Ευρετήριο 
 Προηγούμενο 
 Επόμενο 
 Πλήρες κείμενο 
Διαδικασία : 2017/2116(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A8-0121/2018

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A8-0121/2018

Συζήτηση :

PV 16/04/2018 - 25
CRE 16/04/2018 - 25

Ψηφοφορία :

PV 17/04/2018 - 6.4
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P8_TA(2018)0095

Κείμενα που εγκρίθηκαν
PDF 519kWORD 69k
Τρίτη 17 Απριλίου 2018 - Στρασβούργο Οριστική έκδοση
Μια ευρωπαϊκή στρατηγική για την προώθηση των πρωτεϊνούχων καλλιεργειών
P8_TA(2018)0095A8-0121/2018

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 17ης Απριλίου 2018 σχετικά με ευρωπαϊκή στρατηγική για την προώθηση των πρωτεϊνούχων καλλιεργειών – ενθάρρυνση της παραγωγής πρωτεϊνούχων και ψυχανθών φυτών στον ευρωπαϊκό γεωργικό τομέα (2017/2116(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του της 8ης Μαρτίου 2011 σχετικά με την «έλλειψη πρωτεϊνών στην ΕΕ: ποια η λύση σε ένα μακροχρόνιο πρόβλημα;»(1),

–  έχοντας υπόψη την πρόταση της Επιτροπής της 14ης Σεπτεμβρίου 2016 για κανονισμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου σχετικά με τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης («Omnibus») (COM(2016)0605) και τη σχετική τροποποίηση που αποσκοπεί στη συμπερίληψη αιτήματος προς την Επιτροπή για τη δημοσίευση «πρωτεϊνικού σχεδίου» έως τα τέλη του 2018(2),

–  έχοντας υπόψη τη δήλωση για την ευρωπαϊκή σόγια, η οποία υπεβλήθη στις 12 Ιουνίου 2017 στο Συμβούλιο Γεωργίας από τη Γερμανία και την Ουγγαρία και στη συνέχεια υπεγράφη από 14 κράτη μέλη(3),

–  έχοντας υπόψη την απόφαση 93/355/ΕΟΚ του Συμβουλίου της 8ης Ιουνίου 1993 για τη σύναψη κοινής δήλωσης προθέσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής σχετικά με ορισμένους ελαιούχους σπόρους στο πλαίσιο της GATT(4),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, της 25ης Σεπτεμβρίου 2015, με τίτλο «Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development» ((Να αλλάξουμε τον κόσμο μας: Θεματολόγιο 2030 για τη βιώσιμη ανάπτυξη) και ιδίως τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης 2, 12 και 15),

–  έχοντας υπόψη την απόφαση που έλαβε η Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών κατά την 68η σύνοδό της να ανακηρύξει επισήμως το 2016 «Διεθνές Έτος Οσπρίων» (IYP), υπό την αιγίδα του Οργανισμού Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO)(5),

–  έχοντας υπόψη τη μελέτη του Θεματικού Τμήματος Β του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου που εκπονήθηκε κατόπιν αιτήματος της επιτροπής για την Γεωργία και την Αγροτική Ανάπτυξη, με τίτλο «The environmental role of protein crops in the new common agricultural policy» (Ο περιβαλλοντικός ρόλος των πρωτεϊνούχων καλλιεργειών στη νέα κοινή γεωργική πολιτική)(6),

–  έχοντας υπόψη την ακρόαση που πραγματοποιήθηκε στο Κοινοβούλιο με θέμα τη βελτίωση του εφοδιασμού της Ευρώπης με πρωτεϊνούχους σπόρους,

–  λαμβάνοντας υπόψη τη διακήρυξη της 19ης Ιανουαρίου 2013 για τη σόγια στην περιοχή του Δούναβη,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Γεωργίας και Ανάπτυξης της Υπαίθρου και τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων (A8-0121/2018),

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πάσχει από σοβαρό έλλειμμα σε φυτικές πρωτεΐνες λόγω των αναγκών του κτηνοτροφικού της τομέα, ο οποίος εξαρτάται από τις εισαγόμενες από τρίτες χώρες ζωοτροφές, μια κατάσταση που δυστυχώς έχει βελτιωθεί ελάχιστα, παρά τις πολυάριθμες ανακοινώσεις εξαγγελθείσες προθέσεις και τις πρωτοβουλίες στο θέμα αυτό επί 15 και πλέον χρόνια, και παρά τη χρήση παραπροϊόντων βιοκαυσίμων στις ζωοτροφές· λαμβάνοντας υπόψη η παρούσα κατάσταση στην ΕΕ, που χαρακτηρίζεται από την εισαγωγή φυτικών πρωτεϊνών (κυρίως σόγιας) από τη Νότια Αμερική, δεν είναι βιώσιμη και αποδεικνύει ότι θα πρέπει να λάβουμε πιο ενεργά μέτρα, με σκοπό ιδίως να κάνουμε πιο βιώσιμες αυτές τις εισαγωγές·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι ζωτικής σημασίας να μειωθεί η τεράστια εξάρτηση της Ένωσης από τις εισαγωγές πρωτεϊνούχων καλλιεργειών, οι οποίες χρησιμοποιούνται κυρίως για ζωοτροφές· λαμβάνοντας υπόψη ότι, πέρα από τον περιβαλλοντικό αντίκτυπο στις περιοχές που παράγουν σόγια, η παρούσα κατάσταση ενέχει σημαντικούς κινδύνους ιδίως για τον κτηνοτροφικό τομέα της ΕΕ, δεδομένου ότι η αστάθεια των τιμών στις διεθνείς αγορές έχει αυξηθεί σημαντικά·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει επανειλημμένα εκφράσει τις απόψεις του για τις πρωτεΐνες και την ανάγκη θέσπισης ενός ευρωπαϊκού σχεδίου για τις πρωτεΐνες, χωρίς οι πρωτοβουλίες του να έχουν οδηγήσει πραγματικά σε αποτελέσματα που θα μπορούσαν να αλλάξουν την κατάσταση της ευρωπαϊκής εξάρτησης από άλλους όσον αφορά τις προμήθειες φυτικών πρωτεϊνών·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ως απόρροια της κρίσης της σπογγώδους εγκεφαλοπάθειας των βοοειδών επιβλήθηκε μια δικαιολογημένη τότε απαγόρευση σε ευρωπαϊκό επίπεδο της χρήσης ζωικών αλεύρων στις ζωοτροφές(7), η οποία ωστόσο οδήγησε σε ισχυρή αύξηση των εισαγωγών σόγιας από τη Λατινική Αμερική·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, κατά συνέπεια, η Ευρωπαϊκή Ένωση αφιερώνει μόνο το 3% της καλλιεργήσιμης γης στην καλλιέργεια πρωτεϊνούχων φυτών και εισάγει ποσοστό άνω του 75 % των προμηθειών της σε φυτικές πρωτεΐνες κυρίως από τη Βραζιλία, την Αργεντινή και τις Ηνωμένες Πολιτείες·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι κτηνοτροφικοί τομείς στην Ένωση είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι στην αστάθεια των τιμών και στη στρέβλωση του ανταγωνισμού και εξαρτώνται από τις εισαγωγές οικονομικά προσιτής και υψηλής ποιότητας φυτικής πρωτεΐνης, γεγονός το οποίο αποτελεί πραγματική πρόκληση για τις ευρωπαϊκές γεωργικές εκμεταλλεύσεις·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι ευρωπαϊκές πρωτεϊνούχες καλλιέργειες παράγουν ελαιούχα υποπροϊόντα τα οποία μπορούν να συμβάλουν στην κυκλική οικονομία και να χρησιμοποιηθούν για ανθρώπινη κατανάλωση, ενέργεια από ανανεώσιμες πηγές ή παραγωγή πράσινων χημικών προϊόντων· λαμβάνοντας υπόψη ότι η συμπαραγωγή πρωτεϊνών και υποπροϊόντων επιτρέπει η μείωση των εισαγωγών πρωτεϊνών από ΓΤΟ και βιοκαυσίμων που συντελούν στην αποψίλωση των δασών·

