Indeks 
Teksty przyjęte
Czwartek, 14 grudnia 2017 r. - StrasburgWersja ostateczna
Wolność słowa w Wietnamie, zwłaszcza sprawa Nguyena Van Hoa
 Kambodża: zakaz opozycji
 Salwador: przypadki kobiet ściganych za poronienie
 Sytuacja w Afganistanie
 Sytuacja ludu Rohingja
 Wdrożenie dyrektywy w sprawie zwalczania niegodziwego traktowania w celach seksualnych i wykorzystywania seksualnego dzieci oraz pornografii dziecięcej
 Prace Komisji Petycji w roku 2016
 Europejska strategia na rzecz mobilności niskoemisyjnej

Wolność słowa w Wietnamie, zwłaszcza sprawa Nguyena Van Hoa
PDF 333kWORD 51k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 14 grudnia 2017 r. w sprawie wolności słowa w Wietnamie, zwłaszcza sprawy Nguyena Van Hoa (2017/3001(RSP))
P8_TA(2017)0496RC-B8-0685/2017

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie Wietnamu,

–  uwzględniając 7. dialog dotyczący praw człowieka między UE a Wietnamem, który odbył się w dniu 1 grudnia 2017 r.,

–  uwzględniając umowę o partnerstwie i współpracy UE–Wietnam podpisaną dnia 27 czerwca 2012 r.,

–  uwzględniając wytyczne UE w sprawie obrońców praw człowieka z 2008 r.,

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka z 1948 r.,

–  uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych, do którego Wietnam przystąpił w 1982 r.,

–  uwzględniając decyzję Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 26 lutego 2016 r. w sprawie 1409/2014/MHZ dotyczącej uchybienia przez Komisję obowiązkowi przeprowadzenia oceny skutków w zakresie praw człowieka przed zawarciem umowy o wolnym handlu między UE a Wietnamem,

–  uwzględniając art. 135 ust. 5 i art. 123 ust. 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że UE uznaje Wietnam za ważnego partnera w Azji; mając na uwadze, że w 2015 r. przypadła 25. rocznica nawiązania stosunków miedzy UE a Wietnamem; mając na uwadze, że zakres tych stosunków uległ błyskawicznemu rozszerzeniu, od handlu i pomocy w kierunku bardziej kompleksowego partnerstwa;

B.  mając na uwadze, że w dniu 11 stycznia 2017 r. rodzina zgłosiła zaginięcie 22-letniego wideofilmowca i blogera Nguyena Van Hoa, a następnie okazało się, że został on zatrzymany przez policję bez oficjalnego nakazu;

C.  mając na uwadze, że Nguyen Van Hoa został początkowo zatrzymany na podstawie art. 258 wietnamskiego kodeksu karnego i oskarżony o „nadużywanie wolności demokratycznych w celu naruszenia interesów państwa”; mając na uwadze, że w kwietniu 2017 r. postawiono mu poważniejsze zarzuty, oskarżając go o naruszenie art. 88; mając na uwadze, że art. 88 kodeksu karnego jest powszechnie stosowany przeciwko obrońcom praw człowieka, którzy ujawniają nadużycia w Wietnamie;

D.  mając na uwadze, że w dniu 27 listopada 2017 r. Nguyen Van Hoa został skazany na karę siedmiu lat pozbawienia wolności za rozpowszechnianie w internecie informacji, w tym materiałów wideo, na temat katastrofy ekologicznej w prowincji Ha Tinh, do której doszło w kwietniu 2016 r., kiedy tajwańskie przedsiębiorstwo produkcji stali Formosa Ha Thinh spowodowało nielegalny wyciek toksycznych odpadów przemysłowych do oceanu, co wywarło druzgocący wpływ na środowisko na odcinku 200 km linii brzegowej, zabijając żyjące w wodzie organizmy i powodując choroby u ludzi;

E.  mając na uwadze, że katastrofa ta wywołała powszechne oburzenie ludności wietnamskiej i doprowadziła do ogromnej mobilizacji w sieciach społecznościowych i masowych demonstracji pokojowych we wszystkich dużych miastach w Wietnamie; mając na uwadze, że aresztowanie Nguyena Van Hoa było jednym z serii aresztowań, jakie przeprowadziły władze Wietnamu w dniach poprzedzających święto Tet;

F.  mając na uwadze, że Sąd Ludowy prowincji Ha Tinh po dwuipółgodzinnym procesie uznał Nguyena Van Hoa winnym uprawiania propagandy antypaństwowej na mocy art. 88 kodeksu karnego; mając na uwadze, że Nguyenowi Van Hoa odmówiono dostępu do adwokata, który reprezentowałby go na rozprawie;

G.  mając na uwadze, że w dniu 30 listopada 2017 r. wietnamski sąd podtrzymał karę 10 lat pozbawienia wolności dla innej blogerki, Nguyen Ngoc Nhu Quynh, za uprawianie propagandy antypaństwowej po tym, jak opublikowała krytyczne komentarze na temat degradacji środowiska naturalnego, polityki i przypadków śmierci w areszcie policyjnym;

H.  mając na uwadze, że Biuro Wysokiego Komisarza NZ ds. Praw Człowieka oraz jego specjalni eksperci i wysłannicy wielokrotnie potępiali art. 88 kodeksu karnego, a także kilka innych przepisów tego kodeksu, twierdząc, że są sprzeczne z międzynarodowym prawem praw człowieka;

I.  mając na uwadze, że większość mediów jest w posiadaniu i pod kontrolą państwa; mając na uwadze, że wolność prasy podlega surowym ograniczeniom; mając na uwadze, że Wietnam znajduje się na 175. miejscu wśród 180 krajów w światowym rankingu wolności prasy z 2017 r. sporządzonym przez Reporterów bez Granic; mając na uwadze, że w odpowiedzi na powszechne oburzenie obywateli wietnamskich po katastrofie w prowincji Ha Tinh władze tymczasowo zablokowały dostęp do sieci społecznościowych, brutalnie stłumiły demonstracje i aresztowały protestujących;

J.  mając na uwadze, że w kwietniu 2016 r. Wietnam przyjął ustawę o dostępie do informacji oraz nowelizację ustawy prasowej, które ograniczają wolność słowa i wzmacniają cenzurę, a także przepisy zakazujące demonstracji przed sądami podczas procesów;

K.  mając na uwadze, że w Wietnamie wolność religii lub przekonań jest tłumiona, a Kościół katolicki i nieuznawane religie, takie jak Zjednoczony Kościół Buddyjski Wietnamu, liczne Kościoły protestanckie i inne, w tym członkowie mniejszości etnicznej Degar, nadal doświadczają prześladowań na tle religijnym;

L.  mając na uwadze, że podczas 7. dialogu dotyczącego praw człowieka między UE a Wietnamem omawiano takie kwestie jak wolność słowa, zrzeszania się, zgromadzeń, wyznania i przekonań, a także dostęp do informacji; mając na uwadze, że UE podkreśliła pogorszenie się sytuacji w zakresie praw obywatelskich i politycznych w Wietnamie; mając na uwadze, że UE zachęcała Wietnam do wydania stałych zaproszeń dla specjalnych ekspertów ONZ;

1.  potępia skazanie Nguyena Van Hoa na siedem lat więzienia; podkreśla, że Nguyen Van Hoa skorzystał z przysługującego mu prawa do swobodnego wyrażania opinii; wzywa władze wietnamskie do natychmiastowego i bezwarunkowego uwolnienia Nguyena Van Hoa;

2.  wyraża zaniepokojenie wzrostem liczby aresztowań i zatrzymań obywateli Wietnamu w związku z wyrażaniem swoich opinii oraz wzrostem liczby wyroków skazujących dla tych osób;

3.  wyraża zaniepokojenie coraz bardziej restrykcyjnym podejściem władz do wolności wypowiedzi i innych swobód; potępia w związku z tym wykorzystywanie przez władze takich środków jak prześladowanie fizyczne i psychiczne, pozasądowe nakładanie aresztu domowego, wywieranie presji na prawników, pracodawców i członków rodzin aktywistów, a także na osoby wynajmujące im mieszkania, jak również obserwacja niejawna; wyraża ponadto zaniepokojenie ograniczeniami swobody przemieszczania się, mającymi na celu uniemożliwienie blogerom i aktywistom uczestnictwa w wydarzeniach publicznych, takich jak debaty na temat praw człowieka i procesy sądowe innych aktywistów;

4.  wzywa władze Wietnamu do uwolnienia wszystkich obywateli przetrzymywanych za pokojowe korzystanie z wolności wypowiedzi;

5.  wzywa władze wietnamskie do zniesienia wszelkich ograniczeń wobec obrońców praw człowieka, do położenia kresu prześladowaniom tych osób oraz do zagwarantowania im, niezależnie od sytuacji, możliwości prowadzenia legalnych działań na rzecz praw człowieka bez strachu przed represjami oraz bez jakichkolwiek ograniczeń, w tym nękania metodami sądowymi;

6.  wyraża poważne zaniepokojenie szerokim stosowaniem przepisów wietnamskiego kodeksu karnego dotyczących bezpieczeństwa narodowego;

7.  potępia stosowanie kary śmierci w Wietnamie za niektóre przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu narodowemu, jak przewidziano w znowelizowanym kodeksie karnym, oraz potępia fakt, że w dalszym ciągu w kraju tym wydawane są wyroki śmierci; przypomina, że UE zdecydowanie sprzeciwia się stosowaniu kary śmierci we wszystkich przypadkach i bez wyjątków; ponownie wzywa władze Wietnamu do ustanowienia moratorium na wykonywanie kary śmierci, co stanowiłoby pierwszy krok na drodze do całkowitego jej zniesienia;

8.  wzywa rząd Wietnamu do zmiany niektórych artykułów kodeksu karnego, w tym art. 88 dotyczącego propagandy i art. 79 dotyczącego działań mających na celu obalenie rządu, które zostały potępione przez Biuro Wysokiego Komisarza NZ ds. Praw Człowieka jako naruszające międzynarodowe prawo praw człowieka, a także do zagwarantowania, że kwestie bezpieczeństwa narodowego nie będą wykorzystywane jako pretekst do ograniczania praw człowieka, w tym wolności wypowiedzi oraz wolności wyznania i przekonań; wyraża zaniepokojenie z powodu nowej ustawy o stowarzyszeniach oraz ustawy o przekonaniach i religii, które są niezgodne z normami międzynarodowymi;

9.  wzywa Wietnam do wydania stałego zaproszenia dla specjalnych ekspertów ONZ, w szczególności dla specjalnego sprawozdawcy ds. promocji i ochrony prawa do wolności opinii i wypowiedzi, a także dla specjalnego sprawozdawcy ds. sytuacji obrońców praw człowieka, jak również do umożliwienia im swobodnego i nieograniczonego dostępu do wszystkich stron, z którymi chcą się skonsultować;

10.  z zadowoleniem przyjmuje ratyfikowanie przez Wietnam konwencji ONZ w sprawie zakazu stosowania tortur i wzywa Wietnam do rzeczywistej jej realizacji, między innymi poprzez regularne i szczegółowe sprawozdania na mocy jej postanowień; podkreśla, że żadne oświadczenie uzyskane za pomocą tortur lub innego rodzaju niewłaściwego traktowania nie może stanowić wiarygodnego dowodu pozwalającego skazywać osoby, którym przedstawia się zarzut uprawiania propagandy lub inne zarzuty motywowane politycznie;

11.  z zadowoleniem przyjmuje zacieśnienie partnerstwa oraz rozwój dialogu na temat praw człowieka między UE a Wietnamem i przypomina o znaczeniu tego dialogu jako kluczowego instrumentu, który należy stosować w sposób efektywny, aby wspomóc Wietnam i zachęcić go do wdrażania niezbędnych reform;

12.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że podczas 7. dialogu na temat praw człowieka między UE a Wietnamem UE poruszyła takie kwestie jak wolność wypowiedzi i zrzeszania się oraz kwestię coraz większej liczby aresztowań, zatrzymań i wyroków skazujących; gorąco zachęca Komisję do monitorowania postępów w ramach tego dialogu poprzez wprowadzenie wskaźników i mechanizmów monitorowania; wzywa Komisję i wiceprzewodniczącą/wysoką przedstawiciel do dalszego poruszania kwestii wolności wypowiedzi w ramach regularnego dialogu z Wietnamem, w tym podczas kolejnego szczytu Azja-Europa (ASEM), który odbędzie się w 2018 r. w Brukseli;

13.  wzywa władze Wietnamu do zajęcia się katastrofą ekologiczną w prowincji Ha Tinh, która spowodowała masowe śnięcie ryb w regionie i wpłynęła na życie tysięcy ludzi, za pomocą środków legislacyjnych mających na celu odbudowę i odnowę gospodarki lokalnej;

14.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii Europejskiej do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, sekretarzowi generalnemu Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN) oraz rządowi i Zgromadzeniu Narodowemu Wietnamu.


Kambodża: zakaz opozycji
PDF 336kWORD 52k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 14 grudnia 2017 r. w sprawie Kambodży: w szczególności sprawy rozwiązania Partii Narodowego Ocalenia Kambodży (CNRP) (2017/3002(RSP))
P8_TA(2017)0497RC-B8-0686/2017

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie Kambodży, w szczególności rezolucję z dnia 14 września 2017 r.(1),

–  uwzględniając wizytę delegacji Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN) w Parlamencie Europejskim w dniach 30–31 października 2017 r.,

–  uwzględniając wytyczne UE w sprawie obrońców praw człowieka z 2008 r.,

–  uwzględniając oświadczenie rzecznika Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych (ESDZ) z dnia 16 listopada 2017 r. w sprawie w sprawie rozwiązania Partii Narodowego Ocalenia Kambodży,

–  uwzględniając umowę o współpracy między Wspólnotą Europejską a Królestwem Kambodży z 1997 r.,

–  uwzględniając lokalne oświadczenie UE z dnia 22 lutego 2017 r. w sprawie sytuacji politycznej w Kambodży, a także oświadczenia rzecznika delegatury UE z dnia 3 września 2017 r. i 25 sierpnia 2017 r. w sprawie ograniczenia przestrzeni politycznej w Kambodży,

–  uwzględniając przyjętą przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w dniu 8 marca 1999 r. rezolucję (A/RES/53/144) o przynależnych jednostkom, grupom i podmiotom społecznym prawie i obowiązku propagowania i ochrony powszechnie uznanych praw człowieka oraz podstawowych wolności,

–  uwzględniając paryskie porozumienia pokojowe z 1991 r., w których w art. 15 zapisano zobowiązanie do poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności w Kambodży, w tym przez międzynarodowych sygnatariuszy,

–  uwzględniając Konwencję Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącą wolności związkowej i ochrony praw związkowych,

–  uwzględniając konstytucję Kambodży, w szczególności jej art. 41, w którym zapisano prawo do wolności słowa i prawo do wolności zgromadzeń, art. 35 dotyczący udziału w życiu politycznym i art. 80 w sprawie immunitetu parlamentarnego;

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka z dnia 10 grudnia 1948 r.,

–  uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych z 1966 r.,

–  uwzględniając art. 135 ust. 5 i art. 123 ust. 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że w 2017 r. sytuacja w Kambodży jeszcze się pogorszyła oraz że rośnie w tym kraju liczba aresztowań członków opozycji politycznej, działaczy na rzecz praw człowieka i przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego;

B.  mając na uwadze, że parlament Kambodży przyjął w 2017 r. dwa zestawy represyjnych zmian do ustawy o partiach politycznych, które zawierają szereg ograniczeń przewidzianych w celu stworzenia przeszkód dla partii opozycyjnych;

C.  mając na uwadze, że dnia 6 października 2017 r. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych złożyło wniosek do Sądu Najwyższego w celu rozwiązania Partii Narodowego Ocalenia Kambodży (CNRP) na mocy ustawy o partiach politycznych;

D.  mając na uwadze, że dnia 16 listopada 2017 r., na koniec jednodniowej rozprawy, Sąd Najwyższy orzekł o rozwiązaniu CNRP; mając na uwadze, że Sąd Najwyższy zakazał ponadto 118 członkom CNRP prowadzenia działalności politycznej przez okres pięciu lat; mając na uwadze, że wyrok ten, oparty na dwóch zestawach kontrowersyjnych zmian do ustawy o partiach politycznych, sprawia, że przed przyszłorocznymi wyborami parlamentarnymi zaplanowanymi na lipiec 2018 r. nie będzie opozycji wobec rządu;

E.  mając na uwadze, że członkowie opozycyjnej partii byli od lat ścigani i nękani przez władze Kambodży; mając na uwadze, że mniej niż 40 % należących do CNRP członków Parlamentu pozostaje w Kambodży po tym, jak inni członkowie zostali zmuszeni do opuszczenia kraju, gdyż groziło im aresztowanie;

F.  mając na uwadze, że Ministerstwo Spraw Wewnętrznych posiada szerokie uprawnienia do zawieszenia partii politycznych na podstawie bliżej nieokreślonych kryteriów; mając na uwadze, że w dniu 2 października 2017 r. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych rozwiązało 20 partii politycznych na podstawie art. 19 i 20 ustawy o partiach politycznych;

G.  mając na uwadze, że dnia 3 września 2017 r. Kem Sokha, przewodniczący CNRP, został aresztowany i oskarżony o zdradę stanu na podstawie art. 443 kodeksu karnego Kambodży, mimo iż chronił go immunitet parlamentarny; mając na uwadze, że wniosek Kema Sokhy o zwolnienie za kaucją został odrzucony w dniu 26 września 2017 r., gdy nie był on w stanie uczestniczyć w rozprawie po tym, jak departament więziennictwa stwierdził, że nie może zapewnić mu bezpieczeństwa; mając na uwadze, że według organizacji praw człowieka był on przesłuchiwany w dniu 24 listopada 2017 r., mimo że nie zapewniono mu odpowiedniego dostępu do doradztwa prawnego ani prywatnej opieki medycznej; mając na uwadze, że jego status prawny musi zostać wyjaśniony; mając na uwadze, że wniosek o zwolnienie za kaucją znajduje się obecnie w Sądzie Najwyższym; mając na uwadze, że w przypadku uznania go winnym grozi mu kara do 30 lat pozbawienia wolności; mając na uwadze, że prezes Sądu Dith Munty jest członkiem stałej komisji partii rządzącej;

H.  mając na uwadze, że zawłaszczanie ziemi pozostaje w Kambodży poważnym problemem; mając na uwadze, że odnotowuje się stały wzrost liczby aresztowań i zatrzymań członków opozycji politycznej, komentatorów politycznych, związkowców, obrońców praw człowieka i przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego w Kambodży, w tym pięciu członków organizacji pozarządowej ADHOC; mając na uwadze, że obrończyni praw człowieka Tep Vanny z okręgu Boeung Kak pozostaje w więzieniu, odbywając karę dwóch i pół roku pozbawienia wolności w związku z pokojowym protestem w 2013 r.; mając na uwadze, że w dniu 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy utrzymał w mocy wyrok skazujący Tep Vanny;

I.  mając na uwadze, że poprzedni przewodniczący CNRP Sam Rainsy został zmuszony do złożenia rezygnacji w następstwie gróźb podjęcia wobec niego kroków prawnych; mając na uwadze, że został on skazany zaocznie za zniesławienie i obecnie przebywa na wygnaniu; mając na uwadze, że od chwili rozwiązania opozycji rośnie liczba należących do CNRP członków parlamentu, którzy opuścili Kambodżę; mając na uwadze, że organizacje praw człowieka donoszą, iż niektóre z tych osób ubiegają się o azyl;

J.  mając na uwadze, że Chiny odgrywają ważną rolę w życiu politycznym Kambodży i mają wpływ na jej rząd;

K.  mając na uwadze, że Kambodża korzysta z najbardziej uprzywilejowanego programu dostępnego w ramach ogólnego systemu preferencji taryfowych UE (GSP), a mianowicie z inicjatywy „wszystko oprócz broni” (EBA); mając na uwadze, że UE przeznaczyła 410 mln EUR dla Kambodży na okres finansowania 2014–2020, z czego 10 mln EUR ma wesprzeć reformę ordynacji wyborczej w Kambodży;

L.  mając na uwadze, że prawo do udziału w życiu politycznym jest zapisane w art. 41 kambodżańskiej konstytucji; mając na uwadze, że decyzja w sprawie rozwiązania CNRP stanowi istotny krok w kierunku odejścia od ścieżki pluralizmu i demokracji zapisanej w konstytucji Kambodży;

M.  mając na uwadze, że 55 organizacji pozarządowych zaapelowało o zorganizowanie nowej konferencji paryskiej w sprawie Kambodży z udziałem wszystkich zainteresowanych stron w celu omówienia kwestii praworządności i demokracji w Kambodży, tak by zachęcić rząd Kambodży do ponownego przemyślenia swojej polityki wobec partii opozycyjnych;

1.  wyraża poważne obawy w związku z rozwiązaniem CNRP; wyraża głębokie ubolewanie z powodu zakazu działalności tej partii, co jest kolejnym dowodem autokratycznego działania premiera Huna Sena; wzywa rząd do zmiany decyzji o rozwiązaniu CNRP, tak by przywrócić wybranych członków parlamentu narodowego i rad gminnych na zajmowane przez nich stanowiska, by umożliwić pełen udział partii opozycyjnych w życiu publicznym i by zapewnić mediom i organizacjom społeczeństwa obywatelskiego wolną przestrzeń działania, a także by położyć kres atmosferze strachu i zastraszania, gdyż są to warunki wstępne wolnych, pluralistycznych i przejrzystych wyborów;

2.  ponownie wyraża poważne obawy przedstawione w poprzednich rezolucjach w związku z nadal pogarszającymi się warunkami działalności polityków opozycyjnych, obrońców praw człowieka i przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego w Kambodży;

3.  popiera stanowisko Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka, że zarzuty wobec CNRP i jej członków były niejasne, podobnie jak przepisy prawne uzasadniające skargę, w której domagano się rozwiązania partii;

4.  uważa, że Sąd Najwyższy w Phnom Penh w sposób niedopuszczalny ingeruje w prawa ludu Kambodży do swobodnego wyboru ich politycznych przedstawicieli i do głosowania na nich w wyborach krajowych w 2018 r.; ubolewa nad brakiem niezależnego i bezstronnego sądownictwa w tym kraju;

5.  wzywa rząd Kambodży do uchylenia wszystkich wprowadzonych ostatnio zmian do ustawy o partiach politycznych i do prawa wyborczego, które ograniczają wolność słowa i swobody polityczne;

6.  zdecydowanie potępia aresztowanie Kema Sokhy i innych działaczy politycznych; wzywa władze Kambodży do niezwłocznego odwołania nakazu aresztowania oraz do wycofania wszystkich zarzutów wobec przywódcy opozycji Sama Rainsy’ego, a także do natychmiastowego i bezwarunkowego uwolnienia z więzienia Kema Sokhy i wycofania wszystkich zarzutów przedstawionych jemu i innym opozycyjnym parlamentarzystom;

7.  wyraża poważne obawy co do przeprowadzenia wiarygodnych i przejrzystych wyborów w Kambodży w 2018 r. w następstwie wyroku Sądu Najwyższego dotyczącego rozwiązania CNRP; podkreśla, że proces wyborczy, z którego arbitralnie wykluczono główną partię opozycji, jest niezgodny z prawem oraz że przejrzyste i oparte na rywalizacji wybory są kluczowym narzędziem zapewnienia pokoju i stabilności w tym kraju i w całym regionie;

8.  z zadowoleniem przyjmuje decyzję UE w sprawie wstrzymania wszelkiej pomocy w organizacji wyborów dopóty, dopóki Kambodża nie podejmie reform zgodnie z międzynarodowymi standardami wyborczymi w celu wspierania demokracji oraz w celu ochrony przestrzeni zajmowanej przez społeczeństwo obywatelskie;

9.  wzywa wiceprzewodniczącą Komisji / wysoką przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Federikę Mogherini i specjalnego przedstawiciela UE ds. praw człowieka do podjęcia wszelkich dostępnych środków w celu ochrony podstawowych praw człowieka ludu Kambodży, a mianowicie czynnego i biernego prawa wyborczego, tak by zagwarantować pluralizm i zasady demokratyczne w ścisłej zgodzie z konstytucją Kambodży;

10.  przypomina rządowi Kambodży o obowiązku wypełnienia zobowiązań i powinności w zakresie zasad demokratycznych i podstawowych praw człowieka, które stanowią zasadniczy element umowy o współpracy;

11.  podkreśla, że poszanowanie podstawowych praw człowieka jest dla Kambodży warunkiem wstępnym korzystania z preferencyjnego systemu UE w ramach inicjatywy „wszystko oprócz broni” (EBA); wzywa wiceprzewodniczącą / wysoką przedstawiciel oraz komisarz Cecilię Malmström do niezwłocznego przeanalizowania zobowiązań Kambodży spoczywających na niej na mocy konwencji, zgodnie z art. 19 rozporządzenia w sprawie inicjatywy EBA; podkreśla, że jeżeli Kambodża narusza zobowiązania spoczywające na niej na mocy rozporządzenia w sprawie EBA, preferencje taryfowe, z których obecnie korzysta, muszą zostać tymczasowo wycofane;

12.  wzywa ESDZ i Komisję do sporządzenia listy osób odpowiedzialnych za rozwiązanie opozycji i za inne poważne naruszenia praw człowieka w Kambodży w celu ewentualnego nałożenia na te osoby ograniczeń wizowych i zamrożenia ich aktywów;

13.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji/ wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych, sekretarzowi generalnemu ASEAN, rządom i parlamentom państw członkowskich oraz rządowi i Zgromadzeniu Narodowemu Kambodży.

(1) Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0348.


Salwador: przypadki kobiet ściganych za poronienie
PDF 356kWORD 57k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 14 grudnia 2017 r. w sprawie Salwadoru: przypadki kobiet ściganych za poronienie (2017/3003(RSP))
P8_TA(2017)0498RC-B8-0695/2017

Parlament Europejski,

–  uwzględniając art. 2 i 3 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE),

–  uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), w szczególności jego art. 8, 19, 157, 216 i art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. a),

–  uwzględniając rozdział 7 planu działania UE-CELAC (Wspólnota Państw Ameryki Łacińskiej i Karaibów) w sprawie płci na lata 2015–2017,

–  uwzględniając deklarację pekińską i pekińską platformę działania, przyjęte podczas czwartej Światowej Konferencji w sprawie Kobiet w dniu 15 września 1995 r., oraz późniejsze dokumenty końcowe przyjęte na sesjach nadzwyczajnych Organizacji Narodów Zjednoczonych Pekin +5 (2000 r.), Pekin +10 (2005 r.), Pekin +15 (2010 r.) i Pekin +20 (2015 r.),

–  uwzględniając deklarację trzech prezydencji UE z dnia 19 lipca 2017 r. w sprawie równości kobiet i mężczyzn, wydaną przez Estonię, Bułgarię i Austrię,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie rocznego sprawozdania dotyczącego praw człowieka i demokracji na świecie za rok 2015 oraz polityki Unii Europejskiej w tym zakresie(1),

–  uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 1567/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie pomocy w odniesieniu do polityk oraz działań i praw dotyczących zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego w krajach rozwijających się(2),

–  uwzględniając piąty milenijny cel rozwoju ONZ – poprawa opieki zdrowotnej nad matkami,

–  uwzględniając Konwencję ONZ w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet z 1979 r.,

–  uwzględniając dokonany w lutym 2017 r. przez Komitet ONZ ds. Likwidacji Dyskryminacji Kobiet przegląd praw kobiet w Salwadorze i jego uwagi podsumowujące,

–  uwzględniając art. 6, 24 i 39 Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawach dziecka,

–  uwzględniając konwencję w sprawie zakazu stosowania tortur, której Salwador jest stroną od 1996 r.,

–  uwzględniając art. 144 konstytucji Republiki Salwadoru, w którym stwierdza się, że traktaty międzynarodowe zawierane z innymi państwami lub organizacjami międzynarodowymi stanowią prawa republiki, oraz że w przypadkach, gdy istnieje konflikt między traktatem a prawem krajowym, pierwszeństwo mają przepisy traktatu,

–  uwzględniając nowe ramy na rzecz równości płci oraz wzmocnienia pozycji kobiet: przekształcanie życia dziewcząt za pomocą działań zewnętrznych UE w latach 2016–2020,

–  uwzględniając Konwencję Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (konwencja stambulska),

–  uwzględniając wydane w dniu 11 maja 2015 r. oświadczenie grupy roboczej ONZ ds. dyskryminacji kobiet w prawie i w praktyce,

–  uwzględniając Międzyamerykańską konwencję o zapobieganiu, karaniu i eliminacji przemocy wobec kobiet (konwencja z Belém do Pará),

–  uwzględniając salwadorski dekret ustawodawczy nr 520 (specjalna kompleksowa ustawa o prawie kobiet do życia bez przemocy),

–  uwzględniając art. 133, 135 i 136 salwadorskiego kodeksu karnego,

–  uwzględniając oświadczenie wysokiego komisarza ONZ ds. praw człowieka Zeida Ra’ada Al Husseina wygłoszone na zakończenie jego misji w Salwadorze w dniu 17 listopada 2017 r.,

–  uwzględniając art. 1 konstytucji Republiki Salwadoru,

–  uwzględniając salwadorską ustawę o równości, sprawiedliwości i eliminacji dyskryminacji kobiet przyjętą w 2016 r., ustawę o prawie kobiet do życia bez przemocy przyjętą w 2012 r. oraz ustawę o kompleksowej ochronie dzieci i młodzieży (LEPINA) przyjętą w kwietniu 2009 r., która upoważnia Ministerstwo Edukacji do wprowadzenia edukacji na temat płci i zdrowia reprodukcyjnego oraz do zwalczania dyskryminacji kobiet w systemie kształcenia,

–  uwzględniając art. 135 ust. 5 i art. 123 ust. 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że równouprawnienie płci jest podstawową wartością UE; mając na uwadze, że prawo do równego traktowania i niedyskryminacji stanowi prawo podstawowe zapisane w traktatach oraz w europejskiej karcie praw podstawowych, a także że należy go w pełni przestrzegać, upowszechniać je i stosować w ustawodawstwie, praktyce, orzecznictwie i w życiu codziennym;

B.  mając na uwadze, że w art. 36 i 37 uwag podsumowujących w przeglądzie wyników Salwadoru w zakresie praw kobiet Komitet NZ ds. Likwidacji Dyskryminacji Kobiet wzywa Salwador do uchylenia przepisów karnych dotyczących aborcji;

C.  mając na uwadze, że od 2000 r. co najmniej 120 kobiet w Salwadorze postawiono przed sądem za aborcję lub zabójstwo, gdy zgon płodu nastąpił w ostatnich miesiącach ciąży, przy czym 26 z nich skazano za zabójstwo, a 23 – za aborcję, i wszystkie skazane odsiadują wyjątkowo długie wyroki, pomimo tego, że zgodnie ze standardami międzynarodowymi nie są przestępczyniami; mając na uwadze, że większość tych kobiet była młoda, uboga, słabo wykształcona i pochodziła z oddalonych społeczności; mając na uwadze, że obecnie toczy się postępowanie w dwóch sprawach; mając na uwadze, że sprawa Teodory del Carmen Vásquez, która spędziła ostatnie dziesięć lat w więzieniu, została poddana rewizji przez drugi sąd skazujący w dniu 13 grudnia 2017 r., a jej apelacja została oddalona, natomiast wyrok na Evelyn Beatriz Hernandez Cruz został potwierdzony w październiku 2017 r.;

D.  mając na uwadze, że najsurowiej ukarane kobiety – „Las 17” – skazano w latach 2000–2011 na dziesiątki lat pozbawienia wolności; mając na uwadze, że nieliczne z nich zostały zwolnione po unieważnieniu przez sądy wcześniejszych postanowień;

E.  mając na uwadze, że przemoc na tle płciowym jest poważnym problemem w Salwadorze, a dane pokazują, że co trzy godziny jedna kobieta pada ofiarą napaści na tle seksualnym, przypadki gwałtów często skutkują niepożądaną ciążą, a liczba zabójstw kobiet jest przerażająca, przy czym tylko 5 % z tych przestępstw stało się przedmiotem postępowania sądowego;

F.  mając na uwadze, że pracownicy każdego organu publicznego, w tym szpitali i klinik, mają obowiązek zgłaszania pacjentek pogotowia położniczego, co stanowi naruszenie prawa pacjenta do zachowania poufności oraz stwarza warunki, w których kobiety doświadczają stygmatyzacji; mając na uwadze, że obowiązek zgłaszania pacjentek oznacza, że kobiety, które cierpią z powodu poważnych powikłań w czasie ciąży nie decydują się na korzystanie z pomocy medycznej z obawy przed postępowaniem karnym i pozbawieniem wolności; mając na uwadze, że już sam fakt niezgłoszenia uznaje się za przestępstwo o charakterze ogólnym;

G.  mając na uwadze, że wskaźnik zabójstw kobiet i dziewcząt ze względu na płeć jest w Salwadorze przerażająco wysoki; mając na uwadze, że w 2015 i 2016 r. zamordowano 1097 kobiet, a w okresie od stycznia do czerwca 2017 r. zamordowano 201 kobiet; mając na uwadze, że w ubiegłym roku krajowa policja cywilna Salwadoru zarejestrowała 3947 skarg dotyczących napaści na tle seksualnym, z czego 1049 przypadków gwałtów, w tym gwałtów w rodzinie, a według salwadorskiej Organizacji Kobiet na rzecz Pokoju (ORMUSA) 1873 ofiary stanowiły osoby nieletnie lub sklasyfikowane jako „pozbawione zdolności prawnej”;

