Ευρετήριο 
 Προηγούμενο 
 Επόμενο 
 Πλήρες κείμενο 
Διαδικασία : 2017/2279(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A8-0138/2018

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A8-0138/2018

Συζήτηση :

PV 16/04/2018 - 27
CRE 16/04/2018 - 27

Ψηφοφορία :

PV 17/04/2018 - 6.14
CRE 17/04/2018 - 6.14
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P8_TA(2018)0105

Κείμενα που εγκρίθηκαν
PDF 545kWORD 72k
Τρίτη 17 Απριλίου 2018 - Στρασβούργο Οριστική έκδοση
Ενίσχυση της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής στην Ευρωπαϊκή Ένωση
P8_TA(2018)0105A8-0138/2018

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 17ης Απριλίου 2018 σχετικά με την ενίσχυση της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής στην Ευρωπαϊκή Ένωση: 7η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (2017/2279(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 3 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΣΕΕ) και τα άρθρα 4, 162, 174 ως 178 και 349 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΣΛΕΕ),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1303/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού κοινών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής, το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας, περί καθορισμού γενικών διατάξεων για το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο, το Ταμείο Συνοχής και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Θάλασσας και Αλιείας και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1083/2006 του Συμβουλίου(1),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1301/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, σχετικά με το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και για τη θέσπιση ειδικών διατάξεων σχετικά με τον στόχο «Επενδύσεις στην ανάπτυξη και την απασχόληση» και για την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1080/2006(2),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1304/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, για το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1081/2006 του Συμβουλίου(3),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1300/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, σχετικά με το Ταμείο Συνοχής και την κατάργηση του κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 1084/2006 του Συμβουλίου(4),

–  έχοντας υπόψη τον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1299/2013 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 17ης Δεκεμβρίου 2013, περί καθορισμού ειδικών διατάξεων για την υποστήριξη του στόχου της ευρωπαϊκής εδαφικής συνεργασίας από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης(5),

–  έχοντας υπόψη την 7η έκθεση της Επιτροπής της 9ης Οκτωβρίου 2017 σχετικά με την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή με τίτλο «Η περιφέρειά μου, η Ευρώπη μου, το μέλλον μας: 7η έκθεση για την οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή» (COM(2017)0583),

–  έχοντας υπόψη το Σύμφωνο του Άμστερνταμ που καθορίζει το αστικό θεματολόγιο για την ΕΕ, το οποίο συμφωνήθηκε κατά την άτυπη σύνοδο των υπουργών της ΕΕ που είναι υπεύθυνοι για αστικά θέματα, η οποία πραγματοποιήθηκε στις 30 Μαΐου 2016 στο Άμστερνταμ,

–  έχοντας υπόψη την απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης της 15ης Δεκεμβρίου 2015(6),

–  έχοντας υπόψη τον ευρωπαϊκό πυλώνα των κοινωνικών δικαιωμάτων που θεσπίστηκε στο Göteborg από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Συμβούλιο και την Επιτροπή, στις 17 Νοεμβρίου 2017,

–  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου, της 25ης Απριλίου 2017, με τίτλο «Για μια πολιτική συνοχής πιο αποτελεσματική, χρήσιμη και ορατή στους πολίτες μας»(7),

–  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα του Συμβουλίου, της 15ης Νοεμβρίου 2017, με τίτλο «Συνέργειες και απλουστεύσεις για την πολιτική συνοχής μετά το 2020»(8),

–  έχοντας υπόψη τη λευκή βίβλο της Επιτροπής, της 1ης Μαρτίου 2017, με τίτλο «Το μέλλον της Ευρώπης - Προβληματισμοί και σενάρια για την ΕΕ των 27 έως το 2025» (COM(2017)2025),

–  έχοντας υπόψη το έγγραφο προβληματισμού της Επιτροπής σχετικά με την κοινωνική διάσταση της Ευρώπης, της 26ης Απριλίου 2017 (COM(2017)0206),

–  έχοντας υπόψη το έγγραφο προβληματισμού της Επιτροπής για την τιθάσευση της παγκοσμιοποίησης, της 10ης Μαΐου 2017 (COM(2017)0240),

–  έχοντας υπόψη το έγγραφο προβληματισμού της Επιτροπής για την εμβάθυνση της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης, της 31ης Μαΐου 2017 (COM(2017)0291),

–  έχοντας υπόψη το έγγραφο προβληματισμού της Επιτροπής, της 28ης Ιουνίου 2017, για το μέλλον των οικονομικών της ΕΕ (COM(2017)0358),

–  έχοντας υπόψη το έγγραφο εργασίας της Επιτροπής, της 10ης Απριλίου 2017, με τίτλο «Η ανταγωνιστικότητα των περιφερειών χαμηλής ανάπτυξης και χαμηλού εισοδήματος: έκθεση σχετικά με τις υστερούσες περιφέρειες» (SWD(2017)0132),

–  έχοντας υπόψη το έγγραφο εργασίας της Επιτροπής με τίτλο «Γιατί η περιφερειακή ανάπτυξη έχει σημασία για το οικονομικό μέλλον της Ευρώπης»(9),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 14ης Φεβρουαρίου 2018, με τίτλο «Ένα νέο, σύγχρονο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο για μια Ευρωπαϊκή Ένωση που υλοποιεί αποτελεσματικά τις προτεραιότητές της μετά το 2020» (COM(2018)0098),

–  έχοντας υπόψη την ανακοίνωση της Επιτροπής, της 24ης Οκτωβρίου 2017, με τίτλο «Ισχυρότερη και ανανεωμένη στρατηγική εταιρική σχέση με τις εξόχως απόκεντρες περιφέρειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης» (COM(2017)0623),

–  έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Επιτροπής των Περιφερειών, της 11ης Μαΐου 2017, με τίτλο «Το μέλλον της πολιτικής συνοχής μετά το 2020: για μια ισχυρή και αποτελεσματική ευρωπαϊκή πολιτική συνοχής μετά το 2020»(10),

–  έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, της 25ης Μαΐου 2016, σχετικά με την ανακοίνωση της Επιτροπής με τίτλο «Επενδύσεις σε θέσεις εργασίας και ανάπτυξη – Μεγιστοποίηση της συμβολής των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων»(11),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 9ης Σεπτεμβρίου 2015, με τίτλο «Επενδύσεις για θέσεις εργασίας και ανάπτυξη: προώθηση της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής εντός της Ένωσης»(12),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 9ης Σεπτεμβρίου 2015, σχετικά με την αστική διάσταση των πολιτικών της ΕΕ(13),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 10ης Μαΐου 2016, με τίτλο «Νέα εργαλεία εδαφικής ανάπτυξης στο πλαίσιο της πολιτικής για τη συνοχή 2014-2020: ολοκληρωμένη εδαφική επένδυση (ITI) και τοπική ανάπτυξη με πρωτοβουλία κοινοτήτων (CLLD)»(14),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 18ης Μαΐου 2017, με τίτλο «Ο σωστός συνδυασμός χρηματοδότησης για τις περιφέρειες της Ευρώπης: εξισορρόπηση χρηματοδοτικών μέσων και επιχορηγήσεων στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής της ΕΕ»(15),

–  έχοντας υπόψη του ψήφισμά του, της 13ης Σεπτεμβρίου 2016, σχετικά με την πολιτική συνοχής και τις στρατηγικές έρευνας και καινοτομίας για έξυπνη εξειδίκευση (RIS3)(16),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 13ης Σεπτεμβρίου 2016, με τίτλο «Ευρωπαϊκή εδαφική συνεργασία – Βέλτιστες πρακτικές και καινοτόμα μέτρα(17),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 16ης Φεβρουαρίου 2017, με τίτλο «Επενδύσεις σε θέσεις εργασίας και ανάπτυξη – Μεγιστοποίηση της συμβολής των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων: αξιολόγηση της έκθεσης με βάση το άρθρο 16 παράγραφος 3 του ΚΚΔ»(18),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 13ης Ιουνίου 2017, σχετικά με τα δομικά στοιχεία για την πολιτική συνοχής της ΕΕ μετά το 2020(19),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 13ης Ιουνίου 2017, σχετικά με την ενίσχυση της συμμετοχής των εταίρων και της διαφάνειας των επιδόσεων των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων(20),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 6ης Ιουλίου 2017, με τίτλο «Προώθηση της συνοχής και της ανάπτυξης στις εξόχως απόκεντρες περιοχές της ΕΕ: εφαρμογή του άρθρου 349 της ΣΛΕΕ»(21),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 24ης Οκτωβρίου 2017, σχετικά με το έγγραφο προβληματισμού για το μέλλον των οικονομικών της ΕΕ(22),