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το πρόβλημα της φυτικής πρωτεΐνης που χρησιμοποιείται στη διατροφή των ζώων έχει επανειλημμένως εξεταστεί μόνον υπό το πρίσμα των πλούσιων σε πρωτεΐνες υλών, σε συνδυασμό με το πρόβλημα της έλλειψης φυτικών πρωτεϊνών και με το πρόβλημα της αναζήτησης πρώτων υλών που θα συμπληρώνουν τη διατροφή των εκτρεφομένων ζώων·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι ανάγκη να υιοθετήσουμε μια σφαιρικότερη ανάλυση του ζητήματος των φυτικών πρωτεϊνών στην Ευρώπη ώστε να αποκτήσουμε μια μακροπρόθεσμη στρατηγική και να μεγιστοποιήσουμε τον αριθμό των μηχανισμών που έχουμε στη διάθεσή μας για να κάνουμε πιο αποτελεσματικές τις ενέργειές μας στο θέμα της μείωσης της εξάρτησής μας από τις εισαγόμενες φυτικές πρωτεΐνες· λαμβάνοντας υπόψη ότι μια τέτοια στρατηγική θα αποτελέσει εργαλείο για τη στροφή προς πιο βιώσιμα αγροδιατροφικά και κτηνοτροφικά συστήματα·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πρωτεΐνες, ακριβώς όπως και η ενέργεια, είναι βασικό συστατικό της τροφής μας και μπορούν να προσληφθούν υπό φυτική ή ζωική μορφή·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πρωτεΐνες βρίσκονται στον πυρήνα των προβλημάτων επισιτιστικής ασφάλειας και κυριαρχίας (σε τρόφιμα και ζωοτροφές), περιβαλλοντικής προστασίας, αύξησης της θερμοκρασίας του πλανήτη και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας· λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι απαραίτητες για τη ζωή και περιέχονται σε όλα τα τρόφιμα που καταναλώνονται τόσο από τον άνθρωπο όσο και από τα ζώα·

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η συνολική ευρωπαϊκή παραγωγή πλούσιων σε πρωτεΐνες υλών αυξήθηκε από 24,2 σε 36,3 εκατομμύρια τόνους (+50 %) από το 1994 έως το 2014, αλλά ταυτόχρονα η συνολική κατανάλωση αυξήθηκε από 39,7 σε 57,1 εκατομμύρια τόνους (+44 %)· λαμβάνοντας υπόψη ότι, ως εκ τούτου, το συνολικό πρωτεϊνικό έλλειμμα της Ένωσης (20,8 τόνοι το 2014) αυξάνεται· λαμβάνοντας υπόψη ότι η παγκόσμια αγορά φυτικών πρωτεϊνών, σε συνδυασμό με την αγορά σόγιας και πλακούντων σόγιας, έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία 50 χρόνια και η κατανάλωση αυτών των πρώτων υλών έχει αυξηθεί σε όλα τα κράτη μέλη, με την κατανάλωση σόγιας να έχει αυξηθεί από 2,42 εκατομμύρια τόνους το 1960 σε σχεδόν 36 εκατομμύρια τόνους σήμερα· λαμβάνοντας υπόψη ότι ο κτηνοτροφικός τομέας της ΕΕ εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό από τις εισαγωγές σόγιας και αλεύρων από τρίτες χώρες, ιδίως από τη Νότια Αμερική· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ζήτηση σόγιας στην ΕΕ απαιτεί τη χρήση έκτασης περίπου 15 εκατομμυρίων εκταρίων, εκ των οποίων τα 13 εκατομμύρια εκτάρια βρίσκονται στη Νότια Αμερική·

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η καλλιέργεια πρωτεϊνούχων φυτών δημιουργεί σημαντική προστιθέμενη αξία για το περιβάλλον, το οποίο δεν κινδυνεύει από τη συναφή χρήση προϊόντων φυτοπροστασίας·

ΙΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Κίνα έχει αναδειχθεί, τα τελευταία χρόνια, στον μεγαλύτερο εισαγωγέα σόγιας στον κόσμο και έχει δρομολογήσει τη δική της γνήσια και αδιαφανή στρατηγική ασφαλούς εφοδιασμού , έξω από τους παραδοσιακούς μηχανισμούς της αγοράς και βάσει συμβολαιακών καλλιεργειών με τον μεγαλύτερο προμηθευτή σόγιας στον κόσμο, τη Βραζιλία, με μαζικές επενδύσεις εκεί στις υποδομές παραγωγής, μεταποίησης (σύνθλιψη) και λιμενικών μεταφορών, σε βάρος του περιβάλλοντος· λαμβάνοντας υπόψη ότι αυτή η στρατηγική της διεθνοποίησης εκ μέρους της κινεζικής αγροδιατροφικής βιομηχανίας θα μπορούσε, εφόσον η ΕΕ είναι και αυτή σημαντικός πελάτης της Βραζιλίας, να επηρεάσει τον τρέχοντα εφοδιασμό των αγορών της ΕΕ με σόγια και ελαιούχους σπόρους και να υποσκάψει τη σταθερότητά τους·

ΙΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το μεγαλύτερο μέρος της σόγιας που εισάγεται, κυρίως από την Αμερικανική ήπειρο, προέρχεται από γενετικώς τροποποιημένες καλλιέργειες και οι Ευρωπαίοι καταναλωτές δεν εμπιστεύονται την τεχνολογία αυτή· λαμβάνοντας υπόψη ότι το ενδιαφέρον για τοπικά προϊόντα χωρίς ΓΤΟ αυξάνεται συνεχώς, όπως αυξάνεται και η ανησυχία για το αποτύπωμα άνθρακα των εισαγωγών· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι παραγωγοί και οι μεταποιητές σόγιας, οι παραγωγοί ζωοτροφών, αλλά και οι εκπρόσωποι της βιομηχανίας τροφίμων (παραγωγοί κρέατος, παραγωγοί γαλακτοκομικών και αβγών και άλλοι χρήστες σπερμάτων σόγιας), οι εμπορικές αλυσίδες και άλλες σχετικές οργανώσεις, υποστηρίζουν τα βιώσιμα, πιστοποιημένα χωρίς ΓΤΟ συστήματα παραγωγής σόγιας·

ΙΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, για να ανταποκριθεί στις επισιτιστικές ανάγκες της ΕΕ, η ευρωπαϊκή γεωργία έχει περάσει από μια μεταμόρφωση στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής· λαμβάνοντας υπόψη ότι έχει εντατικοποιηθεί και οι αγορές γεωργικών προϊόντων και πρώτων υλών έχουν ανοίξει, με αποτέλεσμα την αυξημένη εξάρτηση της ΕΕ από εισαγωγές φυτικών πρωτεϊνών από την Αμερικανική ήπειρο· λαμβάνοντας υπόψη ότι η παγκοσμιοποίηση έχει συνεπιφέρει μια σύγκλιση στις διατροφικές συνήθειες και μια γεωργική εξειδίκευση, προκαλώντας ευρείας κλίμακας κινήσεις εισροών σε μεγάλες αποστάσεις για την παραγωγή πρωτεϊνών, αδιακρίτως με αζωτούχα λιπάσματα για τις καλλιέργειες ή με πλούσιες σε πρωτεΐνες πρώτες ύλες για ζωοτροφές, με αντίκτυπο για το περιβάλλον και το κλίμα·

ΙΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η παραγωγή πρωτεϊνούχων καλλιεργειών, ιδίως σόγιας, που εισάγονται για την παραγωγή ζωοτροφών, είναι μια από τις βασικές αιτίες της αλλαγής στη χρήση γης και της αποψίλωσης των δασών παγκοσμίως σε πολλές περιοχές εκτός Ευρώπης λαμβάνοντας υπόψη ότι η αυξημένη καλλιέργεια ευρωπαϊκών πρωτεϊνούχων φυτών θα μπορούσε να αποτελέσει ένα σημαντικό συμπλήρωμα στα μέτρα που αποσκοπούν στην προαγωγή των αλυσίδων εφοδιασμού με βασικά γεωργικά προϊόντα χωρίς δασική αποψίλωση· λαμβάνοντας υπόψη ότι η αντιμετώπιση του παγκόσμιου προβλήματος της αποψίλωσης και της υποβάθμισης των δασών αποκτά όλο και μεγαλύτερη σημασία στο πλαίσιο του θεματολογίου του 2030 για τη βιώσιμη ανάπτυξη και της συμφωνίας του Παρισιού για την κλιματική αλλαγή·

ΙΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το άζωτο που χρειάζεται για την ανάπτυξη των φυτών και την παρασκευή φυτικών πρωτεϊνών, εξαιρέσει των ψυχανθών, δημιουργείται σήμερα κυρίως μέσω συνθετικών αζωτούχων λιπασμάτων, με ακριβή και ενεργοβόρο διαδικασία παραγωγής, ρύπανση νερού και αέρα και υψηλό οικολογικό αποτύπωμα λόγω των μεγάλων ποσοτήτων ορυκτών καυσίμων που χρησιμοποιούνται κατά την παραγωγή τους· λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρακτική αυτή δεν συμβάλλει στην επίτευξη του στόχου της κυκλικής οικονομίας και στην αποτελεσματικότερη χρήση των πόρων και των ροών αποβλήτων μας· λαμβάνοντας υπόψη ότι, υπό αυτές τις συνθήκες, το ζήτημα των πρωτεϊνών πρέπει να επανεξεταστεί, από το στάδιο της παραγωγής έως το στάδιο της κατανάλωσης, ως προς τις παραγωγικές και περιβαλλοντικές επιδόσεις, βάσει μιας πιο ικανοποιητικής διαχείρισης του κύκλου του αζώτου, συμπεριλαμβανομένης της χρήσης και ανάπτυξης οργανικών αζωτούχων λιπασμάτων, π.χ. ανακυκλωμένων θρεπτικών ουσιών από ροές οργανικών αποβλήτων σαν τη ζωική κοπριά·

ΙΘ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι για να μειωθεί η εξάρτηση της ΕΕ από τις εισαγωγές φυτικών πρωτεϊνών πρέπει να επικεντρωθούμε όχι μόνο στα πλούσια σε πρωτεΐνες φυτά, που καλύπτουν τις ανάγκες μηρυκαστικών και μη μηρυκαστικών, αλλά και σε όλα τα άλλα (ακόμη στις κτηνοτροφικές και χορτολιβαδικές εκτάσεις) που, παρά τη χαμηλότερη περιεκτικότητά τους σε πρωτεΐνες, καλλιεργούνται εκτεταμένα σε ολόκληρη την Ένωση· λαμβάνοντας υπόψη ότι η βόσκηση των μηρυκαστικών σε βοσκοτόπους έχει πολλά οφέλη, συμπεριλαμβανομένου του μειωμένου κόστους γεωργικών εισροών·

Κ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η παραγωγή φυτικών πρωτεϊνών δεν μπορεί να αυξηθεί χωρίς να βελτιωθεί η απόδοση αυτών των φυτών και ότι είναι σήμερα αναγκαίο να τεθεί σε εφαρμογή ένα στρατηγικό, αποτελεσματικό και φιλόδοξο σχέδιο εφοδιασμού με φυτικές πρωτεΐνες, για να στηρίξει τη βιώσιμη ανάπτυξη της ευρωπαϊκής γεωργίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι το εν λόγω σχέδιο απαιτεί να κινητοποιηθούν διάφορες πολιτικές της Ένωσης και, κατά κύριο λόγο, η ΚΓΠ·

ΚΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Ένωση έχει χρησιμοποιήσει τις τελευταίες δεκαετίες τρεις βασικούς μοχλούς δράσης για την υποστήριξη του στόχου της ευρωπαϊκής ανεξαρτησίας στον τομέα των πρωτεϊνών, δηλαδή την προαιρετική συνδεδεμένη στήριξη για τις καλλιέργειες πρωτεϊνούχων και ελαιούχων φυτών, την πολιτική της ΕΕ στον τομέα των βιοκαυσίμων και την προϋπόθεση της διάθεσης του 30 % των άμεσων ενισχύσεων στην εφαρμογή μέτρων οικολογικού προσανατολισμού, η οποία θεσπίστηκε με την τελευταία μεταρρύθμιση της ΚΓΠ, συμπεριλαμβανομένης της υποχρέωσης να διατίθεται το 5 % των αρόσιμων εκτάσεων σε περιοχές οικολογικής εστίασης (EFA) και της απόφασης να επιτρέπεται σε αυτές η καλλιέργεια αζωτοδεσμευτικών φυτών και ενδιάμεσων καλλιεργειών·

ΚΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το ενδιαφέρον των γεωργών για τα αζωτοδεσμευτικά και πρωτεϊνούχα φυτά έχει αυξηθεί σημαντικά διότι αυτά τους βοηθούν να συμμορφωθούν με τις απαιτήσεις που τίθενται στο πλαίσιο του οικολογικού προσανατολισμού, και λαμβάνοντας υπόψη ότι το εν λόγω ενδιαφέρον θα ενθαρρύνει τους φορείς μεταποίησης να ξαναρχίσουν τις δραστηριότητές τους που σχετίζονται με τα εν λόγω φυτά ή να τις αυξήσουν·

ΚΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι κατά την περίοδο 2000-2013, τα μέτρα που εισήχθησαν από την ΚΓΠ δεν κατόρθωσαν από μόνα τους να αντιστρέψουν την πτωτική τάση ή τη στασιμότητα της παραγωγής πρωτεϊνών στην Ευρώπη, αλλά από το 2013 ο συνδυασμός αυτών των ενισχύσεων με τα μέτρα «οικολογικού προσανατολισμού» που επιτρέπει τις πρωτεϊνούχες καλλιέργειες σε περιοχές οικολογικής εστίασης οδήγησε σε μεγάλη αύξηση της παραγωγής πρωτεϊνούχων φυτών στην ΕΕ·

ΚΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η πολιτική συμφωνία για την ΚΓΠ στην οποία κατέληξαν το Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και η Επιτροπή το 2013 προβλέπει τη δυνατότητα ανάπτυξης αζωτοδεσμευτικών καλλιεργειών σε περιοχές οικολογικής εστίασης·

ΚΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με έρευνες, οι παραγωγοί ζωοτροφών προσθέτουν συχνά περισσότερες πρωτεΐνες στις ζωοτροφές από ό,τι θεωρείται αναγκαίο και ότι μπορεί να επιτευχθεί καλύτερη αποδοτικότητα μέσω ενός καλύτερου καθορισμού της αναγκαίας για το κάθε είδος ζώων περιεκτικότητας σε πρωτεΐνες·

ΚΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, λόγω του χαμηλού ποσοστού των πρωτεϊνούχων καλλιεργειών στην ΕΕ, ο αριθμός των ερευνητικών προγραμμάτων για τις φυτικές πρωτεΐνες παρουσιάζει πτώση, συνοδεύεται δε από μείωση της κατάρτισης, της καινοτομίας και της απόκτησης πρακτικής εμπειρίας στην ΕΕ· λαμβάνοντας υπόψη ότι η αποδοτικότητα των καινοτομιών πρέπει να βελτιωθεί και η ερευνητική πολιτική στον τομέα των πρωτεϊνών να ενταθεί, όμως προοπτικές επιτυχίας θα υπάρξουν μόνο με την υποστήριξη μεσοπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων πολιτικών δεσμεύσεων· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ερευνητική πολιτική στον τομέα των πρωτεϊνών θα πρέπει επίσης να περιλαμβάνει τοπικά προσαρμοσμένες εντόπιες ποικιλίες ψυχανθών·

ΚΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η στήριξη των δραστηριοτήτων βελτίωσης των φυτών θα είναι σημαντική για την ανάπτυξη νέων ποικιλιών πρωτεϊνούχων καλλιεργειών που θα μπορούν να συμβάλουν στην αύξηση της παραγωγής πρωτεϊνών στην ΕΕ· λαμβάνοντας υπόψη ότι, για να είναι αποτελεσματικές οι δραστηριότητες βελτίωσης των φυτών, απαιτούνται μια επαρκώς χρηματοδοτούμενη μακροπρόθεσμη ερευνητική πολιτική και ένα κατάλληλο ρυθμιστικό περιβάλλον που να ενθαρρύνει την καινοτομία·

ΚΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή έχει ήδη χρηματοδοτήσει, και συνεχίζει να χρηματοδοτεί, μια σειρά σχετικών σχεδίων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων υπό τον τίτλο «SFS-44-2016 – Ένα κοινό πρόγραμμα βελτίωσης των φυτών για τη μείωση της εξάρτησης της ΕΕ και της Κίνας από τις εισαγωγές πρωτεϊνών»· λαμβάνοντας υπόψη ότι θα πρέπει να διασφαλιστεί η κατάλληλη κοινοποίηση, διάχυση και αξιοποίηση των αποτελεσμάτων αυτών των σχεδίων, ούτως ώστε οι μελλοντικές πολιτικές αποφάσεις στον τομέα αυτόν να βασίζονται σε απτά στοιχεία·

ΚΘ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το κόστος της σόγιας έχει σχεδόν διπλασιαστεί σε πραγματικές τιμές από το 2007 και μετά·

1.  εκτιμά ότι είναι καιρός να τεθεί σε εφαρμογή ένα εκτενές ευρωπαϊκό στρατηγικό σχέδιο παραγωγής και εφοδιασμού με φυτικές πρωτεΐνες, το οποίο θα βασίζεται στη βιώσιμη ανάπτυξη όλων των καλλιεργειών που υπάρχουν σε όλη την Ένωση· είναι ακόμη της γνώμης ότι η αλλαγή αυτή συνεπάγεται τη σημαντική τροποποίηση των συστημάτων παραγωγής μας ώστε να ανταποκρίνονται στις βιοποριστικές ανάγκες των γεωργών και στις απαιτήσεις της κυκλικής οικονομίας και της βιώσιμης γεωργικής παραγωγής, βάσει αρχών όπως της αγροοικολογίας και άλλων φιλοπεριβαλλοντικών πρακτικών, συμπεριλαμβανομένων των εκτροφής μηρυκαστικών χαμηλών εισροών στο πλαίσιο βόσκησης τόσο σε μόνιμους βοσκοτόπους όσο και σε προσωρινούς λειμώνες σε αρόσιμες εκτάσεις·

2.  καλεί την Επιτροπή να λάβει άμεσα μέτρα ώστε να αποτραπεί οποιαδήποτε μείωση των σημερινών επιπέδων ·παραγωγής πρωτεϊνούχων φυτών, λαμβανομένων δεόντως υπόψη των περιβαλλοντικών οφελών από τη συμβατική καλλιέργεια αζωτοδεσμευτικών φυτών σε περιοχές οικολογικής εστίασης (EFA)·

3.  σημειώνει ότι οι καλλιέργειες ψυχανθών μπορούν να ωφελήσουν το περιβάλλον χάρη στην δυνατότητά τους να δεσμεύουν το άζωτο από τον ατμοσφαιρικό αέρα· επιπροσθέτως επισημαίνει ότι στα οφέλη αυτά περιλαμβάνονται η μείωση της χρήσης λιπασμάτων από ορυκτά καύσιμα, η βελτίωση της ποιότητας του εδάφους και της γονιμότητας και, με την αμειψισπορά, η μείωση των επιπέδων των ασθενειών που οφείλονται στη συνεχή μονοκαλλιέργεια και η προστασία και βελτίωση της βιοποικιλότητας· τονίζει ακόμη ότι η βιολογική αζωτοδεσμευτική ικανότητα αυτών των φυτών μπορεί να βοηθήσει στη μείωση του κόστους εισροών και των πιθανών αρνητικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων από την υπερβολική χρήση λιπασμάτων·

4.  ζητεί τη θέσπιση μιας ευρωπαϊκής πλατφόρμας με την υποστήριξη του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου Αγοράς Καλλιεργειών που θα καθιστά δυνατή: τον προσδιορισμό των περιοχών καλλιέργειας ευρωπαϊκών πρωτεϊνούχων ανά κατηγορία φυτού και ανά τοποθεσία, την έκδοση τεχνικών πλαισίων αναφοράς διαθέσιμων σε όλους τους γεωργούς, τον καθορισμό των ικανοτήτων παραγωγής ευρωπαϊκών πρωτεϊνούχων με σκοπό τη διευκόλυνση της εμπορίας, και την καταγραφή όλων των δημόσιων και ιδιωτικών ερευνών σε θέματα πρωτεϊνών·