H.  mając na uwadze, że Salwador ma wysoki wskaźnik ciąż nastolatek, co jest również wynikiem braku edukacji seksualnej w szkołach; mając na uwadze, że głównymi powodami ciąży w młodym wieku są wykorzystywanie seksualne i gwałt; mając na uwadze, że według Ministerstwa Zdrowia w 2015 r. odnotowano 1445 przypadków ciężarnych dziewcząt w wieku od 10 do 14 lat;

I.  mając na uwadze, że w 1998 r. Salwador wprowadził penalizację aborcji we wszystkich okolicznościach, w tym w przypadku, gdy ciąża powoduje powikłania zagrażające życiu kobiety lub dziewczyny, oraz w przypadku gwałtu, kazirodztwa lub niezdolności płodu do samodzielnego życia; mając ponadto na uwadze, że w 1999 r. przyjęto poprawkę do konstytucji uznającą embrion za istotę ludzką „od momentu poczęcia”; mając na uwadze, że każda osoba, która wykonuje lub samodzielnie wywołuje aborcję, nawet przed etapem płodu, może być ścigana i poddana karze pozbawienia wolności na okres od dwóch do ośmiu lat, jednak w wielu przypadkach prokuratorzy zwiększają zarzut do „zabójstwa kwalifikowanego”, za co grozi kara do 50 lat pozbawienia wolności; mając na uwadze, że przepisy, które potencjalnie dopuszczają aborcję w tych okolicznościach, pozostają zablokowane w Zgromadzeniu Narodowym od października 2016 r., ale obecnie toczą się dyskusje w celu poczynienia dalszych postępów;

J.  mając na uwadze, że w Salwadorze nadal ze względów religijnych, kulturowych i innych odmawia się kobietom i dziewczętom dostępu do bezpiecznej i legalnej aborcji, co narusza ich prawo do zdrowia, życia oraz nietykalności fizycznej i psychicznej;

K.  mając na uwadze, że Ministerstwo Edukacji przygotowało niedawno materiały z myślą o włączeniu zagadnień zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego do krajowych programów nauczania, ale ze względu na opór ze strony różnych środowisk w ostatecznie zredagowanych materiałach kładzie się nacisk na wstrzemięźliwość seksualną, pomimo faktu, że 42 % kobiet zachodzi w ciążę zanim skończy 20 lat;

L.  mając na uwadze, że w Ameryce Łacińskiej ryzyko zgonu okołoporodowego jest czterokrotnie wyższe wśród nastolatek poniżej 16 roku życia; mając na uwadze, że 65 % przypadków przetoki położniczej występuje u ciężarnych nastolatek, co niesie ze sobą poważne konsekwencje dla życia, w tym poważne problemy zdrowotne i wykluczenie społeczne; mając na uwadze, że ciąża w młodym wieku jest również niebezpieczna dla noworodków, wśród których współczynnik umieralności jest 50 % wyższy niż przeciętnie; mając na uwadze, że aż do 40% kobiet w regionie padło ofiarą przemocy seksualnej; mając na uwadze, że 95 % aborcji w Ameryce Łacińskiej wykonuje się w niebezpiecznych warunkach;

M.  mając na uwadze, że Ministerstwo Zdrowia informuje, iż w latach 2011–2015 14 kobiet zmarło na skutek powikłań związanych z aborcją, 13 kobiet zmarło z powodu ciąży pozamacicznej i 63 kobiety zmarły w wyniku obecnych przepisów aborcyjnych; mając na uwadze, że samobójstwo jest przyczyną 57 % zgonów ciężarnych kobiet w wieku od 10 do 19 lat; mając na uwadze, że wiele kobiet obawia się zwrócić się o pomoc medyczną, gdy cierpią z powodu powikłań związanych z ciążą, co powoduje więcej możliwych do uniknięcia zgonów; mając na uwadze, że sytuacja ta dotyka szczególnie kobiety o najskromniejszych zasobach finansowych, które nie mają dostępu do usług w zakresie praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego;

N.  mając na uwadze, że Human Rights Watch i Amnesty International zauważają, iż kobiety, które poroniły lub urodziły martwe dzieci, są w Salwadorze często ścigane pod zarzutem poddania się aborcji; mając na uwadze, że przypadki takich kobiet są często zgłaszane przez personel medyczny, i w następstwie kobiety zostają aresztowane, gdy wciąż przebywają w szpitalu;

O.  mając na uwadze, że eksperci ONZ przestrzegają, iż decyzja władz Salwadoru stanowi poważne naruszenie praw kobiet i dziewcząt do życia, zdrowia i nietykalności fizycznej i psychicznej, a tym samym naraża na szwank ich szanse gospodarcze i społeczne;

P.  mając na uwadze, że w marcu 2015 r. Komitet Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych ONZ zwrócił się do Salwadoru o przeprowadzenie przeglądu przepisów aborcyjnych i ich zmiany w celu zapewnienia ich zgodności z innymi prawami takimi jak prawo do zdrowia i życia; mając na uwadze, że przemoc fizyczna, seksualna i psychiczna wobec kobiet stanowi pogwałcenie praw człowieka;

Q.  mając na uwadze, że Salwador aktywnie uczestniczył w 61. sesji Komisji ONZ ds. Statusu Kobiet; mając na uwadze, że wszystkie strony powinny nadal wspierać realizację pekińskiej platformy działania ONZ w odniesieniu do, między innymi, dostępu do edukacji i opieki zdrowotnej jako podstawowych praw człowieka oraz praw reprodukcyjnych i seksualnych;

R.  mając na uwadze, że organy traktatowe ONZ, w tym Komitet Praw Człowieka i Komitet ds. Likwidacji Dyskryminacji Kobiet, wezwały część państw Ameryki Łacińskiej do wprowadzenia wyjątków w restrykcyjnych przepisach aborcyjnych, w tym w przypadku, gdy ciąża stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia kobiety, płód jest ciężko upośledzony lub ciąża jest wynikiem gwałtu lub kazirodztwa;

S.  mając na uwadze, że wysoki komisarz ONZ ds. praw człowieka Zeid Ra’ad Al Hussein po wizycie w Salwadorze w listopadzie 2017 r. wyraził obawy w związku z sytuacją kobiet i dziewcząt w tym kraju; mając na uwadze, że wezwał on Salwador do wprowadzenia moratorium na stosowanie art. 133 kodeksu karnego i do ponownego rozpatrzenia spraw kobiet zatrzymanych za przestępstwa związane z aborcją;

T.  mając na uwadze, że Konwencja w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet, Konwencja o prawach dziecka i Komitet Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych jednoznacznie dostrzegają związek między niebezpieczną i nielegalną aborcją a wysoką śmiertelnością matek; mając na uwadze, że konwencja w sprawie zakazu stosowania tortur stanowi, że państwa, które stosują całkowity zakaz aborcji bez względu na okoliczności narażają kobiety i dziewczęta na upokorzenie i okrutne traktowanie;

U.  mając na uwadze, że w powszechnym okresowym przeglądzie praw człowieka ONZ znalazło się 10 zaleceń dla Salwadoru dotyczących dostosowania prawa aborcyjnego do międzynarodowych standardów praw człowieka oraz że rząd Salwadoru je wszystkie odrzucił;

V.  mając na uwadze, że zgodnie z regułami ONZ dotyczącymi postępowania z więźniarkami oraz środków nieizolacyjnych stosowanych wobec kobiet, które popełniły przestępstwo (reguły z Bangkoku) kobiety opiekujące się dziećmi i ciężarne powinny, zawsze gdy jest to możliwe i właściwe, otrzymywać kary nieizolacyjne;

W.  mając na uwadze, że zapobieganie nieplanowanym ciążom i zmniejszenie liczby nastoletnich matek dzięki powszechnemu dostępowi do opieki zdrowotnej w dziedzinie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego to jeden z celów zrównoważonego rozwoju;

1.  wyraża głębokie zaniepokojenie sytuacją dziewcząt i kobiet w Salwadorze oraz przysługujących im praw człowieka, w tym praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego, oraz potępia wszelkie formy przemocy wobec kobiet; przypomina, że stanowią one poważne naruszenie praw człowieka oraz godności kobiet i dziewcząt; podkreśla, że art. 7 Rzymskiego Statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego (Salwador ratyfikował go w dniu 3 marca 2016 r.) uznaje wymuszoną ciążę za zbrodnię przeciwko ludzkości i za formę przemocy wobec kobiet ze względu na płeć, co stanowi poważne naruszenie praw człowieka oraz godności kobiet i dziewcząt;

2.  stanowczo potępia skazanie i uwięzienie kobiet i dziewcząt, które poroniły lub urodziły martwe dziecko, i wzywa do ich natychmiastowego i bezwarunkowego uwolnienia; uważa, że nikogo nie należy więzić z powodu przekonań;

3.  potępia prześladowanie kobiet z powodu aborcji, długie pobyty w areszcie tymczasowym i niewspółmierne sankcje karne nakładane na kobiety pragnące usunąć ciążę, a także umieszczanie w więzieniu kobiet szukających pomocy medycznej w szpitalu na skutek donosów personelu służby zdrowia, które motywowane są strachem przed sankcjami;

4.  potępia bezwzględną kryminalizację aborcji na podstawie art. 133, 135 i 136 kodeksu karnego oraz jej poważne i dyskryminujące skutki dla kobiet, które są zmuszone do korzystania z niebezpiecznych metod usuwania ciąży, co stanowi zagrożenie dla zdrowia i życia; wzywa Zgromadzenie Narodowe Salwadoru do zastosowania się do zaleceń wysokiego komisarza ONZ ds. praw człowieka Zeida Ra’ada Al Husseina i do zalecenia Komitetu ds. Konwencji w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet dotyczącego moratorium na ich stosowanie;

5.  wzywa Salwador do zapewnienia kobietom i dziewczętom dostępu do bezpiecznej i legalnej aborcji; wzywa w tym kontekście Zgromadzenie Narodowe Salwadoru do poparcia projektu ustawy wprowadzającej reformę art. 133, 135 i 136 kodeksu karnego w celu zniesienia kar za aborcję przynajmniej w przypadku ciąży stanowiącej zagrożenie dla życia lub zdrowia fizycznego bądź psychicznego ciężarnej kobiety lub dziewczyny, w przypadku poważnego i śmiertelnego upośledzenia płodu lub w przypadku ciąży będącej wynikiem gwałtu lub kazirodztwa;

6.  wzywa władze Salwadoru do wprowadzenia moratorium na egzekwowanie obowiązujących przepisów i do ponownego rozpatrzenia decyzji o zatrzymaniu kobiet oskarżonych o poronienie, urodzenie martwego dziecka lub przestępstwa związane z aborcją i do ich uwolnienia, zapewnienia rzetelnego procesu sądowego w postępowaniach dotyczących aborcji, aby umożliwić oskarżonym kobietom oczekiwanie na proces poza zakładem karnym, oraz do zagwarantowania przestrzegania tajemnicy zawodowej w przypadku pracowników służby zdrowia i poufności w przypadku pacjentów; potępia wszystkie środki karne skierowane przeciw kobietom i dziewczętom pragnącym dokonać aborcji, a także przeciw pracownikom służby zdrowia i innym osobom, które pomagają w uzyskaniu dostępu do tej procedury i ją umożliwiają, oraz wzywa do zniesienia tych środków;

7.  przypomina rządowi Salwadoru, że spoczywa na nim obowiązek ochrony praw obywateli oraz stania na straży praworządności w odniesieniu do zasady domniemania niewinności, szczególnie w przypadku osób stających przed sądem, które należy traktować jako niewinne aż do momentu udowodnienia im winy, oraz że ciężar dowodu powinien spoczywać na organach ścigania, a nie na oskarżonym, zgodnie ze statutem rzymskim, który Salwador ratyfikował; wzywa władze Salwadoru do zapewnienia urzędnikom państwowym, w tym pracownikom sądownictwa, szkoleń dotyczących równości płci; wzywa ESDZ i Komisję do finansowania i wspierania takich przedsięwzięć;

8.  potępia nieludzkie warunki w więzieniach, takie jak torturowanie i izolowanie więźniów oraz zawieszanie odwiedzin członków rodzin; wzywa rząd Salwadoru do ratyfikowania protokołu fakultatywnego do konwencji w sprawie zakazu stosowania tortur jako środka zapobiegającego torturom i nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu w więzieniach i miejscach zatrzymań; wzywa do umożliwienia niezależnym organizacjom międzynarodowym dostępu do ośrodków detencyjnych; wzywa władze Salwadoru do poprawy warunków pobytu więzionych kobiet, w tym do umożliwienia im dostępu do produktów higienicznych oraz do poszanowania ich podstawowych praw człowieka;

9.  przypomina rządowi i sędziom, że są zobowiązani do przestrzegania międzynarodowych norm równego dostępu do wymiaru sprawiedliwości i zasad gwarantujących wszystkim sprawiedliwy proces, oraz że wina może zostać ustalona dopiero po przedstawieniu konkretnych i wystarczających dowodów; domaga się, aby rząd udostępnił wystarczające fundusze publiczne na pomoc w uzyskaniu reprezentacji prawnej tym, którzy nie mogą sobie na to pozwolić;

10.  wzywa wymiar sprawiedliwości do zapewnienia rzetelnego procesu z wszelkimi gwarancjami Teodorze del Carmen Vásquez i Evelyn Beatriz Hernandez Cruz oraz do uchylenia wyroków; wyraża solidarność z kampanią „Las 17”, którą prowadzą kobiety niesłusznie skazane na wyroki więzienia do 40 lat za poronienie, urodzenie martwego dziecka, i inne powikłania okołoporodowe; wyraża solidarność z wszystkimi kobietami w Salwadorze, które są ścigane z podobnych powodów lub zostały skazane za zabójstwo kwalifikowane; wzywa właściwe władze do zrewidowania wszystkich wyroków i do ułaskawienia skazanych;

11.  wyraża głębokie zaniepokojenie faktem, że w Salwadorze odnotowuje się wysoką liczbę ciąż u dzieci; apeluje do władz Salwadoru, by wypełniły swoje zobowiązania międzynarodowe i chroniły prawa człowieka, zapewniając wszystkim dziewczętom dostęp do wszelkich możliwych informacji oraz usług medycznych niezbędnych w przypadku ciąży będącej wynikiem gwałtu i stanowiącej poważne zagrożenie;

12.  uważa za godne ubolewania, że ciała kobiet i dziewcząt, zwłaszcza jeśli chodzi o prawa i zdrowie reprodukcyjne i seksualne, są nadal ideologicznym polem walki, i wzywa Salwador do uznania niezbywalnych praw kobiet i dziewcząt do nietykalności cielesnej i samodzielnego podejmowania decyzji, m.in. w odniesieniu do dostępu do dobrowolnego planowania rodziny oraz bezpiecznej i legalnej aborcji; jest zdania, że ogólny zakaz wykonywania aborcji ze względu na stan zdrowia oraz w przypadku ciąż będących wynikiem gwałtu i kazirodztwa, a także odmowa zapewnienia bezpłatnej opieki medycznej w przypadku gwałtu równa się stosowaniu tortur;

13.  pochwala przyjęcie specjalnej kompleksowej ustawy o prawie kobiet do życia bez przemocy dzięki ponadpartyjnej koalicji posłanek do Zgromadzenia Narodowego i przypomina władzom Salwadoru o konieczności jej pełnego wdrożenia, zwłaszcza jeśli chodzi o zobowiązanie do ochrony kobiet i dziewcząt przed przemocą;

14.  z zadowoleniem przyjmuje niedawne wprowadzenie przez Salwador polityki w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego i nowego programu „Ciudad Mujer”, który oferuje usługi dla 1,5 mln kobiet w całym kraju, szczególnie za pomocą kampanii uświadamiających i informujących o prawach i zdrowiu reprodukcyjnym i seksualnym, oraz popiera to przedsięwzięcie i wzywa rząd Salwadoru do zapewnienia dostępu do nowoczesnych usług i informacji dotyczących antykoncepcji, a także do dołożenia starań w celu zapewnienia wszechstronnej edukacji seksualnej w szkołach publicznych;

15.  wzywa Radę do przyspieszenia prac i umożliwienia UE ratyfikacji i wdrożenia konwencji stambulskiej, tak aby zapewnić spójność między wewnętrznymi i zewnętrznymi działaniami UE dotyczącymi przemocy wobec dzieci, kobiet i dziewcząt;

16.  wzywa Radę do ujęcia kwestii bezpiecznej i legalnej aborcji w wytycznych UE w sprawie gwałtu i przemocy wobec kobiet i dziewcząt; podkreśla, że powszechny dostęp do opieki zdrowotnej, zwłaszcza w dziedzinie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz związanych z tym praw, jest jednym z podstawowych praw człowieka;

17.  wzywa do zebranych na szczycie szefów państw i rządów UE-CELAC do rozbudowania rozdziału dotyczącego przemocy uwarunkowanej płcią w planie działania UE-CELAC i opracowania jasnego kalendarza działań i środków wykonawczych, które zagwarantują staranność w zapobieganiu wszystkim aktom przemocy wobec kobiet oraz prowadzeniu dochodzeń i karaniu tych aktów, a także zapewnią właściwą rekompensatę ofiarom;

18.  z zadowoleniem obserwuje wysiłki podejmowane przez delegaturę UE w Salwadorze w celu nawiązania z władzami krajowymi współpracy w kwestii praw kobiet, w tym w sprawie kryminalizacji aborcji; podkreśla z naciskiem, że kwestię te należy uznać za priorytetową i wzywa ESDZ do regularnego składania Parlamentowi sprawozdania z działań podejmowanych w tej dziedzinie; nalega, aby delegatura UE zapewniła wszelkie niezbędne wsparcie kobietom uwięzionym za przestępstwa związane z aborcją, w postaci regularnych odwiedzin, wsparcia dla rodzin i pomocy prawnej;

19.  przypomina UE o jej zobowiązaniach przewidzianych w ramach działań na rzecz równości płci i wzmocnienia pozycji kobiet w kontekście stosunków zewnętrznych UE w latach 2016–2020; apeluje do ESDZ o ścisłe monitorowanie rewizji wyroków na miejscu i wzywa Komisję do zapewnienia w europejskiej współpracy rozwojowej podejścia opartego na przestrzeganiu praw człowieka, ze szczególnym uwzględnieniem równouprawnienia płci oraz zwalczania wszelkich form przemocy seksualnej wobec kobiet i dziewcząt; wzywa państwa członkowskie i instytucje UE do większego wspierania lokalnych obrońców praw człowieka i organizacji pozarządowych prowadzących kampanie na rzecz praw kobiet i dziewcząt, zwłaszcza praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego oraz w zakresie planowania rodziny w Salwadorze, w tym do większego wsparcia finansowego;

20.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, wiceprzewodniczącej Komisji/ wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, władzom Republiki Salwadoru, Urzędowi Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka, Parlamentowi Ameryki Centralnej, Parlamentowi Latynoamerykańskiemu, Euro-Latynoamerykańskiemu Zgromadzeniu Parlamentarnemu oraz sekretarzowi generalnemu Organizacji Państw Amerykańskich.

(1) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0502.
(2) Dz.U. L 224 z 6.9.2003, s. 1.


Sytuacja w Afganistanie
PDF 269kWORD 59k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 14 grudnia 2017 r. w sprawie sytuacji w Afganistanie (2017/2932(RSP))
P8_TA(2017)0499RC-B8-0678/2017

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wyniki międzynarodowej konferencji w Brukseli w sprawie Afganistanu w dniu 5 października 2016 r., której współprzewodniczyła Unia Europejska,

–  uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie Afganistanu, przede wszystkim rezolucję z dnia 26 listopada 2015 r. w sprawie Afganistanu, w szczególności zabójstw w prowincji Zabul(1), oraz rezolucję z dnia 13 czerwca 2013 r. w sprawie negocjacji dotyczących umowy o współpracy na rzecz partnerstwa i rozwoju między UE i Afganistanem (2),

–  uwzględniając konkluzje Rady w sprawie Afganistanu z dnia 16 października 2017 r.,

–  uwzględniając oświadczenie wydane przez przewodniczącego Rady Bezpieczeństwa ONZ w dniu 14 września 2016 r. w sprawie sytuacji w Afganistanie,

–  uwzględniając rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2210 (2015), rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2344 (2017) oraz mandat misji wspierającej Organizacji Narodów Zjednoczonych w Afganistanie (UNAMA),

–  uwzględniając wspólny komunikat Komisji i wysokiej przedstawiciel Unii ds. polityki zagranicznej i bezpieczeństwa do Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 lipca 2017 r. pt. „Elementy strategii UE wobec Afganistanu” (JOIN(2017)0031),

–  uwzględniając sprawozdanie organizacji Human Rights Watch z dnia 13 lutego 2017 r. zatytułowane „Pakistan Coercion, UN Complicity: The Mass Forced Return of Afghan Refugees” (Przymus ze strony Pakistanu, współudział ONZ: masowe przymusowe powroty uchodźców afgańskich),

–  uwzględniając sprawozdanie kwartalne specjalnego amerykańskiego inspektora generalnego ds. odbudowy Afganistanu (SIGAR) dla Kongresu Stanów Zjednoczonych z dnia 30 stycznia 2017 r.,

–  uwzględniając umowę „Wspólna droga naprzód w kwestiach migracji w stosunkach między UE a Afganistanem”, podpisaną dnia 3 października 2016 r.,

–  uwzględniając umowę o współpracy na rzecz partnerstwa i rozwoju między UE a Afganistanem, podpisaną w dniu 18 lutego 2017 r.,

–  uwzględniając raport ONZ z kwietnia 2017 r. w sprawie traktowania więźniów związanych z konfliktem w Afganistanie,

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 i 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że Unia Europejska i jej państwa członkowskie współpracują z Afganistanem i szerszą społecznością międzynarodową od 2001 r. w celu zwalczania terroryzmu i ekstremizmu, a także dążą do osiągnięcia trwałego pokoju i rozwoju; mając na uwadze, że z uwagi na coraz większą presję ze strony ugrupowań rebelianckich i terrorystycznych, borykającą się z problemami gospodarkę i niestabilną sytuację polityczną, te cele i osiągnięte znaczne postępy są zagrożone;

B.  mając na uwadze, że od 2002 r. UE i jej państwa członkowskie przeznaczyły miliardy euro na pomoc humanitarną i pomoc rozwojową w Afganistanie; mając na uwadze, że UE jest największym partnerem Afganistanu w zakresie współpracy na rzecz rozwoju i oczekuje się, iż przeznaczy ona do 5 mld EUR z łącznej kwoty 13,6 mld EUR, którą zadeklarowano na rzecz Afganistanu w latach 2017–2020 podczas konferencji brukselskiej w sprawie Afganistanu w październiku 2016 r.;

C.  mając na uwadze, że zapewnienie demokracji, praw człowieka, praworządności i dobrych rządów przez cały okres przemian w Afganistanie i w dekadzie transformacji (2015–2024) ma kluczowe znaczenie dla utworzenia stabilnego i dostatniego państwa;

D.  mając na uwadze, że na przestrzeni ostatnich 15 lat (od 2001 r.) znacznie podniósł się poziom życia, ponieważ dzięki dostępowi do podstawowej opieki zdrowotnej i edukacji oraz wzmocnieniu pozycji kobiet PKB na mieszkańca wzrósł pięciokrotnie, a średnia długość życia wydłużyła się o 15 lat; mając na uwadze, że według specjalnego amerykańskiego inspektora generalnego ds. odbudowy Afganistanu (SIGAR) od upadku talibów w 2001 r. frekwencja w placówkach kształcenia ogólnego wzrosła z miliona uczniów, z których większość stanowili chłopcy, do niemal dziewięciu milionów w 2015 r., przy czym szacuje się, że kobiety stanowią 39 % łącznej liczby uczniów;

E.  mając na uwadze, że w dniu 24 lipca 2017 r. Komisja i wysoka przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa opublikowały wspólny komunikat w sprawie strategii UE wobec Afganistanu; mając na uwadze, że cztery priorytetowe obszary UE o kluczowym znaczeniu dla osiągnięcia postępów w Afganistanie dotyczą: a) wspierania pokoju, stabilności i bezpieczeństwa w regionie; b) umacniania demokracji, praworządności i praw człowieka oraz promowania dobrych rządów i wzmocnienia pozycji kobiet; c) wspierania rozwoju gospodarczego i społecznego; d) podjęcia wyzwań związanych z migracją;

F.  mając na uwadze, że po kryzysie w związku z wyborami prezydenckimi w 2014 r. rząd jedności narodowej nie dokonał postępów w realizacji programu reform, co przekłada się na coraz bardziej niestabilną sytuację polityczną; mając na uwadze, że stopa bezrobocia w Afganistanie wynosi 39 %, a ponad 39 % ludności żyje w ubóstwie;

G.  mając na uwadze, że powszechna korupcja, zakorzeniony nepotyzm, a także niemoc politycznie podzielonego rządu afgańskiego uniemożliwiająca osiągnięcie postępów w zakresie realizacji reform mogą ograniczyć postępy i zniweczyć dotychczasowe osiągnięcia;

H.  mając na uwadze, że ustanowiona w 2002 r. misja wspierająca ONZ w Afganistanie (UNAMA) wspiera rząd afgański w jego wysiłkach na rzecz pokoju, ochrony praw człowieka i dobrych rządów; mając na uwadze, że jej mandat jest co roku odnawiany przez Radę Bezpieczeństwa ONZ, a ostatnio został on jednogłośnie przedłużony do 2018 r.;

I.  mając na uwadze, że chociaż w ostatnich latach uzyskano pewne zdobycze społeczno-ekonomiczne i polityczne, to rosnący w siłę talibowie, Al-Kaida i nowa obecność Państwa Islamskiego w Afganistanie – w postaci jego powstającej lokalnej filii w Afganistanie (Państwo Islamskie Prowincji Chorasan) – grożą, że niestabilność przerodzi się w konflikt na większą skalę; mając na uwadze, że w niedawnym sprawozdaniu UNAMA udokumentowano najwyższą liczbę ofiar od 2009 – 11 318 ofiar cywilnych w 2016 r., podczas gdy w okresie od stycznia 2017 r. do września 2017 r. liczba ofiar śmiertelnych sięgnęła już 8019; mając na uwadze, że sytuacja ta doprowadziła również do wzrostu migracji do Europy;

J.  mając na uwadze, że w ramach nowej strategii USA wobec Afganistanu i Azji Południowej dodatkowe 4000 żołnierzy zasili istniejący kontyngent USA liczący 8400 żołnierzy; mając na uwadze, że w nowej strategii USA domagają się, by Pakistan zaprzestał udzielania schronienia i wsparcia terrorystom, i apelują o większe zaangażowanie Republiki Indii w przyczynianie się do stabilizacji w regionie; mając na uwadze, że w ramach prowadzonej przez NATO misji Resolute Support dotychczasowy kontyngent żołnierzy zostanie zwiększony z 13 000 do 16 000; mając na uwadze, że nowa strategia USA będzie promowała podejście oparte na warunkowości, zgodnie z którym umowy dyplomatyczne i gospodarcze będą zintegrowane w ramach działań wojskowych;

K.  mając na uwadze, że Afganistan znalazł się w obliczu bezprecedensowego wzrostu liczby powracających – głównie z Pakistanu – obywateli afgańskich posiadających dokumenty tożsamości, jak i nie posiadających takich dokumentów; mając na uwadze, że około dwóch milionów Afgańczyków bez dokumentów i milion obywateli Afganistanu mających status uchodźcy żyje w Iranie i wraca do Afganistanu; mając na uwadze, że według specjalnego sprawozdawcy Narodów Zjednoczonych ds. praw człowieka osób wewnętrznie przesiedlonych w Afganistanie żyje ponad 1,8 mln osób wewnętrznie przesiedlonych w wyniku konfliktu, przy czym w 2016 r. odnotowano rekordową liczbę 650 000 osób, które uciekły do innych regionów kraju w poszukiwaniu bezpieczeństwa, co daje średnio 1500 osób dziennie; mając na uwadze, że w drugiej połowie 2016 r. odnotowano najgwałtowniejszy od 10 lat wzrost liczby uchodźców afgańskich powracających z Pakistanu: liczba ta wzrosła z 55 000 w 2015 r. do 370 000;

L.  mając na uwadze, że Republika Indii jest największym regionalnym darczyńcą na rzecz Afganistanu i że odkąd rząd talibów został usunięty w 2001 r., przeznaczyła na pomoc dla tego kraju ok. 3 mld USD; mając na uwadze, że pomoc tę przeznaczono między innymi na budowę ponad 200 szkół w Afganistanie, na sfinansowanie ponad 1000 stypendiów dla afgańskich studentów, a także na zaoferowanie możliwości studiowania w Indiach ok. 16 000 Afgańczyków; mając na uwadze, że Indie zapewniły również wsparcie przy budowie infrastruktury krytycznej, jak np. ok. 4000 km dróg w Afganistanie, przede wszystkim autostrady Zaranj-Dilaram, zapory Salma i linii przesyłowych energii elektrycznej, a także budynku parlamentu afgańskiego;

M.  mając na uwadze, że niestabilna sytuacja w Afganistanie ma negatywne skutki dla gospodarki i bezpieczeństwa Iranu i całego regionu; mając na uwadze, że gospodarka afgańska jest w znacznym stopniu uzależniona od uprawy maku, która znacznie wzrosła w ostatnich latach, co doprowadziło do gwałtownego wzrostu zażywania narkotyków w sąsiednim Iranie; mając na uwadze, że nielegalny handel narkotykami jest wykorzystywany przez talibów do finansowania ich działalności; mając na uwadze, że ograniczenie tego handlu i znalezienie zastępczych rozwiązań gospodarczych przyniosłoby wzajemne korzyści Iranowi i Afganistanowi; mając na uwadze, że pochodzące z Afganistanu opium jest głównym źródłem heroiny w UE; mając na uwadze, że współpraca z Iranem i innymi krajami granicznymi, takimi jak Tadżykistan, Turkmenistan i Uzbekistan, jest niezbędna w celu dalszego ograniczenia przepływu opiatów na rynek rosyjski i rynki europejskie;

N.  mając na uwadze, że nowy wymiar infrastruktury ma kluczowe znaczenie dla przyszłości Afganistanu w celu otwarcia zupełnie nowych możliwości gospodarczych i społecznych dla jednego z najuboższych krajów na świecie; mając na uwadze, że nowy krajowy program rozwoju infrastruktury przyciągnie pozytywne i coraz większe inwestycje regionalne w ramach nowego jedwabnego szlaku;

O.  mając na uwadze, że według doniesień Afganistan posiada niewykorzystane rezerwy minerałów o wartości od jednego do trzech bilionów dolarów; mając na uwadze, że nielegalne wydobycie stanowi poważny problem, który grozi tym, że potencjalny katalizator rozwoju Afganistanu stanie się źródłem konfliktów i niestabilności; mając na uwadze, że górnictwo jest drugim co do wielkości źródłem dochodów talibów;

1.  dostrzega, że pomimo znacznych, długotrwałych wysiłków międzynarodowych Afganistan nadal stoi w obliczu poważnego konfliktu, który w dużej mierze utrudnia rozwój gospodarczy i społeczny kraju; przypomina, że Afganistan jest targany trwającymi niemal 40 lat konfliktami i wojną; przypomina o celach Unii Europejskiej zakładających promowanie pokoju, stabilności i bezpieczeństwa regionalnego, umacnianie demokracji, praworządności i praw człowieka, propagowanie dobrych rządów i silniejszej pozycji kobiet, wspieranie rozwoju gospodarczego i społecznego oraz rozwiązywanie problemów związanych z migracją;

2.  przypomina, że Afganistan w ciągu ostatnich piętnastu lat poczynił postępy w dziedzinie polityki, bezpieczeństwa, gospodarki i rozwoju; podkreśla, że PKB na mieszkańca wzrósł pięciokrotnie, średnia długość życia wzrosła o prawie 15 lat, odnotowano także znaczny wzrost liczby dziewcząt uczęszczających do szkół w porównaniu z 2001 r. – obecnie odsetek ten wynosi ok. 40 % łącznej liczby 8–9 mln dzieci; podkreśla, że powyższe postępy nie byłyby możliwe, gdyby nie poświęcenie społeczeństwa afgańskiego i zaangażowanie społeczności międzynarodowej oraz fundusze, know-how i personel w terenie; podkreśla, że poczynione postępy są bardzo kruche i odwracalne; podkreśla, że poczynienie dalszych postępów będzie wymagać dalszych reform, stabilnych stosunków z państwami ościennymi i stałego zapewniania koniecznego poziomu bezpieczeństwa i stabilności;

3.  uznaje wysiłki i wyraża uznanie dla poświęcenia społeczności międzynarodowej, która gwarantowała bezpieczeństwo w Afganistanie podczas trwającej ponad dziesięć lat operacji pod kryptonimem „Enduring Freedom” i misji ISAF w Afganistanie, w których zginęło ponad 3500 żołnierzy; z zadowoleniem przyjmuje prowadzoną przez NATO od 1 stycznia 2015 r. misję Resolute Support realizowaną przez 39 państw, której celem jest szkolenie afgańskich sił bezpieczeństwa i instytucji, a także doradzanie im i pomoc; wyraża uznanie dla wielkiej ofiarności afgańskich krajowych sił bezpieczeństwa, które co roku ponoszą ogromne straty w walce z rebeliantami; przypomina o rocznym wkładzie społeczności międzynarodowej w wysokości około 1 mld USD na utrzymanie finansowania afgańskich krajowych sił bezpieczeństwa do 2020 r.;