–   έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 13ης Μαρτίου 2018, για τις υστερούσες περιφέρειες της ΕΕ(23),

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμά του, της 14ης Μαρτίου 2018, με τίτλο «Το προσεχές ΠΔΠ: προετοιμασία της θέσης του Κοινοβουλίου για το ΠΔΠ μετά το 2020»(24),

–  έχοντας υπόψη τα συμπεράσματα και τις συστάσεις της «Ομάδας υψηλού επιπέδου για την απλούστευση για τους δικαιούχους των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων (ΕΔΕΤ)»,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 52 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Περιφερειακής Ανάπτυξης και τις γνωμοδοτήσεις της Επιτροπής Προϋπολογισμών, της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων και της Επιτροπής Πολιτισμού και Παιδείας (Α8-0138/2018),

Α.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η πολιτική συνοχής έχει ως στόχο να προωθήσει την αρμονική και ισόρροπη ανάπτυξη του συνόλου της Ένωσης και των περιφερειών της, τείνοντας προς την ενίσχυση της οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής της, με βάση μια λογική αλληλεγγύης και με σκοπό να προωθήσει τη βιώσιμη ανάπτυξη, την απασχόληση, τη κοινωνική ένταξη και να μειώσει τις ανισότητες μεταξύ και εντός των περιφερειών, καθώς και την καθυστέρηση των λιγότερο ευνοημένων περιφερειών, σύμφωνα με τις Συνθήκες·

Β.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η 7η έκθεση για τη συνοχή δείχνει ότι οι περιφερειακές ανισότητες μειώνονται εκ νέου, ωστόσο η κατάσταση παρουσιάζει έντονες αντιθέσεις, ανάλογα εάν μετράται με το ΑΕΠ ανά κάτοικο, την απασχόληση ή άλλους δείκτες, και ότι ορισμένες ανισότητες διατηρούνται, μετακινούνται ή αυξάνονται, μεταξύ ή εντός των περιφερειών και των κρατών μελών, και μάλιστα εντός της ζώνης του ευρώ·

Γ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η 7η έκθεση για τη συνοχή περιέχει ανησυχητικές διαπιστώσεις όσον αφορά το ποσοστά ανεργίας, συμπεριλαμβανομένων των ποσοστών ανεργίας των νέων, τα οποία σε πολλές περιφέρειες δεν έχουν επανέλθει στα επίπεδα που βρίσκονταν πριν την κρίση, καθώς και όσον αφορά την ανταγωνιστικότητα, τη φτώχεια και την κοινωνική ένταξη·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το 24 % των Ευρωπαίων, ή περίπου 120 εκατομμύρια άτομα, είναι φτωχοί, κινδυνεύουν από φτώχεια ή έχουν σοβαρές υλικές στερήσεις και/ή ζουν σε νοικοκυριά με χαμηλή ένταση εργασίας· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αριθμοί των φτωχών εργαζομένων αυξάνονται και ότι οι αριθμοί των ανέργων νέων εξακολουθούν να είναι υψηλοί·

Ε.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η συνολική ανεργία και η ανεργία των νέων στην ΕΕ μειώνονται σταδιακά από το 2013, αλλά παραμένουν σε επίπεδα υψηλότερα από του 2008, στο 7,3 % και 16,1 % αντίστοιχα (Δεκέμβριος 2017) (25), με σημαντικές διαφορές μεταξύ και εντός των κρατών μελών, και ιδίως σε κάποια από τα κράτη μέλη που επηρεάστηκαν περισσότερο από τη χρηματοπιστωτική κρίση· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι περιφερειακές ανισότητες έχουν αρχίσει να μειώνονται· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι διαφορές στα ποσοστά ανεργίας μεταξύ των κρατών μελών εξακολουθούν να είναι σημαντικές, κυμαινόμενες από 2,4 % στην Τσεχική Δημοκρατία και 3,6 % στη Γερμανία έως 16,3 % στην Ισπανία και 20,9 % στην Ελλάδα, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία(26)· λαμβάνοντας υπόψη ότι η αφανής ανεργία —το φαινόμενο των άνεργων που είναι πρόθυμοι να εργαστούν αλλά που δεν αναζητούν ενεργά εργασία— ανερχόταν στο 18 % το 2016·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η 7η έκθεση για τη συνοχή επισημαίνει τη μεγάλη ποικιλομορφία των περιφερειών και των εδαφών, ακόμη και μέσα σε υφιστάμενες κατηγορίες περιφερειών, λόγω των ειδικών συνθηκών τους (εξόχως απόκεντρη περιφέρεια, αραιός πληθυσμός, χαμηλό εισόδημα, χαμηλή ανάπτυξη, κ.λπ.), γεγονός που καθιστά απαραίτητη μια ειδικά προσαρμοσμένη προσέγγιση σε επίπεδο περιφερειών·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι μια από τις βασικές συνεισφορές της 7ης έκθεσης για τη συνοχή αποτελεί ο προσδιορισμός ορισμένων περιφερειών που χαρακτηρίζονται «εγκλωβισμένες στην παγίδα του μεσαίου εισοδήματος», οι οποίες αντιμετωπίζουν κίνδυνο εγκατάλειψης, αποτελμάτωσης ή υστέρησης·

Η.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η 7η έκθεση για τη συνοχή επισημαίνει την ύπαρξη θυλάκων ένδειας, τον κίνδυνο εδαφικού κατακερματισμού και τη διεύρυνση των υπο-περιφερειακών ανισοτήτων, ακόμη και στις σχετικά ευημερούσες περιφέρειες·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η 7η έκθεση για τη συνοχή υπογραμμίζει ότι «ο αντίκτυπος της παγκοσμιοποίησης, της μετανάστευσης, της φτώχειας και της έλλειψης καινοτομίας, της κλιματικής αλλαγής, της ενεργειακής μετάβασης και της ρύπανσης δεν περιορίζεται στις λιγότερο αναπτυγμένες περιφέρειες»·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ενώ η πολιτική συνοχής έχει διαδραματίσει ουσιαστικό ρόλο στην ανάκαμψη της οικονομίας της ΕΕ μέσω της προώθησης της έξυπνης, βιώσιμης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης, οι δημόσιες επενδύσεις στην ΕΕ εξακολουθούν να βρίσκονται κάτω από το προ κρίσης επίπεδο, με σημαντικά κενά σε ορισμένα από τα κράτη μέλη που επλήγησαν περισσότερο από την κρίση, καθώς υποχώρησαν από το 3,4 % του ΑΕΠ το 2008 στο 2,7 % το 2016·

ΙΑ.   λαμβάνοντας υπόψη ότι η 7η έκθεση για τη συνοχή παρουσιάζει σαφώς τα αποτελέσματα της πολιτική συνοχής ως προς την ανάπτυξη, τις θέσεις εργασίας, τις μεταφορές, την ενέργεια, το περιβάλλον και την εκπαίδευση και κατάρτιση, όπως καταδεικνύεται στη περίοδο προγραμματισμού 2014-2020 μέσω της στήριξης 1,1 εκατομμυρίων ΜΜΕ, οδηγώντας άμεσα στη δημιουργία περαιτέρω 420 000 νέων θέσεων εργασίας, βοηθώντας πάνω από 7,4 εκατομμύρια ανέργους να βρουν εργασία και βοηθώντας επιπλέον πάνω από 8,9 εκατομμύρια άτομα να αποκτήσουν νέα προσόντα, με αποτέλεσμα η πολιτική αυτή να αποτελεί τη συγκολλητική ουσία που κρατά την Ευρώπη ενωμένη·

Η προστιθέμενη αξία της πολιτικής συνοχής

1.  θεωρεί απαραίτητο η πολιτική συνοχής, κατά τη νέα περίοδο προγραμματισμού, να συνεχίσει να καλύπτει επαρκώς το σύνολο των ευρωπαϊκών περιφερειών και να παραμείνει το κύριο δημόσιο επενδυτικό μέσο της Ευρωπαϊκής Ένωσης που θα βασίζεται σε μια μακροπρόθεσμη στρατηγική και σε μακροπρόθεσμες προοπτικές, θα συνοδεύεται από έναν προϋπολογισμό αντίστοιχο του μεγέθους των υφιστάμενων και των νέων προκλήσεων, και θα εξασφαλίζει την εκπλήρωση των βασικών στόχων της πολιτικής· τονίζει ότι η μια συγκέντρωση της πολιτικής συνοχής αποκλειστικά και μόνο στις λιγότερο αναπτυγμένες περιφέρειες θα παρεμπόδιζε την πρόοδο στις πολιτικές προτεραιότητες της Ένωσης ως συνόλου·