5.  συνιστά να επικεντρωθούμε σε όλες τις πηγές φυτικών πρωτεϊνών, δηλαδή σε φυτά χρησιμοποιούμενα τόσο για ανθρώπινη κατανάλωση όσο και για ζωοτροφές, και να εκδοθούν κανονιστικές ρυθμίσεις που θα στηρίζουν την ανάπτυξη και εμπορία των νέων φυτικής προέλευσης πρωτεϊνών· εκτιμά ακόμη πως θα πρέπει να γίνουν περισσότερες έρευνες για εναλλακτικές πηγές πρωτεϊνών·

6.  αναγνωρίζει πως η παραγωγή σόγιας στη Νότιο Αμερική αποτελεί σημαντικό παράγοντα αλλαγής της χρήσης γης και προκαλεί πολλά περιβαλλοντικά προβλήματα όπως τη ρύπανση των υπόγειων υδάτων από τα φυτοφάρμακα, τη διάβρωση του εδάφους, την εξάντληση των υδάτινων πόρων και την αποψίλωση των δασών, με αποτέλεσμα μια καταστροφική απώλεια βιοποικιλότητας· αναγνωρίζει πως η παραγωγή σόγιας έχει αρνητικές κοινωνικές και υγειονομικές επιπτώσεις στις χώρες παραγωγούς, επιδεινούμενες από τα αδύναμα δικαιώματα γαιοκτησίας, την αρπαγή γαιών, τις αναγκαστικές εξώσεις και άλλες παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων·

7.  υπενθυμίζει ότι η κρίση της ΣΕΒ τη δεκαετία του 1990 και η απαγόρευση της χρήσης μεταποιημένων ζωικών πρωτεϊνών στις ζωοτροφές, όπως θεσπίστηκε στον κανονισμό (ΕΚ) αριθ. 999/2001, έχουν αυξήσει τη ζήτηση για φυτικές πρωτεΐνες στην Ευρώπη· σημειώνει ότι στον ευρωπαϊκό κλάδο της ιχθυοκαλλιέργειας χρησιμοποιούνται εναλλακτικές ευρωπαϊκές πηγές πρωτεϊνούχων ζωοτροφών, όπως το ιχθυάλευρο·

Οι πολλαπλοί στόχοι του σχεδίου

8.  εκτιμά ότι το εν λόγω σχέδιο πρέπει να αποβλέπει στη μεγιστοποίηση της βιώσιμης παραγωγής βιομάζας στις πρόσφορες γεωργικές εκτάσεις με την ανάπτυξη μόνιμης φυτικής κάλυψης, της οποίας ένα μέρος πρέπει να αφιερωθεί στην προμήθεια πρωτεϊνών·

9.  εκτιμά ότι είναι αναγκαίο να διερευνηθούν περισσότερο οι δυνατότητες που προσφέρουν οι καλλιέργειες ψυχανθών, είτε σπόρων είτε χορτονομής, δεδομένου ότι αυτή η οικογένεια φυτών προσφέρει πολλά αγρονομικά, οικονομικά και περιβαλλοντικά οφέλη, αφού το βασικό πλεονέκτημά τους είναι ότι ρυθμίζουν το ατμοσφαιρικό άζωτο χάρη σε ένα συμβιωτικό σύστημα, που μειώνει τις ανάγκες σε συνθετικά αζωτούχα λιπάσματα και απαιτεί ελάχιστη χρήση φυτοφαρμάκων· τονίζει ότι τα ψυχανθή δημιουργούν μια καλή δομή του εδάφους για τις επόμενες καλλιέργειες μέσω της παραγωγής αζώτου, που μπορεί να επιφέρει αύξηση της απόδοσης κατά 10 με 20 %· επισημαίνει ότι η εναλλαγή ωφελεί την ποιότητα του εδάφους, μειώνει τα επίπεδα ασθενειών και στηρίζει τη βιοποικιλότητα·

10.  τονίζει επιπλέον ότι, στα συστήματα αμειψισποράς που περιλαμβάνουν καλλιέργειες ψυχανθών, οι αναπαραγωγικοί κύκλοι των επιβλαβών και των παθογόνων οργανισμών διακόπτονται και, κατά συνέπεια, μειώνονται τα επίπεδα φυτικών ασθενειών και η ανάγκη χρήσης φυτοφαρμάκων· σημειώνει ότι ένα ακόμη όφελος συνίσταται στην αύξηση της βιοποικιλότητας μέσω της διακοπής των μονοκαλλιεργειών σε ετήσια βάση·

11.  συνιστά να υποστηριχθεί ιδίως στο πλαίσιο της ΚΓΠ η καλλιέργεια σόγιας στην ΕΕ καθιστάμενη κερδοφόρα και ανταγωνιστική, καθώς νέες ποικιλίες διανοίγουν νέες δυνατότητες για κάποιες περιοχές όπου το φυτό μπορεί να προσαρμοστεί, επισημαίνει όμως ότι τούτο δεν θα πρέπει να επισκιάσει την καλλιέργεια άλλων πρωτεϊνούχων σπόρων (λούπινα, κουκιά, μπιζέλια, ρεβίθια, αραχίδες, φάβα κ.λπ.)· εκτιμά πως αυτή η μεγάλη ποικιλία ειδών καθιστά δυνατή τη μεγιστοποίηση της παραγωγής πρωτεϊνών σε όλες τις περιφέρειες της Ευρώπης ανάλογα με τις τοπικές γεωκλιματικές συνθήκες·

12.  ζητεί να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στη διαχείριση των καλλιεργειών χόρτου και τριφυλλιού οι οποίες, λόγω των σημαντικών εκτάσεων που καταλαμβάνουν, συμβάλλουν σημαντικά στην κάλυψη των αναγκών των ζωοτροφών σε πρωτεΐνες (μόνο για μηρυκαστικά)· σημειώνει ότι οι καλλιέργειες ψυχανθών, όπως το τριφύλλι, μπορούν να αναπτυχθούν ικανοποιητικά στους βοσκοτόπους·

13.  συνιστά να επανενταχθούν οι φυτικές πρωτεϊνούχες καλλιέργειες, όπως η σόγια, η μηδική (αλφάλφα), τα κουκιά, τα μπιζέλια και φυτά όπως το τριφύλλι, οι χορτονομές ψυχανθών καθώς και πολλά άλλα ψυχανθή, στα μεγάλης κλίμακας συστήματα αροτραίων καλλιεργειών και στα συστήματα ζωοτροφών·