4.  z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie rządu Afganistanu do realizacji krajowej strategii ukierunkowanej na zapewnienie bezpiecznych warunków politycznych, społecznych i gospodarczych, tak aby Afganistan stał się krajem spokojnym, bezpiecznym i zrównoważonym, jak określono we wnioskach z konferencji ministerialnej w sprawie Afganistanu, która odbyła się w Brukseli w dniu 5 października 2016 r.; wzywa do zapisania stanowiska premiera w konstytucji afgańskiej, tak aby umożliwić większą stabilność polityczną w Afganistanie; wzywa rząd Afganistanu do zapewnienia przejrzystego procesu wyborczego w 2018 r.; wzywa prezydenta Afganistanu Aszrafa Ghaniego, aby potwierdził swoje poważne publiczne zobowiązania do ochrony praw i wolności szybkim i zdecydowanym wdrożeniem przepisów w celu ich ochrony;

5.  podkreśla, że jedyną drogą naprzód jest kierowany przez Afgańczyków i pozostający w ich gestii proces pokojowy, obejmujący w pełni całe społeczeństwo obywatelskie i wszystkie strony konfliktu; przypomina rządowi Afganistanu, że warunkiem rozwoju i działania na rzecz pokoju i stabilności jest ustanie wewnętrznych walk politycznych; wzywa UE, aby aktywnie wspierała kierowany przez Afgańczyków program rozbrojenia, demobilizacji i reintegracji byłych rebeliantów;

6.  podkreśla znaczenie Afganistanu dla stabilności w regionie; podkreśla, że bezpieczeństwo, stabilność i dobrobyt Afganistanu mają kluczowe znaczenie dla pokoju i stabilności w całym regionie; ponownie podkreśla w tym kontekście znaczenie partnerów regionalnych, takich jak kraje Azji Środkowej, Iran, Chiny, Indie i Pakistan; zachęca je do konstruktywnej współpracy w celu promowania wiarygodnego i zorientowanego na wyniki procesu negocjacji bez warunków wstępnych; przyjmuje do wiadomości działania czterostronnej grupy koordynacyjnej ds. Afganistanu, w skład której wchodzą Stany Zjednoczone, Chiny, Afganistan i Pakistan, ustanowionej w grudniu 2015 r.;

7.  wyraża najgłębsze zaniepokojenie, że pomimo porozumienia politycznego po wyborach prezydenckich w 2014 r. sytuacja w zakresie bezpieczeństwa w Afganistanie pogorszyła się, a liczba ataków terrorystycznych uległa zwielokrotnieniu; jest zaniepokojony trwającą ekspansją terytorialną talibów i wzmocnieniem w ostatnim okresie ugrupowań terrorystycznych Państwa Islamskiego i Al-Kaidy; zauważa, że według informacji podanych przez amerykańskiego inspektora SIGAR w okresie od stycznia do listopada 2016 r. 6785 członków sił afgańskich zostało zabitych, a 11 777 odniosło rany, oraz że UNAMA odnotowała również 3-procentowy wzrost liczby ofiar wśród ludności cywilnej (3498 zabitych i 7920 rannych) w 2016 r. w porównaniu z rokiem poprzednim; ubolewa nad pogarszającą się sytuacją w zakresie bezpieczeństwa, która umożliwia grupom przestępczym porywanie zarówno obywateli afgańskich, jak i cudzoziemców, w tym pracowników organizacji humanitarnych i niosących pomoc;

8.  wyraża głębokie zaniepokojenie pojawieniem się Państwa Islamskiego jako najnowszego elementu przyczyniającego się do rosnącej niestabilności krajobrazu bezpieczeństwa w Afganistanie; podkreśla, że oprócz bastionu na wschodzie kraju (Nangarhar) próbuje ono umocnić swoją obecność na północy kraju z pomocą Islamskiego Ruchu Uzbekistanu (IMU); podkreśla, że w razie powodzenia tych działań zostaną stworzone warunki sprzyjające napływowi zagranicznych bojowników w miarę ich wypierania z Iraku i Syrii wskutek porażek militarnych Państwa Islamskiego w tych dwóch krajach;

9.  podkreśla znaczenie prawdziwego procesu wewnętrznego pojednania; podkreśla potrzebę zwalczania radykalizacji, ekstremizmu i rekrutacji do organizacji terrorystycznych; podkreśla, że zwalczanie terroryzmu i jego finansowania jest kluczowym elementem tworzenia środowiska sprzyjającego bezpieczeństwu w Afganistanie;

10.  ostrzega, że słabe zdolności afgańskich krajowych sił obrony i bezpieczeństwa (ANDSF) oraz krajowych sił policyjnych pozostają jednym z najważniejszych problemów osłabiających bezpieczeństwo i proces odbudowy Afganistanu; z zadowoleniem przyjmuje dalszy nacisk UE na wzmocnienie roli i praw kobiet afgańskich oraz dostrzega potrzebę szkolenia funkcjonariuszek policji; z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie Indii do wsparcia Afganistanu, którego wyrazem było dostarczenie sprzętu obronnego dla armii afgańskiej w grudniu 2015 r. i przeszkolenie wojskowe tysięcy pracowników afgańskich sił bezpieczeństwa, co w znacznym stopniu przyczyniło się do zwiększenia ich zdolności wojskowych, zgodnie z założeniami rozpoczętej w styczniu 2015 r. i prowadzonej przez NATO misji Resolute Support, mającej na celu szkolenie, doradztwo i wsparcie na rzecz afgańskich sił bezpieczeństwa i instytucji; jest podbudowany pracami oraz współpracą Republiki Indii i Afganistanu przy realizacji projektów infrastrukturalnych i pomocy humanitarnej;

11.  uważa, że walka z korupcją w afgańskich instytucjach rządowych musi być stałym głównym priorytetem z uwagi na całokształt negatywnego bezpośredniego wpływu korupcji na jakość zarządzania w kraju; wzywa rząd Afganistanu do zwiększenia pluralizmu politycznego, zapewnienia większej rozliczalności oraz aktywnego zwalczania kultury korupcji i nepotyzmu; w związku z tym przyjmuje ze szczególnym zadowoleniem utworzenie centrum sądownictwa antykorupcyjnego w czerwcu 2016 r.; zwraca ponadto uwagę na apel UNAMA o stałe wsparcie i pomoc ze strony wspólnoty międzynarodowej dla działań antykorupcyjnych rządu afgańskiego;

12.  wzywa rząd Afganistanu i jego partnerów regionalnych, w szczególności Iran, do zwalczania nielegalnego handlu narkotykami i nielegalnego górnictwa oraz do uzgadniania wzajemnych działań podejmowanych w celu wyeliminowania tych nielegalnych praktyk, które są szkodliwe dla stabilności regionu; przypomina wszystkim stronom, że dla organizacji terrorystycznych w regionie są to główne źródła finansowania; uznaje, że jakikolwiek dalszy rozwój górnictwa musi być zrównoważony i korzystny dla ogółu społeczeństwa, zgodnie z normami międzynarodowymi; potępia represje, nielegalny handel narkotykami, zawłaszczanie ziemi, niezgodną z prawem konfiskatę mienia i wymuszenia, jakich dopuszczają się watażkowie; przypomina, że produkcja opium i handel nim w Afganistanie ma katastrofalne skutki dla miejscowej ludności i ogólnego bezpieczeństwa kraju;

13.  z zadowoleniem przyjmuje członkostwo Afganistanu w Inicjatywie przejrzystości w branżach wydobywczych; wzywa rząd afgański, aby zwiększył przejrzystość w sektorze wydobywczym oraz ustanowił solidne wymogi dotyczące zezwoleń i monitorowania w celu zapewnienia zrównoważonego przemysłu wydobywczego; wzywa rząd do wzmożenia wysiłków w celu ochrony istotnych zasobów publicznych, takich jak grunty i minerały, przed ich eksploatacją przez sieci przestępcze i rebeliantów;

14.  stoi po stronie ludności Afganistanu i nalega, aby wszystkie strony konfliktu przestrzegały międzynarodowego prawa humanitarnego i respektowały prawa wszystkich członków społeczeństwa, w szczególności mniejszości, kobiet i dzieci, których aktualna sytuacja dotyka w nieproporcjonalny sposób; wzywa władze afgańskie do pełnego egzekwowania planu działania podpisanego przez ONZ i Afganistan w Kabulu w dniu 30 stycznia 2011 r., dotyczącego praktyki „baczczebazi” i umożliwiającego rehabilitację dzieci będących ofiarami wykorzystywania seksualnego; potępia ataki na szpitale i kliniki, szkoły i akcje humanitarne; w najostrzejszych słowach potępia ciągłe lekceważenie praw człowieka i barbarzyńską przemoc, których dopuszczają się talibowie, Państwo Islamskie i Al-Kaida wobec ludności Afganistanu; zwraca uwagę na ryzyko związane z powrotem byłych zbrodniarzy wojennych, zwłaszcza założyciela Hizb-e-Islami Gulbuddina Hekmatyara, który w 2003 r. został uznany przez USA za terrorystę i jest kojarzony ze wzmożoną obecnością Państwa Islamskiego w Afganistanie;

15.  wyraża zaniepokojenie ponownie nasilającą się przemocą wobec kobiet oraz pozbawianiem kobiet ich praw i pogarszaniem się warunków życia na obszarach kontrolowanych przez talibów w Afganistanie; ponawia apel skierowany do afgańskiego parlamentu i rządu o uchylenie wszystkich przepisów zawierających elementy dyskryminacji wobec kobiet, które to przepisy są niezgodne z międzynarodowymi traktatami podpisanymi przez Afganistan; z zadowoleniem przyjmuje skupienie uwagi na upodmiotowieniu kobiet i włączaniu problematyki płci do pomocy UE dla Afganistanu, a w szczególności fakt, że 53 % programów UE uznaje równość płci za istotny cel; całkowicie popiera pełne wdrożenie rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1325 (2000) w sprawie kobiet, pokoju i bezpieczeństwa oraz inne krajowe działania na rzecz promowania równości płci i wzmocnienia pozycji kobiet i dziewcząt w Afganistanie, jak również na rzecz zwalczania przemocy wobec kobiet;

16.  wzywa rządy partnerów regionalnych, takich jak kraje Azji Środkowej, Iran, Indie, Rosja i Pakistan, aby dążyły wspólnie do porozumienia pokojowego w Afganistanie, do stałego rozwoju społeczno-gospodarczego i zwiększenia stabilności wewnętrznej, a także do współpracy w zakresie bezpieczeństwa i terroryzmu, oraz zachęca do wymiany danych wywiadowczych i współpracy mającej na celu zwalczanie terrorystów i ekstremistów po obu stronach granicy; wzywa wszystkie afgańskie podmioty regionalne, aby podjęły szczere zobowiązanie do zaangażowania się w prowadzoną na przejrzystych zasadach walkę z terroryzmem;

17.  ponownie podkreśla, że społeczność międzynarodowa musi kontynuować swoje zaangażowanie w Afganistanie i przyczyniać się do odbudowy kraju, rozwoju gospodarki i przeciwstawiania się terroryzmowi; z zadowoleniem przyjmuje zaangażowanie finansowe potwierdzone przez UE i państwa członkowskie na konferencji brukselskiej; wzywa w szczególności do wspierania inicjatyw mających na celu zaspokojenie najpilniejszych potrzeb osób wewnętrznie przesiedlonych i uchodźców powracających do kraju;

18.  uznaje obowiązki UE i jej państw członkowskich w zakresie poszanowania prawa do ubiegania się o ochronę międzynarodową i udziału w programach przesiedleń UNHCR; podkreśla, że prawo i możliwość poszukiwania schronienia w bezpieczny i legalny sposób ma kluczowe znaczenie dla zapobiegania przypadkom śmierci wśród osób ubiegających się o azyl;

19.  odnotowuje zawarcie nieformalnej umowy o readmisji między UE a Afganistanem „Wspólna droga naprzód”; wyraża ubolewanie z powodu braku nadzoru parlamentarnego i demokratycznej kontroli nad zawarciem tej umowy; wzywa rządy w regionie do powstrzymania się od repatriacji Afgańczyków; zwraca uwagę, że stanowi to bezpośrednie naruszenie międzynarodowego prawa humanitarnego oraz że rosnąca liczba uchodźców, którzy są traktowani w ten sposób, przyczynia się tylko do wzmocnienia grup terrorystycznych i prowadzi do większej niestabilności w regionie; podkreśla, że repatriacje do Afganistanu poważnie zagrażają życiu osób powracających, zwłaszcza osób samotnych bez otoczenia rodziny lub przyjaciół w Afganistanie, które mają niewielkie szanse na przeżycie; podkreśla, że pomoc i współpraca UE musi być dostosowana tak, aby zapewnić osiągnięcie rozwoju i wzrostu w państwach trzecich oraz aby ograniczyć, a ostatecznie wyeliminować ubóstwo i nie zachęcać państw trzecich do współpracy w zakresie readmisji nielegalnych migrantów, do przymusowego powstrzymywania ludzi przed przemieszczaniem się czy też do położenia kresu ruchom migracyjnym do Europy (rezolucja Parlamentu z dnia 5 kwietnia 2017 r. w sprawie rozwiązań dotyczących przepływu uchodźców i migrantów: rola działań zewnętrznych UE(3));

20.  odnotowuje decyzję prokurator MTK o wszczęciu dochodzenia w sprawie możliwości popełnienia w Afganistanie od 2003 r. zbrodni przeciwko ludzkości;

21.  wzywa władze afgańskie do złagodzenia wszystkich wyroków śmierci i przywrócenia moratorium na egzekucje w perspektywie definitywnego zniesienia kary śmierci; wzywa rząd Afganistanu, aby w pełni wdrożył swój krajowy plan działania w sprawie likwidacji tortur, i ubolewa nad doniesieniami o stosowaniu tortur i złym traktowaniu przez wszystkie strony w Afganistanie więźniów zatrzymanych podczas konfliktu;

22.  wyraża najgłębsze zaniepokojenie ogromnym wzrostem liczby osób wewnętrznie przesiedlonych w 2016 r., kiedy to doszło do ponad 600 000 nowych przesiedleń, co może doprowadzić do kryzysu humanitarnego na masową skalę; zachęca wszystkie zaangażowane strony do zapewnienia pomocy tym znajdującym się w trudnej sytuacji Afgańczykom i wzywa rząd Afganistanu, aby pomógł w ich reintegracji ze społeczeństwem afgańskim; podkreśla, że według szacunków władz afgańskich, agencji ONZ i innych agencji humanitarnych ponad 9,3 mln osób będzie potrzebowało pomocy humanitarnej do końca 2017 r.;

23.  z zadowoleniem przyjmuje tymczasowe wejście w życie umowy o współpracy na rzecz partnerstwa i rozwoju między Unią Europejską a Afganistanem w dniu 1 grudnia 2017 r., która stanowi pierwsze prawnie wiążące ramy dla stosunków między obiema stronami; w dalszym ciągu zachęca do szybkiej ratyfikacji umowy przez państwa członkowskie UE, tak aby mogła ona wejść w życie w całości;

24.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Radzie, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich oraz rządowi i parlamentowi Afganistanu.

(1) Dz.U. C 366 z 27.10.2017, s. 129.
(2) Dz.U. C 65 z 19.2.2016, s. 133.
(3) Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0124.


Sytuacja ludu Rohingja
PDF 258kWORD 55k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 14 grudnia 2017 r. w sprawie sytuacji ludu Rohingja (2017/2973(RSP))
P8_TA(2017)0500RC-B8-0668/2017

Parlament Europejski,

–  uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Mjanmy i w sprawie sytuacji muzułmanów Rohingja, w szczególności z dnia 14 września 2017 r.(1), 7 lipca 2016 r.(2) i 15 grudnia 2016 r.(3), oraz z dnia 13 czerwca 2017 r. w sprawie bezpaństwowości w Azji Południowej i Południowo-Wschodniej(4),

–  uwzględniając konkluzje Rady w sprawie Mjanmy/Birmy z dnia 16 października 2017 r.,

–  uwzględniając uwagi wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa Federiki Mogherini wygłoszone w dniu 19 listopada 2017 r. w Koks Badźar w Bangladeszu,

–  uwzględniając oświadczenie wiceprzewodniczącej / wysokiej przedstawiciel z dnia 6 września 2017 r. w sprawie sytuacji w stanie Arakan, jej oświadczenie z dnia 11 września 2017 r. w sprawie ostatnich wydarzeń w stanie Arakan, Mjanmie i przygranicznym regionie Bangladeszu, jej oświadczenie wydane w imieniu Unii Europejskiej dnia 20 listopada 2017 r. w sprawie Mjanmy/Birmy oraz jej oświadczenie z dnia 23 listopada 2017 r. w sprawie podpisania dwustronnej umowy o repatriacji między rządami Mjanmy i Bangladeszu,

–  uwzględniając wizytę komisarza UE ds. pomocy humanitarnej i zarządzania kryzysowego Christosa Stylianidesa w północnej części stanu Arakan w maju 2017 r.,

–  uwzględniając wspólny komunikat Komisji i wiceprzewodniczącej / wysokiej przedstawiciel wydany dnia 1 czerwca 2016 r. i skierowany do Parlamentu Europejskiego i Rady, zatytułowany „Elementy strategii UE wobec Mjanmy/Birmy: szczególne partnerstwo na rzecz demokracji, pokoju i dobrobytu” (JOIN(2016)0024),

–  uwzględniając wspólny komunikat prasowy z dnia 25 listopada 2016 r. w sprawie trzeciego dialogu dotyczącego praw człowieka między UE a Mjanmą,

–  uwzględniając konkluzje Rady w sprawie bezpaństwowości z dnia 4 grudnia 2015 r.,

–  uwzględniając protokół ustaleń między Mjanmą i Bangladeszem w sprawie repatriacji Rohingjów z Bangladeszu do Mjanmy, podpisany w dniu 23 listopada 2017 r.,

–  uwzględniając oświadczenie przewodniczącego Rady Bezpieczeństwa ONZ z dnia 6 listopada 2017 r. w sprawie przemocy w stanie Arakan,

–  uwzględniając projekt rezolucji w sprawie sytuacji w zakresie praw człowieka w Mjanmie, zatwierdzony przez Trzeci Komitet Zgromadzenia Ogólnego ONZ w dniu 16 listopada 2017 r.,

–  uwzględniając raport Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka z dnia 20 czerwca 2016 r. pt. „Sytuacja w zakresie praw człowieka muzułmańskiej mniejszości Rohingja oraz innych mniejszości w Mjanmie”, a także raport specjalnej sprawozdawczyni ONZ ds. sytuacji w zakresie praw człowieka w Mjanmie z dnia 18 marca 2016 r.,

–  uwzględniając 27. sesję nadzwyczajną Rady Praw Człowieka ONZ w sprawie sytuacji w zakresie praw człowieka muzułmańskiej mniejszości Rohingja oraz innych mniejszości w stanie Arakan w Mjanmie,

–  uwzględniając Konwencję ONZ z 1951 r. dotyczącą statusu uchodźców oraz protokół do tej konwencji z 1967 r.,

–  uwzględniając Konwencję z 1954 r. dotyczącą statusu bezpaństwowców oraz Konwencję z 1961 r. o ograniczaniu bezpaństwowości,

–  uwzględniając globalny plan działań Biura UNHCR na rzecz eliminacji bezpaństwowości dotyczący lat 2014–2024,

–  uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka z 1948 r.,

–  uwzględniając sprawozdanie końcowe komisji doradczej ds. stanu Arakan,

–  uwzględniając Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych z 1966 r. oraz Międzynarodowy pakt praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych z 1966 r.,

–  uwzględniając Kartę Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN),

–  uwzględniając art. 123 ust. 2 i 4 Regulaminu,

A.  mając na uwadze, że w stanie Arakan w Mjanmie mieszka ok. miliona Rohingjów, będących w przeważającej mierze muzułmańską mniejszością stojącą w obliczu represji oraz ciągłych poważnych naruszeń praw człowieka, co obejmuje zagrożenia dla życia i bezpieczeństwa, odmawianie prawa do opieki zdrowotnej i edukacji, niedożywienie i brak bezpieczeństwa żywnościowego, pracę przymusową, przemoc seksualną oraz ograniczanie ich praw politycznych;

B.  mając na uwadze, że Rohingjowie są jedną z najbardziej prześladowanych mniejszości na świecie; mając też na uwadze, że są oni pozbawieni pełni praw obywatelskich i uczynieni bezpaństwowcami na mocy birmańskiej ustawy o obywatelstwie z 1982 r.; mając na uwadze, że Rohingjowie są głównie przetrzymywani w obozach, a ich prawa do swobodnego poruszania się w obrębie stanu Arakan i poza nim zostały poważnie ograniczone;

C.  mając na uwadze, że niedawne ataki na posterunki bezpieczeństwa w sierpniu 2017 r. wywołały zdecydowanie nieproporcjonalną reakcję sił wojskowych Mjanmy, które dopuściły się poważnych naruszeń praw człowieka wobec ludu Rohingja;

D.  mając na uwadze, że od sierpnia 2017 r. ponad 646 tys. Rohingjów uciekło do sąsiedniego Bangladeszu w poszukiwaniu schronienia, gdzie przebywają we wstrząsających warunkach; mając na uwadze, że łączna liczba uchodźców Rohingja w Bangladeszu najprawdopodobniej przekroczy milion przed końcem 2017 r.; mając na uwadze, że dziesiątki osób, w tym kobiet i dzieci, zmarły w drodze, a ponad 400 000 osób potrzebuje opieki zdrowotnej i pomocy żywnościowej; mając na uwadze, że mordowanie, gwałty i torturowanie Rohingjów oraz palenie ich wsi to narzędzia trwałego niszczenia struktury społecznej tego ludu oraz ich psychicznego wyniszczania;

E.  mając na uwadze, że granica między Mjanmą a Bangladeszem została zmilitaryzowana oraz że umieszczono na niej miny, aby uniemożliwić ludziom jej przekraczanie;

F.  mając na uwadze, że według agencji ONZ dostęp organizacji humanitarnych do tego regionu pozostaje wysoce restrykcyjny, co dotyczy też dostarczania ludności Rohingja żywności, wody i leków;

G.  mając na uwadze, że w dniu 10 września 2017 r. wysoki komisarz ONZ ds. praw człowieka Zeid Ra’ad Al Hussein oświadczył, iż sytuacja w Mjanmie „wydaje się być modelowym przykładem czystek etnicznych”, a w dniu 5 grudnia 2017 r. stwierdził, iż nie można wykluczyć, że siły państwowe Mjanmy dokonują aktu ludobójstwa wobec muzułmanów z ludu Rohingja; mając na uwadze, że Amnesty International opisała sytuację mniejszości w stanie Arakan jako „apartheid”; mając też na uwadze, że Rada Praw Człowieka ONZ potępiła „zbrodnie przeciwko ludzkości, które z bardzo dużym prawdopodobieństwem popełniono” w Mjanmie;

H.  mając na uwadze, że w dniu 23 października 2017 r. na konferencji darczyńców w Genewie pomiędzy UNHCR, OCHA, IOM, Unią Europejską i rządem Kuwejtu zobowiązano się do udzielenia pomocy na łączną kwotę 344 mln USD, z czego ponad połowę zapewniła UE;

I.  mając na uwadze, że rządy Mjanmy i Bangladeszu podpisały niewiążący protokół ustaleń, który powinien zagwarantować bezpieczny powrót uchodźców Rohingja zbiegłych do Bangladeszu; mając na uwadze, że wiceprzewodnicząca / wysoka przedstawiciel nazwała podpisanie tego protokołu ustaleń ważnym krokiem ku rozwiązaniu jednego z najgorszych w naszych czasach kryzysów humanitarnych i dotyczących praw człowieka; mając na uwadze, że nie jest jasne, ilu potencjalnych repatriantów Rohingja zostanie umieszczonych w obozach i tymczasowych miejscach przetrzymywania; mając na uwadze, że brakuje jasnego harmonogramu przywrócenia im odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa i bezpiecznych warunków mieszkaniowych czy też uznania ich praw obywatelskich;

1.  potępia nadal trwającą przemoc i zabójstwa oraz regularne stosowanie siły, skutkujące ofiarami śmiertelnymi oraz utratą źródeł utrzymania i miejsc schronienia w stanie Arakan; wyraża głębokie zaniepokojenie sytuacją humanitarną i w zakresie praw człowieka oraz wyraża najgłębsze współczucie w stosunku do ludności Rohingja, jak i pełne poparcie dla niej; przypomina, że władze Mjanmy mają obowiązek ochrony – bez dyskryminacji – wszystkich swoich obywateli przed nadużyciami, przeprowadzenia śledztw w poważnych przypadkach naruszeń praw człowieka oraz pociągnięcia winnych do odpowiedzialności, zgodnie z normami i zobowiązaniami w dziedzinie praw człowieka;

2.  wzywa do natychmiastowego położenia kresu przemocy, zabijaniu, prześladowaniu i gwałceniu ludności Rohingja oraz niszczeniu ich domów przez siły bezpieczeństwa Mjanmy;

3.  apeluje do władz Mjanmy o współpracę z międzynarodowymi agencjami pomocy, UE i ONZ, aby umożliwić natychmiastowy i niezakłócony dostęp organizacji humanitarnych do stanu Arakan i okolicznych obszarów, co obejmuje też specjalne wsparcie dla grup szczególnie narażonych, takich jak dzieci, osoby starsze i ofiary przemocy seksualnej; wzywa rząd do wprowadzenia środków zgodnych z rezolucją Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 2106 (2013), aby zapobiec i przeciwdziałać przypadkom przemocy seksualnej;

4.  wzywa władze Mjanmy do zapewnienia dostępu niezależnym obserwatorom, w szczególności misji rozpoznawczej ONZ ustanowionej w marcu 2017 r. przez Radę Praw Człowieka ONZ, aby zagwarantować niezależne i bezstronne dochodzenia w sprawie zarzutów dotyczących poważnych naruszeń praw człowieka popełnionych przez wszystkie strony; wzywa wszystkie strony do zadbania o to, by uniknąć bezkarności w przypadkach, w których doszło do łamania praw człowieka; przypomina, że w przypadku znalezienia dowodów na łamanie praw człowieka sprawcom tych czynów trzeba wytoczyć uczciwe procesy przed niezawisłymi sądami cywilnymi, które nie będą stosować kary śmierci; nalega na dalsze działania Rady Bezpieczeństwa ONZ, w tym skierowanie sprawy do Międzynarodowego Trybunału Karnego, jeżeli Mjanma nie jest w stanie lub nie chce ścigać sprawców sądownie ani samodzielnie przekazać sprawy do sądu;

5.  wzywa rząd Mjanmy do zapewnienia krajowym i międzynarodowym organizacjom medialnym pełnego i swobodnego dostępu do stanu Arakan, a także do zapewnienia ochrony i bezpieczeństwa pracownikom tych mediów;

6.  ponownie wzywa rząd Mjanmy, by niezwłocznie zaprzestał stosowania min przeciwpiechotnych oraz usunął wszystkie już rozmieszczone miny, w tym te, które niedawno rozmieścił wzdłuż granicy z Bangladeszem; wzywa społeczność międzynarodową do zapewnienia pomocy technicznej w tym zakresie; wyraża uznanie dla starań Bangladeszu w obliczu kryzysu humanitarnego w jednym ze swoich krajów ościennych; przyjmuje z zadowoleniem ochronę, jaką objęto Rohingjów uciekających z Mjanmy, i zachęca Bangladesz, by nadal oferował pomoc we współpracy z Biurem UNHCR; wzywa Bangladesz, by poprzez zmniejszenie obciążeń biurokratycznych, uproszczenie procedury rejestracji oraz zniesienie ograniczeń przemieszczania się dodatkowo ułatwił międzynarodowym organizacjom pozarządowym prowadzenie akcji humanitarnych;

7.  przyjmuje do wiadomości protokół ustaleń w sprawie repatriacji zawarty między Mjanmą a Bangladeszem; wzywa strony do pełnego poszanowania dobrowolnego, bezpiecznego i godnego powrotu Rohingjów do ich miejsc pochodzenia bez jakiejkolwiek dyskryminacji i pod pełnym nadzorem ONZ; nalega, aby władze Mjanmy przedstawiły wiarygodne gwarancje, że osoby powracające nie będą prześladowane ani przymusowo umieszczane w obozach rozdzielonych pod kątem etnicznym lub religijnym, a także aby zapewniły niezależne i bezstronne monitorowanie przez organizacje broniące praw człowieka; potwierdza zasadę non-refoulement i przypomina ocenę UNHCR z dnia 24 listopada 2017 r., zgodnie z którą „warunki panujące obecnie w stanie Arakan w Mjanmie nie umożliwiają bezpiecznych i trwałych powrotów”; wzywa UE do przewodzenia wysiłkom międzynarodowym poprzez szczyt międzyrządowy z udziałem ONZ; proponuje, aby podczas tego szczytu dokonano przeglądu postępów w procesie repatriacji Rohingjów i przywracaniu im praw obywatelskich oraz aby zainicjowano procedurę niezależnych dochodzeń w sprawie zbrodni przeciwko ludzkości;

8.  apeluje do UE i jej państw członkowskich, aby zwiększyły wsparcie finansowe i materialne na rzecz zakwaterowania uchodźców, a przy tym upewniły się, że taka pomoc nie jest przeznaczana na niemożliwe do zaakceptowania rozwiązania przewidziane dla uchodźców i osób powracających; wzywa podmioty międzynarodowe do udzielenia wsparcia finansowego, które zapewniłoby stabilne reagowanie na potrzeby przesiedlanych Rohingjów i społeczności przyjmujących uchodźców, oferując im dostęp do odpowiednich i lepszych usług; zwraca szczególną uwagę na pilną potrzebę sfinansowania specjalistycznych usług medycznych i psychologicznych – których koszt szacuje się na 10 mln USD – dla ofiar gwałtu i przemocy ze względu na płeć; wzywa Komisję do wsparcia kompleksowego śledztwa oceniającego skalę przemocy seksualnej i innych przestępstw przeciwko Rohingjom;

9.  wyraża głębokie zaniepokojenie doniesieniami o handlu kobietami i dziewczętami z ludu Rohingja w Mjanmie i Bangladeszu oraz wzywa władze obu krajów do współpracy z Biurem Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców i organizacjami broniącymi praw człowieka, aby położyć kres handlowi ludźmi oraz zapewnić tym kobietom i dziewczętom ochronę i wsparcie;

10.  wzywa rząd Mjanmy do rozwiązania problemu długotrwałej i systematycznej dyskryminacji Rohingjów; podkreśla, że bez wyeliminowania podstawowych przyczyn tego zjawiska niemożliwe jest zaradzenie trudnej sytuacji ludu Rohingja; zauważa w związku z tym, że praw mniejszości w Mjanmie pozbawiany jest nie tylko lud Rohingja, ale także inne grupy etniczne, w tym ludność zamieszkująca stany Kaczin i Szan;

11.  przychylnie odnosi się do sprawozdania komisji doradczej ds. stanu Arakan, która została ustanowiona na wniosek doradczyni stanu; zachęca z całą mocą władze Mjanmy do niezwłocznego powołania organu wykonawczego w celu pełnego wprowadzenia w życie zaleceń komisji Annana; zachęca UE, ONZ oraz inne podmioty międzynarodowe do wspierania tego procesu;

12.  kładzie nacisk na zalecenie komisji doradczej dotyczące konieczności ujednolicenia krajowych przepisów prawnych dotyczących obywatelstwa z normami i umowami międzynarodowymi, których Mjanma jest stroną; wzywa rząd Mjanmy do zmiany ustawy o obywatelstwie i przyznania mieszkańcom z ludu Rohingja prawnie uznawanych dokumentów potwierdzających ich obywatelstwo, tak aby byli oni uznawani za mniejszość etniczną oraz aby ich prawo do samookreślenia było szanowane; wzywa rząd do wydawania dowodów tożsamości, które nie zawierają wzmianki o przynależności religijnej;

13.  podkreśla, że należy położyć kres segregacji ludu Rohingja w Mjanmie; wzywa do zniesienia godziny policyjnej wobec ludu Rohingja i usunięcia wszystkich zbędnych punktów kontrolnych; wzywa rząd Mjanmy, aby zapewnił mieszkańcom wywodzącym się z ludu Rohingja swobodę podróżowania po całym stanie Arakan i pozostałym terytorium kraju, a zwłaszcza aby stał na straży praw dostępu do opieki zdrowotnej, żywności, edukacji i zatrudnienia;

14.  wzywa wszystkie strony do wspierania tworzenia skutecznych instytucji demokratycznych i silnego społeczeństwa obywatelskiego, poszanowania podstawowych praw i wolności oraz propagowania dobrych rządów, praworządności oraz niezawisłego i bezstronnego sądownictwa;

15.  wzywa UE i jej państwa członkowskie, aby w trybie pilnym przyjęły ukierunkowane sankcje karne wobec funkcjonariuszy służb wojskowych i bezpieczeństwa odpowiedzialnych za utrzymujące się powszechne naruszenia praw człowieka w Mjanmie;

16.  ubolewa, że Radzie Bezpieczeństwa ONZ nie udało się uzgodnić zdecydowanych środków, oraz wzywa UE i jej państwa członkowskie, by nasiliły presję na strony blokujące znaczące działania, w tym na Chiny i Rosję;

17.  wzywa UE i jej państwa członkowskie do rozszerzenia zakresu obowiązującego embarga na broń nałożonego na Mjanmę; wzywa Radę Bezpieczeństwa ONZ do nałożenia na Mjanmę całkowitego i kompleksowego embarga na broń, zawieszającego wszystkie bezpośrednie i pośrednie dostawy, sprzedaż lub przekazywanie – w tym przewóz i przeładunek – wszelkich rodzajów broni, amunicji oraz innego sprzętu wojskowego i służącego zapewnieniu bezpieczeństwa, a także organizowanie szkoleń lub udzielanie innego rodzaju wsparcia wojskowego lub w dziedzinie bezpieczeństwa;

18.  wzywa rząd Mjanmy, w tym doradczynię stanu Aung San Suu Kyi, do jednoznacznego potępienia wszelkich aktów podżegania do nienawiści na tle rasowym lub religijnym oraz do zwalczania dyskryminacji społecznej i wrogości wobec mniejszości Rohingja, jak i do stania na straży powszechnego prawa do wolności wyznania lub przekonań;

19.  wzywa ASEAN i rządy regionalne do kontynuowania działań i zwiększenia nacisków na rząd Mjanmy i wojsko tego kraju, aby powstrzymały łamanie praw i chroniły wszystkich cywilów w stanie Arakan oraz w całej Mjanmie;

20.  przypomina, że nagroda im. Sacharowa jest przyznawana obrońcom praw człowieka i praw mniejszości oraz osobom, które przestrzegają prawa międzynarodowego, oprócz innych kryteriów; zwraca uwagę na konieczność rozważenia, czy nagroda im. Sacharowa mogłaby zostać odebrana w przypadku, gdy laureaci naruszają te kryteria po przyznaniu nagrody;

21.  zachęca główne podmioty międzynarodowe i regionalne, zwłaszcza Chiny, do wykorzystania wszelkich dostępnych dwustronnych, wielostronnych i regionalnych platform pozwalających domagać się zakończenia aktów okrucieństwa i doprowadzić do pokojowego rozwiązania;

22.  wzywa wiceprzewodniczącą / wysoką przedstawiciel i państwa członkowskie do wywarcia większej presji na władze i służby bezpieczeństwa Mjanmy, aby położyć kres przemocy i dyskryminacji wobec ludu Rohingja, a także do nawiązania współpracy z ONZ, ASEAN i rządami regionalnymi w celu zakończenia segregacji w Mjanmie;

23.  zwraca się do wiceprzewodniczącej / wysokiej przedstawiciel o poinformowanie Parlamentu o działaniach podjętych przez delegację UE na posiedzeniu ministrów spraw zagranicznych ASEM w Naypyidaw w dniu 21 listopada 2017 r.; wzywa do ponownego ożywienia dialogu między UE a Mjanmą dotyczącego praw człowieka w celu omówienia konkretnych kwestii związanych ze społecznością Rohingjów;

24.  wzywa Komisję, aby rozważyła konsekwencje w kontekście preferencji handlowych, z których korzysta Mjanma, w tym wszczęcie dochodzenia w ramach mechanizmów przewidzianych w inicjatywie „wszystko oprócz broni”;

25.  wzywa UE i jej państwa członkowskie do poparcia globalnego planu działań Biura UNHCR na lata 2014–2024 na rzecz eliminacji bezpaństwowości;

26.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji rządowi i parlamentowi Mjanmy, rządowi i parlamentowi Bangladeszu, wiceprzewodniczącej Komisji / wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich, Sekretarzowi Generalnemu ASEAN, Międzyrządowej Komisji ds. Praw Człowieka ASEAN, specjalnej sprawozdawczyni ONZ ds. sytuacji w zakresie praw człowieka w Mjanmie, Wysokiemu Komisarzowi ONZ ds. Uchodźców oraz Radzie Praw Człowieka ONZ.