2.  υπογραμμίζει ότι η πολιτική συνοχής δημιουργεί ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία συνεισφέροντας στα ευρωπαϊκά δημόσια αγαθά και στις ευρωπαϊκές προτεραιότητες (όπως ανάπτυξη, κοινωνική ένταξη, καινοτομία και προστασία του περιβάλλοντος), καθώς και στις δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις, και ότι αποτελεί βασικό εργαλείο για την επίτευξη του στόχου της Συνθήκης για την καταπολέμηση των ανισοτήτων με σκοπό την προς τα άνω προσαρμογή των προτύπων διαβίωσης και τη μείωση της καθυστέρησης των λιγότερο ευνοημένων περιοχών·

3.  υπενθυμίζει την ισχυρή προσήλωσή του στην επιμερισμένη διαχείριση και στην αρχή της εταιρικής σχέσης, η οποία θα πρέπει να διατηρηθεί και να ενισχυθεί για την περίοδο μετά το 2020, καθώς και στη πολυεπίπεδη διακυβέρνηση και στην επικουρικότητα, που συνεισφέρουν στην προστιθέμενη αξία της πολιτικής συνοχής· υπογραμμίζει ότι η προστιθέμενη αξία αυτής της πολιτικής οφείλεται πρωτίστως στην ικανότητά της να λαμβάνει υπόψη τις εθνικές αναπτυξιακές ανάγκες καθώς και τις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητες των διαφόρων περιφερειών και εδαφών, και να φέρνει την Ένωση πιο κοντά στους πολίτες της·

4.  υπογραμμίζει ότι η ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία αποτυπώνεται έντονα στην ευρωπαϊκή εδαφική συνεργασία (ETC) σε όλες της τις διαστάσεις (διασυνοριακή, διεθνική και διαπεριφερειακή συνεργασία, τόσο εσωτερική όσο και εξωτερική), δεδομένου ότι συμβάλλει στην επίτευξη των συνολικών στόχων οικονομικής, κοινωνικής και εδαφικής συνοχής, καθώς και στην αλληλεγγύη· ζητεί εκ νέου να αυξηθεί το μερίδιό της στον προϋπολογισμό της πολιτικής συνοχής, με παράλληλη βελτίωση του συντονισμού μεταξύ των διαφόρων προγραμμάτων ώστε να αποφεύγονται οι αλληλεπικαλύψεις· υπενθυμίζει τη σημασία της εφαρμογής μακροπεριφερειακών στρατηγικών για την επίτευξη των στόχων της πολιτικής συνοχής·

5.  σημειώνει ότι η εφαρμογή της πολιτικής συνοχής σε μια περιφέρεια μπορεί να έχει εξωτερικά επακόλουθα και αποφέρει άμεσα και έμμεσα δευτερογενή οφέλη σε ολόκληρη την ΕΕ, λόγω, μεταξύ άλλων, της αύξησης των εμπορικών συναλλαγών, με αποτέλεσμα να ενισχύεται η ενιαία αγορά· επισημαίνει, ωστόσο, ότι τα οφέλη αυτά ποικίλλουν σημαντικά από το ένα κράτος μέλος στο άλλο, ανάλογα ιδίως με τη γεωγραφική εγγύτητα και τη διάρθρωση των οικονομιών των κρατών μελών·

6.  υπογραμμίζει την ανάγκη ανάπτυξης μιας μεθοδολογίας για το «κόστος της πολιτικής μη συνοχής» προκειμένου να δοθούν επιπλέον ποσοτικοποιήσιμα αποδεικτικά στοιχεία σχετικά με την ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία της πολιτικής συνοχής, ακολουθώντας το παράδειγμα του έργου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σχετικά με το «κόστος της μη Ευρώπης»·

Η εδαφική διάσταση

7.  σημειώνει ότι οι αστικές περιοχές συνδυάζουν, αφενός, σημαντικές ευκαιρίες ανάπτυξης, επενδύσεων και καινοτομίας και, αφετέρου, διάφορες περιβαλλοντικές, οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις, μεταξύ άλλων και λόγω της συγκέντρωσης πολλών ανθρώπων και της ύπαρξης θυλάκων ένδειας, ακόμη και στις σχετικά ευημερούσες πόλεις· τονίζει, ως εκ τούτου, ότι ο κίνδυνος της φτώχειας ή του κοινωνικού αποκλεισμού εξακολουθεί να αποτελεί βασική πρόκληση·

8.  υπογραμμίζει ότι η ενίσχυση της εδαφικής διάστασης της πολιτικής συνοχής συνεπάγεται επίσης μεγαλύτερη εστίαση στα ζητήματα των περιαστικών και αγροτικών περιοχών, με αξιοποίηση της εμπειρογνωμοσύνης των τοπικών αρχών, ενώ ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στις πόλεις μεσαίου μεγέθους σε κάθε κράτος μέλος·

9.  υπογραμμίζει τη σημασία της στήριξης των αγροτικών περιοχών σε όλη την ποικιλομορφία τους, με αξιοποίηση των δυνατοτήτων τους, μέσω της ενθάρρυνσης των επενδύσεων σε έργα που στηρίζουν τις τοπικές οικονομίες, καθώς και της βελτίωσης της συνδεσιμότητας και της προσβασιμότητας στον τομέα των μεταφορών και των ευρυζωνικών δικτύων υψηλής ταχύτητας, και μέσω της παροχής συνδρομής στις περιοχές αυτές προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις που δέχονται, ήτοι την απερήμωση της υπαίθρου, τη κοινωνική ένταξη, την έλλειψη ευκαιριών απασχόλησης, επιχειρηματικών κινήτρων και οικονομικά προσιτής στέγασης, την απώλεια πληθυσμού, τη καταστροφή των κοινοτήτων του κέντρου των πόλεων, τις περιοχές χωρίς υγειονομική περίθαλψη, κ.λπ.· τονίζει, εν προκειμένω, τη σημασία του δεύτερου πυλώνα της ΚΓΠ ως προς τη προώθηση της βιώσιμης αγροτικής ανάπτυξης·

10.  ζητεί να λαμβάνονται περισσότερο υπόψη ορισμένες εδαφικές ιδιαιτερότητες, όπως αυτές των περιοχών που αναφέρονται στο άρθρο 174 παράγραφος 3 ΣΛΕΕ, όπως οι νησιωτικές, ορεινές, αγροτικές, παραμεθόριες, βορειότατες, παράκτιες ή περιφερειακές περιοχές, κατά τον καθορισμό των επενδυτικών προτεραιοτήτων· υπογραμμίζει τη σημασία της θέσπισης ειδικά προσαρμοσμένων στρατηγικών, προγραμμάτων και δράσεων για τις διάφορες αυτές περιοχές, ή ακόμη και της διερεύνησης της πιθανής δρομολόγησης νέων ειδικών θεματολογίων, ακολουθώντας το παράδειγμα που δίνει το αστικό θεματολόγιο για την ΕΕ και το Σύμφωνο του Άμστερνταμ·

11.  υπενθυμίζει ότι η ιδιαίτερη διαρθρωτική, οικονομική και κοινωνική κατάσταση των εξόχως απόκεντρων περιφερειών δικαιολογεί ειδικά μέτρα, μεταξύ άλλων όσον αφορά τις συνθήκες πρόσβασής τους στα ΕΔΕΤ, σύμφωνα με το άρθρο 349 ΣΛΕΕ· εμμένει στην αναγκαιότητα παγίωσης όλων των παρεκκλίσεων που αποσκοπούν να αντισταθμίσουν τα διαρθρωτικά τους μειονεκτήματα, καθώς και βελτίωσης, με κατάλληλη προσαρμογή όποτε είναι αναγκαίο, των ειδικών μέτρων για αυτές τις περιφέρειες· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να βασιστούν στην απόφαση του Δικαστηρίου της ΕΕ, της 15ης Δεκεμβρίου 2015, για να εξασφαλίσουν τη προσήκουσα εφαρμογή του άρθρου 349 ΣΛΕΕ όσον αφορά τους όρους πρόσβασης στα διαρθρωτικά ταμεία· προτείνει ειδικότερα να επεκταθεί η ειδική επιδότηση των εξόχως απόκεντρων περιφερειών στην κοινωνική διάσταση, να διατηρηθεί το τρέχον επίπεδο συγχρηματοδότησης της Ένωσης σε αυτές τις περιφέρειες και να διαμορφωθεί καλύτερα η θεματική συγκέντρωση· υπογραμμίζει τις δυνατότητες των εξόχως απόκεντρων περιφερειών ως, για παράδειγμα, περιοχών που αποτελούν προνομιακό πεδίο για την εφαρμογή πειραματικών σχεδίων·