14.  αντιλαμβάνεται την ανάγκη να αναπτυχθούν τοπικές και περιφερειακές αλυσίδες παραγωγής και μεταποίησης πρωτεϊνών με τη συγκρότηση ομάδων γεωργών και με τη δημιουργία στενότερων δεσμών μεταξύ καλλιεργητών αροτραίων φυτών και κτηνοτρόφων (συμβάσεις εφοδιασμού και ανταλλαγών, οικοδόμηση αποκεντρωμένων μικρομεσαίων μονάδων βιο-επεξεργασίας «πράσινης πρωτεΐνης»), ώστε να ανταλλάσσουν γνώσεις για ποικιλίες ψυχανθών, αμειψισπορές και εδάφη που προσφέρονται καλύτερα· θεωρεί χρήσιμο να υποστηριχθούν στο πλαίσιο της ΚΓΠ οι φορείς που αναλαμβάνουν κινδύνους εισερχόμενοι σε βραχείες αλυσίδες εφοδιασμού με πρωτεϊνούχες τροφές και ζωοτροφές· τονίζει τη σημασία των απευθείας συμβάσεων μεταξύ καλλιεργητών και παραγωγών ζωοτροφών·

15.  ενθαρρύνει την προώθηση της παραγωγής ποιοτικών ποικιλιών φυτικών πρωτεϊνών χωρίς ΓΤΟ με πλήρη ανιχνευσιμότητα και σήμανση (τόσο ως προς τον τόπο παραγωγής όσο και ως προς τις μεθόδους), ως απάντηση στο αυξανόμενο ενδιαφέρον των Ευρωπαίων καταναλωτών για προϊόντα χωρίς ΓΤΟ·

16.  κρίνει αναγκαίο να υποστηριχθεί μια μεγαλύτερη αυτάρκεια των εκμεταλλεύσεων σε ζωοτροφές σε επίπεδο εκμετάλλευσης αλλά και περιφέρειας, για τα μηρυκαστικά αλλά και για τα μονογαστρικά θηλαστικά, ακόμη και μέσω της εντός της εκμετάλλευσης παραγωγής ζωοτροφών·

17.  κρίνει σκόπιμο να ελαχιστοποιηθούν οι απώλειες συγκομιδής και υπολειμματικών ροών και να αυξηθεί η διατροφική αξία μέσω της βελτίωσης των συνθηκών συγκομιδής, αποθήκευσης και μεταποίησης (αποξήρανση, δεματοποίηση κ.λπ.)·

18.  θεωρεί ότι για να αυξηθεί η παραγωγή φυτικής πρωτεΐνης πρέπει να γίνει πιο κερδοφόρες αυτές οι καλλιέργειες και να αναπτυχθούν πρακτικές όπως η αμειψισπορά (ελάχιστης διάρκειας 3 ετών), η συγκαλλιέργεια ψυχανθών, και να αυξηθούν οι συνδυασμοί ποικιλιών και καλλιεργειών στους τομείς παραγωγής σπόρων (τριφύλλι/κράμβη, τριτικάλε/μπιζέλια κ.λπ.) και ζωοτροφών (χόρτο, τριφύλλι, σμιγάδι κ.λπ.), για τη μετάβαση σε ένα πιο βιώσιμο αγροδιατροφικό σύστημα που θα στηρίξει τη μετάβαση από τις μονοκαλλιέργειες υψηλής έντασης εισροών εντός και εκτός της ΕΕ σε διαφοροποιημένα αγροοικολογικά συστήματα·

19.  ζητεί να ξεκινήσει έρευνα σχετικά με: την καταλληλότητα για χρήση σε αμειψισπορά και μικτές καλλιέργειες· την επιλογή νέων ποικιλιών και ειδών που να προσφέρουν ευελιξία στους γεωργούς προκειμένου να προσαρμοστούν στην κλιματική αλλαγή· την ανθεκτικότητα στις πιέσεις· τη μείξη καλλιεργειών· τη βελτίωση της απόδοσης· την περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες και την πεπτικότητα των ζωοτροφών (σπόροι με φύτρο, ελαιοκράμβη κ.λπ.)· την αυξημένη αντίσταση των φυτών απέναντι στις ασθένειες· την εκβλάστηση των ζιζανίων ως μέσο ελέγχου τους· το μεταβολισμό των ζωοτροφών· και τους βιοδιεγέρτες· τονίζει την ανάγκη να διαθέτουν οι γεωργοί μια συνεκτική «εργαλειοθήκη» που θα περιλαμβάνει πρακτικές διαχείρισης, τεχνικές και προϊόντα φυτοπροστασίας για την καταπολέμηση των παρασίτων και άλλων παραγόντων που μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά την απόδοση και την ανάπτυξη των καλλιεργειών·

20.  ζητεί να γίνουν μεγάλες επενδύσεις στην έρευνα, συμπεριλαμβανομένης της έρευνας στις ποικιλίες, ώστε να βελτιωθεί η γεωργική απόδοση αυτών των καλλιεργειών, να καταστούν οικονομικώς ελκυστικά τα πρωτεϊνούχα φυτά, που πιθανόν πάσχουν όταν συγκρίνονται με τα περιθώρια κέρδους άλλων καλλιεργειών, να προσφερθούν περισσότερες ποικιλίες προκειμένου να εξασφαλιστούν οι αποδόσεις, να λυθούν τα γεωπονικά προβλήματα που περιορίζουν την καλλιέργεια πρωτεϊνούχων, και να εξασφαλιστούν οι αναγκαίες ποσότητες για την οργάνωση των αλυσίδων παραγωγής και διανομής· τονίζει πως είναι επίσης απαραίτητο να αναπτυχθούν πρωτεϊνούχα φυτά που να είναι πιο προσαρμοσμένα στο κλίμα της Ευρώπης, να βελτιωθεί η πρωτεϊνική τιμή τους και να δοθούν εγγυήσεις για την ασφάλεια των επενδύσεων, ώστε να προωθηθεί η έρευνα·

21.  συνιστά ευρύτερη εφαρμογή της γεωργίας ακριβείας, ιδίως μέσω ψηφιοποίησης, προκειμένου να ρυθμίζονται όσο το δυνατόν ακριβέστερα οι εισροές αζώτου των φυτών, καθώς και το σιτηρέσιο των ζώων και, ως εκ τούτου, να περιοριστούν οι σπατάλες και ορισμένες μορφές ρύπανσης, ενώ επίσης συνιστά να χρησιμοποιούνται περισσότερο τα συστήματα μηχανικής αντιμετώπισης των ζιζανίων·

22.  προτίθεται να ενθαρρύνει: την απόκτηση νέων γνώσεων· τη μεταφορά τεχνογνωσίας· την αρχική και τη συνεχή κατάρτιση· καθώς και τη στήριξη όλων των μορφών καινοτομίας και εφαρμοσμένης έρευνας τόσο στα τρόφιμα για ανθρώπινη κατανάλωση όσο και στις ζωοτροφές·

23.  ζητεί να υποστηριχθούν όλες οι μορφές καινοτομίας και εφαρμοσμένης έρευνας, μέσα από την κοινή χρήση εμπειριών και γνώσεων και με βάση κυρίως τους τοπικούς φορείς που προσφέρουν καινοτόμες λύσεις·

24.  ζητεί να τεθούν κριτήρια βιωσιμότητας στις εισαγωγές ζωοτροφών, προκειμένου στις τρίτες χώρες να εξασφαλιστεί η βιώσιμη παραγωγή πρωτεϊνούχων φυτών που δεν θα οδηγεί σε αρνητικές περιβαλλοντικές ή κοινωνικές επιπτώσεις·