(1) Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0351.
(2) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0316.
(3) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0506.
(4) Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0247.


Wdrożenie dyrektywy w sprawie zwalczania niegodziwego traktowania w celach seksualnych i wykorzystywania seksualnego dzieci oraz pornografii dziecięcej
PDF 461kWORD 62k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 14 grudnia 2017 r. w sprawie wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/93/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie zwalczania niegodziwego traktowania w celach seksualnych i wykorzystywania seksualnego dzieci oraz pornografii dziecięcej (2015/2129(INI))
P8_TA(2017)0501A8-0368/2017

Parlament Europejski,

–  uwzględniając art. 3 i art. 6 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) oraz art. 82 ust. 2 i art. 83 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–  uwzględniając art. 7, 8, 24, 47, 48 i 52 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej,

–  uwzględniając Konwencję ONZ o prawach dziecka z dnia 20 listopada 1989 r. wraz z jej protokołami,

–  uwzględniając Konwencję Rady Europy o ochronie dzieci przed seksualnym wykorzystywaniem i niegodziwym traktowaniem w celach seksualnych z dnia 25 października 2007 r.,

–  uwzględniając Konwencję Rady Europy o cyberprzestępczości z dnia 23 listopada 2001 r.,

–  uwzględniając przyjęcie przez Radę Europy Strategii na rzecz praw dziecka (2016-2021),

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/93/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie zwalczania niegodziwego traktowania w celach seksualnych i wykorzystywania seksualnego dzieci oraz pornografii dziecięcej, zastępującą decyzję ramową Rady 2004/68/WSiSW(1),

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/29/UE z dnia 25 października 2012 r. ustanawiającą normy minimalne w zakresie praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstw oraz zastępującą decyzję ramową Rady 2001/220/WSiSW(2),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 27 listopada 2014 r. w sprawie 25. rocznicy przyjęcia Konwencji ONZ o prawach dziecka(3),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 11 marca 2015 r. w sprawie niegodziwego traktowania dzieci w celach seksualnych w internecie(4),

–  uwzględniając komunikat Komisji pt. „Europejska strategia na rzecz lepszego internetu dla dzieci” (COM(2012)0196) z dnia 2 maja 2012 r. oraz sprawozdanie Komisji z dnia 6 czerwca 2016 r. pt. „Ocena końcowa wieloletniego unijnego programu ochrony dzieci korzystających z internetu oraz innych technologii komunikacyjnych (programu Bezpieczniejszy internet)” (COM(2016)0364),

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji z dnia 16 grudnia 2016 r. oceniające, w jakim stopniu państwa członkowskie podjęły środki niezbędne do wykonania dyrektywy 2011/93/UE (COM(2016)0871) oraz sprawozdanie Komisji z dnia 16 grudnia 2016 r. oceniające wdrożenie środków, o których mowa w art. 25 dyrektywy 2011/93/UE (COM(2016)0872),

–  uwzględniając sprawozdanie Europolu z 2016 r. w sprawie oceny zagrożenia wykorzystaniem internetu przez zorganizowane grupy przestępcze (IOCTA),

–  uwzględniając sprawozdanie Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej z dnia 27 lutego 2017 r. w sprawie wymiaru sprawiedliwości przyjaznego dziecku – opinie i doświadczenia dzieci, które brały udział w postępowaniach sądowych w charakterze poszkodowanych, świadków lub stron w dziewięciu państwach członkowskich UE,

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 12 kwietnia 2017 r. pt. „Ochrona migrujących dzieci” (COM(2017)0211),

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu oraz art. 1 ust. 1 lit. e) decyzji Konferencji Przewodniczących z dnia 12 grudnia 2002 r. w sprawie procedury udzielania zgody na sporządzenie sprawozdań z własnej inicjatywy i załącznik 3 do tej decyzji,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych oraz opinie Komisji Kultury i Edukacji, jak również Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia (A8-0368/2017),

A.  mając na uwadze, że niegodziwe traktowanie w celach seksualnych i wykorzystywanie seksualne dzieci stanowią poważne naruszenia praw podstawowych, w szczególności prawa dzieci do ochrony i opieki niezbędnych dla ich dobra, jak określono w Konwencji ONZ o prawach dziecka z 1989 r. i w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej;

B.  mając na uwadze, że wdrażając jakiekolwiek działania służące zwalczaniu tych przestępstw, należy przede wszystkim uwzględnić dobro dziecka, zgodnie z Kartą praw podstawowych UE oraz Konwencją ONZ o prawach dziecka;

C.  mając na uwadze, że dyrektywa 2011/93/UE jest kompleksowym instrumentem prawnym, który zawiera przepisy dotyczące prawa karnego materialnego i postępowania karnego, środki pomocy i ochrony dla ofiar oraz środki zapobiegawcze, w tym środki administracyjne, a jej wdrażanie wymaga ścisłego zaangażowania podmiotów z różnych sektorów takich jak organy ścigania, sądownictwo, stowarzyszenia rodziców i rodzin, które odgrywają czynną rolę w zakresie ochrony małoletnich, organizacje pozarządowe, dostawcy usług internetowych i inni;

D.  mając na uwadze, że sprawozdanie z wdrożenia przedstawione przez Komisję nie zawiera żadnych danych statystycznych dotyczących usuwania i blokowania witryn internetowych zawierających lub rozpowszechniających materiały prezentujące seksualne wykorzystywanie dziecka, a zwłaszcza danych statystycznych dotyczących czasu, w jakim takie treści są usuwane, częstotliwości, z jaką organy ścigania podejmują działania następcze w odniesieniu do otrzymywanych zgłoszeń, opóźnień w usuwaniu wynikających z potrzeby niezakłócania prowadzonych dochodzeń czy częstotliwości, z jaką wszelkie takie przechowywane dane są rzeczywiście wykorzystywane przez organy sądowe lub organy ścigania;

E.  mając na uwadze, że jednym z głównych wyzwań związanych z prowadzeniem dochodzeń w sprawach o niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych i ściganiem sprawców jest fakt, że wiele ofiar nie zgłasza takich przestępstw; mając na uwadze, że chłopcy są mniej skłonni do zgłaszania niegodziwego traktowania;

F.  mając na uwadze, że dzieci będące ofiarami niegodziwego traktowania w celach seksualnych lub wykorzystywania seksualnego cierpią z powodu licznych i długotrwałych urazów fizycznych lub psychicznych, które mogą towarzyszyć im przez długi czas, również w dorosłym życiu;

G.  mając na uwadze, że niegodziwe traktowanie w celach seksualnych i wykorzystywanie seksualne dzieci w internecie stanowią rozwijające się zjawiska, a nowe formy przestępstw, takie jak rozpowszechnianie treści pornograficznych umotywowane zemstą i szantaż przy użyciu treści pornograficznych, pojawiają się w internecie i muszą być eliminowane z zastosowaniem konkretnych środków przyjmowanych przez państwa członkowskie;

H.  mając na uwadze, że organy ścigania stoją przed wzywaniem związanym z sieciami typu „peer to peer” i sieciami prywatnymi, w których dochodzi do wymiany materiałów prezentujących seksualne wykorzystywanie dziecka; mając na uwadze, że należy na jak najwcześniejszym etapie szerzyć wśród dziewcząt i chłopców wiedzę na temat zagrożeń oraz znaczenia poszanowania godności i prywatności innych osób w epoce cyfrowej;

I.  mając na uwadze, że dzieci-migranci – w szczególności dziewczęta, ale także w znacznym odsetku chłopcy(5) – są szczególnie narażone na niegodziwe traktowanie w celach seksualnych lub wykorzystywanie seksualne przez handlarzy ludźmi, przemytników, handlarzy narkotyków, sieci prostytucji oraz inne osoby lub sieci, które wykorzystują ich bezbronność, w drodze do Europy i po dotarciu do niej;

J.  mając na uwadze, że sektor turystyki seksualnej ma wpływ na znaczną liczbę dzieci, a zwłaszcza dziewcząt, ale także w znacznym odsetku chłopców;

K.  mając na uwadze, że aby zapewnić zgodność z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej, środki przyjęte na mocy motywu 47 dyrektywy 2011/93/UE dotyczącego blokowania i usuwania stron internetowych muszą być zgodne z gwarancjami wymienionymi w art. 25 tej dyrektywy;

L.  mając na uwadze, że w toku przeglądu systematycznego i metaanalizy wykazano, że dzieci niepełnosprawne są blisko trzykrotnie bardziej narażone na przemoc fizyczną lub seksualną w porównaniu z ich pełnosprawnymi rówieśnikami;

M.  mając na uwadze, że stosowanie terminu „pornografia dziecięca” nie jest właściwe do definiowania przestępstw, o których mowa w artykułach 5 i 2 lit. c) dyrektywy 2011/93/UE i może działać na szkodę dzieci będących ofiarami takich przestępstw;

Główne wnioski i zalecenia

1.  jednoznacznie potępia wszelkie formy niegodziwego traktowania w celach seksualnych i wykorzystywania seksualnego dzieci oraz brutalną i niewłaściwą wiktymizację dzieci na wszystkich szczeblach; wyraża zadowolenie w związku z przyjęcie przez Radę Europy Strategii na rzecz praw dziecka (2016–2021); wzywa wszystkie instytucje UE i państwa członkowskie do przyjęcia odpowiednich środków w celu zapobiegania wszelkim formom przemocy fizycznej i psychicznej wobec dzieci, w tym przemocy fizycznej, niegodziwemu traktowaniu w celach seksualnych i wykorzystywaniu seksualnemu, a także w celu ochrony dzieci przed taką przemocą; wzywa wszystkie instytucje Unii i państwa członkowskie do podjęcia wspólnych i skutecznych działań na rzecz eliminacji niegodziwego traktowania w celach seksualnych i wykorzystywania seksualnego dzieci oraz – w wymiarze bardziej ogólnym – wszystkich przestępstw seksualnych, których ofiarami są dzieci; wzywa instytucje UE i państwa członkowskie do wyraźnego uznania ochrony dzieci za priorytet podczas opracowywania i wdrażania polityk, które mogą wywrzeć negatywny wpływ na dzieci;

2.  uważa, że dyrektywa 2011/93/UE zapewnia solidne i kompletne ramy prawne do zwalczania niegodziwego traktowania w celach seksualnych i wykorzystywania seksualnego dzieci; ubolewa nad poważnymi wyzwaniami, z jakimi państwa członkowskie zmagają się, transponując i wdrażając dyrektywę, w szczególności w odniesieniu do przepisów w sprawie zapobiegania, ścigania i oskarżania, a także ochrony i pomocy na rzecz ofiar, oraz żałuje, że nie wykorzystuje się całego potencjału dyrektywy; apeluje do państw członkowskich o zintensyfikowanie działań prowadzących do pełnej i prawidłowej transpozycji dyrektywy; wzywa państwa członkowskie do zapewnienia, by transpozycja prawna przekładała się na skuteczne wdrażanie w celu zapewnienia ochrony i pomocy dla pokrzywdzonych dzieci i zerowej tolerancji dla niegodziwego traktowania dzieci w celach seksualnych;

3.  ubolewa, że Komisja nie była w stanie przedstawić swoich sprawozdań z wdrożenia w terminie przewidzianym w art. 28 dyrektywy 2011/93/UE oraz że oba sprawozdania z oceny przedstawione przez Komisję dokumentują jedynie transpozycję tej dyrektywy do prawa krajowego przez państwa członkowskie, lecz nie zawierają pełnej oceny jej przestrzegania; wzywa państwa członkowskie do współpracy oraz do przekazania Komisji wszystkich istotnych informacji na temat wdrożenia dyrektywy, w tym statystyk;

4.  podkreśla, że termin „materiały prezentujące seksualne wykorzystywanie dziecka” jest bardziej odpowiedni niż „pornografia dziecięca” w odniesieniu do tego typu przestępstw, których ofiarami są dzieci; wzywa Komisję i państwa członkowskie do przyjęcia użycia terminu „materiały przedstawiające wykorzystywanie seksualne dzieci” zamiast pojęcia „pornografia dziecięca”; podkreśla jednak, że ta nowa terminologia nie powinna w żaden sposób ograniczać wykazu przestępstw objętych pojęciem „pornografii dziecięcej” zawartego w art. 5 dyrektywy 2011/93/UE w związku z art. 2 lit. c);

5.  ubolewa nad tym, że w sprawozdaniu z wdrożenia przestawionym przez Komisję nie podaje ona niestety, czy dokonała oceny systemu INHOPE pod kątem tego, czy jest on wystarczający w zakresie przekazywania zgłoszeń właściwym organom państw trzecich;

6.  ubolewa nad tym, że Komisja nie gromadzi danych dotyczących stosowanych rodzajów blokowania; ubolewa nad tym, że nie opublikowano danych dotyczących liczby stron internetowych objętych listami blokowanych stron w każdym kraju; wyraża ubolewanie, że brakuje oceny wykorzystania metod zabezpieczania, takich jak szyfrowanie, aby zapewnić, by listy blokowanych stron nie były ujawniane, a tym samym nie stawały się rażąco sprzeczne z przeznaczeniem; przyjmuje z zadowoleniem, że choć w 2011 r. Komisja promowała obowiązkowe blokowanie, obecnie wyraźnie odstąpiła od tego stanowiska;

Prawo karne materialne (art. 3, 4 i 5 dyrektywy)

7.  odnotowuje, że przepisy dotyczące prawa karnego materialnego dyrektywy 2011/93/UE zostały transponowane przez państwa członkowskie; wyraża jednak zaniepokojenie faktem, że niektóre państwa członkowskie nie transponowały w pełni przepisów w sprawie przestępstw związanych z wykorzystywaniem seksualnym (art. 4), przestępstw związanych z niegodziwym traktowaniem w celach seksualnych, w przypadku gdy dochodzi do nadużycia uznanego stosunku zaufania, władzy lub wpływu na dziecko (art. 3 ust. 5 ppkt (ii)) lub w przypadku gdy dochodzi do wykorzystania szczególnej bezbronności dziecka (art. 3 ust. 5 ppkt (ii)), a także odpowiedzialności osób prawnych (art. 12);

8.  uważa w szczególności, że państwa członkowskie powinny dołożyć wszelkich możliwych starań, aby zwalczać bezkarność sprawców niegodziwego traktowania dzieci w celach seksualnych, a także osób fizycznych lub prawnych, które dopuszczają się pomocnictwa, współsprawstwa przestępstw wykorzystywania seksualnego dzieci oraz niegodziwego traktowania dzieci w celach seksualnych, lub podżegania do popełnienia tych przestępstw; uważa, że największe znaczenie ma zapewnienie przez państwa członkowskie odpowiedzialności osób fizycznych i prawnych, w przypadku gdy brak nadzoru lub kontroli osoby, która jest członkiem tej osoby prawnej, umożliwił lub ułatwił popełnienie przestępstw;

9.  wyraża szczególne zaniepokojenie zagrożeniem i ryzykiem dla dzieci stwarzanym przez przestrzeń internetową, zwłaszcza w odniesieniu do nakłaniania dzieci przez internet oraz nagabywania dzieci dla celów seksualnych i innych form podżegania; uważa zatem, że należy znaleźć sposoby wykrywania i zgłaszania takich niebezpiecznych praktyk oraz prowadzenia dochodzeń w ich sprawie; podkreśla konieczność zwiększenia poziomu ochrony dzieci w internecie, przy jednoczesnym prowadzeniu programów uświadamiających i informacyjnych w zakresie zagrożeń występujących w internecie;

10.  przypomina Komisji, że ograniczenia mające zastosowanie do treści online muszą być zakorzenione w prawie, należycie określone, proporcjonalne, uzasadnione i powinien im przyświecać wyraźny cel;

11.  wyraża zaniepokojenie w związku z coraz częstszymi przypadkami transmitowania na żywo w internecie przypadków niegodziwego traktowania dzieci w celach seksualnych, których sprawcy są wysoce wykwalifikowani i innowacyjni w korzystaniu z zaawansowanych technologii; uważa, że wszystkie państwa członkowskie powinny w związku z tym dążyć do rozwijania innowacyjnych rozwiązań technicznych, aby wykrywać takie treści i blokować dostęp do nich, przy jednoczesnym ograniczaniu korzystania z usług płatniczych służących uzyskaniu dostępu do tych treści;

12.  podkreśla potrzebę uwzględnienia nowych form przestępstw w internecie takich jak rozpowszechnianie treści pornograficznych umotywowane zemstą i szantaż przy użyciu treści pornograficznych, które dotykają wiele młodych osób, a w szczególności dziewcząt; wzywa organy ścigania państw członkowskich i wymiar sprawiedliwości do przyjęcia konkretnych środków ukierunkowanych na zwalczanie tej nowej formy przestępczości oraz apeluje do przemysłu internetowego, serwisów interwencyjnych, organizacji pozarządowych i wszystkich właściwych organów o przyjęcie współodpowiedzialności, przy jednoczesnym dążeniu do wypracowania rozwiązań służących zwalczaniu tych przestępstw, w tym do lepszego wykorzystywania dostępnych technologii i opracowania nowych technologii w celu ułatwienia identyfikacji osób popełniających przestępstwa w internecie;

13.  przypomina, że każda osoba ma prawo do podejmowania decyzji dotyczących własnych danych osobowych, a zwłaszcza wyłączne prawo do kontroli nad sposobami wykorzystania i ujawniania swoich danych osobowych oraz prawo do bycia zapomnianym, zdefiniowane jako możliwość uzyskania szybkiego usunięcia treści, które mogą uwłaczać jej godności;

14.  podkreśla, że konieczne jest, by państwa członkowskie, które jeszcze tego nie uczyniły, uznały za czyny karalne, oprócz nagabywania dzieci do celów seksualnych, także cybernapastowanie lub uwodzenie dzieci przez internet; przypomina, że cybernapastowanie polega na nawiązywaniu kontaktu online przez osobę dorosłą z małoletnim lub osobą, którą uważa ona za małoletniego, w celu późniejszego popełnienia przestępstwa lub czynu niedozwolonego wobec tej osoby;

15.  ubolewa nad brakiem danych statystycznych dotyczących korzystania z postępowania karnego w celu zajęcia sprzętu w odpowiednich przypadkach;

Ściganie i oskarżanie

16.  zauważa, że kilka państw członkowskich nie wdrożyło jeszcze wymogów w zakresie ścigania przestępstw przez wystarczający okres od momentu osiągnięcia przez pokrzywdzonego pełnoletniości; zachęca w związku z tym państwa członkowskie do zapewnienia, by ustawowe terminy, w których można zgłaszać i ścigać te przestępstwa, były wystarczająco długie, tak aby co najmniej rozpoczynały się od momentu osiągnięcia przez pokrzywdzonego pełnoletniości w celu zagwarantowania możliwości ścigania przestępstw;

17.  podkreśla znaczenie wdrożenia art. 17 w celu zapewnienia, by państwa członkowskie obejmowały swoją jurysdykcją przestępstwa popełnione z wykorzystaniem technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT), do których dostęp uzyskano z ich terytorium, niezależnie od tego, czy znajdują się one na ich terytorium; podkreśla konieczność opracowania konkretnych podstaw na potrzeby wspólnego unijnego podejścia w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości w cyberprzestrzeni, zgodnie z ustaleniami nieformalnego spotkania ministrów sprawiedliwości i spraw wewnętrznych z dnia 26 stycznia 2016 r.;

18.  ubolewa nad tym, że nie wszystkie przestępstwa wymienione w dyrektywie 2011/93/UE są uwzględnione w prawie krajowym państw członkowskich, jeśli chodzi o jurysdykcję eksterytorialną; ubolewa nad tym, że niektóre państwa członkowskie gwarantują, że przestępstwa niegodziwego traktowania w celach seksualnych popełnione za granicą są ścigane, nawet jeśli ofiara nie złoży skargi; wzywa państwa członkowskie do skutecznego rozwiązania tych problemów;

19.  wzywa wszystkie państwa członkowskie do przydzielenia właściwych zasobów finansowych i ludzkich na pracę organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości w celu zwalczania niegodziwego traktowania dzieci w celach seksualnych i wykorzystywania seksualnego dzieci, w tym na specjalistyczne szkolenia dla policji i śledczych; wzywa Komisję i państwa członkowskie do zwiększenia środków przeznaczonych na identyfikację osób pokrzywdzonych i zdecydowanie zachęca nowe państwa członkowskie, które nie dokonały jeszcze transpozycji art. 15 ust. 4 dyrektywy 2011/93/UE dotyczącego identyfikacji osób pokrzywdzonych, aby uczyniły to bezzwłocznie i wdrożyły ten przepis przez utworzenie specjalnych zespołów dochodzeniowych wyposażonych w odpowiednie narzędzia i środki;

20.  ubolewa nad tym, że nadal brakuje dokładnych statystyk i danych o liczbie popełnianych przestępstw w obszarze niegodziwego traktowania dzieci w celach seksualnych, a zwłaszcza wykorzystywania seksualnego dzieci, a przyczyną tego jest duży odsetek niezgłaszanych przypadków, nowy charakter przestępstw, a także zróżnicowane definicje i metodologie stosowane w poszczególnych państwach członkowskich;

21.  podkreśla, że niektóre z głównych wyzwań, z jakimi zmagają się organy ścigania i organy sądowe w związku ze ściganiem i oskarżaniem w przypadkach przestępstw obejmujących niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych w internecie, wynikają w szczególności z transgranicznego charakteru dochodzeń lub zależności od dowodów elektronicznych; zwraca w szczególności uwagę na konieczność poprawy cyfrowych technik śledczych, aby nadążyć za szybkim tempem rozwoju technologicznego;

22.  wzywa państwa członkowskie do zacieśnienia współpracy między organami ścigania, w tym dzięki częstszemu korzystaniu ze wspólnych zespołów dochodzeniowo-śledczych; apeluje do organów, by uznały, że nadmierne poleganie na serwisach interwencyjnych może być sprzeczne z zamierzonym celem i jedynie przenosi odpowiedzialność za walkę z materiałami prezentującymi seksualne wykorzystywanie dziecka na podmioty zewnętrzne;

23.  wzywa państwa członkowskie do stosowania przepisów dyrektywy 2011/93/UE w sposób ukierunkowany na przyszłość; wzywa podmioty z branży oraz dostawców usług internetowych do stosowania najnowocześniejszych technologii oraz do inwestowania w innowacyjne rozwiązania w celu zwiększenia możliwości identyfikowania i ścigania sprawców, rozbijania przestępczych sieci internetowych, a także w celu ochrony ofiar;

24.  wyraża zaniepokojenie korzystaniem z technologii translacji adresów sieciowych klasy operatorskiej (NAT CGN) przez dostawców usług internetowych, które to technologie pozwalają na korzystanie z jednego adresu IP przez wielu użytkowników jednocześnie, przez co stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa w internecie i możliwości stwierdzenia odpowiedzialności; wzywa państwa członkowskie, by zachęcały dostawców usług internetowych i operatorów sieci do przyjmowania koniecznych środków w celu ograniczenia liczby użytkowników przypadających na adres IP, stopniowej rezygnacji z technologii CGN i dokonywania koniecznych inwestycji w celu pilnego przyjęcia adresów protokołu internetowego nowej generacji (IPv6);

25.  wzywa państwa członkowskie do zintensyfikowania współpracy policyjnej i sądowej oraz do pełnego wykorzystania istniejących unijnych narzędzi współpracy zapewnianych przez Europol –w szczególności w ramach projektu analitycznego Twins i Europejskiego Centrum ds. Walki z Cyberprzestępczością – i Eurojust, tak aby zagwarantować skuteczne ściganie i oskarżanie sprawców i ewentualnych wspólników; podkreśla, że Europol i Eurojust powinny otrzymać odpowiednie zasoby w celu umożliwienia im realizacji zadań w tym obszarze oraz zachęca państwa członkowskie do dzielenia się najlepszymi praktykami;

26.  wzywa państwa członkowskie do zintensyfikowania współpracy policyjnej i sądowej w celu zwalczania handlu dziećmi-migrantami, które są w szczególności narażone na niegodziwe traktowanie, handel ludźmi i wykorzystywanie seksualne, głownie dziewczętami, lecz także chłopcami, a także ich przemytu; apeluje o ściślejszą współpracę i szybką wymianę informacji między organami w celu śledzenia zaginionych dzieci, oraz o zapewnienie interoperacyjności baz danych; wzywa państwa członkowskie do przyjęcia całościowego podejścia obejmującego wszystkie podmioty oraz do zacieśnienia współpracy z organami ścigania, służbami opieki społecznej i społeczeństwem obywatelskim; przyznaje, że społeczeństwo obywatelskie odgrywa istotną rolę w identyfikacji szczególnie narażonych dzieci z uwagi na brak zaufania do organów ścigania ze strony dzieci-migrantów;

27.  zachęca państwa członkowskie do zintensyfikowania wysiłków w zakresie zwalczania dziecięcej turystyki seksualnej oraz ścigania sprawców i współsprawców, biorąc pod uwagę odpowiedzialność wszystkich zaangażowanych podmiotów;

28.  uważa, że należy zachęcać państwa członkowskie do stworzenia wyspecjalizowanej sieci międzynarodowej mającej na celu zwalczanie turystyki seksualnej, czemu powinny towarzyszyć środki w dziedzinie polityki wdrażane na szczeblu rządowym, takie jak wprowadzenie programów finansowania w celu pomocy rodzinom i dzieciom mieszkającym w strefach zagrożenia;

Zapobieganie (art. 22, 23 i 24 dyrektywy)

29.  wzywa państwa członkowskie do wdrożenia skutecznych programów zapobiegawczych i interwencyjnych, w tym programów regularnych szkoleń dla wszystkich urzędników, pedagogów, stowarzyszeń rodziców i zainteresowanych podmiotów mających kontakt z dziećmi na potrzeby lepszej oceny ryzyka popełnienia przestępstwa;

30.  pilnie wzywa wszystkie państwa członkowskie do przyjęcia właściwych środków, takich jak uświadamianie społeczeństwa, kampanie prewencyjne, szkolenia i specjalne programy edukacyjne dla organów władzy, rodziców, nauczycieli, dzieci i małoletnich – we współpracy ze stowarzyszeniami rodziców odgrywającymi czynną rolę w zakresie ochrony dzieci i osób małoletnich oraz odpowiednimi organizacjami społeczeństwa obywatelskiego – aby promować umiejętności korzystania z mediów, bezpieczeństwo w internecie oraz znaczenie wartości rodzinnych (np. wzajemnej odpowiedzialności, szacunku i opieki), godności człowieka, samooceny i unikania przemocy, a także w bardziej ogólnym wymiarze zabezpieczenie prawa dzieci do ochrony przed wszelkimi formami niegodziwego traktowania w celach seksualnych i wykorzystywania seksualnego;

31.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do utworzenia wielostopniowego systemu ochrony dziecka opartego na interesie dziecka i pełnym poszanowaniu jego praw podstawowych, aby jednoznacznie dać do zrozumienia, że wszelkie formy przemocy fizycznej, seksualnej i psychicznej wobec dzieci są niedopuszczalne i podlegają karze z mocy prawa;

32.  zachęca państwa członkowskie, by wymieniały się najlepszymi praktykami w zakresie materiałów edukacyjnych i programów szkoleń dla wszystkich zaangażowanych podmiotów – takich jak nauczyciele, rodzice, wychowawcy i organy ścigania – w celu zwiększania świadomości na temat nagabywania dzieci dla celów seksualnych i innych form zagrożenia bezpieczeństwa dzieci w internecie; zachęca państwa członkowskie, aby opracowały ambitne programy nauczania dla rodziców i dzieci mające na celu umocnienie ich pozycji dzięki zwiększeniu świadomości na temat zagrożeń związanych z internetem i zachęcanie ich do zgłaszania faktów, których byli świadkami lub ofiarami, w szczególności za pośrednictwem linii telefonicznych przeznaczonych specjalnie dla dzieci; uważa, że bardzo ważne są wytyczne dla rodziców, które pozwolą im ocenić zagrożenia, na jakie mogą być narażone ich dzieci, oraz wykrywanie wczesnych oznak ewentualnego niegodziwego traktowania dzieci w celach seksualnych w internecie; wzywa usługodawców do pracy nad wzmożeniem działań mających na celu informowanie o zagrożeniach internetowych, w szczególności na rzecz dzieci, przez opracowanie narzędzi interaktywnych i materiałów informacyjnych;

33.  nalega, by państwa członkowskie wprowadziły do prawodawstwa obowiązkowe kontrole rejestru karnego osób ubiegających się o pracę lub wolontariat dający dostęp do dzieci lub władzę nad nimi oraz by regularnie przekazywały sobie informacje na temat osób stwarzających zagrożenie dla dzieci;

34.  wzywa państwa członkowskie do wymiany informacji na temat osób skazanych za przestępstwa seksualne wobec dzieci, by uniemożliwić im niezauważalne przemieszczanie się z jednego państwa członkowskiego do drugiego w celu podjęcia pracy lub wolontariatu z dziećmi lub w placówkach dla dzieci; zachęca państwa członkowskie do usprawnienia wymiany informacji o przypadkach skazania w sprawach karnych i przypadkach pozbawienia praw oraz do zapewnienia systematycznego i spójnego gromadzenia danych w krajowych rejestrach sprawców; wzywa państwa członkowskie do wypełnienia zobowiązań na mocy art. 22 dyrektywy 2011/93/UE oraz do zapewnienia skutecznych, naukowo zbadanych programów i środków interwencyjnych dla osób, które obawiają się, że mogą popełnić przestępstwa związane z niegodziwym traktowaniem dzieci w celach seksualnych oraz innych przestępstw, o których mowa w artykułach od 3 do 7 dyrektywy;

35.  zauważa, że niektóre państwa członkowskie opracowały specjalne systemy operacyjne i wprowadziły jednostki zdolności kryminalistycznych mające na celu prowadzenie dochodzeń dotyczących niegodziwego traktowania dzieci w celach seksualnych; zauważa jednak, że większość państw członkowskich nie posiada specjalnych służb dochodzeniowych ani środków finansowych służących nabywaniu materiałów kryminalistycznych, takich jak specjalne oprogramowanie do dochodzeń internetowych, które mają być prowadzone; zaleca zatem, aby w razie potrzeby UE wspierała te służby za pomocą odpowiednich środków finansowych;