12.  θεωρεί ότι η εφαρμογή ολοκληρωμένων στρατηγικών βιώσιμης αστικής ανάπτυξης αποτελεί μια θετική εμπειρία και θα πρέπει συνεπώς να ενισχυθεί καθώς και να αναπαραχθεί σε άλλα υπο-περιφερειακά εδάφη, για παράδειγμα με τον καθορισμό μιας ολοκληρωμένης εδαφικής προσέγγισης παράλληλα με τους θεματικούς στόχους, αλλά χωρίς να θίγεται η θεματική συγκέντρωση· υπογραμμίζει τη σημασία της τοπικής ανάπτυξης με πρωτοβουλία κοινοτήτων, που ενισχύει την ικανότητα της πολιτικής συνοχής να εμπλέκει τοπικούς φορείς· Τονίζει ότι πρέπει να διερευνηθεί η δυνατότητα καθιέρωσης της εκπόνησης εθνικών και περιφερειακών επιχειρησιακών προγραμμάτων βάσει ολοκληρωμένων εδαφικών στρατηγικών και έξυπνων στρατηγικών εξειδίκευσης·

Οι «περιφέρειες μεσαίου εισοδήματος»: προώθηση της ανθεκτικότητας και αποτροπή της εγκατάλειψης των ευαίσθητων περιοχών

13.  υπογραμμίζει ότι οι «περιφέρειες μεσαίου εισοδήματος» δεν παρουσιάζουν την ίδια ανάπτυξη ούτε με τις περιφέρειες χαμηλού εισοδήματος (οι οποίες ακόμη πρέπει να καλύψουν την απόσταση που τις χωρίζει από την υπόλοιπη ΕΕ) ούτε με τις περιφέρειες με πολύ υψηλό εισόδημα, καθώς αντιμετωπίζουν την πρόκληση που αποκαλείται «παγίδα του μεσαίου εισοδήματος» λόγω του πολύ υψηλού κόστους σε σχέση με τις πρώτες και των ιδιαίτερα εύθραυστων συστημάτων καινοτομίας σε σχέση με τις δεύτερες· σημειώνει, εξάλλου, ότι αυτές οι περιφέρειες έχουν επίσης αποδυναμωμένο μεταποιητικό τομέα και είναι ευάλωτες στους κλυδωνισμούς που οφείλονται στην παγκοσμιοποίηση και στις παρεπόμενες κοινωνικοοικονομικές αλλαγές·

14.  είναι πεπεισμένο ότι σημαντικό διακύβευμα της μελλοντικής πολιτικής συνοχής θα είναι η παροχή κατάλληλης στήριξης στις περιφέρειες μεσαίου εισοδήματος, προκειμένου, μεταξύ άλλων, να δημιουργήσουν ένα φιλικό προς τις επενδύσεις κλίμα, και ότι η πολιτική συνοχής πρέπει ταυτόχρονα να μειώνει τις ανισότητες αλλά και να αποτρέπει την εγκατάλειψη των ευαίσθητων περιοχών, λαμβάνοντας υπόψη τις διαφορετικές τάσεις, δυναμικές και περιστάσεις·

15.  καλεί την Επιτροπή να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις που δέχονται οι περιφέρειες μεσαίου εισοδήματος που χαρακτηρίζονται από χαμηλό ρυθμό ανάπτυξης σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ, κατά τρόπο που να προωθείται η συνολική αρμονική ανάπτυξη της Ένωσης· υπενθυμίζει ότι, για τη στήριξη των περιφερειών αυτών και την παροχή λύσεων στα προβλήματά τους, η μελλοντική πολιτική συνοχής θα πρέπει να τις καλύπτει, να τις στηρίζει και να τις συμπεριλαμβάνει επαρκώς στην επόμενη περίοδο προγραμματισμού, μεταξύ άλλων μέσω της δημιουργίας και εφαρμογής ειδικά προσαρμοσμένων στρατηγικών, προγραμμάτων και δράσεων· υπενθυμίζει, στο πλαίσιο αυτό, τη σημασία των συμπληρωματικών δεικτών επιπλέον του ΑΕΠ προκειμένου να δοθεί μια ακριβέστερη εικόνα των κοινωνικοοικονομικών συνθηκών των συγκεκριμένων περιφερειών· θεωρεί ότι θα πρέπει να δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στον έγκαιρο εντοπισμό των τρωτών σημείων, ούτως ώστε να μπορεί η πολιτική συνοχής να ενισχύει την ανθεκτικότητα των περιφερειών και να προλαμβάνει την ανάπτυξη νέων ανισοτήτων στις παντός είδους περιφέρειες·

16.  επικροτεί την έναρξη από την Επιτροπή ενός πιλοτικού σχεδίου με στόχο την ειδικά προσαρμοσμένη στήριξη, ανάλογα με τις ιδιαίτερες προκλήσεις των περιφερειών σε βιομηχανική μετάβαση· καλεί την Επιτροπή να αντλήσει διδάγματα από το πιλοτικό σχέδιο, και αναμένει να δει το συντομότερο δυνατό τα προσδοκώμενα αποτελέσματα· εκτιμά ότι οι έξυπνες στρατηγικές εξειδίκευσης έχουν τη δυνατότητα να παρέχουν, μέσω μιας ολιστικής προσέγγισης, καλύτερη υποστήριξη σε αυτές τις περιφέρειες όσον αφορά τις αναπτυξιακές τους στρατηγικές και, γενικότερα, να προωθούν τη διαφοροποιημένη εφαρμογή σε επίπεδο περιφερειών, αλλά θα μπορούσαν επίσης να υποστηρίζονται μέσω αυξημένης συνεργασίας και ανταλλαγής γνώσεων και πείρας μεταξύ των περιφερειών· χαιρετίζει δράσεις όπως η πρωτοβουλία Vanguard επειδή χρησιμοποιούν έξυπνη στρατηγική εξειδίκευσης για τη τόνωση της ανάπτυξης και την ανανέωση της βιομηχανίας σε τομείς προτεραιότητας στην ΕΕ·

17.  υπογραμμίζει ότι η κοινωνική και φορολογική σύγκλιση συμβάλλει στην προώθηση της συνοχής, ενώ παράλληλα βελτιώνει τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς· εκτιμά ότι οι διαφορετικές πρακτικές στο θέμα αυτό μπορεί να έρχονται σε αντίθεση με τον στόχο της συνοχής και είναι πιθανό να προκαλούν περαιτέρω προβλήματα στις περιοχές που πλήττονται από την εγκατάλειψη ή στις πιο ευάλωτες απέναντι στην παγκοσμιοποίηση, και εφιστά την προσοχή στη διαρκή ανάγκη των λιγότερο αναπτυγμένων περιοχών να καλύψουν την απόσταση που τις χωρίζει από την υπόλοιπη Ένωση· θεωρεί ότι η πολιτική συνοχής θα μπορούσε να συμβάλει στην προώθηση της κοινωνικής και φορολογικής σύγκλισης (παράλληλα με την οικονομική και εδαφική σύγκλιση) παρέχοντας θετικά κίνητρα· υπογραμμίζει, εν προκειμένω, τη δυνατότητα στήριξης, για παράδειγμα, στον ευρωπαϊκό πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων· καλεί την Επιτροπή να λάβει περισσότερο υπόψη αυτή τη πτυχή στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού εξαμήνου ούτως ώστε η κοινωνική διάσταση της πολιτικής συνοχής να ενσωματωθεί καλύτερα στην οικονομική πολιτική, και να εμπλέξει δεόντως τις τοπικές και περιφερειακές αρχές προκειμένου να αυξηθεί η αποτελεσματικότητα της διαδικασίας και να ενισχυθεί η αποδοχή αυτής·

Τομείς δράσης

18.  τάσσεται υπέρ μιας ισχυρής θεματικής συγκέντρωσης σε περιορισμένο αριθμό προτεραιοτήτων συνδεδεμένων με τους μεγάλους ευρωπαϊκούς πολιτικούς στόχους, παραχωρώντας παράλληλα στις αρχές διαχείρισης μεγαλύτερη ευελιξία για τη χάραξη των εδαφικών στρατηγικών τους με βάση τις ανάγκες και τις δυνατότητες, κατόπιν διαβούλευσης χωρίς αποκλεισμούς σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο κατά την προετοιμασία των συμφωνιών εταιρικής σχέσης· υπογραμμίζει ότι η απασχόληση (συμπεριλαμβανομένης της ανεργίας των νέων), η κοινωνική ένταξη, η καταπολέμηση της φτώχειας, η στήριξη της καινοτομίας, η ψηφιοποίηση, η στήριξη των ΜΜΕ και των νεοφυών επιχειρήσεων, η κλιματική αλλαγή, η κυκλική οικονομία και οι υποδομές θα πρέπει να αποτελούν τομείς προτεραιότητας της μελλοντικής πολιτικής συνοχής·

19.  επικροτεί τη θέσπιση του ευρωπαϊκού πυλώνα κοινωνικών δικαιωμάτων, που σηματοδοτεί ένα βήμα προόδου στην οικοδόμηση της κοινωνικής Ευρώπης· υπενθυμίζει την προσήλωσή του στο ΕΚΤ ως ισχυρό αναπόσπαστο μέρος των ΕΔΕΤ, και στο πρόγραμμα «Εγγυήσεις για τη νεολαία», στην πρωτοβουλία για την απασχόληση των νέων και στο Ευρωπαϊκό Σώμα Αλληλεγγύης, λαμβάνοντας υπόψη τον ρόλο που διαδραματίζουν αυτά στην αντιμετώπιση των προκλήσεων για την απασχόληση, την οικονομική ανάπτυξη, την κοινωνική ένταξη, τη μάθηση και την επαγγελματική κατάρτιση·

20.  υπογραμμίζει ότι η μελλοντική πολιτική συνοχής θα πρέπει να δώσει μεγαλύτερη έμφαση στην προστασία και τη στήριξη των πληθυσμών και των περιοχών που επηρεάζονται αρνητικά από την παγκοσμιοποίηση (μετεγκατάσταση επιχειρήσεων, απώλεια θέσεων εργασίας), καθώς και από παρόμοιες τάσεις εντός της ΕΕ· ζητεί να διερευνηθεί η δυνατότητα συντονισμού μεταξύ των διαρθρωτικών ταμείων και του Ευρωπαϊκού Ταμείου Προσαρμογής στην Παγκοσμιοποίηση σε σχετικές περιπτώσεις, ώστε να καλυφθούν, μεταξύ άλλων, οι περιπτώσεις μετεγκατάστασης επιχειρήσεων εντός της ΕΕ·

21.  σημειώνει ότι ο βαθμός ευπάθειας ως προς την κλιματική αλλαγή διαφέρει σημαντικά από τη μια περιοχή στην άλλη· θεωρεί ότι τα ΕΔΕΤ θα πρέπει να χρησιμοποιούνται όσο το δυνατό πιο αποτελεσματικά προκειμένου να βοηθούν την ΕΕ να εκπληρώνει τις δεσμεύσεις που έχει αναλάβει στο πλαίσιο της συμφωνίας του Παρισιού για το κλίμα (COP21), π.χ. όσον αφορά τις ανανεώσιμες μορφές ενέργειας, την ενεργειακή απόδοση ή την ανταλλαγή ορθών πρακτικών, ιδίως στον τομέα της στέγασης, και να λαμβάνουν υπόψη τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης του ΟΗΕ· εμμένει στην ανάγκη κινητοποίησης των μέσων αλληλεγγύης σε περίπτωση φυσικής καταστροφής το ταχύτερο δυνατόν στο πλαίσιο των υφιστάμενων συνθηκών, και πάντοτε κατά τρόπο συντονισμένο·

22.  ζητεί να χρησιμοποιούνται τα ΕΔΕΤ για την αντιμετώπιση, κατά τρόπο βιώσιμο, των δημογραφικών προκλήσεων (γήρανση, συρρίκνωση πληθυσμού, δημογραφική πίεση, αδυναμία προσέλκυσης ή διατήρησης κατάλληλου ανθρώπινου κεφαλαίου) που επηρεάζουν τις ευρωπαϊκές περιφέρειες με διάφορους συγκεκριμένους τρόπους· τονίζει ιδίως την ανάγκη παροχής κατάλληλης στήριξης σε εδάφη, όπως ορισμένες εξόχως απόκεντρες περιφέρειες·

23.  ζητεί τη δημιουργία, δυνάμει του άρθρου 349 ΣΛΕΕ, ενός ειδικού μηχανισμού χρηματοδότησης για την περίοδο μετά το 2020 για την ενσωμάτωση μεταναστών από τις εξόχως απόκεντρες περιφέρειες, που υπόκεινται σε μεγαλύτερη μεταναστευτική πίεση λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών τους, διευκολύνοντας έτσι τη βιώσιμη ανάπτυξή τους·

24.  εκτιμά πως τα κονδύλια της ΕΕ πρέπει να τηρούν τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για τα Δικαιώματα των Ατόμων με Αναπηρία (UNCRPD) και να συνεχίσουν να προάγουν την αποϊδρυματοποίηση.

25.  υπογραμμίζει τις δυνατότητες που διανοίγουν περαιτέρω επενδύσεις στον πολιτισμό, στη παιδεία, στην πολιτιστική κληρονομιά, στη νεολαία, στον αθλητισμό και στον βιώσιμο τουρισμό για τη δημιουργία θέσεων εργασίας, συμπεριλαμβανομένων ειδικότερα ποιοτικών θέσεων εργασίας για νέους, καθώς και ανάπτυξης, και για τη βελτίωση της κοινωνικής συνοχής ενώ παράλληλα θα καταπολεμώνται η φτώχεια και οι διακρίσεις, πράγμα που έχει ιδιαίτερη σημασία όσον αφορά, για παράδειγμα, τις εξόχως απόκεντρες, τις αγροτικές και τις απομακρυσμένες περιοχές· υποστηρίζει την ανάπτυξη των κλάδων πολιτισμού και δημιουργίας που συνδέονται στενά με την καινοτομία και τη δημιουργικότητα·

Πλαίσιο προγραμματισμού μετά το 2020

26.  υπογραμμίζει ότι η 7η έκθεση για τη συνοχή επισημαίνει την αναγκαιότητα να ληφθούν υπόψη συμπληρωματικοί δείκτες του ΑΕΠ ανά κάτοικο, ο οποίος θα πρέπει να παραμείνει ο κύριος δείκτης, για τη διάθεση των κονδυλίων και για τη παρουσίαση μιας πιο συγκεκριμένης εικόνας των κοινωνικοοικονομικών συνθηκών, σε συνάρτηση με τις προσδιοριζόμενες προκλήσεις και ανάγκες, και σε υπο-περιφερειακό επίπεδο· σημειώνει τη σημασία της χρήσης ποιοτικών, αξιόπιστων, ενημερωμένων, δομημένων και διαθέσιμων δεδομένων· ζητεί, ως εκ τούτου, από την Επιτροπή και τη Eurostat να παράσχουν όσο το δυνατόν περισσότερες λεπτομέρειες και γεωγραφική κατανομή στα στατιστικά στοιχεία που είναι σημαντικά για τη πολιτική συνοχής ούτως ώστε να αποτυπώνουν επαρκώς τις ανάγκες των περιφερειών που υπόκεινται στη διαδικασία προγραμματισμού· τάσσεται υπέρ της συνεκτίμησης κοινωνικών, περιβαλλοντικών και δημογραφικών κριτηρίων, ιδιαίτερα του ποσοστού ανεργίας και του ποσοστού ανεργίας των νέων·

27.  υποστηρίζει την ενίσχυση των ολοκληρωμένων προσεγγίσεων και επισημαίνει με έμφαση ότι το ΕΚΤ πρέπει να συνεχίσει να αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ευρωπαϊκής περιφερειακής πολιτικής λόγω της σημαντικής του διάστασης συνοχής·