25.  τονίζει τον σημαντικό ρόλο που η διατροφική εκπαίδευση μπορεί να διαδραματίσει διαμορφώνοντας τη ζήτηση τροφίμων· υπογραμμίζει την ανάγκη έκδοσης διατροφικών κατευθυντήριων γραμμών, είτε σε επίπεδο ΕΕ είτε σε επίπεδο κρατών μελών, με στόχο την προώθηση της υγιεινής διατροφής και παράλληλα την αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών ανησυχιών που συνδέονται με την παραγωγή τροφίμων·

26.  θεωρεί απαραίτητο να ενισχυθεί η τεχνική υποστήριξη των γεωργών και η παροχή συμβουλών για την προώθηση της βιώσιμης παραγωγής πρωτεϊνούχων σπόρων και ζωοτροφών·

Τα μέσα υλοποίησης του σχεδίου

27.  εκτιμά πως το σχέδιο απαιτεί κινητοποίηση και συντονισμό διαφόρων πολιτικών της ΕΕ: της ΚΓΠ· της ερευνητικής πολιτική·· της περιβαλλοντικής πολιτικής και της κλιματικής πολιτικής· της ενεργειακής πολιτικής· της πολιτικής της γειτονίας και της εμπορικής πολιτικής·

28.  θεωρεί σημαντικό να στηρίξει η ΚΓΠ τις πρωτεϊνούχες καλλιέργειες με διάφορα μέτρα, όπως οι προαιρετικές συνδεδεμένες ενισχύσεις –οι οποίες δεν θα πρέπει να περιορίζονται στις καλλιέργειες και περιφέρειες που δυσκολεύονται να δώσουν μεγαλύτερα περιθώρια δράσης– και οι ενισχύσεις οικολογικού προσανατολισμού, αλλά και μέσω του δεύτερου πυλώνα, ιδίως με αγροπεριβαλλοντικά μέτρα για τη βιολογική γεωργία και άλλα είδη γεωργίας, τις επενδύσεις στην ποιότητα, το σύστημα παροχής γεωργικών συμβουλών (FAS), την κατάρτιση, και βεβαίως την καινοτομία μέσω της Ευρωπαϊκής Σύμπραξης Καινοτομίας (EIP)· τονίζει ότι η θέσπιση των συνδεδεμένων ενισχύσεων έχει δώσει ώθηση στην παραγωγή πρωτεϊνούχων φυτών σε ορισμένα κράτη μέλη·

29.  πιστεύει ότι θα μπορούσαν να αντληθούν χρήσιμα διδάγματα από την πρόσφατη απαγόρευση της χρήσης φυτοφαρμάκων σε περιοχές οικολογικής εστίασης (EFA), παρότι το 2016, οι εν λόγω περιοχές κάλυπταν το 15 % των ευρωπαϊκών αροτραίων εκτάσεων (8 εκατομμύρια εκτάρια) και σχεδόν το 40 % των περιοχών αυτών χρησιμοποιείται για καλλιέργειες αζωτοδεσμευτικών φυτών ή για ενδιάμεσες καλλιέργειες· πιστεύει ότι στο πλαίσιο της διαδικασίας αξιοποίησης όλων των χρησιμοποιήσιμων γεωργικών εκτάσεων που προβλέπονται από το σχέδιο πρωτεϊνικής αυτάρκειας, οι περιοχές οικολογικής εστίασης (EFA) μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την παραγωγή πρωτεϊνών, τόσο στη συμβατική γεωργία —με ολοκληρωμένη φυτοπροστασία λόγω του ότι οι γεωργοί στις περιοχές οικολογικής εστίασης που καλλιεργούν αυτά τα φυτά με συμβατικές μεθόδους δεν έχουν πάντα κάποια διασφάλιση ότι θα μπορέσουν να αντιδράσουν σε εισβολές επιβλαβών οργανισμών— όσο και στη βιολογική γεωργία, δεδομένου ότι το ισοδύναμο για την αντικατάσταση των εισαγωγών σόγιας στην ΕΕ είναι σχεδόν 17 εκατομμύρια εκτάρια καλλιεργειών σόγιας στην Ένωση· εκτιμά πως οι περιοχές οικολογικής εστίασης είναι επίσης απαραίτητες για την ενίσχυση της βιοποικιλότητας, που απειλείται, και για την επισιτιστική μας ασφάλεια, δεδομένου ότι, ιδίως με τη βελτίωση της επικονίασης, η βιοποικιλότητα μπορεί να αυξήσει κατά 20 % περίπου τις αποδόσεις των παρακείμενων καλλιεργειών, οι οποίες ενδέχεται να περιλαμβάνουν πρωτεϊνούχα φυτά·

30.  συνιστά για τον οικολογικό προσανατολισμό να προσαρμοστεί σε συνάρτηση με την ανάγκη διατήρησης των μόνιμων βοσκοτόπων, ώστε να λαμβάνεται καλύτερα υπόψη σε ορισμένες περιφέρειες η ιδιαιτερότητα της μηδικής είτε μόνης είτε αναμεμειγμένης με αγρωστώδη σε προσωρινές χορτολιβαδικές εκτάσεις διάρκειας μεγαλύτερης των 5 ετών, διότι λόγω της διάρκειας αυτής οι εκτάσεις αυτές θα εντάσσονται στην κατηγορία των μόνιμων βοσκοτόπων που ορίζει ο νόμος, και αυτό θα απαγόρευε την αναστροφή τους μετά την πενταετή περίοδο, όταν η επαναφύτευσή τους θα επέτρεπε την παραγωγή μεγάλων ποσοτήτων πρωτεϊνών για ζωοτροφές με μεγαλύτερη πρωτεϊνική αυτάρκεια για τις εμπλεκόμενες εκμεταλλεύσεις·

31.  επικροτεί το γεγονός ότι, στο πλαίσιο της γενικής αναθεώρησης («Omnibus») της κοινής γεωργικής πολιτικής, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πέτυχε την αναπροσαρμογή του συντελεστή μετατροπής των καλλιεργειών αζωτοδεσμευτικών φυτών από το 0,7 στο 1, με αντάλλαγμα την απαγόρευση της χρήσης φυτοφαρμάκων σε περιοχές οικολογικής εστίασης·

32.  εκτιμά πως οποιαδήποτε ευρωπαϊκή πρωτεϊνική στρατηγική θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη την αναδιατύπωση της οδηγίας για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, τη διπλή χρήση των πρωτεϊνών και τον ρόλο των υποπροϊόντων τους, των αποβλήτων και καταλοίπων τους στην κυκλική οικονομία, και να ενθαρρύνει την εναλλαγή και διαφοροποίηση των καλλιεργειών και τη χρήση των υπό αγρανάπαυση εκτάσεων σε συμφωνία με τα βάσει της ΚΓΠ μέτρα οικολογικού προσανατολισμού·

33.  θεωρεί σημαντικό η μελλοντική ΚΓΠ να λαμβάνει υπόψη τις συμπληρωματικές προτάσεις για τη στήριξη της καλλιέργειας φυτικών πρωτεϊνών, όπως είναι οι προτάσεις περί συστημάτων ελάχιστης αμειψισποράς 3 ετών σε αρόσιμη γη, με σκοπό μια συνιστώσα ψυχανθών· στο πλαίσιο αυτό, τονίζει ότι, όταν βρίσκονται σε έξαρση ασθένειες που οφείλονται στον υγρό καιρό, πιθανόν τα κράτη μέλη να χρειάζονται μεγαλύτερης διάρκειας αμειψισπορά· θεωρεί επίσης ιδιαίτερα σημαντικό το να καθιερωθεί μια οικοσυστημική ενίσχυση πιο ευέλικτη από ό,τι η ενίσχυση οικολογικού προσανατολισμού, ώστε να αναγνωριστούν τα οφέλη των οσπρίων και των ελαιούχων για τη βιοποικιλότητα, συμπεριλαμβανομένης της δημιουργίας τροφής για τους επικονιαστές, να προβλεφθούν μηχανισμοί ανάληψης κινδύνων για όσους καινοτομούν και να θεσπιστεί μια πρωτεϊνική επί μέρους προτεραιότητα στην πολιτική αγροτικής ανάπτυξης·

34.  τονίζει την ανάγκη θέσπισης νέων μηχανισμών για να βοηθήσουν να αυξηθεί η προσφορά φυτικών πρωτεϊνών, ιδίως σόγιας, και να διασφαλίσουν τη δίκαιη εφαρμογή σε όλα τα κράτη μέλη·

35.  εκτιμά ότι η τρέχουσα έρευνα στον τομέα μιας πρωτεϊνικής στρατηγικής είναι κατακερματισμένη και στερείται εστίασης· ζητεί να ενταθούν οι ερευνητικές και αναπτυξιακές προσπάθειες, ιδίως η δημόσια έρευνα, για τις μη ευρέως διαδεδομένες πρωτεϊνούχες καλλιέργειες που είναι κατάλληλες τόσο για ανθρώπινη κατανάλωση όσο και για ζωοτροφές αλλά ενδιαφέρουν ελάχιστα ή καθόλου τους ιδιώτες επενδυτές, και για τις εναλλακτικές πρωτεΐνες όπως τις προερχόμενες από έντομα ή φύκια· ζητεί περισσότερη συνεργασία μεταξύ των δημοσίων και των ιδιωτικών ερευνητικών ιδρυμάτων· υπογραμμίζει την ανάγκη ενός ρυθμιστικού πλαισίου που να υποστηρίζει προγράμματα έρευνας και καινοτομίας με σκοπό την επίτευξη μιας μεγαλύτερης και ανταγωνιστικής παραγωγής πρωτεϊνών·

36.  συνιστά να αυξηθούν οι επενδύσεις σε βιομηχανικά και γεωργικά ερευνητικά σχέδια που εστιάζουν στη βελτίωση της ποιότητας και την αύξηση της πολυμορφίας των λειτουργικών πρωτεϊνών που προορίζονται για ανθρώπινη κατανάλωση·

37.  κρίνει αναγκαίο να διασφαλιστεί η αυτάρκειά μας σε σόγια μέσω μιας στενότερης συνεργασίας με τους γείτονές μας, και να διαφοροποιηθεί η βιωσιμότητα της προέλευσης των πρωτεϊνών που παράγονται εκτός ΕΕ, ιδίως σε γειτονικές της ΕΕ χώρες που έχουν επιλέξει την Ευρώπη και παράγουν σόγια που μπορεί να μεταφερθεί στην ΕΕ μέσω του Δούναβη· ζητεί οι εισαγωγές αυτές να πληρούν τα ίδια κοινωνικά και περιβαλλοντικά πρότυπα με την ενδοευρωπαϊκή παραγωγή και δέχεται ότι η σόγια χωρίς ΓΤΟ είναι ευπρόσδεκτη προκειμένου να ικανοποιήσει τις προσδοκίες των καταναλωτών·

38.  αναγνωρίζει ότι οι σημερινές γεωργικές πρακτικές είναι αδιανόητες χωρίς σόγια, ότι αυτό το εξαιρετικά σημαντικό ψυχανθές στο πρόσφατο παρελθόν είχε σχεδόν εξαφανιστεί από τις ευρωπαϊκές καλλιέργειες, και ότι η παραγωγή σόγιας αυξήθηκε από 17 εκατ. τόνους το 1960 σε 319 εκατ. το 2015·

39.  ζητεί προσαρμογές στον δεύτερο πυλώνα της ΚΓΠ, ώστε να αναγνωρίζεται και να ανταμείβεται καλύτερα η συμβολή αυτών των καλλιεργειών στη διατροφή των επικονιαστών σε κρίσιμες εποχιακές περιόδους (φυτά πρώιμης ανθοφορίας την άνοιξη) και ο ρόλος τους στην αντιμετώπιση του αποπληθυσμού των επικονιαστών·

40.  στηρίζει την καθιέρωση διαφανών συστημάτων επισήμανσης προϊόντων που βασίζονται σε πιστοποιημένα πρότυπα παραγωγής, όπως είναι τα πρότυπα Donau Soja και Europe Soya·

41.  θεωρεί ότι, παρότι οι συμφωνίες του Blair House του 1992 παραμένουν σε ισχύ, είναι εκ των πραγμάτων ξεπερασμένες και δεν θα πρέπει να παρεμποδίσουν τη βιώσιμη ανάπτυξη των πρωτεϊνούχων καλλιεργειών στην Ευρώπη·

o
o   o

42.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.

(1) ΕΕ C 199 E της 7.7.2012, σ. 58.
(2) Βλ. την έκθεση σχετικά με την πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου η οποία αφορά τους δημοσιονομικούς κανόνες που εφαρμόζονται στον γενικό προϋπολογισμό της Ένωσης, και την τροποποίηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 2012/2002, των κανονισμών (ΕΕ) αριθ. 1296/2013, (ΕΕ) αριθ. 1301/2013, (ΕΕ) αριθ. 1303/2013, (ΕΕ) αριθ. 1304/2013, (ΕΕ) αριθ. 1305/2013, (ΕΕ) αριθ. 1306/2013, (ΕΕ) αριθ. 1307/2013, (ΕΕ) αριθ. 1308/2013, (ΕΕ) αριθ. 1309/2013, (ΕΕ) αριθ. 1316/2013, (ΕΕ) αριθ. 223/2014, (ΕΕ) αριθ. 283/2014, (ΕΕ) αριθ. 652/2014 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, και της απόφασης αριθ. 541/2014/ΕΕ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου (Α8-0211/2017).
(3) Γενική Γραμματεία του Συμβουλίου 10055/17, Βρυξέλλες, 7 Ιουνίου 2017.
(4) ΕΕ L 147 της 18.6.1993, σ. 25.
(5) Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO), International Year of Pulses (IYP): Nutritious Seeds for a Sustainable Future.
(6) IP/B/AGRI/IC/2012-067 (PE 495.856).
(7) Κανονισμός (ΕΚ) αριθ. 999/2001 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 22ας Μαΐου 2001, για τη θέσπιση κανόνων πρόληψης, καταπολέμησης και εξάλειψης ορισμένων μεταδοτικών σπογγωδών εγκεφαλοπαθειών (ΕΕ L 147 της 31.5.2001, σ. 1).

Τελευταία ενημέρωση: 3 Δεκεμβρίου 2018Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου