu i terroryzmowi, a także opracować wspólną strategię radzenia sobie z tymi globalnymi wyzwaniami, do czego obligują je podjęte na szczeblu ONZ zobowiązania do poszanowania prawa międzynarodowego i wartości uniwersalnych; uważa, że wysiłkom dyplomatycznym powinien towarzyszyć szeroki wachlarz narzędzi i instrumentów, którymi UE dysponuje tak, by przysłużyć się poprawie warunków politycznych, społecznych i gospodarczych pozwalającej na osiągnięcie i utrzymanie pokoju;

10.  jest zdania, że stawianie czoła brutalnemu ekstremizmowi powinno iść w parze z ochroną powszechnych praw człowieka; podkreśla, że UE musi przeciwstawiać się państwom finansującym radykalizację oraz terroryzm i potępiać je, zwłaszcza jeśli ich wsparcie trafia do podmiotów uznanych przez UE za organizacje terrorystyczne; kładzie nacisk na znaczenie zacieśnienia współpracy z partnerami doświadczonymi w walce z terroryzmem;

11.  podkreśla, że trwałe rozwiązanie kryzysu w Syrii osiągnąć można jedynie w oparciu o aktualne ramy uzgodnione na forum ONZ i że musi bazować ono na porozumieniu politycznym, w którym główną rolę odgrywają sami Syryjczycy i które ma charakter integracyjny, angażując wszystkie istotne podmioty; nadal domaga się od wszystkich członków Rady Bezpieczeństwa ONZ wypełnienia zobowiązań związanych z kryzysem syryjskim; popiera apel specjalnego wysłannika Sekretarza Generalnego ONZ ds. Syrii, który wzywa państwa gwarantujące zawieszenie broni w Syrii do podjęcia pilnych działań na rzecz egzekwowania warunków rozejmu;

12.  z zadowoleniem przyjmuje strategię UE na rzecz Syrii z kwietnia 2017 r., która obejmuje rozszerzenie sankcji wobec osób zaangażowanych w tworzenie i wykorzystanie broni chemicznej; zachęca do dalszego rozszerzania sankcji wobec osób odpowiedzialnych za naruszanie praw człowieka; podkreśla, że wszystkie osoby odpowiedzialne za naruszanie prawa międzynarodowego, muszą zostać pociągnięte do odpowiedzialności; ponawia apel do UE i państw członkowskich o rozważenie możliwości utworzenia trybunału do spraw zbrodni wojennych w Syrii, do czasu pomyślnego odwołania się do MTK; podkreśla, że UE musi wykazać się pełnym zaangażowaniem w pomoc w odbudowie Syrii po zakończeniu konfliktu;

13.  wzywa wszystkie zaangażowane strony, w Libii i poza nią, do wspierania zarówno libijskiego porozumienia politycznego podpisanego w dniu 17 grudnia 2015 r., jak i ustanowionej na jego mocy Rady Prezydenckiej, która jest jedynym organem władzy uznawanym przez wspólnotę międzynarodową i przez ONZ; podkreśla, że rozwiązanie kryzysu w Libii jest konieczne do zapewnienia stabilności w regionie Morza Śródziemnego; zwraca szczególną uwagę na znaczenie południowego sąsiedztwa oraz na potrzebę stworzenia eurośródziemnomorskiej przestrzeni pokoju, dobrobytu, stabilności i integracji; zaznacza swoje zdecydowane wsparcie dla dwupaństwowego rozwiązania kryzysu izraelsko-palestyńskiego, które polegałoby na pokojowym i bezpiecznym współistnieniu niezależnego, demokratycznego, zdolnego do samostanowienia i integralnego terytorialnie państwa palestyńskiego oraz bezpiecznego Izraela; podkreśla znaczenie zapewnienia spójności polityki UE w przypadkach okupacji lub aneksji terytorialnej;

14.  z zadowoleniem przyjmuje skuteczne wdrożenie przez wszystkie strony Wspólnego wszechstronnego planu działania („JCPOA”), który został uzgodniony przez grupę UE3 + 3 oraz Iran; podkreśla, że stała i pełna realizacja tego porozumienia przez wszystkie strony ma zasadnicze znaczenie dla podejmowanych na całym świecie starań na rzecz nierozprzestrzeniania broni jądrowej i rozwiązania konfliktów na Bliskim Wschodzie; podkreśla, że JCPOA jest porozumieniem wielostronnym, które zostało zatwierdzone na mocy rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ i nie można go zmienić jednostronnie; zwraca uwagę na zagrożenie dla bezpieczeństwa, jakie stwarza irański program pocisków rakietowych, i kładzie nacisk na potrzebę pełnego wdrożenia rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2231 (2015), w której wzywa się Iran do niepodejmowania żadnych działań związanych z rakietowymi pociskami balistycznymi przeznaczonymi do przenoszenia broni jądrowej oraz jej odpalania;

15.  zauważa, że Departament Skarbu Stanów Zjednoczonych formalnie zaktualizował spis obywateli objętych sankcjami ze względem na związki z terroryzmem (Specially Designated Nationals), umieszczając w nim Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej;

16.  wyraża głębokie zaniepokojenie nieustającym kryzysem humanitarnym w Jemenie; ponownie podkreśla, że przedłużającego się konfliktu jemeńskiego nie da się rozwiązać zbrojnie i popiera wysiłki UE i ONZ na rzecz zawieszenia broni i utorowania drogi negocjacjom pokojowym; jest zdania, że UE musi podjąć działania w celu umożliwienia dalszej egzystencji mniejszościom etniczno-religijnym na Bliskim Wschodzie, zwłaszcza w Iraku i Syrii;

17.  potępia wielokrotne korzystanie przez Rosję z prawa weta w Radzie Bezpieczeństwa ONZ i jest zdania, że podważa to międzynarodowe działania na rzecz pokoju i rozwiązywania konfliktów w Syrii oraz w szerzej pojętym południowym sąsiedztwie UE;

18.  uznaje, że aby umożliwić legalną migrację i mobilność, należy podjąć dalsze wysiłki, również dwustronne, w postaci rozwijania dobrze zarządzanej mobilności między kontynentami i w ich obrębie, a także wspierania strategii politycznych propagujących legalne kanały migracji przy jednoczesnej walce z gangami przemytników nielegalnych imigrantów, które żerują na słabych i bezbronnych; podkreśla starania w tym zakresie podejmowane przez poszczególne państwa członkowskie i uważa, że konieczne jest wzmocnienie legalnego i bezpiecznego dostępu do Europy; ubolewa w związku z tym nad brakiem rzeczywistej, zrównoważonej i wiarygodnej europejskiej polityki migracyjnej i azylowej, czego dowodem jest obecny kryzys w regionie Morza Śródziemnego, oraz wzywa Radę i państwa członkowskie do podjęcia odpowiednich działań;

19.  jest przekonany, że UE potrzebuje nowego podejścia do stosunków ze wschodnimi sąsiadami; uważa, że wspieranie państw, które chcą zacieśnić więzi z UE, musi stanowić priorytet unijnej polityki zagranicznej; jest zdania, że przedłużenie sankcji wobec osób i podmiotów w Rosji to nieunikniona konsekwencja niewdrożenia porozumień mińskich, i nadal uważa, że ich wdrożenie przez wszystkie strony stanowi podstawę trwałego politycznego rozwiązania konfliktu we wschodniej Ukrainie;

20.  podkreśla, że możliwość ściślejszej współpracy z Rosją zależy od pełnego poszanowania przez Rosję bezpieczeństwa w Europie i prawa międzynarodowego; domaga się, by UE zachowała możliwość stopniowego wprowadzania dalszych sankcji, jeżeli Rosja w dalszym ciągu będzie naruszać prawo międzynarodowe; potwierdza wsparcie dla niepodległej, suwerennej i integralnej terytorialnie Ukrainy oraz wszystkich pozostałych państw Partnerstwa Wschodniego w ich granicach uznanych przez społeczność międzynarodową; kładzie nacisk na to, że w świetle prawa międzynarodowego decyzja Rosji z dnia 21 marca 2014 r. o aneksji Krymu pozostaje bezprawna, i stanowczo potępia decyzję władz rosyjskich o wydaniu wszystkim mieszkańcom Krymu rosyjskich paszportów; wzywa wiceprzewodniczącą / wysoką przedstawiciel i Radę do tego, by aktywniej i skuteczniej zaangażowały się w rozwiązywanie przedłużających się i zamrożonych konfliktów;

21.  ubolewa na tym, że Rosja wielokrotnie naruszyła prawo międzynarodowe i prowadzi wojnę hybrydową; dopuszcza jednak możliwość zasadnego i spójnego zaangażowania selektywnego i dialogu z Rosją w dziedzinach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania, tak aby zapewnić odpowiedzialność i poszanowanie prawa międzynarodowego; podkreśla potrzebę utrzymania i zwiększania możliwości przyszłej współpracy w rozwiązywaniu kryzysów na świecie, jeżeli UE ma w tym bezpośredni lub pośredni interes UE oraz jeśli stwarza to szansę na propagowanie wartości UE;

22.  uważa, że znormalizowane stosunki są niezbędne zarówno dla UE, jak i dla Rosji, a w jakiejkolwiek przyszłej strategii UE-Rosja należy położyć nacisk na większe zaangażowanie i wsparcie dla wschodnich partnerów UE; zaznacza, że UE powinna zachować możliwość pogłębienia dwustronnych stosunków politycznych i gospodarczych z Rosją pod warunkiem, że Rosja będzie przestrzegała prawa międzynarodowego i zawartych umów oraz złagodzi coraz bardziej apodyktyczną postawę wobec swoich sąsiadów i Europy;

23.  ponownie podkreśla, że suwerenność, niepodległość i pokojowe rozwiązywanie sporów to kluczowe zasady europejskiego ładu bezpieczeństwa, które mają zastosowanie do wszystkich państw; w związku z tym jednoznacznie potępia napaść Rosji na Ukrainę, w tym bezprawną aneksję Krymu i finansowany przez Rosję konflikt we wschodniej Ukrainie; apeluje do UE, jej państw członkowskich i społeczności międzynarodowej, aby domagały się od Rosji wstrzymania agresji i uwolnienia wszystkich więźniów politycznych; wzywa społeczność międzynarodową do odgrywania bardziej czynnej i skutecznej roli w rozwiązywaniu tego konfliktu oraz do wspierania wszelkich wysiłków na rzecz trwałego i pokojowego rozwiązania, które zapewniłoby Ukrainie jedność, suwerenność i integralność terytorialną, zwłaszcza przez wysłanie – po uzyskaniu zgody władz ukraińskich – misji utrzymywania pokoju i budowania pokoju na całe jej terytorium;

24.  ponownie podkreśla potrzebę strategicznej reorientacji podejścia do Bałkanów Zachodnich, uznając, że UE powinna dążyć do realizacji swoich ambitnych celów w tym regionie, gdyż dzięki temu da nowy impuls wiarygodnej unijnej polityce rozszerzenia i wzmocnieni praworządność oraz odporność instytucji państwowych; uważa, że stabilność Bałkanów Zachodnich nadal musi stanowić jeden z głównych priorytetów Unii Europejskiej; wzywa do zwiększenia wysiłków na rzecz poprawy warunków społeczno-ekonomicznych i politycznych w tym regionie; jest przekonany, że integracja i pojednanie na Bałkanach Zachodnich stanowią najlepszy sposób radzenia sobie z zagrożeniami wynikającymi z destabilizującej ingerencji i nacisków z zewnątrz, finansowania rozległych sieci salafickiej i wahhabickiej i werbowania zagranicznych bojowników, przestępczości zorganizowanej, poważnych sporów międzypaństwowych, dezinformacji i zagrożeń hybrydowych; podkreśla potrzebę dalszego zaangażowania we wspieranie niezwykle skutecznych stowarzyszeń politycznych w regionie; podkreśla znaczenie, jakie dla krajów Bałkanów Zachodnich ma dostosowanie się do polityki zagranicznej i bezpieczeństwa UE, niezależnie od ich postępów w procesie integracji z UE; zachęca do natychmiastowego otwarcia stosownego rozdziału dla wszystkich krajów kandydujących z Bałkanów Zachodnich;

25.  przypomina, że po spełnieniu wszystkich kryteriów nowi członkowie mają otwarte drzwi UE; z zadowoleniem przyjmuje niedawne starania podejmowane w ramach procesu berlińskiego i szczytu w Trieście, których celem jest dostarczenie dodatkowego bodźca dla konwergencji krajów Bałkanów Zachodnich w kierunku członkostwa w UE; przypomina, że należy zwrócić szczególną uwagę na wdrażanie kluczowych reform instytucjonalnych i politycznych w regionie Bałkanów Zachodnich i wspierać je oraz wzywa Komisję do ponownego rozważenia możliwości dodatkowego przydziału środków finansowych na Instrument Pomocy Przedakcesyjnej (IPA), gdyż jest to jedno z najważniejszych narzędzi wspierających wdrażanie tych reform;

26.  przypomina, że w przeglądzie europejskiej polityki sąsiedztwa (EPS) wzywa się do zaangażowania sąsiadujących państw trzecich; apeluje o to by ze względu na wspólne wartości i interesy zwiększyć wsparcie dla państw sąsiadujących z naszymi sąsiadami, co pozwoli reagować na globalne problemy i stawiać czoła wspólnym wyzwaniom; zwraca uwagę na to, że należy promować wzmacnianie pozycji i ochronę kobiet, słabszych grup społecznych i mniejszości, zwłaszcza w Afryce, gdzie potrzeba ścisłej współpracy między europejskimi i lokalnymi MŚP, w kooperacji ze społeczeństwem obywatelskim, oraz wsparcia dla tworzenia demokratycznych, przejrzystych i skutecznie działających instytucji oraz promocji światowego ładu opartego na zasadach;

27.  jest zdania, że podstawowymi instrumentami osiągania tych celów są współpraca międzynarodowa i polityka rozwoju, w związku z czym mocno podkreśla konieczność lepszego, bardziej efektywnego i wydajnego rozdziału funduszy UE oraz zwiększenia synergii z innymi organizacjami międzynarodowymi; podkreśla konieczność rozwiązania problemu poważnych zagrożeń dla bezpieczeństwa w Afryce, tak aby wyeliminować zagrożenia terrorystyczne ze strony wszelkich grup terrorystycznych, zapobiegać prowadzonemu przez nie werbunkowi, zwalczać radykalne ideologie i zadbać o bezpieczeństwo energetyczne dzięki przyjaznym dla środowiska i zrównoważonym źródłom energii i jednoczesnemu wspieraniu rozwiązań pozasieciowych;

28.  zdecydowanie potępia wszelkie próby utrzymania się przy władzy urzędujących prezydentów, którzy naruszają, obchodzą lub bezprawnie zmieniają prawo wyborcze, a zwłaszcza konstytucję; potępia też wszelkie strategie mające na celu zniesienie lub obejście ograniczeń dotyczących okresu kadencji; wzywa wszystkie rządy do podjęcia działań na rzecz zapewnienia przejrzystości i integralności całego procesu wyborczego, a także wdrożenia wszelkich niezbędnych środków zapobiegania oszustwom lub innym bezprawnym praktykom; w związku z tym wyraża zaniepokojenie z powodu kryzysów politycznych oraz związanych z nimi przypadków stosowania przemocy i naruszania praw człowieka i podstawowych wolności, zwłaszcza w państwach regionu Wielkich Jezior; ponownie wyraża przekonanie o słuszności prowadzenia wzmocnionych misji obserwacji wyborów oraz, jeśli to konieczne, udzielania pomocy finansowej, technicznej i logistycznej jako sposobu na uzyskanie sprawiedliwego, wiarygodnego i demokratycznego procesu wyborczego;

29.  zachęca do opracowania spójnej i solidnej strategii dla regionu Sahelu, która pozwoli poprawić sprawowanie rządów, a także zapewnić odpowiedzialność i legalność instytucji państwowych i regionalnych, zwiększyć bezpieczeństwo, zwalczać radykalizację i handel ludźmi, bronią i narkotykami oraz wzmocnić politykę gospodarczą i politykę na rzecz rozwoju;

30.  przypomina o potrzebie uaktualnienia strategii na rzecz stosunków między UE a Azją; w tym kontekście wyraża poparcie dla zacieśnienia współpracy w ramach dialogu Azja-Europa, w tym jej wymiaru parlamentarnego; zachęca do wspierania ściślejszej współpracy regionalnej i wzmacniania środków służących budowie zaufania w Azji Południowej, aby ograniczyć napięcia między Indiami i Pakistanem; zaleca nieprzerwane poparcie dla mediacji pokojowych UE w procesie pokojowym wypracowanym i prowadzonym przez Afgańczyków; podkreśla, że zachowanie pokoju, stabilności i dobrobytu w regionie Azji i Pacyfiku leży w żywotnym interesie UE i jej państw członkowskich; uważa, że sprawą najwyższej wagi i niecierpiącą zwłoki jest opracowanie zaktualizowanej strategii UE dla regionu Azji Północno-Wschodniej w świetle stale zwiększającej się tam obecności militarnej oraz agresywnej i nieodpowiedzialnej postawy Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej (KRLD); potępia próby jądrowe i prowokacje ze strony Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej (KRLD), a także wielokrotne naruszanie przez nią rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ i międzynarodowych zobowiązań; wzywa do wykorzystania siły dyplomatycznej UE do wywierania nacisku na KRLD, aby przekonać jej przywódców do porzucenia broni masowego rażenia; apeluje o użycie wszystkich narzędzi dyplomatycznych, w tym sankcji, w aby zapobiec eskalacji obecnego kryzysu; wzywa do nieodwracalnej denuklearyzacji Półwyspu Koreańskiego środkami pokojowymi oraz do pełnego wdrożenia wszystkich istotnych dla tej kwestii rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ;

31.  podkreśla, że zachowanie pokoju, stabilności i dobrobytu w regionie Azji i Pacyfiku leży w żywotnym interesie UE i jej państw członkowskich; wzywa wszystkie zainteresowane strony do rozwiązywania sporów środkami pokojowymi oraz do powstrzymania się od jednostronnych prób zmieniania status quo, np. na Morzu Wschodniochińskim i Południowochińskim oraz w Cieśninie Tajwańskiej, tak aby zagwarantować bezpieczeństwo regionalne; ponownie podkreśla poparcie dla znaczącego członkostwa Tajwanu w organizacjach międzynarodowych oraz uczestnictwa w prowadzonych przez nie działaniach;

32.  przypomina, że Amerykę Łacińską i UE łączą wspólne wartości, zasady i zaufanie do skutecznego multilateralizmu, i uważa, że partnerstwo między UE i Ameryką Łacińską jest istotne i powinno zostać wzmocnione, co pozwoli im razem podejmować największe globalne wyzwania; wyraża głębokie zaniepokojenie atakami na sędziów, demokratycznie wybraną opozycję i liderów społeczeństwa obywatelskiego w Wenezueli; kładzie nacisk na to, że poszanowanie praworządności, walka z korupcją, postęp na drodze do demokracji, podstawowe wolności i prawa człowieka stanowią podwaliny głębszej integracji i współpracy z krajami Ameryki Łacińskiej i Karaibów (LAC);

33.  przypomina o swoim poparciu dla procesu pokojowego w Kolumbii, który ma kluczowe znaczenie dla przyszłości obywateli tego kraju i stabilności w regionie; domaga się, aby wszystkie aktywa FARC, w tym majątek pochodzący z przemytu narkotyków, przeznaczyć na odszkodowania dla ofiar konfliktu;

Konsolidacja i pogłębienie integracji europejskiej przez zwiększenie możliwości UE

34.  wzywa Komisję, ESDZ i państwa członkowskie do przyjmowania kompleksowego podejścia unijnego przy każdej możliwej okazji, i uważa, że spójne i skoordynowane działania we wszystkich obszarach polityki UE – przy założeniu uwzględnienia i wdrażania celów zrównoważonego rozwoju ONZ, zwłaszcza w obszarze pomocy humanitarnej, rozwoju, handlu, energii, klimatu, nauki oraz cyberobrony i cyberbezpieczeństwa – powinny być stałym i ustrukturyzowanym komponentem zewnętrznych działań Unii, co pozwoli wykorzystać zbiorową siłę UE; jest zdania, że bezpieczeństwo energetyczne, poszanowanie praw człowieka i dyplomacja klimatyczna pozostają ważnymi elementami uzupełniającymi wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa UE, którymi należy się zająć w ramach całościowego podejścia, oraz że konieczne są dalsze postępy w kwestii unii energetycznej;

35.  uznaje, że zmiana klimatu może mieć poważny wpływ na stabilność regionalną i globalną, jako że związane z globalnym ociepleniem spory o terytorium, żywność, wodę i inne zasoby osłabiają gospodarkę, zagrażają bezpieczeństwu w regionie i są pierwotną przyczyną przepływów migracyjnych; ponadto zachęca UE i państwa członkowskie do przemyślenia, jak w krajowym i unijnym planowaniu wojskowym uwzględnić strategie dostosowania do zmiany klimatu i jakie zdolności, priorytety i reakcje należałoby uznać za odpowiednie;

36.  podkreśla, że decyzja Zjednoczonego Królestwa o wystąpieniu z UE znacząco wpłynie na przyszłą europejską współpracę obronną, i wzywa do nieustających wysiłków UE i Zjednoczonego Królestwa, jako głównych partnerów międzynarodowych, na rzecz utrzymywania bezpieczeństwa w Europie; podkreśla, że wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych spowodowały niepewność partnerstwa transatlantyckiego i kładzie nacisk na potrzebę przeciwwagi dla obrony UE i ustanowienia autonomii strategicznej;

37.  jest zdania, że aby wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa była bardziej stanowcza, skuteczna i oparta na wartościach, UE powinna zwiększyć swoje bezpieczeństwo energetyczne, niezwłocznie ograniczając, a w perspektywie średnioterminowej eliminując, obecną zależność od ropy naftowej i gazu dostarczanych przez reżimy autorytarne;

38.  podkreśla, że aktualny proces decyzyjny we WPZiB oparty na jednomyślności w Radzie stanowi główną przeszkodę dla skutecznych i terminowych działań zewnętrznych UE; jest zdania, że również w WPZiB powinno się stosować głosowanie większością kwalifikowaną; wyraża pogląd, że instytucje UE muszą lepiej przewidywać kryzysy i konflikty, m.in. przez krótko- i długoterminowe oceny skutków swojej polityki, tak aby eliminować źródłowe przyczyny problemów; uważa, że UE musi szybciej i skuteczniej reagować na rodzące się kryzysy oraz kłaść większy nacisk na zapobieganie konfliktom, stosując głównie narzędzia cywilne na wczesnym etapie; wzywa państwa członkowskie do wprowadzenia w życie zaleceń Parlamentu w sprawie przyjęcia zasady obowiązku ochrony; podkreśla potrzebę pogłębienia współpracy między państwami członkowskimi, krajami partnerskimi i organizacjami międzynarodowymi, a także zwraca uwagę na znaczenie skutecznej wymiany informacji i koordynowania działań zapobiegawczych;

39.  apeluje do wiceprzewodniczącej / wysokiej przedstawiciel, Komisji i państw członkowskich o wzmożenie wysiłków na rzecz zwiększenia zdolności UE do zwalczania zagrożeń hybrydowych i cybernetycznych, o dalsze wzmacnianie zdolności UE i krajów partnerskich do walki z fałszywymi informacjami i dezinformacją, o opracowanie jasnych kryteriów ułatwiających wykrywanie fałszywych informacji oraz o zwiększenie środków i przekształcenie grupy zadaniowej Stratcom w pełnoprawną jednostkę ESDZ; w tym celu wzywa do wypracowania wspólnych, kompleksowych zdolności i metod analizy ryzyka i podatności na zagrożenia oraz do wzmocnienia odporności UE i jej strategicznych zdolności komunikacyjnych; podkreśla rolę niezależnych mediów – zarówno internetowych, jak i tradycyjnych – w promowaniu różnorodności kulturowej i kompetencji międzykulturowych, potrzebę wzmocnienia takich mediów jako źródła wiarygodnych informacji, szczególnie w UE i w jej sąsiedztwie, oraz konieczność dalszego rozwijania wspólnych unijnych stacji radiowych i telewizyjnych; wzywa Komisję do ściślejszej współpracy z ESDZ i państwami członkowskimi w tym zakresie;

40.  jest zdania, że siła Europy tkwi w zdolności do wzmacniania wspólnoty wartości i poszanowania różnorodności kultur, które jednoczą wszystkich Europejczyków; w tym kontekście uważa, że UE odgrywa ważną rolę w upowszechnianiu demokracji, wolności, praworządności, praw człowieka oraz równych szans i że powinna nadal propagować swoje wartości poza granicami UE; przypomina, że prawa człowieka są nieodłączną częścią WPZiB i powinny stanowić główne uwarunkowanie zewnętrznych strategii politycznych, a ponadto, że strategie te muszą być spójne i oparte na zasadach; podkreśla, że dyplomacja kulturalna powinna stać się istotną częścią działań zewnętrznych UE i wzywa też Komisję do rozszerzenia programu Erasmus+ i wspierania rozwoju ambitnej dyplomacji naukowej; wzywa do ściślejszej koordynacji działań z UNESCO i Komitetem Światowego Dziedzictwa, podmiotami niepaństwowymi oraz organizacjami społeczeństwa obywatelskiego, czyli z kluczowymi partnerami UE;

41.  przypomina, że w rezolucji 1820 (2008) Rady Bezpieczeństwa Narodów Zjednoczonych z dnia 19 czerwca 2008 r. oświadcza się, że gwałt i przemoc seksualna mogą stanowić zbrodnię wojenną, zbrodnię przeciwko ludzkości lub część zbrodni ludobójstwa oraz że w sytuacjach konfliktów zbrojnych kobietom należy zapewnić ochronę humanitarną;

42.  uważa, że rozwój silnego przemysłu obronnego wzmacnia niezależność technologiczną UE; apeluje o rozbudowę zasobów przemysłowych i technologicznych niezbędnych do poprawy cyberbezpieczeństwa, na przykład przez wspieranie jednolitego rynku związanych z nim produktów; apeluje o znaczne zwiększenie zasobów finansowych i ludzkich w instytucjach UE, tak by podnieść jej zdolności w dziedzinie cyberbezpieczeństwa i cyberobrony; podkreśla potrzebę włączenia cyberobrony do głównego nurtu działań zewnętrznych i wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa oraz konieczność lepszego wykrywania cyberprzestępczości;

43.  zwraca uwagę, że wojna informacyjna i cybernetyczna, skierowana przeciwko państwom członkowskim UE i innym krajom zachodnim, stanowi celową próbę destabilizacji i zdyskredytowania struktur politycznych, gospodarczych i społecznych; przypomina, że państwom członkowskim UE, które należą też do NATO, bezpieczeństwo gwarantuje również artykuł 5 Traktatu Północnoatlantyckiego; apeluje o ściślejszą koordynację cyberobrony między państwami członkowskimi UE, instytucjami UE, NATO, Stanami Zjednoczonymi i innymi wiarygodnymi partnerami;

44.  kładzie nacisk na rolę niezależnych mediów w promowaniu różnorodności kulturowej i kompetencji międzykulturowych, potrzebę wzmocnienia takich mediów jako źródła wiarygodnych informacji, szczególnie w UE i w jej sąsiedztwie, oraz konieczność dalszego wzmacniania unijnych zdolności zwalczania fałszywych informacji i dezinformacji; w związku z tym podkreśla potrzebę wypracowania na szczeblu UE większej odporności na rozprzestrzenianie się takich informacji w internecie; wzywa Komisję do ściślejszej współpracy z ESDZ w tych dziedzinach;

45.  uważa, że Europa powinna nadal wzmacniać współpracę w zakresie wspólnej obrony, tak aby chronić swoich wspólnych wartości i zasad oraz autonomii strategicznej; podkreśla znaczenie związku między bezpieczeństwem zewnętrznym i wewnętrznym, lepszego wykorzystania zasobów i kontroli ryzyka na obrzeżach Europy; przypomina, że powiązanie bezpieczeństwa z rozwojem stanowi kluczową zasadę podejścia Unii do konfliktów i kryzysów zewnętrznych; wzywa państwa członkowskie, by w pełni wykorzystały możliwości Traktatu z Lizbony w zakresie wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (WPBiO), oraz w tym kontekście z zadowoleniem przyjmuje Plan realizacji globalnej strategii w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony; zachęca do przeglądu podejścia UE do misji cywilnych w ramach WPBiO, aby zadbać o ich odpowiednie opracowanie i wdrażanie oraz zapewnić im wsparcie; uważa, że należy w pełni wykorzystywać potencjał Europejskiej Agencji Obrony (EDA), stałej współpracy strukturalnej i grup bojowych UE; wzywa państwa członkowskie do zapewnienia na ten cel dodatkowych środków;

46.  jest zdania, że Unia Europejska i jej państwa członkowskie muszą opracować skuteczną politykę zagraniczną i bezpieczeństwa oraz współpracować z NATO i innymi partnerami międzynarodowymi, ONZ, organizacjami pozarządowymi, obrońcami praw człowieka i innymi podmiotami w rozwiązywaniu wspólnych problemów oraz dążeniu do pokoju, dobrobytu i stabilności na całym świecie; zwraca uwagę, jak duże znaczenie dla pilnego wdrożenia ambitnej, skutecznej i uporządkowanej WPBiO ma podnoszenie świadomości i zwiększanie zaangażowania politycznego; wzywa Radę, Komisję i państwa członkowskie do rozwiązania problemów komunikacyjnych UE przez zwiększenie rozliczalności i widoczności działań zewnętrznych UE; wzywa państwa członkowskie i instytucje UE, by wywiązały się z zadań w zakresie obronności, które wynikają z globalnej strategii UE i planów Komisji zmierzających do usprawnienia unijnego programu badań w dziedzinie obronności oraz rozwoju zdolności;

47.  apeluje do Komisji o to, aby we wniosku dotyczącym kolejnych wieloletnich ram finansowych (WRF) w pełni uwzględniła rosnące wyzwania w dziedzinie bezpieczeństwa; uważa, że zarówno wysokość środków w budżecie przeznaczonym na WPZiB, jak i elastyczność tego budżetu muszą odpowiadać oczekiwaniom obywateli UE dotyczącym roli Unii jako gwaranta bezpieczeństwa; uważa, że istnieje potrzeba globalnej wizji dla polityki UE i jej instrumentów w dziedzinie bezpieczeństwa, co obejmuje skuteczną współpracę z proponowanym Europejskim Funduszem Obronnym; apeluje do państw członkowskich o dążenie do realizacji celu, jakim jest przeznaczanie 2 proc. PKB na obronę, a także o wydawanie 20 proc. budżetu obronnego na wyposażenie, które zdaniem Europejskiej Agencji Obrony jest niezbędne; przypomina ponadto, że na wszelkie nowe działania polityczne należy przeznaczyć środki z nowych źródeł finansowania; zauważa, że poszczególne państwa członkowskie mają problemy z utrzymaniem bardzo szerokiego zakresu pełnych zdolności operacyjnych w dziedzinie obrony, zwykle z powodu ograniczeń finansowych; w związku z tym wzywa do pogłębienia współpracy i zwiększenia koordynacji w zakresie zdolności, które należy utrzymać, tak aby państwa członkowskie mogły specjalizować się w określonych zdolnościach i bardziej racjonalnie wydatkować środki; jest zdania, że kluczem do większej kompatybilności i lepszej integracji sił państw członkowskich jest interoperacyjność; przypomina, że w 2016 r. środki na WPZiB stanowiły 3,6% środków na zobowiązania w dziale 4 oraz 0,2% całego budżetu UE; wyraża ubolewanie, że wysokość środków w rozdziale poświęconym WPZiB, ich niepełne wykorzystanie oraz systematyczne przesunięcia z tego rozdziału wskazują na ciągły brak ambicji UE do działania jako podmiot globalny;

48.  zauważa, że impas w Radzie Bezpieczeństwa ONZ utrudnia działania społeczności międzynarodowej i uniemożliwia rozwiązywanie kryzysów; ponownie apeluje do państw członkowskich o wsparcie reformy jej składu i funkcjonowania;

Współpraca w obrębie koalicji i z instytucjami zapewniającym bezpieczeństwo

49.  podkreśla, że utrzymanie i pogłębianie stosunków transatlantyckich, opartych na o poszanowaniu wspólnych wartości, prawa międzynarodowego oraz multilateralizmu, leży w strategicznym interesie UE; wzywa UE do dalszego budowania swojej autonomii strategicznej i tworzenia własnych możliwości działania, tak by lepiej radzić sobie z konfliktami regionalnymi i międzynarodowymi, które wpływają na UE; uważa, że UE i USA powinny koncentrować się na dostosowaniu struktur transatlantyckich do współczesnych wyzwań, takich jak obrona praw człowieka, przeciwdziałanie zmianie klimatu, zwalczanie terroryzmu międzynarodowego i korupcji, zapobieganie radykalizacji, rozprzestrzenianie broni masowego rażenia, oraz na walce z próbami destabilizacji UE i NATO przez państwa trzecie; ponadto podkreśla znaczenie nieustającej i wzmocnionej współpracy między UE i USA dotyczącej kwestii wspólnych, zarówno dwustronnej, jak i w ramach NATO; przypomina, że Unia Europejska i Stany Zjednoczone są dla siebie najważniejszymi partnerami oraz że posunięcia jednostronne prowadzą wyłącznie do osłabienie partnerstwa transatlantyckiego; jest zdania, że Europa musi dalej rozwijać oparty na pozytywnym sprzężeniu zwrotnym sojusz między sektorem publicznym i prywatnym oraz że powinna umocnić partnerstwo strategiczne ze Stanami Zjednoczonymi; wzywa Radę i ESDZ do tego, by w ich dialogu z rządem Stanów Zjednoczonych konsekwentnie podnosiły kwestię amerykańskich sankcji eksterytorialnych;

50.  zdecydowanie popiera deklarację ze szczytu w Warszawie w 2016 r., w szczególności w kwestii współpracy między UE a NATO, i z zadowoleniem przyjmuje decyzje w sprawie ściślejszej współpracy między NATO a UE w wielu dziedzinach, a także rozmieszczenie na wschodniej flance UE amerykańskich, kanadyjskich i innych sił wielonarodowych;

51.  wzywa do intensywniejszej wymiany informacji wywiadowczych między państwami członkowskimi; zwiększonej wymiany międzyinstytucjonalnych informacji wywiadowczych oraz koordynacji między UE, państwami członkowskimi i NATO, i nalega, aby podmioty te nadal współpracowały jak najściślej w sposób komplementarny i z pełnym poszanowaniem podstawowych europejskich wartości i norm; uznaje, że dzielenie się informacjami między UE, państwami członkowskimi a NATO oraz skoordynowane działania obu instytucji przyniosą rezultaty w takich obszarach, jak terroryzm, reagowanie na zagrożenia hybrydowe, orientacja sytuacyjna, budowanie odporności, łączność strategiczna, cyberbezpieczeństwo i budowanie zdolności w stosunkach z partnerami UE; uważa, że do zwiększenia bezpieczeństwa UE niezbędna jest dalsza koordynacja i ściślejsza współpraca z innymi podmiotami wielostronnymi, takimi jak Eurokorpus; ponownie zaznacza, że jednym z priorytetów UE powinno być odnowienie partnerstw strategicznych;

52.  podkreśla swoją rolę w kształtowaniu prawdziwie wspólnej polityki zagranicznej zgodnej z oczekiwaniami europejskich obywateli; wzywa Radę do działania wspólnie z Parlamentem na głównych etapach procesu decyzyjnego w dziedzinie polityki zagranicznej;

53.  docenia pracę wiceprzewodniczącej / wysokiej przedstawiciel i apeluje do niej o to, by w przyszłości sprawozdania roczne były bardziej zwięzłe i dalekosiężne, by przedstawiały głównie najważniejsze priorytety na następny rok oraz ocenę działań podjętych w minionym roku, z uwzględnieniem ich skutków finansowych, tak aby stanowiły pełny przegląd wyników UE;

o
o   o

54.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz państwom członkowskim.


Sprawozdanie roczne dotyczące praw człowieka i demokracji na świecie za rok 2016 oraz polityka Unii Europejskiej w tym zakresie
PDF 534kWORD 80k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 grudnia 2017 r. w sprawie sprawozdania rocznego dotyczącego praw człowieka i demokracji na świecie w 2016 r. oraz polityki Unii Europejskiej w tym zakresie (2017/2122(INI))
P8_TA(2017)0494A8-0365/2017

Parlament Europejski,

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka oraz inne traktaty i instrumenty Organizacji Narodów Zjednoczonych dotyczące praw człowieka,

–  uwzględniając europejską konwencję praw człowieka,

–  uwzględniając Konwencję ONZ z dnia 18 grudnia 1979 r. w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet (CEDAW)(1),

–  uwzględniając ogólne zalecenia Komitetu ds. Likwidacji Dyskryminacji Kobiet nr 12, 19 i 35 w sprawie przemocy wobec kobiet, nr 26 w sprawie pracownic migrujących i nr 32 w sprawie związanych z płcią aspektów statusu uchodźcy, azylu, obywatelstwa i bezpaństwowości kobiet,

–  uwzględniając rezolucję 69/167 Zgromadzenia Ogólnego ONZ z dnia 18 grudnia 2014 r. (2) w sprawie ochrony i propagowania praw człowieka i podstawowych wolności wszystkich migrantów bez względu na ich status migracyjny,

–  uwzględniając Międzynarodową konwencję z dnia 18 grudnia 1990 r. o ochronie praw wszystkich pracowników migrujących i członków ich rodzin(3),

–  uwzględniając rezolucje Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1325, 1820, 1888, 1889, 1960, 2106, 2122 i 2242 w sprawie kobiet, pokoju i bezpieczeństwa,

–  uwzględniając Konwencję z 1951 r. i protokół z 1967 r. dotyczące statusu uchodźców(4) oraz konwencje MOP nr 43 i 97,

–  uwzględniając wytyczne ONZ dotyczące biznesu i praw człowieka(5),

–  uwzględniając Deklarację nowojorską w sprawie uchodźców i migrantów, przyjętą przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w dniu 19 września 2016 r.(6),

–  uwzględniając 17 celów zrównoważonego rozwoju ONZ oraz agendę 2030 na rzecz zrównoważonego rozwoju, mającej na celu zapewnienie pokoju i dobrobytu ludzkości i planecie(7),

–  uwzględniając Konwencję Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (Konwencja stambulska) z dnia 12 kwietnia 2011 r., która została podpisana przez UE w dniu 13 czerwca 2017 r.(8),

–  uwzględniając wytyczne OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych, przyjęte w 1976 r. i zmienione w 2011 r.(9),

–  uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 2, 3, 8, 21 i 23 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE),

–  uwzględniając art. 207 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–  uwzględniając ramy strategiczne i plan działania UE w dziedzinie praw człowieka i demokracji, przyjęte przez Radę w dniu 25 czerwca 2012 r.(10),

–  uwzględniając plan działania dotyczący praw człowieka i demokracji na lata 2015–2019, przyjęty przez Radę w dniu 20 lipca 2015 r.(11),

–  uwzględniając wspólny dokument roboczy służb Komisji i wysokiej przedstawiciel Unii ds. polityki zagranicznej i bezpieczeństwa pt. „Plan działania UE dotyczący praw człowieka i demokracji (na lata 2015–2019): przegląd śródokresowy, czerwiec 2017 r.” (SWD(2017)0254),

–  uwzględniając wspólny dokument roboczy służb Komisji i wysokiej przedstawiciel Unii ds. polityki zagranicznej i bezpieczeństwa pt. „Równość płci i wzmocnienie pozycji kobiet: odmiana losu dziewcząt i kobiet w kontekście stosunków zewnętrznych UE w latach 2016–2020”, przyjęty w 2015 r. (SWD(2015)0182),

–  uwzględniając globalną strategię na rzecz polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Unii Europejskiej, przedstawioną przez wiceprzewodniczącą Komisji / wysoką przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Federikę Mogherini w dniu 28 czerwca 2016 r.(12), a także pierwsze sprawozdanie na temat jej wdrażania pt. „Wspólna wizja, wspólne działanie: wdrażanie globalnej strategii UE”, opublikowane w 2017 r.(13),

–  uwzględniając decyzję Rady 2011/168/WPZiB z dnia 21 marca 2011 r. w sprawie Międzynarodowego Trybunału Karnego, uchylającą wspólne stanowisko 2003/444/WPZiB(14),

–  uwzględniając Europejski program w zakresie migracji z dnia 13 maja 2015 r. (COM(2015)0240) oraz komunikat Komisji z dnia 7 czerwca 2016 r. w sprawie ustanowienia nowych ram partnerstwa z państwami trzecimi w ramach Europejskiego programu w zakresie migracji (COM(2016)0385),

–  uwzględniając wytyczne UE w sprawie propagowania i ochrony praw dziecka, przyjęte w 2007 r. i zmienione w 2017 r.(15),

–  uwzględniając wspólne oświadczenie Rady i przedstawicieli rządów państw członkowskich zebranych w Radzie, Parlamentu Europejskiego i Komisji Europejskiej pt. „Nowy europejski konsensus w sprawie rozwoju – Nasz świat, nasza godność, nasza przyszłość”(16), przyjęte przez Radę, Parlament i Komisję w dniu 7 czerwca 2017 r.,

–  uwzględniając wytyczne UE w sprawie praw człowieka dotyczące wolności wypowiedzi w internecie i poza nim, przyjęte w 2014 r.(17),

–  uwzględniając ochronę wolności wypowiedzi w internecie i poza nim, określoną w art. 19 Powszechnej deklaracji praw człowieka, art. 19 Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych, art. 11 europejskiej konwencji praw człowieka i art. 10 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej,

–  uwzględniając wytyczne UE w sprawie propagowania i ochrony wolności religii lub przekonań, przyjęte w 2013 r.(18),

–  uwzględniając międzynarodową ochronę wolności religii lub przekonań, określoną w art. 18 Powszechnej deklaracji praw człowieka, art. 18 Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych, deklarację z 1981 r. w sprawie likwidacji wszelkich form nietolerancji i dyskryminacji ze względu na religię lub przekonania, art. 9 europejskiej konwencji praw człowieka i art. 10 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej,

–  uwzględniając konkluzje Rady w sprawie nietolerancji, dyskryminacji i przemocy ze względu na wyznanie lub przekonania, przyjęte w dniu 21 lutego 2011 r.(19),

–  uwzględniając wytyczne UE w sprawie kary śmierci, przyjęte w 2013 r.(20),

–  uwzględniając wytyczne UE w sprawie polityki UE wobec państw trzecich dotyczącej tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania, przyjęte w 2001 r. i zmienione w 2012 r.(21),

–  uwzględniając protokół ONZ o zapobieganiu, zwalczaniu oraz karaniu za handel ludźmi, w szczególności kobietami i dziećmi, uzupełniający Konwencję Narodów Zjednoczonych przeciwko międzynarodowej przestępczości zorganizowanej(22) oraz Konwencję Rady Europy w sprawie działań przeciwko handlowi ludźmi,

–  uwzględniając wytyczne UE na rzecz promowania i ochrony wszystkich praw człowieka przysługujących lesbijkom, gejom, osobom biseksualnym, transpłciowym i interseksualnym (LGBTI), przyjęte w 2013 r.(23),

–  uwzględniając wytyczne UE w sprawie dialogu na temat praw człowieka prowadzonego z państwami trzecimi, przyjęte w 2001 r. i zmienione w 2009 r.(24),

–  uwzględniając wytyczne UE w sprawie promowania przestrzegania międzynarodowego prawa humanitarnego, przyjęte w 2005 r. i zmienione w 2009 r.(25),

–  uwzględniając wytyczne UE w sprawie aktów przemocy wobec kobiet i zwalczania wszelkich form dyskryminacji kobiet, przyjęte w 2008 r.(26),

–  uwzględniając wytyczne UE w sprawie dzieci w konfliktach zbrojnych, przyjęte w 2003 r. i zmienione w 2008 r.(27),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/821 z dnia 17 maja 2017 r. ustanawiające obowiązki w zakresie należytej staranności w łańcuchu dostaw unijnych importerów cyny, tantalu i wolframu, ich rud oraz złota pochodzących z obszarów dotkniętych konfliktami i obszarów wysokiego ryzyka(28),

–  uwzględniając wytyczne UE w sprawie udzielania pomocy obrońcom praw człowieka, przyjęte w 2005 r. i zmienione w 2008 r.(29),

–  uwzględniając sprawozdanie roczne UE dotyczące praw człowieka i demokracji na świecie za rok 2015(30),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 września 2017 r. w sprawie wywozu broni: wdrażanie wspólnego stanowiska 2008/944/WPZiB(31),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie rocznego sprawozdania dotyczącego praw człowieka i demokracji na świecie za rok 2015(32) oraz polityki Unii Europejskiej w tym zakresie, a także wcześniejsze rezolucje w tym obszarze,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 października 2016 r. w sprawie praw człowieka i migracji w państwach trzecich(33),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 października 2016 r. w sprawie odpowiedzialności przedsiębiorstw za poważne naruszenia praw człowieka w państwach trzecich(34),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 5 lipca 2016 r. w sprawie zwalczania handlu ludźmi w stosunkach zewnętrznych UE(35),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 21 stycznia 2016 r. w sprawie priorytetów UE na sesje Rady Praw Człowieka ONZ w 2016 r.(36),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 25 lutego 2016 r. w sprawie sytuacji humanitarnej w Jemenie(37), w której wezwano wiceprzewodniczącą Komisji / wysoką przedstawiciel do rozpoczęcia inicjatywy mającej na celu nałożenie przez UE embarga na dostawy broni do Arabii Saudyjskiej,

–  uwzględniając swoje rezolucje w sprawach naruszeń praw człowieka, zasad demokracji i praworządności,

–  uwzględniając Nagrodę im. Sacharowa za wolność myśli, którą w 2016 r. otrzymały Nadia Murad i Lamiya Aji Bashar,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 października 2013 r. w sprawie dyskryminacji ze względu na przynależność kastową(38) oraz sporządzone przez specjalnego sprawozdawcę ds. mniejszości sprawozdanie z dnia 28 stycznia 2016 r. dotyczące mniejszości i dyskryminacji ze względu na przynależność kastową czy analogiczny system dziedziczonego statusu(39), a także wskazówki ONZ w sprawie dyskryminacji ze względu na pochodzenie,

–  uwzględniając swoją rezolucję z 17 listopada 2011 r. w sprawie wsparcia UE dla MTK: stojąc w obliczu wyzwań i pokonując trudności(40),

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych oraz opinię Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia (A8-0365/2017),

A.  mając na uwadze, że art. 21 TUE zobowiązuje UE do prowadzenia wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa w oparciu o zasady, które leżały u podstaw jej utworzenia oraz które zamierza wspierać na świecie: demokracji, państwa prawa, powszechności i niepodzielności praw człowieka i podstawowych wolności, poszanowania godności ludzkiej, zasad równości i solidarności oraz poszanowania zasad Karty Narodów Zjednoczonych, Karty praw podstawowych Unii Europejskiej i prawa międzynarodowego; mając na uwadze, że Unia planuje przystąpić do europejskiej konwencji praw człowieka;

B.  mając na uwadze, że naruszenia praw człowieka i podstawowych wolności, do których dochodzi współcześnie na całym świecie, w tym zbrodnie przeciwko ludzkości, zbrodnie wojenne i przypadki ludobójstwa, wymagają podjęcia zdecydowanych wysiłków ze strony całej społeczności międzynarodowej;

C.  mając na uwadze, że poszanowanie, wspieranie i niepodzielność praw człowieka oraz ochrona ich powszechnego charakteru stanowią filary WPZiB; mając na uwadze, że w ramach swojej funkcji sprawowania kontroli nad WPZiB Parlament jest uprawniony do otrzymywania informacji na temat głównych aspektów i podstawowych opcji WPZiB oraz do uczestniczenia w konsultacjach w tym zakresie (art. 36 TUE);

D.  mając na uwadze, że globalna strategia na rzecz polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Unii Europejskiej, przyjęta przez Radę w czerwcu 2016 r., potwierdza, że problematyka praw człowieka musi być systematycznie uwzględniana we wszystkich sektorach polityki i we wszystkich instytucjach, w tym również w ramach handlu międzynarodowego i polityki handlowej;

E.  mając na uwadze, że większa spójność między polityką wewnętrzną i zewnętrzną UE, a także między poszczególnymi strategiami polityki zewnętrznej, stanowi podstawowy wymóg udanej i skutecznej polityki UE w dziedzinie praw człowieka; mając na uwadze, że większa spójność powinna umożliwiać UE szybszą reakcję na naruszenia praw człowieka w ich początkowej fazie, a w niektórych przypadkach uprzedzać je lub im zapobiegać, w tym w dziedzinie handlu międzynarodowego i polityki handlowej;

F.  mając na uwadze, że zaangażowanie UE na rzecz skutecznego multilateralizmu, w którym centralne miejsce zajmuje ONZ, stanowi integralną część polityki zewnętrznej Unii i jest zakorzenione w przekonaniu, że wielostronny system oparty na uniwersalnych zasadach i wartościach może najlepiej uporać się z globalnymi kryzysami, wyzwaniami i zagrożeniami;

G.  mając na uwadze, że art. 207 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej stanowi, iż „wspólna polityka handlowa prowadzona jest zgodnie z zasadami i celami działań zewnętrznych Unii”; mając na uwadze, że handel i prawa człowieka mogą wzajemnie na siebie wpływać w krajach trzecich, a także mając na uwadze, że w ramach systemu odpowiedzialności przedsiębiorstw, który jest obecnie przedmiotem dyskusji na forum ONZ, a także globalnych łańcuchów wartości, środowisko biznesu ma do odegrania ważną rolę w oferowaniu pozytywnych zachęt w zakresie promowania praw człowieka, demokracji i społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw; mając na uwadze, że dobre rządy i organy działające w interesie ogólnym odgrywają ważną rolę w postępowaniu przedsiębiorstw; mając na uwadze, że UE uczestniczy w działaniach na rzecz opracowania wiążącego traktatu w sprawie biznesu i praw człowieka;

H.  mając na uwadze, że należy zwrócić szczególną uwagę na ochronę praw człowieka w najbardziej wrażliwych grupach, takich jak mniejszości etniczne, językowe i religijne, osoby niepełnosprawne, społeczność LGBTI, kobiety, dzieci, osoby ubiegające się o azyl i migranci;

I.  mając na uwadze, że dzieci i kobiety borykają się z zagrożeniami, dyskryminacją i przemocą, zwłaszcza w strefach ogarniętych wojną i na terytoriach, gdzie panują reżimy autorytarne; mając na uwadze, że równość płci jest jedną z najważniejszych europejskich wartości i jest zapisana w prawnych i politycznych instrumentach UE; mając na uwadze, że w ostatnich latach doszło do nasilenia się przemocy i dyskryminacji wobec kobiet i dziewcząt;

J.  mając na uwadze, że państwa ponoszą ostateczną odpowiedzialność za gwarantowanie wszystkich praw człowieka poprzez uchwalanie i wdrażanie międzynarodowych traktatów i konwencji dotyczących praw człowieka, monitorowanie przypadków łamania praw człowieka oraz zapewnienie skutecznych środków prawnych dla ofiar;

K.  mając na uwadze, że coraz więcej naruszeń praw człowieka stanowiących zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości, łącznie z ludobójstwem, popełniają podmioty państwowe i niepaństwowe;

L.  mając na uwadze, że wolność myśli, sumienia, religii, w tym wolność do tego, aby wierzyć lub nie wierzyć, praktykować wybraną religię lub nie, przyjąć, porzucić lub zmienić religię, musi być zapewniona na całym świecie i bezwarunkowo chroniona, szczególnie za sprawą dialogów międzyreligijnych i międzykulturowych; mając na uwadze, że prawo zakazujące bluźnierstwa jest szeroko rozpowszechnione, a państwa wprowadzają kary obejmujące wyroki więzienia, chłostę lub karę śmierci;

M.  mając na uwadze, że wolność słowa i wyrażania opinii, wolność zrzeszania się i zgromadzeń oraz przeprowadzanie okresowych, przejrzystych i rzetelnych procesów wyborczych stanowią zasadnicze elementy demokracji; mając na uwadze, że w społeczeństwach niestabilnych, podatnych na konflikty i opartych na ucisku wybory mogą niekiedy wywołać powszechną przemoc;

N.  mając na uwadze, że angażowanie państw trzecich we wszystkie fora dwustronne i wielostronne, np. w ramach dialogów dotyczących praw człowieka, jest jednym z najskuteczniejszych narzędzi rozwiązywania problemów w zakresie praw człowieka;

O.  mając na uwadze, że należy zapewnić dostęp do odpowiednich zasobów, a także ich jak najskuteczniejsze wykorzystanie w celu jeszcze aktywniejszego propagowania praw człowieka i demokracji w państwach trzecich;

P.  mając na uwadze, że dostęp do wody i urządzeń sanitarnych to podstawowe prawo człowieka, a ograniczanie tego dostępu to jedna z przyczyn napięć geopolitycznych w niektórych regionach;

Q.  mając na uwadze, że miejsca dziedzictwa kulturowego są coraz bardziej zagrożone z powodu grabieży i wandalizmu, zwłaszcza na Bliskim Wschodzie;

R.  mając na uwadze, że edukacja odgrywa kluczową rolę w zapobieganiu naruszaniu praw człowieka i konfliktom oraz przyczynia się do zwiększenia uczestnictwa obywateli w procesie decyzyjnym w ramach systemu demokratycznego; mając na uwadze, że instytucje edukacyjne promujące prawa człowieka, poszanowanie i różnorodność powinny otrzymać wsparcie ze strony państwa; mając na uwadze, że kanały komunikacji, których liczba wzrosła, stanowią ważne narzędzie służące szybkiemu informowaniu o przypadkach naruszenia praw człowieka oraz dotarciu do znacznej liczby ofiar lub potencjalnych ofiar naruszeń praw człowieka w państwach trzecich, a także udzieleniu im informacji i wsparcia; mając na uwadze, że gromadzenie kompleksowych zdezagregowanych danych ma zasadnicze znaczenie dla ochrony praw człowieka, zwłaszcza osób znajdujących się w trudnej sytuacji, marginalizowanych i zagrożonych wykluczeniem społecznym; mając na uwadze, że stosowanie odpowiednich wskaźników jest również skutecznym sposobem oceny postępów w realizacji zobowiązań podjętych przez państwa w ramach umów międzynarodowych;

Uwagi ogólne

1.  wyraża głębokie zaniepokojenie, że nastąpił regres demokracji, praworządności i praw człowieka, które to wartości są nadal zagrożone na całym świecie; przypomina, że UE zobowiązała się do propagowania uniwersalności i niepodzielności praw człowieka i podstawowych wolności i wartości, a także do propagowania zasad demokracji, które należy wzmocnić na całym świecie;

2.  ponownie wyraża głębokie przekonanie, że UE i jej państwa członkowskie muszą aktywnie stosować zasadę uwzględniania problematyki praw człowieka i demokracji, jako podstawowe, wzajemnie się wspierające zasady leżące u podstaw UE, we wszystkich strategiach polityki UE, w tym w strategiach o wymiarze zewnętrznym, takich jak polityka dotycząca rozwoju, migracji, bezpieczeństwa, zwalczania terroryzmu, rozszerzenia i handlu; przypomina w tym względzie o kluczowym znaczeniu zapewniania większej spójności między polityką wewnętrzną i zewnętrzną UE, i o lepszej koordynacji polityki zewnętrznej państw członkowskich; podkreśla, że coraz bardziej złożony charakter konfliktów na świecie wymaga zintegrowanego, zgodnego i zdecydowanego podejścia międzynarodowego i współpracy; przypomina, że cel UE polegający na zwiększeniu jej wpływu na arenie międzynarodowej jako wiarygodnego i pełnoprawnego gracza zależy w dużej mierze od zdolności UE do ochrony praw człowieka i demokracji w wymiarze wewnętrznym i zewnętrznym, zgodnie ze zobowiązaniami UE zawartymi w traktatach założycielskich;

3.  podkreśla znaczenie wzmocnionej współpracy między Komisją, Radą, Europejską Służbą Działań Zewnętrznych (ESDZ), Parlamentem i delegaturami UE w celu promowania i zapewnienia spójnego i jednolitego głosu w obronie praw człowieka i zasad demokracji; podkreśla ponadto, jak ważne jest silne zobowiązanie do promowania tych wartości na forach wielostronnych, w tym dzięki terminowej koordynacji na szczeblu UE i czynnej postawie podczas negocjacji; w tym kontekście zachęca UE do działania jako autor i współautor rezolucji oraz do częstszego stosowania praktyki inicjatyw międzyregionalnych w ramach wszystkich mechanizmów ONZ dotyczących praw człowieka;

4.  przyjmuje z zadowoleniem, że w 2016 r. praworządność, zasady demokratyczne i naruszenia praw człowieka były regularnie omawiane na posiedzeniach plenarnych Parlamentu, a także były przedmiotem jego rozmaitych rezolucji oraz były podnoszone na posiedzeniach komisji parlamentarnych i delegacji międzyparlamentarnych;

5.  zwraca uwagę na prace swojej Podkomisji Praw Człowieka (DROI), która prowadzi działalność w ścisłej współpracy z ESDZ, innymi instytucjami Unii Europejskiej, społeczeństwem obywatelskim, instytucjami wielostronnymi zajmującymi się problematyką praw człowieka oraz Specjalnym Przedstawicielem Unii Europejskiej ds. Praw Człowieka;

6.  przypomina, że w 2016 r. Podkomisja Praw Człowieka opracowała trzy sprawozdania, a mianowicie w sprawie praw człowieka i migracji w państwach trzecich, odpowiedzialności przedsiębiorstw za poważne naruszenia praw człowieka w państwach trzecich oraz zwalczania handlu ludźmi w stosunkach zewnętrznych UE; wzywa Komisję do podejmowania konkretnego działania w następstwie sprawozdań z własnej inicjatywy;

7.   zauważa, że w 2016 r., wiele delegacji podkomisji DROI udało się do różnych krajów w celu zgromadzenia i wymiany informacji z lokalnymi rządowymi i pozarządowymi podmiotami działającymi na rzecz ochrony praw człowieka, przedstawienia stanowiska Parlamentu oraz zachęcania do poprawy ochrony i poszanowania praw człowieka;

Podjęcie wyzwań związanych z prawami człowieka

8.  wyraża głębokie zaniepokojenie rosnącą liczbą ataków na mniejszości religijne, które są często dokonywane przez podmioty niepaństwowe, takie jak ISIS/Daisz; wyraża ubolewanie wobec faktu, że wiele krajów wprowadziło i egzekwuje przepisy zakazujące nawracania się i bluźnierstwa, co skutecznie ogranicza swobodę wyznania lub przekonań oraz wolność wypowiedzi mniejszości religijnych i ateistów, a nawet całkowicie pozbawia ich tych wolności; wzywa do przyjęcia środków mających na celu ochronę mniejszości religijnych, osób niewierzących i ateistów, którzy padają ofiarami przepisów zakazujących bluźnierstwa, oraz wzywa UE i państwa członkowskie do włączenia się w dyskusje polityczne dotyczące zniesienia takich przepisów; wzywa UE i jej państwa członkowskie do zintensyfikowania wysiłków na rzecz zwiększenia poszanowania wolności myśli, sumienia, wyznania i przekonań oraz propagowania dialogu międzykulturowego i międzywyznaniowego podczas angażowania się we współpracę z państwami trzecimi; domaga się podjęcia konkretnych działań służących skutecznemu wprowadzeniu w życie wytycznych UE w sprawie propagowania i ochrony wolności religii lub przekonań, w tym zapewnienia systematycznego i spójnego szkolenia personelu UE pracującego w siedzibach głównych i delegaturach; w pełni popiera praktykę UE, jaką jest przewodzenie pracom nad rezolucjami w sprawie wolności religii lub przekonań prowadzonym w Radzie Praw Człowieka i Zgromadzeniu Ogólnym ONZ; w pełni popiera działania specjalnego wysłannika UE ds. promowania wolności religii lub przekonań poza UE Jána Figela;

9.  ponownie podkreśla fakt, że wolność słowa w internecie i poza nim jest kluczowym elementem każdego społeczeństwa demokratycznego, ponieważ jest budulcem kultury pluralizmu, która wzmacnia pozycję społeczeństwa obywatelskiego i obywateli, aby mogli rozliczać rządy i decydentów politycznych, a także wspiera poszanowanie praworządności; podkreśla, że ograniczenia wolności słowa w internecie lub poza nim, np. przez usuwanie treści internetowych, powinno mieć miejsce jedynie w wyjątkowych okolicznościach, na mocy prawa i w ramach dążenia do osiągnięcia prawnie uzasadnionego celu; podkreśla w związku z tym, że UE powinna wzmóc wysiłki na rzecz propagowania wolności słowa za sprawą swojej polityki zewnętrznej i jej instrumentów; ponawia apel do UE i jej państw członkowskich o dokładniejsze monitorowanie wszystkich rodzajów ograniczeń nakładanych na wolność słowa i mediów w państwach trzecich, o bezzwłoczne i systematyczne potępianie takich ograniczeń oraz o wykorzystanie wszystkich dostępnych środków i instrumentów dyplomatycznych, by zlikwidować takie ograniczenia; podkreśla, że należy zadbać o skuteczne wdrożenie wytycznych UE w sprawie praw człowieka dotyczących wolności wypowiedzi w internecie i poza nim oraz o regularne monitorowanie ich wpływu; potępia zabójstwa i pozbawienia wolności wielu dziennikarzy i blogerów w 2016 r. oraz wzywa UE do zapewnienia im skutecznej ochrony; przyjmuje z zadowoleniem nowy Europejski Instrument na rzecz Wspierania Demokracji i Praw Człowieka uruchomiony w 2016 r., który jest ukierunkowany na szkolenie delegatur Unii i podmiotów medialnych w państwach trzecich w zakresie stosowania tych wytycznych; podkreśla znaczenie ujawniania i potępiania nawoływania do nienawiści i podżegania do przemocy w internecie i poza nim, ponieważ stanowią zagrożenie dla praworządności i wartości, jakimi są prawa człowieka;

10.  wyraża głębokie zaniepokojenie faktem, że społeczeństwo obywatelskie, w tym organizacje wyznaniowe, jest przedmiotem coraz częstszych ataków na całym świecie, m.in. w wyniku coraz większej liczby represyjnych przepisów uchwalanych w różnych państwach świata, w niektórych przypadkach pod pretekstem zwalczania terroryzmu; podkreśla, że zjawisko kurczenia się przestrzeni działania społeczeństwa obywatelskiego jest zjawiskiem globalnym; przypomina, że niezależne społeczeństwo obywatelskie odgrywa zasadniczą rolę w obronie i propagowaniu praw człowieka oraz funkcjonowaniu społeczeństw demokratycznych, w szczególności poprzez promowanie przejrzystości, odpowiedzialności i podziału władzy; wzywa UE i jej państwa członkowskie do stałego monitorowania i nagłaśniania przypadków naruszeń wolności zrzeszania się i zgromadzeń, w tym przez różne formy zakazów i ograniczeń nakładanych na organizacje społeczeństwa obywatelskiego i ich działalność, takie jak przepisy zmierzające do ograniczenia przestrzeni działalności społeczeństwa obywatelskiego lub wspieranie organizacji pozarządowych sponsorowanych przez autorytarne rządy (organizacji pozarządowych tworzonych przez rząd, GONGO); wzywa ponadto UE, jej państwa członkowskie i delegatury UE do wykorzystania wszystkich dostępnych środków, takich jak dialogi dotyczące praw człowieka, dialogi polityczne i dyplomacja publiczna, do systematycznego nagłaśniania poszczególnych przypadków zagrożonych obrońców praw człowieka i działaczy społeczeństwa obywatelskiego, zwłaszcza osób, które zatrzymano lub uwięziono z arbitralnych względów i/lub z powodu przekonań politycznych lub zaangażowania społecznego, a także do jednoznacznego potępiania nękania, represjonowania i zabójstw obrońców praw człowieka, w tym osób działających w sferze ochrony środowiska; wzywa do ustanowienia systemu skutecznego monitorowania przestrzeni działalności społeczeństwa obywatelskiego, obejmującego jasne poziomy referencyjne i wskaźniki w celu tworzenia otoczenia prawnego korzystnego dla społeczeństwa obywatelskiego;

11.  zachęca delegatury Unii i personel dyplomatyczny państw członkowskich do dalszego aktywnego wspierania obrońców praw człowieka przez systematyczne monitorowanie procesów sądowych, odwiedzanie zatrzymanych działaczy oraz, w stosownych przypadkach, wydawanie oświadczeń dotyczących poszczególnych przypadków; podkreśla w tym względzie znaczenie narzędzi cichej dyplomacji; z zadowoleniem przyjmuje fakt, iż UE poruszała kwestie przypadków obrońców praw człowieka w ramach dialogów i konsultacji prowadzonych na szczeblu UE z ponad 50 państwami w 2016 r.; podkreśla, że fundusz kryzysowy w ramach Europejskiego Instrumentu na rzecz Wspierania Demokracji i Praw Człowieka posłużył do udzielenia wsparcia ponad 250 obrońcom praw człowieka na szczeblu UE w 2016 r., co stanowiło wzrost o 30 % w porównaniu z 2015 r.; z zadowoleniem przyjmuje utworzenie i skuteczne działanie unijnego mechanizmu na rzecz obrońców praw człowieka, ProtectDefenders.eu, który został wdrożony przez społeczeństwo obywatelskie i przyczynił się do niezwykle istotnego wsparcia wielu obrońców praw człowieka; wzywa Komisję do zapewnienia kontynuacji programu od listopada 2018 r. oraz do zwiększenia jego potencjału w celu zapewnienia większego wsparcia obrońcom praw człowieka na całym świecie;

12.  głęboko ubolewa nad faktem, że w wielu krajach na całym świecie nadal stosuje się nieludzkie i poniżające traktowanie oraz karę śmierci, i wzywa UE do wzmożenia wysiłków w celu ich wyeliminowania; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje rewizję prawodawstwa UE w sprawie handlu niektórymi towarami, które mogłyby być użyte do wykonywania kary śmierci, tortur lub innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania lub karania; wzywa ESDZ i wiceprzewodniczącą Komisji / wysoką przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa do silniejszego angażowania się w zwalczanie tortur i innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania, w tym kary śmierci, przez podejmowanie wysiłków dyplomatycznych na większą skalę i bardziej systematyczne poruszanie tego tematu na forach publicznych; podkreśla w związku z tym niepokojące warunki osadzenia w niektórych więzieniach, w tym odmowę leczenia w przypadku problemów zdrowotnych, i zaleca, aby ESDZ, delegatury Unii i państwa członkowskie wykorzystywały pełen potencjał wszystkich istniejących instrumentów, takich jak wytyczne UE w sprawie tortur; przyjmuje z zadowoleniem, że rezolucja ONZ w sprawie moratorium na wykonywanie kary śmierci została przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w grudniu 2016 r., uzyskując poparcie 117 państw; zauważa, że w 2016 r. liczba egzekucji na świecie zmniejszyła się w porównaniu z rokiem wcześniejszym, i wyraża poważne zaniepokojenie faktem, że mimo to ogólna liczba egzekucji jest w dalszym ciągu wyższa niż średnia odnotowana w ciągu ostatnich dziesięciu lat; podkreśla, że dotyczy to często dysydentów i grup szczególnie narażonych; wzywa kraje, które nadal stosują tę praktykę, do przyjęcia moratorium i zniesienia kary śmierci;

13.  uznaje potencjalnie ogromne znaczenie nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych w promowaniu i obronie praw człowieka oraz zapewnianiu rekompensat w tym zakresie w skali światowej i zachęca instytucje UE i państwa członkowskie do wykorzystywania swoich kanałów informacyjnych do systematycznego przypominania w obrębie swoich konkretnych ram i kompetencji o stanowisku Parlamentu dotyczącym różnych kwestii związanych z prawami człowieka, przyczyniając się do skuteczności i widoczności wspólnych wysiłków UE; wyraża zaniepokojenie coraz powszechniejszym stosowaniem niektórych cyfrowych technologii nadzoru podwójnego zastosowania wobec polityków, działaczy i dziennikarzy; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje trwające prace instytucji UE mające na celu aktualizację rozporządzenia Rady (WE) nr 428/2009 z dnia 5 maja 2009 r. ustanawiającego wspólnotowy system kontroli wywozu, transferu, pośrednictwa i tranzytu w odniesieniu do produktów podwójnego zastosowania(41); zdecydowanie potępia szykany w internecie, z jakimi coraz częściej spotykają się obrońcy praw człowieka, w tym naruszenia bezpieczeństwa danych przez konfiskaty sprzętu, zdalny nadzór i wycieki danych; wyraża zaniepokojenie w związku z usuwaniem przez platformy internetowe uzasadnionych materiałów dowodowych wideo dotyczących potencjalnych zbrodni wojennych w ramach działań mających na celu usuwanie treści terrorystycznych i propagandy terrorystycznej z tych platform;

14.  wyraża zaniepokojenie rosnącą prywatyzacją praworządności w internecie, gdzie przedsiębiorstwa prywatne podejmują decyzje dotyczące ograniczenia praw podstawowych, takich jak wolność słowa, na podstawie własnych regulaminów przeważających nad demokratycznie przyjętymi przepisami;

15.  wzywa Komisję do przyjęcia dyrektywy dotyczącej zgłaszania i usuwania nielegalnych treści, zwiększającej przejrzystość i proporcjonalność procedury usuwania, przy jednoczesnym zapewnieniu skutecznych środków odwoławczych dla użytkowników, których treści zostały usunięte niezgodnie z prawem;

16.  potępia stosowanie przemocy seksualnej wobec kobiet i dziewcząt, w tym masowe gwałty, niewolnictwo seksualne, zmuszanie do prostytucji i różne formy prześladowań ze względu na płeć, w tym handel ludźmi, turystykę seksualną oraz wszystkie inne formy przemocy fizycznej, seksualnej i psychologicznej, jako narzędzia walki; zwraca uwagę, że przestępstwa na tle płciowym oraz przemoc seksualna zostały sklasyfikowane w statucie rzymskim jako zbrodnie wojenne, zbrodnie przeciwko ludzkości lub czyny mające znamiona ludobójstwa lub tortur; podkreśla znaczenie obrony praw kobiet, w tym ich praw seksualnych i reprodukcyjnych, za pomocą prawodawstwa, kształcenia i wspierania organizacji społeczeństwa obywatelskiego; wyraża zadowolenie z faktu przyjęcia unijnego planu działania w sprawie równości płci oraz wzmocnienia pozycji kobiet w kontekście współpracy na rzecz rozwoju na lata 2016–2020 zawierającego kompleksowy wykaz działań na rzecz poprawy sytuacji kobiet w zakresie równouprawnienia i wzmocnienia pozycji kobiet; podkreśla, ze należy zadbać o jego skuteczne wdrażanie; z zadowoleniem odnosi się również do przyjęcia dokumentu pt. „Strategiczne zaangażowanie na rzecz równości płci w latach 2016–2019” promującego równość płci i prawa kobiet na całym świecie; podkreśla znaczenie ratyfikacji i skutecznego wdrożenia konwencji stambulskiej przez wszystkie państwa członkowskie; podkreśla, że edukacja jest najlepszym narzędziem do walki z dyskryminacją i przemocą wobec kobiet i dzieci; wzywa Komisję, ESDZ oraz wiceprzewodniczącą Komisji / wysoką przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa do intensywniejszego wywiązywania się z obowiązków i ze zobowiązań w obszarze praw kobiet w ramach Konwencji w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet oraz do zachęcania państw trzecich do wywiązywania się z tych obowiązków i zobowiązań; uważa, że UE powinna nadal uwzględniać wsparcie dla kobiet w operacjach w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (WPBiO), zapobieganiu konfliktom i odbudowie pokonfliktowej; ponownie podkreśla znaczenie rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1325 w sprawie kobiet, pokoju i bezpieczeństwa; podkreśla znaczenie, jakie ma systematyczny, równy, pełny i aktywny udział kobiet w zapobieganiu konfliktom i ich rozwiązywaniu, w propagowaniu praw człowieka i demokratycznych reform, operacjach pokojowych, pomocy humanitarnej, procesach odbudowy pokonfliktowej i przechodzenia na demokrację, prowadzących do trwałych i stabilnych rozwiązań politycznych; przypomina, że Nagrodę im. Sacharowa w 2016 r. otrzymały Nadia Murad i Lamiya Aji Bashar, ofiary zniewolenia seksualnego ze strony ISIS/Daisz;

17.  podkreśla, że dostępna opieka zdrowotna i powszechne przestrzeganie i dostęp do zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego oraz praw w tym zakresie, planowanie rodziny i dostęp do odpowiednich środków higienicznych dla kobiet, do opieki zdrowotnej nad matkami oraz opieki przedporodowej i poporodowej, a także do bezpiecznych usług aborcyjnych to ważne elementy umożliwiające ratowanie kobietom życia, a także przyczyniające się do unikania porodów wysokiego ryzyka oraz do zmniejszenia umieralności niemowląt i dzieci; uznaje za niedopuszczalne, że ciała kobiet i dziewcząt, zwłaszcza w związku z ich zdrowiem seksualnym i reprodukcyjnym oraz prawami w tym zakresie, nadal pozostają ideologicznym polem walki; apeluje do UE i jej państw członkowskich, aby uznały niezbywalne prawa kobiet i dziewcząt do nietykalności cielesnej i samodzielnego podejmowania decyzji, oraz potępia częste przypadki naruszeń praw reprodukcyjnych i seksualnych kobiet, w tym odmowy dostępu do usług planowania rodziny, środków antykoncepcyjnych oraz bezpiecznej i legalnej aborcji;

18.  stanowczo potępia przywrócenie i wydłużenie stosowania tzw. zasady globalnego knebla i jej wpływ na opiekę zdrowotną nad kobietami i dziewczętami oraz ich prawa w skali globalnej; ponawia apel do UE i państw członkowskich o wypełnienie luki finansowej pozostawionej przez Stany Zjednoczone w dziedzinie praw reprodukcyjnych i seksualnych oraz zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego, dzięki wykorzystaniu zarówno krajowych, jak i unijnych środków finansowych na wspieranie rozwoju;

19.  przypomina, że równość kobiet i mężczyzn jest jedną z podstawowych zasad UE i jej państw członkowskich, a włączenie kwestii płci do głównego nurtu polityki jest jednym z jej zasadniczych celów przewidzianych w traktatach; z tego względu wzywa Komisję do uwzględnienia aspektu płci we wszelkich przepisach, wytycznych, programach finansowania i działaniach unijnych jako podstawowej zasady UE, szczególnie w odniesieniu do polityk UE w zakresie stosunków zewnętrznych; podkreśla potrzebę wzmocnienia roli delegatur Unii, jak również roli głównej doradczyni Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (ESDZ) ds. płci społeczno-kulturowej dzięki zapewnieniu specjalnego budżetu przeznaczonego na cele będące w zakresie jej kompetencji;

20.  wzywa ESDZ, aby zadbała o uwzględnienie wyników 61. sesji Komisji ds. Statusu Kobiet w swojej polityce i aby wyniki te nadały nowy impuls w propagowaniu „wzmocnienia pozycji ekonomicznej kobiet” oraz walce z nierównością płci w zmieniającym się środowisku pracy;

21.  zauważa, że wzmocnienie pozycji kobiet w znacznym stopniu przyczyniło się do budowania społeczeństwa integracyjnego, egalitarnego i pokojowego oraz do osiągnięcia zrównoważonego rozwoju; podkreśla, że we wszystkich celach zrównoważonego rozwoju położony jest wyraźny nacisk na równość płci i wzmocnienie pozycji kobiet i że należy kontynuować wysiłki w celu zapewnienia pełnego przestrzegania praw kobiet oraz skutecznej realizacji polityk wspierających ekonomiczne i społeczne wzmocnienie pozycji kobiet oraz ich udział w podejmowaniu decyzji; podkreśla, że należy zwrócić szczególną uwagę na „wzmocnienie pozycji kobiet należących do ludności tubylczej”;

22.  podkreśla, że należy zachęcać kobiety do organizowania się w związki zawodowe i że nie powinny one być dyskryminowane podczas ubiegania się o finansowanie przedsiębiorstw;

23.  wzywa UE do wspierania wszelkich stowarzyszeń kobiecych, które codziennie działają na rzecz kobiet znajdujących się w sytuacjach kryzysów humanitarnych oraz konfliktów;

24.  ponownie podkreśla pilną potrzebę powszechnej ratyfikacji i skutecznego wdrożenia Konwencji ONZ o prawach dziecka i dołączonych do niej protokołów fakultatywnych w celu zapewnienia dzieciom ochrony prawnej; podkreśla, że dzieci są często narażone na konkretne nadużycia, w tym małżeństwa dzieci lub okaleczanie narządów płciowych, i dlatego wymagają wzmożonej ochrony; podkreśla, że praca dzieci, rekrutowanie ich do udziału w konfliktach zbrojnych oraz wczesne i przymusowe małżeństwa dzieci pozostają krytycznymi problemami w niektórych krajach; domaga się, by UE systematycznie konsultowała się z właściwymi lokalnymi i międzynarodowymi organizacjami praw dziecka oraz poruszała kwestie zobowiązań państw-stron do wdrożenia konwencji w ramach dialogów politycznych i dotyczących praw człowieka z państwami trzecimi; z zadowoleniem przyjmuje strategię Rady Europy na rzecz praw dziecka (2016–2021); wzywa UE, aby nadal promowała za pośrednictwem swych delegatur zewnętrznych podręcznik UE i UNICEF-u na temat praw dziecka „Uwzględnianie praw dziecka we współpracy rozwojowej”, a także aby odpowiednio szkolono personel delegatur Unii w tym zakresie; ponawia swój apel do Komisji o zaproponowanie kompleksowej strategii na rzecz praw dziecka oraz planu działania na okres następnych pięciu lat w celu nadania priorytetu prawom dziecka w polityce zewnętrznej UE; przyjmuje z zadowoleniem, że w ramach Instrumentu Finansowania Współpracy na rzecz Rozwoju na 2016 r. przydzielono zasoby na potrzeby wsparcia agencji ONZ w przeprowadzaniu działań ukierunkowanych na problematykę praw dziecka, których celem musi być maksymalne zwiększenie faktycznych korzyści dla dzieci w potrzebie, zwłaszcza w zakresie systemów opieki zdrowotnej oraz dostępu do edukacji, wody i urządzeń sanitarnych; wzywa do pilnego rozwiązania kwestii dzieci będących bezpaństwowcami, w szczególności tych, które urodziły się poza krajem pochodzenia rodziców, a także dzieci–migrantów;

25.  zdecydowanie potępia wszelkie formy dyskryminacji, w tym ze względu na rasę, kolor skóry, religię, płeć, orientację seksualną, cechy płciowe, język, kulturę, pochodzenie społeczne, przynależność kastową, urodzenie, wiek, niepełnosprawność lub jakikolwiek inny status; podkreśla, że UE powinna wzmóc wysiłki służące wykorzenieniu wszystkich rodzajów dyskryminacji, rasizmu, ksenofobii i innych form nietolerancji za sprawą dialogów w dziedzinie praw człowieka i dialogów politycznych, działalności delegatur Unii i dyplomacji publicznej; podkreśla ponadto, że UE powinna nadal promować ratyfikację i pełne wdrażanie wszystkich konwencji ONZ wspierających tę kwestię;

26.  przypomina, że handel ludźmi oznacza werbowanie, transport, przekazywanie, przechowywanie lub przyjmowanie osób z zastosowaniem gróźb, użyciem siły lub wykorzystaniem innej formy przymusu, uprowadzenia, oszustwa, wprowadzenia w błąd, nadużycia władzy lub wykorzystania słabości, wręczenia lub przyjęcia płatności lub korzyści dla uzyskania zgody osoby mającej kontrolę nad inną osobą, w celu wykorzystania; wzywa UE i państwa członkowskie do podjęcia środków służących ograniczeniu popytu, który sprzyja wszelkim formom wykorzystywania osób, zwłaszcza kobiet i dzieci, prowadzącym do handlu nimi, przy jednoczesnym zachowaniu podejścia opartego na prawach człowieka i skupionego na ofiarach; przypomina o konieczności wdrożenia przez państwa członkowskie strategii UE na rzecz wyeliminowania handlu ludźmi oraz dyrektywy 2011/36/UE(42) dotyczącej tego zagadnienia; wyraża głębokie zaniepokojenie skrajną podatnością migrantów i uchodźców na wykorzystanie, przemyt i handel ludźmi; podkreśla konieczność utrzymania rozróżnienia pojęć handlu ludźmi i przemytu migrantów;

27.  potępia ciągłe naruszenia praw człowieka popełniane wobec ludzi cierpiących z powodu segregacji kastowej i dyskryminacji o podłożu kastowym, w tym odmowy równego traktowania, dostępu do systemu prawnego i zatrudnienia, ciągłej segregacji i wynikających z podziałów kastowych barier, które uniemożliwiają rozwój oraz korzystanie z podstawowych praw człowieka; ponawia apel o opracowanie unijnej polityki dotyczącej dyskryminacji o podłożu kastowym i o to, by UE wykorzystała każdą okazję do wyrażenia głębokiego zaniepokojenia takimi naruszeniami praw człowieka; nalega, by UE i jej państwa członkowskie zintensyfikowały wysiłki i wspierały powiązane inicjatywy na szczeblu ONZ i delegacji poprzez wdrażanie i monitorowanie celów zrównoważonego rozwoju na 2030 r., monitorowanie nowych wytycznych ONZ dotyczących dyskryminacji ze względu na pochodzenie oraz wspieranie państw w realizacji zaleceń struktur ONZ ds. praw człowieka w sprawie dyskryminacji o podłożu kastowym;

28.  zauważa z wielkim zaniepokojeniem, że mniejszości, takie jak mniejszości etniczne, językowe i religijne, osoby LGBTI, osoby niepełnosprawne, kobiety, dzieci, osoby ubiegające się o azyl i migranci, są nadal w zwiększonym stopniu zagrożone dyskryminacją oraz szczególnie narażone na zmiany i zaburzenia polityczne, gospodarcze, środowiskowe i związane z zatrudnieniem; odnotowuje, że wiele osób ma niewielki dostęp do reprezentacji politycznej lub nie ma go wcale oraz jest mocno dotkniętych ubóstwem; podkreśla, że UE powinna wzmóc wysiłki, aby wyeliminować naruszenia praw człowieka popełniane wobec mniejszości; podkreśla, że społeczności mniejszościowe mają szczególne potrzeby oraz że należy im zagwarantować pełny dostęp i równe traktowanie we wszystkich obszarach życia gospodarczego, społecznego, politycznego i kulturalnego;

29.  przyjmuje z zadowoleniem ratyfikację Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych (UNCRPD) i podkreśla znaczenie jej skutecznego wdrożenia przez zarówno państwa członkowskie, jak i instytucje UE; podkreśla, że niepełnosprawność nie pozbawia osób godności ludzkiej, co pociąga za sobą obowiązek państwa do ochrony osób niepełnosprawnych; podkreśla w szczególności potrzebę wiarygodnego włączenia zasady powszechnej dostępności i praw osób niepełnosprawnych do wszystkich odpowiednich instrumentów polityki UE, w tym w obszarze współpracy na rzecz rozwoju, oraz zwraca uwagę na nakazowy i horyzontalny charakter tego zagadnienia; wzywa UE do włączenia walki z dyskryminacją ze względu na niepełnosprawność do swojej polityki w dziedzinie działań zewnętrznych i pomocy rozwojowej; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje uwzględnienie praw osób niepełnosprawnych w nowym konsensusie europejskim w sprawie rozwoju;

30.  ponownie wyraża poparcie dla systematycznego uwzględniania klauzul praw człowieka w porozumieniach międzynarodowych między UE i państwami trzecimi, w tym w umowach handlowych i inwestycyjnych; przypomina, że wszystkie prawa człowieka muszą być uznawane za prawa posiadające taką samą wartość, niepodzielne, współzależne i wzajemnie powiązane; wzywa Komisję do skutecznego i systematycznego monitorowania wdrażania takich klauzul oraz do przekazywania Parlamentowi regularnych sprawozdań na temat poszanowania praw człowieka w krajach partnerskich; wzywa Komisję do przyjęcia bardziej zorganizowanego i strategicznego podejścia do dialogów na temat praw człowieka w ramach przyszłych umów; wyraża pozytywne zdanie na temat systemu preferencji GSP+ jako środka do stymulowania skutecznego wdrażania 27 podstawowych konwencji międzynarodowych w obszarze praw człowieka i norm pracy; apeluje o rzeczywiste wdrożenie GSP+ i oczekuje, że Komisja przekaże Parlamentowi i Radzie sprawozdanie na temat stanu jego ratyfikacji oraz postępów poczynionych w ramach tego programu; przypomina o znaczeniu właściwego wdrażania Wytycznych ONZ dotyczących biznesu i praw człowieka;

31.  potwierdza, że działalność wszystkich przedsiębiorstw, w tym europejskich przedsiębiorstw działających w państwach trzecich, powinna być w pełni zgodna z międzynarodowymi standardami praw człowieka i wzywa UE i jej państwa członkowskie do zadbania o to, by tak się stało; potwierdza ponadto znaczenie propagowania społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw oraz znaczenie europejskich przedsiębiorstw odgrywających wiodącą rolę w promowaniu międzynarodowych standardów dotyczących działalności gospodarczej i praw człowieka, podkreślając, że współpraca między organizacjami praw człowieka a organizacjami biznesowymi wzmocniłaby lokalne podmioty i wspierałaby społeczeństwo obywatelskie; potwierdza, że globalne łańcuchy wartości mogą przyczynić się do wzmocnienia międzynarodowych podstawowych norm pracy, norm środowiskowych i norm społecznych oraz stanowią szansę i wyzwania w odniesieniu do zrównoważonego postępu i propagowania praw człowieka, zwłaszcza w krajach rozwijających się; wzywa UE do pełnienia aktywniejszej roli w dążeniu do odpowiedniego, uczciwego, przejrzystego i zrównoważonego zarządzania globalnymi łańcuchami wartości, a także łagodzenia wszelkiego negatywnego wpływu na prawa człowieka, w tym naruszeń praw pracowniczych; zwraca jednak uwagę, że w przypadku naruszeń praw człowieka związanych z działalnością gospodarczą należy zagwarantować ofiarom skuteczny dostęp do środków zaradczych; wzywa Komisję do zapewnienia, by projekty wspierane przez EBI były zgodne z polityką UE i zobowiązaniami w zakresie praw człowieka; zwraca uwagę na toczące się negocjacje w sprawie wiążącego traktatu dotyczącego korporacji transnarodowych i innych przedsiębiorstw w związku z prawami człowieka; zachęca UE do konstruktywnego udziału w takich negocjacjach;

32.  wzywa UE i jej państwa członkowskie, aby wykorzystały cały swój potencjał polityczny, by zapobiec wszelkim czynom, które można by uznać za ludobójstwo, zbrodnię wojenną lub zbrodnię przeciwko ludzkości, skutecznie i w sposób skoordynowany reagowały w przypadkach, gdy dochodzi do takich zbrodni, zmobilizowały wszystkie zasoby niezbędne do postawienia przed sądem wszystkich osób odpowiedzialnych, w tym przez stosowanie zasady represji wszechświatowej, a także pomagały ofiarom oraz wspierały procesy stabilizacji i pojednania; apeluje do społeczności międzynarodowej, by ustanowiła instrumenty minimalizujące luki w odniesieniu do ostrzegania i reagowania, takie jak system wczesnego ostrzegania UE, tak aby zapobiegać powstawaniu, odradzaniu się i eskalacji gwałtownych konfliktów;

33.  apeluje do UE o zapewnienie wsparcia organizacjom (w tym organizacjom pozarządowym, organizacjom zajmującym się dochodzeniami na podstawie otwartych źródeł informacji oraz społeczeństwu obywatelskiemu), które gromadzą, zachowują i chronią dowody, cyfrowe i inne, popełnionych przestępstw, aby ułatwiać ich międzynarodowe ściganie;

34.  wyraża głębokie zaniepokojenie niszczeniem obiektów dziedzictwa kulturowego w Syrii, Iraku, Jemenie i Libii; zauważa, że spośród 38 zagrożonych obiektów dziedzictwa kulturowego 22 znajdują się na Bliskim Wschodzie; wspiera działania w ramach inicjatywy na rzecz ratowania dziedzictwa kulturowego oraz związane z nią działania w zakresie gromadzenia danych w Syrii i Iraku związanych z niszczeniem dziedzictwa archeologicznego i kulturowego;

35.  z zadowoleniem przyjmuje wysiłki UE związane ze wspieraniem Bezstronnego i Niezależnego Międzynarodowego Mechanizmu na rzecz Syrii utworzonego przez ONZ w celu ścigania poważnych przestępstw popełnionych w Syrii; podkreśla potrzebę utworzenia podobnego niezależnego mechanizmu w Iraku; wzywa UE i państwa członkowskie, które jeszcze tego nie zrobiły, do wniesienia wkładu finansowego na rzecz Bezstronnego i Niezależnego Międzynarodowego Mechanizmu na rzecz Syrii;

36.  zdecydowanie potępia potworne zbrodnie i naruszenia praw człowieka popełniane przez podmioty państwowe i niepaństwowe; jest wstrząśnięty rozmiarami popełnionych zbrodni, które obejmują morderstwa, tortury, gwałty jako narzędzie walki, zniewolenie i niewolnictwo seksualne, werbunek dzieci do wojska, wymuszoną zmianę religii oraz systematyczne przeprowadzanie „czystek” i zabójstw wśród osób należących do mniejszości religijnych; przypomina, że wydarzenia, które dotknęły mniejszości religijne na terytoriach kontrolowanych przez ISIS/Daisz zostały zakwalifikowane przez Parlament Europejski w jego rezolucji z dnia 12 lutego 2015 r. w sprawie kryzysu humanitarnego w Iraku i Syrii, zwłaszcza w kontekście Państwa Islamskiego, jako ludobójstwo(43); podkreśla, że UE i jej państwa członkowskie powinny wspierać ściganie członków niepaństwowych grup takich jak ISIS/Daisz, zwracając się do Rady Bezpieczeństwa ONZ o przyznanie jurysdykcji Międzynarodowemu Trybunałowi Karnemu (MTK) lub zapewnienie wymierzania sprawiedliwości za pośrednictwem trybunału ad hoc lub represji wszechświatowej;

37.  potwierdza swoje pełne poparcie dla MTK, statutu rzymskiego, Biura Prokuratora, jego działania motu proprio, a także postępów w zakresie wszczynania nowych śledztw, co jest jednym z podstawowych sposobów zwalczania bezkarności masowych aktów okrucieństwa; wzywa wszystkie państwa członkowskie do ratyfikowania zmian z Kampali, które dotyczą zbrodni agresji, i do dodania „masowych aktów okrucieństwa” do wykazu zbrodni podlegających kompetencji UE; potępia wszelkie próby podważania ich legitymacji lub niezależności oraz wzywa UE i państwa członkowskie do stałej współpracy na rzecz wspierania dochodzeń i orzeczeń MTK w celu ukrócenia bezkarności przestępczości międzynarodowej, w tym w odniesieniu do aresztowania osób ściganych przez MTK; wzywa UE i jej państwa członkowskie do konsekwentnego wspierania analiz, dochodzeń i decyzji MTK oraz do podejmowania działań mających na celu zapobieganie przypadkom braku współpracy z MTK oraz skuteczne reagowanie w takich sytuacjach i zapewnienie odpowiedniego finansowania; przyjmuje z zadowoleniem spotkanie, do którego doszło w dniu 6 lipca 2016 r. między UE a przedstawicielami MTK w Brukseli, dotyczące przygotowania 2. posiedzenia okrągłego stołu UE–MTK i mające na celu umożliwienie odpowiednim pracownikom MTK i instytucji Unii Europejskiej określenie wspólnych obszarów zainteresowania, wymianę informacji dotyczących właściwych działań i zapewnienie lepszej współpracy między obiema stronami; odnotowuje z ogromnym ubolewaniem niedawne zapowiedzi wypowiedzenia statutu rzymskiego, co jest problematyczne ze względu na dostęp ofiar do wymiaru sprawiedliwości i powinno zostać stanowczo potępione; uważa, że Komisja, ESDZ i państwa członkowskie powinny nadal zachęcać państwa trzecie do ratyfikacji i stosowania statutu rzymskiego; ponawia apel do wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, aby wyznaczyła specjalnego przedstawiciela UE ds. międzynarodowego prawa humanitarnego i międzynarodowego wymiaru sprawiedliwości, mającego uprawnienia, by upowszechniać, uwypuklać i reprezentować zaangażowanie UE na rzecz walki z bezkarnością i na rzecz MTK we wszystkich aspektach unijnej polityki zagranicznej; wzywa UE i jej państwa członkowskie do wspierania mechanizmów ONZ dotyczących odpowiedzialności oraz rezolucji dotyczących odpowiedzialności na forach wielostronnych ONZ, w tym w Radzie Praw Człowieka;

38.  apeluje do UE, aby wzmogła wysiłki służące promowaniu praworządności i niezawisłości sądownictwa na szczeblu dwu- i wielostronnym jako podstawowej zasady służącej konsolidacji demokracji; zachęca UE, by wspierała uczciwe wymierzanie sprawiedliwości na całym świecie, służąc pomocą podczas przeprowadzania reform ustawodawczych i instytucjonalnych w państwach trzecich; zachęca ponadto delegatury Unii i ambasady państw członkowskich do systematycznego monitorowania procesów sądowych w celu promowania niezawisłości sądownictwa;

39.  wyraża głębokie zaniepokojenie rosnącą liczbą migrantów, uchodźców i osób ubiegających się o azyl, w tym coraz większą liczbą kobiet jako ofiarami konfliktów, przemocy, prześladowań, upadku państwowości, ubóstwa, nielegalnej migracji, handlu ludźmi i przemytu ludzi, a także solidaryzuje się z tymi osobami; podkreśla pilną potrzebę podjęcia rzeczywistych kroków w celu zajęcia się podstawowymi przyczynami przepływów migracyjnych oraz opracowania długoterminowych rozwiązań opartych na przestrzeganiu praw człowieka, a tym samym podjęcia kwestii zewnętrznego wymiaru kryzysu uchodźczego, w tym dzięki znalezieniu trwałych rozwiązań konfliktów w naszym sąsiedztwie, np. w drodze rozwoju współpracy i partnerstw z zainteresowanymi państwami trzecimi, które są zgodne z prawem międzynarodowym i zapewniają poszanowanie praw człowieka w tych państwach; wyraża głębokie zaniepokojenie przemocą wobec dzieci-migrantów, w tym zaginionych, pozbawionych opieki dzieci-migrantów, i apeluje o przesiedlenie, programy łączenia rodzin i korytarze humanitarne; jest głęboko zaniepokojony trudną sytuacją i rosnącą liczbą osób wewnętrznie przesiedlonych i wzywa do ich bezpiecznego powrotu, przesiedlenia lub lokalnej integracji; wzywa UE i jej państwa członkowskie do zapewniania pomocy humanitarnej w dziedzinie kształcenia, mieszkalnictwa, zdrowia oraz w innych obszarach humanitarnych, które wspierają uchodźców znajdujących się najbliżej swojego kraju pochodzenia, oraz do właściwego wdrażania polityki w zakresie powrotów; podkreśla potrzebę kompleksowego podejścia do migracji, które jest oparte na poszanowaniu praw człowieka, oraz wzywa UE do podjęcia współpracy z ONZ, organizacjami regionalnymi, rządami i NGO; wzywa państwa członkowskie do pełnego wdrożenia wspólnego europejskiego pakietu azylowego i wspólnego prawodawstwa w zakresie migracji, w szczególności w celu ochrony szczególnie narażonych osób ubiegających się o azyl; podkreśla, że koncepcja bezpiecznych krajów i bezpiecznych krajów pochodzenia nie powinna uniemożliwiać indywidualnych ocen wniosków o azyl; przestrzega przed instrumentalizacją polityki zagranicznej UE jako „zarządzania migracją”; apeluje do UE i państw członkowskich o zapewnienie pełnej przejrzystości w odniesieniu do funduszy przyznawanych państwom trzecim na potrzeby współpracy w dziedzinie migracji oraz zagwarantowanie, że taka współpraca nie przynosi korzyści strukturom biorącym udział w naruszeniach praw człowieka, lecz raczej idzie w parze z działaniami na rzecz poprawy sytuacji w zakresie praw człowieka w tych krajach;

40.  uważa, że współpraca na rzecz rozwoju powinna iść w parze z propagowaniem praw człowieka i zasad demokracji, w tym praworządności i dobrych rządów; przypomina w tym kontekście, że ONZ uznała, iż bez podejścia opartego na poszanowaniu praw człowieka nie można w pełni osiągnąć celów rozwoju; przypomina ponadto, że UE zobowiązała się do wspierania krajów partnerskich, uwzględniając ich sytuację rozwojową i poczynione przez nie postępy w dziedzinie praw człowieka i demokracji;

41.  zaznacza, że odsetek osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym jest wyższy wśród kobiet i wzywa Komisję do wzmożenia wysiłków zmierzających do wdrażania środków na rzecz zwalczania ubóstwa i wykluczenia społecznego w ramach jej strategii politycznych na rzecz rozwoju;

42.  przypomina, że drugie kryterium wspólnego stanowiska Rady 2008/944/WPZiB zobowiązuje państwa członkowskie do sprawdzania pozwolenia na wywóz broni pod kątem przestrzegania praw człowieka w kraju docelowym; przypomina w związku z tym zobowiązanie podjęte przez Komisję w planie działania UE dotyczącym praw człowieka i demokracji w odniesieniu do sił bezpieczeństwa i realizacji polityki UE w zakresie praw człowieka, w tym do opracowania i wdrożenia polityki należytej staranności w tym zakresie;

43.  ponawia apel o zajęcie przez UE wspólnego stanowiska w sprawie wykorzystywania uzbrojonych bezzałogowych statków powietrznych, które będzie stało na straży praw człowieka i międzynarodowego prawa humanitarnego oraz będzie uwzględniało takie kwestie jak ramy prawne, proporcjonalność, rozliczalność, ochrona ludności cywilnej i przejrzystość; ponownie nalega, by UE zakazała opracowywania, produkcji i stosowania w pełni autonomicznej broni, która umożliwia przeprowadzanie ataków bez interwencji człowieka;

44.  uważa, że UE powinna kontynuować wysiłki w dążeniu do wzmocnienia poszanowania praw człowieka przysługujących osobom LGBTI zgodnie z wytycznymi UE w tym obszarze; wzywa do pełnego wdrożenia tych wytycznych, w tym przez szkolenia dla pracowników UE w państwach trzecich; potępia fakt, że w 72 państwach homoseksualizm nadal jest uznawany za niezgodny z prawem, wyraża zaniepokojenie, że w 13 z tych państw jest kara śmierci, i uważa, że brutalne praktyki oraz akty przemocy wobec osób ze względu na orientację seksualną, takie jak przymusowe ujawnienie preferencji homoseksualnych, przestępstwa z nienawiści, mowa nienawiści w internecie i poza nim oraz gwałty korekcyjne nie powinny pozostać bezkarne; przyjmuje do wiadomości legalizację małżeństw lub związków cywilnych osób tej samej płci w niektórych krajach i zachęca do ich dalszego uznawania; potępia naruszanie nietykalności cielesnej kobiet i grup mniejszości; wzywa państwa do zakazania tych praktyk, ścigania sprawców i wspierania ofiar;

45.  ponownie podkreśla kluczowe znaczenie zwalczania wszelkich form korupcji w celu zapewnienia praworządności, demokracji i poszanowania praw człowieka; stanowczo potępia wszelkie działania sprzyjające takim praktykom korupcyjnym;

46.  przypomina, że korupcja stanowi zagrożenie dla równego korzystania z praw człowieka oraz podważa procesy demokratyczne, takie jak praworządność oraz uczciwe wymierzanie sprawiedliwości; uważa, że UE powinna podkreślać w ramach wszystkich platform dialogu z państwami trzecimi znaczenie uczciwości, odpowiedzialności i właściwego zarządzania sprawami publicznymi, finansami publicznymi i mieniem publicznym, o czym jest mowa w Konwencji NZ przeciwko korupcji; zaleca, aby UE wykorzystywała swoją wiedzę ekspercką, by bardziej spójnie i systematycznie wspierać państwa trzecie w zwalczaniu korupcji przez tworzenie i umacnianie niezależnych i skutecznych instytucji antykorupcyjnych; wzywa w szczególności Komisję, by wynegocjowała przepisy dotyczące walki z korupcją we wszystkich przyszłych umowach handlowych będących przedmiotem negocjacji z państwami trzecimi;

47.  podkreśla podstawowe zobowiązania i obowiązki państw i innych podmiotów odpowiedzialnych w zakresie łagodzenia zmiany klimatu, zapobiegania jej niekorzystnemu oddziaływaniu na prawa człowieka oraz promowania spójności polityki w celu zapewnienia, by wysiłki w zakresie łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do zmiany klimatu były odpowiednie, wystarczająco ambitne, niedyskryminacyjne i zgodne pod innymi względami ze zobowiązaniami w zakresie praw człowieka; podkreśla, że według szacunków ONZ do 2050 r. pojawi się wielu przesiedleńców ekologicznych; podkreśla powiązania między polityką handlową, polityką ochrony środowiska i polityką rozwojową oraz możliwe pozytywne i negatywne skutki tych obszarów polityki dla poszanowania praw człowieka; z zadowoleniem przyjmuje międzynarodowe zaangażowanie na rzecz wspierania integracji zagadnień związanych z klęskami żywiołowymi, katastrofami naturalnymi i zmianami klimatu z prawami człowieka;

48.  podkreśla, że w ostatnich latach zjawiska masowego wykupu i dzierżawy gruntów znacząco przybrały na sile w krajach rozwijających się; uważa, że walka z eksploatacją i zawłaszczaniem zasobów musi stanowić działanie priorytetowe; potępia praktyki takie jak masowy wykup i dzierżawa ziemi oraz nadmierna eksploatacja zasobów naturalnych; wzywa Komisję do podjęcia pilnych działań w odpowiedzi na postulaty Parlamentu Europejskiego wyrażone w licznych rezolucjach w tej sprawie;

49.  podkreśla znaczenie uwzględnienia praw człowieka w polityce społecznej, oświatowej, zdrowotnej i bezpieczeństwa, a także dostępu do takich dóbr i usług jak woda lub urządzenia sanitarne;

50.  apeluje do instytucji międzynarodowych, rządów krajowych, organizacji pozarządowych i obywateli o harmonijną współpracę w celu ustanowienia odpowiednich ram regulacyjnych, aby zagwarantować dostęp do minimalnej ilości wody dla wszystkich ludzi na świecie; podkreśla, że woda nie powinna być traktowana jako towar, lecz jako kwestia rozwoju i zrównoważonego wykorzystania zasobów oraz że prywatyzacja wody nie zwalnia państw z ich obowiązków w zakresie praw człowieka; wzywa kraje, w których woda jest jedną z przyczyn napięć lub konfliktów do współpracy w odniesieniu do dzielenia się zasobami wodnymi, aby stworzyć sytuację korzystną dla wszystkich, sprzyjającą zrównoważonemu wykorzystaniu zasobów i pokojowemu rozwojowi regionu;

Podjęcie wyzwań i działań związanych ze wspieraniem demokracji

51.  podkreśla, że UE powinna nadal aktywnie wspierać demokratyczne i skuteczne instytucje działające w dziedzinie praw człowieka oraz społeczeństwo obywatelskie w wysiłkach związanych z promowaniem demokratyzacji; przyjmuje z zadowoleniem nieocenioną pomoc zapewnianą na świecie organizacjom społeczeństwa obywatelskiego w ramach Europejskiego Instrumentu na rzecz Wspierania Demokracji i Praw Człowieka (EIDHR), który nadal stanowi sztandarowy instrument UE we wdrażaniu jej zewnętrznej polityki w zakresie praw człowieka; ponadto z zadowoleniem przyjmuje konsekwentne wysiłki Europejskiego Funduszu na rzecz Demokracji w zakresie promowania demokracji oraz poszanowania podstawowych praw i wolności we wschodnim i w południowym sąsiedztwie UE;

52.  przypomina, że doświadczenia i wnioski z przejścia do demokracji w ramach polityki rozszerzenia i sąsiedztwa mogłyby w pozytywny sposób przyczynić się do wskazania najlepszych praktyk, które mogłyby zostać zastosowane do wspierania i konsolidowania innych procesów demokratyzacji na całym świecie;

53.  ponawia w tym kontekście swój apel do Komisji o opracowanie unijnych wytycznych dotyczących wspierania demokracji;

54.  zaleca, aby UE wzmogła wysiłki zmierzające do opracowania bardziej kompleksowego podejścia do procesów demokratyzacji, które obejmują nie tylko wolne i uczciwe wybory, ale również inne aspekty, z myślą o wzmacnianiu instytucji demokratycznych i zaufania publicznego do procedur wyborczych na całym świecie;

55.  odnosi się z zadowoleniem do ośmiu misji obserwacji wyborów i ośmiu misji ekspertów ds. wyborów przeprowadzonych na całym świecie przez UE w 2016 r.; podkreśla, że od 2015 r. UE zorganizowała 17 misji obserwacji wyborów i 23 misje ekspertów ds. wyborów; powtarza swoją pozytywną opinię na temat stałego unijnego wsparcia dla procedur wyborczych oraz pomocy i wsparcia ze strony UE dla obserwatorów krajowych; z zadowoleniem przyjmuje i w pełni popiera w tym względzie prace Zespołu ds. Wspierania Demokracji i Koordynacji Wyborów;

56.  przypomina o znaczeniu odpowiednich działań następczych podejmowanych na podstawie sprawozdań i zaleceń misji obserwacji wyborów jako sposobu zwiększenia ich oddziaływania i wzmocnienia unijnego wsparcia dla standardów demokratycznych w zainteresowanych krajach;

57.  przyjmuje z zadowoleniem, że w bieżącym planie działania dotyczącym praw człowieka i demokracji Komisja, ESDZ i państwa członkowskie zobowiązały się do bardziej zdecydowanego i konsekwentnego zaangażowania we współpracę w państwach trzecich z organami wyborczymi, instytucjami parlamentarnymi i organizacjami społeczeństwa obywatelskiego w celu przyczyniania się do wzmocnienia ich pozycji, a tym samym do umocnienia procesów demokratycznych;

58.  podkreśla, że unijna polityka rozszerzenia jest jednym z najskuteczniejszych narzędzi służących wzmocnieniu poszanowania zasad demokracji i praw człowieka w świetle obecnych zmian politycznych w krajach kandydujących i potencjalnych krajach kandydujących; apeluje do Komisji o wzmocnienie wysiłków w zakresie wspierania wzmacniania demokratycznej kultury politycznej, poszanowania praworządności, niezależności mediów i sądownictwa oraz walki z korupcją w tych krajach; wyraża przekonanie, że najważniejszym elementem zaktualizowanej europejskiej polityki sąsiedztwa powinna nadal być ochrona, aktywne propagowanie i egzekwowanie praw człowieka i zasad demokracji; ponownie podkreśla fakt, że ochrona, aktywne propagowanie i egzekwowanie praw człowieka i demokracji leży w interesie zarówno krajów partnerskich, jak i UE; podkreśla również, że UE powinna utrzymać swoje zobowiązanie wobec partnerów, szczególnie w swoim sąsiedztwie, w zakresie wspierania reform gospodarczych, społecznych i politycznych, ochrony praw człowieka oraz wspierania budowania praworządności, jako że są to najlepsze sposoby umacniania porządku międzynarodowego i zapewnienia stabilności w sąsiedztwie; przypomina, że Unia dla Śródziemnomorza może i powinna kształtować dialog polityczny w tym obszarze oraz promować realizację zaplanowanych działań w dziedzinie praw człowieka i demokracji w tym regionie; podkreśla, że każdy kraj dążący do przystąpienia do UE musi zagwarantować pełne poszanowanie praw człowieka i ściśle spełniać kryteria kopenhaskie, których nieprzestrzeganie może prowadzić do zamrożenia negocjacji;

59.  podkreśla, że budowanie pokoju obejmuje wysiłki mające na celu zapobieganie konfliktom i ich ograniczanie oraz wzmacnianie odporności instytucji politycznych, społeczno-gospodarczych i bezpieczeństwa, aby zapewnić podstawę dla trwałego pokoju i zrównoważonego rozwoju w dłuższej perspektywie czasowej; zwraca uwagę, że promowanie praworządności, dobrych rządów i praw człowieka ma zasadnicze znaczenie dla zbudowania trwałego pokoju;

Zapewnianie kompleksowego i spójnego podejścia do praw człowieka i demokracji za pośrednictwem polityki UE

60.  przyjmuje do wiadomości przyjęcie sprawozdania rocznego UE dotyczącego praw człowieka i demokracji w 2016 r.; uważa, że sprawozdanie roczne jest nieodzownym narzędziem służącym kontroli, komunikacji i debacie na temat polityki UE w dziedzinie praw człowieka i demokracji na świecie oraz cennym instrumentem zapewniającym kompleksowy przegląd unijnych priorytetów, wysiłków, jak również wyzwań w tym obszarze, i które może być wykorzystane do określenia dalszych sposobów skutecznego radzenia sobie z tymi wyzwaniami;

61.  stanowczo ponawia apel do wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa o udział w debacie z posłami do Parlamentu na dwóch posiedzeniach plenarnych rocznie, tj. po zaprezentowaniu sprawozdania rocznego i w odpowiedzi na swoje własne sprawozdanie; przypomina o znaczeniu ciągłego dialogu międzyinstytucjonalnego dotyczącego działań następczych w związku z przyjętymi w trybie pilnym rezolucjami Parlamentu w sprawie praw człowieka; przypomina, że odpowiedzi na piśmie odgrywają istotną rolę w stosunkach międzyinstytucjonalnych, ponieważ umożliwiają podejmowanie systematycznych i pogłębionych działań następczych dotyczących wszystkich kwestii poruszonych przez Parlament i w ten sposób przyczyniają się do wzmocnienia skutecznej koordynacji; apeluje do wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii oraz ESDZ o udzielenie wyczerpujących odpowiedzi na pisemne zapytania oraz zajęcie się kwestiami praw człowieka poruszonymi na najwyższym szczeblu dialogu z zaangażowanymi krajami;

62.  wyraża uznanie dla ESDZ i Komisji w związku z przedstawieniem przez nie wyczerpujących sprawozdań dotyczących działań podjętych przez UE w dziedzinie praw człowieka i demokracji w 2016 r.; uważa jednak, że należy poprawić obecny format sprawozdania rocznego dotyczącego praw człowieka i demokracji poprzez uwzględnienie w nim lepszego przeglądu konkretnego wpływu działań UE na prawa człowieka i demokrację w państwach trzecich;

63.  ponownie wyraża pogląd, że przyjęcie ram strategicznych UE i pierwszego planu działania dotyczącego praw człowieka i demokracji w 2012 r. stanowiło dla UE ważny krok na rzecz umieszczenia praw człowieka i demokracji w samym centrum jej stosunków zewnętrznych; wyraża zadowolenie z przyjęcia przez Radę w lipcu 2015 r. nowego planu działania dotyczącego praw człowieka i demokracji na lata 2015–2019 oraz przeprowadzenia przeglądu śródokresowego w 2017 r.; wzywa wiceprzewodniczącą Komisji / wysoką przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, ESDZ, Komisję, Radę i państwa członkowskie do zapewnienia skutecznego i spójnego wdrożenia bieżącego planu działania, w tym przez rzeczywistą współpracę z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego; podkreśla, że państwa członkowskie powinny przygotować sprawozdania z wdrażania tego planu; zwraca szczególną uwagę na znaczenie zwiększenia skuteczności i maksymalizacji lokalnego oddziaływania narzędzi wykorzystywanych do wspierania poszanowania praw człowieka i demokracji na świecie;

64.  ponownie wyraża pogląd o potrzebie trwałego porozumienia i większej koordynacji między państwami członkowskimi i instytucjami Unii Europejskiej oraz rzeczywistej współpracy z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego na szczeblu lokalnym, krajowym i międzynarodowym w celu spójnego i konsekwentnego realizowania zaplanowanych działań w dziedzinie praw człowieka i demokracji; zdecydowanie podkreśla, że państwa członkowskie powinny wziąć większą odpowiedzialność za wdrażanie planu działania i ram strategicznych UE oraz wykorzystywać je jako program działań na rzecz propagowania praw człowieka i demokracji w stosunkach dwu- i wielostronnych;

65.  dostrzega kluczową rolę specjalnego przedstawiciela UE ds. praw człowieka Stavrosa Lambrinidisa w zwiększaniu widoczności UE oraz jej skuteczności w ochronie i promowaniu praw człowieka i zasad demokracji na całym świecie, a także podkreśla jego rolę w promowaniu konsekwentnego i spójnego wdrażania polityki UE w dziedzinie praw człowieka; przyjmuje z zadowoleniem przedłużenie mandatu specjalnego przedstawiciela UE ds. praw człowieka do dnia 28 lutego 2019 r. oraz ponawia swój apel o przekształcenie tego mandatu w mandat stały; zaleca w związku z tym, aby specjalny przedstawiciel UE ds. praw człowieka miał uprawnienia do inicjatywy własnej, był bardziej widoczny dla ogółu społeczeństwa oraz dysponował odpowiednim personelem i odpowiednimi zasobami finansowymi umożliwiającymi pełne wykorzystanie potencjału tego stanowiska; zaleca ponadto, aby specjalny przedstawiciel UE ds. praw człowieka zwiększył przejrzystość swoich działań, planów, sprawozdań z postępu prac czy przeglądów;

66.  ubolewa, że dostęp do informacji na temat prac i poziomu oddziaływania specjalnego przedstawiciela UE ds. praw człowieka można uzyskać jedynie częściowo poprzez przegląd rocznego sprawozdania dotyczącego praw człowieka, jego wpisów w mediach społecznościowych oraz dostępnych przemówień;

67.  w pełni popiera krajowe strategie w dziedzinie praw człowieka, które dostosowują działania UE do szczególnej sytuacji i potrzeb każdego kraju; powtarza wezwanie do udostępnienia treści strategii posłom do Parlamentu; zdecydowanie podkreśla znaczenie uwzględniania krajowych strategii w dziedzinie praw człowieka na wszystkich szczeblach kształtowania polityki względem poszczególnych państw trzecich; ponownie podkreśla, że krajowe strategie w dziedzinie praw człowieka powinny korespondować z działaniami UE, które mają zostać wdrożone w każdym państwie w zależności od jego szczególnych uwarunkowań oraz powinny zawierać mierzalne wskaźniki postępu i możliwość ich dostosowania w razie potrzeby;

68.  z zadowoleniem przyjmuje wyznaczenie punktów kontaktowych w dziedzinie praw człowieka i płci przez wszystkie delegatury Unii i misje WPBiO; przypomina zalecenie wystosowane do wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz do ESDZ, aby opracować jasne wytyczne operacyjne dotyczące roli punktów kontaktowych w delegaturach w celu poprawy ich funkcjonowania, umożliwienia im działania w charakterze rzeczywistych organów doradczych ds. praw człowieka oraz zapewnienia skuteczności prowadzonych przez nie działań;

69.  uznaje, że dialogi dotyczące praw człowieka prowadzone z państwami trzecimi mogą być skutecznym narzędziem dwustronnego zaangażowania i współpracy w zakresie propagowania i ochrony praw człowieka; przyjmuje z zadowoleniem inicjowanie dialogów dotyczących praw człowieka z coraz większą liczbą krajów; pochwala angażowanie społeczeństwa obywatelskiego w rozmowy wstępne i zachęca do takich działań; powtarza wezwanie do opracowania kompleksowego mechanizmu monitorowania i przeglądu funkcjonowania dialogów dotyczących praw człowieka;

70.  przypomina, że UE zobowiązała się do umieszczania praw człowieka i demokracji w centrum swoich stosunków z państwami trzecimi; podkreśla w związku z tym, że propagowanie praw człowieka i zasad demokratycznych, w tym klauzul praw człowieka w porozumieniach międzynarodowych, musi być wspierane w ramach wszystkich strategii politycznych UE o wymiarze zewnętrznym, takich jak polityka rozszerzenia i sąsiedztwa, WPBiO, a także polityka środowiskowa, polityka na rzecz rozwoju, polityka bezpieczeństwa, polityka przeciwdziałania terroryzmowi, polityka handlowa, polityka migracyjna, polityka w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości i polityka w zakresie spraw wewnętrznych;

71.  przypomina, że sankcje to zasadniczy element wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa (WPZiB); wzywa Radę do przyjęcia sankcji przewidzianych w prawodawstwie europejskim, gdy uznane zostaną za konieczne dla osiągnięcia celów WPZiB, w szczególności w celu ochrony praw człowieka i konsolidacji oraz wspierania demokracji, zapewniając jednocześnie, że nie będą one miały wpływu na ludność cywilną; apeluje, aby sankcje koncentrowały się na urzędnikach zidentyfikowanych jako osoby odpowiedzialne za naruszenia praw człowieka, tak aby wymierzyć im karę za ich zbrodnie i nadużycia;

72.  odnotowuje wysiłki Komisji zmierzające do wywiązania się ze zobowiązania do uwzględniania przepisów w dziedzinie praw człowieka w ocenach skutków dotyczących wniosków ustawodawczych i nieustawodawczych, środków wykonawczych i porozumień handlowych i inwestycyjnych; wzywa Komisję do podniesienia jakości i kompleksowości ocen skutków oraz do zapewnienia systematycznego uwzględniania kwestii związanych z prawami człowieka w tekście wniosków ustawodawczych i nieustawodawczych;

73.  ponownie podkreśla swoje pełne poparcie dla silnego zaangażowania UE na rzecz promowania poprawy sytuacji w zakresie praw człowieka i zasad demokracji poprzez współpracę ze strukturami ONZ i jej wyspecjalizowanymi agencjami, a także z Radą Europy, Organizacją Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE), Organizacją Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD), organizacjami regionalnymi takimi jak Stowarzyszenie Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN), Południowoazjatyckie Stowarzyszenie na rzecz Współpracy Regionalnej (SAARC), Unia Afrykańska, Liga Państw Arabskich i innymi, zgodnie z art. 21 i 22 TUE;

74.  podkreśla, że aby osiągnąć ambitne cele określone w nowym planie działania, UE musi wygospodarować wystarczające zasoby i zapewnić wiedzę fachową zarówno pod względem zasobów kadrowych w delegaturach i siedzibach głównych, jak i pod względem dostępnych środków finansowych;

75.  ponownie podkreśla ponadto nadrzędne znaczenie aktywnego i konsekwentnego angażowania się UE we wszystkie mechanizmy ONZ dotyczące praw człowieka, zwłaszcza w działania Trzeciego Komitetu Zgromadzenia Ogólnego ONZ i działalność Rady Praw Człowieka; uznaje wysiłki ESDZ, delegatur Unii w Nowym Jorku i Genewie oraz państw członkowskich na rzecz zwiększenia spójności działań UE w dziedzinie praw człowieka na szczeblu ONZ; zachęca UE do zwiększenia wysiłków mających służyć dobitnemu przedstawianiu jej stanowiska, w tym przez wzmożenie działań w zakresie coraz powszechniej wdrażanych inicjatyw międzyregionalnych oraz przyjmowanie roli współwnioskodawcy podczas prac nad rezolucjami i przewodniczenie takim pracom; podkreśla potrzebę przywództwa UE w dążeniu do reform ONZ mających na celu wzmocnienie oddziaływania i siły systemu wielostronnego opartego na zasadach oraz zapewnienie skuteczniejszej ochrony praw człowieka i rozwoju prawa międzynarodowego;

o
o   o

76.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, specjalnemu przedstawicielowi UE ds. praw człowieka, rządom i parlamentom państw członkowskich, Radzie Bezpieczeństwa ONZ, sekretarzowi generalnemu ONZ, przewodniczącemu 70. Zgromadzenia Ogólnego ONZ, przewodniczącej Rady Praw Człowieka ONZ, wysokiej komisarz ONZ ds. praw człowieka i szefom delegatur UE.

(1) http://www.ohchr.org/Documents/ProfessionalInterest/cedaw.pdf
(2) http://www.un.org/en/ga/search/view_doc.asp?symbol=A/RES/69/167
(3) https://treaties.un.org/doc/source/docs/A_RES_45_158-E.pdf
(4) http://www.unhcr.org/3b66c2aa10
(5) http://www.ohchr.org/Documents/Publications/GuidingPrinciplesBusinessHR_EN.pdf
(6) http://www.un.org/en/development/desa/population/migration/generalassembly/docs/globalcompact/A_RES‌_71_1.pdf
(7) https://sustainabledevelopment.un.org/post2015/transformingourworld
(8) https://www.coe.int/en/web/conventions/full-list/-/conventions/rms/090000168008482e
(9) http://www.oecd.org/corporate/mne/oecdguidelinesformultinationalenterprises.htm
(10) https://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/EN/foraff/131181.pdf
(11) http://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-10897-2015-INIT/pl/pdf
(12) http://europa.eu/globalstrategy/sites/globalstrategy/files/regions/files/eugs_review_web_0.pdf
(13) http://europa.eu/globalstrategy/sites/globalstrategy/files/full_brochure_year_1.pdf
(14) Dz.U. L 76 z 22.3.2011, s. 56. http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2011:076:0056:0058:pl:PDF
(15) https://eeas.europa.eu/sites/eeas/files/eu_guidelines_rights_of_child_0.pdf
(16) https://ec.europa.eu/europeaid/sites/devco/files/european-consensus-on-development-final-20170626_en.pdf
(17) https://eeas.europa.eu/sites/eeas/files/eu_human_rights_guidelines_on_freedom_of_expression_online_and_offline_en.pdf
(18) https://eeas.europa.eu/sites/eeas/files/137585.pdf
(19) http://www.ceceurope.org/wp-content/uploads/2015/08/CofEU_119404.pdf
(20) https://eeas.europa.eu/sites/eeas/files/guidelines_death_penalty_st08416_en.pdf
(21) https://eeas.europa.eu/sites/eeas/files/20120626_guidelines_en.pdf
(22) https://www.osce.org/odihr/19223?download=true
(23) https://eeas.europa.eu/sites/eeas/files/137584.pdf
(24) https://eeas.europa.eu/sites/eeas/files/eu_guidelines_on_human_rights_dialogues_with_third_countries.pdf
(25) Dz.U. C 303 z 15.12.2009, s. 12.
(26)  https://eeas.europa.eu/sites/eeas/files/16173_08_en.pdf
(27) https://eeas.europa.eu/sites/eeas/files/10019_08_en.pdf
(28) Dz.U. L 130 z 19.5.2017, s. 1.
(29) https://eeas.europa.eu/sites/eeas/files/eu_guidelines_hrd_en.pdf
(30) http://data.consilium.europa.eu/doc/document/ST-10255-2016-INIT/pl/pdf
(31) Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0344.
(32) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0502.
(33) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0404.
(34) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0405.
(35) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0300.
(36) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0020.
(37) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0066.
(38) Dz.U. C 181 z 19.5.2016, s. 69.
(39) http://www.ohchr.org/EN/HRBodies/HRC/RegularSessions/Session31/Documents/A_HRC_31_56_en.doc
(40) Dz.U. C 153 E z 31.5.2013, s. 115.
(41) Dz.U. L 134 z 29.5.2009, s. 1.
(42) Dz.U. L 101 z 15.4.2011, s. 1.
(43) Dz.U. C 310 z 25.8.2016, s. 35.


Zalecenie dla Rady, Komisji i ESDZ w sprawie Hong Kongu, 20 lat po przekazaniu go Chinom
PDF 364kWORD 57k
Zalecenie Parlamentu Europejskiego z dnia 13 grudnia 2017 r. dla Rady, Komisji i wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, dotyczącego Hongkongu 20 lat po jego przekazaniu Chińskiej Republice Ludowej (2017/2204(INI))
P8_TA(2017)0495A8-0382/2017

Parlament Europejski,

–  uwzględniając ustawę zasadniczą Specjalnego Regionu Administracyjnego Hongkong (SRA), przyjętą w dniu 4 kwietnia 1990 r., która weszła w życie w dniu 1 lipca 1997 r.,

–  uwzględniając wspólne oświadczenie rządu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej oraz rządu Chińskiej Republiki Ludowej w sprawie Hongkongu z dnia 19 grudnia 1984 r., znane również jako wspólne oświadczenie chińsko-brytyjskie,

–  uwzględniając wspólne sprawozdania Komisji i wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z dnia 26 kwietnia 2017 r. w sprawie Specjalnego Regionu Administracyjnego Hongkong - sprawozdanie roczne za 2016 r. (JOIN(2017)0016), z dnia 25 kwietnia 2016 r. w sprawie Specjalnego Regionu Administracyjnego Hongkong - sprawozdanie roczne za 2015 r.(JOIN(2016)0010) oraz z dnia 24 kwietnia 2015 r. w sprawie Specjalnego Regionu Administracyjnego Hongkong - sprawozdanie roczne za 2014 r.(JOIN(2015)0012),

–  uwzględniając wspólny komunikat Komisji i wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa z dnia 22 czerwca 2016 r., dotyczący elementów nowej strategii UE wobec Chin (JOIN (2016)0030), komunikat Komisji z dnia 14 października 2015 r. pod tytułem „Handel z korzyścią dla wszystkich. W kierunku bardziej odpowiedzialnej polityki handlowej i inwestycyjnej” (COM(2015)0497) oraz konkluzje Rady z dnia 18 lipca 2016 r. w sprawie strategii UE wobec Chin,

–  uwzględniając unijną politykę „jednych Chin”,

–  uwzględniając umowę o współpracy celnej między UE a Specjalnym Regionem Administracyjnym Hongkong z 1999 r.(1),

–  uwzględniając prawo bezwizowego wjazdu do strefy Schengen(2) i do pozostałej części Unii Europejskiej, przysługujące posiadaczom paszportu Specjalnego Regionu Administracyjnego Hongkong i vice versa,

–  uwzględniając dialog między UE a Chinami na temat praw człowieka, który zainicjowano w 1995 r.,

–  uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Hongkongu, w szczególności rezolucję z dnia 24 listopada 2016 r. w sprawie Gui Minhaia, wydawcy uwięzionego w Chinach(3), z dnia 4 lutego 2016 r. w sprawie zaginionych wydawców książek w Hongkongu(4), z dnia 15 grudnia 2005 r. w sprawie sytuacji w zakresie praw człowieka w Tybecie i w Hongkongu(5), z dnia 8 kwietnia 2003 r. w sprawie trzeciego i czwartego sprawozdania rocznego Komisji dla Rady i Parlamentu Europejskiego w sprawie Specjalnego Regionu Administracyjnego Hongkong(6), z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie Hongkongu(7), z dnia 26 października 2000 r. w sprawie pierwszego i drugiego sprawozdania rocznego Komisji w sprawie Specjalnego Regionu Administracyjnego Hongkong(8), z dnia 8 października 1998 r. w sprawie komunikatu Komisji do Rady w sprawie Unii Europejskiej i Hongkongu – okres po 1997 r.(9) oraz z dnia 10 kwietnia 1997 r. w sprawie sytuacji w Hongkongu(10),

–  uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Chin, zwłaszcza rezolucję z dnia 16 grudnia 2015 r.(11) oraz z dnia 14 marca 2013 r. w sprawie stosunków między UE a Chinami(12),

–  uwzględniając art. 113 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych (A8-0382/2017),

A.  mając na uwadze, że w dniu 1 lipca 1997 r. zwierzchność nad Hongkongiem została przeniesiona ze Zjednoczonego Królestwa na Chińską Republikę Ludową (ChRL);

B.  mając na uwadze, że wspólne oświadczenie chińsko-brytyjskie z 1984 r. gwarantuje, a ustawa zasadnicza Specjalnego Regionu Administracyjnego Hongkong z 1990 r. stanowi, że Hongkong utrzyma autonomię i niezawisłość organów wykonawczych, ustawodawczych i sądowych przez 50 lat od przekazania Chinom zwierzchności nad nim;

C.  mając na uwadze, że UE i Parlament Europejski nadal zdecydowanie popierają zasadę „jeden kraj, dwa systemy” i szeroką autonomię, jaką Hongkong cieszy się w Chinach;

D.  mając na uwadze, że UE i Hongkong prowadzą doroczne rozmowy na wysokim szczeblu, które zainicjowano w 2005 r. i określa się mianem usystematyzowanego dialogu; mając na uwadze, że w dniu 17 listopada 2016 r. w Brukseli po raz dziesiąty odbyły się doroczne rozmowy prowadzone w ramach usystematyzowanego dialogu;

E.  mając na uwadze, że stosunki dwustronne między UE a Hongkongiem w dalszym ciągu zacieśniają się; mając na uwadze, że UE jest drugim co do wielkości partnerem handlowym Hongkongu po Chinach kontynentalnych, a Hongkong jest czternastym co do wielkości partnerem handlowym UE w dziedzinie wymiany towarowej i kluczowym partnerem w dziedzinie handlu usługami; mając na uwadze, że przyszłym stosunkom dwustronnym powinny sprzyjać takie czynniki jak potrzeby Hongkongu w zakresie dalszej dywersyfikacji gospodarczej, bliskie powiązania z nowym szlakiem jedwabnym i ściślejsza integracja z regionem Delty Rzeki Perłowej; mając na uwadze, że według Konferencji NZ ds. Handlu i Rozwoju (UNCTAD) Hongkong jest drugim największym na świecie rynkiem docelowym dla bezpośrednich inwestycji zagranicznych;

F.  mając na uwadze, że za obronność i sprawy zagraniczne Hongkongu odpowiada rząd ChRL;

G.  mając na uwadze, że Specjalny Region Administracyjny Hongkong otrzymał przyznane ustawą zasadniczą prawo do samodzielnego kształtowania stosunków gospodarczych z zagranicą oraz do członkostwa w organizacjach międzynarodowych;

H.  mając na uwadze, że również po dniu 1 lipca 1997 r. w Hongkongu nadal obowiązują wprowadzone już wcześniej konwencje o prawach obywatelskich, politycznych, gospodarczych, społecznych i kulturalnych, jak również międzynarodowe konwencje o prawach człowieka; mając na uwadze, że także ChRL podpisała i ratyfikowała międzynarodowe konwencje o tych prawach, uznając tym samym znaczenie i uniwersalność praw człowieka; mając na uwadze, że we współpracy z UE i innymi partnerami międzynarodowymi Chiny stworzyły przestrzeń do dialogu na temat kwestii związanych z praworządnością;

I.  mając na uwadze, że Hongkong jest członkiem lub członkiem stowarzyszonym ponad 20 organizacji międzynarodowych, w tym Światowej Organizacji Handlu (WTO), Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW), Współpracy Gospodarczej Azji i Pacyfiku (APEC), Interpolu, Banku Rozrachunków Międzynarodowych (BIS), Azjatyckiego Banku Rozwoju (ADB), Azjatyckiego Banku Inwestycji Infrastrukturalnych (AIIB), Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego, Międzynarodowej Izby Handlowej oraz Międzynarodowej Konfederacji Wolnych Związków Zawodowych;

J.  mając na uwadze, że Hongkong jest stroną Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych;

K.  mając na uwadze, że ustawa zasadnicza ustanawia ochronę praw człowieka i wolności jednostki;

L.  mając na uwadze, że art. 27 ustawy zasadniczej gwarantuje wolność słowa, prasy i publikacji, wolność zrzeszania się, zgromadzania się oraz wolność pochodów i demonstracji;

M.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 45 i 68 ustawy zasadniczej szef rządu i wszyscy członkowie Rady Ustawodawczej powinni być w ostatecznym rozrachunku wybierani w wyborach powszechnych;

N.  mając na uwadze, że w dniu 10 czerwca 2014 r. Rada Państwa ChRL wydała białą księgę w sprawie stosowanej w Hongkongu polityki „jeden kraj, dwa systemy”, podkreślając, że w ostatecznym rozrachunku autonomia Specjalnego Regionu Administracyjnego Hongkong jest przedmiotem zezwolenia rządu centralnego ChRL;

O.  mając na uwadze, że tradycyjna w Hongkongu otwartość społeczeństwa utorowała drogę dla rozwoju autentycznego i niezależnego społeczeństwa obywatelskiego, które aktywnie i konstruktywnie uczestniczy w życiu publicznym Specjalnego Regionu Administracyjnego;

P.  mając na uwadze, że społeczeństwo obywatelskie Hongkongu podniosło świadomość publiczną w zakresie praw obywatelskich i politycznych, religii, opieki zdrowotnej, środowiska, zmiany klimatu, udziału kobiet w życiu politycznym, praw pracowników krajowych, praw osób LGBTI oraz wolności nauki i kultury;

Q.  mając na uwadze, że Hongkong cieszy się dynamicznym systemem wielopartyjnym; mając na uwadze, że na przestrzeni lat w Hongkongu odbywały się masowe demonstracje na rzecz demokracji i pełnego wprowadzenia w życie ustawy zasadniczej, w tym protesty zorganizowane w 2014 r. przez tzw. ruch parasolkowy, demonstracje na rzecz wolności mediów, a także m.in. manifestacje sprzeciwu w związku z zaginięciem miejscowych księgarzy;

R.  mając na uwadze, że w ciągu ostatnich 20 lat część dziennikarzy i innych pracowników mediów, często zwolenników demokracji wyrażających krytyczne poglądy, zmuszono do odejścia z pracy lub przesunięto do mniej wrażliwych dziedzin, a w niektórych przypadkach grożono im przemocą;

S.  mając na uwadze, że pod koniec 2015 r. doszło do zaginięcia czterech rezydentów Hongkongu i jednego nierezydenta, związanych z wydawnictwem Mighty Current i jego księgarnią, a wiele miesięcy później pojawiły się doniesienia, że są oni przetrzymywani w Chinach kontynentalnych w nieujawnionych miejscach, a także mając na uwadze, że jeden ze zwolnionych księgarzy poinformował, iż jego zeznania o popełnieniu przestępstwa zostały wymuszone;

T.  mając na uwadze, że w ciągu ostatnich kilku lat zaobserwowano wzrost autocenzury w hongkońskich mediach w sprawach dotyczących Chin kontynentalnych, co potwierdzają także badania i sprawozdania sporządzone przez Stowarzyszenie Dziennikarzy Hongkongu;

U.  mając na uwadze, że Hongkong zapewnia ofertę edukacyjną oraz placówki akademickie wysokiej jakości, ale wolność nauki jest zagrożona powtarzającą się ingerencją chińskiego rządu centralnego, w szczególności w odniesieniu do powoływania rad uniwersyteckich;

V.  mając na uwadze, że sondaże przeprowadzane w regularnych odstępach czasu w ramach programu badania opinii publicznej Uniwersytetu w Hongkongu dokumentują długotrwały spadek identyfikacji z Chinami;

W.  mając na uwadze, że w styczniu 2017 r. Biuro Ochrony Środowiska w Hongkongu opublikowało międzysektorowy plan działania Hongkongu na rzecz klimatu 2030+, w którym – w następstwie porozumienia klimatycznego z Paryża –ustanowiono nowe cele w zakresie emisji dwutlenku węgla, zmniejszające intensywność emisji o dwie trzecie i całkowitą emisję dwutlenku węgla o jedną trzecią do 2030 r. w porównaniu z poziomem wyjściowym z 2005 r.;

X.  mając na uwadze znaczenie portu w Hongkongu dla ChRL i handlu międzynarodowego;

1.  zaleca Radzie, Komisji i wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa:

   a) aby podkreślały w kontaktach z władzami Specjalnego Regionu Administracyjnego Hongkong oraz ChRL, że tak jak prowadzona przez UE polityka „jednych Chin” jest podstawą zaangażowania UE, tak pełne przestrzeganie ustawy zasadniczej Specjalnego Regionu Administracyjnego Hongkong i zasady „jeden kraj, dwa systemy” ma zasadnicze znaczenie dla rozwoju oraz dalszego umacniania i rozszerzania obecnych i przyszłych stosunków z UE, a także że ingerowanie w sprawy wewnętrzne Hongkongu może podważać tę zasadę, w związku z czym należy unikać ingerencji;
   b) aby potępiły ciągłe ingerowanie przez ChRL w wewnętrzne sprawy Hongkongu, gdyż może ono zagrażać długoterminowej trwałości modelu „jeden kraj, dwa systemy”;
   c) aby zacieśniały dwustronny dialog z rządem SRA Hongkong, zwłaszcza w ramach dorocznego usystematyzowanego dialogu między UE a Hongkongiem, dotyczącego szerokiego zakresu tematów i obszarów polityki, takich jak demokracja, prawa człowieka, praworządność, handel, inwestycje, usługi finansowe, cła, środowisko, zmiana klimatu, badania naukowe i edukacja, jak również aby wspierały wdrażanie zasady „jeden kraj, dwa systemy” oraz kontynuowały składanie Parlamentowi i Radzie rocznych sprawozdań dotyczących rozwoju sytuacji w Hongkongu przez wiceprzewodniczącą / wysoką przedstawiciel i Komisję;
   d) aby dostrzegły, że z upływem lat Hongkong przekształcił się w otwarte społeczeństwo, w którym obywatele korzystają z praw człowieka, swobód, wysokich standardów w zakresie zdrowia, bezpieczeństwa publicznego i przejrzystości oraz mają wiarygodne sądownictwo, a także w społeczeństwo, w którym panuje praworządność, korupcja utrzymuje się na niskim poziomie i którego obywatele mają pełne prawo oczekiwać, iż będą dalej żyć w ten sposób i korzystać z tych praw i wartości w warunkach szerokiej autonomii;
   e) aby podkreślały, że szacunek dla autonomii Hongkongu ma fundamentalne znaczenie dla dalszego pomyślnego rozwoju i dobrych stosunków z Chinami kontynentalnymi oraz dla wznowienia dialogu między Chinami kontynentalnymi a Tajwanem;
   f) aby w pełni zaangażowały się we wspieranie autonomii i dobrobytu w Hongkongu oraz praw i swobód jego obywateli, a także aby wyraziły zdecydowane poparcie dla rozpoczęcia procesu reform politycznych zgodnych ze standardami międzynarodowymi i ustawą zasadniczą, które dadzą mieszkańcom Specjalnego Regionu Administracyjnego prawo do wybierania i kandydowania w wyborach na stanowiska przywódcze najwyższego szczebla i które odzwierciedlają poglądy większości opinii publicznej Hongkongu;
   g) aby w związku z tym zaapelowały do rządów Hongkongu i ChRL o podtrzymanie zaangażowania i o ponowne stworzenie impulsu do transformacji w kierunku systemu wyborów powszechnych w przyszłych wyborach szefa rządu oraz członków Rady Ustawodawczej w Hongkongu, aby system wyborczy był demokratyczny, sprawiedliwy, otwarty i przejrzysty;
   h) aby wypracowały sposoby wspierania procesu umacniania demokracji i systemu wielopartyjnego w Hongkongu oraz wyraziły zaniepokojenie coraz częstszym nękaniem opozycyjnych partii politycznych i odmowami rejestrowania przez rejestr spółek grup prodemokratycznych;
   i) aby z zadowoleniem przyjęły rekordową frekwencję w ostatnich wyborach do Rady Ustawodawczej w 2016 r. i jednocześnie wyraziły ubolewanie z powodu tego, że w 2016 r. władze Hongkongu odmówiły zarejestrowania nowej, proniepodległościowej partii politycznej w wyborach do tej rady i wykluczyły sześciu kandydatów popierających zwiększenie autonomii Hongkongu;
   j) aby potępiły zamachy na bezpieczeństwo osobiste polityków prodemokratycznych, w tym porwania i akty przemocy fizycznej, o których donoszą niektórzy ustawodawcy;
   k) aby wyraziły zadowolenie z powodu uwolnienia za kaucją trzech przywódców ruchu prodemokratycznego, Joshui Wonga, Nathana Lawa i Alexa Chowa, skazanych niedawno na kary pozbawienia wolności od sześciu do ośmiu miesięcy za „nielegalne zgromadzenia”, po tym jak rok temu skazano ich na kary nieizolacyjne, obejmujące m.in. prace na rzecz społeczności lokalnych, za udział w pokojowych protestach; aby zaapelowały do Sądu Najwyższego Hongkongu o rozpatrzenie spraw Joshui Wonga, Nathana Lawa i Alexa Chowa w świetle zobowiązań Hongkongu wynikających z międzynarodowego prawa dotyczącego praw człowieka oraz aby wezwały rząd Hongkongu do zmiany rozporządzenia o porządku publicznym, aby dostosować je do międzynarodowych standardów praw człowieka;
   l) aby zwróciły Chinom uwagę, że choć ustawa zasadnicza, wspólne oświadczenie chińsko-brytyjskie i zasada „jeden kraj, dwa systemy” są w dużej mierze przestrzegane, powszechne są i nasilają się obawy, że kwestionuje się uzgodniony wysoki stopień autonomii Hongkongu lub wartość prawną i sens wspólnego oświadczenia chińsko-brytyjskiego;
   m) aby wyraziły głębokie zaniepokojenie wydawaniem przez Stały Komitet Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych zamawianych lub niezamawianych interpretacji ustawy zasadniczej, które wyprzedzają orzeczenia sądów i sugerują, że demokratycznie wybranych ustawodawców należy zdyskwalifikować, a tym samym osłabiają wiarę w pełną niezawisłość sądownictwa w tych indywidualnych przypadkach; aby przypomniały, że hongkoński system sądowy i normalny proces sądowy powinny być głównymi narzędziami rozstrzygania sporów;
   n) aby podkreśliły, że sposób prowadzenia sprawy pięciu zaginionych księgarzy rodzi bolesne pytania co do autonomii Specjalnego Regionu Administracyjnego, określonej w jego ustawie zasadniczej, oraz co do niejasnej roli organów ścigania Chin kontynentalnych w Hongkongu;
   o) aby wyraziły zaniepokojenie zarzutami, że chińskie organy ścigania działają w Hongkongu, co stanowiłoby naruszenie ustawy zasadniczej i byłoby niezgodne z zasadą „jeden kraj, dwa systemy”;
   p) aby podkreśliły, że ogólnie przestrzega się wolności informacji i wolności słowa, ale jednocześnie wyraziły zaniepokojenie ciągłym pogarszaniem się wolności prasy w Hongkongu oraz rosnącą presją na media, zarówno drukowane jak i elektroniczne, zwiększaniem się autocenzury, w szczególności w odniesieniu do informowania o kwestiach drażliwych w Chinach kontynentalnych lub kwestiach związanych z rządem Hongkongu, a także zaostrzeniem kontroli nad sprzedażą kontrowersyjnych książek politycznych poprzez ustanowienie monopolu na prawo własności do niemal wszystkich fizycznych księgarni;
   q) aby kontynuowały dwustronny dialog z rządem SRA Hongkong w wielu obszarach polityki, jak również w kwestii wdrożenia zasady „jeden kraj, dwa systemy”;
   r) aby przypominały, że żadne przepisy wprowadzane na mocy ustawy zasadniczej, w tym przepisy proponowane na mocy art. 23 ustawy zasadniczej, takie jak ewentualna ustawa o bezpieczeństwie narodowym, nie mogą wpływać na niezawisłość ani jurysdykcję wyłączną sądów w Hongkongu i nie powinny podważać zobowiązań wynikających z Międzynarodowego paktu praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych ani też stanowić zamachu na wolności takie jak wolność wypowiedzi, wolność mediów, wolność zrzeszania się i zgromadzania się, wolność demonstracji, wolność zakładania związków zawodowych i prawo do strajku oraz swoboda badań naukowych oraz ekspresji kulturalnej i artystycznej, a także nie należy ich wykorzystywać do prześladowania działaczy na rzecz praw człowieka bądź krytyków rządu;
   s) aby w najbliższej przyszłości przedstawiły Parlamentowi propozycje dotyczące rozwoju współpracy z władzami Hongkongu w zakresie przejrzystości podatkowej, w tym również automatycznej wymiany informacji, przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, a także w zakresie wdrożenia środków, o które apelowała Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) w ramach pakietu dotyczącego erozji bazy podatkowej i przenoszenia zysków;
   t) aby promowały i wspierały koordynowane na szczeblu regionalnym ruchy prodemokratyczne stanowiące kluczowe narzędzie wspierania azjatyckiej współpracy w kwestiach związanych z demokracją i prawami człowieka;
   u) aby wezwały rząd Hongkongu do zastosowania efektywniejszych środków przeciwko uchylaniu się od opodatkowania i oszustwom podatkowym, jak również środków służących monitorowaniu i sankcjonowaniu przedsiębiorstw, które ułatwiają uchylanie się od opodatkowania i oszustwa podatkowe za pośrednictwem swoich jednostek zależnych w Hongkongu;
   v) aby znalazły sposoby wspierania społeczeństwa obywatelskiego w Hongkongu, w szczególności organizacji broniących wartości uniwersalnych, propagujących prawa człowieka oraz wspierających niezawisłość sądownictwa i wolność prasy; aby podkreśliły, że jedynie pokojowe formy protestu i dialog mogą stanowić podstawę prowadzenia sporów;
   w) aby zaleciły Radzie Ustawodawczej Hongkongu dokładne zbadanie przyszłych przepisów dotyczących kolei dużych prędkości w porozumieniu z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego i obywatelami Hongkongu;
   x) aby zachęcały instytucje akademickie Hongkongu do utrzymywania wysokich standardów programów nauczania i badań naukowych oraz do ochrony wolności nauki, ale jednocześnie wyraziły w związku z tym obawy dotyczące procedury powoływania członków rad uniwersyteckich oraz zewnętrznych ingerencji, których celem jest modyfikacja programów nauczania i które mogą naruszać niezależność instytucji szkolnictwa wyższego; aby promowały zacieśnianie więzi między europejskimi i hongkońskimi instytucjami akademickimi;
   y) aby wezwały do przyjęcia w odpowiednim czasie przepisów antydyskryminacyjnych;
   z) aby przypominały, że imigranci, w tym uchodźcy, wywarli ogromy wpływ na społeczeństwo i mieszkańców Hongkongu oraz aby w związku z tym zaapelowały do rządu Hongkongu o dostosowanie polityki dotyczącej uchodźców i migrantów do standardów międzynarodowych, zwłaszcza w odniesieniu do małoletnich uchodźców bez opieki;
   aa) aby podkreśliły, że chociaż najnowsze badania wskazują, iż wielu mieszkańców Hongkongu pragnie wyemigrować, niedobrze by się stało, gdyby Hongkong nie zdołał utrzymać swoich najzdolniejszych i najlepszych obywateli, oraz że jeżeli tak wielu, szczególnie młodych, miałoby stracić wiarę w przyszłość, to jest to powód do niepokoju;
   ab) zauważa z zaniepokojeniem, że zespół ekspertów ONZ ds. Korei Północnej ustalił w swoich sprawozdaniach, że Hongkong jest jednym z dwóch obszarów jurysdykcji w sprawach gospodarczych, w których prowadzi działalność najwięcej firm przykrywek kontrolowanych przez Koreę Północną; przypomina, że wspólne przedsięwzięcia międzynarodowe z Koreą Północną stanowią naruszenie ostatniej rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ 2388(2017) i wzywa władze Hongkongu, by odniosły się do obaw zespołu ekspertów ONZ ds. Korei Północnej;
   ac) aby zwróciły władzom Hongkongu uwagę na to, że według badań w ciągu ostatnich dziesięciu lat ilość odpadów komunalnych w Hongkongu wzrosła o 80%, co ponad dwukrotnie przekracza poziom przyrostu naturalnego, oraz aby pomogły władzom regionu w opracowaniu skutecznej polityki ograniczenia ilości odpadów, w promowaniu recyklingu i innych form gospodarki o obiegu zamkniętym, a także w podnoszeniu świadomości w zakresie odpowiedzialnej konsumpcji;
   ad) aby zwróciły uwagę władz chińskich, że pełne poszanowanie autonomii Hongkongu może stanowić model dla procesu głębokich demokratycznych reform politycznych w Chinach i dla stopniowej liberalizacji i otwarcia chińskiego społeczeństwa;
   ae) aby podkreśliły zaangażowanie UE na rzecz umacniania demokracji, w tym praworządności, niezawisłości sądownictwa, podstawowych praw i wolności, przejrzystości, a także wolności informacji i wolności słowa w Hongkongu;

2.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszego zalecenia Radzie, Komisji i wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa oraz, do wiadomości, rządowi Specjalnego Regionu Administracyjnego Hongkong i rządowi Chińskiej Republiki Ludowej.

(1) Dz.U. L 151 z 18.6.1999, s. 20.
(2) Dz.U. L 81 z 21.3.2001, s. 1.
(3) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0444.
(4) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0045.
(5) Dz.U. C 286 E z 23.11.2006, s. 523.
(6) Dz.U. C 64 E z 12.3.2004, s. 130.
(7) Dz.U. C 31 E z 5.2.2004, s. 261.
(8) Dz.U. C 197 z 12.7.2001, s. 387.
(9) Dz.U. C 328 z 26.10.1998, s. 186.
(10) Dz.U. C 132 z 28.4.1997, s. 222.
(11) Dz.U. C 399 z 24.11.2017, s. 92.
(12) Dz.U. C 36 z 29.1.2016, s. 126.

Informacja prawna