28.  υπογραμμίζει ότι οι επιδοτήσεις θα πρέπει να παραμείνουν το κύριο μέσο χρηματοδότησης της πολιτικής συνοχής, αλλά αναγνωρίζει ότι τα χρηματοδοτικά μέσα μπορούν να αποτελέσουν αποτελεσματικό μοχλό και ότι πρέπει να ενθαρρύνονται εφόσον παράγουν προστιθέμενη αξία και με βάση μια κατάλληλη εκ των προτέρων αξιολόγηση· υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι η χρήση τους δεν πρέπει να καταστεί αυτοτελής σκοπός, ότι η αποτελεσματικότητά τους εξαρτάται από πολλούς παράγοντες (φύση του σχεδίου, της περιοχής ή του κινδύνου) και ότι όλες οι περιφέρειες, ανεξάρτητα από το επίπεδο ανάπτυξής τους, πρέπει να μπορούν να καθορίζουν ελεύθερα τον καταλληλότερο τρόπο χρηματοδότησης· θα αντιτίθετο σε κάθε δεσμευτικό στόχο όσον αφορά τη χρήση των χρηματοδοτικών μέσων·

29.  ζητεί να απλουστευθούν οι όροι χρήσης των χρηματοδοτικών μέσων και να διευκολυνθεί η σύνδεσή τους με τις επιδοτήσεις λαμβάνοντας υπόψη τη συμπληρωματικότητα, την αποτελεσματικότητα και την πραγματικότητα των περιοχών· υπογραμμίζει τη σημασία της διοικητικής ικανότητας και της ποιότητας της διακυβέρνησης, καθώς και του συμπληρωματικού ρόλου των εθνικών αναπτυξιακών τραπεζών και ιδρυμάτων για την εφαρμογή χρηματοδοτικών μέσων ειδικά προσαρμοσμένων στις τοπικές ανάγκες· θεωρεί απαραίτητο να εναρμονιστούν όσο το δυνατόν περισσότερο οι κανόνες όσον αφορά τα χρηματοδοτικά μέσα, ανεξάρτητα από τον τρόπο διαχείρισής τους· προτείνει, επιπλέον των ήδη υφιστάμενων χρηματοδοτικών μέσων της πολιτικής συνοχής, να προωθηθούν επίσης συμμετοχικά χρηματοδοτικά μέσα·

30.  εκτιμά ότι μια σύνδεση μεταξύ της πολιτικής συνοχής και της διασφάλισης ενός περιβάλλοντος ευνοϊκού για τις επενδύσεις, για την αποτελεσματικότητα και την ορθή χρήση των ταμείων βοηθά, επίσης, στην επίτευξη των στόχων της πολιτικής συνοχής, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι η πολιτική συνοχής δεν πρέπει να αποτελεί απλώς ένα μέσο για την επίτευξη προτεραιοτήτων χωρίς σύνδεση με τους στόχους της· τονίζει ότι είναι αναγκαίο να εφαρμοστεί η κοινή θέση για το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης σχετικά με την ευελιξία όσον αφορά τις κυκλικές συνθήκες, τις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και τις κρατικές επενδύσεις· πιστεύει ότι θα πρέπει να αναλυθούν προσεκτικά τα μέτρα που συνδέουν την αποτελεσματικότητα των ΕΔΕΤ με τη χρηστή οικονομική διακυβέρνηση όπως περιγράφονται στον κανονισμό (ΕΕ) αριθ. 1303/2013, μεταξύ άλλων με τη συμμετοχή όλων των ενδιαφερομένων· φρονεί ότι η Επιτροπή θα πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο προσαρμογών στον τρόπο σύνδεσης της πολιτικής συνοχής με το ευρωπαϊκό εξάμηνο προκειμένου να ενισχύσει την εδαφική και κοινωνική διάσταση του δευτέρου, και να λάβει υπόψη άλλους παράγοντες που συμβάλλουν στους στόχους της συνοχής, όπως η πραγματική σύγκλιση· καλεί την Επιτροπή, εν προκειμένω, και στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού εξαμήνου, να εξετάσει την περιφερειακή και εθνική συγχρηματοδότηση στο πλαίσιο των ΕΔΕΤ και τον αντίκτυπό της στα εθνικά ελλείμματα·

31.  ζητεί να εντατικοποιηθούν οι έξυπνες στρατηγικές εξειδίκευσης ως ένας καινοτόμος τρόπος για την επιδίωξη επενδύσεων στις δυνατότητες μακροχρόνιας ανάπτυξης στο πλαίσιο της ταχείας τεχνολογικής αλλαγής και της παγκοσμιοποίησης· αναγνωρίζει τη χρησιμότητα των εκ των προτέρων όρων, αλλά υπογραμμίζει ότι σε ορισμένες περιπτώσεις αυτοί έχουν αποτελέσει παράγοντα πολυπλοκότητας και καθυστέρησης στην κατάρτιση και στην έναρξη του προγραμματισμού· σημειώνει τις παρατηρήσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου σχετικά με τους εκ των προτέρων όρους στην ειδική έκθεσή του αριθ. 15/2017· καλεί την Επιτροπή να εξετάσει το ενδεχόμενο μείωσης, εφόσον κρίνεται σκόπιμο, του αριθμού των εκ των προτέρων όρων και να ενισχύσει σε αυτόν τον τομέα τις αρχές της αναλογικότητας και της επικουρικότητας, χρησιμοποιώντας στον μέγιστο βαθμό τα υπάρχοντα έγγραφα στρατηγικής που θα μπορούσαν να εκπληρώσουν μελλοντικούς εκ των προτέρων όρους· υπογραμμίζει ότι οι εκ των προτέρων όροι θα πρέπει να συνδέονται στενά με την αποτελεσματικότητα των επενδύσεων, ενώ παράλληλα θα διασφαλίζουν την ίση μεταχείριση όλων των κρατών μελών·

32.  σημειώνει ότι η ποιότητα και η σταθερότητα της δημόσιας διοίκησης, οι οποίες προϋποθέτουν εκπαίδευση υψηλού επιπέδου, κατάρτιση και τοπικά διαθέσιμη συμβουλευτική υποστήριξη, παραμένουν καθοριστικός παράγοντας για την περιφερειακή ανάπτυξη και την αποτελεσματικότητα των ΕΔΕΤ· υπογραμμίζει ότι απαιτείται να βελτιωθεί η ποιότητα της διακυβέρνησης, και να διασφαλιστεί η διαθεσιμότητα επαρκούς τεχνικής βοήθειας, δεδομένου ότι αυτά έχουν σοβαρό αντίκτυπο στην ορθή εφαρμογή της πολιτικής συνοχής, και μπορούν να παρουσιάζουν σημαντικές διαφορές στα κράτη μέλη, όπως είναι ιδιαίτερα ορατό, για παράδειγμα, στις υστερούσες περιφέρειες· καλεί την Επιτροπή, ειδικότερα, να αξιολογήσει το μελλοντικό πρόγραμμα JASPERS υπό το πρίσμα των συστάσεων του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου·

33.  τάσσεται υπέρ του σαφέστερου προσανατολισμού της πολιτικής συνοχής στα αποτελέσματα και στο περιεχόμενο, μέσω της μετάβασης από μια λογιστική λογική σε μια λογική που εστιάζει στις επιδόσεις και παραχωρεί στις αρχές διαχείρισης μεγαλύτερη ευελιξία ως προς τον τρόπο επίτευξης των στόχων, με, ταυτόχρονα, πλήρη σεβασμό αρχών, όπως της εταιρικής σχέσης, της διαφάνειας και της λογοδοσίας·

34.  θεωρεί ότι είναι απολύτως αναγκαίο να συνεχιστεί η καταπολέμηση της απάτης, και ζητεί επιτακτικά να επιδεικνύεται μηδενική ανοχή στη διαφθορά·

Μια απλουστευμένη πολιτική συνοχής

35.  καλεί την Επιτροπή να λάβει υπόψη τις συστάσεις της ομάδας υψηλού επιπέδου για την απλούστευση στις μελλοντικές της νομοθετικές προτάσεις·