36.  zauważa, że większość przypadków niegodziwego traktowania w celach seksualnych i wykorzystywania seksualnego dzieci nie jest zgłaszana organom ścigania; wzywa Komisję i państwa członkowskie do podjęcia odpowiednich działań w celu ułatwienia dzieciom zgłaszania takich przestępstw oraz zachęcenia ich do tego, a także do rozważenia możliwości utworzenia systemowych mechanizmów bezpośrednich zgłoszeń;

37.  wzywa państwa członkowskie do rozwoju lub wzmocnienia telefonów zaufania dla dzieci, które zapewniają pomoc i wsparcie dzieciom będącym ofiarami niegodziwego traktowania w celach seksualnych lub wykorzystywania seksualnego oraz umożliwiają realizację ich podstawowego prawa do bycia wysłuchanym; zwraca się do państw członkowskich o zapewnienie, aby te telefony zaufania były dostępne przez całą dobę siedem dni w tygodniu za pośrednictwem różnych środków łączności, a także aby były poufne, bezpłatne dla dzieci oraz jasno umiejscowione w krajowych systemach ochrony dzieci, a także zwraca się, aby państwa członkowskie zagwarantowały ustrukturyzowane i długoterminowe finansowanie tych telefonów zaufania;

Pomoc i wsparcie dla pokrzywdzonych (art. 18, 19 i 20 dyrektywy)

38.  wzywa państwa członkowskie do pełnego wdrożenia dyrektywy 2012/29/UE dotyczącej praw ofiar przestępstw, przyjęcia specjalnych środków w celu ochrony pokrzywdzonych dzieci oraz wymiany najlepszych praktyk w celu zapewnienia, by dzieci otrzymywały odpowiednią pomoc i wsparcie w całym procesie karnym i na późniejszym etapie;

39.  z zadowoleniem przyjmuje najlepsze praktyki przyjęte w niektórych państwach członkowskich w zakresie ochrony dzieci, takie jak na przykład Barnhuset w Szwecji; wzywa państwa członkowskie do skupienia się na zapewnianiu pomocy prawnej, wsparcia psychologicznego i pomocy oraz unikaniu wtórnej wiktymizacji dzieci; zachęca państwa członkowskie do uruchomienia regionalnych i krajowych kampanii uświadamiających w celu popularyzowania wsparcia dla dzieci będących ofiarami przestępstw oraz w celu pobudzenia opinii społecznej do zmiany kulturowej, tak aby unikać obwiniania ofiary, które może wywoływać dodatkowe urazy u dzieci będących ofiarami niegodziwego traktowania w celach seksualnych;

Usuwanie i blokowanie (art. 25)

40.  przyjmuje z zadowoleniem fakt, że państwa członkowskie muszą wdrożyć ustawodawstwo i środki administracyjne w celu usuwania stron internetowych zawierających materiały prezentujące seksualne wykorzystywanie dziecka utrzymywanych na ich terytorium; wzywa państwa członkowskie do pełnego wdrożenia art. 25 dyrektywy 2011/93/UE oraz do priorytetowego traktowania kwestii szybkiego usuwania u źródła materiałów prezentujących seksualne wykorzystywanie dzieci, przy uwzględnieniu odpowiednich zabezpieczeń; ubolewa, że tylko połowa państw członkowskich włączyła do swojego ustawodawstwa przepisy umożliwiające blokowanie dostępu do takich stron internetowych dla użytkowników na ich terytorium; przypomina, że w walce z rozpowszechnianiem materiałów prezentujących seksualne wykorzystywanie dziecka środki polegające na usuwaniu tych materiałów są skuteczniejsze niż blokowanie, ponieważ blokowanie nie prowadzi do usunięcia treści;

41.  ubolewa nad tym, że mimo iż Komisja wspomniała, że w niektórych państwach członkowskich nie funkcjonują procedury „zgłaszania i usuwania”, choć od wejścia w życie dyrektywy 2000/31/WE (dyrektywy w sprawie handlu elektronicznego) minęło 16 lat, to nie podaje ona, czy zostaną podjęte jakiekolwiek działania, które skłoniłyby te państwa członkowskie do przestrzegania prawa Unii;

42.  wzywa Komisję do dalszych działań w celu gromadzenia koniecznych informacji o tym, jakie procedury są stosowane w państwach członkowskich, w których nie funkcjonują procedury zgłaszania i usuwania ani nie obowiązują środki z zakresu prawa karnego, oraz do wszczęcia postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego wobec tych państw członkowskich, w stosunku do których zostanie stwierdzone, że nie wywiązują się ze swoich obowiązków na mocy dyrektywy 2000/31/WE w tym zakresie;

43.  ubolewa, że Komisja ani nie dokonała oceny bezpieczeństwa list blokowanych stron, technologii wykorzystywanych w celu blokowania w krajach, które wprowadziły taki środek, wdrożenia zabezpieczeń, takich jak szyfrowanie, w związku z przechowywaniem i przekazywaniem list blokowanych stron, ani nie przeprowadziła żadnej wnikliwej analizy skuteczności tego środka;

44.  zauważa, że dyrektywa 2011/93/UE nie wymaga obowiązkowego blokowania; przyznaje, że blokowanie nie jest ani jedyną, ani niezawodną technologią; zaleca usuwanie u źródła materiałów prezentujących wykorzystywanie seksualne dziecka i niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych w kontekście skutecznych działań wymiaru sprawiedliwości i organów ścigania;

45.  wzywa państwa członkowskie do przyspieszenia wdrażania, we współpracy z branżą internetową, procedur powiadamiania i usuwania, które wciąż są zbyt długie, oraz do ustanowienia partnerstw z branżą internetową, Europolem i Eurojustem, aby zabezpieczyć sieci i systemy przed atakami hakerskimi i niewłaściwym wykorzystywaniem do rozpowszechniania materiałów prezentujących seksualne wykorzystywanie dziecka;

46.  wzywa państwa członkowskie, aby w przypadkach, w których treści są udostępniane z państw trzecich, zacieśniały współpracę z zainteresowanymi państwami trzecimi oraz z Interpolem w celu zapewnienia szybkiego usuwania tych treści;

47.  zaleca regularne aktualizowanie czarnych list stron internetowych zawierających materiały prezentujące seksualne wykorzystywanie dziecka przez właściwe organy oraz przekazywanie ich dostawcom usług internetowych w celu unikania na przykład nadmiernego blokowania oraz zapewnienia proporcjonalności; zaleca, by państwa członkowskie dzieliły się takimi czarnymi listami stron internetowych z innymi państwami członkowskimi, Europolem i należącym do niego Europejskim Centrum ds. Walki z Cyberprzestępczością, a także z Interpolem; uważa w tym względzie, że można by wykorzystywać nowo opracowaną technologię haszowania, w tym automatyczne wykrywanie i rozpoznawanie treści wizualnych; podkreśla, że wszelkie stosowane technologie powinny przejść rygorystyczne testy, aby wyeliminować, a przynajmniej zminimalizować, możliwość włamania, wystąpienia nadużyć lub skutków przeciwnych do zamierzonych;

48.  zachęca sieć INHOPE do współpracy z jej członkami nad stworzeniem bezpiecznego mechanizmu anonimowego zgłaszania sieci głębokich, takich jak sieci o charakterze sieci ukrytych znajdujące się w sieci TOR, który zapewniałby poszanowanie takich samych wysokich standardów anonimowości, jak te zapewniane demaskatorom przez organizacje prasowe, aby stworzyć osobom korzystającym z tych sieci możliwość zgłaszania informacji lub doniesień dotyczących materiałów prezentujących seksualne wykorzystywanie dziecka;

49.  nalega, by państwa członkowskie nałożyły na dostawców usług internetowych obowiązek aktywnego zgłaszania organom ścigania i krajowym serwisom interwencyjnym materiałów prezentujących seksualne wykorzystywanie dziecka wykrytych w ich infrastrukturze; wzywa Komisję do dalszego zapewniania środków finansowych w ramach instrumentu „Łącząc Europę”, aby wyposażyć serwisy interwencyjne w odpowiednie zasoby umożliwiające im realizowanie uprawnień w zakresie zwalczania nielegalnych treści w internecie;

50.  dostrzega aktywną i wspierającą rolę w zwalczaniu materiałów prezentujących seksualne wykorzystywanie dziecka w internecie odgrywaną przez organizacje społeczeństwa obywatelskiego, takie jak sieć serwisów interwencyjnych INHOPE, w tym Internet Watch Foundation w Zjednoczonym Królestwie; wzywa Komisję, aby we współpracy z siecią INHOPE wskazywała i wdrażała najlepsze praktyki, zwłaszcza w odniesieniu do sprawozdawczości statystycznej i skutecznych kontaktów z organami ścigania; wzywa państwa członkowskie, które jeszcze tego nie uczyniły, do ustanowienia takich serwisów interwencyjnych oraz jest zdania, że powinny one mieć możliwość aktywnego poszukiwania materiałów prezentujących seksualne wykorzystywanie dziecka w internecie;

51.  nalega, by państwa członkowskie, które jeszcze tego nie uczyniły, niezwłocznie wprowadziły bezpieczne i przyjazne dziecku mechanizmy zgłaszania i doradztwa, takie jak telefoniczne lub komputerowe serwisy interwencyjne posiadające adres e-mail bądź oferujące aplikacje na tablety lub smartfony, za pomocą których użytkownicy internetu mogliby, nawet anonimowo, zgłaszać materiały prezentujące seksualne wykorzystanie dziecka znalezione w internecie i które są w stanie szybko ocenić zgłoszoną treść w świetle niezwłocznego powiadamiania i procedur likwidacji oraz usunięcia treści utrzymywanych poza terytorium tych państw członkowskich; wzywa do wyraźniejszego uznania roli i umocnienia serwisów interwencyjnych oraz zachęca państwa członkowskie, aby przydzielały im odpowiednie zasoby, w tym środki budżetowe i przeszkolonych pracowników dysponujących odpowiednią wiedzą; uważa, że oprócz przyjmowania zgłoszeń od obywateli, takie serwisy interwencyjne powinny mieć prawo do aktywnego prowadzenia poszukiwań materiałów prezentujących seksualne wykorzystanie dziecka w internecie;

52.  podkreśla potrzebę promowania i wspierania unijnych programów informacyjnych umożliwiających obywatelom zgłaszanie właściwym organom treści online, które są nielegalne lub szkodliwe dla dzieci;

53.  wzywa Komisję do dalszego informowania Parlamentu o aktualnej sytuacji w odniesieniu do przestrzegania dyrektywy przez państwa członkowskie, za pomocą zdezagregowanych i porównywalnych danych dotyczących wyników państw członkowskich w zakresie zapobiegania niegodziwemu traktowaniu dzieci w celach seksualnych i seksualnemu wykorzystywaniu dzieci w internecie i poza nim oraz zwalczania tych zjawisk; wzywa Komisję do przedstawienia bardziej szczegółowego sprawozdania na temat wdrożenia dyrektywy, które powinno zawierać dodatkowe informacje i statystyki dotyczące usuwania i blokowania stron internetowych zawierających materiały przedstawiające wykorzystywanie seksualne dzieci, dane statystyczne dotyczące szybkości usuwania nielegalnych treści po okresie 72 godzin oraz informacje o działaniach podjętych przez organy ścigania w sprawie zgłoszonych przestępstw, opóźnieniach w usuwaniu treści ze względu na konieczność uniknięcia ingerencji w przebieg prowadzonych dochodzeń, informacje na temat wykorzystywania danych przechowywanych przez organy sądowe i organy ścigania oraz informacje na temat działań podjętych przez serwisy interwencyjne po poinformowaniu organów ścigania, aby zwróciły się do dostawców usług hostingowych; zobowiązuje właściwą komisję do zorganizowania przesłuchania w sprawie aktualnej sytuacji w odniesieniu do wdrażania oraz ewentualnego rozważenia przyjęcia dodatkowego sprawozdania w sprawie działań następczych podjętych w związku z wdrażaniem dyrektywy;

o
o   o

54.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji, a także parlamentom i rządom państw członkowskich.

(1) Dz.U. L 335 z 17.12.2011, s. 1.
(2) Dz.U. L 315 z 14.11.2012, s. 57.
(3) Dz.U. C 289 z 9.8.2016, s. 57.
(4) Dz.U. C 316 z 30.8.2016, s. 109.
(5) badania wykazują, że u chłopców mogą występować szczególnie silne zahamowania przed zgłaszaniem przypadków wykorzystywania seksualnego, w tym z powodu schematów myślowych występujących w społeczeństwie w odniesieniu do osób płci męskiej; Zob. np. analizę Działu ds. Oceny Ex Post Skutków Biura Analiz Parlamentu Europejskiego PE 598.614, s. 16, oraz Schaefer, G.A., Mundt, I.A. Ahlers, C.J. i Bahls, C pt. „Niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych a upośledzenie psychologiczne ofiar: wyniki badania online przeprowadzonego z inicjatywy ofiar” [Child sexual abuse and psychological impairment in victims: results of an online study initiated by victims], Journal of Child Sex Abuse, tom 21, nr 3, 2012, s. 343-360.


Prace Komisji Petycji w roku 2016
PDF 376kWORD 62k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 14 grudnia 2017 r. w sprawie prac Komisji Petycji w roku 2016 (2017/2222(INI))
P8_TA(2017)0502A8-0387/2017

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wcześniejsze rezolucje w sprawie wyniku prac Komisji Petycji,

–  uwzględniając sprawozdanie roczne Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich za 2016 r.,

–  uwzględniając art. 10 i 11 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE),

–  uwzględniając art. 24 i 227 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–  uwzględniając art. 228 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–  uwzględniając art. 44 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, w którym jest mowa o prawie do składania petycji do Parlamentu Europejskiego,

–  uwzględniając postanowienia TFUE dotyczące postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, w szczególności jego art. 258 i 260,

–   uwzględniając art. 52 i art. 216 ust. 7 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Petycji (A8-0387/2017),

A.  mając na uwadze, że w 2016 r. złożono 1569 petycji (w porównaniu z 1431 w 2015 r.), z których 1100 (70,8 %) uznano za dopuszczalne;

B.  mając na uwadze, że w 2016 r. 6132 użytkowników internetowego portalu petycji Parlamentu poparło jedną lub kilka petycji (w porównaniu z 902 w 2015 r.) oraz mając na uwadze, że liczba użytkowników, którzy poprali petycje, wyniosła 18 810 w 2016 r. (w porównaniu z 1329 w 2015 r.);

C.  mając na uwadze, że w stosunku do całkowitej liczby ludności UE liczba otrzymanych petycji jest raczej niewielka; mając na uwadze, że liczba ta wskazuje jednak, że obywatele UE są świadomi prawa do składania petycji i korzystają z niego oraz oczekują, że dzięki procedurze składania petycji instytucje UE zwrócą uwagę na sprawy, które budzą ich obawy i które wchodzą w zakres kompetencji UE; mając na uwadze, że należy jednak dołożyć starań, aby szerzyć wiedzę i promować prawo do składania petycji do Parlamentu Europejskiego;

D.  mając na uwadze, że prawo do składania petycji do Parlamentu Europejskiego daje obywatelom i osobom zamieszkałym w UE możliwość bezpośredniego złożenia oficjalnego wniosku na ręce ich przedstawicieli oraz że w związku z powyższym prawo to powinno być odpowiednio chronione i promowane; mając na uwadze, że prawo to jest kluczowe dla zapewniania aktywnego uczestnictwa obywateli i osób zamieszkałych w UE w sferze działań Unii Europejskiej;

E.  mając na uwadze, że Parlament od dawna odgrywa pierwszoplanową rolę w rozwoju procesu rozpatrywania petycji w skali międzynarodowej i nadal posiada najbardziej otwarty i przejrzysty system w Europie, który pozwala w szczególności na pełne uczestnictwo składających petycje w prowadzonych przez niego działaniach;

F.  mając na uwadze, że rola Komisji Petycji we wzmacnianiu pozycji europejskich obywateli jest jednym z zasadniczych elementów przyczyniających się do poprawienia wizerunku i autorytetu Parlamentu Europejskiego wśród elektoratu, ponieważ umożliwia Parlamentowi dokonanie oceny i lepszą kontrolę sposobu wdrażania prawa UE przez państwa członkowskie i inne instytucje UE;

G.  mając na uwadze, że aktywny udział możliwy jest jedynie w oparciu o demokratyczne i przejrzyste procedury wszystkich instytucji UE, które sprawią, że prace Parlamentu i Komisji Petycji staną się przyjazne i ważne dla obywateli;

H.  mając na uwadze, że osoby składające i popierające petycje są zaangażowanymi obywatelami oczekującymi w zamian od instytucji UE zapewnienia wartości dodanej w rozwiązywaniu poruszanych przez nich problemów; mając na uwadze, że niepodjęcie właściwych działań w związku z petycjami może skutkować frustracją i w efekcie niechęcią do Unii;

I.  mając na uwadze, że obywatele często zwracają się do Komisji Petycji w ostateczności, gdy inne organy i instytucje na szczeblu regionalnym i krajowym nie są w stanie rozwiązać ich problemów;

J.  mając na uwadze, że dzięki petycjom Parlament może dowiedzieć się o problemach obywateli i pomóc w ich rozwiązywaniu, a same petycje powinny służyć ocenie wpływu przepisów unijnych na życie codzienne osób mieszkających w UE;

K.  mając na uwadze, że zwiększenie bezpośredniego udziału obywateli w podejmowaniu decyzji na szczeblu UE i podniesienie jakości procesu decyzyjnego jest możliwe wyłącznie w oparciu o demokratyczne sprawowanie rządów zapewniające przejrzystość, skuteczną ochronę praw podstawowych i uwzględnianie wniosków obywateli w programie politycznym UE;

L.  mając na uwadze, że petycje są między innymi przydatnym źródłem informacji służących wykrywaniu naruszeń prawa UE oraz luk i niezgodności w prawie UE w odniesieniu do celu, jakim jest zagwarantowanie wszystkim obywatelom pełnej ochrony praw podstawowych;

M.  mając na uwadze, że petycje dostarczają innym komisjom parlamentarnym szereg ważnych informacji w różnych obszarach zastosowań, również w odniesieniu do ich działalności ustawodawczej; mając na uwadze, że poszanowanie podstawowego prawa do składania petycji w drodze odpowiedniego rozpatrywania petycji jest obowiązkiem całego Parlamentu;

N.  mając na uwadze, że każda petycja powinna być uważnie analizowana i rozpatrywana oraz że każdy składający petycję ma prawo otrzymać pierwszą odpowiedź od Komisji Petycji, w której w pełni odniesiono się do poruszonych przez niego kwestii, przy pełnym poszanowaniu prawa do dobrej administracji ustanowionego w art. 41 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej; mając na uwadze, że często w wyniku wstępnego rozpatrzenia petycji konieczna jest dalsza wymiana korespondencji i udzielanie odpowiedzi lub konieczne jest współdziałanie z Komisją Europejską i organami krajowymi w ramach działań następczych mających na celu znalezienie rozwiązania;

O.  mając na uwadze, że kryteria dopuszczalności petycji zgodnie z art. 227 TFUE i art. 215 Regulaminu Parlamentu stanowią, że petycje odpowiadają formalnym warunkom dopuszczalności, a mianowicie, że składającego petycję, który jest obywatelem UE lub osobą zamieszkałą w UE, dotyczy sprawa wchodząca w zakres działań Unii Europejskiej; mając na uwadze, że należy rozumieć, iż te dziedziny działalności znacznie wykraczają poza zwykłą sumę wyłącznych kompetencji UE; mając na uwadze, że 459 petycji uznano za niedopuszczalne, gdyż nie spełniają warunków formalnych;

P.  mając na uwadze, że w celu zapewnienia skutecznej pracy Komisji Petycji nieuzasadnione lub niedopuszczalne petycje należy zamykać, a składający petycję powinien otrzymywać uzasadnienie tej decyzji; mając na uwadze, że procedura dotycząca rozpatrywania petycji powinna zawsze mieć na względzie najlepszy interes składających petycje;

Q.  mając na uwadze, że szczególny, interaktywny charakter samego procesu rozpatrywania petycji oraz kluczowa rola, jaką odgrywają w nim obywatele, sprawiają, że każdy przypadek jest wyjątkowy i wykluczają ustalone z góry ramy czasowe; mając na uwadze, że takie procedury wymagają od organów administracji szczególnej elastyczności i szczególnych umiejętności w kontaktach z obywatelami;

R.  mając na uwadze, że znaczną liczbę petycji rozpatruje się publicznie podczas posiedzeń Komisji Petycji; mając na uwadze, że składający petycje mają prawo przedstawić swoje petycje oraz często biorą pełny udział w dyskusji, wnosząc tym samym aktywny wkład w prace komisji; mając na uwadze, że w 2016 r. w posiedzeniach Komisji Petycji udział wzięło 201 składających petycje, z czego 61 autorów petycji uczestniczyło aktywnie w posiedzeniu, zabierając głos;

S.  mając na uwadze, że kluczowe znaczenie dla prac komisji mają informacje dostarczane przez obywateli w petycjach i w trakcie posiedzeń komisji, uzupełnione specjalistyczną wiedzą przekazywaną przez Komisję Europejską, państwa członkowskie lub inne podmioty;

T.  mając na uwadze, że główne tematy podjęte w petycjach w 2016 r. dotyczyły rynku wewnętrznego (w szczególności świadczenia usług i wolnego przepływu osób), praw podstawowych (szczególnie praw dziecka i osób niepełnosprawnych), spraw socjalnych (warunki pracy), spraw związanych z ochroną środowiska (zarządzanie odpadami, zanieczyszczenie i ochrona środowiska) oraz szczególnego problemu dotyczącego brexitu (utrata nabytych praw i mandat referendum);

U.  mając na uwadze, że internetowy portal petycji Parlamentu, zainaugurowany pod koniec 2014 r., jest operacyjny; mając na uwadze, że w 2016 r. za pośrednictwem portalu internetowego złożono 1067 petycji (68 % otrzymanych) w porównaniu z 992 w 2015 r.; mając na uwadze, że wprowadzono usprawnienia techniczne, w tym usprawnienie funkcji wyszukiwania, z korzyścią dla użytkowników i administratorów portalu; mając na uwadze, że streszczenia petycji umieszcza się na stronie wkrótce po ich przyjęciu; mając na uwadze, że dokonano przeglądu ustawień dotyczących poufności i oświadczeń o ochronie prywatności oraz wprowadzono zestaw najczęściej zadawanych pytań (FAQ); mając na uwadze, że streszczenia petycji z lat 2015 i 2016 zostały umieszczone na stronie przy pomocy nowego narzędzia do przenoszenia danych; mając na uwadze, że przeprowadzono proces optymalizacji wyszukiwarek (SEO); mając na uwadze, że z powodzeniem obsłużono dużą liczbę indywidualnych wniosków o pomoc kierowanych przez użytkowników; mając na uwadze, że realizowane są dalsze etapy tego projektu umożliwiające wprowadzenie funkcji takich jak automatyczne elektroniczne powiadomienie o uwzględnieniu każdej petycji w porządkach obrad komisji, wraz z przygotowywanym łączem internetowym do transmisji strumieniowej, oraz o udostępnieniu następnie powiązanych protokołów i nagrań wideo z obrad, zarówno składającym petycje, jak i zainteresowanym stronom popierającym daną petycję;

V.  mając na uwadze, że europejska inicjatywa obywatelska jest istotnym narzędziem umacniającym udział obywateli w procesie podejmowania decyzji politycznych w UE, które powinno zostać w pełni wykorzystane, by zwiększyć zaufanie obywateli do instytucji UE oraz przyczynić się do budowy autentycznej i sprzyjającej włączeniu społecznemu Unii Europejskiej; mając na uwadze, że wniosek ustawodawczy przedstawiony przez Komisję dnia 13 września 2017 r. dotyczący przeglądu obecnie obowiązującego rozporządzenia (UE) nr 211/2011 w sprawie europejskiej inicjatywy obywatelskiej (COM(2017)0482) jest pierwszym krokiem w bardzo potrzebnym procesie zmiany, tak aby uczynić to narzędzie bardziej dostępnym i użytecznym dla obywateli UE;

W.  mając na uwadze, że zaplanowano cztery wizyty informacyjne zgodnie z art. 216a Regulaminu Parlamentu; mając na uwadze, że wizyty informacyjne stanowią podstawowe narzędzie dla Komisji Petycji ze względu na to, że zapewniają wyjątkową możliwość gromadzenia informacji od różnych zainteresowanych stron na temat złożonych kwestii, a jednocześnie pozwalają w konkretny sposób unaoczniać prace Parlamentu obywatelom w różnych zakątkach Europy; mając na uwadze, że odbyły się dwie wizyty informacyjne: pierwsza w Hiszpanii po otrzymaniu szeregu petycji od obywateli UE dotyczących możliwych naruszeń ramowej dyrektywy wodnej, a druga na Słowacji, w sprawie wykorzystania funduszy strukturalnych UE w placówkach opieki długoterminowej zapewniających miejsce zamieszkania osobom niepełnosprawnym; mając na uwadze, że dwie kolejne planowane wizyty informacyjne (do Irlandii i do Włoch) zostały odwołane;

X.  mając na uwadze obowiązki Komisji Petycji względem Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich, do którego zadań należy rozpatrywanie skarg kierowanych przez obywateli UE w związku z niewłaściwym administrowaniem w instytucjach i organach UE;

Y.  mając na uwadze, że Europejska Rzecznik Praw Obywatelskich Emily O’Reilly przedstawiła Komisji Petycji swoje sprawozdanie roczne za rok 2015 na posiedzeniu w dniu 20 czerwca 2016 r. oraz że sprawozdanie roczne Komisji Petycji opiera się z kolei częściowo na sprawozdaniu rocznym Europejskiej Rzecznik Praw Obywatelskich;

Z.  mając na uwadze, że Komisja Petycji jest członkiem europejskiej sieci rzeczników praw obywatelskich, w której skład wchodzą także Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich, rzecznicy krajowi i regionalni i podobne organizacje z państw członkowskich UE, krajów kandydujących do członkostwa w UE i z innych państw należących do Europejskiego Obszaru Gospodarczego; sieć ta ma na celu promowanie wymiany informacji o prawie i polityce UE oraz wymiany najlepszych praktyk;

AA.  mając na uwadze, że 147 otrzymanych petycji (z czego 120 w 2016 r.) odnosi się do różnych kwestii – głównie do ochrony praw obywateli – poruszonych w związku z referendum w Zjednoczonym Królestwie w sprawie wystąpienia tego kraju z Unii Europejskiej;

AB.  mając na uwadze, że przyjęte w styczniu 2016 r. i wdrażane od tego czasu wytyczne Komisji Petycji przyniosły jasność i nadały strukturę pracy komisji i procedurze rozpatrywania petycji;

AC.  mając na uwadze, że przegląd Regulaminu PE (przyjętego na posiedzeniu plenarnym w grudniu 2016 r.) obejmuje także zmiany w procedurze rozpatrywania petycji oraz wyjaśnienia jej dotyczące;

AD.  mając na uwadze, że czysto formalne podejście do rozpatrywania petycji związanych z oceną środowiskową zagraża prawidłowemu wdrożeniu prawa UE w dziedzinie środowiska w państwach członkowskich oraz podważa wiarygodność Komisji Europejskiej, która powinna prowadzić skuteczny nadzór w celu zapewnienia obywatelom pełnej ochrony przysługujących im praw podstawowych;

1.  podkreśla kluczową rolę, jaką musi odgrywać Komisja Petycji jako punkt kontaktowy, w którym obywatele i osoby zamieszkałe w UE mogą składać skargi dotyczące naruszeń i braków w stosowaniu prawa UE w państwach członkowskich, jak również luk i nieprawidłowości w przepisach UE; podkreśla, że należy w pełni zagwarantować niezwłoczne, wyczerpujące, bezstronne i sprawiedliwe rozpatrywanie poruszanych kwestii przez instytucje;

2.  przyznaje, że petycje są ważnym źródłem informacji z pierwszej ręki nie tylko o naruszeniach prawa UE i brakach w jego stosowaniu w państwach członkowskich, ale także o potencjalnych lukach w przepisach unijnych, jak również o sugestiach obywateli dotyczących nowych przepisów, które mogłyby zostać przyjęte, bądź o ewentualnych udoskonaleniach obowiązujących już tekstów ustawodawczych;

3.  przypomina, że petycje umożliwiają Parlamentowi i innym instytucjom UE nawiązanie bliższego kontaktu z obywatelami UE odczuwającymi skutki stosowania prawa UE na różnych szczeblach administracji; uważa, że zdolność do zapewnienia przejrzystości, bezpośredniego zaangażowania obywateli, pełnej ochrony praw podstawowych, wyraźnej poprawy reagowania instytucji UE w zakresie rozwiązywania problemów zgłaszanych przez obywateli, jak również zacieśniona współpraca instytucji UE i innych organów UE z władzami krajowymi, regionalnymi i lokalnymi są istotnymi sposobami na umacnianie demokratycznej legitymacji procesu decyzyjnego w Unii i odpowiedzialności za niego;

4.  potwierdza, że skuteczne rozpatrywanie petycji stanowi wyzwanie dla zdolności zarówno Komisji Europejskiej, jak i Parlamentu do reagowania na problemy związane z transpozycją i niewłaściwym stosowaniem prawa oraz do ich rozwiązywania, ale w rezultacie wzmacnia te zdolności; odnotowuje, że Komisja Europejska zamierza priorytetowo traktować wdrażanie przepisów prawa UE, aby obywatele mogli czerpać z nich korzyści w życiu codziennym;

5.  apeluje o wprowadzenie czytelnego rozróżnienia między statusem i prawami składających petycje i osób ich popierających zgodnie z zasadami przejrzystości;

6.  ponadto uważa, że szczególnym obowiązkiem jest dbałość o to, by w przypadku petycji niedopuszczalnych lub nieuzasadnionych stwierdzenie ich niedopuszczalności lub zamknięcie następowało bez nadmiernej zwłoki; wskazuje przy tym na wymóg, by składający petycje otrzymywali szczegółowe uzasadnienie stwierdzenia niedopuszczalności petycji lub jej zamknięcia ze względu na jej niezasadność;

7.  uznaje wpływ skutecznego stosowania prawa UE na poprawę wiarygodności instytucji UE; przypomina, że prawo do składania petycji, zapisane w Traktacie z Lizbony, jest ważnym elementem obywatelstwa europejskiego i prawdziwym papierkiem lakmusowym, jeśli chodzi o monitorowanie stosowania prawa UE oraz stwierdzanie ewentualnych luk; apeluje do Komisji Petycji, by organizowała regularne posiedzenia z odpowiadającymi jej organami z poszczególnych państw dotyczące istotnych petycji, w celu zwiększenia wiedzy o obawach obywateli Unii w UE i w państwach członkowskich oraz dalszego wzmocnienia ich praw przez lepsze stanowienie i wdrażanie prawa; apeluje w związku z tym, by wszystkie właściwe organy na szczeblu krajowym i europejskim znacząco zaangażowały się w rozpatrywanie i rozstrzyganie petycji, traktując tę kwestię priorytetowo;

8.  przypomina Komisji, że petycje zapewniają wyjątkowy sposób zgłaszania sytuacji, w których prawo UE nie jest przestrzegane, i badania tych przypadków dzięki kontroli politycznej Parlamentu Europejskiego; przypomina Komisji, że wnioski o pomoc ze strony Komisji Petycji należy prawidłowo rozpatrywać i ponownie wzywa Komisję do poprawy jakości odpowiedzi, w tym podczas posiedzeń komisji, zarówno pod względem merytorycznym, jak i pod względem szczegółowości, dla zagwarantowania, że obawy obywateli UE są właściwie rozpatrywane w przejrzysty sposób; zwraca uwagę, że sposób rozwiązywania problemów poruszanych w petycjach ma decydujący wpływ na obywateli, na skuteczne przestrzeganie ich prawa do składania petycji zapisanego w prawie UE, jak również na ich opinie na temat instytucji UE; nalega, by Komisja określiła środki mające na celu zacieśnienie współpracy z władzami państw członkowskich w kwestii udzielania odpowiedzi na zapytania dotyczące wdrożenia prawa UE i zgodności z nim;

9.  uważa, że fakt, iż sądy krajowe ponoszą główną odpowiedzialność za zapewnianie właściwego wdrażania prawodawstwa UE w państwach członkowskich, nie powinien w żaden sposób wykluczać bardziej aktywnej roli Komisji – pełniącej funkcję strażniczki Traktatów – w zapewnianiu poszanowania prawa UE, w szczególności w sprawach dotyczących ochrony środowiska i zdrowia publicznego, w których nadrzędne znaczenie powinna mieć zasada ostrożności;

10.  podkreśla, że najwyżsi rangą przedstawiciele Rady i Komisji Europejskiej powinni uczestniczyć w posiedzeniach Komisji Petycji i w organizowanych przez nią przesłuchaniach, gdy omawiane kwestie wymagają zaangażowania tych instytucji;

11.  apeluje do urzędników Komisji Europejskiej obecnych na posiedzeniach Komisji Petycji, aby byli gotowi angażować się w odpowiedni dialog ze składającymi petycje i nie ograniczali się do odczytywania odpowiedzi, która została już ustalona i przesłana przed posiedzeniem;

12.  apeluje o zbadanie możliwości korzystania z usług telekonferencji; zachęca do wykorzystywania nowych technologii audiowizualnych, aby umożliwić składającym petycje odgrywanie większej roli w pracy komisji przez uczestniczenie w czasie rzeczywistym w rozpatrywaniu ich petycji;

13.  nie zgadza się z wciąż podnoszoną interpretacją własną Komisji Europejskiej w odniesieniu do 27. sprawozdania rocznego Parlamentu z kontroli stosowania prawa Unii Europejskiej (za rok 2009), na podstawie której byłaby ona jakoby uprawniona do zamknięcia dossier, w związku z którymi nie podjęto jeszcze formalnych działań związanych z postępowaniem w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, lub do zawieszenia takiego już wszczętego postępowania w sprawach, które są przedmiotem postępowania przed sądem krajowym; przypomina, że w ust. 11 corocznej rezolucji w sprawie działalności Komisji Petycji przyjętej dnia 15 grudnia 2016 r.(1) Parlament potwierdził swój sprzeciw wobec pierwotnego podejścia Komisji Europejskiej we wspomnianym sprawozdaniu, co zostało już wyrażone w rezolucji Parlamentu(2) z dnia 14 września 2011 r., w której – w szczególności w ust. 1, 23 i 32 – wezwano Komisję, aby wzmogła wysiłki mające na celu zapewnienie spójnego wdrażania prawodawstwa UE w ramach przysługujących jej uprawnień oraz aby wykorzystywała mechanizmy postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego niezależnie od faktu prowadzenia postępowań sądowych na szczeblu krajowym;

14.  w odniesieniu do corocznego sprawozdania Komisji Europejskiej z dnia 6 lipca 2017 r. w sprawie kontroli stosowania prawa UE w 2016 r. (COM(2017)0370) odnotowuje z niepokojem znaczący wzrost – o 21 % – liczby wszczętych postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom w porównaniu z rokiem poprzednim; wzywa Komisję Europejską do podjęcia dalszych działań w związku z apelami Parlamentu o przekazanie informacji na temat aktualnej sytuacji w odniesieniu do postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego; zwraca uwagę na istotną rolę petycji w identyfikowaniu nieprawidłowego wdrażania lub późnej transpozycji europejskiego prawa; przypomina Komisji Europejskiej, że Komisja Petycji jest zobowiązana odpowiadać na oczekiwania obywateli w sposób terminowy i odpowiedzialny, a jednocześnie zapewnić kontrolę demokratyczną i właściwe stosowanie prawa UE;

15.  wzywa Komisję do dostarczenia precyzyjnych danych statystycznych dotyczących liczby petycji, które doprowadziły do wszczęcia postępowania EU Pilot lub postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego; zwraca się ponadto o regularne przesyłanie sprawozdań dotyczących spraw związanych z toczącymi się postępowaniami lub procedurami oraz dokumentów wymienianych w ramach postępowań EU Pilot lub postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego po ich zamknięciu, zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, tak aby ułatwić zorganizowany dialog i skrócić czas rozstrzygania sporów; wzywa Komisję do omawiania tych sprawozdań z Komisją Petycji, przy aktywnym zaangażowaniu ze strony wiceprzewodniczącego odpowiedzialnego za stosowanie i upraszczanie prawa;

16.  wzywa Komisję do właściwego wykorzystywania przysługujących jej uprawnień wynikających z jej roli strażniczki Traktatów, ponieważ taka rola ma ogromne znaczenie dla funkcjonowania UE w odniesieniu do obywateli i europejskich prawodawców; apeluje o terminowe prowadzenie postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, tak aby niezwłocznie wyeliminować sytuacje, w których prawo UE nie jest przestrzegane;

17.  za kluczową uważa współpracę z innymi komisjami parlamentarnymi; odnosi się w związku z tym do przyjęcia wytycznych Komisji Petycji, w których wyjaśniono zasadę utworzenia wraz z innymi komisjami sieci poświęconej petycjom; wyraża zadowolenie z faktu, że przyjęto wytyczne dotyczące takiej sieci; zwraca uwagę na kwestionariusz przesłany do wszystkich komisji w celu lepszego zrozumienia ich procedur dotyczących rozpatrywania petycji przedłożonych im z wnioskiem o wydanie opinii lub tytułem informacji; z zadowoleniem odnotowuje, że pierwsze posiedzenie sieci na szczeblu pracowników odbyło się w 2016 r., a na szczeblu posłów dwukrotnie w 2017 r.; z zadowoleniem odnotowuje postępy w koordynacji prac Komisji Petycji i innych komisji oraz tematyczny podział obszarów politycznych w każdej odpowiedniej komisji, który umożliwi podejmowanie skuteczniejszych działań następczych w związku z petycjami wysłanymi do innych komisji; wzywa do wzmocnienia sieci Komisji Petycji, aby usprawnić uwzględnianie petycji w bieżących pracach ustawodawczych; zaleca, aby personel posłów do Parlamentu otrzymywał specjalne wytyczne dotyczące prawa do składania petycji, aby umożliwić im lepsze wspieranie wyborców zainteresowanych korzystaniem z tej możliwości;

18.  ubolewa nad faktem, że państwa członkowskie stosują Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej jedynie wówczas, gdy wdrażają prawo unijne; przypomina, że dla wielu obywateli jej wdrożenie okazało się niejasne i niezadowalające; ubolewa, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej zinterpretował art. 51 Karty praw podstawowych UE w sposób ostrożny, który pozwala jednak na rozszerzenie zakresu stosowania karty w taki sposób, aby objąć nim przepisy krajowe wdrażające prawo UE, a także przepisy krajowe zapewniające skuteczne stosowanie przepisów UE; uważa, że oczekiwania większości obywateli UE dotyczące praw przyznanych w Karcie znacząco wykraczają poza ich obecny zakres stosowania; podkreśla, że zbyt wąska lub niespójna wykładnia art. 51 oddala obywateli od UE; wzywa Komisję Europejską do podjęcia działań gwarantujących, że wykładnia zakresu art. 51 jest jak najbardziej spójna i szeroka; z zadowoleniem przyjmuje wprowadzenie przez Agencję Praw Podstawowych interaktywnego narzędzia umożliwiającego łatwy dostęp do informacji na temat tego, do jakiego organu należy zwrócić się w każdym państwie członkowskim w przypadku dochodzeń dotyczących praw podstawowych;

19.  odnotowuje obawy składających petycje, którzy niepokoją się o swoje prawa w przyszłości w związku z referendum w Zjednoczonym Królestwie w sprawie wystąpienia z Unii Europejskiej, o czym wyraźnie zaświadcza duża liczba petycji dotyczących Zjednoczonego Królestwa; przypomina o rezolucji z dnia 5 kwietnia 2017 r.(3), w której Parlament podkreśla, że umowa dotycząca wystąpienia może zostać zawarta wyłącznie za jego zgodą, oraz o jego wymogu sprawiedliwego traktowania obywateli z 27 państw członkowskich UE, którzy zamieszkują i zamieszkiwali w Zjednoczonym Królestwie, oraz obywateli Zjednoczonego Królestwa, którzy zamieszkują lub zamieszkiwali w 27 państwach członkowskich UE, i uważa, że interesy i prawa tych osób muszą być traktowane jako najwyższy priorytet w negocjacjach; zwraca uwagę na nierozstrzygnięte wątpliwości dotyczące praw głosu i odbierania prawa wyborczego obywatelom Zjednoczonego Królestwa mieszkającym w innych państwach UE przez ponad 15 lat; przypomina, że Komisja Petycji odgrywała i odgrywa aktywną rolę w obronie praw obywateli UE i obywateli brytyjskich, wnosząc wkład w rezolucje Parlamentu z dnia 5 kwietnia 2017 r. i z dnia 3 października 2017 r.(4) w sprawie stanu zaawansowania negocjacji ze Zjednoczonym Królestwem w związku ze złożoną przezeń notyfikacją o zamiarze wystąpienia z UE, zlecając badanie na temat wpływu brexitu w odniesieniu do prawa do składania petycji oraz kompetencji, obowiązków i działań Komisji Petycji, a także analizując petycje dotyczące brexitu i praw obywateli na posiedzeniu w dniu 21 czerwca 2017 r.; popiera zobowiązanie Komisji Europejskiej do pełnego zagwarantowania praw obywateli europejskich mieszkających w Zjednoczonym Królestwie podczas negocjacji w sprawie brexitu i po wystąpieniu tego państwa z UE oraz wzywa Komisję do zapewnienia pełnych nabytych praw obywatelom Zjednoczonego Królestwa mieszkającym w innych państwach Unii Europejskiej, tak aby zagwarantować, że obywatele nie są wykorzystywani jako karta przetargowa, a prawa ich nie są podważane w wyniku negocjacji;

20.  podkreśla znaczenie trwających prac prowadzonych przez Komisję Petycji w związku z petycjami dotyczącymi kwestii niepełnosprawności oraz podkreśla gotowość komisji do dalszego wspierania wysiłków na rzecz wzmocnienia praw osób niepełnosprawnych; wzywa instytucje europejskie, aby posłużyły jako przykład w tym zakresie oraz by zadbały o to, by środki wykonawcze przyjmowane przez organy krajowe były w pełni zgodne i spójne z prawodawstwem UE oraz z Konwencją ONZ o prawach osób niepełnosprawnych; podkreśla, że w dniach 22 i 23 września 2016 r. odbyła się wizyta informacyjna na Słowacji w celu zgromadzenia informacji na temat wykorzystania inwestycji w instytucjach zajmujących się osobami niepełnosprawnymi i w konsekwencji zalecono Komisji, by zbadała obecną sytuację; podkreśla, że należy zwiększyć uczestnictwo polityczne osób niepełnosprawnych, szczególnie podczas przygotowań do następnych wyborów europejskich, a także uznać prawo wszystkich osób niepełnosprawnych do głosowania, zgodnie z art. 12 i 29 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych;

21.  przypomina o pracach komisji na rzecz wspierania ratyfikacji i sprawnego wdrożenia Traktatu z Marrakeszu z 2013 r. w sprawie ułatwienia dostępu do opublikowanych utworów drukowanych osobom niewidomym i słabowidzącym oraz osobom z niepełnosprawnościami uniemożliwiającymi zapoznawanie się z drukiem; podkreśla w związku z tym znaczenie krótkiej rezolucji z dnia 3 lutego 2016 r.(5) w sprawie ratyfikacji Traktatu z Marrakeszu, w której wezwano do szybkiej reakcji wszystkie zainteresowane strony, tak aby przezwyciężyć długotrwały impas w celu ułatwienia ratyfikacji Traktatu na szczeblu UE; zauważa, że Parlament i Rada osiągnęły porozumienie w sprawie wniosków ustawodawczych Komisji dotyczących wdrożenia Traktatu z Marrakeszu(COM(2016)0595 i COM(2016)0596), które stały się wiążące(6);

22.  zwraca uwagę na dwa sprawozdania roczne, sprawozdanie roczne dotyczące wszystkich rodzajów działalności komisji w 2015 r.(7) oraz na sprawozdanie roczne dotyczące działalności Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w 2015 r.(8), a także na liczne opinie sporządzane przez komisję, takie jak w sprawie transgranicznego uznawania orzeczeń o adopcji(9), w sprawie unijnych możliwości zwiększenia dostępu do leków(10), w sprawie wdrażania Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych ze szczególnym uwzględnieniem uwag końcowych Komitetu ONZ do spraw Praw Osób Niepełnosprawnych(11) czy sprawie kontroli stosowania prawa Unii: Sprawozdanie roczne za rok 2014 r.(12) oraz w sprawie sytuacji w zakresie praw podstawowych w Unii Europejskiej w 2015 r.(13);

23.  zwraca uwagę na wsparcie komisji udzielane europejskiej inicjatywie obywatelskiej; zwraca uwagę na wniosek Komisji Europejskiej dotyczący przeglądu rozporządzenia w celu zwiększenia jego znaczenia jako narzędzia udziału w procesach demokratycznych; wyraża ubolewanie, że Komisja Europejska nie zdołała należycie uwzględnić najnowszych prac nad rezolucją nieustawodawczą w sprawie europejskiej inicjatywy obywatelskiej, w szczególności opinii Komisji Petycji, a tym samym nie była w stanie w pełni przestrzegać porozumienia międzyinstytucjonalnego; domaga się, by Komisja Europejska uwzględniła opinię Komisji Petycji podczas zbliżającej się procedury ustawodawczej, w celu osiągnięcia pełnego i skutecznego zaangażowania obywateli UE w proces podejmowania decyzji na szczeblu UE za pośrednictwem europejskiej inicjatywy obywatelskiej;

24.  ubolewa, że Komisja nie korzystała w stanowczy sposób z przysługującego jej prawa do kontroli, tak aby zapobiec wprowadzaniu do obrotu na jednolitym rynku zanieczyszczających środowisko samochodów z silnikiem Diesla, które w dużym stopniu przyczyniają się do przekraczania dopuszczalnych wartości emisji NO2 do atmosfery i które nie są zgodne z przepisami UE dotyczącymi homologacji i emisji zanieczyszczeń pochodzących z lekkich pojazdów pasażerskich i użytkowych; przypomina, że kwestia ta stanowi nieodłączną część obaw obywateli, którzy skorzystali z prawa do składania petycji, aby domagać się skutecznej ochrony zdrowia ludzi, środowiska i praw konsumentów;

25.  podkreśla, że w celu zapewnienia najwyższego poziomu ochrony demokratycznych praw obywateli zasadą powinny być przejrzystość i dostęp obywateli do dokumentów instytucji UE; uważa, że w związku z tym należy niezwłocznie przedstawić wniosek dotyczący zmiany rozporządzenia (WE) nr 1049/2001;

26.  podkreśla zacieśnioną współpracę Parlamentu z Europejską Rzecznik Praw Obywatelskich oraz jego udział w Europejskiej Sieci Rzeczników Praw Obywatelskich; podkreśla doskonałe stosunki instytucjonalne między Europejską Rzecznik Praw Obywatelskich a Komisją Petycji; szczególnie docenia regularny wkład Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich w prace komisji przez cały rok; podkreśla kluczową rolę Rzecznika Praw Obywatelskich we wspieraniu usprawnienia procesów decyzyjnych i administracyjnych na szczeblu UE, które należy uczynić jak najszybciej w pełni przejrzystymi, bezstronnymi i ukierunkowanymi na skuteczną ochronę praw obywateli; popiera prace obecnej Europejskiej Rzecznik Praw Obywatelskich w różnych dziedzinach należących do jej kompetencji, w tym badania z własnej inicjatywy i badania strategiczne przynoszące korzyści nie tylko w rozumieniu dobrej administracji, ale również lepszego demokratycznego funkcjonowania Unii; z zadowoleniem przyjmuje inicjatywy podjęte przez Europejską Rzecznik Praw Obywatelskich na rzecz lepszego korzystania z potencjału sieci i poprawienia jej widoczności;

27.  z zadowoleniem przyjmuje zapoczątkowaną w 2016 r. przez Europejską Rzecznik Praw Obywatelskich nagrodę za dobrą administrację jako sposób wyróżniania pracowników, agencji i organów instytucji UE zaangażowanych w sprzyjanie dobrej administracji podczas wykonywania codziennych obowiązków; apeluje, aby obecny Europejski kodeks dobrej praktyki administracyjnej podniesiono do rangi wiążącego rozporządzenia, przy czym należy między innymi uwzględnić konkretne przepisy mające na celu zapobieganie konfliktom interesów na wszystkich szczeblach instytucji, agencji i organów UE;

28.  podkreśla różnorodność tematów poruszanych w przedłożonych petycjach: od rynku wewnętrznego, wymiaru sprawiedliwości, energii i transportu po prawa podstawowe, ochronę zdrowia, prawo w zakresie ochrony środowiska, niepełnosprawność i dobrostan zwierząt oraz dotyczących różnych skutków brexitu dla obywateli; podkreśla wzrost o 10 % liczby petycji otrzymanych w 2016 r. (1569) i apeluje do instytucji europejskich, aby służbom odpowiedzialnym za rozpatrywanie petycji, w szczególności sekretariatowi Komisji Petycji, zapewniono odpowiednie kadry;

29.  wzywa Komisję Europejską, by zapewniła przeprowadzenie wyczerpujących analiz zgodności ocen środowiskowych wykonanych przez państwa członkowskie z prawem UE w odniesieniu do zezwolenia na realizację projektów infrastrukturalnych, w związku z którymi obywatele złożyli petycje dotyczące poważnego zagrożenia dla zdrowia ludzkiego oraz środowiska; podkreśla znaczenie prowadzenia tych analiz i ewentualnych powiązanych działań Komisji wykonywanych proaktywnie na zasadzie ex ante w celu uniknięcia nieodwracalnego zniszczenia środowiska i zgodnie z zasadą ostrożności;

30.  zwraca uwagę na liczne petycje dotyczące praktyk stosowanych przez organy zajmujące się dobrem dzieci i ochroną ich praw, w szczególności w przypadku spraw o skutkach transgranicznych; docenia pracę grupy roboczej Komisji Petycji ds. ochrony dobra dziecka; zwraca uwagę na zwięzły projekt rezolucji w sprawie transgranicznej ochrony dobra dziecka w Europie przyjęty w marcu 2016 r.; przyjmuje do wiadomości wniosek dotyczący przekształcenia rozporządzenia Bruksela II bis w sprawie jurysdykcji, uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich, w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej oraz w sprawie uprowadzenia dziecka za granicę, oraz zauważa, że wiele kwestii poruszonych w petycjach – takich jak te związane z procedurami i praktykami faktycznie stosowanymi przez właściwe organy państw członkowskich w podejmowaniu decyzji o skutkach transgranicznych dotyczących dzieci oraz ze skutecznością postępowania w sprawie powrotu w następstwie uprowadzenia dziecka za granicę przez rodzica – wymaga dogłębnego rozpatrzenia w celu rozwiązania istniejących problemów;

31.  zwraca uwagę na stale utrzymującą się wysoką liczbę petycji dotyczących dobrostanu zwierząt i ponownie wyraża ubolewanie z powodu zwłoki we wdrażaniu strategii Unii Europejskiej w zakresie ochrony i dobrostanu zwierząt na lata 2012–2015; uważa, że kluczowe znaczenie ma przyjęcie nowej strategii na szczeblu UE w celu wypełnienia wszystkich istniejących luk i zapewnienia pełnej i skutecznej ochrony dobrostanu zwierząt dzięki jasnym i wyczerpującym ramom prawnym, w pełni zgodnym z art. 13 TFUE;

32.  ubolewa, że w następstwie petycji nr 0747/2016 nie dokonano znaczących postępów w sprawie dotyczącej praw wyborczych osób niebędących obywatelami w Estonii i na Litwie; podkreśla, że niepotrzebne opóźnienia mogą skutkować brakiem zaufania do europejskich instytucji;

33.  podkreśla ważną rolę sieci SOLVIT, która umożliwia obywatelom i przedsiębiorstwom składanie skarg dotyczących przypadków ewentualnego naruszenia prawa UE przez władze publiczne w innych państwach członkowskich; wzywa Komisję Europejską i same państwa członkowskie do promowania sieci SOLVIT, aby stała się ona bardziej pomocna i znana obywatelom; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje plan działania na rzecz wzmocnienia sieci SOLVIT opublikowany przez Komisję Europejską w maju 2017 r.; wzywa Komisję Europejską do szybkiego wdrożenia wspomnianego planu działania oraz do przedstawienia Parlamentowi sprawozdania w sprawie uzyskanych wyników;

34.  wskazuje usprawnienia wprowadzone w internetowym portalu petycji; podkreśla, że niezbędne są dalsze usprawnienia techniczne w portalu internetowym, aby Komisja Petycji była w pełni przygotowana do reagowania na sytuacje nieprzewidziane, takie jak np. nagły wzrost liczby składanych petycji; uważa, że trwający rozwój techniczny oraz poprawa zdolności technicznej portalu mają zasadnicze znaczenie dla sprawnego procesu rozpatrywania petycji; podkreśla znaczenie portalu jako łatwo dostępnego środka komunikacji dla obywateli i składających petycje, a także dla użytkowników urządzeń mobilnych i osób niepełnosprawnych; oczekuje szybkiego wdrożenia pozostałych etapów projektu, które umożliwią udoskonaloną obsługę interaktywną i zapewnianie składającym petycje oraz osobom je wspierającym większego dostępu do informacji w czasie rzeczywistym;

35.  apeluje o bardziej ukierunkowane i aktywniej działające służby prasowe i komunikacyjne oraz większą obecność w mediach społecznościowych, dzięki czemu w swojej pracy komisja będzie lepiej reagować na obawy obywateli;

36.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji oraz sprawozdania Komisji Petycji Radzie, Komisji, Europejskiemu Rzecznikowi Praw Obywatelskich, rządom i parlamentom państw członkowskich, ich komisjom petycji oraz ich krajowym rzecznikom praw obywatelskich lub organom o podobnych kompetencjach.

(1) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0512.
(2) Dz.U. C 51E z 22.2.2013, s. 66.
(3) Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0102.
(4) Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0361.
(5) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0037.
(6) Dz.U. L 242 z 20.9.2017, s. 1 i s. 6.
(7) Opinia przyjęta w dniu 30 listopada 2016 r.
(8) Opinia przyjęta w dniu 11 listopada 2016 r.
(9) Opinia przyjęta w dniu 21 kwietnia 2016 r.
(10) Opinia przyjęta w dniu 15 listopada 2016 r.
(11) Opinia przyjęta w dniu 27 kwietnia 2016 r.
(12) Opinia przyjęta w dniu 22 kwietnia 2016 r.
(13) Opinia przyjęta w dniu 12 października 2016 r.


Europejska strategia na rzecz mobilności niskoemisyjnej
PDF 618kWORD 80k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 14 grudnia 2017 r. w sprawie europejskiej strategii na rzecz mobilności niskoemisyjnej (2016/2327(INI))
P8_TA(2017)0503A8-0356/2017

Parlament Europejski,

—  uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

—  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 20 lipca 2016 r. pt. „Europejska strategia na rzecz mobilności niskoemisyjnej” (COM(2016)0501),

—  uwzględniając białą księgę Komisji z dnia 28 marca 2011 r. pt. „Plan utworzenia jednolitego europejskiego obszaru transportu – dążenie do osiągnięcia konkurencyjnego i zasobooszczędnego systemu transportu” (COM(2011)0144),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 31 marca 1998 r. pt. „Transport and CO2 - developing a Community Approach” [Transport i CO2 – rozwijanie wspólnotowego podejścia] (COM(1998)0204), który został opublikowany po przyjęciu protokołu z Kioto, ale na który nie przewidziano odpowiednich środków;

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 9 września 2015 r. w sprawie wdrożenia białej księgi w dziedzinie transportu z 2011 r.: podsumowanie i dążenie w kierunku mobilności zgodnej z zasadami zrównoważonego rozwoju”(1),

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 23 lutego 2017 r. w sprawie komunikatu Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów z dnia 20 lipca 2016 r. pt. „Europejska strategia na rzecz mobilności niskoemisyjnej”,

—  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/33/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie promowania ekologicznie czystych i energooszczędnych pojazdów transportu drogowego(2),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1315/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. w sprawie unijnych wytycznych dotyczących rozwoju transeuropejskiej sieci transportowej i uchylające decyzję nr 661/2010/UE(3),

—  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 443/2009 z dnia 23 kwietnia 2009 r. określające normy emisji dla nowych samochodów osobowych w ramach zintegrowanego podejścia Wspólnoty na rzecz zmniejszenia emisji CO2 z lekkich pojazdów dostawczych(4) oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 510/2011 z dnia 11 maja 2011 r. określające normy emisji dla nowych lekkich samochodów dostawczych w ramach zintegrowanego podejścia Unii na rzecz zmniejszenia emisji CO2 z lekkich pojazdów dostawczych(5),

—  uwzględniając dyrektywę 1999/94/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 grudnia 1999 r. odnoszącą się do dostępności dla konsumentów informacji o zużyciu paliwa i emisjach CO2 w odniesieniu do obrotu nowymi samochodami osobowymi(6),

—  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 595/2009 z dnia 18 czerwca 2009 r. dotyczące homologacji typu pojazdów silnikowych i silników w odniesieniu do emisji zanieczyszczeń pochodzących z pojazdów ciężarowych o dużej ładowności (Euro VI) oraz w sprawie dostępu do informacji dotyczących naprawy i obsługi technicznej pojazdów, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 715/2007 i dyrektywę 2007/46/WE oraz uchylające dyrektywy 80/1269/EWG, 2005/55/WE i 2005/78/WE(7),

—  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/757 z dnia 29 kwietnia 2015 r. w sprawie monitorowania, raportowania i weryfikacji emisji dwutlenku węgla z transportu morskiego oraz zmiany dyrektywy 2009/16/WE(8),

—  uwzględniając dyrektywę 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r. ustanawiającą system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie oraz zmieniającą dyrektywę Rady 96/61/WE(9),

—  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych zmieniającą i w następstwie uchylającą dyrektywy 2001/77/WE oraz 2003/30/WE(10),

—  uwzględniając dyrektywę 98/70/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 1998 r. odnoszącą się do jakości benzyny i olejów napędowych oraz zmieniającą dyrektywę Rady 93/12/EWG(11),

—  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/1513 z dnia 9 września 2015 r. zmieniającą dyrektywę 98/70/WE odnoszącą się do jakości benzyny i olejów napędowych oraz zmieniającą dyrektywę 2009/28/WE w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych(12),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 30 listopada 2016 r. zatytułowany „Europejska strategia na rzecz współpracujących inteligentnych systemów transportowych – ważny krok w kierunku mobilności pojazdów współpracujących, połączonych i zautomatyzowanych” (COM(2016)0766),

—  uwzględniając plan generalny wdrażania interoperacyjnych współpracujących inteligentnych systemów transportowych w UE,

—  uwzględniając dyrektywę Komisji 1999/52/WE z dnia 26 maja 1999 r. dostosowującą do postępu technicznego dyrektywę Rady 96/96/WE w sprawie zbliżenia ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do badań przydatności do ruchu drogowego pojazdów silnikowych i ich przyczep(13),

—  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2004/52/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie interoperacyjności systemów elektronicznych opłat drogowych we Wspólnocie(14) oraz decyzję Komisji 2009/750/WE z dnia 6 października 2009 r. w sprawie definicji europejskiej usługi opłaty elektronicznej oraz jej elementów technicznych(15),

—  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 913/2010 z dnia 22 września 2010 r. w sprawie europejskiej sieci kolejowej ukierunkowanej na konkurencyjny transport towarowy(16),

—  uwzględniając dyrektywę Rady 92/106/EWG z dnia 7 grudnia 1992 r. w sprawie ustanowienia wspólnych przepisów dla niektórych rodzajów transportu kombinowanego towarów pomiędzy państwami członkowskimi(17),

—  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006(18),

—  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/94/UE z dnia 22 października 2014 r. w sprawie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych(19),

—  uwzględniając dyrektywę 2000/59/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 listopada 2000 r. w sprawie portowych urządzeń do odbioru odpadów wytwarzanych przez statki i pozostałości ładunku(20),

–  uwzględniając wyniki 39. sesji Zgromadzenia Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego ICAO, która odbyła się w 2016 r. w Montrealu,

—  uwzględniając dyrektywę 2005/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie zanieczyszczenia pochodzącego ze statków oraz wprowadzenia sankcji w przypadku naruszenia prawa(21), zmienioną dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/123/WE z dnia 21 października 2009 r.(22),

–  uwzględniając sprawozdanie parlamentarnej Komisji Śledczej ds. Pomiarów Emisji w Sektorze Motoryzacyjnym w sprawie wniosków z pracy komisji (A8-0049/2017),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 2 grudnia 2015 r. w sprawie zrównoważonej mobilności w miastach(23),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 23 czerwca 2016 r. w sprawie sprawozdania z postępów w dziedzinie energii odnawialnej(24),

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2284 z dnia 14 grudnia 2016 r. w sprawie redukcji krajowych emisji niektórych rodzajów zanieczyszczeń atmosferycznych, zmiany dyrektywy 2003/35/WE oraz uchylenia dyrektywy 2001/81/WE(25),

–  uwzględniając swoje zalecenie z dnia 4 kwietnia 2017 r. dla Rady i Komisji w następstwie dochodzenia w sprawie pomiarów emisji w sektorze motoryzacyjnym(26),

–  uwzględniając mandat do negocjacji międzyinstytucjonalnych w sprawie zmiany systemu homologacji typu i nadzoru rynku, przyjęty w dniu 4 kwietnia 2017 r.(27),

–  uwzględniając pakiet dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym przyjęty przez Komisję w dniu 2 grudnia 2015 r.,

—  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

—  uwzględniając sprawozdanie Komisji Transportu i Turystyki oraz opinię Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności (A8-0356/2017),

A.  mając na uwadze, że 151 stron porozumienia paryskiego, które zostało ratyfikowane przez UE w dniu 4 listopada 2016 r. i weszło w życie tego samego dnia, zobowiązało się do utrzymania wzrostu temperatury na świecie znacznie poniżej 2°C w stosunku do poziomu sprzed epoki przemysłowej i do kontynuowania wysiłków na rzecz obniżenia tego wzrostu do 1,5°C w stosunku do poziomu sprzed epoki przemysłowej;

B.  mając na uwadze, że ponieważ transport drogowy odpowiada za ponad 70 % całkowitej emisji gazów cieplarnianych w transporcie i dużą część zanieczyszczenia powietrza, konieczne są przede wszystkim działania w tym właśnie obszarze, choć należy wzmóc wysiłki we wszystkich sektorach transportu w celu redukcji emisji;

C.  mając na uwadze, że gaz ziemny (taki jak sprężony gaz ziemny i skroplony gaz ziemny), a w szczególności biometan, metan syntetyczny i gaz płynny mogłyby przyczynić się do obniżenia emisyjności sektora transportu, zwłaszcza w odniesieniu do żeglugi i pojazdów ciężarowych;

D.  mając na uwadze, że w białej księdze z 2011 r. Komisja stwierdza, iż dąży do obniżenia emisji gazów cieplarnianych w transporcie o co najmniej 60 % do 2050 r. w porównaniu z poziomem z 1990 r., mając na uwadze, że w celu wykonania porozumienia paryskiego do połowy obecnego wieku konieczne będzie zdecydowane ograniczenie emisji gazów cieplarnianych pochodzących z transportu;

E.  mając na uwadze, że wiarygodnie i długoterminowo określony kierunek zmian prowadzących do obniżenia emisji może zapewnić producentom pojazdów niezbędne bezpieczeństwo w odniesieniu do planowania inwestycji w nowe technologie;

F.  mając na uwadze, że długoterminowe obniżenie emisyjności sektora transportu wymaga szerokiego wykorzystywania odnawialnych źródeł energii, zróżnicowanego w zależności od różnych rodzajów transportu;

G.  mając na uwadze, że systemy elektrycznych środków transportu, zarówno prywatne, jak i publiczne, mogą przyczynić się do zaradzenia głównym problemom związanym z mobilnością w miastach poprzez obniżenie emisji CO2 oraz całkowite wyeliminowanie zanieczyszczeń i hałasu w zrównoważony sposób; mając na uwadze, że zrównoważony rozwój pojazdów elektrycznych zależy również w dużej mierze od stosowania energii elektrycznej wytwarzanej ze źródeł odnawialnych;

H.  mając na uwadze, że transport odpowiada za ponad 25 % emisji gazów cieplarnianych w UE, w tym udział transportu drogowego stanowi ponad 70 %; mając na uwadze, że transport jest główną przyczyną zanieczyszczenia powietrza na obszarach miejskich; mając na uwadze, że takie zanieczyszczenie powietrza jest przyczyną ponad 400 000 przedwczesnych zgonów(28) rocznie w UE i generuje koszty zdrowotne wynoszące od 330 do 940 mld EUR(29), co odpowiada od 3 % do 9 % PKB UE; mając na uwadze, że zwłaszcza cząstki stałe i tlenki azotu wywierają niekorzystny wpływ na zdrowie publiczne;

I.  mając na uwadze, że obniżenie emisyjności następuje najwolniej w sektorze transportu i że sektor ten nadal opiera się na paliwach kopalnych, które zaspokajają ponad 94 % jego zapotrzebowania na energię; mając na uwadze, że emisje gazów cieplarnianych stanowią już niemal jedną czwartą wszystkich emisji CO2 w UE, a ich wielkość nadal rośnie;

J.  mając na uwadze, że rozwój transportu pasażerskiego i towarowego w dużym stopniu zależy od efektywnego wykorzystywania różnych rodzajów transportu, a ponadto europejska polityka transportowa powinna opierać się na skutecznej współmodalności, w ramach której należy w miarę możliwości priorytetowo traktować korzystanie z najbardziej energooszczędnych i zrównoważonych rodzajów transportu;

K.  mając na uwadze, że przesunięcie międzygałęziowe doprowadzi do optymalnego zrównoważenia różnych rodzajów transportu, a także zapewni interoperacyjność w ramach rodzajów transportu i między nimi, będzie sprzyjała bardziej zrównoważonym łańcuchom transportowym i logistycznym oraz zwiększy bezproblemowe przepływy ruchu między rodzajami transportu i węzłami transportowymi;

L.  mając na uwadze, że według danych specjalnego sondażu Eurobarometru nr 406 opublikowanego w 2013 r., około 50 % obywateli UE codziennie korzysta z prywatnego samochodu, zaś tylko 16 % korzysta z transportu publicznego, a jedynie 12 % z roweru;

M.  mając na uwadze, że paliwo bunkrowe stosowane w transporcie morskim należy do najbardziej zanieczyszczających paliw, co sprawia, że w sektorze tym należy podjąć znaczne wysiłki w celu ograniczenia emisji dzięki promowaniu i wprowadzaniu alternatywnych systemów napędu;

N.  mając na uwadze, że ochrona zdrowia publicznego i środowiska powinna być przedmiotem wspólnej troski i odpowiedzialności społecznej, w ramach których wszystkie zainteresowane strony mają do odegrania ważną rolę;

O.  mając na uwadze, że w siódmym wspólnotowym programie działań w zakresie środowiska naturalnego wyraźnie uznaje się rolę transportu w realizacji wizji UE na 2050 r., którą jest dobra jakość życia z uwzględnieniem ograniczeń naszej planety;

P.  mając na uwadze, że od przyjęcia dyrektywy w sprawie biopaliw w 2003 r. ramy prawne były wielokrotnie zmieniane; mając na uwadze, że podejście ustawodawcze musi charakteryzować się pewnym stopniem stabilności, aby przyciągnąć inwestycje w zaawansowane biopaliwa;

Q.  mając na uwadze, że przejście do gospodarki o obiegu zamkniętym oznacza także, iż konsumenci w coraz większym stopniu staną się usługobiorcami, oraz mając na uwadze, że przejście na nowe modele biznesowe może wywierać znaczący wpływ na efektywne wykorzystanie zasobów w sektorze transportu;

R.  mając na uwadze, że ponad 100 mln Europejczyków jest narażonych na poziom hałasu przekraczający określoną dla UE wartość progową wynoszącą 55 decybeli (dB), z czego około 32 mln obywateli są narażone na bardzo duży hałas, którego poziom przekracza 65 dB;

S.  mając na uwadze, że według Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) hałas powodowany tylko przez ruch drogowy zajmuje drugie miejsce wśród najbardziej szkodliwych środowiskowych czynników stresogennych w Europie, tuż za zanieczyszczeniem powietrza, i że rocznie co najmniej 9000 przedwczesnych zgonów można przypisać chorobom serca, których przyczyną jest hałas powodowany przez ruch drogowy;

T.  mając na uwadze, że stosowanie wytycznych WHO dotyczących narażenia ludzi na działanie PM2,5 spowodowałoby zwiększenie oczekiwanej średniej długości życia obywateli o ok. 22 miesiące i przyniosłoby roczne oszczędności rzędu ok. 31 mld EUR;

1.  z zadowoleniem przyjmuje komunikat Komisji w sprawie europejskiej strategii na rzecz mobilności niskoemisyjnej oraz zgadza się, że przejście na mobilność niskoemisyjną jest niezbędne dla bardziej zdecydowanego przejścia na zrównoważoną i niskoemisyjną gospodarkę o obiegu zamkniętym; apeluje do Komisji i właściwych organów państw członkowskich o pełne zaangażowanie w tę strategię;

2.  podkreśla, że spełnienie wymogów porozumienia paryskiego wymaga obniżenia emisji gazów cieplarnianych w transporcie do poziomu bliskiego zeru do połowy tego wieku i niezwłocznego radykalnego obniżenia emisji zanieczyszczeń powietrza w transporcie, by przynajmniej do wytycznych WHO w zakresie zdrowia publicznego zastosować się bez opóźnień;

3.  zauważa, że przejście na mobilność niskoemisyjną jest nie tylko korzystne dla zdrowia publicznego i środowiska, lecz także stwarza ogromne wyzwania i szanse dla producentów i dostawców w transporcie drogowym, kolejowym, morskim i lotniczym oraz dla innowacyjnych usługodawców w dziedzinie energii, transportu i logistyki, w szczególności MŚP; podkreśla, że należy odpowiednio wspierać nowe technologie i modele biznesowe w oparciu o zasadę racjonalności pod względem kosztów, a także wspierać innowacyjne partnerstwa między dużymi firmami, MŚP i podmiotami rozpoczynającymi działalność gospodarczą, aby skutecznie ograniczyć emisje gazów cieplarnianych w sektorze transportu;

4.  uznaje potrzebę wyraźnej zmiany w zarządzaniu popytem na transport i planowaniu przestrzennym, aby doprowadzić do koniecznego przejścia na rozwiązania intermodalne; ponownie podkreśla, że transport powinien być postrzegany jako istotna usługa, a nie jako cel sam w sobie; dlatego popiera pełne wdrożenie Transeuropejskiej Sieci Transportowej (TEN-T); ponownie podkreśla, że przejście do zrównoważonego i niskoemisyjnego sektora transportu o obiegu zamkniętym oznacza, że poziom wiedzy odbiorców usług na temat efektywnego wykorzystania zasobów jest coraz wyższy; jest zdania, że jednym z najważniejszych czynników zmiany zachowań obejmującej przejście na bardziej zrównoważone środki transportu jest przystępny cenowo, dobrze rozwinięty i multimodalny system transportu publicznego, który obejmuje węzły miejskie i łączy się z obszarami wiejskimi;

5.  przypomina, że w odniesieniu do białej księgi w sprawie transportu z 2011 r. Parlament Europejski podkreślił, że europejska polityka w zakresie zrównoważonej mobilności musi opierać się na szerokim wachlarzu narzędzi, aby dokonać przejścia na jak najmniej zanieczyszczające i jak najbardziej energooszczędne rodzaje transportu w sposób racjonalny pod względem kosztów; zwraca uwagę, że zmiana równowagi między rodzajami transportu jest niezbędna, aby oddzielić mobilność od skutków ubocznych współczesnego systemu transportu, takich jak zatory komunikacyjne, zanieczyszczenie powietrza, hałas, wypadki i zmiana klimatu; w związku z tym przyznaje, że polityka przesunięcia międzygałęziowego nie przyniosła jak dotąd zadowalających rezultatów;

6.  zachęca Komisję, aby stała się liderem w zakresie globalnych i ujednoliconych środków na rzecz bardziej zrównoważonego i wydajnego transportu;

7.  zwraca się do Komisji, by zapewniła pełne wdrożenie obowiązującego prawodawstwa oraz w razie potrzeby zaproponowała dodatkowe konkretne środki w sektorze transportu z myślą o osiągnięciu unijnych celów w dziedzinie klimatu; środki te powinny obejmować wszystkie rodzaje transportu, a także mobilność w miastach i nie mogą zagrażać konkurencyjności sektora transportu; zwraca się również do Komisji, by wspierała wprowadzanie na rynek technologii, które przyczyniają się mobilności niskoemisyjnej dzięki poprawie efektywności pojazdów, przy jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa; zwraca się do Komisji, by w kontekście zachowania zgodności z postanowieniami porozumienia paryskiego przedstawiła aktualizację białej księgi w sprawie transportu opublikowanej w 2011 r.;

8.  jest przekonany, że przy ocenie zrównoważonego charakteru należy uwzględniać całkowity ślad od produkcji poprzez użytkowanie po usunięcie pojazdów i niezbędnej infrastruktury i dlatego podkreśla, że tylko neutralny technologicznie koszyk energetyczny może prowadzić do realistycznych i faktycznie zrównoważonych rozwiązań;

9.  zauważa, że zrównoważona transformacja w transporcie wymaga działań systemowych obejmujących wiele zainteresowanych stron: społeczeństwo obywatelskie, konsumentów, partnerów społecznych, MŚP, innowacyjne podmioty rozpoczynające działalność gospodarczą, wielkie światowe korporacje oraz polityków i organy urzędowe na wszystkich szczeblach władzy;

10.  apeluje do Komisji, by uznała coraz większe znaczenie tzw. emisji pośrednich (embedded emissions), uwzględniając zachęty do rozliczania emisji w całym cyklu życia;

11.  apeluje do Komisji o uznanie coraz większego znaczenia pomiaru emisji w całym cyklu życia, począwszy od dostaw energii, poprzez proces produkcji, a skończywszy na wycofaniu z użytku, dzięki przedstawieniu całościowych propozycji wskazujących producentom drogę do optymalnych rozwiązań, by zagwarantować, że emisje w segmencie wydobywczym i produkcyjnym nie zniwelują korzyści związanych z lepszym wykorzystaniem energii przy eksploatacji pojazdów;

12.  wzywa Komisję, by niezwłocznie wprowadziła i zaostrzyła normy emisji CO2 dla wszystkich rodzajów transportu drogowego, gdyż normy w zakresie opłacalności pojazdów stanowią według wszelkiego prawdopodobieństwa najskuteczniejszą metodę poprawy efektywności energetycznej w UE w okresie do roku 2030;

13.  przypomina, że efektywność energetyczną należy uznać za najlepsze alternatywne źródło energii i że w związku z tym należy priorytetowo traktować wszystkie środki służące racjonalnej pod względem kosztów poprawie efektywności energetycznej i ograniczeniu popytu na energię oraz należy je promować i włączyć je w politykę transportu i europejskie działania w dziedzinie klimatu;

Optymalizacja systemu transportowego

Podwyższenie wydajności

14.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do dokonania przeglądu połączeń między różnymi regionami UE, z uwzględnieniem regionów najbardziej oddalonych, regionów znajdujących się w niekorzystnym położeniu i regionów przygranicznych Unii; w związku z tym wzywa Komisję, by dokonała przeglądu podejścia UE do kwestii jakości sieci połączeń lotniczych i zbadała możliwość opracowania indeksu dostępności połączeń, uwzględniając również wzajemne zależności z innymi rodzajami transportu; zaznacza, że działaniom tym powinny towarzyszyć inwestycje w alternatywne zrównoważone opcje oraz promowanie ich;

15.  zdecydowanie zachęca państwa członkowskie, by przyspieszyły wdrożenie jednolitej europejskiej przestrzeni powietrznej, gdyż obecna fragmentacja prowadzi do wydłużenia czasu lotów, opóźnień, dodatkowego zużycia paliwa i większych emisji CO2; zwraca uwagę, że zaowocowałoby to redukcją emisji o 10 %;

16.  wzywa Komisję, by utrzymała wysoki poziom ambicji w zakresie innowacji przez wspieranie badań nad wykorzystaniem energii fotowoltaicznej w sektorze lotnictwa (na przykład Solar Impulse 2) oraz nad alternatywnymi odnawialnymi źródłami paliwa ciekłego;

Uczciwe i efektywne ustalanie cen

17.  uważa, że wyraźniejsze bodźce cenowe we wszystkich rodzajach transportu, odzwierciedlające zasady „zanieczyszczający płaci” i „użytkownik płaci”, są niezbędne dla zagwarantowania uczciwości i równych warunków działania dla różnych rodzajów transportu w Europie; jest zdania, że istniejące strategie polityczne należy poddać ponownej ocenie z tej perspektywy;

18.  uważa, że każdy rodzaj transportu powinien pokrywać swoje koszty krańcowe zarówno w odniesieniu do zużycia infrastruktury („użytkownik płaci”), jak i kosztów zewnętrznych, np. zanieczyszczenia powietrza i hałasu („zanieczyszczający płaci”); jest zdania, że stosowanie zasad „użytkownik płaci” i „zanieczyszczający płaci” w całej UE pomoże rozwiązać problem obecnej rozbieżności opłat pobieranych w różnych rodzajach transportu;

19.  podkreśla, że prawodawstwo w zakresie ustalania cen transportu nie powinno być źródłem nieuczciwej konkurencji, stawiając w niekorzystnym położeniu bardziej zrównoważone rodzaje transportu, takie jak kolej, i wzywa Komisję do przedstawienia propozycji gwarantujących uczciwą konkurencję w tym zakresie;

20.  z zadowoleniem przyjmuje wysiłki Komisji zmierzające do opracowania norm dotyczących interoperacyjnych systemów opłat elektronicznych w UE oraz mający się niedługo odbyć przegląd dyrektywy w sprawie eurowiniety, w którym należy uwzględnić pobór opłat uzależniony od pokonywanej odległości oraz ich zróżnicowanie w oparciu o emisje CO2, a także możliwość wprowadzenia zróżnicowania opłat w oparciu o zaktualizowane normy Euro; uważa, że rozszerzenie systemu pobierania opłat w zależności od pokonywanej odległości powinno obejmować wszystkie samochody osobowe i dostawcze, a jednocześnie zapewniać pewną elastyczność w odniesieniu do obszarów oddalonych i słabo zaludnionych;

21.  podkreśla, że przesunięcie międzygałęziowe w transporcie wymaga promocji i inwestycji w multimodalność i transport publiczny;

22.  zwraca się do Komisji, by niezwłocznie zaktualizowała swój podręcznik dotyczący kosztów zewnętrznych transportu, uwzględniając przy tym dane dotyczące emisji w rzeczywistych warunkach jazdy;

23.  podkreśla, że lotnictwo to rodzaj transportu, który w najmniejszym stopniu zapewnia internalizację kosztów zewnętrznych, i w związku z tym wzywa Komisję do wywiązania się z postanowień porozumienia paryskiego i zbadania możliwości zharmonizowania środków międzynarodowych w odniesieniu do opodatkowania paliwa dla lotnictwa i zniesienia zwolnienia biletów lotniczych z podatku VAT;

Logistyka i cyfryzacja

24.  uznaje, że logistyka może odgrywać kluczową rolę w ograniczaniu emisji CO2 przez transport dzięki przyjaznym dla środowiska strategiom współpracy obejmującym integrację łańcucha dostaw, transport multimodalny, konsolidację przesyłek i logistykę zwrotną; uważa, że technologie cyfrowe mają kluczowe znaczenie dla realizacji tych celów;

25.  jest zdania, że inteligentne systemy transportowe, jazda w kolumnie pojazdów (platooning) oraz pojazdy autonomiczne i samochody podłączone do sieci mogą być ważnym czynnikiem w poprawie wydajności zarówno indywidualnego, jak i komercyjnego transportu drogowego, kolejowego, morskiego i lotniczego;

26.  twierdzi, że technologia samochodów podłączonych do sieci nie tylko poprawi bezpieczeństwo na drogach, ale będzie również korzystnie oddziaływać na środowisko naturalne, zauważa także, że potrzebna jest gęsta infrastruktura sieciowa, aby zagwarantować sieci 5G dużą pojemność i małe opóźnienia, które umożliwią najoptymalniejsze wykorzystanie pojazdów autonomicznych i połączonych z siecią do poprawy mobilności w środowisku miejskim; uznaje, że zgodnie z szerszym procesem cyfryzacji w całym przemyśle europejskim wiele firm będzie musiało oprzeć swoje strategie transformacyjne na mobilności, oferując tym samym MŚP i podmiotom rozpoczynającym działalność gospodarczą w sektorze transportu duże możliwości, co należy popierać;

27.  podkreśla, że transport publiczny, jako część koncepcji mobilności postrzeganej jako usługa, ma ogromny potencjał w zakresie zmniejszania natężenia ruchu i związanej z nim emisji zanieczyszczeń oraz wzywa Komisję do wspierania cyfryzacji i łączenia systemów transportu publicznego, aby znieść bariery między rodzajami i systemami transportu oraz zachęcać do korzystania z nich; uważa jednocześnie, że podjęte środki powinny być dostosowane do specyficznego charakteru odnośnych obszarów, czy to miejskich, czy wiejskich, ponieważ na obszarach wiejskich trudniej jest zapewnić rentowność; zwraca się zatem do Komisji i państw członkowskich o rozwijanie szczegółowych inicjatyw na rzecz wydajniejszego transportu na obszarach wiejskich i trudno dostępnych z uwzględnieniem zobowiązania z tytułu świadczenia usług publicznych;

28.  popiera inicjatywy w zakresie zarządzania mobilnością, których celem jest osiągnięcie wydajniejszych i bardziej ekologicznych usług transportu intermodalnego oraz inteligentnej mobilności, które mogą odgrywać kluczową rolę w propagowaniu koncepcji mobilności jako usługi i zsynchronizowanej intermodalności (synchromodalności); uważa, że aby jeszcze bardziej udoskonalić mobilność jako usługę, należy w działaniach regulacyjnych podejmowanych w przyszłości zwrócić uwagę na znaczenie inteligentnych systemów zarządzania transportem, rozwoju zdolności w zakresie technologii informacyjnych i komunikacyjnych (ICT), interoperacyjności systemów, wspólnego korzystania z usług i zintegrowanych multimodalnych systemów biletowych;

29.  zauważa, że miejskie pojazdy służące do transportu towarów są źródłem nieproporcjonalnie dużego zanieczyszczenia powietrza i hałasu oraz przyczyniają się do zatorów komunikacyjnych; dlatego też apeluje o optymalizację łańcucha dostaw w obszarach miejskich; wzywa Komisję, aby zachęcała do korzystania z bezemisyjnych lekkich pojazdów dostawczych, bezemisyjnych autobusów, śmieciarek, taksówek i rowerów towarowych w tzw. logistyce ostatniej mili (last mile logistics);

30.  podkreśla potencjalne korzyści wynikające z ograniczenia wagi pojazdów i bardziej efektywnego wykorzystania obecnej infrastruktury, w tym lepszego rozkładu ruchu i doskonalszych rozwiązań intermodalnych;

31.  wzywa Komisję, by w ramach ustawodawstwa odnoszącego się do jednolitego rynku cyfrowego podkreśliła potencjał bezpieczniejszych, inteligentniejszych i bardziej ekologicznych środków transportu drogowego oraz by promowała projekty dotyczące urządzeń zapewniających łączność między pojazdami oraz między pojazdem a drogą, które będą elementem pobudzającym innowacje w gospodarce oraz źródłem nowych szans dla europejskich przedsiębiorstw działających w branży ICT;

32.  podkreśla znaczenie inwestowania w optymalne połączenia śródlądowe w celu ograniczenia skutków ekologicznych transportu śródlądowego przez zachęcanie do korzystania z połączeń multimodalnych, zrównoważonego transportu kolejowego, żeglugi śródlądowej, danych dotyczących transportu w czasie rzeczywistym oraz aplikacji informatycznych wzdłuż korytarzy TEN-T;

33.  jest przekonany, że wspieranie inicjatyw w zakresie zarządzania mobilnością w regionach, miastach, instytucjach i przemyśle niesie ze sobą duży potencjał ograniczenia potrzeby obywateli do odbywania podróży, zarówno pod względem odległości, jak i prędkości;

34.  wzywa państwa członkowskie do wsparcia projektów pilotażowych, które zachęcą do użytkowania na większą skalę pojazdów elektrycznych i alternatywnych pojazdów napędzanych zaawansowanymi biopaliwami;

35.  podkreśla zapotrzebowanie na całościowe podejście unijne, aby umożliwić szybką cyfryzację transportu, co w połączeniu z jego lepszym planowaniem oraz przejściem na mobilność rozumianą jako usługę w dużym stopniu przyczyni się do poprawy wydajności i wywrze ogromny wpływ na społeczeństwo;

36.  uważa, że lepsze planowanie transportu i szersze wykorzystanie cyfryzacji i logistyki to dziedziny oferujące ogromny potencjał ograniczania emisji, jest również zdania, że możliwe jest szybkie i efektywne wprowadzenie wielu tanich i prostych środków, takich jak optymalizacja przepływu i optymalizacja ładunku, a także elektroniczny transport towarowy (e-Freight); wzywa zatem Komisję do wskazania tych środków i sporządzenia ich wykazu, aby móc je propagować w niedalekiej przyszłości; domaga się spójnych ram i standardów ustawodawczych, które umożliwią wykorzystanie innowacyjnych rozwiązań w zakresie logistyki i transportu w całej Europie;

37.  wspiera Komisję i operatorów transportu w opracowywaniu projektów, które zawierają spójne dane dotyczące porównawczej oceny śladu węglowego pochodzącego z różnych rodzajów transportu, za pomocą publikacji, przekazywania informacji, rezerwacji i sprzedaży biletów;

38.  podkreśla bezwzględną konieczność dostosowania polityki normalizacji ICT do zmian rynkowych i politycznych w celu osiągnięcia interoperacyjności inicjatywy e-Freight i inteligentnych systemów transportowych;

39.  podkreśla znaczenie interoperacyjności dla redukcji emisji pochodzących z pojazdów ciężarowych, zarówno w transporcie miejskim, jak i podmiejskim;

Niskoemisyjne alternatywne źródła energii

40.  podkreśla, że rozwiązania w zakresie mobilności opierające się na zrównoważonych źródłach energii mają ogromny potencjał w zakresie obniżenia emisyjności transportu; uważa jednak, że optymalizacji technologii i rozwoju infrastruktury na wielką skalę można spodziewać się dopiero po roku 2030; wzywa do dalszego wprowadzania innowacji technologicznych;

41.  z zadowoleniem przyjmuje wysiłki mające na celu wdrożenie kompleksowej i interoperacyjnej infrastruktury do zaopatrywania w energię odnawialną lub w zastępcze zrównoważone paliwa dla pojazdów z napędem alternatywnym; wzywa w związku z tym Komisję, by wspólnie z państwami członkowskimi zapewniła pełną transpozycję odnośnych przepisów dyrektywy 2014/94/UE w sprawie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych, a także art. 8 dyrektywy 2010/31/UE w sprawie efektywności energetycznej budynków, zmienionej dyrektywą (UE) .../... (procedura 2016/0381(COD));

42.  wzywa Komisję do przyjęcia ambitnego planu działania na rzecz wprowadzania na rynek pojazdów elektrycznych oraz do wydawania państwom członkowskim ukierunkowanych zaleceń, aby zachęcić je do stosowania zachęt podatkowych w odniesieniu do pojazdów bez- i niskoemisyjnych; podkreśla, że dostępność infrastruktury ładowania i tankowania, także w budynkach prywatnych i publicznych, zgodnie z przepisami dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (dyrektywy 2010/31/UE), a także konkurencyjność pojazdów elektrycznych są niezbędne dla większego stopnia akceptacji ze strony konsumentów; podkreśla znaczenie zagwarantowania, że energia elektryczna wytwarzana na potrzeby pojazdów elektrycznych będzie pochodzić ze zrównoważonych odnawialnych źródeł energii; w związku z tym domaga się długoterminowej inicjatywy europejskiej dotyczącej akumulatorów nowej generacji i budowy niezbędnej infrastruktury, aby zachęcać do zrównoważonych norm produkcji pojazdów bez- i niskoemisyjnych;

43.  wzywa Komisję, by niezwłocznie przedstawiła ocenę wdrożenia dyrektywy w sprawie czystej energii dla transportu (dyrektywa 2014/94/UE) przez państwa członkowskie oraz podjęła działania w tych państwach członkowskich, które jeszcze nie przedstawiły krajowej strategii;

44.  uważa, że zobowiązanie dostawców paliw do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych przez energię dostarczaną w postaci odnawialnej elektryczności, zasilania wodorem, zrównoważonych i zaawansowanych biopaliw, paliw syntetycznych lub innych paliw niskoemisyjnych (np. sprężonego gazu ziemnego, skroplonego gazu ziemnego) byłoby najskuteczniejszą metodą ograniczania wpływu transportu drogowego na klimat;

45.  przypomina Komisji, że w dążeniu do faktycznego osiągnięcia zrównoważonej transformacji energetycznej obejmującej całe społeczeństwo pilne jest przekierowanie zachęt gospodarczych, wciąż przekazywanych na kopalne źródła energii, na rzecz alternatywnych i zrównoważonych form energii;

46.  domaga się przyjęcia bardziej ambitnego podejścia do energii ze źródeł odnawialnych w transporcie niż to, które zaproponowano we wniosku dotyczącym przekształcenia dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii, by osiągnąć długoterminowy cel obniżenia emisyjności sektora transportu;

47.  apeluje o wprowadzenie konkretnych zachęt do wdrażania zrównoważonych paliw alternatywnych w tych rodzajach transportu, które nie mają obecnie alternatywy dla paliwa płynnego; jest zdania, że zachęty takie powinny zostać odzwierciedlone w nowej dyrektywie w sprawie odnawialnych źródeł energii, jak również w zintegrowanych krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu, jak przewidziano w proponowanym rozporządzeniu w sprawie zarządzania unią energetyczną;

48.  przypomina, że 94 % transportu europejskiego opiera się na produktach naftowych, i uważa, że zrównoważone biopaliwa krajowe zmniejszają zależność od przywozu paliw kopalnych, a tym samym zwiększają bezpieczeństwo energetyczne UE;

49.  wzywa Komisję do przedstawienia wniosku w sprawie stopniowego wycofania bezpośrednich i pośrednich dotacji do paliw kopalnych najpóźniej do 2020 r.;

50.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do wspierania potencjału związanego ze skroplonym gazem ziemnym w zakresie zrównoważonego rozwoju mobilności, gospodarki i zatrudnienia(30);

51.  zwraca uwagę, że gaz ziemny (np. sprężony gaz ziemny i skroplony gaz ziemny), a w szczególności biometan i metan syntetyczny i gaz płynny mogłyby przyczynić się do obniżenia emisyjności sektora transportu, zwłaszcza w odniesieniu do żeglugi, pojazdów ciężarowych i autobusów miejskich;

52.  przyjmuje do wiadomości ograniczenia, które zaproponowano we wniosku dotyczącym przekształcenia dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii, by do 2030 r. wycofać z użytku biopaliwa pierwszej generacji i osiągnąć długoterminowy cel ograniczenia emisyjności sektora transportu; apeluje w związku z tym do Komisji o wprowadzenie rozróżnienia na biopaliwa pierwszej generacji o wysokiej wydajności w zakresie ograniczania emisji gazów cieplarnianych oraz o niewielkim ryzyku związanym z pośrednią zmiany sposobu użytkowania gruntów, oraz paliwa, które nie spełniają wspomnianych kryteriów, a także o jak najszybsze podjęcie środków zmierzających do stopniowego wycofania z użycia jako element biopaliw półproduktów rafineryjnych, w tym oleju palmowego, które prowadzą do wylesiania lub użytkowania torfowisk; podkreśla znaczenie stabilnego i przewidywalnego otoczenia prawnego, które uwzględnia cykle inwestycyjne w celu przyciągnięcia niezbędnych inwestycji w zaawansowane biopaliwa; zwraca uwagę na potencjalne korzyści dla klimatu unijnej produkcji rolnej opartej na biopaliwach o wysokiej efektywności w zakresie ograniczania emisji gazów cieplarnianych oraz o niskim ryzyku pośredniej zmiany sposobu użytkowania gruntów, zwłaszcza w odniesieniu do emisji pochodzących z prowadzonego na szeroką skalę przywozu białka zwierzęcego z państw trzecich;

53.  zachęca Komisję do opracowania obiektywnych kryteriów uznawania zaawansowanych biopaliw, aby pobudzić innowacje i wprowadzanie ich na rynek;

54.  podkreśla znaczenie zapewnienia długoterminowego ograniczenia emisyjności sektora transportu oraz zwraca się do Komisji, by zachęcała do zwiększenia udziału w rynku zaawansowanych biopaliw o wysokiej efektywności w zakresie ograniczania emisji gazów cieplarnianych, które są zgodne z hierarchią postępowania z odpadami w ramach gospodarki o obiegu zamkniętym i które są zgodne ze ścisłymi kryteriami zrównoważonego rozwoju środowiska i rozwoju społecznego, w celu dalszego zmniejszenia zużycia paliw kopalnych i emisji gazów cieplarnianych; z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji, by zwiększyć wymagania dotyczące ograniczenia emisji gazów cieplarnianych odnoszące się do biopaliw w dążeniu zapewnienia dalszego osiągania unijnych celów związanych z klimatem; podkreśla znaczenie rzetelnego i wiarygodnego rozliczania emisji i pochłaniania gazów cieplarnianych wynikającego z zastosowania bioenergii w ramach proponowanego rozporządzenia dotyczącego użytkowania gruntów, zmiany użytkowania gruntów i leśnictwa (COM(2016)0479);

55.  podkreśla, że tylko biopaliwa wyprodukowane z roślin uprawnych, które spełniają kryteria zrównoważonego rozwoju, powinny być wliczane do celów klimatycznych państw członkowskich w ramach proponowanego rozporządzenia dotyczącego wspólnego wysiłku redukcyjnego (COM(2016)0482);

56.  wzywa Komisję, by dokładnie śledziła rozwój technologii wodorowej z odnawialnych źródeł energii i by zaangażowała się w analizę wykonalności dotyczącą roli i możliwości zastosowania wodoru w europejskim systemie transportu;

57.  podkreśla, że paliwa syntetyczne (płynne i gazowe) otrzymane z nadwyżki energii ze źródeł odnawialnych (w szczególności energii słonecznej i wiatrowej) powstałej w okresach szczytowej produkcji i w przeciwnym wypadku zmarnowanej, mogłyby przyczyniać się do ograniczania emisji gazów cieplarnianych przez eksploatowaną flotę pojazdów z perspektywy całego cyklu użytkowania, przy jednoczesnym zwiększeniu wydajności energii ze źródeł odnawialnych;

58.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do rozwijania i pełnego wspierania produkcji ekologicznego biogazu w drodze przetwarzania nawozu naturalnego w ramach gospodarki o obiegu zamkniętym, polityki obniżania emisji i przeciwdziałania zmianie klimatu oraz unijnych celów w zakresie odnawialnych źródeł energii;

59.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że firmy unijne są obecnie światowymi liderami w dziedzinie technologii paliw syntetycznych oraz uznaje to za szansę na poprawę wzrostu gospodarczego oraz tworzenie wysokiej jakości miejsc pracy w UE; podkreśla w związku z tym znaczenie tworzenia ram, które zachęcałyby do dalszego rozwijania i wprowadzania takich technologii;

60.  uważa, że promowanie gwarancji pochodzenia mogłoby doprowadzić do znaczącego wzrostu udziału energii ze źródeł odnawialnych w sektorze transportu.

61.  zauważa, że unijne podejście do zrównoważonej energii powinno być neutralne pod względem technologicznym, a cele unijnych strategii zrównoważonego rozwoju powinny koncentrować się na ograniczaniu emisji szkodliwych dla klimatu i zdrowia;

62.  zwraca się do Komisji, by w pełni wykorzystała potencjał Wspólnego Centrum Badawczego do prowadzenia badań nad czystą energią dla transportu;

63.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w programie „Horyzont 2020” w zakresie badań naukowych, rozwoju i innowacji wspiera się ekologiczny transport i zrównoważoną energię, oraz apeluje o kontynuację tego wsparcia w kolejnych wieloletnich ramach finansowych;

64.  podkreśla znaczenie badań naukowych i rozwoju dla walki z wyzwaniami technologicznymi dotyczącymi mobilności niskoemisyjnej; apeluje do Komisji, aby nadal silnie wspierała programy badawcze, takie jak Clean Sky i SESAR (europejski system zarządzania ruchem lotniczym);

Infrastruktura transportowa i inwestycje

65.  wzywa Komisję i państwa członkowskie, by wzmocniły unijne współfinansowanie projektów transportowych, w ramach których prowadzone są działania w dziedzinie klimatu i jakości powietrza, a także by ograniczyły inne koszty zewnętrzne w ramach Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS) i TEN-T;

66.  jest zdania, że projekty realizowane w ramach instrumentu „Łącząc Europę” mają zasadnicze znaczenie dla europejskiej strategii na rzecz mobilności niskoemisyjnej i ubolewa, że budżet tego instrumentu został wykorzystany w celu zasilenia EFIS; domaga się w związku z tym przywrócenia budżetu instrumentu „Łącząc Europę” i ponownie podkreśla, że EFIS II powinien być finansowany z innych źródeł; uważa ponadto, że należy unikać finansowania z EFIS projektów kwalifikujących się do instrumentu „Łącząc Europę”;

67.  podkreśla znaczenie pomyślnego wykorzystania EFIS lub połączenia EFIS z europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi; uważa, że państwa członkowskie powinny inwestować więcej w systemy kolejowe oraz dążyć do podwyższenia wskaźników wykorzystania środków Funduszu Spójności na projekty kolejowe;

68.  przypomina, jak ważne jest utrzymywanie sieci infrastruktury w dobrym stanie i zapewnienie jej wysokiej jakości, jako że poprawia jej przepustowość, a także pozwala na ograniczenie zatorów, a w związku z tym również poziomu emisji CO2 i innych zanieczyszczeń;

69.  wzywa Komisję do udostępnienia miastom znaczniejszych środków, aby wspólnie ubiegały się o rozwiązania infrastrukturalne lub technologie, które przyczyniłyby się do obniżenia emisyjności transportu miejskiego i ograniczenia zanieczyszczenia powietrza przez pojazdy drogowe; zauważa, że obejmowałoby to między innymi publiczne stacje ładowania pojazdów elektrycznych, systemy wspólnego korzystania z samochodów i rowerów oraz rozwój transportu publicznego;

70.  podkreśla znaczenie środków wsparcia finansowego innowacji w tym sektorze i ochrony środowiska podczas prac infrastrukturalnych;

Mobilizowanie obywateli i decydentów do zmiany zachowań

71.  zachęca miasta do włączenia celów w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych i strategii na rzecz czystego powietrza do swych planów działania na rzecz mobilności (np. plany zrównoważonej mobilności w mieście) oraz wzywa Komisję do priorytetowego traktowania unijnego współfinansowania projektów z zakresu mobilności w miastach, które przyczyniają się do osiągnięcia tych celów, w tym poprzez wspieranie innowacji, które pomagają miastom w tym względzie;

72.  uważa, że jedną z najbardziej skutecznych metod ograniczenia emisji oraz poprawy wydajności transportu jest promowanie zbiorowego transportu publicznego; uważa, że należy wzmocnić rolę publicznych usług transportowych; wzywa również Komisję i państwa członkowskie do promowania zakupów czystszych i mniej zanieczyszczających pojazdów zarówno przez organy publiczne, jak i na potrzeby flot prywatnych, oraz do stwarzania zachęt w tym kierunku;

73.  podkreśla możliwości, jakie oferują zielone zamówienia publiczne w zakresie bardziej zrównoważonego transportu, w szczególności w odniesieniu do autobusów (pod)miejskich;

74.  wzywa Komisję, by wzmocniła sieci zrzeszające miasta, które są liderami jeżeli chodzi o priorytetowe traktowanie w planowaniu miejskim zrównoważonych środków transportu, takich jak przemieszczanie się pieszo i rowerem, transport publiczny, wspólne dojazdy samochodem (car-pooling) i wspólne użytkowanie samochodu (car-sharing) oraz by umożliwiła władzom lokalnym, regionalnym i krajowym wymianę wzorcowych praktyk zarówno w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych, jak i strategii na rzecz czystego powietrza; wzywa Komisję, by zachęcała również organy lokalne, regionalne i krajowe do pełnej integracji potrzeb i procedur w zakresie transportu, budownictwa mieszkaniowego i planowania przestrzennego, aby skuteczniej osiągać cele dotyczące polityki klimatycznej;

75.  uwzględniając fakt, że nie odzwierciedlono rzeczywistych emisji w europejskich normach dla lekkich pojazdów dostawczych lub osobowych, wzywa Komisję i państwa członkowskie, by zbadały korzyści wynikające z wprowadzenia etykiety lub normy dla pojazdów o bardzo niskiej emisji zanieczyszczeń, które spełniają wymogi dopuszczalnych wartości emisji w rzeczywistych warunkach jazdy;

76.  jest zdania, że należy poświęcić szczególną uwagę integracji i podniesieniu atrakcyjności transportu niezmotoryzowanego, co umożliwiłoby powszechne obniżenie atrakcyjności transportu indywidualnego;

77.  wzywa Komisję, by w strategiach na rzecz mobilności niskoemisyjnej uwzględniła potrzeby transportowe obywateli na obszarach wiejskich i odległych;

78.  zachęca wszystkie podmioty publiczne do uwzględniania kryteriów zrównoważonego rozwoju przy udzielaniu zamówień publicznych;

79.  popiera większe nakłady Komisji, państw członkowskich i regionów na łączenie i integrowanie sieci tras rowerowych EuroVelo z sieciami kolejowymi TEN-T;

80.  podkreśla, że wniosek dotyczący przeglądu rozporządzenia dotyczącego bezpieczeństwa ogólnego jest spóźniony i wzywa Komisję do opublikowania go przed końcem 2017 r.; uważa, że technologia inteligentnego dostosowania prędkości jest dobrze rozwinięta i może uratować życie wielu ludzi, w związku z czym nie należy dalej zwlekać z jej wprowadzeniem do wszystkich pojazdów; podkreśla, że bezpośrednie pole widzenia w przypadku pojazdów ciężarowych jest bardzo skutecznym rozwiązaniem służącym unikaniu wypadków z udziałem niechronionych użytkowników dróg oraz że we wniosku należy uwzględnić obowiązkowe normy w tym zakresie;

Wymagania dotyczące poszczególnych sektorów

Motocykle, samochody osobowe i samochody dostawcze

81.  wzywa Komisję do przedstawienia wniosku dotyczącego norm dla samochodów osobowych i dostawczych na 2025 r. zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez Parlament w procedurach dotyczących dwóch aktów ustawodawczych w 2013 r.(31) oraz potwierdzonym w odnośnych oświadczeniach Komisji(32); podkreśla, że te uśrednione normy dla pojazdów powinny być obliczane na podstawie nowej zharmonizowanej światowej procedury badania lekkich pojazdów dostawczych (WLTP) i powinny odzwierciedlać długofalowy kierunek zmian prowadzących do obniżenia poziomu emisji określony w ramach polityki klimatyczno-energetycznej UE do roku 2030 i w długoterminowych celach porozumienia paryskiego;

82.  z zadowoleniem przyjmuje wprowadzenie nowej procedury WLTP; podkreśla jednak, że w świetle faktu, iż zgodnie z wynikami badań nowy cykl badań laboratoryjnych WLTP będzie nadal odbiegał o ok. 20 % od rzeczywistych poziomów emisji i pozostaje otwarty na możliwość optymalizacji badań i manipulacje, należy opracować ukierunkowaną metodykę badań ex post emisji CO2 w rzeczywistych warunkach jazdy (metodyka RDE) jako uzupełnienie WLTP; zwraca uwagę, że metodyka ta powinna opierać się na urządzeniach pomiarowych już wmontowanych w pojazdach, na przykład na licznikach zużycia paliwa; dodaje, że w tym celu, a także w dążeniu do uzyskania wiarygodnych danych, należy opracować standardowe podejście do gromadzenia, przechowywania, stosowania i komunikowania wielkości zużycia paliwa przy maksymalnym wykorzystaniu czujników już zamontowanych w pojazdach i jednocześnie przy pełnym poszanowaniu zasad prywatności; apeluje do Komisji, by rozważyła dodatkowe rozwiązania mające na celu ograniczenie emisji CO2 w sektorze transportu, a zwłaszcza by w większym stopniu uwzględniła znaczenie obniżenia wagi pojazdów dla ograniczenia emisji CO2;

83.  przypomina, że aby badania RDE skutecznie przyczyniały się do zmniejszenia różnic między emisjami mierzonymi w laboratorium i w ruchu drogowym, specyfikacje badań i procedury oceny powinny zostać określone bardzo dokładnie i powinny obejmować szeroki zakres warunków jazdy, w tym zróżnicowaną temperaturę, obciążenie silnika, prędkość pojazdu, wysokość, rodzaj drogi oraz inne parametry, które występują w ruchu na terytorium Unii;

84.  domaga się szybkiego przyjęcia zharmonizowanego, obowiązkowego i przejrzystego unijnego systemu oznakowania, który dostarczyłby konsumentom dokładnych, rzetelnych i porównywalnych danych dotyczących zużycia paliwa, cyklu życia, emisji CO2 i emisji zanieczyszczeń powietrza w pojazdach wprowadzanych na rynek; wzywa do zmiany dyrektywy w sprawie oznakowania pojazdów (dyrektywa 1999/94/WE), którą można zmienić tak, by przewidywała obowiązek zapewnienia informacji o emisji innych zanieczyszczeń powietrza, takich jak NOx i cząstki stałe;

85.  wzywa Komisję, by dokonała przeglądu dyrektywy w sprawie czystej energii dla transportu (dyrektywa 2014/94/UE) i do przedstawienia wniosku dotyczącego rozporządzenia w sprawie norm CO2 dla flot pojazdów wchodzących na rynek od 2025 r. z myślą o wycofaniu z użytku nowych pojazdów emitujących CO2;

86.  wzywa Komisję do wprowadzenia minimalnego celu dotyczącego udziału pojazdów bezemisyjnych w całości produkcji, który obowiązywałby wszystkich producentów;

87.  podkreśla korzyści dla gospodarki europejskiej wynikające z wczesnego przejścia na użytkowanie pojazdów, które zgodnie z oceną cyklu życia wywierają najmniejszy wpływ na klimat; zwraca uwagę, że takie przejście zagwarantuje europejskim producentom samochodów, że pozostaną konkurencyjni w skali światowej oraz utrzymają dotychczasowe miejsca pracy i będą tworzyć nowe;

88.  wyraża nadzieję na podwyższenie finansowania na rzecz badań technologicznych w odniesieniu do produkcji akumulatorów silników elektrycznych, gospodarowania nimi i ich utylizacji, aby zagwarantować, że coraz bardziej ekologiczne;

89.  zwraca uwagę, że Komisja wszczęła szereg postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom przeciwko państwom członkowskim, które naruszyły przepisy dyrektywy 2008/50/WE w sprawie jakości powietrza, z powodu stałego przekraczania dopuszczalnych wielkości emisji NO2 i PM10; wzywa Komisję do korzystania ze swoich uprawnień kontrolnych, aby zapobiec wprowadzaniu do obrotu zanieczyszczających powietrze pojazdów napędzanych silnikami wysokoprężnymi, które w znaczącym stopniu przyczyniają się do uwalniania NO2 i PM10 do atmosfery oraz nie spełniają wymogów przepisów UE dotyczących homologacji typu i poziomów emisji dla pojazdów osobowych i lekkich pojazdów dostawczych;

90.  zwraca uwagę na potrzebę promowania powszechnego udziału MŚP w produkcji pojazdów i komponentów, aby zapewnić równe warunki działania na rynku transportowym oraz zachęcać do badań naukowych i innowacji;

91.  apeluje do Komisji, by w miarę możliwości zadbała o uwzględnienie w przepisach dotyczących emisji CO2 po roku 2020 wszystkich podejść technologicznych zmierzających do ograniczenia emisji CO2 w ruchu drogowym; odnotowuje, że uregulowania prawne powinny w szczególności uwzględniać możliwości oferowane przez najnowsze paliwa alternatywne (na przykład elektropaliwa, paliwa syntetyczne, technologie „power-to-gas” i „power-to-liquid”);

Pojazdy ciężarowe

92.  zwraca uwagę, że jeżeli do 2030 r. nie zostaną zastosowane dodatkowe środki, pojazdy ciężarowe będą odpowiadać za 40 % całkowitej emisji CO2 w transporcie drogowym; apeluje zatem do Komisji, by do końca 2017 r. przedstawiła wniosek dotyczący certyfikacji pojazdów ciężarowych, ich monitorowania i dotyczącej ich sprawozdawczości, a do 2018 r. – ambitnych norm ograniczania emisji CO2 do 2025 r. opartych na najlepszych dostępnych danych; z zadowoleniem przyjmuje symulator efektywności transportu towarowego VECTO (Vehicle Energy Consumption Calculation Tool) i podkreśla konieczność zachowania dostępu do przejrzystych, realistycznych i aktualnych danych z monitorowania;

93.  wzywa Komisję, by rozpoczęła opracowywanie europejskiej strategii na rzecz niskoemisyjnego transportu ciężarowego na podstawie analizy porównawczej, aby ułatwić wprowadzanie na rynek energooszczędnych i bezemisyjnych autobusów i samochodów ciężarowych; zauważa, że w państwach członkowskich prowadzi się już inicjatywy na rzecz bezemisyjnego transportu drogowego;

94.  uważa, że należy wspierać coraz powszechniejsze wykorzystywanie w pojazdach ciężarowych przyjaznych dla środowiska silników, na przykład silników elektrycznych lub napędzanych skroplonym gazem ziemnym, oraz że wymaga to znaczących i strategicznych inwestycji infrastrukturalnych;

95.  zwraca się do Komisji, by stworzyła zachęty do ułatwiania tranzytu i priorytetowego traktowania bezemisyjnych lub niskoemisyjnych pojazdów w całej TEN-T oraz by zezwoliła państwom członkowskim na wprowadzanie takich zachęt;

96.  podkreśla, że niskoemisyjne lub bezemisyjne autobusy komunikacji miejskiej mogą w znaczącym stopniu przyczynić się do obniżenia emisji zanieczyszczeń na obszarach miejskich; wzywa w związku z tym do wprowadzenia bezemisyjnych autobusów komunikacji miejskiej w drodze uwzględnienia europejskich kryteriów zielonych zamówień publicznych w dyrektywie w sprawie ekologicznie czystych pojazdów (dyrektywa 2009/33/WE), obecnie w trakcie przeglądu; apeluje do Komisji i państw członkowskich o ułatwienie i promowanie korzystania z dostępnych funduszy UE, takich jak EFIS w celu wspierania odpowiednich środków;

97.  podkreśla, że istotne jest stworzenie właściwych warunków, by pobudzać rozwiązania w zakresie niskoemisyjnej alternatywnej energii dla transportu i zauważa, że można to ułatwić dzięki zapewnienie, że przemysł będzie dysponował wyraźnymi i długoterminowymi ramami, które posłużą jako baza dla inwestycji w zakresie dekarbonizacji paliw i innych nowych technologii; wzywa Komisję, by rozważyła przeprowadzenie studium wykonalności dotyczące dostępnych potencjalnych rozwiązań, na których można oprzeć strategię na rzecz niskoemisyjnego drogowego transportu towarowego;

98.  wspiera plan Komisji dotyczący platformy autobusów ekologicznych skupiającej przewoźników autobusowych, władze lokalne, producentów autobusów i dostawców energii, aby zachęcać do wprowadzania bardziej ekologicznych pojazdów, wzywa również Komisję do promowania autobusów jako zrównoważonej pod względem środowiskowym formy transportu publicznego;

99.  zauważa, że istnieje wiele nowych technologii i innowacji opierających się na istniejących już technologiach, które mogą przynosić duże korzyści środowiskowe, na przykład lepsze opony, lepsze środki smarne, efektywniejsze przekładnie i silniki hybrydowe, oraz że Europa powinna starać się przyjąć rolę lidera technologicznego w tym zakresie; wzywa Komisję do zbadania roli takich technologii w poprawie efektywności i wyników w zakresie ochrony środowiska;

100.  podkreśla znaczenie poprawy jakości powietrza w UE oraz przestrzegania unijnych limitów jakości powietrza, a także utrzymywania poziomów zalecanych przez WHO; wzywa w związku z tym Komisję, by dokonała przeglądu dopuszczalnych wartości emisji określonych w załączniku I do rozporządzenia (WE) nr 715/2007 w sprawie homologacji typu pojazdów silnikowych w odniesieniu do emisji zanieczyszczeń pochodzących z lekkich pojazdów pasażerskich i użytkowych (Euro 5 i Euro 6) oraz w sprawie dostępu do informacji dotyczących naprawy i utrzymania pojazdów, a także by w stosownych przypadkach przedstawiła wnioski dotyczące nowych neutralnych pod względem technologicznym wartości dopuszczalnych emisji Euro 7, które od 2025 r. będą obowiązywały w odniesieniu do wszystkich lekkich pojazdów dostawczych objętych niniejszym rozporządzeniem;

101.  podkreśla, że obniżenie emisji i docelowe poziomy jakości powietrza wymagają działań, które obejmą także starsze pojazdy, i w związku z tym przypomina, że zamontowanie dodatkowego układu ograniczającego emisję zanieczyszczeń to najszybszy i najbardziej opłacalny sposób redukcji emisji i zanieczyszczeń powodowanych przez starszą flotę, gdyż systematyczne wprowadzanie zaawansowanych układów oczyszczania spalin pojazdów napędzanych silnikiem wysokoprężnym umożliwia eksploatację starszych ciężkich pojazdów mechanicznych, takich jak autobusy i samochody ciężarowe, w sposób przyjazny dla środowiska, przy spełnieniu nawet najbardziej restrykcyjnych wymogów dotyczących emisji i osiągnięciu maksymalnego obniżenia poziomów NOx, NO2 i cząstek stałych; apeluje zatem do Komisji, by przedstawiła wspólne unijne wytyczne w celu zachęcenia państw członkowskich do korzystania w pełni z możliwości stwarzanych przez rozwiązania z zastosowaniem dodatkowych układów ograniczających emisję zanieczyszczeń, a także by zapewniła możliwość zakwalifikowania się do uzyskania dofinansowania w ramach unijnych instrumentów finansowych, które mają na celu obniżenie emisyjności systemu transportu;

Homologacja typu i nadzór rynku

102.  apeluje o bardziej kompleksowy i skoordynowany system homologacji typu i nadzoru rynku na szczeblu UE, które obejmowałby ścisły, rzetelny nadzór unijny oraz system kontroli, aby zaradzić brakom i lukom prawnym zidentyfikowanym w wyniku afery dieslowskiej; podkreśla znaczenie szybkiego przyjęcia wniosku Komisji dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów silnikowych i ich przyczep oraz układów, komponentów i oddzielnych zespołów technicznych przeznaczonych do tych pojazdów (COM(2016)0031); przypomina w związku z powyższym o mandacie negocjacyjnym Parlamentu przyjętym w dniu 4 kwietnia 2017 r.; potwierdza, że przyjęcie w przyszłości wyżej wspomnianego rozporządzenia powinno zapewnić wszystkim podmiotom w sektorach motoryzacji spójne i bardziej przejrzyste równe warunki działania, zdefiniować skuteczne zasady ochrony konsumentów i zagwarantować pełne wdrożenie nowych ram homologacji typu i nadzoru rynku;

103.  przychylnie odnosi się do wytycznych dotyczących oceny pomocniczych strategii kontroli emisji i obecności urządzeń ograniczających skuteczność działania opublikowane przez Komisję w dniu 26 stycznia 2017 r. w celu wspierania państw członkowskich i właściwych organów w wykrywaniu tych urządzeń;

104.  wyraża ubolewanie w związku z przyjęciem wysokich współczynników zgodności dla emisji NOx, które stanowią lukę umożliwiającą nadmierne emisje, w tym z pojazdów wyprodukowanych po roku 2020; domaga się, by Komisja dokonała przeglądu współczynnika zgodności dla testów RDE dotyczących emisji NOx w 2017 r., co przewidziano w 2. pakiecie RDE, a następnie dokonywała przeglądu tego współczynnika co roku, w miarę postępu techniki, aby doprowadzić do obniżenia go do wartości 1 najpóźniej do 2021 r.;

105.  apeluje o szybkie przyjęcie czwartego pakietu RDE w celu zakończenia tworzenia ram regulacyjnych dla nowej procedury homologacji typu oraz o szybkie rozpoczęcie stosowania tych ram;

Kolej

106.  zdecydowanie popiera opublikowane przez Komisję nowe zaproszenia do składania wniosków dotyczące brakujących transgranicznych połączeń kolejowych na szczeblu regionalnym oraz z zadowoleniem przyjmuje perspektywę zminimalizowania lub ograniczenia ich wpływu na klimat; wzywa Komisję, by w dalszym ciągu brała te projekty pod uwagę, a także by publikowała zaproszenia do składania wniosków w ramach instrumentu „Łącząc Europę” oraz w ramach zmiany rozporządzenia (UE) nr 913/2010 w sprawie europejskiej sieci kolejowej ukierunkowanej na konkurencyjny transport towarowy, aby w większym stopniu uwzględnić rzeczywistą skuteczność różnych rodzajów transportu kolejowego pod względem ich wpływu na efektywność energetyczną w sektorze transportu;

107.  wspiera nadanie przez Komisję priorytetowego znaczenia inwestowaniu w infrastrukturę kolejową, w szczególności w odniesieniu do brakujących ogniw i połączeń transgranicznych; przypomina w związku z tym, że kolej jest – w szczególności w przypadku przewozu towarów – wydajnym i zrównoważonym rozwiązaniem w zakresie transportu zbiorowego;

108.  popiera przechodzenie z transportu drogowego na transport kolejowy (Shift2Rail) w drodze zwiększania interoperacyjności różnych rodzajów transportu;

109.  domaga się ambitnych wniosków dotyczących dyrektywy w sprawie transportu kombinowanego, które skuteczniej wspierałyby wydajny transport towarowy oraz zachęcałyby do przesunięcia międzygałęziowego na rzecz transportu kolejowego i wodnego śródlądowego, w celu realizacji zamierzeń w zakresie przesunięcia międzygałęziowego planowanych na lata 2030 i 2050 określonych w dziesięciu celach na rzecz utworzenia konkurencyjnego i zasobooszczędnego systemu transportu, które przedstawiono 2011 r. w białej księdze dotyczącej transportu;

110.  wzywa państwa członkowskie, Komisję i zainteresowane strony z sektora kolejowego do podjęcia wszelkich koniecznych działań w celu wdrożenia Wspólnego Przedsięwzięcia Shift2Rail, aby przyspieszyć włączanie zaawansowanych technologii do innowacyjnych rozwiązań dotyczących produktów kolejowych, poprawiać atrakcyjność transportu kolejowego i wzmocnić pozycję europejskiego przemysłu kolejowego;

111.  wzywa państwa członkowskie do niezwłocznego, dokładnego i skutecznego wdrożenia dyrektywy 2012/34/UE, rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/909 i 4. pakietu kolejowego, aby zapewnić konkurencyjne zasady ustalania opłat za dostęp do torów umożliwiające uczciwą konkurencję między różnymi środkami transportu;

112.  wzywa Komisję do zbadania wad pasażerskich przewozów kolejowych (np. opodatkowanie, opłaty za dostęp do torów, dotacje bezpośrednie i pośrednie) w porównaniu z innymi środkami transportu oraz do zapewnienia równych warunków działania;

113.  przypomina o znaczeniu interoperacyjności i koordynacji z innymi środkami transportu, większej niezawodności i ograniczania hałasu oraz niezakłóconego transportu multimodalnego;

114.  podkreśla potrzebę pełnego, skutecznego i jednolitego wdrożenia rozporządzenia (UE) nr 913/2010 w sprawie utworzenia europejskiej sieci kolejowej ukierunkowanej na konkurencyjny transport towarowy, które przyniesie korzyści zarówno w transporcie towarów, jak i w przemyśle;

Lotnictwo

115.  zwraca się do Komisji o poprawę efektywności lotnictwa, m.in. poprzez szybkie wdrożenie przez państwa członkowskie jednolitej europejskiej przestrzeni powietrznej, aktywny udział w pracach Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO) w celu zagwarantowania ambitnych standardów międzynarodowych w zakresie CO2, a także zapewnianie odpowiednich funduszy dla wspólnego przedsięwzięcia w celu opracowania europejskiego systemu zarządzania ruchem lotniczym (SESAR) oraz wspólnej inicjatywy technicznej „Czyste niebo”;

116.  przypomina, że przestrzeń powietrzna stanowi również część jednolitego rynku UE oraz że wszelka fragmentacja wynikająca z jej niewydajnego użytkowania i ze stosowania rozbieżnych praktyk krajowych (dotyczących np. procedur operacyjnych, podatków, opłat itp.) wydłuża czas lotów i powoduje opóźnienia, dodatkowe zużycie paliwa, większe emisje CO2, oprócz tego, że negatywnie wpływa na pozostałą część rynku i szkodzi konkurencyjności UE;

117.  podkreśla, że sektor lotnictwa powinien odpowiednio, sprawiedliwie i skutecznie przyczyniać się do osiągnięcia wyznaczonych na 2030 r. celów dotyczących klimatu oraz celów porozumienia paryskiego, a w konsekwencji przyczyniać się do osiągnięcia celu zrównoważonego rozwoju w ramach działania w dziedzinie klimatu;

118.  odnotowuje decyzję podjętą na 39. sesji Zgromadzenia ICAO dotyczącą opracowania globalnego mechanizmu rynkowego dla międzynarodowego lotnictwa cywilnego; wzywa Komisję do oceny decyzji, w tym dobrowolnych zobowiązań i zastrzeżeń formułowanych przez państwa, i do monitorowania postępów we wdrażaniu tej decyzji, w tym w zakresie międzynarodowym i krajowym, w 67 państwach, które zamierzają dobrowolnie uczestniczyć w stosowaniu globalnego mechanizmu rynkowego; wzywa Komisję do terminowego przeprowadzenia oceny adekwatności przepisów tego systemu, które przewidują wzrost neutralny pod względem emisji CO2, by ograniczyć wzrost emisji w sektorze lotniczym zgodnie z celami paryskimi; zwraca uwagę, że przegląd systemu ICAO ma być odbywać się co trzy lata, co powinno umożliwić rozszerzenie i pogłębienie jego zakresu;

119.  zwraca uwagę na wniosek Komisji z dnia 3 lutego 2017 r. dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego dyrektywę 2003/87/WE w celu kontynuowania obecnego ograniczenia zakresu działalności lotniczej i przygotowania do wdrożenia globalnego mechanizmu rynkowego od 2021 r. (COM(2017)0054), który przewiduje nadal ograniczony zakres geograficzny unijnego systemu handlu emisjami (ETS) dla lotnictwa; zwraca się do Komisji, aby przeprowadziła dalszą ocenę i przegląd unijnego ETS na okres po 2020 r. po osiągnięciu większej jasności co do wdrożenia globalnego mechanizmu rynkowego;

120.  podkreśla, że ważne jest zachęcanie do korzystania z lepszych i krótszych tras lotów w celu zaoszczędzenia paliwa i ograniczenia szkodliwych emisji, zamiast dłuższych tras wybieranych w celu unikania wyższych kosztów użytkowania przestrzeni powietrznej;

121.  podkreśla znaczenie dalszego stymulowania badań w tej dziedzinie, aby przyspieszyć inwestycje w technologie dla zrównoważonego lotnictwa w drodze promowania projektowania lżejszych statków powietrznych, wykorzystywania technologii cyfrowej i satelitarnej na rzecz wspierania efektywniejszego zarządzania trasami lotów, produkowania i stosowania alternatywnych paliw nowej generacji, zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt, że w tej dziedzinie nie ma wielu alternatyw dla tradycyjnych paliw płynnych , również przez rozwój partnerstw publiczno-prywatnych;

122.  wzywa Komisję, by poszukiwała nowych sposobów na wspieranie wprowadzania paliw odnawialnych w lotnictwie, aby ograniczać emisje gazów cieplarnianych w tym sektorze;

123.  zachęca państwa członkowskie i przemysł lotniczy do stymulowania rozwoju dalszych środków na rzecz promowania inteligentnych inicjatyw mających na celu ograniczenie emisji w sektorze lotnictwa, które powstają podczas wylotów z portów lotniczych, przylotów do portów lotniczych oraz w portach lotniczych;

Transport morski

124.  zwraca uwagę, że na szczeblu Międzynarodowej Organizacji Morskiej (IMO) podejmuje są starania, aby ograniczyć poziom emisji pochodzących z międzynarodowego transportu morskiego, w związku z czym zachęca IMO do niezwłocznego przyjęcia jasnych celów i środków redukcji emisji gazów cieplarnianych; podkreśla jednak, że w związku z brakiem porównywalnego systemu w ramach IMO emisje CO2 pochodzące z portów Unii oraz powstałe podczas rejsów do i z portów unijnych mają podlegać systemowi EU ETS od 2023 r.; domaga się od Komisji, by ustaliła warunki promowania wykorzystania paliw alternatywnych, na przykład gazu ziemnego, gazu płynnego i wodoru, a także wspierania wprowadzania technologii opartych na odnawialnych źródłach energii (na przykład żagli, akumulatorów, paneli słonecznych, generatorów wiatrowych) do sektora morskiego; podkreśla w związku z powyższym, że na szczeblu państw członkowskich i UE należy rozważyć instrumenty finansowe w celu przyspieszenia inwestycji w floty ekologiczne;

125.  zwraca uwagę, że w celu zapewnienia skutecznego globalnego obniżenia emisji gazów cieplarnianych z międzynarodowej żeglugi morskiej zgodnie z celem „dużo poniżej 2°C” określonym w porozumieniu klimatycznym z Paryża (COP 21), a także rozwiązania problemu obecnych barier rynkowych odnoszących się do projektowania statków i efektywności operacyjnej, unijny system monitorowania, sprawozdawczości i weryfikacji powinien być regularnie modyfikowany, aby dostosować go do niedawno przyjętego przez IMO systemu gromadzenia danych, przy jednoczesnym zachowaniu przejrzystości, weryfikacji i gromadzeniu rzeczywistych danych dotyczących pracy transportowej;

126.  podkreśla znaczenie pełnej transpozycji i wdrożenia dyrektywy w sprawie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych (dyrektywa 2014/94/UE) z uwzględnieniem utworzenia punktów tankowania skroplonego gazu ziemnego w korytarzach TEN-T i portach morskich; uważa, że mając na uwadze międzynarodowe cele długoterminowe dotyczące klimatu i energii, szersze wykorzystywanie skroplonego gazu ziemnego w transporcie towarowym mogłoby przyczynić się do mobilności niskoemisyjnej;

127.  uważa za konieczne stworzenie europejskiego makroregionu czarnomorskiego, aby zagwarantować wykorzystanie możliwości wynikających ze współpracy transgranicznej w tym regionie;

128.  podkreśla, że innowacyjne rozwiązania w zakresie finansowania oraz wykorzystywanie unijnych instrumentów wspierania inwestycji dostępnych w Europejskim Banku Inwestycyjnym (EBI) powinny zapewnić użyteczne narzędzia pomagające właścicielom statków ponosić lub pokrywać wstępne koszty działań na rzecz ograniczenia emisji gazów cieplarnianych;

129.  z zadowoleniem odnosi się do przyjęcia przez IMO ogólnego poziomu siarki w wysokości 0,5 %, co umożliwi zapobieżenie 250 000 przypadków przedwczesnych zgonów na całym świecie;

130.  wspiera wprowadzenie w całej Europie obszaru wzmożonej kontroli emisji siarki i emisji NOx;

131.  przypomina, że obniżenie poziomu emisji sadzy przez sektor transportu morskiego, zwłaszcza w regionie Arktyki, jest zasadniczym czynnikiem ograniczania globalnego ocieplenia;

132.  uwypukla istotną rolę, jaką transport kombinowany może odgrywać w ograniczaniu emisji; zwraca uwagę na wnioski Komisji dotyczące aktualizacji dyrektywy w sprawie transportu kombinowanego (COM(2017)0648), co powinno stworzyć zachętę do przechodzenia na transport ładunków koleją i śródlądowymi drogami wodnymi;

Śródlądowe drogi wodne

133.  uważa, że konieczne są dodatkowe środki, by zagwarantować przyjazny klimatowi, skuteczny sektor śródlądowego transportu wodnego ; przypomina o znaczeniu środków wsparcia finansowego innowacji w tym sektorze, aby zwiększyć energooszczędność statków i chronić środowisko podczas prac infrastrukturalnych;

134.  wzywa Komisję, by w 2018 r. przedstawiła przegląd dyrektywy w sprawie usług informacji rzecznej (RIS)(33), co miałoby na celu propagowanie korzystania z RIS w celu zmniejszenia emisji na śródlądowych drogach wodnych oraz ustalenia ogólnounijnej podstawy prawnej dla transgranicznej wymiany danych, która umożliwiłaby pełne wdrożenie transgranicznych RIS i integracji cyfrowej z innymi rodzajami transportu;

135.  podkreśla, że należy promować i wykorzystywać transport śródlądowy w Europie i wzywa Komisję, by przeznaczyła fundusze na wydobywanie zatopionych statków, biorąc pod uwagę wysokie koszty takich operacji, a także perspektywę rozwoju regionalnego i ekspansji żeglugi śródlądowej i transportu śródlądowego na rynku wewnętrznym;

136.  zachęca Komisję i państwa członkowskie do przedstawienia środków dotyczących wykorzystywania energii wiatrowej i słonecznej oraz ekologizacji silników i paliwa statków śródlądowych, m.in. przez eksponowanie dobrych praktyk liderów i wspieranie finansowania na rzecz czystych wód śródlądowych w ramach istniejącego funduszu złomowania i narzędzi EFIS/EBI;

137.  podkreśla, że ze względu na rzeczywiste potrzeby rynkowe konieczne jest silne wsparcie na poziomie unijnym, krajowym i regionalnym, aby zagwarantować, że odpowiednia liczba portów śródlądowych sieci głównej TEN-T będzie wyposażona w alternatywną infrastrukturę energetyczną i publicznie dostępne punkty tankowania i magazynowania dla śródlądowego transportu wodnego rozmieszczone w odpowiednich odległościach;

o
o   o

138.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji.

(1) Dz.U. C 316 z 22.9.2017, s. 155.
(2) Dz.U. L 120 z 15.5.2009, s. 5.
(3) Dz.U. L 348 z 20.12.2013, s. 1.
(4) Dz.U. L 140 z 5.6.2009, s. 1.
(5) Dz.U. L 145 z 31.5.2011, s. 1.
(6) Dz.U. L 12 z 18.1.2000, s. 16.
(7) Dz.U. L 188 z 18.7.2009, s. 1.
(8) Dz.U. L 123 z 19.5.2015, s. 55.
(9) Dz.U. L 275 z 25.10.2003, s. 32.
(10) Dz.U. L 140 z 5.6.2009, s. 16.
(11) Dz.U. L 350 z 28.12.1998, s. 58.
(12) Dz.U. L 239 z 15.9.2015, s. 1.
(13) Dz.U. L 142 z 5.6.1999, s. 26.
(14) Dz.U. L 166 z 30.4.2004, s. 124.
(15) Dz.U. L 268 z 13.10.2009, s. 11.
(16) Dz.U. L 276 z 20.10.2010, s. 22.
(17) Dz.U. L 368 z 17.12.1992, s. 38.
(18) Dz.U. L 300 z 14.11.2009, s. 88.
(19) Dz.U. L 307 z 28.10.2014, s. 1.
(20) Dz.U. L 332 z 28.12.2000, s. 81.
(21) Dz.U. L 255 z 30.9.2005, s. 11.
(22) Dz.U. L 280 z 27.10.2009, s. 52.
(23) Dz.U. C 399 z 24.11.2017, s. 10.
(24) Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0292.
(25) Dz.U. L 344 z 17.12.2016, s. 1.
(26) Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0100.
(27) Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0097.
(28) https://www.eea.europa.eu/soer-2015/europe/air
(29) https://www.eea.europa.eu/publications/air-quality-in-europe-2015/download
(30) Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 25 października 2016 r. w sprawie strategii UE dotyczącej skroplonego gazu ziemnego i magazynowania gazu, (Teksty przyjęte, P8_TA(2016)0406).
(31) Dz.U. L 103 z 5.4.2014, s. 15; Dz.U. L 84 z 20.3.2014, s. 38.
(32) Zobacz dokumenty Rady 5584/14 i 6642/14.
(33) Dyrektywa 2005/44/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie zharmonizowanych usług informacji rzecznej (RIS) na śródlądowych drogach wodnych we Wspólnocie (Dz.U. L 255 z 30.9.2005, s. 152).

Informacja prawna