36.  εμμένει στην αναγκαιότητα δημιουργίας ενός πλαισίου που να διασφαλίζει τη νομική σταθερότητα χάρη σε απλούς, σαφείς και προβλέψιμους κανόνες, ιδιαίτερα όσον αφορά τη διαχείριση και τον λογιστικό έλεγχο, προκειμένου να διασφαλιστεί η κατάλληλη ισορροπία μεταξύ των επιδόσεων και των στόχων απλούστευσης· ζητεί, κατά την επόμενη περίοδο προγραμματισμού, να μειωθεί ο όγκος των νομοθετικών πράξεων και των κατευθυντήριων γραμμών (προσεκτικά, έτσι ώστε να διασφαλίζεται, σε στενή συνεργασία με τους ενδιαφερόμενους φορείς, η απαραίτητη συνέχεια των κανόνων και των διαδικασιών, με τις οποίες είναι εξοικειωμένοι οι ενδιαφερόμενοι και οι αρχές διαχείρισης)· ζητεί να μεταφράζονται τα σχετικά έγγραφα σε όλες τις γλώσσες της ΕΕ και να αποφεύγεται στο μέτρο του δυνατού οποιαδήποτε αναδρομική εφαρμογή και ερμηνεία των κανόνων· ζητεί ένα ενοποιημένο νομικό πλαίσιο και ενοποιημένες κατευθυντήριες γραμμές σχετικά με διασυνοριακά έργα·

37.  εμμένει, ταυτόχρονα, στην αναγκαιότητα να αποφεύγεται η υπέρμετρη ρύθμιση και να καταστούν τα επιχειρησιακά προγράμματα πραγματικά στρατηγικά έγγραφα, περισσότερο περιεκτικά και ευέλικτα, με την εφαρμογή μιας απλουστευμένης διαδικασίας για την τροποποίησή τους κατά τον προγραμματισμό (π.χ. σε περίπτωση φυσικών καταστροφών), προκειμένου να ανταποκρίνονται επαρκώς στη μεταβαλλόμενη παγκόσμια πραγματικότητα και στις περιφερειακές ανάγκες·

38.  ζητεί να τεθεί σε ισχύ ένα πραγματικό ενιαίο σύνολο κανόνων για τα ΕΔΕΤ, συμπεριλαμβανομένης της περαιτέρω εναρμόνισης κοινών κανόνων για μέσα που συμβάλλουν στην επίτευξη του ίδιου θεματικού στόχου· θεωρεί ότι είναι απαραίτητο να εξορθολογιστούν οι διαδικασίες σύναψης συμβάσεων στο πλαίσιο των ΕΔΕΤ και να επιταχυνθούν οι διαδικασίες κρατικών ενισχύσεων στις περιπτώσεις που απαιτείται συμμόρφωση· τάσσεται υπέρ της ομοιόμορφης μεταχείρισης των ευρωπαϊκών ταμείων άμεσης διαχείρισης και των ταμείων της πολιτικής συνοχής όσον αφορά τις κρατικές ενισχύσεις, με πιο συνεκτικό τρόπο, και, γενικότερα, υπέρ των εναρμονισμένων κανόνων για τους ευρωπαϊκούς μηχανισμούς που απευθύνονται στους ίδιους δικαιούχους· υπογραμμίζει τη σημασία της καλύτερης συμπληρωματικότητας μεταξύ της πολιτικής συνοχής και του μελλοντικού ερευνητικού προγράμματος της ΕΕ, για να καλυφθεί ο πλήρης κύκλος από τη βασική έρευνα έως τις εμπορικές εφαρμογές· θεωρεί ότι θα πρέπει να διατηρηθεί η θεματική συγκέντρωση προκειμένου να καταστούν δυνατές οι συνέργειες μεταξύ των διαφόρων πηγών χρηματοδότησης σε επίπεδο έργου·

39.  σημειώνει τη συγκρότηση της ομάδας δράσης για την επικουρικότητα και την αναλογικότητα, και αναμένει από τη συγκεκριμένη ομάδα εργασίας συγκεκριμένες προτάσεις για τη βελτίωση της συμμόρφωσης με τις δύο αυτές αρχές στο πλαίσιο της πολιτικής συνοχής· υποστηρίζει τη διασφάλιση της εφαρμογής των αρχών αυτών προκειμένου να καταστεί δυνατή μια πραγματικά πολυεπίπεδη διακυβέρνηση η οποία απαιτεί κατάλληλη ενδυνάμωση των τοπικών και των περιφερειακών αρχών καθώς και άλλων ενδιαφερομένων φορέων·

40.  εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι η Επιτροπή δεν έχει πραγματοποιήσει μια πιο ολοκληρωμένη αξιολόγηση των οριζόντιων πολιτικών, ενώ δεν έχουν αναφερθεί συνέργειες μεταξύ των διαφορετικών ευρωπαϊκών πολιτικών· ζητεί να εφαρμοστούν στρατηγικές, μέτρα χρηματοδότησης και δράσεις που θα έχουν φιλόδοξο χαρακτήρα, που θα αυξήσουν τις συνέργειες με άλλα ταμεία της ΕΕ και θα προσελκύσουν συμπληρωματική χρηματοδοτική υποστήριξη· τονίζει ότι είναι απαραίτητο να βελτιστοποιηθούν περαιτέρω οι συνέργειες μεταξύ των ΕΔΕΤ και άλλων μέσων, συμπεριλαμβανομένου του Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων (ΕΤΣΕ), καθώς και με τα λοιπά προγράμματα που υπόκεινται σε κεντρική διαχείριση όπως το Horizon 2020 το οποίο λειτουργεί συμπληρωματικά προς την πολιτική συνοχής όσον αφορά τη στήριξη της έρευνας και της καινοτομίας·

41.  ζητεί οι απαιτήσεις όσον αφορά τον προγραμματισμό, την εφαρμογή και τον έλεγχο των ΕΔΕΤ να βασίζονται στο μέλλον στις αρχές της διαφοροποίησης και της αναλογικότητας, βάσει διαφανών και δίκαιων κριτηρίων, ανάλογα με το ύψος των προγραμμάτων, το προφίλ κινδύνου, την ποιότητα της διοικητικής εκτέλεσης και το ύψος της ίδιας συμμετοχής·

42.  εκτιμά ότι είναι απαραίτητο η σχέση μεταξύ της Επιτροπής και των αρχών διαχείρισης να εξελιχθεί σε «συμβόλαιο εμπιστοσύνης»· υπενθυμίζει, σε αυτό το πλαίσιο, τη σημασία ύπαρξης ενός κατάλληλου και λειτουργικού πλαισίου πολυεπίπεδης διακυβέρνησης· καλεί την Επιτροπή να αξιοποιήσει το έργο που έχει ήδη πραγματοποιηθεί όσον αφορά την ορθή διαχείριση της δημόσιας χρηματοδότησης, εισάγοντας την αρχή της επιβράβευσης με ειδικό σήμα των αρχών διαχείρισης που αποδεικνύουν την ικανότητά τους να τηρούν τη νομοθεσία· ζητεί να βασίζεται περισσότερο ο έλεγχος στους εθνικούς και περιφερειακούς κανόνες, εφόσον η αποτελεσματικότητά τους έχει επαληθευτεί και επικυρωθεί·

43.  ζητεί να ενισχυθεί η αρχή του ενιαίου ελέγχου, να επιταχυνθεί η εφαρμογή της ηλεκτρονικής συνοχής και να γενικευθεί η χρήση των απλουστευμένων και τυποποιημένων δαπανών, δεδομένου ότι, μεταξύ άλλων, έχει αποδειχθεί ότι οι πρακτικές αυτές εφαρμόζονται ευκολότερα και δεν οδηγούν σε σφάλματα· υπογραμμίζει τις δυνατότητες της ψηφιοποίησης όσον αφορά τις δραστηριότητες παρακολούθησης και υποβολής εκθέσεων· είναι της άποψης ότι η ανταλλαγή εμπειρογνωμοσύνης θα πρέπει να διευκολυνθεί με τη δημιουργία μιας δικτυακής πύλης ανταλλαγής γνώσεων για την ανταλλαγή ορθών πρακτικών·

44.  καλεί την Επιτροπή να προτείνει ιδέες σχετικά με τρόπους με τους οποίους θα μπορεί η πολιτική συνοχής να αντιδρά καλύτερα σε απρόβλεπτα συμβάντα, και επαναλαμβάνει, εν προκειμένω, το αίτημά του για τη δημιουργία ενός αποθέματος, το οποίο, ως εκ της φύσεώς του, θα μπορούσε να προσφέρει στις περιφέρειες πρόσθετη ευελιξία χωρίς να θέτει υπό αμφισβήτηση τους μακροπρόθεσμους στόχους των επιχειρησιακών προγραμμάτων·

Προκλήσεις και προοπτικές

45.  εκφράζει τη βαθύτατη ανησυχία του για τα σενάρια που παρουσίασε πρόσφατα η Επιτροπή, σχετικά με το θέμα των δημοσιονομικών περικοπών που μπορεί να υποστεί η πολιτική συνοχής στο πλαίσιο του επόμενου ΠΔΠ, οι οποίες θα οδηγούσαν στον αποκλεισμό πολλών περιφερειών από την πολιτική συνοχής· υποστηρίζει την κατάρτιση φιλόδοξου προϋπολογισμού, ανάλογου προς το μέγεθος των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι περιφέρειες, και ζητεί να μην καταστεί η πολιτική συνοχής μεταβλητή προσαρμογής· επισημαίνει ότι η κάλυψη όλων των περιφερειών της ΕΕ είναι στοιχείο μη διαπραγματεύσιμο για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο· υπογραμμίζει ότι η θεωρία των «ομάδων οικονομικής ανάπτυξης» επιβεβαιώνει τη σημασία της διαφοροποιημένης στήριξης στο σύνολο των ευρωπαϊκών περιφερειών, συμπεριλαμβανομένων των περιφερειών με πολύ υψηλό εισόδημα, οι οποίες πρέπει να παραμείνουν ανταγωνιστικές έναντι των παγκόσμιων ανταγωνιστών τους·

46.  θεωρεί ότι η πολιτική συνοχής μπορεί να συμβάλει στην αντιμετώπιση των νέων προκλήσεων, όπως η ασφάλεια ή η ένταξη των προσφύγων υπό διεθνή προστασία· υπογραμμίζει ωστόσο, ότι δεν μπορεί να αναμένεται από την πολιτική συνοχής να επιλύσει όλες τις κρίσεις, και αντιτίθεται στη χρήση των ταμείων της πολιτικής συνοχής για να καλυφθούν βραχυπρόθεσμες ανάγκες χρηματοδότησης εκτός του πεδίου εφαρμογής της πολιτικής, υπενθυμίζοντας ότι αυτή στοχεύει στην κοινωνικοοικονομική ανάπτυξη της ΕΕ μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα·

47.  επισημαίνει τα θετικά αποτελέσματα του ΕΤΣΕ, το οποίο, ωστόσο, πρέπει να επενδύει με ακόμη πιο διαφανή και στοχευμένο τρόπο· υπογραμμίζει ότι η πολιτική συνοχής και το ΕΤΣΕ βασίζονται σε διαφορετικές έννοιες και στόχους τα οποία, σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορούν να είναι συμπληρωματικά αλλά δεν μπορούν να υποκατασταθούν αμοιβαίως, ανεξάρτητα από το επίπεδο ανάπτυξης των περιφερειών, ιδίως επειδή το ΕΤΣΕ, αντίθετα με τα διαρθρωτικά ταμεία, βασίζεται πρωτίστως σε δάνεια· υπενθυμίζει τη σημασία της κατάλληλης διάκρισης μεταξύ του ΕΤΣΕ και της πολιτικής συνοχής, καθώς και του εντοπισμού σαφών ευκαιριών για τον συνδυασμό τους·

48.  επαναλαμβάνει την προσήλωσή του σε μια μακροπρόθεσμη περίοδο προγραμματισμού· θεωρεί ότι η μόνη βιώσιμη εναλλακτική στην υφιστάμενη περίοδο των 7 ετών είναι μία περίοδος ΠΔΠ 5+5 ετών, με ενδιάμεση επανεξέταση· ζητεί από την Επιτροπή να επεξεργαστεί σαφή πρόταση στην οποία θα καθορίζονται οι μέθοδοι της εφαρμογής στην πράξη ενός δημοσιονομικού πλαισίου·5+5 ετών·

49.  ζητεί να καταβληθεί κάθε προσπάθεια για να αποφευχθούν οι καθυστερήσεις κατά τον προγραμματισμό της νέας περιόδου, προκειμένου να αποτραπούν οι καθυστερημένες πληρωμές και οι αποδεσμεύσεις που παρεμβάλλουν εμπόδια στα θετικά αποτελέσματα της πολιτικής συνοχής· υπογραμμίζει τη σημασία της έγκαιρης υποβολής του συνόλου των εγγράφων του μελλοντικού νομικού πλαισίου σε όλες τις επίσημες γλώσσες, έτσι ώστε να διασφαλίζεται η δίκαιη και έγκαιρη ενημέρωση όλων των δικαιούχων·

50.  ζητεί να ληφθούν μέτρα για τη βελτίωση της επικοινωνίας με τους ευρωπαίους πολίτες, ούτως ώστε το κοινό να αποκτήσει καλύτερη επίγνωση των συγκεκριμένων επιτευγμάτων της πολιτικής συνοχής· καλεί την Επιτροπή να ενισχύσει το ρόλο των αρχών διαχείρισης καθώς και των φορέων υλοποίησης έργων, που χρησιμοποιούν καινοτόμες μεθόδους άμεσης επικοινωνίας για να ενημερώνουν τους πολίτες για τα αποτελέσματα της χρήσης των ταμείων στις διάφορες περιοχές· υπογραμμίζει ότι θα πρέπει να βελτιωθούν η ενημέρωση και η επικοινωνία όχι μόνο στα μεταγενέστερα στάδια (υλοποίηση των ΕΔΕΤ), αλλά και στα προηγούμενα στάδια (δυνατότητες χρηματοδότησης), ειδικότερα για τους μικρούς φορείς υλοποίησης έργων· καλεί την Επιτροπή και τα κράτη μέλη να καθιερώσουν μηχανισμούς και ευρείες θεσμοθετημένες πλατφόρμες συνεργασίας προκειμένου να διασφαλίσουν καλύτερη προβολή και μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση·

51.  σημειώνει ότι ορισμένες ευρωπαϊκές περιφέρειες είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένες στις συνέπειες του Brexit· υπογραμμίζει ότι η μελλοντική πολιτική συνοχής θα πρέπει να περιορίσει όσο το δυνατόν περισσότερο τις αρνητικές επιπτώσεις του Brexit στις άλλες ευρωπαϊκές περιφέρειες, και ζητεί να μελετηθεί η δυνατότητα συνέχισης των εταιρικών σχέσεων στο πλαίσιο της εδαφικής συνεργασίας·

o
o   o

52.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στο Συμβούλιο και στην Επιτροπή.

(1) ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 320.
(2) ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 289.
(3) ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 470.
(4) ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 281.
(5) ΕΕ L 347 της 20.12.2013, σ. 259.
(6) Απόφαση του Δικαστηρίου της 15ης Δεκεμβρίου 2015, Κοινοβούλιο και Επιτροπή/Συμβούλιο, C-132/14 έως C-136/14, ECLI:EU:C:2015:813.
(7) Έγγρ. 8463/17.
(8) Έγγρ. 14263/17.
(9) Iammarino, S., Rodríguez-Pose, A., Storper, M. (2017), «Γιατί η περιφερειακή ανάπτυξη έχει σημασία για το οικονομικό μέλλον της Ευρώπης», Έγγραφα εργασίας 07/2017, Γενική Διεύθυνση Περιφερειακής και Αστικής Πολιτικής, Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
(10) ΕΕ C 306 της 15.9.2017, σ. 8.
(11) ΕΕ C 303 της 19.8.2016, σ. 94.
(12) ΕΕ C 316 της 22.9.2017, σ. 132.
(13) ΕΕ C 316 της 22.9.2017, σ. 124.
(14) ΕΕ C 76 της 28.2.2018, σ. 2.
(15) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2017)0222.
(16) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2016)0320.
(17) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2016)0321.
(18) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2017)0053.
(19) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2017)0254.
(20) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2017)0245.
(21) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2017)0316.
(22) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2017)0401.
(23) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2018)0067.
(24) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2018)0075.
(25) http://ec.europa.eu/eurostat/documents/2995521/8631691/3-31012018-BP-EN.pdf/bdc1dbf2-6511-4dc5-ac90-dbadee96f5fb
(26) http://ec.europa.eu/eurostat/documents/2995521/8701418/3-01032018-AP-EN/37be1dc2-3905-4b39-9ef6-adcea3cc347a

Τελευταία ενημέρωση: 3 Δεκεμβρίου 2018Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου