Indiċi 
Testi adottati
It-Tlieta, 13 ta' Marzu 2018 - StrasburguVerżjoni finali
L-implimentazzjoni tal-Protokoll fuq il-konsegwenzi finanzjarji tad-data tal-għeluq tat-Trattat tal-KEFA u fuq il-Fond tar-Riċerka tal-Faħam u l-Azzar ***
 Ftehim UE-New Zealand dwar il-kooperazzjoni doganali u l-assistenza amministrattiva reċiproka f’materji doganali ***
 Strateġija Ewropea dwar Sistemi Kooperattivi ta' Trasport Intelliġenti
 Servizzi ta' konsenja tal-pakketti transfruntiera ***I
 Kwalifika inizjali u taħriġ perjodiku ta’ sewwieqa ta’ ċerti vetturi tat-triq u l-liċenzji tas-sewqan ***I
 Ugwaljanza bejn il-ġeneri fil-ftehimiet kummerċjali tal-UE
 Ir-reġjuni li għadhom lura fl-UE
 Ir-rwol tar-reġjuni u tal-bliet tal-UE fl-implimentazzjoni tal-Ftehim ta' Pariġi tal-COP 21 dwar it-tibdil fil-klima

L-implimentazzjoni tal-Protokoll fuq il-konsegwenzi finanzjarji tad-data tal-għeluq tat-Trattat tal-KEFA u fuq il-Fond tar-Riċerka tal-Faħam u l-Azzar ***
PDF 247kWORD 47k
Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Marzu 2018 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni tal-Kunsill li temenda d-Deċiżjoni tal-Kunsill 2003/76/KE li tistabbilixxi l-miżuri neċessarji għall-implimentazzjoni tal-Protokoll, anness mat-Trattat li tistabbilixxi l-Komunità, fuq il-konsegwenzi finanzjarji tad-data tal-għeluq tat-Trattat tal-KEFA u fuq il-Fond tar-Riċerka tal-Faħam u l-Azzar (14532/2017 – C8-0444/2017 – 2017/0213(APP))
P8_TA(2018)0061A8-0034/2018

(Proċedura leġiżlattiva speċjali – approvazzjoni)

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-abbozz ta' deċiżjoni tal-Kunsill (14532/2017),

–  wara li kkunsidra t-talba għal approvazzjoni preżentata mill-Kunsill f'konformità mal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 2 tal-Protokoll Nru 37 dwar il-konsegwenzi finanzjarji tal-iskadenza tat-Trattat tal-KEFA u dwar il-Fond tar-Riċerka għall-Faħam u l-Azzar, anness mat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea u t-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (C8-0444/2017),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 99(1) u (4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kumitat għall-Baġits (A8-0034/2018),

1.  Jagħti l-approvazzjoni tiegħu għall-abbozz ta' deċiżjoni tal-Kunsill;

2.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi l-pożizzjoni tal-Parlament lill-Kunsill u lill-Kummissjoni kif ukoll lill-parlamenti nazzjonali.


Ftehim UE-New Zealand dwar il-kooperazzjoni doganali u l-assistenza amministrattiva reċiproka f’materji doganali ***
PDF 245kWORD 47k
Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Marzu 2018 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni tal-Kunsill dwar il-konklużjoni, f'isem l-Unjoni Ewropea, tal-Ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u New Zealand dwar il-kooperazzjoni doganali u l-assistenza amministrattiva reċiproka f'materji doganali (07712/2016 – C8-0237/2017 – 2016/0006(NLE))
P8_TA(2018)0062A8-0029/2018

(Approvazzjoni)

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-abbozz ta' deċiżjoni tal-Kunsill (07712/2016),

–  wara li kkunsidra l-abbozz ta' ftehim bejn l-Unjoni Ewropea u New Zealand dwar il-kooperazzjoni doganali u l-assistenza amministrattiva reċiproka f'materji doganali (07682/2016),

–  wara li kkunsidra t-talba għal approvazzjoni ppreżentata mill-Kunsill skont l-Artikolu 207 u l-Artikolu 218(6), it-tieni subparagrafu, punt (a), tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (C8‑0237/2017),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 99(1) u (4), u l-Artikolu 108(7) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tal-Kumitat għall-Kummerċ Internazzjonali (A8-0029/2018),

1.  Jagħti l-approvazzjoni tiegħu għall-konklużjoni tal-ftehim;

2.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi l-pożizzjoni tal-Parlament lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, kif ukoll lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri u ta' New Zealand.


Strateġija Ewropea dwar Sistemi Kooperattivi ta' Trasport Intelliġenti
PDF 377kWORD 60k
Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Marzu 2018 dwar Strateġija Ewropea dwar Sistemi Kooperattivi ta' Trasport Intelliġenti (2017/2067(INI))
P8_TA(2018)0063A8-0036/2018

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-Komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-30 ta' Novembru 2016 bit-titolu "Strateġija Ewropea dwar is-Sistemi tat-Trasport Intelliġenti u Kooperattivi: l-ewwel pass importanti lejn mobbiltà kooperattiva, konnessa u awtomatizzata" (COM(2016)0766),

–  wara li kkunsidra d-Direttiva 2010/40/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-7 ta' Lulju 2010 dwar il-qafas għall-Varar ta' Sistemi ta' Trasport Intelliġenti fil-qasam tat-trasport bit-triq u għall-interkonnessjonijiet ma' modi oħrajn ta' trasport(1), u l-estensjoni tal-perjodu tal-mandat għall-adozzjoni ta' atti delegati,

–  wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni tal-11 ta' Ottubru 2017 dwar Sistemi Kooperattivi ta' Trasport Intelliġenti (CDR 2552/2017),

–  wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew tal-31 ta' Mejju 2017 dwar il-"Komunikazzjoni tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew, lill-Kunsill, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew u lill-Kumitat tar-Reġjuni – Strateġija Ewropea dwar is-Sistemi tat-Trasport Intelliġenti u Kooperattivi: l-ewwel pass importanti lejn mobbiltà kooperattiva, konnessa u awtomatizzata"(2),

–  wara li kkunsidra r-rapporti tal-Pjattaforma għall-varar tas-Sistemi Kooperattivi ta' Trasport Intelliġenti (C-ITS), b'mod partikolari dwar il-politika ta' sigurtà u ċ-ċertifikat fil-qasam tas-C-ITS,

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-14 ta' Novembru 2017 bit-titolu "Insalvaw il-ħajjiet: insaħħu s-sikurezza tal-karozzi fl-UE"(3),

–  wara li kkunsidra id-Dikjarazzjoni ta' Amsterdam tal-14 ta' April 2016 dwar il-kooperazzjoni fil-qasam tas-sewqan konness u awtomatizzat,

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-1 ta' Ġunju 2017 bit-titolu "Il-konnettività tal-internet għat-tkabbir, il-kompetittività u l-koeżjoni: is-soċjetà Ewropea tal-gigabits u l-5G"(4),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 52 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għat-Trasport u t-Turiżmu, u l-opinjonijiet tal-Kumitat għall-Ambjent, is-Saħħa Pubblika u s-Sikurezza tal-Ikel, tal-Kumitat għas-Suq Intern u l-Ħarsien tal-Konsumatur u tal-Kumitat għal-Libertajiet Ċivili, il-Ġustizzja u l-Intern (A8-0036/2018),

A.  billi l-Istrateġija Ewropea dwar Sistemi Kooperattivi ta' Trasport Intelliġenti (l-Istrateġija) hija marbuta mill-qrib mal-prijoritajiet politiċi tal-Kummissjoni, b'mod partikolari l-Aġenda għall-Impjiegi, it-Tkabbir u l-Investiment tagħha, il-ħolqien ta' spazju uniku Ewropew tat-trasport, is-suq uniku diġitali, il-protezzjoni tal-klima u l-istrateġija tal-Unjoni tal-Enerġija;

B.  billi l-awtoritajiet tal-Istati Membri u s-settur industrijali jeħtiġilhom jindirizzaw l-ħtieġa urġenti għal trasport aktar sikur, nadif, effiċjenti, sostenibbli, multimodali, u aċċessibbli għal kull min juża t-triq, inklużi dawk l-aktar vulnerabbli u dawk b'mobbiltà mnaqqsa;

C.  billi t-tendenza pożittiva fl-ambitu tas-sikurezza tat-toroq osservata fl-UE matul dawn l-aħħar għaxar snin naqset, billi 92 % tal-inċidenti fit-toroq huma dovuti għal żbalji umani u billi l-użu ta' teknoloġiji C-ITS huwa importanti għall-funzjonament effiċjenti ta' ċerti sistemi ta' assistenza għas-sewwieqa; billi t-trasport bit-triq għadu responsabbli għall-biċċa l-kbira tal-użu tal-ispazju fil-bliet, l-inċidenti u l-emissjonijiet tat-trasport għal dak li jikkonċerna l-ħoss, il-gassijiet serra u s-sustanzi li jniġġsu fl-arja;

D.  billi s-sistema tas-C-ITS se tippermetti lill-utenti tat-triq u lil dawk responsabbli mit-traffiku jikkondividu u jużaw l-informazzjoni u jikkoordinaw l-azzjonijiet tagħhom b'mod aktar effikaċi;

E.  billi ċ-ċibersigurtà tas-C-ITS tikkostitwixxi element ewlieni tal-implimentazzjoni tagħhom, billi soluzzjonijiet ta' sigurtà frammentati se jipperikolaw l-interoperabbiltà u s-sikurezza tal-utent finali, u billi, għalhekk, hemm ħtieġa ċara għal azzjoni fil-livell tal-UE;

F.  billi r-responsabbiltà u t-trasparenza fis-sistema algoritmika jinvolvu l-implimentazzjoni ta' miżuri tekniċi u operazzjonali li jiżguraw it-trasparenza u n-natura nondiskriminatorja tat-teħid ta' deċiżjonijiet awtomatizzat u tal-proċess tal-ikkalkolar tal-probabbiltà ta' mġiba individwali; billi t-trasparenza għandha tagħti lill-individwi informazzjoni valida dwar il-loġika involuta u s-sinifikat tal-proċess u l-konsegwenzi tiegħu; billi dan għandu jinkludi informazzjoni dwar id-data użata għat-taħriġ tal-analitika u għandu jippermetti lill-individwi jifhmu u jimmonitorjaw id-deċiżjonijiet li jaffettwawhom;

G.  billi l-UE għandha tinkoraġġixxi u tiżviluppa aktar it-teknoloġiji diġitali mhux biss biex jitnaqqsu l-iżbalji umani u ineffiċjenzi oħra, iżda wkoll biex jitnaqqsu l-ispejjeż u jiġi ottimizzat l-użu tal-infrastruttura permezz tat-tnaqqis tal-konġestjoni tat-traffiku, biex b'hekk jitnaqqsu l-emissjonijiet tas-CO2;

H.  billi dan l-element kooperattiv, permess tal-konnettività diġitali u mobbli, se jtejjeb b'mod sinifikanti s-sikurezza tat-triq, l-effiċjenza tat-traffiku, is-sostenibbiltà u l-multimodalità; billi fl-istess ħin dan ser jiġġenera potenzjal ekonomiku enormi u se jnaqqas l-inċidenti tat-traffiku fit-toroq u l-konsum tal-enerġija; billi s-C-ITS huma fundamentali għall-iżvilupp ta' vetturi u sistemi ta' sewqan awtonomi;

I.  billi s-sewqan konness u awtomatizzat huwa żvilupp diġitali importanti fis-settur u billi l-koordinazzjoni mat-teknoloġiji l-ġodda kollha użati f'dan is-settur, bħal pereżempju s-sistemi Ewropej globali ta' navigazzjoni bis-satellita GALILEO u EGNOS, issa laħqet livell għoli ta' kapaċità teknoloġika;

J.  billi l-UE hija obbligata tirrispetta l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, b'mod partikolari l-Artikoli 7 u 8 dwar id-dritt għall-privatezza u l-protezzjoni tad-data personali;

K.  billi bosta pajjiżi madwar id-dinja (pereżempju l-Istati Uniti, l-Awstralja, il-Ġappun, il-Korea u ċ-Ċina) qed jimxu b'mod rapidu lejn l-użu ta' teknoloġiji diġitali ġodda u billi l-vetturi u s-servizzi C-ITS diġà huma disponibbli fis-suq;

Qafas ġenerali

1.  Jilqa' l-komunikazzjoni mill-Kummissjoni dwar Strateġija Ewropea dwar Sistemi Kooperattivi ta' Trasport Intelliġenti u l-ħidma intensiva li wettqet mal-esperti kemm mis-settur pubbliku kif ukoll mis-settur privat, li qiegħdet il-pedamenti għall-komunikazzjoni; jappoġġa r-riżultati u jappella, għalhekk, għall-introduzzjoni ta' servizzi C-ITS interoperabbli madwar l-Ewropa kollha mingħajr dewmien;

2.  Jissottolinja l-ħtieġa għal qafas ġuridiku ċar biex jappoġġa l-varar tas-C-ITS u jilqa' att delegat futur fil-qafas tad-Direttiva dwar l-ITS (id-Direttiva 2010/40/UE) biex jiġu żgurati l-kontinwità ta' servizzi u l-interoperabbiltà u tiġi appoġġata r-retrokompatibbiltà;

3.  Jinnota l-potenzjal tas-C-ITS biex itejbu l-effiċjenza fl-użu tal-fjuwil, filwaqt li jnaqqsu l-kost tat-trasport individwali kif ukoll l-impatt negattiv tat-traffiku fuq l-ambjent;

4.  Jenfasizza l-potenzjal tat-teknoloġiji diġitali u tal-mudelli kummerċjali relatati fit-trasport bit-triq u jirrikonoxxi l-Istrateġija bħala stadju importanti fl-iżvilupp tas-C-ITS u, finalment, il-mobbiltà kompletament konnessa u awtomatizzata; jinnota li l-vetturi kooperattivi, konnessi u awtomatizzati jistgħu jagħtu spinta lill-kompetittività tal-industrija Ewropea, irendu t-trasport aktar fluwidu u sikur, inaqqsu l-konġestjoni, il-konsum tal-enerġija u l-emissjonijiet, u jtejbu l-interkonnettività bejn il-modi differenti tat-trasport; jirrimarka, f'dan il-kuntest, li għandhom jiġu stabbiliti rekwiżiti infrastrutturali sabiex jiżguraw li s-sistemi kkonċernati jkunu jistgħu joperaw b'mod sikur u effettiv;

5.  Jinnota li l-industriji tal-UE għandhom jikkapitalizzaw fuq il-pożizzjoni vantaġġuża tagħhom fuq ix-xena globali fl-iżvilupp u l-applikazzjoni tat-teknoloġiji C-ITS; jissottolinja l-bżonn urġenti li tiġi stabbilita strateġija Ewropea ambizzjuża li tikkoordina l-isforzi nazzjonali u reġjonali, tevita l-frammentazzjoni, tħaffef il-varar tat-teknoloġiji C-ITS li jkunu wrew li għandhom benefiċċji ta' sikurezza, u timmassimizza l-kooperazzjoni bejn setturi differenti bħat-trasport, l-enerġija u t-telekomunikazzjonijiet; iħeġġeġ lill-Kummissjoni tippreżenta skeda ta' żmien speċifiku b'miri ċari għal dak li jeħtieġ li l-UE tikseb bejn l-2019 u l-2029, biex tipprijoritizza l-varar sal-2019 ta' dawk is-servizzi C-ITS li għandhom l-ogħla potenzjal ta' sikurezza kif stabbiliti fil-lista ta' servizzi mħejjija mill-Pjattaforma C-ITS fir-Rapport tagħha tal-Fażi II, u biex tiżgura li dawn is-servizzi jkunu disponibbli fil-vetturi l-ġodda kollha madwar l-Ewropa;

6.  Jenfasizza l-ħtieġa li jiġi introdott qafas koerenti ta' regoli soċjali, ambjentali u ta' sikurezza sabiex jiġu infurzati d-drittijiet tal-ħaddiema u tal-konsumaturi u tigi garantita kompetizzjoni ġusta fis-settur;

7.  Jilqa' r-riżultati tal-Fażi II tal-Pjattaforma C-ITS u jissottolinja l-importanza tar-riżultati(5);

8.  Jissottolinja li, filwaqt li l-komunikazzjoni tikkostitwixxi stadju importanti lejn strateġija tal-UE dwar vetturi kooperattivi, konnessi u awtomatizzati, ma għandu jkun hemm l-ebda konfużjoni bejn is-C-ITS u dawn il-kunċetti differenti;

9.  Jissottolinja l-ħtieġa li jkun żgurat li l-iżvilupp u l-varar tal-vetturi konnessi u awtomatizzati u tas-C-ITS ser jirrispettaw u jappoġġaw l-għanijiet tad-dekarbonizzazzjoni tas-sistema tat-trasport u l-viżjoni żero fis-sikurezza tat-triq;

10.  Ifakkar li s-C-ITS huma sistemi li jippermettu lill-istazzjonijiet tal-ITS differenti (vetturi, tagħmir mal-ġenb tat-triq, ċentri għall-kontroll tat-traffiku u apparat nomadiku) jikkomunikaw u jikkondividu l-informazzjoni bl-użu ta' arkitettura ta' komunikazzjoni standardizzata u li l-interoperabbiltà tas-sistemi individwali hija għalhekk essenzjali;

11.  Ifakkar li vetturi konnessi huma vetturi li jużaw teknoloġiji C-ITS li jippermettu lill-vetturi tat-triq kollha jikkomunikaw ma' vetturi oħra, permezz ta' sinjali tat-traffiku u ta' infrastruttura permanenti li tkun mal-ġenb tat-triq kif ukoll dik orizzontali – li jeħtieġ li jissaħħu u jiġu adattati, iżda li jistgħu wkoll jipprovdu sistemi ta' ċċarġjar innovattivi matul it-tħaddim u jikkomunikaw b'mod sikur ma' vetturi – u mal-utenti l-oħra tat-triq; ifakkar li 92 % tal-inċidenti fit-toroq huma dovuti għal żbalji umani u li l-użu ta' teknoloġiji C-ITS huwa importanti għall-funzjonament effiċjenti ta' ċerti sistemi ta' assistenza għas-sewwieqa;

12.  Ifakkar li l-vetturi awtomatizzati huma vetturi li kapaċi joperaw u jimmanuvraw b'mod indipendenti f'sitwazzjonijiet reali ta' traffiku u fejn wieħed jew aktar mill-kontrolli primarji tas-sewqan (stering, aċċellerazzjoni, ibbrejkjar) huma awtomatizzati għal perjodu twil;

13.  Jissottolinja l-ħtieġa li jiġu inkorporati sistemi ta' salvagwardja matul il-fażi ta' tranżizzjoni tal-koeżistenza bejn il-vetturi konnessi u awtomatizzati u l-vetturi tradizzjonali mhux konnessi, sabiex ma tiġix preġudikata s-sikurezza tat-triq; jirrimarka li ċerti sistemi ta' assistenza għas-sewwieqa għandhom ikomplu jiġu żviluppati u installati fuq bażi obbligatorja;

14.  Jistieden lill-Kummissjoni tikkunsidra kif ser tindirizza l-koeżistenza fit-toroq ta' vetturi kooperattivi, konnessi u awtomatizzati u vetturi u sewwieqa mhux konnessi, meta wieħed iqis li l-età tal-flotta tal-vetturi u l-proporzjon residwu ta' nies mhux konnessi jfissru li jeħtieġ li tiġi prevista l-possibbiltà ta' numru dejjem kbir ta' vetturi li mhumiex parti mis-sistema;

15.  Jiddispjaċih għan-nuqqas ta' skedar taż-żmien ċar għas-servizzi rakkomandati "Day 1.5" u lil hinn, kif ukoll għan-nuqqas ta' valutazzjoni tal-impatt sħiħa u informazzjoni preċiża dwar l-inizjattivi tal-varar fl-iżvilupp ta' servizzi C-ITS u estensjonijiet potenzjali tas-servizz;

16.  Jistieden lill-Kummissjoni tagħti prijorità lis-servizzi C-ITS li jipprovdu l-ogħla potenzjal tas-sikurezza u lit-tfassil tad-definizzjonijiet u r-rekwiżiti li huma meħtieġa u biex taġġorna mingħajr aktar dewmien l-Istqarrija Ewropea dwar il-Prinċipji tal-Interfaċċa bejn il-Magni u l-Bniedem (HMI) għas-sistemi ta' informazzjoni u komunikazzjoni fuq il-vetturi, peress li l-interazzjoni bejn is-sewwieq uman u l-magna hija importanti(6);

17.  Itenni r-rwol ewlieni ta' vetturi konnessi u awtomatizzati, tas-C-ITS u ta' teknoloġiji ġodda biex jintlaħqu l-miri b'rabta mal-klima, u l-ħtieġa li jiġi żgurat li l-iżvilupp u l-użu tagħhom ikunu konformi bis-sħiħ mal-għan ta' dekarbonizzazzjoni tas-sistema tat-trasport u jappoġġawh; jilqa' b'sodisfazzjon l-użu tas-C-ITS bħala mezz biex titjieb l-effiċjenza, jitnaqqsu l-konsum tal-fjuwil u l-impatt tat-trasport bit-triq fuq l-ambjent (pereżempju, f'termini ta' emissjonijiet CO2) u jiġi ottimizzat l-użu tal-infrastruttura urbana;

18.  Jenfasizza l-potenzjal tat-teknoloġiji innovattivi bħas-sewqan awtomatizzat u l-"platooning" (raggruppament ta' vetturi tas-sewwieqa) fit-trasport tal-merkanzija bit-triq, li jippermettu użu aħjar tal-islipstream bir-riżultat li jitnaqqsu l-konsum tal-fjuwil u l-emissjonijiet; jappella għal appoġġ ulterjuri għar-riċerka u l-iżvilupp f'dak il-qasam, b'mod partikolari b'rabta mal-infrastruttura diġitali meħtieġa;

19.  Jissottolinja l-ħtieġa li l-utenti tat-toroq jingħataw aktar għażla, aktar prodotti personalizzati, għal but ta' kulħadd u faċli biex jintużaw, u aktar informazzjoni; iħeġġeġ lill-Kummissjoni, f'dan ir-rigward, tiffaċilita l-iskambju tal-aħjar prattiki mmirati, fost oħrajn, lejn il-kisba ta' effiċjenza ekonomika; iħeġġeġ lill-Istati Membri kollha jingħaqdu mal-Pjattaforma C-Roads, għaliex hija maħsuba biex ikollha rwol sinifikanti fl-implimentazzjoni tal-Istrateġija, dejjem jekk tosserva n-newtralità teknoloġika li hija meħtieġa biex jiġu inkoraġġuti l-innovazzjonijiet; jenfasizza l-ħtieġa li jiġi żgurat li għodod diġitali avvanzati jintużaw b'mod wiesa' u b'mod ikkoordinat fl-Istati Membri, u li jkopru wkoll it-trasport pubbliku; jistieden lill-produtturi tal-karozzi biex jibdew bl-użu tas-C-ITS biex tiġi implimentata l-Istrateġija;

20.  Iħeġġeġ lill-Kummissjoni tiżviluppa statistika li tikkomplementa dawk eżistenti, sabiex jiġi evalwat aħjar il-progress ta' diġitalizzazzjoni f'oqsma differenti tas-settur tat-trasport bit-triq; jenfasizza l-importanza ta' aktar investiment f'riċerka dwar sistemi ta' sensers u jenfasizza li fl-iżvilupp tas-C-ITS għandha tingħata attenzjoni speċjali għas-sewqan urban, li huwa differenti ħafna mis-sewqan barra mill-ibliet; jinnota li s-sewqan urban b'mod partikolari jinvolvi aktar interazzjoni ma' motoċiklisti, ċiklisti u persuni mexjin fit-triq u utenti vulnerabbli oħra tat-triq, inklużi persuni b'diżabbiltà;

21.  Iħeġġeġ lill-Istati Membri jagħmlu kull sforz biex jiżguraw li t-taħriġ vokazzjonali u l-korsijiet universitarji jissodisfaw l-ħtiġijiet ta' għarfien tal-industrija li qed tiżviluppa s-sistemi ITS; Jappella għal analiżi prospettiva tal-karrieri u l-impjiegi l-ġodda relatati ma' dan l-approċċ il-ġdid għall-mobbiltà, u għall-iskambju tal-aħjar prattiki fl-iżvilupp ta' mudelli għal kooperazzjoni bejn in-negozji u s-sistema edukattiva, mmirat lejn il-ħolqien ta' żoni integrati għat-taħriġ, l-innovazzjoni u l-produzzjoni;

22.  Jemmen li servizzi C-ITS għandhom li jiġu integrati fl-Istrateġija Spazjali għall-Ewropa peress li l-varar tas-C-ITS għandu jiġi bbażat fuq it-teknoloġiji ta' ġeolokalizzazzjoni bħall-pożizzjonament tas-satellita;

23.  Jirrimarka li l-Istati Membri għandhom iqisu l-varar tas-servizzi C-ITS minn perspettiva usa' ta' mobbiltà bħala servizz (MaaS) u l-integrazzjoni ma' mezzi oħra ta' trasport, b'mod partikolari sabiex jiġi evitat kwalunkwe effett konsegwenzjali bħal żieda fil-kwota modali tat-trasport bit-triq;

Il-privatezza u l-protezzjoni tad-data

24.  Jiġbed l-attenzjoni għall-importanza li tiġi applikata l-leġiżlazzjoni tal-UE relatata mal-privatezza u mal-protezzjoni tad-data fir-rigward tad-data tas-C-ITS u d-data tal-ekosistemi konnessi, li minħabba f'hekk għandhom, bħala prijorità, jintużaw għall-finijiet tas-C-ITS biss u ma jinżammux jew ma jintużawx għal finijiet oħra; jenfasizza li l-vetturi intelliġenti għandhom jikkonformaw bis-sħiħ mar-Regolament Ġenerali dwar il-Protezzjoni tad-Data (GDPR) u r-regoli relatati, u l-fornituri ta' servizz tas-C-ITS jeħtiġilhom joffru informazzjoni faċilment aċċessibbli u termini u kundizzjonijiet ċari lis-sewwieqa, biex ikunu jistgħu jagħtu l-kunsens infurmat liberu tagħhom, b'mod konformi mad-dispożizzjonijiet u r-restrizzjonijiet stabbiliti fl-GDPR;

25.  Jenfasizza l-ħtieġa għal trasparenza ħafna akbar u għal responsabbiltà algoritmika fir-rigward tal-ipproċessar tad-data u l-analitika min-naħa tan-negozji; ifakkar li l-GDPR diġà jipprevedi d-dritt li wieħed jiġi infurmat dwar il-loġika involuta fl-ipproċessar tad-data; jenfasizza, barra minn hekk, il-ħtieġa li jiġu evitati "driving walls", li jkun ifisser li l-utenti ma jkunux jistgħu jsuqu l-karozzi intelliġenti tagħhom stess jekk ikunu rrifjutaw li jagħtu l-kunsens tagħhom; jitlob li jkun hemm l-opzjoni ta' "offline mode" li tkun magħmula disponibbli fil-karozzi intelliġenti, li tippermetti lill-utent jitfi t-trasferimenti ta' data personali lil apparati oħra mingħajr ma tiġi ostakolata l-kapaċità tiegħu li jsuq il-vettura;

26.  Jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-protezzjoni tad-data u l-kunfidenzjalità jridu jiġu kkunsidrati matul l-ipproċessar tad-data; jenfasizza li l-implimentazzjoni tal-"protezzjoni tal-privatezza u tad-data b'mod integrat u awtomatiku" għandha tkun il-punt tat-tluq waqt it-tfassil tal-applikazzjonijiet u s-sistemi tal-ITS; ifakkar li t-tekniki ta' anonimizzazzjoni jistgħu jżidu l-fiduċja tal-utenti fis-servizzi li jkunu qed jużaw.

Iċ-ċibersigurtà

27.  Jindika l-importanza tal-applikazzjoni ta' standards għolja taċ-ċibersigurtà fil-prevenzjoni tal-hacking u tal-attakki ċibernetiċi fl-Istati Membri kollha, b'mod partikolari fid-dawl tan-natura kritika tas-sigurtà tal-komunikazzjonijiet C-ITS; jinnota li ċ-ċibersigurtà hija sfida essenzjali li trid tiġi trattata hekk kif is-sistema tat-trasport issir aktar diġitalizzata u konnessa; jenfasizza l-fatt li vetturi awtomatizzati u konnessi u l-bażijiet tad-data fejn id-data tiġi pproċessata u/jew maħżuna jinsabu f'riskju ta' attakk ċibernetiku, u għalhekk li n-nuqqasijiet u r-riskji kollha, li huma identifikabbli u konċepibbli fid-dawl tal-istadju tal-iżvilupp milħuq, għandhom jiġu esklużi permezz tal-iżvilupp ta' politika ta' sigurtà komuni, inkluż standards stretti tas-sigurtà, u politika ta' ċertifikazzjoni għall-varar tas-C-ITS;

28.  Jissottolinja li standards daqstant ieħor għolja u armonizzati ta' sigurtà għandhom jiġu applikati fl-UE u fl-Istati Membri kollha u fi kwalunkwe arranġament ta' kooperazzjoni possibbli ma' pajjiżi terzi; jirrimarka li dawk l-istandards ma għandhomx, madankollu, jimpedixxu l-aċċess ta' garaxxijiet tat-tiswija ta' partijiet terzi għal sistemi abbord, sabiex jiġi żgurat li s-sidien tal-vetturi ma jkunux jiddependu fuq il-manifatturi tal-karozzi biex iwettqu kull kontroll meħtieġ fuq is-softwer abbord u/jew tiswijiet fuqu;

It-teknoloġiji u l-frekwenzi tal-komunikazzjoni

29.  Jemmen li l-approċċ tal-komunikazzjoni ibridu u newtrali fuq il-livell teknoloġiku, li jiżgura interoperabbiltà u r-retrokompatibbiltà u jgħaqqad it-teknoloġiji tal-komunikazzjoni komplementarji, huwa l-approċċ it-tajjeb u li t-taħlita tal-komunikazzjoni ibrida l-aktar promettenti tidher li hija kombinazzjoni ta' kommunikazzjoni wireless fuq firxa qasira u t-teknoloġiji ċellulari u sattelitari, li se jiżguraw l-aqwa appoġġ possibbli għall-varar tas-servizzi C-ITS bażiċi;

30.  Jieħu nota tar-referenza tal-konnessjoni bejn il-karozzi konnessi u s-sistemi Ewropej tan-navigazzjoni bis-satellita, EGNOS u GALILEO; jissuġġerixxi, għalhekk, li jiġu inklużi strateġiji ffukati fuq karozzi konnessi fit-teknoloġiji spazjali; iqis li l-interoperabbiltà hija essenzjali kemm għas-sikurezza kif ukoll għall-għażla tal-konsumatur u jissottolinja li l-kapaċità tal-vetturi li jikkomunikaw mas-sistemi 5G u mas-sistemi ta' navigazzjoni bis-satellita trid tiġi inkluża fit-taħlita ta' komunikazzjoni ibrida fil-futur, kif issemma fil-Pjan ta' Azzjoni 5G tal-Kummissjoni;

31.  Iħeġġeġ lill-manifatturi tal-karozzi u lill-operaturi tat-telekomunikazzjonijiet li jappoġġaw servizzi C-ITS biex jikkooperaw, fost oħrajn, għall-varar bla xkiel ta' teknoloġiji ta' komunikazzjoni C-ITS, is-servizzi għall-ħlas tat-tariffi stradali u tat-takografu diġitali intelliġenti mingħajr interferenza bejn dawn is-servizzi;

32.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jkomplu jipprovdu finanzjament għar-riċerka u l-innovazzjoni (Orizzont 2020), b'mod partikolari biex titħejja t-triq għall-iżvilupp, f'terminu twil ta' żmien, ta' infrastruttura li hija adegwata għall-varar tas-C-ITS;

33.  Jenfasizza l-importanza ta' sistema ta' sensuri fil-provvediment ta' data dwar id-dinamiki tal-vetturi, il-konġestjoni u l-kwalità tal-arja, pereżempju; Jappella għal aktar investiment ikkoordinat b'mod xieraq fl-Istati Membri biex tiġi żgurata l-interoperabbiltà sħiħa tas-sensuri użati u l-użu possibbli tagħhom għal applikazzjonijiet oħra minbarra s-sikurezza, pereżempju t-telerilevament tal-emissjonijiet;

34.  Jistieden lill-Kummissjoni tressaq proposti biex tiżgura li l-informazzjoni dwar emissjonijiet ta' sustanzi li jniġġsu, disponibbli permezz ta' sensuri installati fil-vetturi, tkun miġbura u magħmula disponibbli għall-awtoritajiet kompetenti;

L-approċċ komuni Ewropew

35.  Iħeġġeġ lill-Istati Membri u l-awtoritajiet lokali, il-manifatturi tal-vetturi, l-operaturi tat-triq u l-industrija tal-ITS biex jimplimentaw is-C-ITS sal-2019, u jirrakkomanda li l-Kummissjoni, l-awtoritajiet lokali u l-Istati Membri jallokaw finanzjament xieraq fil-qafas tal-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa, il-Fondi Ewropej Strutturali u ta' Investiment u l-Fond Ewropew għal Investimenti Strateġiċi għall-aġġornamant u ż-żamma ta' infrastruttura stradali futura permezz ta' approċċ tematiku trasversali; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jkomplu jipprovdu finanzjament għar-riċerka u l-innovazzjoni (Orizzont 2020) b'rispett sħiħ għall-prinċipju ta' trasparenza filwaqt li jagħtu informazzjoni regolari dwar il-kofinanzjament tal-UE;

36.  Iħeġġeġ lill-Istati Membri u lill-Kummissjoni jappoġġaw inizjattivi u azzjonijiet li jippromwovu aktar riċerka u ġbir ta' informazzjoni dwar l-iżvilupp u l-impatt tas-C-ITS fil-politika tat-trasport tal-UE; huwa tal-fehma li jekk ma jsirx progress sinifikanti sal-2022, jista' jkun hemm bżonn li tittieħed azzjoni leġiżlattiva għall-introduzzjoni ta' "regoli minimi" u tiġi sfurzata l-integrazzjoni f'dan ir-rigward;

37.  Jenfasizza l-importanza tal-kwalità tal-infrastruttura stradali fiżika li għandha gradwalment tkun ikkomplementata minn infrastruttura diġitali; jitlob it-titjib u l-manutenzjoni tal-infrastruttura stradali futura;

38.  Jenfasizza li għandha tinħoloq sistema tat-trasport verament multimodali, li tintegra l-modi kollha tat-trasport f'servizz uniku ta' mobbiltà, li tuża infomazzjoni fi żmien reali, filwaqt li tieħu inkunsiderazzjoni tikkettjar integrat u servizzi ta' mobbiltà kondiviżi kif ukoll il-mixi u ċ-ċikliżmu, li tippermetti lin-nies u lill-merkanzija jivvjaġġaw mingħajr intoppi mill-punt tat-tluq sal punt tal-wasla u li ttejjeb b'mod ġenerali l-effiċjenza, is-sostenibbiltà u l-istabbiltà tat-trasport; jistieden lill-Kummissjoni, f'dan ir-rigward, tiżgura u tippromwovi l-kooperazzjoni u l-investimenti fil-livell tal-UE fil-qasam tad-diġitalizzazzjoni tal-industrija tat-trasport permezz ta' fondi eżistenti u ġodda, sabiex jiġu integrati sistemi ta' trasport intelliġenti fil-modi differenti tat-trasport (C-ITS, ERTMS, SESAR, RIS(7)); jenfasizza l-importanza ta' approċċ integrat għal għodod ta' informazzjoni, ta' bbukkjar u ta' ħruġ ta' biljetti sabiex jinħalqu ktajjen ta' mobbiltà attraenti mill-punt tat-tluq sal-punt ta' wasla;

39.  Jitlob li f'dan il-proċess ta' ppjanar tiġi integrata l-viżjoni tal-utenti tat-trasport tal-passiġġieri u tal-merkanzija bħala sors bażiku ta' informazzjoni, bil-għan li jitwessa' l-ambitu tal-applikazzjoni tas-C-ITS u jinħolqu mudelli kummerċjali marbuta ma' dan il-kunċett il-ġdid ta' mobbiltà sostenibbli u integrata;

40.  Iħeġġeġ lill-UE u l-Istati Membri biex japplikaw b'mod xieraq il-Konvenzjoni tan-NU dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabbiltà (CRPD) u d-direttiva li jmiss dwar ir-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà għall-prodotti u s-servizzi, sabiex tinkiseb l-aċċessibbiltà mingħajr ostakoli tas-C-ITS għaċ-ċittadini kollha;

41.  Jirrakkomanda li l-Kummissjoni tistabbilixxi malajr qafas ġuridiku adegwat biex tikseb l-interoperabbiltà transfruntiera madwar l-UE kollha kif ukoll qafas li jistabbilixxi regoli dwar ir-responsabbiltà għall-użu tad-diversi forom ta' trasport konness; jistieden lill-Kummissjoni tippubblika proposta leġiżlattiva dwar l-aċċess għad-data u għar-riżorsi fil-vetturi sal-aħħar ta' din is-sena; jirrakkomanda li din il-proposta għandha tippermetti lill-katina tal-valur tas-settur tal-karozzi fit-totalità tagħha u lill-utenti finali jibbenefikaw mid-diġitalizzazzjoni u tiggarantixxi kundizzjonijiet ekwi u sigurtà massima fir-rigward tal-ħażna għad-data abbord il-vettura u l-aċċess għaliha mill-partijiet terzi kollha, li għandu jkun ekwu, fi żmien utli, u mhux ristrett sabiex ikunu protetti d-drittijiet tal-konsumatur, tiġi promossa l-innovazzjoni u żgurata l-kompetizzjoni ġusta u nondiskriminatorja f'dan is-suq f'konformità mal-prinċipju ta' newtralità teknoloġika; jisħaq fuq il-bżonn li jingħata kontribut għall-modernizzazzjoni tal-infrastrutturi urbani u rurali kollha marbuta ma' servizzi tat-trasport pubbliku; jistieden lill-Kummissjoni tiggarantixxi li se tiżgura, fil-każijiet kollha, il-konformità sħiħa mal-GDPR, filwaqt li tirrapporta lill-Parlament dwar il-monitoraġġ tagħha fuq bażi annwali;

42.  Jistieden lill-Kummissjoni tadotta approċċ globali fir-rigward tal-istandardizzazzjoni u l-armonizzazzjoni teknika tad-data, sabiex jiġu żgurati l-kompatibbiltà tas-C-ITS u l-ekonomiji ta' skala għall-manifatturi u tiżdied il-kumdità tal-konsumaturi;

43.  Jissottolinja l-importanza tal-ftuħ ta' djalogu mas-sħab soċjali u r-rappreżentanti tal-konsumaturi fi stadju bikri sabiex tiġi stabbilita atmosfera ta' trasparenza u fiduċja, bil-għan li jinstab bilanċ xieraq bejn l-effetti pożittivi u negattivi fuq il-kundizzjonijiet soċjali u tax-xogħol u fuq id-drittijiet tal-konsumatur; jinnota li pjan direzzjonali għall-varar tas-C-ITS għandu jkun stabbilit mill-Forum dwar E-sikurezza bl-istess mod bħas-sistema eCall;

44.  Jenfasizza li sabiex jiġu ssodisfati l-impenji internazzjonali dwar il-klima u jintlaħqu l-miri interni tal-UE, hija meħtieġa bidla komprensiva fid-direzzjoni ta' ekonomija b'livell baxx ta' emissjonijiet ta' karbonju; jenfasizza għalhekk, il-ħtieġa għal tiġdid tal-kriterji ta' allokazzjoni ta' fondi differenti tal-UE sabiex jitrawmu d-dekarbonizzazzjoni u l-miżuri ta' effiċjenza enerġetika, inkluż fis-C-ITS; iqis li l-finanzjament tal-UE taħt l-ebda ċirkostanza ma għandu jkun allokat lil proġetti li mhumiex konformi mal-miri u mal-politiki li għandhom l-għan li jnaqqsu l-emissjonijiet ta' CO2;

45.  Jistieden lill-manifatturi tal-karozzi jipprovdu lill-konsumaturi b'informazzjoni cara u suffiċjenti dwar id-drittijiet tagħhom u l-benefiċċji u l-limiti tat-teknoloġiji C-ITS l-ġodda f'termini ta' sikurezza; iħeġġeġ l-użu ta' kampanji ta' tagħrif biex jiffamiljarizzaw is-sewwieqa kurrenti mat-teknoloġiji C-ITS ġodda, biex tinħoloq il-fiduċja meħtieġa fost l-utenti finali u li tinkiseb l-aċċettazzjoni pubblika; iqis li l-użu ta' C-ITS jista' jtejjeb is-sikurezza u l-effiċjenza tas-sistema tat-trasport filwaqt li tiġi żgurata l-konformità mar-regoli tal-protezzjoni tad-data u tal-privatezza;

o
o   o

46.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni.

(1) ĠU L 207, 6.8.2010, p. 1.
(2) ĠU C 288, 31.8.2017, p. 85.
(3) Testi adottati, P8_TA(2017)0423.
(4) Testi adottati, P8_TA(2017)0234.
(5) Rapport Finali tal-Frażi II tal-Pjattaforma C-ITS: https://ec.europa.eu/transport/sites/transport/files/2017-09-c-its-platform-final-report.pdf.
(6) Ir-rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2008/653/KE tat-26 ta' Mejju 2008 dwar Sistemi ta' informazzjoni u komunikazzjoni siguri u effiċjenti fuq il-vetturi: Aġġornament tal-Istqarrija Ewropea tal-Prinċipji dwar l-Interfaċċja bejn il-Bniedem u l-Magni (ĠU L 216, 12.8.2008, p. 1).
(7) Sistema Ewropea għall-Ġestjoni tat-Traffiku Ferrovjarju (ERTMS); Riċerka dwar il-Ġestjoni tat-Traffiku bl-Ajru tal-Ajru Uniku Ewropew (SESAR); Servizzi tal-Informazzjoni tax-Xmajjar (RIS).


Servizzi ta' konsenja tal-pakketti transfruntiera ***I
PDF 337kWORD 50k
Riżoluzzjoni
Test
Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tat-13 ta’ Marzu 2018 dwar il-proposta għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar servizzi ta' konsenja tal-pakketti transfruntiera (COM(2016)0285 – C8-0195/2016 – 2016/0149(COD))
P8_TA(2018)0064A8-0315/2017

(Proċedura leġiżlattiva ordinarja: l-ewwel qari)

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni lill-Parlament u lill-Kunsill (COM(2016)0285),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 294(2) u l-Artikolu 114 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, skont liema artikoli l-Kummissjoni ressqet il-proposta lill-Parlament (C8-0195/2016),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 294(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

–  wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew tad-19 ta' Ottubru 2016(1),

–  wara li kkunsidra l-ftehim proviżorju approvat mill-kumitat responsabbli skont l-Artikolu 69f(4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu u l-impenn meħud mir-rappreżentant tal-Kunsill, permezz tal-ittra tal-20 ta' Diċembru 2017 sabiex japprova l-pożizzjoni tal-Parlament, skont l-Artikolu 294(4) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 59 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għat-Trasport u t-Turiżmu u l-opinjoni tal-Kumitat għas-Suq Intern u l-Ħarsien tal-Konsumatur (A8-0315/2017),

1.  Jadotta l-pożizzjoni fl-ewwel qari li tidher hawn taħt;

2.  Jistieden lill-Kummissjoni terġa' tirreferi l-kwistjoni lill-Parlament jekk tibdel il-proposta tagħha, temendaha b'mod sustanzjali jew ikollha l-ħsieb li temendaha b'mod sustanzjali;

3.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi l-pożizzjoni tal-Parlament lill-Kunsill u lill-Kummissjoni kif ukoll lill-parlamenti nazzjonali.

Pożizzjoni tal-Parlament Ewropew adottata fit-13 ta’ Marzu 2018 bil-ħsieb tal-adozzjoni tar-Regolament (UE) 2018/... tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar servizzi tal-konsenja tal-pakketti transkonfini

(Peress li ntlaħaq ftehim bejn il-Parlament u l-Kunsill, il-pożizzjoni tal-Parlament taqbel mal-att leġiżlattiv finali, Regolament (UE) 2018/644).

(1) ĠU C 34, 2.2.2017, p. 106.


Kwalifika inizjali u taħriġ perjodiku ta’ sewwieqa ta’ ċerti vetturi tat-triq u l-liċenzji tas-sewqan ***I
PDF 337kWORD 50k
Riżoluzzjoni
Test
Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Marzu 2018 dwar il-proposta għal direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li temenda d-Direttiva 2003/59/KE dwar il-kwalifika inizjali u taħriġ perjodiku ta' sewwieqa ta' ċerti vetturi tat-triq għat-trasport ta' prodotti jew passiġġieri u d-Direttiva 2006/126/KE dwar il-liċenzji tas-sewqan (COM(2017)0047 – C8-0025/2017 – 2017/0015(COD))
P8_TA(2018)0065A8-0321/2017

(Proċedura leġiżlattiva ordinarja: l-ewwel qari)

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni lill-Parlament u lill-Kunsill (COM(2017)0047),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 294(2) u l-Artikolu 91 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, skont liema artikoli l-Kummissjoni ppreżentat il-proposta lill-Parlament (C8-0025/2017),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 294(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

–  wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew tal-31 ta' Mejju 2017(1),

–  wara li kkonsulta lill-Kumitat tar-Reġjuni,

–  wara li kkunsidra l-ftehim proviżorju approvat mill-kumitat responsabbli skont l-Artikolu 69f(4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu u l-impenn meħud mir-rappreżentant tal-Kunsill, permezz tal-ittra tal-20 ta' Diċembru 2017 li japprova l-pożizzjoni tal-Parlament, skont l-Artikolu 294(4) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 59 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għat-Trasport u t-Turiżmu (A8-0321/2017),

1.  Jadotta l-pożizzjoni fl-ewwel qari li tidher hawn taħt;

2.  Jitlob lill-Kummissjoni biex terġa' tirreferi l-kwistjoni lill-Parlament jekk tibdel il-proposta tagħha, temendaha b'mod sustanzjali jew ikollha l-ħsieb li temendaha b'mod sustanzjali;

3.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi l-pożizzjoni tal-Parlament lill-Kunsill u lill-Kummissjoni kif ukoll lill-parlamenti nazzjonali.

Pożizzjoni tal-Parlament Ewropew adottata fl-ewwel qari fit-13 ta' Marzu 2018 bil-ħsieb ta' l-adozzjoni tad-Direttiva (UE) 2018/... tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li temenda d-Direttiva 2003/59/KE dwar il-kwalifika inizjali u taħriġ perjodiku ta' sewwieqa ta' ċerti vetturi tat-triq għall-ġarr ta' merkanzija jew passiġġieri u d-Direttiva 2006/126/KE dwar il-liċenzji tas-sewqan

(Peress li ntlaħaq ftehim bejn il-Parlament u l-Kunsill, il-pożizzjoni tal-Parlament taqbel mal-att leġiżlattiv finali, Direttiva (UE) 2018/645).

(1) ĠU C 288, 31.8.2017, p. 115.


Ugwaljanza bejn il-ġeneri fil-ftehimiet kummerċjali tal-UE
PDF 473kWORD 78k
Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Marzu 2018 dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri fil-ftehimiet kummerċjali tal-UE (2017/2015(INI))
P8_TA(2018)0066A8-0023/2018

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-Artikoli 2 u 3(3) tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE),

–  wara li kkunsidra l-Artikoli 8,10, 153(1), 153(2), 157 u 207 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE),

–  wara li kkunsidra l-Artikoli 23 u 33 tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea,

–  wara li kkunsidra l-Pjan ta' Azzjoni tal-UE dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u d-Demokrazija 2015,

–  wara li kkunsidra l-konklużjonijiet tal-Kunsill tas-16 ta' Ġunju 2016 dwar l-ugwaljanza bejn is-sessi (00337/2016),

–  wara li kkunsidra d-dokument ta' ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni tal-14 ta' Lulju 2015 dwar l-Implimentazzjoni tal-Prinċipji Gwida tan-NU dwar in-Negozju u d-Drittijiet tal-Bniedem – Is-Sitwazzjoni Attwali (SWD(2015)0144),

–  wara li kkunsidra l-Patt Ewropew għall-Ugwaljanza bejn is-Sessi għall-perjodu 2011-2020 anness mal-konklużjonijiet tal-Kunsill tas-7 ta' Marzu 2011 (07166/2011),

–  wara li kkunsidra d-dokument ta' ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni tat-3 ta' Diċembru 2015 dwar l-Impenn Strateġiku għall-Ugwaljanza bejn is-Sessi 2016-2019 (SWD(2015)0278),

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kummissjoni tal-2017 dwar l-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel fl-Unjoni Ewropea,

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-2015 bit-titolu "Kummerċ għal Kulħadd – Lejn politika aktar responsabbli għall-kummerċ u l-investiment'' (COM(2015)0497),

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta' Settembru 2017 bit-titolu "Rapport dwar l-Implimentazzjoni tal-Istrateġija tal-Politika Kummerċjali għal Kulħadd – It-Twettiq ta' Politika Kummerċjali Progressiva li Tisfrutta b'Mod Għaqli l-Globalizzazzjoni" (COM(2017)0491),

–  wara li kkunsidra r-Regolament dwar l-SĠP (Regolament (UE) Nru 978/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta' Ottubru 2012 li japplika skema ta' preferenzi tariffarji ġeneralizzati u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 732/2008(1)),

–  wara li kkunsidra r-Regolament dwar il-Minerali ta' Kunflitt (Regolament (UE)  2017/821 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' Mejju 2017 li jistabbilixxi obbligi tad-diliġenza dovuta tal-katina tal-provvista għall-importaturi tal-Unjoni ta' landa, tantalu u tungstenu, il-minerali tagħhom, u deheb li joriġinaw minn żoni affettwati minn kunflitti u ta' riskju għoli(2)),

–  wara li kkunsidra l-Konvenzjoni għall-Protezzjoni tad-Drittijiet tal-Bniedem u tal-Libertajiet Fundamentali (KEDB), b'mod partikolari l-Artikolu 4(1) li jipprojbixxi l-iskjavitù u s-servitù, u l-Artikolu 14 li jipprojbixxi d-diskriminazzjoni,

–  wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tan-NU dwar l-Eliminazzjoni ta' Kull Forma ta' Diskriminazzjoni kontra n-Nisa (CEDAW) tat-18 ta' Diċembru 1979,

–  wara li kkunsidra d-Dikjarazzjoni u l-Pjattaforma ta' Azzjoni ta' Beijing adottati mir-Raba' Konferenza Dinjija dwar in-Nisa fil-15 ta' Settembru 1995, kif ukoll id-dokumenti ta' eżitu sussegwenti adottati waqt is-sessjonijiet speċjali tan-NU Beijing +5 (2000), Beijing +10 (2005) u Beijing +15 (2010),

–  wara li kkunsidra l-Konvenzjoni tal-Kunsill tal-Ewropa dwar il-Prevenzjoni u l-Ġlieda Kontra l-Vjolenza fuq in-Nisa u l-Vjolenza Domestika (il-Konvenzjoni ta' Istanbul), u l-Artikolu 3 tagħha li jiddefinixxi t-terminu "ġeneru" bħala "r-rwoli, l-imġibiet, l-attivitajiet u l-attributi mibnija soċjalment li soċjetà partikolari tikkunsidra xierqa għan-nisa u l-irġiel", u l-Konvenzjoni Inter-Amerikana dwar il-Prevenzjoni, is-Sanzjonar u l-Eliminazzjoni tal-Vjolenza fuq in-Nisa (il-Konvenzjoni ta' Belem do Pará) tal-1994,

–  wara li kkunsidra l-istrateġija konġunta tal-2007 tal-UE u tal-Istati Membri tagħha bit-titolu ‘Għajnuna għall-Kummerċ: It-tisħiħ tal-appoġġ tal-UE għall-ħtiġijiet relatati mal-kummerċ f'pajjiżi li qed jiżviluppaw’ u l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-13 ta' Novembru 2017 bit-titolu "Niksbu l-Prosperità permezz tal-Kummerċ u l-Investiment – Aġġornament tal-Istrateġija Konġunta tal-UE tal-2007 dwar Għajnuna għall-Kummerċ" (COM(2017)0667);

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni adottata mill-Assemblea Ġenerali tan-NU fil-25 ta' Settembru 2015 bit-titolu "Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development" (Nittrasformaw id-dinja tagħna: l-Aġenda 2030 għall-Iżvilupp Sostenibbli),

–  wara li kkunsidra l-Linji Gwida tal-OECD għall-Intrapriżi Multinazzjonali,

–  wara li kkunsidra l-Gwida tal-OECD dwar id-Diliġenza Dovuta għal Ktajjen ta' Provvista Responsabbli tal-Minerali minn Żoni Affettwati mill-Kunflitti u Żoni ta' Riskju Għoli,

–  wara li kkunsidra l-Qafas għal Politika ta' Investiment tal-UNCTAD għall-Iżvilupp Sostenibbli (2015),

–  wara li kkunsidra l-konvenzjonijiet ewlenin tal-Organizzazzjoni Internazzjonali tax-Xogħol (ILO) dwar l-ugwaljanza bejn is-sessi, inklużi l-Konvenzjoni dwar ir-Remunerazzjoni Ndaqs (Nru 100), il-Konvenzjoni dwar id-Diskriminazzjoni (Impjiegi u Xogħol) (Nru 111), il-Konvenzjoni dwar il-Ħaddiema b'Responsabbilitajiet tal-Familja (Nru 156) u l-Konvenzjoni dwar il-Protezzjoni tal-Maternità (Nru 183),

–  wara li kkunsidra l-Kapitolu 7 tal-Pjan ta' Azzjoni tas-Summit tal-UE-CELAC tal-Kapijiet ta' Stat tal-2015-2017, adottat fi Brussell, f'Ġunju 2015,

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-14 ta' Frar 2006 dwar il-klawsola dwar id-drittijiet tal-bniedem u d-demokrazija fi ftehimiet tal-Unjoni Ewropea(3),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-25 ta' Novembru 2010 dwar id-drittijiet tal-bniedem u l-istandards soċjali u ambjentali fil-Ftehimiet ta' Kummerċ Internazzjonali(4),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-25 ta' Novembru 2010 dwar il-Politika dwar il-Kummerċ Internazzjonali fil-kuntest tal-imperattivi marbuta mat-tibdil fil-klima(5),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-11 ta' Settembru 2012 dwar ir-rwol tan-nisa fl-ekonomija ekoloġika(6),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-9 ta' Ġunju 2015 dwar l-istrateġija tal-UE għall-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel wara l-2015(7),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-28 ta' April 2016 dwar il-ħaddiema domestiċi nisa u n-nisa li jaħdmu fis-settur tal-kura fl-UE(8),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-26 ta' Mejju 2016 dwar il-faqar: perspettiva tas-sessi(9),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-14 ta' Marzu 2017 dwar l-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel fl-Unjoni Ewropea 2014-2015(10),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-5 ta' Lulju 2016 dwar l-implementazzjoni tar-rakkomandazzjonijiet tal-2010 tal-Parlament dwar l-istandards soċjali u ambjentali, id-drittijiet tal-bniedem u r-responsabbiltà korporattiva(11),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-12 ta' Settembru 2017 dwar l-impatt tal-kummerċ internazzjonali u l-politiki kummerċjali tal-UE fuq il-katini ta' valur mondjali(12),

–  wara li kkunsidra r-rakkomandazzjoni tiegħu tal-14 ta' Settembru 2017 lill-Kunsill, lill-Kummissjoni u lis-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna dwar in-negozjati rigward il-modernizzazzjoni tal-pilastru tal-kummerċ tal-Ftehim ta' Assoċjazzjoni UE-Ċilì(13),

–  wara li kkunsidra "d-Dikjarazzjoni tal-Grupp ta' Tliet Presidenzi dwar l-Ugwaljanza bejn in-Nisa u l-Irġiel" ippreżentata fid-19 ta' Lulju 2017 mill-Estonja, il-Bulgarija u l-Awstrija, l-Istati Membri li għandhom f'idejhom il-Presidenza tal-Kunsill tal-Unjoni Ewropea matul il-perjodu ta' 18-il xahar minn Lulju 2017 sa Diċembru 2018,

–  wara li kkunsidra l-istudju mill-International Centre for Research on Women (Ċentru Internazzjonali għar-Riċerka fuq in-Nisa) bit-titolu "Trade liberalisation & women's reproductive health: linkages and pathways" (Il-liberalizzazzjoni tal-kummerċ u s-saħħa riproduttiva tan-nisa: konnessjonijiet u mogħdijiet),

–  wara li kkunsidra r-Rapport dwar l-Iżvilupp tal-Bniedem fl-Afrika tal-2016 bit-titolu "Accelerating Gender Equality and Women's Empowerment in Africa" (It-Tħaffif tal-Ugwaljanza Bejn is-Sessi u l-Emanċipazzjoni tan-Nisa fl-Afrika)(14),

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-OECD tal-2014 bit-titolu "Enhancing Women's Economic Empowerment through Entrepreneurship and Business Leadership in OECD Countries" (It-Tisħiħ tal-Emanċipazzjoni Ekonomika tan-Nisa permezz tal-Intraprenditorija u t-Tmexxija tan-Negozju fil-Pajjiżi tal-OECD)(15),

–  wara li kkunsidra r-riżultati tad-dibattiti internazzjonali ta' livell għoli l-aktar reċenti dwar il-ġeneru u l-kummerċ, b'attenzjoni partikolari għal dawk organizzati taħt il-kappa tal-UE u tad-WTO/UNCTAD/ITC, inklużi, f'ordni kronoloġiku invers, il-‘Forum Internazzjoni dwar in-Nisa u l-Kummerċ’, li ġie organizzat b'mod konġunt mill-Kummissjoni Ewropea u miċ-Ċentru Internazzjonali għall-Kummerċ (Brussell, Ġunju 2017)(16), is-sessjoni plenarja annwali tal-Konferenza Parlamentari dwar id-WTO ddedikata għat-tema ‘Il-kummerċ bħala strument ta' progress soċjali: Il-perspettiva tal-ġeneru)’ (Ġinevra, Ġunju 2016)(17) u s-sessjoni plenarja tad-WTO dwar it-tema ‘Liema futur għad-WTO? Il-Kummerċ u l-Ġeneru: L-Emanċipazzjoni tan-Nisa permezz ta' Katini ta' Provvista Inklużivi’ (Ġinevra, Lulju 2015)(18)

–  wara li kkunsidra l-isforzi internazzjonali dejjem akbar biex tiġi promossa l-ugwaljanza bejn il-ġeneri permezz ta' politiki kummerċjali, bħall-programm tal-UNCTAD dwar il-ġeneru u l-iżvilupp(19) (li jinkludi studji dwar l-impatt tal-kummerċ fuq in-nisa, pakkett ta' tagħlim dwar il-kummerċ u l-ġeneru, u taħriġ online dwar il-ħolqien tal-istatus ta' ‘gender champions’ (promoturi tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri) u l-14-il qasam ta' ħidma tal-Bank Dinji li, sa mill-2016, jinkludu lkoll strateġija dwar il-ġeneru ;

–  wara li kkunsidra d-dokument tematiku taċ-Ċentru Internazzjonali għall-Kummerċ u għall-Iżvilupp Sostenibbli (ICTSD) bit-titolu ‘The Gender Dimensions of Global Value Chains’ (Id-Dimensjonijiet tal-Ġeneru tal-Katini ta' Valur Mondjali) (Settembru 2016)(20),

–  wara li kkunsidra d-dokument tematiku tal-ICTSD bit-titolu ‘The Gender Dimensions of Services’ (Id-Dimensjonijiet tal-Ġeneru tas-Servizzi) (Settembru 2016)(21),

–  wara li kkunsidra r-Rapport tan-NU dwar in-Nisa bit-titolu ‘Progress of the world's women 2015-2016. Transforming economies, realising rights’ (Il-Progress tan-nisa fid-dinja 2015-2016: It-trasformazzjoni tal-ekonomiji, it-twettiq tad-drittijiet)(22),

–  wara li kkunsidra d-dokument ta' pożizzjoni ta' WIDE+ dwar il-ġeneru u l-politika kummerċjali tal-UE bit-titolu ‘How to transform EU trade policy to protect women's rights’ (Kif il-politika kummerċjali tal-UE tista' tiġi ttrasformata biex tipproteġi d-drittijiet tan-nisa")(23),

–  wara li kkunsidra l-istudju tiegħu tal-2016 imħejji fuq talba tal-Kumitat tad-Drittijiet tan-Nisa u tal-Ugwaljanza bejn is-Sessi tal-Parlament bit-titolu ‘Gender Equality in Trade Agreements’ (L-Ugwaljanza bejn is-Sessi fil-Ftehimiet Kummerċjali)(24),

–  wara li kkunsidra l-istudju tiegħu tal-2015 imħejji fuq talba tal-Kumitat dwar il-Kummerċ Internazzjonali tal-Parlament bit-titolu ‘The EU's Trade Policy: from gender-blind to gender-sensitive?’ (Il-politika kummerċjali tal-UE: flok tibqa' indifferenti għall-kwistjonijiet tal-ġeneru tibda tikkunsidrahom?)(25),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 52 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra d-deliberazzjonijet konġunti tal-Kumitat għall-Kummerċ Internazzjonali u tal-Kumitat għad-Drittijiet tan-Nisa u l-Ugwaljanza bejn is-Sessi skont l-Artikolu 55 tar-Regoli ta' Proċedura,

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Kummerċ Internazzjonali u l-Kumitat għad-Drittijiet tan-Nisa u l-Ugwaljanza bejn is-Sessi kif ukoll l-opinjoni tal-Kumitat għall-Iżvilupp (A8-0023/2018),

A.  billi l-Artikolu 8 tat-TFUE jiddikjara li, fl-azzjonijiet kollha tagħha, interni jew esterni, l-Unjoni Ewropea għandha tfittex li telimina l-inugwaljanzi u tinkoraġġixxi l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u tiġġieled id-diskriminazzjoni, fost l-oħrajn, fuq il-bażi ta' sess, meta tkun qed tiddefinixxi u timplimenta l-politiki u l-attivitajiet tagħha;

B.  billi l-politika kummerċjali tista' sservi ta' għodda għall-promozzjoni tal-valuri mondjali u Ewropej, inkluża l-ugwaljanza bejn il-ġeneri; billi l-ftehimiet u l-politika tal-UE fil-qasam tal-kummerċ u tal-investiment mhumiex newtrali fir-rigward tal-ġeneru, jiġifieri jolqtu lin-nisa u l-irġiel b'mod differenti kaġun ta' inugwaljanzi strutturali; billi n-nisa jiffaċċjaw restrizzjonijiet speċifiċi għall-ġeneru, bħal aċċess limitat għar-riżorsi u kontroll ristrett fuq l-istess riżorsi, id-diskriminazzjoni legali u l-piż żejjed marbut mat-twettiq ta' xogħol ta' ndukrar bla ħlas minħabba rwoli tradizzjonali tal-ġeneru;

C.  billi l-ugwaljanza bejn il-ġeneri għandha tikkonċerna lin-nisa u lill-irġiel bl-istess mod; billi l-parteċipazzjoni u s-sħubija bejn il-partijiet interessati pubbliċi u privati, fil-livelli internazzjonali kif ukoll lokali, huma essenzjali għall-promozzjoni tas-sinerġiji meħtieġa biex jinkisbu l-ugwaljanza bejn l-ġeneri u l-emaċipazzjoni tan-nisa, u biex issir sensibilizzazzjoni dwar kwistjonijiet bħalma huma: id-drittijiet ta' proprjetà; l-aċċess għall-finanzi, l-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali; l-imġiba korporattiva; l-akkwist pubbliku; id-distakk diġitali; u l-preġudizzju kulturali;

D.  billi l-politiki kummerċjali għandhom l-għan li jiksbu, fost l-oħrajn, l-iżvilupp u t-tkabbir ekonomiku sostenibbli u ġust li hemm bżonn biex jiġu żgurati t-tnaqqis tal-faqar, il-ġustizzja soċjali, xogħol deċenti u kundizzjonijiet ta' għajxien aħjar kemm għan-nisa u kemm għall-irġiel, kif ukoll biex jiġu salvagwardati d-drittijiet tan-nisa; billi l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u l-emanċipazzjoni tan-nisa u l-bniet ma għandhomx jiġu integrati biss fost l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli (SDGs) kollha tan-NU, iżda huma ukoll għan indipendenti; billi l-aġenda tal-SDGs tirrikonoxxi li l-kummerċ jikkontribbwixxi għall-promozzjoni ta' żvilupp sostenibbli u ġust u jista' tikkontribwixxi għall-promozzjoni tal-ogħla standards internazzjonali tax-xogħol u tal-ambjent kif ukoll id-drittijiet tal-bniedem; billi l-politika kummerċjali tal-UE tifforma parti importanti mill-qafas tal-SDGs, u perspettiva tal-ġeneru b'saħħitha tirrappreżenta element essenzjali ta' dak il-qafas, li għandu l-għan li jiggarantixxi eżiti aktar ġusti u benefiċi għal kulħadd; billi l-politika kummerċjali tista' twessa' wkoll l-opprtunitajiet għall-intraprenditorija fost in-nisa u l-aċċess għall-apprendistati u l-impjiegi;

E.  billi r-relazzjoni kumplessa bejn il-kummerċ internazzjonali u l-ġeneru titlob fehim profond tal-forzi inkwistjoni, flimkien mal-identifikazzjoni, l-analiżi u l-monitoraġġ tad-dinamika ekonomika u soċjali meħtieġa biex tiżviluppa politika kummerċjali effiċjenti mmirata lejn żvilupp ekonomiku li jippromwovi wkoll l-emanċipazzjoni tan-nisa u l-ugwaljanza bejn il-ġeneri; billi l-politika kummerċjali għalhekk trid tikkunsidra l-impatti diretti u indiretti tagħha fuq il-ġeneru, kif ukoll il-kuntesti lokali speċifiċi, sabiex tevita li tirriproduċi jew tiggrava d-distakki u l-isterjotipi li jeżistu b'rabta mal-ġeneru, kif ukoll sabiex issaħħaħ l-ugwaljanza bejn il-ġeneri b'mod proattiv; billi s-suċċess tal-politika kummerċjali għandu jiġi evalwat ukoll fuq il-bażi ta' jekk din għandhiex impatt pożittiv u ndaqs kemm fuq in-nisa kif ukoll fuq l-irġiel;

F.  billi l-iżvilupp ekonomiku u l-ugwaljanza bejn il-ġeneri spiss imorru id f'id; billi hemm fehim wiesa' li s-soċjetajiet fejn l-inugwaljanzi bejn il-ġeneri huma aktar baxxi għandhom tendenza li jikbru b'pass aktar mgħaġġel;

G.  billi l-impatt tal-liberalizzazzjoni tal-kummerċ fuq l-individwi jiddependi wkoll mil-lokalità ġeografika tagħhom kif ukoll mis-settur ekonomiku li fih huma attivi; billi hemm differenzi importanti kemm bejn il-pajjiżi kif ukoll fi ħdanhom, f'termini ta' strutturi ta' produzzjoni, ta' rati ta' parteċipazzjoni tan-nisa fil-forza tax-xogħol kif ukoll ta' reġimi ta' assistenza soċjali; billi n-nisa jiffurmaw il-maġġoranza tal-ħaddiema f'setturi bħal dak tal-manifattura tal-ħwejjeġ u t-tessuti, it-telekomunikazzjoni, it-turiżmu, l-ekonomija tal-indukrar u l-agrikoltura, fejn it-tendenza hi li jkun hemm konċentrazzjoni akbar ta' nisa milli rġiel f'forom ta' impjieg formali u informali b'paga baxxa jew bi status baxx; billi dan il-fatt jista' jwassal għal abbużi fuq il-post tax-xogħol kif ukoll għal diskriminazzjoni, għal segregazzjoni bejn il-ġeneri fit-tipi ta' impjiegi u ta' attivitajiet, għal diskrepanzi bejn il-ġeneri fil-pagi u fil-kundizzjonijiet ta' impjieg, kif ukoll għal restrizzjonijiet speċifiċi għall-ġeneru fl-aċċess għar-riżorsi produttivi, għall-infrastruttura u għas-servizzi; billi l-ftehimiet ta' kummerċ ħieles (FTAs) jistgħu jwasslu għal bidliet direzzjonali u għal telf ta' impjiegi, partikolarment fis-setturi relatati mal-esportazzjoni fejn in-nisa spiss jiffurmaw il-maġġoranza tal-forza tax-xogħol; billi għaldaqstant il-valutazzjonijiet dwar il-ġeneru speċifiċi għall-pajjiż u speċifiċi għas-settur iwasslu għal valur miżjud importanti fit-tfassil ta' ftehimiet kummerċjali;

H.  billi fl-2011 fl-UE, madwar wieħed minn kull disa' impjiegi (11 %) li kienu jokkupaw in-nisa fl-UE kienu jiddependu mill-esportazzjoni;

I.  billi, skont studju tal-Kummissjoni tal-2017, kważi 12-il miljun mara fl-UE għandhom impjiegi li jiddipendu mill-esportazzjoni ta' oġġetti u servizzi lejn il-bqija tad-dinja(26);

J.  billi, skont studji bbażati fuq il-fatti, l-UNCTAD tinsisti li għandha tenfasizza l-limitazzjonijiet li n-nisa jiffaċċjaw biex jisfruttaw l-opportunitajiet offruti mill-kummerċ, li jirriżultaw minn fatturi bħan-nuqqas ta' taħriġ tekniku għal impjiegi aħjar, in-nuqqas ta' servizzi pubbliċi għall-mitigazzjoni tar-responsabbiltajiet domestiċi, u l-aċċess limitat għar-riżorsi u l-kontroll ristrett fuq l-istess riżorsi, inklużi l-kreditu u l-art, l-informazzjoni kif ukoll in-netwerks; billi, abbażi ta' dan, l-UNCTAD tirrakkomanda li l-evalwazzjonijiet jindirizzaw l-impatt potenzjali tal-politiki kummerċjali fuq l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u l-emanċipazzjoni tan-nisa f'oqsma bħall-impjiegi, in-negozji ż-żgħar, il-prezzijiet, il-produttività fl-agrikoltura, l-agrikoltura ta' sussistenza u l-migrazzjoni(27);

K.  billi l-politika kummerċjali attwali tal-UE u l-istrateġija ta' "Kummerċ għal Kulħadd" tagħha huma bbażati fuq tliet prinċipji ewlenin: l-effikaċja, it-trasparenza u l-valuri, iżda tonqoshom perspettiva dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri; billi l-Kummissjoni, fir-rieżami tagħha tal-istrateġija ta' Għajnuna għall-Kummerċ, ġeddet u espandiet l-impenn tagħha favur l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u l-emanċipazzjoni ekonomika tan-nisa, billi ddikjarat li l-ugwaljanza bejn il-ġeneri mhijiex biss dritt fundamentali tal-bniedem, iżda hi wkoll element kruċjali għall-iżvilupp ekonomiku, billi tisfrutta kemm jista' jkun il-firxa wiesgħa ta' għodod ta' politika tal-UE disponibbli sabiex tkabbar l-impatt globali tagħhom fuq it-tkabbir u fuq it-tnaqqis tal-faqar; billi, f'konformità mad-dispożizzjonijiet inklużi fis-CEDAW, l-UE għandha tipprovdi l-bażi għall-kisba tal-ugwaljanza bejn in-nisa u l-irġiel billi tiżgura lin-nisa aċċess indaqs u opportunitajiet indaqs fil-ħajja politika, ekonomika u pubblika kif ukoll fl-edukazzjoni, fis-saħħa u fl-impjiegi;

L.  billi n-nisa, bħala impendituri, konsumaturi, ħaddiema u ħaddiema informali potenzjali, huma affettwati mill-kummerċ u mill-ftehimiet kummerċjali; billi hemm bżonn kruċjali ta' rikonoxximent u fehim aħjar tal-impatti speċifiċi għall-ġeneru tal-politika kummerċjali sabiex jingħataw risponsi ta' politika adegwati; billi, biex jintlaħaq dan il-għan, hemm bżonn li tiġi żviluppata metodoloġija adegwata li tiżgura li l-impatti possibbli tal-politika u tal-ftehimiet kummerċjali tal-UE fuq l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u d-drittijiet tan-nisa jiġu dejjem evalwati; billi l-Kummissjoni għandha twettaq riċerka kwantittattiva diżaggregata skont il-ġeneru fis-setturi individwali, fost l-oħrajn, in-negozju, ix-xjenza u t-teknoloġija; billi s'issa l-UE kkonkludiet ftehimiet kummerċjali mingħajr ma wettqet valutazzjonijiet dwar l-impatt tagħhom fuq in-nisa u fuq l-ugwaljanza bejn il-ġeneri; billi l-Kummissjoni ħabbret li Ftehim ta' Assoċjazzjoni modernizzat bejn iċ-Ċilì u l-UE se jinkludi, għall-ewwel darba għall-UE, kapitolu speċifiku dwar il-ġeneru u l-kummerċ;

M.  billi l-kwistjonijiet relatati mal-ġeneru u d-drittijiet tan-nisa mhumiex ikkunsidrati biżżejjed fil-valutazzjonijiet tal-impatt sostenibbli tal-ftehimiet kummerċjali;

N.  billi valutazzjoni ex ante dwar l-implikazzjonijiet tal-politiki kummerċjali fuq il-ġeneri tista' tikkontribwixxi għall-emanċipazzjoni u l-benessri tan-nisa u fl-istess ħin tista' tgħin biex timmitiga d-diskrepanzi eżistenti u biex tevita żieda fl-inugwaljanza bejn il-ġeneri;

O.  billi r-rieżami tal-ftehimiet multilaterali u bilaterali attwali tal-UE jindika li 20 % tal-ftehimiet ma' sħab kummerċjali mhux Ewropej jagħmlu referenza għad-drittijiet tan-nisa, u li 40 % ta' dawn il-ftehimiet jinkludu referenzi intiżi għall-promozzjoni tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri; billi r-referenzi għall-promozzjoni tal-emanċipazzjoni tan-nisa f'dawn il-ftehimiet huma prevalentement volontarji u, jekk ikunu vinkolanti, ma jkunux jistgħu jiġu infurzati fil-prattika; billi studju reċenti mill-Kummissjoni jindika distakk persistenti bejn il-ġeneri f'termini ta' opportunitajiet ta' aċċess għall-impjiegi; billi l-istudju jindika li l-emanċipazzjoni tan-nisa tista' tkabbar il-PDG globali bl-ammont ta' USD 28 biljun sal-2025 u li hija essenzjali kemm minn perspettiva ekonomika u soċjali kif ukoll mill-perspettiva tal-qerda tal-faqar minħabba r-rwol tan-nisa fil-komunitajiet;

P.  billi, kemm fil-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw kif ukoll fil-pajjiżi żviluppati, l-intrapriżi mikro, żgħar u ta' daqs medju (MSMEs) jikkostitwixxu l-akbar parti tas-settur privat u l-maġġoranza vasta tal-impjiegi; billi, skont iċ-Ċentru Internazzjonali għall-Kummerċ (ITC), l-MSMEs flimkien jirrappreżentaw 95 % tad-ditti kollha fil-livell globali, madwar 50 % tal-PDG globali u aktar minn 70 % tal-impjiegi totali; billi sa 40 % tal-MSMEs kollha huma proprjetà tan-nisa, filwaqt li 15 % biss tad-ditti esportaturi huma mmexxija min-nisa; billi, madankollu, iċ-ċifri tal-OECD jindikaw li l-intraprendituri nisa spiss għadhom jaqilgħu bejn 30 % u 40 % anqas mill-kontropartijiet irġiel tagħhom(28);

Q.  billi d-dibattitu u r-reazzjoni pubbliċi madwar l-Ewropa dwar in-negozjati kummerċjali, bħas-Sħubija Trans-Atlantika ta' Kummerċ u ta' Investiment (TTIP), il-Ftehim Ekonomiku u Kummerċjali Komprensiv bejn l-UE u l-Kanada (CETA) u l-Ftehim dwar il-Kummerċ fis-Servizzi (TiSA), indikaw il-bżonn ta' negozjati trasparenti u inklużivi, li jikkunsidraw it-tħassib qawwi espress miċ-ċittadini Ewropej f'bosta pajjiżi; billi l-politika kummerċjali tal-UE ma għandha tbaxxi l-ebda wieħed mill-istandards tal-UE, u billi s-servizzi pubbliċi għandhom dejjem jiġu esklużi min-negozjati kumerċjali; billi kwalunkwe mekkaniżmu għas-soluzzjoni tat-tilwim għandu jiġi ddisinjat biex jiggarantixxi l-kapaċità tal-gvernijiet individwali li jirregolaw fl-interess pubbliku u li jaqdu l-objettivi ta' politika pubblika; billi hu mistenni li jsir progress f'oqsma kritiċi oħra ta' tħassib, bħat-tisħiħ tal-obbligi ta' responsabbiltà soċjali korporattiva (CSR) tal-kumpaniji fir-rigward tad-drittijiet tal-bniedem; billi, fil-kuntest ta' katini ta' valur mondjali, hemm bżonn ta' approċċ olistiku globali għar-responsabbiltà korporattiva fir-rigward tal-abbużi tad-drittijiet tal-bniedem;

R.  billi l-Linji Gwida tan-NU dwar l-intrapriżi, il-kummerċ u d-drittijiet tal-bniedem jorbtu lill-Istati kollha u lill-intrapriżi kollha, indipendentement mid-daqs, is-settur, il-lokalizzazzjoni, is-sjieda jew l-istruttura tagħhom;

S.  billi l-Istrateġija Globali għall-Politika Estera u ta' Sigurtà tal-Unjoni Ewropea, li ġiet adottata mill-Kunsill fl-2016, tafferma li d-drittijiet tal-bniedem iridu jkunu integrati b'mod sistematiku fis-setturi kollha ta' politika u fl-istituzzjonijiet kollha, inkluż fil-qasam tal-kummerċ internazzjonali u tal-politika kummerċjali;

T.  billi l-Iskema Ġeneralizzata ta' Preferenzi (SĠP) għandha l-għan, fost l-oħrajn, li tikkontribwixxi għall-qerda tal-faqar u li tippromwovi l-iżvilupp sostenibbli kif ukoll il-governanza tajba; billi l-SĠP+ jinkludi kundizzjonalità li għandha l-għan li tiżgura r-ratifika u l-implimentazzjoni ta' 27 konvenzjoni internazzjonali – dwar id-drittijiet tal-bniedem u tax-xogħol, il-ħarsien tal-ambjent u l-governanza tajba – minn pajjiżi eliġibbli li qegħdin jiżviluppaw; billi huwa kruċjali li l-implimentazzjoni tagħhom tiġi mmonitorjata fuq bażi regolari, sabiex tittieħed azzjoni meta jkun meħtieġ u sabiex tingħata attenzjoni partikolari lill-ugwaljanza bejn il-ġeneri; billi s-CEDAW hija waħda mill-konvenzjonijiet rilevanti taħt l-SĠP+;

U.  billi aktar minn 40 % tax-xogħol agrikolu fin-Nofsinhar Globali jsir min-nisa;

V.  billi l-espansjoni tal-kummerċ mondjali u l-integrazzjoni tal-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw fil-katini ta' valur mondjali (GVCs) jistgħu jġibu magħħhom ir-riskju li joħolqu inugwaljanzi bejn il-ġeneri meta jintużaw biex jiġu manifatturati prodotti li jkunu ekonomikament aktar kompetittivi; billi permezz tagħhom iċ-ċaqliq ta' bosta ħaddiema nisa mis-settur informali lejn is-settur formali sar ukoll possibbli; billi r-regoli tal-oriġini saru dejjem aktar importanti fil-kuntest tal-GVCs, fejn il-produzzjoni tkun mifruxa fost diversi pajjiżi; billi regoli tal-oriġini aktar ċari u definiti aħjar jistgħu joħolqu qafas immirat lejn l-istabbiliment ta' trasparenza u responsabbiltà sħaħ tul il-katini ta' provvista, u dan jista' jħalli impatt pożittiv fuq in-nisa, partikolarment dawk li jaħdmu fis-settur tal-ħwejjeġ;

W.  billi dawn l-opportunitajiet il-ġodda ta' impjiegi għan-nisa relatati mal-kummerċ fil-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw jikkontribwixxu b'mod sinifikanti għall-introjtu tal-unitajiet domestiċi u għat-tnaqqis tal-faqar;

X.  billi s-settur tal-ħwejjeġ prinċipalment jimpjega nisa; billi hu importanti li jiġi mfakkar li, f'Settembru 2012, 289 persuna mietu f'nirien f'Karachi, il-Pakistan, li, fl-istess sena, nirien fil-fabbrika Tazreen Fashions, fil-Bangladesh, ikkawżaw il-mewt ta' 117-il persuna u l-feriment ta' aktar minn 200 ħaddiem, kif ukoll li l-falliment strutturali tar-Rana Plaza, anke din fil-Bangladesh, fl-2013, irriżulta fil-mewt ta' 1 129 vittma u fil-feriment ta' madwar 2 500 persuna; billi dawn kollha kienu fabbriki tal-ħwejjeġ;

Y.  billi l-maġġoranza tal-ħaddiema fiż-żoni ta' pproċessar għall-esportazzjoni (EPZs) huma nisa; u billi, f'ċerti pajjiżi, l-EPZs huma eżentati mil-liġijiet tax-xogħol lokali, jipprojbixxu jew jillimitaw l-attività trejdunjonistika u ma jipprovdux rimedju legali lill-ħaddiema, dan kollu bi ksur ċar tal-istandards ewlenin tal-ILO;

Z.  billi s-setturi pubbliċi u privati, is-soċjetà ċivili (partikolarment l-organizzazzjonjiet għad-drittijiet tan-nisa), is-sħab soċjali u t-trejdunjins għandhom l-għarfien u l-potenzjal biex iwettqu rwol kruċjali fit-tiswir u fil-monitoraġġ tal-politika kummerċjali, u fil-ġbir ta' data li tista' toffri informazzjoni dwar il-kwistjonijiet li n-nisa jiffaċċjaw fir-rigward tal-liberalizzazzjoni tal-kummerċ, bil-għan li jiġu msaħħa d-drittijiet tan-nisa, l-emaċipazzjoni ekonomika tagħhom u l-promozzjoni tal-intraprenditorija tan-nisa;

AA.  billi avvenimenti bħall-Forum Internazzjonali dwar in-Nisa u l-Kummerċ li ġie organizzat mill-Kummissjoni fid-20 ta' Ġunju 2017 jippermettu lil bosta partijiet interessati ekonomiċi kif ukoll lir-rappreżentanti tas-soċjetà ċivili jiskambjaw u jnedu inizjattivi dwar l-impatt tal-kummerċ fuq l-ugwaljanza bejn il-ġeneri;

AB.  billi l-pjattaformi multilaterali u l-fora intergovernattivi, bħall-SDGs tan-NU u l-Women20 (W20), huma kruċjali biex jitrawmu diskussjoni u azzjoni relatati mal-ġeneru fost l-esperti, u biex tiġi pprovduta bażi tajba għall-bini ta' kunsens;

AC.  billi s-servizzi pubbliċi, is-servizzi ta' interess ġenerali attwali u futuri, u s-servizzi ta' interess ekonomiku ġenerali (inklużi, iżda mhux biss, l-ilma, is-sanità, is-saħħa, l-indukrar, is-servizzi soċjali, is-sistemi tas-sigurtà soċjali, l-edukazzjoni, il-ġestjoni tal-iskart u t-trasport pubbliku) għandhom jiġu esklużi min-negozjati dwar kwalunkwe ftehim kummerċjali konkluż mill-UE u mill-kamp ta' applikazzjoni ta' kwalunkwe ftehim ta' dan it-tip; billi l-Kummissjoni impenjat lilha nnifisha biex tiżgura li dawn is-servizzi jibqgħu kompetenza tal-Istati Membri u li l-gvernijiet ma jistgħux jiġu obbligati jipprivatizzaw kwalunkwe servizz, u lanqas ma ma jistgħu jiġu mċaħħda milli jiddefinixxu, jirregolaw, jipprovdu u joffru servizzi fl-interess ġenerali u fi kwalunkwe ħin;

AD.  billi l-kummerċ fis-servizzi u l-akkwist pubbliku jistgħu jaffettwaw lin-nisa b'mod sproporzjonat, u billi l-akkwist pubbliku jibqa' strument li jippermetti lill-gvernijiet iħallu impatt pożittiv fuq gruppi żvantaġġjati ta' persuni, speċjalment in-nisa; billi l-privatizzazzjoni tas-servizzi tas-saħħa u tal-iindukrar tirriskja li żżid l-inugwaljanza u tista' tħalli impatt negattiv fuq il-kundizzjonijiet tax-xogħol ta' bosta nisa; billi numru ogħla mill-medja ta' nisa huma impjegati fis-servizzi pubbliċi jew fis-settur tas-servizzi pubbliċi u, bħala utenti ta' dawn is-servizzi, huma jiddependu aktar mill-irġiel minn servizzi pubbliċi ta' kwalità għolja u li jkunu affordabbli, aċċessibbli u xprunati mid-domanda, b'mod partikolari fir-rigward ta' servizzi soċjali bħall-indukrar tat-tfal u l-kura ta' persuni dipendenti; billi t-tnaqqis fl-unitajiet domestiċi nazzjonali u t-tnaqqis fis-servizzi pubbliċi, kif ukoll iż-żidiet fil-prezzijiet, għandhom it-tendenza li jpoġġu dan il-piż kważi esklussivament fuq in-nisa, u billi konsegwentement dan jostakola l-ugwaljanza bejn il-ġeneri;

AE.  billi s-sistema tad-drittijiet ta' proprjetà intelletwali (DPI) tikkontribwixxi għall-ekonomija tal-UE bbażata fuq l-għarfien; billi d-dispożizzjonijiet dwar id-DPI relatati mal-privattivi li jipprojbixxu l-produzzjoni ta' mediċini ġeneriċi jista' jkollhom impatt sinifikanti fuq ir-rekwiżiti partikolari tas-saħħa tan-nisa; billi n-nisa, aktar mill-irġiel, jiddependu mill-aċċess affordabbli għall-kura tas-saħħa u l-mediċini kif ukoll mid-disponibbiltà tagħhom, speċjalment fir-rigward tas-saħħa sesswali u riproduttiva tagħhom kif ukoll id-drittijiet relatati; billi l-aċċess għall-mediċini fil-pajjiżi mhux tal-UE ma għandux jiġi kkontestat fuq il-bażi tal-protezzjoni tad-DPI;

AF.  billi d-deċiżjonijiet dwar il-kummerċ u l-ftehimiet kummerċjali sa ċertu punt biss isiru minn nisa, peress li t-timijiet tan-negozjati, il-parlamenti u l-gvernijiet għadhom 'il bogħod milli jiksbu bilanċ bejn il-ġeneri; billi l-bilanċ bejn il-ġeneri f'dawn l-istituzzjonijiet mhux biss jista' jwassal għal integrazzjoni aħjar ta' kwistjonijiet dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, iżda jista' jżid ukoll il-leġittimità demokratika fit-teħid ta' deċiżjonijiet;

AG.  billi mhux qed jiġu allokati biżżejjed riżorsi umani fi ħdan il-Kummissjoni u s-SEAE biex tiġi żgurata l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneru fil-politiki kummerċjali tal-UE u, b'mod partikolari, fil-proċess sħiħ ta' negozjati kummerċjali;

AH.  billi l-Kummissjoni, meta tkun qed taħdem fuq il-qafas legali ta' oqsma relattivament ġodda tal-politika kummerċjali, bħall-kummerċ elettroniku, għandha sa mill-bidu tikkunsidra l-impatt tagħhom fuq ir-rwoli tal-ġeneru, il-bilanċ bejn ix-xogħol u l-ħajja privata u l-ammont ta' xogħol bla ħlas;

AI.  billi ġie ppruvat li l-kummerċ fil-minerali ta' kunflitt għandu rabta diretta mal-ksur mifrux tad-drittijiet tal-bniedem, inklużi l-istupru u l-vjolenza sesswali fuq in-nisa u l-bniet, it-tħaddim tat-tfal u l-iskjavitù, kif ukoll l-ispostamenti tal-massa;

I.Tisħiħ tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri fil-kummerċ: kunsiderazzjonijiet ġenerali u objettivi

1.  Jisħaq fuq il-fatt li l-UE għandha l-obbligu li tmexxi politika kummerċjali bbażata fuq il-valuri, li tkun tinkludi l-iżgurar ta' livell għoli ta' protezzjoni tad-drittijiet tax-xogħol u tal-ambjent, kif ukoll ir-rispett tal-libertajiet fundamentali u d-drittijiet tal-bniedem, inkluża l-ugwaljanza bejn il-ġeneri; ifakkar li l-ftehimiet kummerċjali tal-UE kollha jridu jinkludu kapitolu ambizzjuż u infurzabbli dwar il-kummerċ u l-iżvilupp sostenibbli (TSD); jisħaq fuq il-fatt li l-impenji kummerċjali fil-ftehimiet tal-UE qatt ma għandhom iħassru d-drittijiet tal-bniedem, id-drittijiet tan-nisa jew il-ħarsien tal-ambjent, u għandhom jikkunsidraw l-ambjent lokali, soċjali u ekonomiku;

2.  Ifakkar li l-ugwaljanza bejn il-ġeneri hija stabbilita sew fil-politiki kollha tal-UE, kif iddikjarat fl-Artikolu 8 tat-TFUE; jinnota li dan l-Artikolu jistipula li "fl-azzjonijiet kollha tagħha l-Unjoni għandha tfittex li telimina l-inugwaljanzi, u li tinkoraġġixxi ugwaljanza, bejn l-irġiel u n-nisa"; jistieden lill-Kummissjoni ssaħħaħ il-koerenza bejn il-politiki differenti, bħal dawk dwar il-kummerċ, l-iżvilupp, l-agrikoltura, l-impjiegi, il-migrazzjoni u l-ugwaljanza bejn il-ġeneri;

3.  Jisħaq fuq il-fatt li l-politiki kummerċjali internazzjonali ġusti u inklużivi jirrikjedu qafas ċar li jikkontribwixxi għat-tisħiħ tal-emanċipazzjoni tan-nisa u tal-kundizzjonijiet ta' għajxien u ta' xogħol tagħhom, għat-tisħiħ tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri, għall-ħarsien tal-ambjent u għat-titjib tal-ġustizzja soċjali, is-solidarjetà internazzjonali u l-iżvilupp ekonomiku internazzjonali;

4.  Jisħaq fuq il-fatt li l-promozzjoni ta' tkabbir ekonomiku ta' benefiċċju reċiproku trid tkun l-iskop globali tal-politika kummerċjali; ifakkar li filwaqt li l-politika kummerċjali tista' tippromwovi valuri oħrajn li l-Unjoni Ewropea qiegħda tixpruna fl-arena multilaterali, jeżistu limitazzjonijiet sa fejn il-kwistjonijiet globali jistgħu jiġu solvuti permezz tal-politika kummerċjali u tal-ftehimiet kummerċjali;

5.  Jinsisti li l-ġenerazzjoni l-ġdida ta' ftehimiet kummerċjali għandha tippromwovi l-istandards u l-istrumenti ġuridiċi rilevanti fuq skala internazzjonali, inklużi dawk dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, bħas-CEDAW, il-Pjattaforma għal Azzjoni ta' Beijing, il-Konvenzjonijiet ewlenin tal-ILO u l-SDGs;

6.  Jisħaq fuq il-fatt li l-impenji kummerċjali fil-ftehimiet tal-UE qatt ma għandhom iħassru d-drittijiet tal-bniedem; jilqa' l-Prinċipji Gwida tan-NU dwar in-Negozju u d-Drittijiet tal-Bniedem, u jistieden lill-Istati Membri jadottaw u jfasslu pjanijiet ta' azzjoni nazzjonali bi qbil mal-Prinċipji Gwida tan-NU b'kunsiderazzjoni tad-drittijiet tan-nisa u tal-ħtieġa li tiġi miġġielda l-vjolenza abbażi tal-ġeneru; jistieden lill-Kummissjoni tuża n-negozjati kummerċjali biex tinkoraġġixxi lis-sħab kummerċjali tal-UE jadottaw pjanijiet ta' azzjoni nazzjonali proprji; jappoġġa n-negozjati li għaddejjin biex jinħoloq strument vinkolanti tan-NU dwar il-korporazzjonijiet transnazzjonali u intrapriżi kummerċjali oħrajn fir-rigward tad-drittijiet tal-bniedem; jisħaq fuq l-importanza li l-UE tinvolvi ruħha b'mod attiv f'dan il-proċess intergovernattiv u jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jinkoraġġixxu lis-sħab kummerċjali biex jipparteċipaw b'mod kostruttiv f'dawn in-negozjati;

7.  Jistieden lill-Kummissjoni tiżgura li s-sħab kummerċjali tal-UE jirrispettaw l-Artikoli 16 u 17 tad-Dikjarazzjoni Universali tad-Drittijiet tal-Bniedem bħala mezz li bih jiġu miġġielda l-inugwaljanzi abbażi tal-ġeneru fil-qasam tad-drittijiet soċjali u ekonomiċi;

8.  Ifakkar li l-Istati Membri biss għandhom il-kompetenza li jirregolaw u jreġġgħu lura l-liberalizzazzjoni tas-servizzi ta' interess ġenerali, u għalhekk jistedinhom jipproteġu l-għanijiet fundamentali, bħall-ugwaljanza bejn il-ġeneri, id-drittijiet tal-bniedem u l-libertajiet fundamentali, is-saħħa pubblika, u l-istandards soċjali u ambjentali;

9.  Jenfasizza l-bżonn li l-gvernijiet iżommu l-kapaċità tagħhom li jallokaw riżorsi għall-kisba tad-drittijiet tan-nisa u tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri, bil-għan li s-soċjetajiet jiġu garantiti futur inklużiv u sostenibbli; jisħaq, f'dan ir-rigward, fuq l-importanza assoluta tar-rispett, bi qbil mal-objettiv nru 17.15 tal-SDGs, tal-ispazju politiku demokratiku tal-pajjiżi sħab biex jirregolamentaw u jieħdu deċiżjonijiet adegwati skont il-kuntest nazzjonali tagħhom, biex jirrispondu għall-eżiġenzi tal-popolazzjonijiet tagħhom u biex jonoraw l-obbligi tagħhom fil-qasam tad-drittijiet tal-bniedem kif ukoll l-impenji internazzjonali l-oħrajn, fosthom dawk dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri;

10.  Ifakkar li stieden lill-Kummissjoni ttemm is-sistema ta' soluzzjoni ta' tilwim bejn investituri u Stati (ISDS), u jissottolinja li kwalunkwe mekkaniżmu għas-soluzzjoni tat-tilwim għandu jiġi ddisinjat bil-għan li jiggarantixxi l-kapaċità tal-gvernijiet individwali biex jirregolaw fl-interess pubbliku u biex iservu l-għanijiet ta' politika pubblika, inklużi l-miżuri għall-promozzjoni tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri, kif ukoll drittijiet aktar b'saħħithom tax-xogħol, tal-ambjent u tal-konsumaturi;

11.  Jinnota li d-dispożizzjonijiet dwar id-DPI fin-negozju spiss ikollhom impatt fuq is-saħħa pubblika u fuq ir-rekwiżiti partikolari tas-saħħa tan-nisa; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Kunsill jiżguraw li d-dispożizzjonijiet dwar id-DPI fil-ftehimiet kummerċjali jikkunsidraw b'mod xieraq id-drittijiet tan-nisa, partikolarment fir-rigward tal-impatt tagħhom fuq is-saħħa tan-nisa, inkluż l-aċċess affordabbli għall-kura tas-saħħa u għall-mediċini; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Kunsill jippromwovu l-protezzjoni tal-indikazzjonijiet ġeografiċi (IĠ) bħala għodda ta' importanza partikolari għall-emanċipazzjoni tan-nisa fiż-żoni rurali; jistieden, barra minn hekk, lill-Kummissjoni, lill-Kunsill u lill-Istati Membri jikkunsidraw mill-ġdid l-estensjoni tal-protezzjoni għal prodotti mhux agrikoli, b'kunsiderazzjoni tal-fatt li l-UE diġà qablet li tipproteġi prodotti IĠ mhux agrikoli fl-FTAs;

12.  Ifakkar li l-SDGs jirrikjedu data diżaggregata skont il-ġeneru sabiex jippermettu li jiġi segwit il-progress imwettaq fil-kisba tal-għanijiet kollha, inkluż l-SDG 5 dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri; jisħaq fuq l-indisponibbiltà ta' data adegwata dwar l-impatt tal-kummerċ fuq l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, u jappella għall-ġbir ta' ammont suffiċjenti u adegwat ta' data diżaggregata skont il-ġeneru dwar l-impatt tal-kummerċ; jisħaq fuq il-fatt li din id-data tagħmilha possibbli li tiġi stabbilita metodoloġija b'indikaturi ċari u li jistgħu jitkejlu fil-livelli reġjonali, nazzjonali u settorjali, li tiġi mtejba l-analiżi u li jiġu definiti l-għanijiet li għandhom jintlaħqu kif ukoll il-miżuri li għandhom jittieħdu biex jiġi żgurat li n-nisa u l-irġiel jibbenefikaw indaqs mill-kummerċ; jissottolinja li għandha tingħata attenzjoni partikolari lill-analiżi kwantitattiva u kwalitattiva, diżaggregata skont il-ġeneru, fir-rigward tal-evoluzzjoni tax-xogħol, is-sjieda ta' assi kif ukoll l-inklużjoni finanzjarja f'setturi li l-kummerċ kellu impatt fuqhom; iħeġġeġ lill-Kummissjoni tikkoopera mal-organizzazzjonijiet Ewropej u internazzjonali bħall-Bank Dinji, in-Nazzjonijiet Uniti, l-OECD u l-Istitut Ewropew għall-Ugwaljanza bejn is-Sessi (EIGE), kif ukoll mal-uffiċċji nazzjonali tal-istatistika, bil-għan li jitjiebu l-ġbir u d-disponibbiltà ta' tali data; jistieden lill-UE u lill-Istati Membri tagħha biex fil-valutazzjonijiet tal-impatt ex ante u ex post tagħhom jinkludu l-impatt tal-politika u tal-ftehimiet kummerċjali tal-UE fuq il-ġeneru skont il-pajjiż u skont is-settur; jisħaq fuq il-fatt li r-riżultati tal-analiżi ffokata fuq il-ġeneru għandhom jitqiesu fin-negozjati kummerċjali – b'kunsiderazzjoni kemm tal-impatt pożittiv kif ukoll dak negattiv matul il-proċess kollu, mill-istadju tan-negozjati sal-implimentazzjoni tagħhom – u għandhom jiġu akkumpanjati minn miżuri għall-prevenzjoni jew għall-kumpens tal-effetti negattivi possibbli;

II.Tisħiħ tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri fil-kummerċ: kunsiderazzjonijiet u għanijiet settorjali

13.  Jissottolinja li s-servizzi ta' interess ġenerali u s-servizzi ta' interess ekonomiku ġenerali – inklużi, iżda mhux biss, l-ilma, is-servizzi soċjali, is-sistemi tas-sigurtà soċjali, l-edukazzjoni, il-ġestjoni tal-iskart, it-trasport pubbliku u l-kura tas-saħħa – iridu jibqgħu eżentati mill-kamp ta' applikazzjoni tan-negozjati kummerċjali u jridu jaqgħu taħt il-kompetenza tal-gvernijiet tal-Istati Membri; iħeġġeġ lill-UE tiżgura li t-trattati kummerċjali u ta' investiment ma jwasslux għall-privatizzazzjoni tas-servizzi pubbliċi li jistgħu jkollhom impatt fuq in-nisa, kemm bħala fornituri ta' servizzi kif ukoll bħala utenti ta' servizzi, u b'hekk iżidu l-inugwaljanza bejn il-ġeneri; jisħaq fuq il-fatt li l-kwistjoni tal-forniment pubbliku tas-servizzi soċjali hija ta' rilevanza partikolari għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri, peress li l-bidliet fl-aċċess għal tali servizzi u fil-miżati għall-użu ta' tali servizzi, kif ukoll il-kwalità tagħhom, jistgħu jwasslu għal distribuzzjoni mhux omoġenja mil-lat tal-ġeneru f'xogħol ta' ndukrar mhux imħallas; jirrimarka li l-gvernijiet u l-awtoritajiet nazzjonali u lokali jeħtiġilhom iżommu d-dritt sħiħ kif ukoll il-kapaċità sħiħa li jintroduċu, jirregolaw, jadottaw, iżommu jew jirrevokaw kwalunkwe miżura fir-rigward tal-ikkummissjonar, l-organizzazzjoni, il-finanzjament u l-forniment ta' aċċess universali għal servizzi ta' interess ġenerali u għal servizzi ta' interess ekonomiku ġenerali;

14.  Jisħaq fuq il-fatt li l-politika kummerċjali tista' tħalli impatt fuq l-aċċess għal servizzi tas-saħħa essenzjali, u għalhekk tista' tinfluwenza l-aċċess għall-objettivi dwar is-saħħa sesswali u riproduttiva u d-drittijiet relatati, kif ukoll il-progress ta' tali objettivi fil-politiki, il-programmi u s-servizzi; jenfasizza, għalhekk, li l-kura tas-saħħa bażika – partikolarment l-aċċess għal servizzi tas-saħħa u d-drittijiet sesswali u riproduttivi – għandha tiġi eżentata min-negozjati kummerċjali u jinnota li din taqa' taħt il-kompetenza tal-Istati Membri;

15.  Jappella għal miżuri vinkolanti, infurzabbli u effikaċi biex jiġi miġġieled l-isfruttament, u biex jitjiebu l-kundizzjonijiet tax-xogħol u tal-għajxien tan-nisa fl-industriji orjentati lejn l-esportazzjoni, f'konformità mal-objettiv għat-titjib tal-kundizzjonijiet tal-għajxien u tax-xogħol tan-nisa fil-pajjiżi u fis-setturi ta' tħassib, partikolarment fis-setturi tal-ħwejjeġ, tat-tessuti u fis-setturi agrikoli, sabiex jiġi evitat li l-liberalizzazzjoni tal-kummerċ tikkontribwixxi għal prekarjetà tad-drittijiet tax-xogħol u għal żieda fid-diskrepanzi fil-pagi bejn il-ġeneri; jemmen li miżuri bħal dawn, kif ukoll l-istabbiliment ta' definizzjonijiet komuni, għandhom jippermettu azzjoni aktar ċara u kkoordinata aħjar ma' organizzazzjonijiet internazzjonali bħalma huma n-NU, id-WTO, l-ILO u l-OECD; jivvalorizza l-Patt dwar is-Sostenibbiltà ta' Bangladesh bħala eżempju tajjeb, u bħala pass 'il quddiem f'termini ta' kisba ta' mekkaniżmu ta' monitoraġġ li jaħdem, u jappella għal konformità sħiħa mat-termini tiegħu; jistieden, f'dan il-kuntest lill-Kummissjoni u lill-atturi internazzjonali kollha u lin-negozji kkonċernati biex jirrikonoxxu u jaderixxu għal-linji gwida l-ġodda dwar id-diliġenza dovuta tal-OECD għal katini ta' provvista responsabbli fis-settur tal-ħwejjeġ u taż-żraben;

16.  Jitlob għal iffokar akbar fuq in-nisa li jaħdmu fis-settur informali, filwaqt li jirrikonoxxi l-ħtieġa li jissaħħu l-istandards tax-xogħol deċenti għal ħaddiema nisa f'dan is-settur;

17.  Jissottolinja li n-nisa u t-tfajliet tendelzjalment huma dawk li jsofru l-aktar, peress li t-traffikar tal-ħaddiema għandu rabta qawwija ħafna mat-traffikar għal skopijiet sesswali;

18.  Jisħaq fuq il-fatt li l-impatt ta' żieda fl-esportazzjonijiet agrikoli huwa ġeneralment anqas favorevoli għan-nisa milli għall-irġiel, minħabba xejriet emerġenti li jindikaw li l-bdiewa fuq skala żgħira, li ħafna minnhom huma nisa, sikwit ma jkunux f'pożizzjoni li jikkompetu fi swieq barranin minħabba l-liġijiet dwar il-wirt u n-nuqqas ta' aċċess għal kreditu, l-informazzjoni, l-art u n-netwerks kif ukoll ta' possibbiltajiet biex jikkonformaw mar-regoli u l-istandards il-ġodda; jinnota li jridu jsiru sforzi partikolari biex jiġi mtejjeb l-impatt pożittiv tal-kummerċ fuq in-nisa fis-settur agrikolu, fejn in-nisa ġew identifikati bħala partikolarment vulnerabbli, iżda wkoll bħala persuni b'potenzjal ċar ta' emanċipazzjoni; jisħaq fuq il-fatt li negozji li huma proprjetà tan-nisa għandhom jibbenefikaw mit-tneħħija tal-isterjotipi tal-ġeneru, minn żieda fl-aċċess għas-suq u minn aċċess iffaċilitat għall-finanzi, għall-formazzjoni kummerċjali u n-networks, kif ukoll minn bini u taħriġ ta' kapaċità mtejba; jinnota li l-liberalizzazzjoni kummerċjali fis-setturi tal-agrikoltura u tal-ipproċessar tal-ikel jista' jkollha impatt negattiv fuq in-nisa; jisħaq fuq il-fatt li għalkemm il-ħaddiema nisa jippredominaw fil-produzzjoni tal-ikel fid-dinja (fejn jirrappreżentaw bejn 50 u 80 % tal-forza tax-xogħol globali), huma l-proprjetarji ta' anqas minn 20 % tal-artijiet, u għaldaqstant iż-żieda fit-talbiet kummerċjali għal artijiet u relatata mal-artijiet tagħmilha aktar diffiċli għan-nisa ifqar biex jiksbu jew iżommu aċċess ġust għall-artijiet; ifakkar dwar il-ħtieġa li fil-ftehimiet kummerċjali dwar is-sovranità tal-ikel jiġi evitat l-impatt potenzjalment negattiv tal-klawżoli dwar id-DPI, eż. dwar il-privatizzazzjoni taż-żrieragħ;

19.  Jisħaq fuq il-fatt li n-nisa li jaħdmu fl-agrikoltura ta' sussistenza jaffaċċjaw aktar diffikultajiet biex iżommu s-sovranità tal-ikel minħabba l-protezzjoni qawwija tal-varjetajiet l-ġodda tal-pjanti fil-ftehimiet kummerċjali skont il-Konvenzjoni Internazzjonali għall-Protezzjoni ta' Varjetajiet Ġodda ta' Pjanti (Konvenzjoni tal-UPOV);

20.  Jissottolinja li l-importazzjonijiet agrikoli tal-UE jistgħu jimminaw l-azjendi agrikoli ż-żgħar tradizzjonali u b'hekk jipperikolaw l-għajxien tan-nisa;

21.  Ifakkar dwar l-importanza tal-MSMEs fl-istruttura ekonomika tal-UE; jistieden lill-Kummissjoni biex tkompli bl-isforzi tagħha ta' appoġġ għall-MSMEs, b'fokus speċifiku fuq, u b'miżuri għall-MSMEs immexxija min-nisa; jistieden lill-UE u lill-Istati Membri tagħha biex jagħtu attenzjoni partikolari għaċ-ċirkostanzi speċjali tal-MSMEs immexxija min-nisa meta jistabbilixxu help-desks ta' esportazzjoni, biex jieħdu vantaġġ mill-possibbiltajiet maħluqa mill-FTAs u biex isaħħu s-servizzi, it-teknoloġiji u l-infrastrutturi (bħal aċċess għall-internet) li huma ta' importanza partikolari għall-emanċipazzjoni ekonomika tan-nisa u tal-MSMEs immexxija min-nisa; jistieden lill-Kummissjoni tgħin fl-istabbiliment ta' sħubiji bejn l-imprendituri nisa fl-UE u l-kontropartijiet tagħhom fil-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw;

III.Tisħiħ tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri fil-kummerċ: azzjonijiet meħtieġa fil-livell tal-UE

22.  Jinsisti li ċerti elementi tal-politika kummerċjali tal-UE, bħall-kapitoli dwar it-TSD u s-sistema tal-SĠP+, kif ukoll il-monitoraġġ tagħhom, jistgħu jgħinu biex jiġu promossi u miżmuma d-drittijiet tal-bniedem, inkluż l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, id-drittijiet tal-ħaddiema u l-ħarsien ambjentali; jinsisti li hemm bżonn ta' dispożizzjonijiet vinkolanti u infurzabbli fil-ftehimiet kummerċjali tal-UE biex jiġi żgurat ir-rispett tad-drittijiet tal-bniedem, inkluż l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u l-ħarsien ambjentali u l-protezzjoni tax-xogħol, kif ukoll biex jiġi żgurat li l-politika kummerċjali tal-UE tkun koerenti mal-għanijiet globali tal-Unjoni f'dak li jikkonċerna l-iżvilupp sostenibbli, it-tnaqqis tal-faqar u l-ugwaljanza bejn il-ġeneri;

23.  Jistieden lill-UE u lill-Istati Membri jiżguraw li l-objettivi tal-SDGs, b'mod partikolari l-Għan 5 dwar l-Ugwaljanza bejn il-Ġeneri u l-involviment strateġiku għall-ugwaljanza bejn il-ġeneri tal-2016-2019 jiġu riflessi bis-sħiħ fil-politiki kummerċjali tal-UE;

24.  Jiddispjaċih għall-fatt li l-istrateġija kummerċjali tal-UE "Kummerċ għal Kulħadd" ma ssemmix l-ugwaljanza bejn il-ġeneri; jilqa' l-fatt li r-"Rapport dwar l-Implimentazzjoni tal-Istrateġija tal-Politika Kummerċjali għal Kulħadd" tat-13 ta' Settembru 2017 jsemmi l-ugwaljanza bejn il-ġeneri fil-kummerċ u jispeċifika li huwa essenzjali li dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet fl-UE jtejbu l-fehim tagħhom tal-impatt tal-istrumenti kummerċjali fuq l-ugwaljanza bejn il-ġeneri; jistieden lill-Kummissjoni tikkunsidra din id-dimensjoni fir-rieżami ta' nofs it-terminu tal-istrateġija "Kummerċ għal Kulħadd", u biex tiżgura li tiġi nkluża u integrata l-perspettiva tal-ġeneru fil-politika kummerċjali u ta' investiment tal-UE, peress li din timmassimizza l-vantaġġi globali miksuba minn opportunitajiet kummerċjali għal kulħadd; ifakkar li l-politika kummerċjali tista' tikkontribwixxi għall-promozzjoni tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri fuq ix-xena internazzjonali, u għandha tintuża bħala għodda biex jitjiebu l-kundizzjonijiet tal-għajxien u tax-xogħol tan-nisa, f'termini ugwali bħall-irġiel, pereżempju billi jingħata appoġġ għat-tnaqqis fid-diskrepanzi fil-pagi bejn il-ġeneri permezz tal-promozzjoni tal-ħolqien ta' impjiegi ta' kwalità aħjar għan-nisa;

25.  Jistieden lill-Kummissjoni, lill-Kunsill u lill-Istati Membri jiżguraw li d-dispożizzjonijiet tal-akkwist pubbliku jkollhom impatt pożittiv – mhux l-inqas mill-perspettiva tal-ġeneru – meta jiġu inklużi fil-ftehmiet kummerċjali tal-UE; jistieden lill-Kummissjoni tkompli bl-isforzi tagħha biex tappoġġa l-aċċess tal-MSMEs għall-akkwist pubbliku u biex tiżviluppa miżuri speċifiċi għall-MSMEs li huma proprjetà tan-nisa; jappella għall-inklużjoni ta' dispożizzjonijiet immirati lejn is-simplifikar ta' proċeduri, u ż-żieda tat-trasparenza, għall-offerenti, inkluż dawk minn pajjiżi li mhumiex fl-UE; jappella għal promozzjoni akbar ta' akkwist pubbliku li jkun soċjalment u ambjentalment responsabbli, filwaqt li jitqies l-għan li jiġi żgurat it-trattament ugwali tan-nisa u l-irġiel, il-paga indaqs għall-ħaddiema rġiel u nisa, u l-promozzjoni tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri, abbażi tal-esperjenza ta' regoli ta' akkwist pubbliku sostenibbli ta' "Ċilì Compras";

26.  Jappella lill-Kummissjoni u lill-Kunsill biex fil-ftehimiet kummerċjali, jippromwovu l-impenn li jadottaw, iżommu u jimplimentaw liġijiet, regolamenti u politiki dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, inklużi l-miżuri attivi neċessarji biex l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u l-emanċipazzjoni tan-nisa jiġu promossi fil-livelli kollha;

27.  Jilqa' l-impenn tal-Kummissjoni li tiżgura li n-negozjati kummerċjali għall-immodernizzar tal-Ftehim ta' Assoċjazzjoni attwali bejn iċ-Ċilì u l-UE jkun jinkludi, għall-ewwel darba fl-UE, kapitolu speċifiku dwar il-ġeneru u l-kummerċ; jisħaq fuq il-bżonn li jkun informat dwar il-kontenut ta' dan il-kapitolu; jistieden lill-Kummissjoni u lill-Kunsill jippromwovu u jappoġġaw l-inklużjoni ta' kapitolu speċifiku għall-ġeneru fil-ftehimiet kummerċjali u ta' investiment tal-UE, abbażi ta' eżempji eżistenti bħall-FTAs bejn iċ-Ċilì u l-Uruguay u bejn iċ-Ċilì u l-Kanada, u biex jiżguraw li dan jipprevedi b'mod speċifiku l-impenn għall-promozzjoni tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri u l-emanċipazzjoni tan-nisa; jappella għall-promozzjoni ta' impenji internazzjonali dwar id-drittijiet tan-nisa, l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, l-integrazzjoni tal-ġeneru u l-emanċipazzjoni tan-nisa fil-ftehimiet kummerċjali kollha tal-UE, abbażi tal-Pjattaforma ta' Azzjoni ta' Beijing u tal-SDGs; jappella wkoll li jiġu inklużi dispożizzjonijiet f'dawn il-ftehimiet kummerċjali li jiżguraw li l-istrutturi istituzzjonali tagħhom jiggarantixxu rieżamijiet perjodiċi ta' konformità, diskussjonijiet sostanzjali u l-iskambju ta' informazzjoni u l-aħjar prattiki dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri u l-kummerċ, permezz, fost oħrajn, tal-inklużjoni tan-nisa u l-esperti dwar l-ugwaljanza bejn il-ġeneri fil-livelli kollha tal-amministrazzjonijiet ikkonċernati, inkluż fit-timijiet tan-negozjati dwar il-kummerċ, il-kumitati konġunti, il-gruppi ta' esperti, il-gruppi konsultattivi domestiċi, il-kumitati konsultattivi konġunti u l-korpi għas-soluzzjoni tat-tilwim;

28.  Jistieden lill-Kummissjoni, lill-Kunsill u lill-Istati Membri jippromwovu ftehimiet fil-livell multilaterali biex jespandu l-protezzjoni li tingħata minn liġijiet tal-UE sensittivi għall-ġeneru bħar-Regolament dwar il-Minerali ta' Kunflitt;

29.  Jistieden lill-Bank Ewropew tal-Investiment (BEI) jiżgura li l-kumpaniji parteċipanti fil-proġetti kofinanzjati mill-BEI għandhom ikunu meħtieġa li jaderixxu mal-prinċipju ta' paga ugwali u trasparenza fil-pagi kif ukoll mal-prinċipju tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri kif stabbilit fid-Direttiva 2006/54/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill(29);

30.  Jinsab konvint li s-CEDAW hija ta' importanza kbira għall-oqsma ta' politika kollha, inkluż għall-kummerċ; jisħaq fuq il-fatt li l-Istati Membri kollha tal-UE aderixxew mas-CEDAW; jistieden għalhek lill-Kummissjoni biex tinkludi referenza għas-CEDAW fil-ftehimiet kummerċjali u biex tieħu passi lejn l-adeżjoni u r-ratifikazzjoni tal-UE għall-Konvenzjoni; jappella lill-Istati Membri jinkorporaw il-prinċipju tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri fis-sistemi ġuridiċi tagħhom, jeliminaw il-liġijiet diskriminatorji kollha tagħhom u jadottaw liġijiet xierqa li jipprojbixxu d-diskriminazzjoni kontra n-nisa;

31.  Jistieden lill-UE tiżgura li d-dispożizzjonijiet ibbażati fuq l-istandards ewlenin tax-xogħol u l-konvenzjonijiet tal-ILO jiġu inklużi fil-ftehimiet kummerċjali; jistieden lill-Kummissjoni biex taħdem flimkien mal-Istati Membri lejn ir-ratifika u l-implimentazzjoni ta' dawn il-konvenzjonijiet, b'mod partikolari l-Konvenzjoni Nru 189 dwar Xogħol Deċenti għall-Ħaddiema Domestiċi, u l-Konvenzjoni Nru 156 dwar il-Ħaddiema b'Responsabbilitajiet tal-Familja, peress li dawn jindirizzaw il-bżonnijiet tal-ħaddiema globalment, u biex jiżguraw li d-drittijiet soċjali, in-nondiskriminazzjoni u t-trattament ugwali jiġu inklużi fil-ftehimiet kummerċjali; jistieden lill-Kummissjoni, lill-Kunsill u lill-Istati Membri jkomplu jaħdmu fi ħdan l-ILO favur l-implimentazzjoni ta' dawn il-konvenzjonijiet u favur it-tisħiħ tal-istandards internazzjonali tax-xogħol għal xogħol deċenti fil-katini ta' valur mondjali, b'attenzjoni partikolari fuq in-nisa; ifakkar li l-implimentazzjoni effikaċi ta' dawn l-istandards u l-konvenzjonijiet għandha impatt pożittiv fuq il-kundizzjonijiet tax-xogħol tan-nisa fl-UE u f'pajjiżi mhux membri tal-UE; jistieden lill-Kummissjoni tiżgura li l-ftehimiet kummerċjali bejn l-UE u s-sħab l-oħrajn jikkontribwixxu għall-qerda ta' prattiki bħall-isfruttament tal-impjegati, speċjalment in-nisa;

32.  Jistieden lill-Kummissjoni tiżgura li l-istandards soċjali u ambjentali, partikolarment id-drittijiet tax-xogħol sottoskritti fl-FTAs u f'reġimi awtonomi, japplikaw fit-territorju kollu tas-sħab kummerċjali u, partikolarment fl-EPZs;

33.  Jisħaq fuq l-importanza tal-monitoraġġ tal-implimentazzjoni tal-Iskema Ġeneralizzata ta' Preferenzi (SĠP) tal-UE, u s-sistemi SĠP+, partikolarment fir-rigward tal-implimentazzjoni tal-konvenzjonijiet ewlenin; jirrimarka li l-konvenzjonijiet tal-SĠP + jinkludu l-Konvenzjoni tal-1979 dwar l-Eliminazzjoni ta' Kull Forma ta' Diskriminazzjoni kontra n-Nisa, il-Konvenzjoni Nru 111 dwar id-Diskriminazzjoni fir-Rigward tal-Impjiegi u x-Xogħol, u l-Konvenzjoni Nru 100 dwar ir-Remunerazzjoni Indaqs għall-Ħaddiema Rġiel u Nisa għal Xogħol ta' Valur Indaqs; jirrimarka li r-rispett u l-implimentazzjoni ta' konvenzjonijiet simili jkompli jgħin l-ugwaljanza bejn il-ġeneri; jirrikonoxxi li s-sistemi SĠP u SĠP+ huma għodod ta' valur għall-promozzjoni tar-rispett għad-drittijiet tal-bniedem; jistieden lill-Kummissjoni ssib mezzi biex ittejjeb dawn is-sistemi permezz tat-tisħiħ tal-kundizzjonalità tagħhom u t-tneħħija tad-diskriminazzjoni ġuridika kontra n-nisa, u biex tkompli torbot l-inċentivi ekonomiċi mal-adozzjoni, l-implimentazzjoni u l-monitoraġġ adegwat u effikaċi tad-drittijiet tal-bniedem ewlenin, u tal-konvenzjonijiet ambjentali u tax-xogħol li huma partikolarment rilevanti għan-nisa; jilqa', f'dan ir-rigward, l-evalwazzjoni ta' nofs it-terminu tal-Kummissjoni tas-sistemi SĠP;

34.  Jistieden lill-Kummissjoni, lill-Kunsill u lill-Istati Membri biex, fin-negozjati fil-livell tad-WTO, jiżguraw li: tingħata kunsiderazzjoni xierqa lill-ugwaljanza bejn il-ġeneri fit-tħejjija ta' regoli u ftehimiet ġodda, kif ukoll fl-implimentazzjoni u r-rieżami ta' arranġamenti eżistenti, inkluż fil-Mekkaniżmu ta' Reviżjoni tal-Politika Kummerċjali tad-WTO; tiżdied it-trasparenza fil-proċess kollu tan-negozjati tad-WTO; u li l-perspettiva dwar il-ġeneru toffri informazzjoni lin-negozjati attwali u futuri kollha, f'oqsma bħall-agrikoltura, is-sajd, is-servizzi u l-kummerċ elettroniku; jistieden lill-Kummissjoni, lill-Kunsill u lill-Istati Membri, barra minn hekk, biex jiddefendu u jippromwovu pożizzjoni mtejba għan-nisa fil-katini ta' valur mondjali (billi jsir l-aħjar użu tal-għodod tad-WTO bħalma huma l-Ftehim tal-Faċilitazzjoni tal-Kummerċ), biex jiżviluppaw programmi ta' bini tal-kapaċità u jorganizzaw diskussjonijiet mal-esperti fuq bażi regolari, kif ukoll skambji ta' prattiki tajbin, biex jappoġġaw l-adozzjoni ta' miżuri relatati mal-ġeneru fi ħdan l-istruttura amministrattiva tad-WTO u, biex b'mod aktar partikolari, jiżguraw li s-Segretarjat tad-WTO jkollu l-kapaċità teknika biex iwettaq analiżi skont il-ġeneru tar-regoli tal-kummerċ (inklużi l-mezzi biex jitwettqu evalwazzjonijiet tal-impatt tal-ġeneru fl-istadji kollha tal-ħidma tiegħu, bħal, pereżempju, permezz ta' studji kwantitattivi dwar nisa li jibbenefikaw minn assistenza teknika); jistieden lill-Kummissjoni, lill-Kunsill u lill-Istati Membri, fl-aħħarnett, biex jagħmlu użu mill-għodod tad-WTO biex jindirizzaw il-kwistjonijiet dwar il-ġeneru, kemm fil-ġurisprudenza tagħhom kif ukoll fin-negozjati kummerċjali li għadhom għaddejjin, u biex, bl-istess mod, jappoġġaw il-kooperazzjoni mtejba bejn id-WTO u organizzazzjonijiet internazzjonali oħrajn, bħall-UNCTAD, il-UN-Women u l-ILO, fl-isforzi tagħhom immirati lejn il-promozzjoni tal-kummerċ internazzjonali inklużiv u favur id-drittijiet u l-ugwaljanza tan-nisa;

35.  Jistieden lill-Kummissjoni tappoġġa l-isforzi internazzjonali għall-promozzjoni tal-inklużjoni ta' perspettiva tal-ġeneru fil-politika kummerċjali u fil-programmi bħall-inizjattiva She Trades taċ-Ċentru Internazzjonali għall-Kummerċ (ITC), li għandha l-għan li tgħaqqad miljun mara imprenditur mas-swieq sal-2020(30), u jħeġġeġ f'dan ir-rigward, l-iskambju internazzjonali tal-aħjar prattiki dwar politiki u programmi reattivi għall-ġeneru fi ħdan organizzazzjonijiet u korpi simili bħad-WTO, l-ITC u n-NU;

36.  Jistieden lill-Kummissjoni ssaħħaħ is-CSR u d-diliġenza dovuta fl-FTAs, bi qbil mal-Prinċipji Gwida dwar in-Negozju u d-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU u mal-Linji Gwida dwar id-Diliġenza Dovuta tal-OECD; iħeġġeġ lill-UE ssaħħaħ is-CSR, u tikkunsidra d-diliġenza dovuta, fil-ftehimiet kummerċjali ħielsa, kif ukoll jinkoraġġixxi lid-WTO biex tikkunsidra din id-dimensjoni fil-politika kummerċjali tagħha; jisħaq ukoll fuq l-importanza li din il-kwistjoni tiġi indirizzata f'organizzazzjonijiet u f'fora internazzjonali u multilaterali, bħan-NU, il-Bank Dinji u l-OECD; ifakkar li fl-2010 il-Parlament kien talab li l-kumpaniji jippubblikaw il-karti bilanċjali tas-CSR tagħhom u talab li r-rekwiżiti ta' diliġenza dovuta jiġu introdotti għall-intrapriżi kollha kif ukoll għall-ikkonsolidar tal-kunċett ta' CSR; jilqa' għalhekk il-fatt li sa mill-2017, il-kumpaniji l-kbar huma mitluba jiżvelaw informazzjoni mhux finanzjarja u dwar id-diversità, bi qbil mad-Direttiva dwar ir-Rappurtar Mhux Finanzjarju;

37.  Jenfasizza l-ħtieġa li jissaħħu l-kodiċijiet ta' kondotta, it-tikketti u l-iskemi ta' kummerċ ġust, u li jiġi żgurat allinjament ma' standards internazzjonali bħall-Prinċipji Gwida dwar in-Negozju u d-Drittijiet tal-Bniedem tan-NU, il-Patt Globali tan-NU u l-Linji Gwida tal-OECD għal Intrapriżi Multinazzjonali;

38.  Jistieden lill-UE biex tiżgura li s-Segretarjati tal-Istituzzjonijiet tal-UE responsabbli għall-politiki u n-negozjati kummerċjali jkollhom l-għarfien u l-kapaċità teknika biex jinkorporaw il-perspettiva tal-ġeneru fil-proċess sħiħ tan-negozjati, mill-bidu nett, sal-applikazzjoni u l-evalwazzjoni; jilqa' l-ħatra ta' punt fokali dwar il-ġeneru fi ħdan l-istruttura tad-DĠ Trade, li jkun responsabbli biex jimmonitorja jekk l-aspetti dwar il-ġeneru humiex qegħdin jiġu kkunsidrati fil-ftehimiet kummerċjali tal-UE, kif ukoll biex jiżgura l-allinjament tal-ġeneru fil-politika kummerċjali tal-UE; jitlob lill-Kummissjoni tipprovdi taħriġ dwar il-ġeneru, jew biex tagħmel użu mit-taħriġ ipprovdut pereżempju, mill-UNCTAD biex tiżgura li l-uffiċjali u n-negozjaturi jkunu konxji ta' kwistjonijiet relatati mal-ugwaljanza bejn il-ġeneri u l-kummerċ; jistieden lill-Istati Membri biex jirreklutaw nisa fil-livelli kollha fi ħdan il-ministeri għall-kummerċ tagħhom; jistieden lill-organizzazzjonijiet internazzjonali bħad-WTO, il-Bank Dinji, il-Fond Monetarju Internazzjonali (FMI) u l-ILO biex jippromwovu l-preżenza ugwali tan-nisa fl-istrutturi interni tagħhom, partikolarment f'karigi ewlenin; jistieden lill-Kummissjoni, lill-Kunsill u lill-Istati Membri jieħdu sehem b'mod attiv, u jappoġġaw, l-isforzi biex jiġu organizzati diskussjonijiet regolari u azzjonijiet dwar il-ġeneru u l-kummerċ;

39.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Kunsill jippromwovu, fil-ftehimiet kummerċjali, l-impenn li jiżguraw parteċipazzjoni mtejba tan-nisa fil-korpi tat-teħid ta' deċiżjonijiet, kemm fis-settur pubbliku kif ukoll f'dak privat;

40.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Kunsill iwettqu negozjati kummerċjali trasparenti, jirrispettaw bis-sħiħ l-aħjar prattiki stabbiliti f'negozjati oħrajn u biex jiżguraw li, f'kull stadju tan-negozjati, il-Parlament jinżamm informat f'waqtu u b'mod regolari; jappella għal timijiet tan-negozjati bbilanċjati bejn il-ġeneri sabiex ikunu jistgħu jikkunsidraw bis-sħiħ l-aspetti kollha tal-ftehimiet kummerċjali; jistieden lill-UE u lill-Istati Membri jiżguraw parteċipazzjoni inklużiva fil-konsultazzjonijiet kummerċjali, kemm fil-livell tal-UE kif ukoll fil-livell tad-WTO, inkluż għall-organizzazzjonijiet għad-drittijiet tan-nisa, it-trejdjunjins, in-negozji, is-soċjetà ċivili u l-organizzazzjonijiet għall-iżvilupp, u biex isaħħu t-trasparenza għaċ-ċittadini Ewropej billi jippreżentaw inizjattivi u billi jippubblikaw informazzjoni rilevanti għan-negozjati;

41.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiżguraw li l-għan tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri jingħata attenzjoni partikolari fil-kooperazzjoni għall-iżvilupp tagħhom, u li tkun integrata fil-programmi ta' assistenza kollha, speċjalment f'programmi marbuta mal-Istrateġija ta' Għajnuna għall-Kummerċ; jistieden lill-UE żżid il-fondi disponibbli għall-programmi ta' kooperazzjoni marbutin mal-ugwaljanza bejn il-ġeneri u mat-taħriġ professjonali tan-nisa; jistieden lill-Kummissjoni tappoġġa lill-pajjiżi l-anqas żviluppati, finanzjarjament kif ukoll permezz tal-bini tal-kapaċità fi sforz biex tqawwi l-koerenza bejn il-kummerċ, l-iżvilupp u d-drittijiet tal-bniedem inkluż l-ugwaljanza bejn il-ġeneri; jisħaq fuq il-fatt li t-tnaqqis fid-dħul mit-taxxi li rriżulta minn tnaqqis fit-tariffi għandu jiġi indirizzat fil-qafas u l-finanzjament tal-aġenda għall-iżvilupp sostenibbli;

42.  Jistieden lill-Kummissjoni tippromwovi l-intraprenditorija femminili fil-pajjiżi li qegħdin jiżviluppaw, filwaqt li tiffoka speċjalment fuq dawk il-pajjiżi fejn in-nisa jaffaċċjaw aktar restrizzjonijiet fl-aċċess għall-kreditu, l-infrastruttura u l-assi produttivi, meta mqabbla mal-irġiel;

43.  Jistieden lill-Kummissjoni tevalwa l-possibbiltà ta' bini ta' programmi ta' taħriġ ta' qabel l-apprendistat għall-fornituri, dawk li jimpjegaw, il-prattikanti tal-forza tax-xogħol, u tal-partijiet interessati tal-industrija oħrajn, li jippermettilhom li joħolqu netwerk mal-pari tagħhom madwar l-UE u biex titgħallem minn varjetà ta' mudelli ta' programm ta' suċċess, finalment bil-għan li jinħolqu kundizzjonijiet favorevoli biex in-nisa jipparteċipaw fl-opportunitajiet offruti minn ftehimiet ta' kummerċ ħieles;

44.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jiġbru flimkien l-isforzi tagħhom biex jadattaw politiki f'oqsma bħall-edukazzjoni u t-taħriġ vokazzjonali bil-għan li tiġi promossa ugwaljanza akbar bejn il-ġeneri fit-tqassim ta' opportunitajiet ta' impjieg offruti mill-esportazzjonijiet;

45.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Kunsill biex fil-ftehimiet kummerċjali jippromwovu l-impenn li jwettqu attivitajiet ta' kooperazzjoni bilaterali immirati għat-titjib tal-kapaċità u l-kundizzjonijiet għan-nisa sabiex jibbenefikaw mill-opportunitajiet offruti minn dawn il-ftehimiet, u, għal dan il-għan u biex jikkostitwixxu u jiffaċilitaw il-kooperazzjoni, biex jistabbilixxu kumitat konġunt dwar il-kummerċ u l-ġeneru, u biex l-applikazzjoni tiegħu tiġi sorveljata, billi tiġi ggarantita l-parteċipazzjoni xierqa ta' partijiet interessati privati, inklużi esperti u organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili attivi fil-qasam tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri u tal-emanċipazzjoni tan-nisa, li tiggarantixxi rappreżentazzjoni wiesgħa, mill-komunità u mis-settur, permezz ta' mezzi aċċessibbli ta' konsultazzjoni (bħal diskussjonijiet online) lil hinn minn djalogi strutturati;

46.  Jistieden lill-Kummissjoni tesplora aktar kif il-politiki u l-ftehimiet kummerċjali tal-UE jistgħu jippromwovu l-emanċipazzjoni ekonomika tan-nisa u l-parteċipazzjoni tan-nisa f'oqsma bħax-xjenza, it-teknoloġija, l-inġinerija u l-matematika (STE) u dwar kif jitnaqqsu jistgħu jitnaqqsu d-diskrepanzi bejn il-ġeneri fl-aċċess għal, u fl-użu ta' teknoloġiji ġodda;

o
o   o

47.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni.

(1) ĠU L 303, 31.10.2012, p. 1.
(2) ĠU L 130, 19.5.2017, p. 1.
(3) ĠU C 290E, 29.11.2006, p. 107.
(4) ĠU C 99E, 3.4.2012, p. 31.
(5) ĠU C 99E, 3.4.2012, p. 94.
(6) ĠU C 353E, 3.12.2013, p. 38.
(7) ĠU C 407, 4.11.2016, p. 2.
(8) ĠU C 66, 21.2.2018, p. 30.
(9) ĠU C 76, 28.2.2018, p. 93.
(10) Testi adottati, P8_TA(2017)0073.
(11) Testi adottati, P8_TA(2016)0298.
(12) Testi adottati, P8_TA(2017)0330.
(13) Testi adottati, P8_TA(2017)0354.
(14) UNDP, Rapport dwar l-Iżvilupp tal-Bniedem fl-Afrika tal-2016, http://www.undp.org/content/dam/undp/library/corporate/HDR/Africa%20HDR/AfHDR_2016_lowres_EN.pdf?download.
(15) Rapport tekniku tal-OECD bit-titolu "Enhancing Women's Economic Empowerment through Entrepreneurship and Business Leadership in OECD Countries" (It-Tisħiħ tal-Emanċipazzjoni Ekonomika tan-Nisa permezz tal-Intraprenditorija u t-Tmexxija tan-Negozju fil-Pajjiżi tal-OECD), http://www.oecd.org/gender/Enhancing%20Women%20Economic%20Empowerment_Fin_1_Oct_2014.pdf.
(16) Forum Internazzjonali dwar in-Nisa u l-Kummerċ, Brussell, Ġunju 2017, http://trade.ec.europa.eu/doclib/press/index.cfm?id=1632.
(17) Konferenza parlamentari dwar id-WTO, Sessjoni Plenarja, "Il-kummerċ bħala strument ta' progress soċjali: Il-perspettiva tal-ġeneru" (), Ġinevra, Ġunju 2016, https://www.wto.org/english/forums_e/parliamentarians_e/ipuconf2016_e.htm.
(18) Sessjoni tad-WTO "Liema futur għad-WTO? Il-Kummerċ u l-Ġeneru: L-Emanċipazzjoni tan-Nisa permezz ta' Katini ta' Provvista Inklużivi", Ġinevra, Lulju 2015, https://www.wto.org/english/tratop_e/devel_e/a4t_e/global_review15prog_e/global_review15prog_e.htm.
(19) Sit web tal-UNCTAD, http://unctad.org/en/Pages/DITC/Gender-and-Trade/Trade,-Gender-and-Development.aspx.
(20) https://www.ictsd.org/sites/default/files/research/the_gender_dimensions_of_global_value_chains_0.pdf.
(21) https://www.ictsd.org/sites/default/files/research/the_gender_dimensions_of_services.pdf.
(22) http://progress.unwomen.org/en/2015/pdf/unw_progressreport.pdf.
(23) https://wideplus.org/2017/06/25/wide-gender-and-trade-position-paper-is-available/.
(24) http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2016/571388/IPOL_STU(2016)571388_EN.pdf.
(25) http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/IDAN/2015/549058/EXPO_IDA(2015)549058_EN.pdf.
(26) http://trade.ec.europa.eu/doclib/docs/2017/june/tradoc_155632.pdf.
(27) Implementing gender-aware ex ante evaluations to maximize the benefits of trade reforms for women (L-implimentazzjoni ta' evalwazzjonijiet ex ante konxji dwar il-ġeneru biex jiġu massimizzati l-benefiċċji tar-riformi kummerċjali għan-nisa), http://unctad.org/en/PublicationsLibrary/presspb2016d7_en.pdf.
(28) Rapport ta' sfond tal-OECD ‘Enhancing Women's Economic Empowerment through Entrepreneurship and Business Leadership in OECD Countries’ (It-Tisħiħ tal-Emanċipazzjoni Ekonomika tan-Nisa permezz tal-Intraprenditorija u t-Tmexxija tan-Negozji fil-Pajjiżi tal-OECD) (2014) http://www.oecd.org/gender/Enhancing%20Women%20Economic%20Empowerment_Fin_1_Oct_2014.pdf
(29) Id-Direttiva 2006/54/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-5 ta' Lulju 2006 dwar l-implimentazzjoni tal-prinċipju ta' opportunitajiet indaqs u ta' trattament ugwali tal-irġiel u n-nisa fi kwistjonijiet ta' impjiegi u xogħol (ĠU L 204, 26.7.2006, p. 23.).
(30) http://www.intracen.org/itc/women-and-trade/SheTrades/


Ir-reġjuni li għadhom lura fl-UE
PDF 371kWORD 59k
Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Marzu 2018 dwar ir-reġjuni li għadhom lura fl-UE (2017/2208(INI))
P8_TA(2018)0067A8-0046/2018

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-Artikoli 174, 175 u 176 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE),

–  wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' Diċembru 2013 li jistabbilixxi dispożizzjonijiet komuni dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni, il-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali u l-Fond Marittimu u tas-Sajd Ewropew u li jistabbilixxi d-dispożizzjonijiet ġenerali dwar il-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali, il-Fond Soċjali Ewropew, il-Fond ta' Koeżjoni u l-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd u li jħassar ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1083/2006(1),

—  wara li kkunsidra r-Regolament (UE) Nru 1299/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' Diċembru 2013 dwar dispożizzjonijiet speċifiċi għall-appoġġ mill-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali għall-għan ta' kooperazzjoni territorjali Ewropea(2),

—  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tal-14 ta' Diċembru 2015 bit-titolu "Ninvestu f'impjiegi u tkabbir – nimmassimizzaw il-kontribuzzjoni tal-Fondi Strutturali u ta' Investiment Ewropej (COM(2015)0639),

—  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-8 ta' Ottubru 2013 dwar effetti tar-restrizzjonijiet baġitarji għall-awtoritajiet reġjonali u lokali rigward in-nefqa tal-Fondi Strutturali tal-UE fl-Istati Membri(3),

—  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-6 ta' Lulju 2016 dwar it-tħejjija tar-reviżjoni postelettorali tal-QFP 2014-2020: L-input tal-Parlament qabel il-proposta tal-Kummissjoni(4),

–   wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-16 ta' Frar 2017 dwar l-investiment fl-impjiegi u fit-tkabbir – il-massimizzazzjoni tal-kontribuzzjoni tal-Fondi Strutturali u ta' Investiment Ewropej: evalwazzjoni tar-rapport skont l-Artikolu 16(3) tas-CPR(5),

—  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-13 ta' Ġunju 2017 dwar iż-żieda fl-involviment tas-sħab u l-viżibilità fil-prestazzjoni tal-Fondi Strutturali u ta' Investiment Ewropej(6),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-13 ta' Ġunju 2017 dwar l-elementi fundamentali għal politika ta' koeżjoni tal-UE wara l-2020(7),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-24 ta' Ottubru 2017 dwar id-Dokument ta' Riflessjoni dwar il-Futur tal-Finanzi tal-UE(8),

–  wara li kkunsidra d-dokument ta' ħidma tal-persunal tal-Kummissjoni tal-10 ta' April 2017 bit-titolu "Competitiveness in low-income and low-growth regions: the lagging regions report" (Il-Kompetittività fir-reġjuni b'introjtu baxx u bi tkabbir baxx: ir-rapport dwar ir-reġjuni li għadhom lura (SWD(2017)0132),

–  wara li kkunsidra l-kundizzjonalitajiet ex ante għal strateġiji ta' speċjalizzazzjoni intelliġenti,

–  wara li kkunsidra s-seba' rapport dwar il-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali, ippubblikat mill-Kummissjoni fid-9 ta' Ottubru 2017,

—  wara li kkunsidra l-Artikolu 52 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

—  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Iżvilupp Reġjonali u l-opinjonijiet tal-Kumitat għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali u tal-Kumitat għas-Sajd (A8-0046/2018),

A.  billi l-kriżi ekonomika u finanzjarja li ilha tippersisti fl-UE kellha impatt negattiv fuq it-tkabbir ekonomiku fil-livell reġjonali, għalkemm il-politika ta' koeżjoni kkontribwiet għal madwar terz tal-baġit tal-UE għat-tkabbir u għall-impjiegi u din tnaqqas id-disparitajiet bejn ir-reġjuni tal-UE; jitlob lill-Kummissjoni, f'dan il-kuntest, u fil-qafas tas-Semestru Ewropew, tagħti ħarsa lejn il-kofinanzjament reġjonali u nazzjonali taħt il-Fondi Strutturali u ta' Investiment Ewropej (SIE) u l-impatt tiegħu fuq id-defiċits nazzjonali;

B.  billi l-politika ta' koeżjoni – implimentata permezz tal-Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali (FEŻR), il-Fond Soċjali Ewropew (FSE) u l-Fond ta' Koeżjoni (FK) – hija l-politika ewlenija tal-UE dwar l-investiment, it-tkabbir u l-iżvilupp, hija allinjata mal-għanijiet tal-Istrateġija Ewropa 2020 għal tkabbir intelliġenti, sostenibbli u inklużiv, u għandha l-għan li tnaqqas id-disparitajiet ekonomiċi, soċjali u territorjali bejn ir-reġjuni, tippromwovi l-konverġenza u fl-aħħar mill-aħħar itejjeb il-kwalità tal-ħajja taċ-ċittadini Ewropej;

C.  billi l-FEŻR, il-FSE u l-FK għandhom bħala objettiv prinċipali għall-perjodu 2014-2020 l-investimenti favur it-tkabbir u l-impjiegi bil-ħsieb li jsaħħu s-suq tax-xogħol, l-ekonomiji reġjonali u l-kooperazzjoni reġjonali Ewropea, itejbu l-kooperazzjoni transfruntiera, transnazzjonali u interreġjonali fi ħdan l-Unjoni u fl-aħħar mill-aħħar inaqqsu d-disparitajiet fl-iżvilupp bejn ir-reġjuni individwali tal-Ewropa;

D.  billi, skont ir-rapport tal-Kummissjoni dwar ir-reġjuni li għadhom lura, 47 reġjun fi tmien Stati Membri għadhom lura; billi r-rapport jista' jwassal għal fehim aħjar tal-kumplessità tal-isfidi li jiffaċċjaw ir-reġjuni li għadhom lura, u għalhekk għandu jkun disponibbli għall-pubbliku fil-lingwi uffiċjali kollha tal-UE;

E.  billi l-politika ta' koeżjoni għandha rwol importanti fir-reġjuni li għadhom lura u fil-maġġoranza tagħhom tirrappreżenta sehem għoli ħafna ta' investiment pubbliku;

F.  billi r-reġjuni li għadhom lura għandhom rati ta' produttività, impjieg u attendenza skolastika aktar baxxi meta mqabbla ma' reġjuni oħrajn fl-istess Stat Membru;

G.  billi r-rapport tal-Kummissjoni jiddistingwi bejn żewġ tipi ta' reġjuni li għadhom lura: "reġjuni bi tkabbir baxx" – reġjuni inqas żviluppati u fi tranżizzjoni li ma laħqux il-medja tal-UE bejn l-2000 u l-2013 fi Stati Membri bi PDG per capita skont l-istandards tal-kapaċità tal-akkwist (PPS) inqas mill-medja tal-UE fl-2013, li jinkludu kważi r-reġjuni kollha inqas żviluppati u fi tranżizzjoni fil-Greċja, Spanja, l-Italja u l-Portugal; u "reġjuni b'introjtu baxx" – ir-reġjuni kollha bi PDG per capita f'PPS inqas minn 50 % tal-medja tal-UE fl-2013, li jinkludu diversi reġjuni inqas żviluppati fil-Bulgarija, l-Ungerija, il-Polonja u r-Rumanija;

H.  billi r-reġjuni bi tkabbir baxx isofru minn staġnar ekonomiku, li ġej, b'mod partikolari, minn tnaqqis f'investimenti pubbliċi u privati, mhux bħal fil-każ tar-reġjuni b'introjtu baxx li ġeneralment iżommu l-potenzjal tagħhom ta' żvilupp;

I.  billi r-reġjuni li għadhom lura jsofru aktar mill-oħrajn mill-iskarsità ta' investimenti pubbliċi u privati u dan huwa anki minħabba n-neċessità li jiġu rispettati l-obbligi ta' tnaqqis tad-dejn pubbliku imposti mill-Patt ta' Stabbiltà;

J.  billi r-reġjuni li għadhom lura ta' spiss huma kkaratterizzati minn nuqqas ta' riformi strutturali, li jnaqqas l-impatt ta' investimenti pubbliċi li diġà huma limitati;

K.  billi r-reġjuni li għadhom lura jsofru minn żvantaġġi serji f'termini ta' trasport pubbliku, infrastrutturi ekonomiċi u tal-enerġija, u jeħtieġu investimenti aktar effiċjenti u effikaċi;

L.  billi l-Kummissjoni hija tal-fehma li hemm bżonn relazzjoni aktar stretta bejn il-politika ta' koeżjoni u r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż tas-Semestru Ewropew;

M.  billi r-reġjuni li għadhom lura, u b'mod partikolari r-reġjuni b'introjtu baxx, spiss iħabbtu wiċċhom mal-emigrazzjoni ta' żgħażagħ u ta' ħaddiema tas-sengħa, li t-tnejn huma riżorsi meħtieġa għar-rivitalizzazzjoni ekonomika u soċjali taż-żoni kkonċernati, u b'hekk dawn ir-reġjuni jsiru inqas attraenti f'termini ta' impjiegi u investimenti;

N.  billi għandha tiġi rfinata d-definizzjoni ta' reġjuni b'introjtu baxx u dawk bi tkabbir baxx;

O.  billi huwa importanti li tiżdied is-sensibilizzazzjoni tal-utenti finali rigward il-programmi lokali u reġjonali ffinanzjati mill-UE u r-riżultati miksuba, indipendentement mil-livell ta' finanzjament ta' reġjun speċifiku;

P.  billi governanza tajba u amministrazzjoni pubblika effiċjenti huma meħtieġa f'reġjuni li għadhom lura, peress li dawn jikkontribwixxu b'mod sinifikanti biex jinħolqu l-kundizzjonijiet għal tkabbir ekonomiku; billi t-tnaqqis tal-eċċess ta' regoli u kontrolli, u t-tul u l-kumplessità tal-proċeduri, u l-użu aħjar ta' għodod tal-ICT, jistgħu jikkontribwixxu biex titjieb l-effiċjenza u l-governanza tajba fir-reġjuni li għadhom lura;

Q.  billi skont is-seba' rapport dwar il-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali, ir-reġjuni li għadhom lura kklassifikaw fl-iktar pożizzjonijiet baxxi fl-Indiċi Ewropew tal-Kwalità tal-Gvern, li jfisser li jonqos l-impatt fuq l-investiment pubbliku;

R.  billi ċifri u statistika affidabbli, aġġornati u diżaggregati huma importanti għal deċiżjonijiet politiċi li jkunu infurmati sewwa, aktar trasparenti, imparzjali u aktar ġusti;

S.  billi l-ostakli għat-tkabbir għandhom jitneħħew kif ukoll jitnaqqsu l-lakuni fl-infrastruttura fir-reġjuni li għadhom lura;

T.  billi l-SMEs fir-reġjuni li għadhom lura huma ffinanzjati b'rati tal-imgħax ferm ogħla u jiltaqgħu ma' aktar diffikultajiet biex jingħataw self mis-settur bankarju sabiex jikkofinanzjaw proġetti tal-Fondi SIE;

U.  billi erbgħa minn kull ħames reġjuni li għadhom lura għandhom mill-inqas 25 % tal-popolazzjoni tagħhom f'belt jew f'żoni aċċessibbli bit-trasport tiegħu, magħrufa bħala żona urbana funzjonali (FUA), u wieħed minn kull ħames reġjuni li għadhom lura għandu aktar minn 50 % tal-popolazzjoni tiegħu f'FUA;

V.  billi l-attivitajiet tradizzjonali, bħalma huma s-sajd jew il-biedja artiġjanali fuq skala żgħira, jiddefinixxu l-identitajiet u l-istili ta' ħajja fil-biċċa l-kbira taż-żoni kostali u rurali ta' reġjuni li għadhom lura, u huma ta' importanza ekonomika, territorjali, soċjali u kulturali; billi l-istrateġiji ta' żvilupp huma meħtieġa sabiex tittejjeb il-kapaċità li jżommu u jattiraw it-talent, jadottaw teknoloġiji ġodda, u jistimolaw investimenti ġodda;

1.  Jilqa' l-fatt li l-Kummissjoni ppreżentat dokument ta' ħidma tal-persunal dwar il-kompetittività fir-reġjuni b'introjtu baxx u bi tkabbir baxx: ir-rapport dwar ir-reġjuni li għadhom lura; jinnota li r-rapport jipproponi għadd ta' soluzzjonijiet pożittivi biex jiġu appoġġati t-tkabbir ekonomiku, l-iżvilupp sostenibbli u l-ħolqien tal-impjiegi f'dawn ir-reġjuni; jenfasizza, barra minn hekk, li l-analiżi dwar il-kompetittività tagħhom tagħti kontribut importanti għad-dibattitu futur dwar il-politika ta' koeżjoni;

2.  Jilqa' b'sodisfazzjon l-implimentazzjoni tal-inizjattivi pilota għar-reġjuni li għadhom lura f'żewġ reġjuni fir-Rumanija u, bl-appoġġ tal-Bank Dinji, f'żewġ reġjuni fil-Polonja, b'mod partikolari d-definizzjoni ta' prijoritajiet strateġiċi u azzjonijiet konkreti li jistgħu jiġu implimentati malajr; jistenna b'interess il-pubblikazzjoni tar-riżultati ta' dawn l-inizjattivi;

3.  Jisħaq fuq il-fatt li l-politika ta' koeżjoni għandha rwol ewlieni biex tiżgura u tippromwovi l-investiment pubbliku u privat fir-reġjuni kollha tal-UE, kemm b'mod dirett kif ukoll billi tikkontribwixxi għall-ħolqien ta' ambjent li jiffavorixxi l-investiment; iqis li sabiex l-UE, kollha hemm hi, tippromwovi l-iżvilupp armonjuż tagħha inġenerali, għandha twettaq azzjonijiet li jsaħħu l-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali tagħha u tnaqqas id-disparitajiet bejn il-livelli ta' żvilupp tad-diversi reġjuni u r-ritard tar-reġjuni li għadhom lura;

4.  Jitlob lill-Kummissjoni tiddefinixxi r-reġjuni li għadhom lura fil-livell NUTS III, fuq il-bażi ta' kundizzjonijiet ekonomiċi u soċjali ġenerali, u tindirizza aħjar il-finanzjament ta' dawn iż-żoni f'konformità maċ-ċikli ta' programmazzjoni tal-Fondi SIE;

5.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri joħolqu strateġiji, programmi u azzjonijiet imfassla apposta għad-diversi reġjuni li għadhom lura, b'kont meħud tax-xejriet u d-disparitajiet subreġjonali, peress li d-direzzjoni meħuda u l-isfidi li qed jiffaċċjaw ir-reġjuni b'introjtu baxx u bi tkabbir baxx ivarjaw ħafna, skont l-ispeċifiċitajiet tagħhom, bl-użu ta' strateġiji ta' speċjalizzazzjoni intelliġenti, biex titħaffef il-konverġenza tagħhom u tiġi żgurata l-aħjar soluzzjoni għall-ħolqien tal-impjiegi, it-tkabbir ekonomiku u l-iżvilupp sostenibbli; iqis li dawn l-istrateġiji, il-programmi jew l-azzjonijiet għandhom ikunu kkoordinati mal-Aġenda Urbana, peress li r-reġjuni li għadhom lura mhumiex strettament rurali;

6.  Jisħaq fuq il-fatt li, apparti l-iżvilupp baxx tal-SMEs u l-investiment baxx fihom, ir-rata tal-qgħad tibqa' drastikament għolja, b'mod partikolari fost iż-żgħażagħ, u tirrappreżenta waħda mill-aktar problemi serji u urġenti fil-parti l-kbira tar-reġjuni li għadhom lura; jissottolinja r-rwol fundamentali tal-edukazzjoni sekondarja u l-edukazzjoni għolja, it-taħriġ professjonali fuq il-post tax-xogħol u t-trasferiment ta' għarfien fil-ġlieda kontra l-livelli allarmanti ta' qgħad fost iż-żgħażagħ u l-għadd kbir ta' żgħażagħ li qed jitilqu minn dawn ir-reġjuni; jindika l-importanza tal-edukazzjoni u t-taħriġ u ta' investimenti akbar fir-rigward tal-ħtiġijiet u l-iżvilupp tal-SMEs u n-negozji tal-familja; huwa tal-fehma li l-involviment taż-żgħażagħ iwassal għal prestazzjoni mtejba, peress li spiss jipprovdu soluzzjonijiet innovattivi;

7.  Jinnota li l-preżenza ta' forza tax-xogħol edukata u mħarrġa li taqbel mal-ħtiġijiet tal-ekonomija reġjonali għandha impatt qawwi fuq il-kompetittività, il-produttività u l-attraenza tas-suq tax-xogħol, li mbagħad jista' jiffjorixxi f'ambjent ta' tkabbir u ftuħ għal investiment pubbliku u privat; huwa tal-fehma li, f'dan il-kuntest, għandha titqies is-sitwazzjoni attwali tar-reġjuni li għadhom lura, b'mod partikolari r-rata tal-migrazzjoni negattiva u l-impatt negattiv tagħha fuq l-impjiegi; jenfasizza r-rwol li l-agrikoltura u s-sajd għandhom fir-reġjuni li għadhom lura billi, permezz tal-promozzjoni tan-negozji tal-familja u l-ħolqien tal-impjiegi u l-iffaċilitar tal-inklużjoni soċjali, jipprovdu l-ikel u jiżguraw is-sigurtà tal-ikel;

8.  Jinnota li d-diversifikazzjoni saret neċessità għall-bdiewa u għas-sajjieda, b'mod partikolari fir-reġjuni li għadhom lura, bħala mezz biex jipprovdu sorsi addizzjonali ta' introjtu u jistimulaw l-attivitajiet sostenibbli mil-lat ekonomiku u ekoloġiku; jinnota, madankollu, li din id-diversifikazzjoni ma trid bl-ebda mod tissostitwixxi attivitajiet aktar tradizzjonali, bħas-sajd sostenibbli; iħeġġeġ lill-Istati Membri u lill-awtoritajiet reġjonali u lokali jappoġġaw proġetti tal-ekonomija blu jew dawk simili bil-għan li jgħinu lin-nies fir-reġjuni li għadhom lura jiżviluppaw sorsi ta' introjtu sostenibbli mil-lat ambjentali;

9.  Jittama li l-implimentazzjoni tal-Istrateġija UE 2020 fil-qasam tax-xogħol, l-edukazzjoni u t-taħriġ, kif ukoll l-istrateġija fit-tul tal-UE li jmiss u l-objettivi tagħha, se jkomplu jikkunsidraw il-ħtiġijiet speċifiċi tar-reġjuni li għadhom lura, u b'mod partikolari d-diverġenzi persistenti fl-infrastruttura u l-iżvilupp tal-kapital uman, b'enfasi partikolari fuq ir-rata tal-persuni li jitilqu kmieni mill-iskola u l-impatt negattiv tagħhom fuq l-impjiegi; jitlob lill-Kummissjoni, f'dan il-kuntest, teżamina l-impatt ta' żieda possibbli fir-rata ta' kofinanzjament tal-FSE għall-perjodu ta' finanzjament li jmiss;

10.  Iqis bħala neċessarju li jinsab il-bilanċ ġust bejn l-interventi strutturali, il-politiki soċjali u l-politiki industrijali fil-programmazzjoni u l-implimentazzjoni tal-Fondi SIE, sabiex jiġu stimulati t-tkabbir ekonomiku, l-iżvilupp sostenibbli u l-ħolqien tal-impjiegi billi jiġu abbinati għotjiet ma' strumenti finanzjarji u jiġi attirat aktar appoġġ finanzjarju, biex b'hekk jgħin sabiex jiġu indirizzati n-nuqqasijiet li fadal; jisħaq fuq il-fatt li, f'dan ir-rigward, l-istrumenti finanzjarji b'riskju baxx jistgħu jkunu preferibbli minn dawk b'riskju għoli kull fejn il-perspettiva ekonomika tippermetti dan;

11.  Jinnota li l-politika ta' koeżjoni tista' sservi bħala għodda biex jitranġaw il-lakuni u l-iżbilanċi fuq il-kompetittività, kif ukoll l-assimetriji makroekonomiċi bejn ir-reġjuni, billi tinkoraġġixxi l-ħolqien ta' ambjent attraenti u sostenibbli għan-negozji u ċ-ċittadini; jissottolinja l-fatt li, fir-reġjuni bi tkabbir baxx, l-aċċess għall-kreditu, l-infurzar tal-kuntratti u l-ħarsien ta' investimenti minuri huma l-problemi prinċipali identifikati, filwaqt li fir-reġjuni b'introjtu baxx, l-akbar kwistjonijiet huma li jissolvew l-insolvenza, il-provvista tal-elettriku u l-infurzar tal-kuntratti;

12.  Jinnota li r-reġjuni li għadhom lura jinsabu taħt pressjoni migratorja konsiderevoli; jemmen li, biex tiġi indirizzata din l-isfida, il-kontribut tal-Fondi SIE jista' jkun biss ta' suċċess jekk il-prinċipju ta' solidarjetà jiġi applikat ukoll b'mod effikaċi; iqis li r-rifuġjati u l-migranti taħt protezzjoni internazzjonali jeħtieġ li jirċievu taħriġ u edukazzjoni xierqa bil-ħsieb li jiġu integrati fis-suq tax-xogħol;

13.  Jinnota li ħafna mill-problemi ta' reġjuni li għadhom lura huma simili għal dawk esperjenzati fir-reġjuni ultraperiferiċi; jilqa', għalhekk, l-istrateġija proposta mill-Kummissjoni fil-komunikazzjoni tagħha: "Sħubija strateġika aktar b'saħħitha u mġedda mar-reġjuni ultraperiferiċi tal-UE"(9);

14.  Iqis li l-kriterji demografiċi u ta' żvilupp soċjali, bħall-Indiċi ta' Progress Soċjali Reġjonali, u indikaturi ambjentali jew oħrajn, flimkien mal-PDG, jistgħu jitqiesu fil-kuntest tal-politika ta' koeżjoni u jiġu inklużi f'rapporti futuri tal-Kummissjoni dwar ir-reġjuni li għadhom lura, sabiex ikun żgurat li jintlaħaq il-potenzjal tar-reġjuni li għadhom lura;

15.  Jenfasizza l-effetti negattivi tal-kriżi ekonomika u finanzjarja, speċjalment fir-reġjuni bi tkabbir baxx, li naqqsu l-marġni tal-politiki baġitarji u li b'hekk irriżultaw fi tnaqqis fl-investiment pubbliku; jisħaq fuq l-importanza, min-naħa l-oħra, tat-tnaqqis tad-dejn bil-għan li jiġi eliminat l-iżbilanċ baġitarju u jiġu adattati l-investimenti pubbliċi għar-rekwiżiti tat-tkabbir;

16.  Iqis li l-politika ta' koeżjoni għandha impatt pożittiv fil-ħolqien tat-tkabbir u l-impjiegi; jisħaq fuq il-ħtieġa li tiġi applikata l-pożizzjoni maqbula dwar il-Patt ta' Stabbiltà u Tkabbir rigward il-flessibbiltà fil-kundizzjonijiet ċikliċi, ir-riformi strutturali u l-investimenti tal-gvern bil-għan li jiġu implimentati riformi strutturali kbar u proġetti simili, ħalli jintlaħqu l-għanijiet tal-Istrateġija Ewropa 2020; jirrikonoxxi n-neċessità li jiġi ċċarat il-kuntest u l-kamp ta' applikazzjoni tar-riformi strutturali fil-politika ta' koeżjoni; jinnota, madankollu, li riformi strutturali bħal dawn fl-Istati Membri u r-reġjuni taħt programmi ta' appoġġ jistgħu jgħinu biex jinkiseb riżultat aħjar għall-investimenti taħt il-politika ta' koeżjoni;

17.  Jitlob li tittieħed azzjoni aktar b'saħħitha biex tiżdied il-konverġenza bejn ir-reġjuni kollha, inkluża azzjoni biex tiġi żgurata r-reżiljenza tagħhom għal xokkijiet għall-għarrieda;

18.  Jinnota li l-aċċess għall-kreditu huwa aktar diffiċli fir-reġjuni li għadhom lura, speċjalment fir-reġjuni b'introjtu baxx, minħabba rati tal-imgħax ogħla u, sa ċertu punt, l-averżjoni għar-riskju tas-sistema tal-kreditu; jisħaq fuq l-importanza li jiġi żgurat aċċess aġevolat għall-kreditu biex ikunu assistiti l-SMEs, jiġu mħeġġa mudelli ġodda ta' negozji u jkun promoss it-tkabbir fir-reġjuni li għadhom lura;

19.  Jisħaq fuq l-importanza li l-fondi tal-UE jagħtu spinta lir-reżiljenza ekonomika u l-koeżjoni ta' dawn ir-reġjuni, kif ukoll il-kompetittività, l-investimenti u l-opportunitajiet għall-kooperazzjoni; jirrikonoxxi, għalhekk, il-kontribut tal-gruppi ta' azzjoni lokali fl-iżvilupp ta' strateġiji lokali; jissuġġerixxi li l-Kummissjoni għandha tikkunsidra l-possibbiltà li tipproponi l-allokazzjoni ta' sehem akbar ta' appoġġ għall-iżvilupp lokali mmexxi mill-komunità (CLLD), li b'hekk tgħin kemm biex jiġu indirizzati l-isfidi kif ukoll jinbnew il-kapaċitajiet; ifakkar li r-reġjuni li għadhom lura ħafna drabi jesperjenzaw diffikultajiet fl-aċċess għall-finanzjament, kif ukoll dewmien burokratiku u amministrattiv li jxekkel l-operazzjonijiet tal-fondi tal-UE;

20.  Huwa tal-fehma li inċentivi pożittivi jistgħu jiġu mfittxija għar-reġjuni fil-qafas eżistenti tal-kundizzjonijiet makroekonomiċi imposti mis-Semestru Ewropew;

21.  Jikkunsidra l-importanza ta' governanza ekonomika soda għal prestazzjoni ġenerali effiċjenti tal-fondi SIE, bl-għan aħħari li jitranġaw in-nuqqasijiet u jiġi evitat dewmien; jappoġġa, f'dan ir-rigward, il-ħtieġa li tiġi analizzata u sussegwentement rieżaminata r-raġuni nnifisha wara r-rabta bejn is-Semestru Ewropew u l-politika ta' koeżjoni;

22.  Jemmen li s-solidarjetà, il-kapaċità istituzzjonali aktar b'saħħitha, ir-rispett tal-prinċipju ta' governanza tajba, il-konnettività u d-diġitalizzazzjoni mtejba f'dawn ir-reġjuni għandhom impatt sinifikanti fuq it-tkabbir ekonomiku tagħhom u fuq l-użu aktar effiċjenti u effikaċi tar-riżorsi eżistenti; jiġbed l-attenzjoni, għalhekk, għall-kwistjoni tal-appoġġ u t-titjib tal-kwalità tal-amministrazzjoni u l-istituzzjonijiet fir-reġjuni affettwati; jitlob lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jxerrdu eżempji tal-aħjar prattika dwar iż-żieda fl-effiċjenza tal-amministrazzjoni pubblika, billi l-governanza effettiva għandha tkun ir-rakkomandazzjoni bażika għar-reġjuni li għadhom lura;

23.  Jissottolinja, f'dan il-kuntest, l-importanza tal-prinċipju ta' sħubija u tal-governanza f'diversi livelli li għandhom jissaħħu mingħajr preġudizzju għall-prinċipju tas-sussidjarjetà; jemmen li l-involviment tal-livelli kollha tal-gvern u tal-partijiet ikkonċernati fit-tfassil u l-implimentazzjoni ta' strateġiji u programmi u azzjonijiet speċifiċi mmirati lejn dawn ir-reġjuni huwa fundamentali sabiex jinħoloq tassew valur miżjud Ewropew għaċ-ċittadini;

24.  Itenni l-importanza tal-innovazzjoni, tad-diġitalizzazzjoni, u tat-titjib tas-servizzi lokali (saħħa, soċjali u postali) u tal-infrastruttura għall-ħolqien ta' ambjent pożittiv u bażi soda biex tingħata spinta lit-tkabbir u tissaħħaħ il-koeżjoni fir-reġjuni li għadhom lura; iqis li l-forniment ta' konnessjonijiet tal-internet b'veloċità għolja huwa prekondizzjoni għall-vijabilità taż-żoni rurali u fil-muntanji; jenfasizza l-potenzjal ta' proġetti multisettorjali li jippromwovu l-iżvilupp ekonomiku, soċjali u territorjali billi jikkapitalizzaw fuq sinerġiji bejn il-fondi Ewropej;

25.  Jissuġġerixxi li r-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż fil-qafas tas-Semestru Ewropew għandhom isiru fuq bażi pluriennali, b'monitoraġġ u rieżamijiet fuq żmien medju, u jitqiesu bħala inċentivi pożittivi għat-tnedija ta' riformi strutturali aktar milli bħala strumenti li jistgħu jeskludu l-aċċess għal investimenti taħt il-politika ta' koeżjoni, bil-għan li jingħata kontribut għall-għanijiet komuni tal-Unjoni;

26.  Jemmen li l-miżuri li jorbtu l-effettività tal-Fondi SIE ma' governanza ekonomika soda, kif spjegat fir-Regolament (UE) Nru 1303/2013, għandhom jiġu analizzati bir-reqqa, inkluż bl-involviment tal-partijiet ikkonċernati kollha; jemmen, barra minn hekk, li l-bażi loġika tar-rabta bejn il-Fondi SIE u governanza ekonomika soda għandha tiġi rieżaminata, fid-dawl tal-perjodu ta' programmazzjoni li jmiss u li titqies l-implimentazzjoni tagħha matul il-perjodu 2014-2020; huwa tal-fehma li l-Kummissjoni għandha tikkunsidra aġġustamenti dwar kif is-Semestru Ewropew u l-politika ta' koeżjoni huma marbuta ma' xulxin; jissuġġerixxi, f'dan ir-rigward, sistema ta' inċentivi pożittivi, b'marġnijiet li għandhom jinħolqu fil-qafas finanzjarju pluriennali (QFP) il-ġdid, li tista' sservi bħala pakkett li għandu jintuża meta l-Istati Membri jikkonformaw mar-rakkomandazzjonijiet speċifiċi għall-pajjiż u ma' rekwiżiti oħra fl-ambitu tas-Semestru Ewropew;

27.  Iqis li huwa meħtieġ b'mod partikolari li jiġu appoġġati attivitajiet kummerċjali produttivi u indiġeni speċifiċi għar-reġjuni li għadhom lura, inklużi t-turiżmu sostenibbli, l-ekonomija ċirkolari, it-tranżizzjoni tal-enerġija lokali, il-prodotti manifatturati, u l-innovazzjoni ffokati fuq l-SMEs; iqis li s-sinerġiji li jirriżultaw minn kombinazzjoni effikaċi ta' finanzjament minn korpi nazzjonali u reġjonali u minn strumenti tal-UE, bl-użu ta' investimenti territorjali integrati, għandhom jgħinu biex jinħolqu opportunitajiet ekonomiċi, b'mod partikolari għaż-żgħażagħ;

28.  Jissottolinja l-importanza li jiġu sfruttati l-opportunitajiet kollha offruti mill-UE għall-iżvilupp sostenibbli u t-tkabbir f'dawn ir-reġjuni; iqis li l-Istati Membri għandhom jagħtu attenzjoni partikolari lir-reġjuni li għadhom lura fit-tħejjija ta' programmi operazzjonali u dawk ta' kooperazzjoni transfruntiera; ifakkar, għalhekk, li huwa importanti li jitħeġġeġ l-użu tal-fondi taħt ġestjoni diretta u tal-FEIS, flimkien u f'koordinazzjoni mal-opportunitajiet offruti mill-politika ta' koeżjoni;

29.  Jisħaq fuq l-importanza ta' statistika affidabbli, aġġornata u diżaggregata; jitlob, għalhekk, li l-Kummissjoni u l-Eurostat jipprovdu statistika bl-aktar dettall u diżaggregazzjoni ġeografika possibbli, sabiex dawn ikunu jistgħu jintużaw biex jiġu definiti politiki ta' koeżjoni xierqa, inkluż fir-reġjuni li għadhom lura; jilqa', f'dan il-kuntest, l-informazzjoni pprovduta fir-rapport tal-Kummissjoni;

30.  Jitlob lill-Kummissjoni tikkunsidra li tirrieżamina r-relazzjoni eżistenti bejn il-politika ta' koeżjoni u l-governanza makroekonomika, filwaqt li jfakkar li l-politika għandha l-leġittimità li tirriżulta direttament mit-Trattati, u hija waħda mill-politiki Ewropej l-aktar viżibbli u l-aktar espressjoni importanti ta' solidarjetà Ewropea u valur miżjud fir-reġjuni kollha Ewropej; jemmen li r-rabta bejn il-politika ta' koeżjoni u l-proċessi ta' governanza ekonomika fi ħdan il-qafas tas-Semestru Ewropew trid tkun waħda bbilanċjata, reċiproka u ffukata fuq sistema ta' inċentivi pożittivi; jappoġġa rikonoxximent ulterjuri tad-dimensjoni territorjali, li tista' tkun ta' benefiċċju għas-Semestru Ewropew; iqis, għaldaqstant, li l-governanza ekonomika u l-objettivi tal-politika ta' koeżjoni f'termini ta' koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali, kif ukoll tat-tkabbir sostenibbli, tal-impjiegi u tal-ħarsien tal-ambjent, għandhom jitqiesu fl-ambitu ta' approċċ ibbilanċjat;

31.  Ifakkar fil-ħtieġa li l-atturi politiċi kollha jirrikonoxxu r-rwol li tiżvolġi l-politika ta' koeżjoni bħala l-istrument ewlieni tal-politika ekonomika Ewropea favur l-investimenti pubbliċi u privati li jqisu l-ispeċifiċitajiet territorjali, soċjali u ekonomiċi tar-reġjuni;

32.  Jappella lill-Istati Membri, kif propost fir-rapport tal-Kummissjoni, biex jadottaw strateġiji u programmi ta' żvilupp nazzjonali u reġjonali mmirati biex jappoġġaw lir-reġjuni li għadhom lura u jtejbu l-kapaċitajiet amministrattivi tagħhom, il-governanza u fatturi oħra ewlenin ta' tkabbir; jitlob lill-Kummissjoni, f'dan ir-rigward, tipprovdi assistenza teknika, professjonali u prattika lill-Istati Membri, lir-reġjuni u lill-muniċipalitajiet sabiex jintużaw l-aħjar prattiki u tappoġġa d-diġitalizzazzjoni tas-servizzi pubbliċi;

33.  Jitlob li l-politika ta' koeżjoni tkompli tkun prijorità għall-Unjoni u li tkun appoġġata minn finanzjament ambizzjuż xieraq, anke fid-dawl ta' pressjonijiet fuq il-baġit tal-UE, u li jiżdiedu s-sinerġiji ma' fondi oħra tal-UE u li jiġi attirat appoġġ finanzjarju komplementari permezz ta' strumenti finanzjarji fil-qafas ta' programmazzjoni pluriennali ta' wara l-2020; jisħaq fuq il-fatt li l-valuri bħas-solidarjetà Ewropea, li l-politika ta' koeżjoni tinkorpora, m'għandhomx jiddgħajfu;

34.  Ifakkar fir-responsabbiltà tal-Parlament fit-tfassil u l-approvazzjoni tal-qafas leġiżlattiv xieraq għall-politika ta' koeżjoni futura; jenfasizza l-ħtieġa li jiġi ppreservat ir-rwol fundamentali u l-objettiv bażiku tal-politika ta' koeżjoni f'konformità mal-Artikolu 174 tat-TFUE, mhux biss biex tinkiseb konverġenza, iżda wkoll biex jiġi evitat li t-territorji jaqgħu lura; jindika l-ħtieġa li jiġu ssimplifikati r-regoli, u li jkun żgurat bilanċ tajjeb bejn is-simplifikazzjoni tal-politika u l-kontrolli adegwati, filwaqt li jitnaqqsu l-piżijiet amministrattivi eċċessivi; huwa tal-fehma li l-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom jikkunsidraw estensjoni tad-dispożizzjonijiet tal-Artikolu 7 tar-Regolament (UE) Nru 1301/2013 dwar il-FEŻR, permezz ta' finanzjament tal-konnessjonijiet tal-ibliet maż-żoni madwarhom fir-reġjuni li għadhom lura;

35.  Jappella lill-Kummissjoni tappoġġa aħjar l-iżvilupp ta' sistemi ta' innovazzjoni, bħall-istrateġiji ta' innovazzjoni għal speċjalizzazzjoni intelliġenti, u ssaħħaħ l-interazzjoni bejn in-negozji, l-universitajiet u ċ-ċentri ta' riċerka fir-reġjuni li għadhom lura; jisħaq fuq l-importanza, barra minn hekk, li territorji konnessi tajjeb ħafna huma essenzjali għall-ħidma ta' sħubijiet ta' riċerka, inkluż inizjattivi tas-Sħubija Ewropea għall-Innovazzjoni, b'tali mod li prattiki innovattivi jkunu jistgħu jsaħħu aktar l-iżvilupp sostenibbli tal-agrikoltura u tal-impriżi assoċjati fir-reġjuni li għadhom lura;

36.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-Kumitat tar-Reġjuni, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew, u lill-gvernijiet u lill-parlamenti nazzjonali u reġjonali tal-Istati Membri.

(1) ĠU L 347, 20.12.2013, p. 320.
(2) ĠU L 347, 20.12.2013, p. 259.
(3) ĠU C 181, 19.5.2016, p. 29.
(4) Testi adottati, P8_TA(2016)0309.
(5) Testi adottati, P8_TA(2017)0053.
(6) Testi adottati, P8_TA(2017)0245.
(7) Testi adottati, P8_TA(2017)0254.
(8) Testi adottati, P8_TA(2017)0401.
(9) Komunikazzjoni mill-Kummissjoni tal-24 ta' Ottubru 2017 (COM(2017)0623).


Ir-rwol tar-reġjuni u tal-bliet tal-UE fl-implimentazzjoni tal-Ftehim ta' Pariġi tal-COP 21 dwar it-tibdil fil-klima
PDF 403kWORD 66k
Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tat-13 ta' Marzu 2018 dwar ir-rwol tar-reġjuni u l-bliet tal-UE fl-implimentazzjoni tal-Ftehim ta' Pariġi tas-COP 21 dwar it-tibdil fil-klima (2017/2006(INI))
P8_TA(2018)0068A8-0045/2018

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-Tibdil fil-Klima (UNFCCC) u l-Protokoll ta' Kjoto tagħha,

–  wara li kkunsidra l-Ftehim ta' Pariġi, id-Deċiżjoni 1/CP.21, u l-21 Konferenza tal-Partijiet (COP21) tal-UNFCCC u l-11-il Konferenza tal-Partijiet li serviet bħala l-Laqgħa tal-Partijiet għall-Protokoll ta' Kjoto (CMP11) li saru f'Pariġi, Franza, mit-30 ta' Novembru sal-11 ta' Diċembru 2015,

–  wara li kkunsidra l-Artikoli 7(2) u 11(2) tal-Ftehim ta' Pariġi li jirrikonoxxu d-dimensjonijiet lokali, sottonazzjonali u reġjonali tat-tibdil fil-klima u l-azzjoni klimatika,

–  wara li kkunsidra l-pożizzjoni tiegħu tal-4 ta' Ottubru 2016 dwar l-abbozz ta' deċiżjoni tal-Kunsill dwar il-konklużjoni, f'isem l-Unjoni Ewropea, tal-Ftehim ta' Pariġi adottat skont il-Konvenzjoni Qafas tan-Nazzjonijiet Uniti dwar it-Tibdil fil-Klima(1),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-6 ta' Ottubru 2016 dwar l-implimentazzjoni tal-Ftehim ta' Pariġi u l-Konferenza 2016 tan-NU dwar it-Tibdil fil-Klima f'Marrakech, il-Marokk (COP 22)(2),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tal-4 ta' Ottubru 2017 dwar il-Konferenza tan-NU dwar it-Tibdil fil-Klima 2017 f'Bonn, il-Ġermanja (COP 23)(3),

–  wara li kkunsidra l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli l-ġodda tan-NU, u b'mod partikolari l-għan 11: li "l-bliet isiru inklużivi, siguri, reżiljenti u sostenibbli",

–  wara li kkunsidra d-dispożizzjonijiet tal-Patt ta' Amsterdam li jistabbilixxi l-Aġenda Urbana għall-UE,

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-9 ta' Settembru 2015 dwar id-dimensjoni urbana tal-politiki tal-UE(4),

–  wara li kkunsidra r-rapport Nru 12/2016 "Urban adaptation to climate change in Europe 2016" (L-adattament urban għat-tibdil fil-klima fl-Ewropa 2016) u r-rapport Nru 1/2017 "Climate change, impacts and vulnerability in Europe 2016" (Tibdil fil-klima, impatti u vulnerabilità fl-Ewropa 2016) tal-Aġenzija Ewropea għall-Ambjent (EEA).

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-2 ta' Marzu 2016, bit-titolu "Wara Pariġi: valutazzjoni tal-implikazzjonijiet tal-Ftehim ta' Pariġi" (COM(2016)0110),

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tas-16 ta' April 2013 bit-titolu "Strateġija tal-UE dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima" (COM(2013)0216),

–  wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni tat-8 ta’ Frar 2017 bit-titolu "Lejn strateġija ġdida tal-UE dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima – approċċ integrat"(5),

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-18 ta' Lulju 2014 bit-titolu "Id-dimensjoni urbana tal-politiki tal-UE – aspetti prinċipali tal-aġenda urbana tal-UE" (COM(2014)0490),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 8 tar-Regolamenti dwar Dispożizzjonijiet Komuni (CPR) (ir-Regolament (UE) Nru 1303/2013 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-17 ta' Diċembru 2013(6)), li jipprevedi li "l-objettivi tal-Fondi ESI għandhom jiġu segwiti konformement mal-prinċipju tal-iżvilupp sostenibbli",

–  wara li kkunsidra l-Ftehimiet u ta' Sħubija u l-programmi taħt is-CPR, li, skont l-Artikolu 8 tas-CPR għandhom jippromwovu "l-effiċjenza fir-riżorsi, il-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima u l-adattament għalih",

–  wara li kkunsidra l-objettivi tematiċi speċifiċi appoġġjati minn kull Fond SIE, inkluż l-iżvilupp teknoloġiku u l-innovazzjoni, il-bidla għal ekonomija b'livell baxx ta' emissjonijiet ta' karbonju, l-adattament għat-tibdil fil-klima u l-promozzjoni tal-effiċjenza fir-riżorsi,

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-3 ta' Marzu 2010 bit-titolu: "Ewropa 2020 – Strateġija għal tkabbir intelliġenti, sostenibbli u inklussiv" (COM(2010)2020),

–  wara li kkunsidra l-Ħames Rapport ta' Valutazzjoni tal-Grupp Intergovernattiv ta' Esperti dwar it-Tibdil fil-Klima,

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 52 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Iżvilupp Reġjonali u l-opinjoni tal-Kumitat għall-Ambjent, is-Saħħa Pubblika u s-Sikurezza tal-Ikel (A8-0045/2018),

A.  billi ż-żieda fl-avvenimenti ta' temp estrem hija konsegwenza diretta tat-tibdil fil-klima kkawżat mill-bniedem u se tkompli jkollha impatt negattiv fuq ħafna partijiet tal-Ewropa b'aktar frekwenza, u tagħmel l-ekosistemi abitati tagħha aktar vulnerabbli; billi, skont il-Grupp Intergovernattiv ta' Esperti dwar it-Tibdil fil-Klima, it-temperatura tad-dinja tista' togħla bejn 0,9 u 5,8 ºC sal-2100;

B.  billi s-Seba' Programm ta' Azzjoni Ambjentali (EAP), li se jiggwida l-politika Ewropea dwar l-ambjent sal-2020, jidentifika t-titjib tas-sostenibilità tal-bliet tal-Unjoni bħala objettiv ta' prijorità, flimkien mat-tliet objettivi orizzontali ewlenin ta' protezzjoni, konservazzjoni u tisħiħ tal-kapital naturali tal-Unjoni, tal-bdil tal-Unjoni f'ekonomija b'livell baxx ta' karbonju effiċjenti fl-użu tar-riżorsi, ekoloġika u kompetittiva, u ta' salvagwardja taċ-ċittadini tal-Unjoni mill-pressjonijiet u r-riskji għas-saħħa u l-benesseri tagħhom relatati mal-ambjent;

C.  billi t-tibdil fil-klima jista' jaggrava l-bidliet soċjetali jekk ma jittiħdux passi ulterjuri; billi għandu jittieħed kont tal-flussi migratorji sinifikanti li huma mbassra bħala riżultat ta' dan it-tibdil fil-klima globali u huma implikati bil-konsegwenzi tal-movimenti tal-popolazzjonijiet li se joħolqu pressjonijiet ġodda fuq l-infrastruttura tal-bliet;

D.  billi, skont is-sejbiet ewlenin tar-rapport Nru 12/2016 tal-EEA, ir-realtà tat-tibdil fil-klima diġà qed jinħass fl-UE fil-forma ta' fenomeni ta' temp estrem u effetti gradwali fit-tul bħal uragani, maltempati, deżertifikazzjoni, nixfa, korrużjoni tal-art u tax-xtut, xita qawwija, mewġiet ta' sħana, għargħar, tlugħ fil-livelli tal-baħar, skarsezza ta' ilma, nirien fil-foresti u t-tifrix ta' mard tropikali;

E.  billi, bħala riżultat tat-tibdil fil-klima, hemm riskju akbar li xi speċijiet ta' pjanti u annimali jgħibu u li nesperjenzaw mard infettiv ikkawżat minn fatturi klimatiċi; billi żoni bħar-reġjuni ultraperiferiċi u reġjuni oħra tal-UE, li jistgħu jbatu minn vulnerabilità topografika jesperjenzaw b'mod aktar qawwi l-effetti tat-tibdil fil-klima;

F.  billi, barra minn hekk, studji reċenti juru li diversi tibdiliet osservati fl-ambjent u fis-soċjetà, bħal tibdiliet fl-ispeċijiet forestali, l-istabbiliment ta' speċijiet aljeni invażivi u tifqigħat ta' mard, ġew ikkawżati jew aggravati mit-tibdil fil-klima globali, u jagħmlu lill-persuna, lin-natura u lill-ekosistemi fejn jgħixu aktar vulnerabbli, sakemm ma jittiħdux miżuri konkreti; billi appoġġ integrat tal-UE sabiex jitjiebu s-solidarjetà u l-iskambju tal-aħjar prattiki fost l-Istati Membri jgħin biex jiġi żgurat li r-reġjuni l-aktar milquta mit-tibdil fil-klima jkunu kapaċi jieħdu l-miżuri meħtieġa biex jadattaw;

G.  billi t-tibdil fil-klima qed jolqot id-differenzi soċjali li diġà kienu qegħdin jiżdiedu fl-UE matul dawn l-aħħar għaxar snin, u qed ikabbar il-vulnerabilità tal-aktar popolazzjonijiet dgħajfa tas-soċjetà, li huma inqas kapaċi u għandhom inqas riżorsi biex jindirizzaw l-effetti tiegħu; billi l-vulnerabilità tal-individwi għall-effetti tat-tibdil fil-klima hi fil-parti l-kbira tagħha determinata mill-ħila tagħhom li jkollhom aċċess għar-riżorsi bażiċi u billi l-awtoritajiet pubbliċi għandhom jiggarantixxu aċċess għal dawk ir-riżorsi bażiċi;

H.  billi kważi 72,5 % tal-popolazzjoni tal-UE, jiġifieri madwar 359 miljun persuna, jgħixu fil-bliet; billi, barra minn hekk, l-UE hija responsabbli għal 9 % tal-emissjonijiet globali, u ż-żoni urbani huma responsabbli għal bejn 60 % u 80 % tal-konsum globali tal-enerġija u sehem tal-istess daqs tal-emissjonijiet ta' CO2;

I.  billi l-għażliet tal-infrastruttura urbana li jsiru se jkollhom impatt fuq il-kapaċità tal-bliet li jifilħu għat-tibdil fil-klima; billi l-bliet, il-kumpaniji u atturi oħra mhux statali għandhom potenzjal ta' mitigazzjoni ta' bejn 2,5 u 4 biljun tunnellata ta' CO2 sal-2020; billi r-reġjuni u l-bliet huma kapaċi jnaqqsu l-emissjonijiet globali b'5 % biex jilħqu l-miri tal-Ftehim ta' Pariġi u billi dawn għandhom il-potenzjal li jnaqqsu l-emissjonijiet globali b'mod sinifikanti;

J.  billi l-Għan ta' Żvilupp Sostenibbli (SDG) nru 11 ("li l-bliet u l-insedjamenti umani jsiru inklużivi, siguri, reżiljenti u sostenibbli"), jimmira li sal-2020 jżid sostanzjalment in-numru ta' bliet u insedjamenti umani li adottaw u implimentaw politiki u pjanijiet integrati għall-inklużjoni, l-effiċjenza tar-riżorsi, il-mitigazzjoni u l-adattament għat-tibdil fil-klima u r-reżiljenza għad-diżastri, u jiżviluppa u jimplimenta, skont il-Qafas ta' Sendai għat-Tnaqqis tar-Riskju ta' Diżastri 2015-2030, ġestjoni olistika tar-riskju ta' diżastri, fuq kull livell;

K.  billi l-awtoritajiet muniċipali huma fost il-benefiċjarji prinċipali tal-finanzjament Ewropew;

L.  billi l-Artikolu 7(2) tal-Ftehim ta' Pariġi jirrikonoxxi li l-adattament huwa sfida globali li jiffaċċjaw id-dimensjonijiet lokali, sottonazzjonali, nazzjonali, reġjonali u internazzjonali kollha; billi l-azzjoni mill-awtoritajiet lokali u l-atturi mhux statali hija essenzjali biex il-gvernijiet ikunu jistgħu jimplimentaw l-impenji tagħhom fi ħdan qafas ta' azzjoni klimatika globali;

M.  billi l-Istrateġija tal-UE dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima (COM(2013)0216) u r-regolamenti rispettivi tal-UE dwar il-FSIE jidentifikaw l-għanijiet ewlenin u l-azzjonijiet tal-politika assoċjati, b'mod partikolari permezz tal-introduzzjoni ta' mekkaniżmi bħall-kundizzjonalitajiet ex ante u l-objettivi tematiċi rilevanti għall-klima fil-Qafas tal-Politika ta' Koeżjoni 2014-2020, bħalma huma l-objettivi tematiċi (OT) 4: "L-appoġġ għat-trasferiment lejn ekonomija b'livell baxx ta' emissjonijiet tal-karbonju fl-oqsma kollha"; OT5: "Il-promozzjoni ta' adattament għat-tibdil fil-klima, il-prevenzjoni u l-ġestjoni tar-riskju" u OT6: "Il-preservazzjoni u l-protezzjoni tal-ambjent u l-promozzjoni tal-effiċjenza tar-riżorsi", li wasslu għal aktar finanzjament għal azzjoni dwar klimatika, finanzjament li huwa ffukat aħjar, taħt uħud mill-FSIE;

N.  billi r-reġjuni u l-bliet urew l-impenn tagħhom lejn il-proċess tal-UNFCCC permanenti tal-involviment tagħhom fl-Aġenda ta' Azzjoni Lima-Pariġi (LPAA) u fl-inizjattivi taż-Żona tal-Atturi Mhux Statali għall-Azzjoni Klimatika (NAZCA);

Kuntest ġenerali

1.  Jilqa' b'sodisfazzjon ir-rwol tal-UE fil-Ftehim ta' Pariġi/COP 21 u r-rwol tagħha bħala mexxejja dinjija fil-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima; jinnota li l-Ewropa għandha waħda mill-aktar miri ambizzjużi tad-dinja fir-rigward tat-tibdil fil-klima; iħeġġeġ li l-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima titqies bħala prijorità importanti fil-politika ta' koeżjoni tal-UE sabiex jintlaħqu u jinżammu l-impenji tal-Ftehim ta' Pariġi/COP 21 billi tkun promossa l-innovazzjoni fl-enerġija nadifa, l-ekonomija ċirkolari, l-enerġija rinnovabbli u l-effiċjenza enerġetika, mingħajr preġudizzju għall-miżuri ta' adattament neċessarji, filwaqt li jinżamm ir-rwol bażiku u l-objettivi tal-politika ta' koeżjoni f'konformità mal-Artikolu 174 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE);

2.  Japprova l-approċċ għall-indirizzar tat-tibdil fil-klima propost fl-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli (Nazzjonijiet Uniti) u fil-Patt ta' Amsterdam (Aġenda Urbana għall-Ewropa); jenfasizza li l-Ewropa jeħtieġ issir tassew mexxejja dinjija fil-qasam tal-enerġija rinnovabbli kif propost mill-Kummissjoni, u jfakkar li l-aġenda urbana tal-UE tikkontribwixxi għall-implimentazzjoni tal-Aġenda 2030 tan-Nazzjonijiet Uniti għall-Iżvilupp Sostenibbli permezz tal-objettiv ta' bliet inklużivi, siguri u sostenibbli; iqis, f'dan il-kuntest, il-varjetà ta' differenzi bejn l-awtoritajiet lokali Ewropej u l-fatt li l-potenzjal tagħhom ivarja; jitlob li jkun hemm approċċ flessibbli u mfassal apposta fl-implimentazzjoni tal-Aġenda Urbana, u li jiġu pprovduti inċentivi u gwida biex jiġi sfruttat għalkollox il-potenzjal tal-bliet;

3.  Ifakkar li r-riżoluzzjoni tiegħu tal-14 ta' Ottubru 2015, lejn ftehim internazzjonali ġdid dwar il-klima f'Pariġi(7) tistieden lill-Istati Membri biex jikkunsidraw il-possibilità li jassumu impenji komplementari ta' tnaqqis tal-gassijiet b'effett ta' serra; jenfasizza l-bżonn li jkun hemm livell massimu ta' trasparenza u skrutinju tal-proċess COP 21;

4.  Jistieden lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri biex jimplimentaw miri ambizzjużi għall-mitigazzjoni u l-adattament skont il-leġiżlazzjoni eżistenti tal-UE dwar l-azzjoni klimatika, u wara t-talba li saret mill-Kumitat tar-Reġjuni fl-opinjoni tiegħu tas-9 ta' Frar 2017, "Lejn strateġija ġdida tal-UE dwar l-adattament għat-tibdil fil-klima - approċċ integrat;

5.  Jiddeplora l-istrateġiji irresponsabbli li jissugraw l-ambjent, bħal ċerti attivitajiet ekonomiċi u setturi industrijali speċifiċi li jiġġeneraw livelli għolja ta' tniġġis, u jenfasizza r-responsabilità tat-taqsimiet kollha tas-soċjetà biex jikkontribwixxu għal miżuri li huma vitali biex titreġġa' lura tendenza li qed thedded il-ħajja fuq il-pjaneta; jenfasizza l-fatt li hemm nuqqas ta' informazzjoni dwar il-miżuri meħuda minn xi setturi industrijali biex jiġġieldu l-effetti tat-tniġġis u dwar is-sejba ta' soluzzjonijiet li jniġġsu anqas; jiddispjaċih, madankollu, li ċerti mexxejja tal-opinjoni fl-oqsma tax-xjenza, il-midja u l-politika jibqgħu jiċħdu l-evidenza tat-tibdil fil-klima;

6.  Jiddispjaċih dwar l-intenzjoni ddikjarata tal-Istati Uniti li tirtira mill-Ftehimiet ta' Pariġi, u jilqa' l-għadd kbir ta' atturi mhux federali, b'mod partikolari stati u bliet fl-Istati Uniti, li affermaw mill-ġdid l-impenn tagħhom biex jilħqu l-miri stabbiliti permezz tal-Ftehim ta' Pariġi; iħeġġeġ lill-awtoritajiet lokali u reġjonali fl-Istati Uniti li jixtiequ jkunu involuti fil-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima biex jikkooperaw u jissieħbu ma' sħab pubbliċi u privati oħra fil-proġetti tagħhom u jiskambjaw il-prattiki tajba f'dan ir-rigward; jitlob li jkun hemm governanza ġdida li tista' tiżgura fondi għall-azzjoni klimatika u għal integrazzjoni aħjar tar-reġjuni u l-bliet u l-korpi rappreżentattivi tagħhom;

7.  Jenfasizza li l-bliet jeħtiġilhom jiżvolġu rwol deċiżiv fil-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima, b'interdipendenza kkoordinata mal-awtoritajiet nazzjonali u r-reġjun ta' madwarhom; jinkoraġġixxi aktar involviment bejn il-mexxejja sottonazzjonali u l-gvernijiet nazzjonali fil-livell internazzjonali permezz ta' pjattaformi bħall-Ħbieb tal-Bliet; jemmen li fil-każ speċifiku tal-iżvilupp urban sostenibbli integrat, l-awtoritajiet lokali għandhom ikollhom is-setgħa mhux biss li jagħżlu proġetti, iżda wkoll li jħejju, ifasslu u jimplimentaw skemi tal-iżvilupp lokali; jenfasizza l-aspetti pożittivi possibbli għat-tkabbir u l-impjiegi ekoloġiċi;

8.  Jinnota li l-awtoritajiet lokali huma responsabbli mill-implimentazzjoni tal-maġġor parti tal-miżuri ta' mitigazzjoni u adattament rigward it-tibdil fil-klima u mill-biċċa l-kbira tal-leġiżlazzjoni tal-UE dwar is-suġġett; jisħaq fuq il-bżonn li tittieħed azzjoni f'dawn l-oqsma: l-urbanistika, il-mobilità, it-trasport u l-infrastruttura pubbliċi, ir-rendiment tal-bini fl-użu tal-enerġija, il-kampanji ta' edukazzjoni, il-bliet intelliġenti, il-grilji intelliġenti u s-sussidji reġjonali, sabiex jiġi implimentat il-Ftehim ta' Pariġi;

9.  Jinnota li s-sindki tal-bliet għandhom obbligu ta' rendikondirett lejn l-elettorat tagħhom fir-rigward tad-deċiżjonijiet li jieħdu, u jistgħu jaġixxu b'mod aktar effikaċi u b'ħeffa, u sikwit b'riżultati immedjati li jħallu impatt qawwi;

10.  Jistieden lill-gvernijiet nazzjonali jgħinu lill-bliet u lir-reġjuni jwettqu l-impenji internazzjonali li jappoġġjaw l-inizjattivi tal-klima u tal-enerġija fil-livell lokali u reġjonali;

11.  Jindika li t-tibdil fil-klima jinteraġixxi ma' fatturi soċjali u ekonomiċi u li dan jeħtieġ viżjoni ġenerali, li se tkun effettiva fil-livell lokali u reġjonali;

12.  Iwissi dwar l-ispejjeż soċjetali u l-impatt ekonomiku tal-emissjonijiet ta' gassijiet b'effett ta' serra li bħalissa qed jolqtu l-infrastruttura urbana, is-saħħa pubblika u s-sistemi ta' kura soċjali li huma - f'xi waqtiet u f'ċerti bliet u reġjuni - mgħobbija żżejjed u li qed iħabbtu wiċċhom ma' sitwazzjoni ekonomika prekarja; jinnota li dawn is-sistemi se jitqiegħdu taħt pressjoni addizzjonali u se jkollhom ilaħħqu ma' ħtiġijiet dejjem tikber u aktar kumplessi; jilqa' l-benefiċċji ekonomiċi potenzjali għall-bliet li jinvestu u jkunu fuq quddiem fl-infrastruttura b'livell baxx ta' karbonju, fosthom spejjeż tal-elettriku iktar baxxi, spejjeż ta' manutenzjoni mnaqqsa u nefqa mnaqqsa tas-saħħa pubblika, li titjieb meta jonqsu s-sustanzi niġġiesa;

13.  Jirrikonoxxi li l-mitigazzjoni u l-adattament huma proċessi fit-tul li jittraxxendu kemm iċ-ċikli elettorali kif ukoll id-deċiżjonijiet meħuda fil-livell lokali u reġjonali, u jitlob li l-mitigazzjoni u l-adattament jitqiesu bħala opportunitajiet fil-konfront ta' sfidi oħrajn bħall-impjieg u l-azzjoni għat-titjib tas-saħħa, il-kwalità tal-ħajja u s-servizzi pubbliċi; jinnota li l-Ftehim ta' Pariġi jipprevedi l-involviment attiv tal-Partijiet Interessati li mhumiex Parti permezz tal-proċessi ta' eżamijiet tekniċi dwar il-mitigazzjoni u l-adattament;

14.  Jirrikonoxxi r-rwol vitali tar-reġjuni, il-bliet u l-irħula fil-promozzjoni tas-sjieda tat-tranżizzjoni tal-enerġija u biex il-miri relatati mal-klima u mal-enerġija jitmexxew minn taħt; jinnota li r-reġjuni u ż-żoni urbani huma l-aktar adattati għall-ittestjar u l-implimentazzjoni ta' soluzzjonijiet enerġetiċi integrati b'kooperazzjoni diretta maċ-ċittadini; jenfasizza l-ħtieġa li jiġu stimulati t-tranżizzjoni tal-enerġija u l-investiment lokali għall-miżuri ta' mitigazzjoni u adattament tal-klima; jenfasizza li l-innovazzjonijiet fil-qasam tal-enerġija nadifa u proġetti tal-enerġija rinnovabbli fuq skala żgħira jistgħu jiżvolġu rwol ewlieni biex jintlaħqu l-miri tal-Ftehim ta' Pariġi; iħeġġeġ lill-Kummissjoni u l-Istati Membri jibdew jipprovdu aċċess għal miżuri finanzjarji li jqisu l-karatteristiċi speċifiċi u l-valur fit-tul ta' komunitajiet tal-enerġija lokali għas-suq tal-enerġija, l-ambjent u s-soċjetà, u biex jippromwovu r-rwol ta' prosumaturi uniċi b'rabta mal-enerġija rinnovabbli, bil-għan li jkun hemm livell ogħla ta' awtosuffiċjenza u l-awtokonsum; jistieden lill-bliet u lir-reġjuni jieħdu rwol mexxej fil-promozzjoni tal-effiċjenza fl-enerġija u l-produzzjoni tal-enerġija rinnovabbli sabiex jitnaqqsu l-emissjonijiet tal-gassijiet b'effett ta' serra u t-tniġġis fl-arja;

15.  Itenni l-ħtieġa li r-reġjuni jimplimentaw id-Direttiva 2010/31/UE dwar ir-rendiment tal-bini fl-użu tal-enerġija, u d-Direttiva 2012/27/UE dwar l-effiċjenza fl-enerġija, u jitlob li l-Fondi Strutturali jkunu ffokati jew imsaħħa bil-għan li tiġi promossa l-effiċjenza enerġetika fil-binjiet pubbliċi u l-awtosuffiċjenza fil-muniċipji peremzz tal-enerġija rinnovabbli; u jitlob li proġetti tal-enerġija ċivika kooperattivi jiġu appoġġjati taħt il-Fondi Strutturali tal-UE u permezz ta' tnaqqis fil-piżijiet amministrattivi fil-livell nazzjonali u reġjonali;

16.  Jinnota li, skont l-aħħar statistika, is-sehem tal-UE mill-emissjonijiet globali ta' gassijiet b'effett ta' serra hu ta' madwar 10 %, u li għalhekk, mingħajr azzjoni globali x-xejriet klimatiċi negattivi ma jistgħux jitreġġgħu lura; jirrimarka, madankollu, li l-UE tista' tiżvolġi rwol ewlieni f'dan ir-rigward, partikolarment billi tippromwovi soluzzjonijiet u teknoloġiji ta' enerġija nadifa;

17.  Ifakkar li l-Aġenda Urbana tal-UE qed tippromwovi metodu ġdid ta' ħidma fejn il-potenzjal tal-bliet jintuża għalkollox biex iwieġeb għall-isfidi globali tat-tibdil fil-klima, u li jinvolvi attenzjoni partikolari għal regolamentazzjoni aħjar, aċċess għall-finanzi u l-iskambju tal-għarfien;

L-UE u l-politika ta' koeżjoni

18.  Jikkunsidra li l-qafas finanzjarju pluriennali (QFP) futur għandu, fejn xieraq, jgħolli l-livell ta' ambizzjoni tiegħu rigward il-ksib ta' objettivi klimatiċi, u li għandu jiżdied ukoll il-proporzjon tal-infiq allokat għal dan l-iskop;

19.  Ifakkar l-impenn li mill-inqas 20 % tal-baġit tal-UE għall-perjodu 2014-2020 (madwar EUR 212-il biljun) għandu jintefaq fuq azzjoni relatata mal-klima; jitlob lill-Kummissjoni u lill-Istati Membri jieħdu nota tar-Rapport Speċjali Nru 31 tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri, tal-2016, li jwissi li hemm riskju serju li l-mira ta' 20 % mhux se tintlaħaq jekk ma jittieħdux miżuri addizzjonali, u jitlob lill-Kummissjoni żżomm lill-Parlament aġġornat dwar il-progress f'dan il-qasam importanti; jenfasizza li fil-Fond Soċjali Ewropew, kif ukoll fil-politiki tal-agrikoltura, tal-iżvilupp rurali u tas-sajd, ma saret ebda tranżizzjoni sinifikanti favur l-azzjoni klimatika, u li l-opportunitajiet potenzjali għall-finanzjament ta' azzjoni relatata mal-klima ma ġew esplorati għalkollox;

20.  Jenfasizza r-rwol importanti li l-politika ta' koeżjoni għandha fl-indirizzar tat-tibdil fil-klima fuq skala reġjonali u lokali; itenni l-ħtieġa li jiżdied il-baġit tal-politika ta' koeżjoni għal wara l-2020; jenfasizza li l-politika ta' koeżjoni għandha tagħti attenzjoni partikolari għall-investiment urban fil-kwalità tal-arja, l-ekonomija ċirkolari, l-adattament għall-klima, soluzzjonijiet għall-iżvilupp ta' infrastruttura u enerġija ekoloġika u t-tranżizzjoni diġitali;

21.  Jappoġġa l-ħolqien ta' għodda nefqa/benefiċċji biex il-gvernijiet lokali jkunu jistgħu jifhmu l-impatti tal-proġetti f'termini ta' tnaqqis fl-emissjonijiet tal-karbonju u biex ikunu jistgħu jieħdu vantaġġ sħiħ mill-opportunitajiet ta' finanzjament disponibbli fil-livell tal-UE;

22.  Jemmen li l-politika ta' koeżjoni għandha tħaddan l-approċċ tal-mitigazzjoni kif ukoll dak tal-adattament, u ssir differenza bejniethom, iżda li fl-istess waqt jeħtieġ li jiġu kkoordinati, u jiġu stabbiliti mekkaniżmi ċari ta' finanzjament biex jistimulaw u jipprovdu inċentivi għall-politiki u l-miżuri f'kull qasam; jikkunsidra li dawn il-mekkaniżmi jistgħu jiġu implimentati permezz ta' pjanijiet tal-investiment ċari u li jistgħu jitkejlu bil-parteċipazzjoni tal-bliet u r-reġjuni (inklużi l-awtoritajiet pubbliċi, l-industrija, partijiet interessati u s-soċjetà ċivili), u li dik il-parteċipazzjoni għandha tinkludi wkoll l-istadji ta' implimentazzjoni u evalwazzjoni;

23.  Jinnota li ħmistax-il Stat Membru biss adottaw pjan ta' azzjoni u strateġija ta' adattament, bi ftit miżuri konkreti fuq il-post; jemmen li l-ippjanar futur tal-FSIE għandu jiġi integrat aħjar mal-pjanijiet nazzjonali dwar l-enerġija u l-klima għall-2030; jenfasizza li fil-Qafas Finanzjarju Pluriennali futur, l-integrazzjoni tal-objettivi klimatiċi għandha tittejjeb aktar, pereżempju billi l-investiment tal-politika ta' koeżjoni jintrabat aktar mill-qrib mal-pjanijiet ġenerali tal-Istati Membri biex iwettqu l-mira tal-2030; jirrimarka li l-miri klimatiċi tal-UE se jkollhom jitqiesu, għalhekk, fil-valutazzjoni tal-Ftehimiet ta' Sħubija, filwaqt li l-programmi operazzjonali se jkollhom iżommu rabta mill-qrib mal-istrateġiji u l-pjanijiet ta' adattament ta' kull Stat Membru sabiex jinkisbu koordinazzjoni u koerenza fil-livelli kollha tal-ippjanar u tal-ġestjoni, b'mod partikolari f'każijiet fejn il-fondi tal-UE jikkostitwixxu perċentwal kbir tal-infiq pubbliku disponibbli; josserva li, bħala riżultat ta' dan, il-valutazzjoni tal-programmi operattivi se jkollha tikkunsidra kemm kienu effettivi mil-lat ta' kontribut għal tnaqqis fl-emissjonijiet tal-gassijiet b'effett ta' serra, filwaqt li jimmiraw lejn metodoloġija ta' traċċar u proċess ta' monitoraġġ komuni, sabiex jiġi evitat il-"greenwashing";

24.  Iħeġġeġ li l-investimenti tal-politika ta' koeżjoni għandhom ikunu konsistenti ma' politika klimatika effettiva biex tkun garantita s-sostenibilità ambjentali;

25.  Jenfasizza li l-politika dwar l-innovazzjoni u d-dimensjoni urbana huma oqsma adatti għal sinerġiji bejn l-objettivi klimatiċi u l-għanijiet ekonomiċi usa' tal-politika ta' koeżjoni; jitlob, għalhekk, li jiġu żviluppati dispożizzjonijiet speċifiċi għall-iżvilupp urban sostenibbli u l-innovazzjoni urbana, b'tali mod li dawn l-oqsma jgawdu saħħa finanzjarja notevolment aqwa fil-politika ta' koeżjoni wara l-2020;

26.  Jistieden is-sħubijiet differenti li jaħdmu fuq kwistjonijiet relatati mal-mitigazzjoni tal-klima fil-qafas tal-Aġenda Urbana għall-UE biex b'ħeffa jadottaw u jippreżentaw il-pjanijiet ta' azzjoni tagħhom; jistieden, barra minn hekk, lill-Kummissjoni biex tikkunsidra l-proposti li jinsabu fiha, speċifikament b'referenza għal regolamentazzjoni, finanzjament u għarfien aħjar fil-proposti leġiżlattivi futuri;

27.  Jenfasizza li, biex jinkisbu l-objettivi fit-tul tal-Ftehim ta' Pariġi, tenħtieġ aktar koerenza fir-rigward tal-investiment bi trajettorja ta' dekarbonizzazzjoni fit-tul għas-suq reġjonali/ta' Stat Membru/ tal-UE kollha kemm hi, u jitlob li jkun hemm miżuri li jiffaċilitaw aċċess għal finanzjament li se jippermetti lil bliet u r-reġjuni iżgħar jaċċessaw il-finanzjament; jenfasizza, barra minn hekk, li l-finanzjaament ta' prijorità għandu jkun disponibbli għal reġjuni li jiddependu mill-karbonju biex ikun hemm tranżizzjoni mingħajr xkiel lejn ekonomija b'emissjonijiet baxxi, u li għandha tingħata prijorità lit-tranżizzjoni lejn impjieg alternattiv għall-ħaddiema f'industriji b'użu intensiv tal-karbonju; jistieden lill-Kummissjoni tipproponi li, fil-qafas tal-politika ta' koeżjoni għal wara l-2020, il-ksib ta' tnaqqis fl-emissjonijiet (flimkien ma' azzjonijiet oħra bħal xogħlijiet ta' riklamazzjoni jew attivitajiet għar-riġenerazzjoni u d-dekontaminazzjoni ta' siti industrijali żdingati (brownfield sites) għandu jkun element importanti fil-valutazzjoni tal-prestazzjoni tal-Programmi Operazzjonali;

28.  Jenfasizza l-importanza tal-użu ta' strumenti finanzjarji u politiki addizzjonali, bħall-Fond Ewropew għall-Investimenti Strateġiċi, il-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa u Orizzont 2020, għall-finanzjament ta' proġetti li se jgħinu biex jimmitigaw jew jaddattaw għat-tibdil fil-klima;

29.  Jinsisti li l-għotjiet lill-bliet u r-reġjuni għadhom il-forma ewlenija ta' finanzjament mill-UE taħt il-politika ta' koeżjoni, u tal-azzjonijiet relatati mal-klima b'mod partikolari; jenfasizza, madankollu, li, minkejja t-titjib fil-koerenza u fil-preċiżjoni tal-indikaturi tal-impatt u tar-riżultati rilevanti għall-klima, dawn tal-aħħar mhumiex suffiċjenti biex jiġi stabbilit il-livell ta' kontribut tal-politika ta' koeżjoni għall-ksib tal-objettivi klimatiċi globali tal-UE, u jqis li s-sistema ta' monitoraġġ u traċċar għall-infiq relatat mal-klima jeħtieġ li titjieb sabiex jiġi żgurat li l-infiq tal-UE jipprovdi kontribut speċifiku u li jista' jitkejjel għat-twettiq tal-miri tal-UE; jitlob li jkun hemm pjan direzzjonali tal-adattament biex jimmonitorja l-azzjoni dwar il-klima fil-livell reġjonali u lokali, u jistieden lill-Kummissjoni tivvaluta l-perċentwal ta' fondi li l-Istati Membri jonfqu fil-livell lokali biex inaqqsu l-emissjonijiet ta' gassijiet b'effett ta' serra u biex jiżguraw l-adattament tat-territorju għat-tibdil fil-klima;

30.  Jirrikonoxxi r-rwol tal-istrumenti għall-iżvilupp territorjali integrat, bħalma huma l-Investiment Territorjali Integrat u l-Iżvilupp Lokali Mmexxi mill-Komunità (CLLDs), li jistgħu jintużaw mill-bliet bħala għodda addizzjonali għall-finanzjament ta' strateġiji ta' żvilupp urban sostenibbli jew ta' oqsma funzjonali; jitlob li jkun hemm approċċi u strateġiji minn isfel għal fuq, lokali u integrati biex jiżguraw użu aktar effiċjenti tar-riżorsi, jibnu r-reżiljenza u jadattaw għall-impatt tat-tibdil fil-klima fiż-żoni l-aktar milquta;

31.  Jirrikonoxxi li l-bliet tal-UE fihom il-maġġoranza vasta tal-industrija tar-riċerka u l-iżvilupp tal-Ewropa ffukata fuq it-tibdil fil-klima; jistieden lill-Kummissjoni tipprovdi appoġġ imsaħħaħ għall-bliet u r-reġjuni fl-oqsma tat-taħriġ u s-sensibilizzazzjoni, gwida finanzjarja, l-għarfien speċjalizzat, il-komunikazzjoni, ir-riċerka u l-iżvilupp, l-edukazzjoni fil-qasam tal-ħarsien tal-klima u konsulenza dwar il-mitigazzjoni u l-adattament, partikolarment billi jissaħħu l-istrumenti eżistenti bħal pereżempju l-pjattaforma konsultattiva ta' investiment urban URBIS, URBACT u l-Inizjattiva ta' Azzjonijiet Innovattivi Urbani (UIA); jistieden lill-Kummissjoni biex tiżgura li dawn l-industriji jieħdu vantaġġ sħiħ mill-kooperazzjoni globali fir-riċerka u biex issaħħaħ dawn l-istrumenti biex jgħinu lill-gvernijiet lokali jwettqu proġetti adatti għall-iskop tagħhom, kif ukoll biex jaċċessaw għażliet tal-finanzjament sabiex jittestjaw soluzzjonijiet innovattivi fl-istrateġiji tal-iżvilupp urban; jappella biex l-awtoritajiet sottonazzjonali mhux tal-UE jkunu jistgħu jipparteċipaw b'mod volontarju fl-inizjattiva Ewropej tax-xjenza, ir-riċerka u t-teknoloġija, bħall-H2020, kemm formalment kif ukoll informalment, sabiex jintlaħqu l-objettivi kollettivi; jemmen li faċilitajiet finanzjarji bħall-fondi globali tal-klima għandhom ikunu aċċessibbli direttament għall-awtoritajiet lokali; jemmen li s-sinerġiji bejn il-politika ta' koeżjoni u l-politiki ta' riċerka u innovazzjoni għandhom jissaħħu biex jiġi żgurat l-użu rapidu ta' teknoloġiji ġodda b'emissjonijiet baxxi tal-karbonju;

32.  Jistieden lill-Kummissjoni Ewropea tiżgura li l-Programm H2020 iżid l-attenzjoni u l-finanzjament tiegħu għall-proġetti ta' innovazzjoni u riċerka fil-qasam tal-ekonomija ċirkolari u l-bliet sostenibbli; jistieden lill-Istati Membri, bl-appoġġ tal-Kummissjoni u tal-BEI, isaħħu l-kapaċità amministrattiva tar-reġjuni u tal-bliet biex ikunu jistgħu jieħdu vantaġġ sħiħ mill-opportunitajiet ta' finanzjament pubbliċi u privati disponibbli fil-livell tal-UE;

33.  Jistieden lill-awtoritajiet kompetenti jindirizzaw il-problema tal-iskart bil-ħsieb li titwettaq l-ekonomija ċirkolari u jiġu inċentivati promossi mezzi ta' rimi oħrajn għall-iskart li ma jistax jerġa' jintuża jew jiġi riċiklat, bħala alternattivi għall-inċinerazzjoni;

34.  Jemmen li, fil-perjodu ta' pprogrammar li jmiss, it-tibdil fil-klima se jkollu jiġi integrat fl-ipprogrammar tal-kooperazzjoni territorjali; jenfasizza r-rwol importanti li tiżvolġi l-kooperazzjoni territorjali, il-kooperazzjoni transkonfinali u l-istrateġiji makroreġjonali fl-azzjonijiet meħuda mir-reġjuni u l-bliet, kemm fl-UE kif ukoll barra mill-fruntieri tagħha, u jtenni l-ħtieġa li dan l-istrument jissaħħaħ politikament u finanzjarjament, kemm għall-mitigazzjoni kif ukoll għall-adattament; jenfasizza li qafas għall-implimentazzjoni ta' azzjonijiet konġunti u skambji ta' politika bejn atturi nazzjonali, reġjonali u lokali minn Stati Membri differenti, bħal pereżempju l-Interreg, huwa partikolarment xierqa għall-indirizzar tat-tibdil fil-klima u għat-twettiq ta' azzjonijiet xierqa ta' mitigazzjoni tal-effetti tiegħu; jilqa', f'dan ir-rigward, il-fatt li seba' mill-ħmistax-il programm transnazzjonali Interreg fl-Ewropa jiffinanzjaw strateġiji, azzjonijiet pilota, taħriġ u għodod, biex jgħinu lill-bliet iżidu l-kapaċitajiet tagħhom li jnaqqsu l-emissjonijiet ta' CO2 u jimmitigaw it-tibdil fil-klima sabiex jilġqu l-miri tal-UE;

Bliet u reġjuni

35.  Jilqa' inizjattivi bħalma huma il-Patt Globali tas-Sindki għall-Klima u l-Enerġija u r-rwol li għadd ta' bliet u reġjuni żvolġew fil-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima u fil-ħarsien tal-ambjent; iħeġġeġ lill-bliet u lir-reġjuni jikkooperaw u jinkorporaw il-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima fl-aġenda istituzzjonali sa grad ogħla u bħala kwistjoni ta' urġenza; jirrakkomanda li l-awtoritajiet urbani jimplimentaw u jaġġornaw b'mod regolari strateġiji tal-ippjanar fit-tul urban intelliġenti u approċċi innovattivi bħalma hi l-inizjattiva tal-bliet intelliġenti; jenfasizza l-ħtieġa ta' proġetti ta' djar sostenibbli u effiċjenti fl-enerġija u binjiet intelliġenti li se jiffrankaw l-enerġija, investimenti fl-enerġija rinnovabbli, sistemi tat-trasport pubbliku li ma jagħmlux ħsara lill-ambjent, aktar appoġġ għal proġetti li jippromwovu l-bliet u r-reġjun b'livell baxx ta' karbonju u għal alleanzi ta' bliet u gvernijiet lokali u reġjonali li jikkooperaw fil-ġlieda kontra t-tisħin globali;

36.  Jinnota l-importanza li jiġi implimentat qafas ta' rappurtar ibbażat fuq parametri oġġettivi u metodoloġiji ppruvati u ttestjati, u li jiġu monitorjati l-azzjonijiet klimatiċi meħuda mill-bliet u r-reġjuni sabiex jikkondividu d-data dwar l-impenji dwar il-klima u tiżdied it-trasparenza fost l-atturi sabiex jintlaħqu l-miri dwar il-klima;

37.  Ifakkar li s-settur tat-trasport huwa responsabbli kemm għall-emissjonijiet ta' gassijiet b'effett ta' serra kif ukoll għal sustanzi li jniġġsu fl-arja u li huma perikolużi għas-saħħa, li l-konċentrazzjoni tagħhom fl-arja urbana hija rregolata mid-Direttiva (UE) 2016/2284 dwar it-tnaqqis tal-emissjonijiet nazzjonali ta' ċerti inkwinanti atmosferiċi; huwa tal-fehma li r-reġjuni u l-bliet għandhom potenzjal enormi biex inaqqsu l-emissjonijiet ta' gassijiet b'effett ta' serra mit-trasport, u jenfasizza l-ħtieġa ta' finanzjament għal inizjattivi lokali u reġjonali li jiffaċilitaw il-mobilità lokali u reġjonali b'emissjonijiet baxxi ta' karbonju; jenfasizza kemm hu importanti li l-bliet jieħdu rwol mexxej fil-promozzjoni tal-użu tat-trasport pubbliku u fil-promozzjoni tal-elettrifikazzjoni tat-trasport pubbliku u privat, u jappella li għadd ta' reġjuni mudelli jiġu promossi għall-fini ta' riċerka dwar sistemi ta' trasport interkonness u intelliġenti bejn iż-żoni urbani u dawk rurali;

38.  Jilqa' b'sodisfazzjon l-inizjattivi mill-bliet, bħal bliet intelliġenti u grids intelliġenti, li jfittxu li jnaqqsu l-emissjonijiet tal-gassijiet b'effett ta' serra u jżiedu l-effiċjenza fl-użu tar-riżorsi; jenfasizza li r-reġjuni jridu jtejbu l-arranġamenti ta' bliet ekoloġiċi permezz tal-promozzjoni tat-trasformazzjoni enerġetika u diġitali u li soluzzjonijiet bħalma huma l-grids intelliġenti joffru l-potenzjal li jwasslu l-enerġija b'mod aktar effiċjenti lid-djar u l-binjiet; jirrikonoxxi li l-kollaborazzjoni bejn in-negozji u l-bliet tgħin biex jinħolqu soluzzjonijiet innovattivi u inklużivi u jitlob li dawn jiġu promossi; jenfasizza l-ħtieġa li jissaħħu l-investimenti f'soluzzjonijiet sostenibbli oħra bħall-infrastruttura ekoloġika u, b'mod partikolari, li tiżdied il-kopertura ta' veġetazzjoni ta' siġar fil-bliet; ifakkar li jeħtieġ mhux biss li jitnaqqsu l-emissjonijiet, iżda wkoll li tiżdied il-kapaċità ta' assorbiment tas-CO2 tal-ħamrija, u jitlob li jkun hemm aktar protezzjoni għall-foresti urbani eżistenti u stabbiliti reċentement fir-reġjuni tal-UE;

39.  Jenfasizza li ikel staġjonali prodott lokalment inaqqas l-emissjonijiet ta' gassijiet b'effett ta' serra kkawżati mit-trasport, u b'hekk inaqqas l-impronta ġenerali tal-karbonju tal-ikel; jistieden lill-Kummissjoni taħdem mas-settur tal-ikel bil-għan li tiżdied il-produzzjoni ta' ikel lokali u reġjonali sostenibbli, u jilqa' b'sodisfazzjon il-miżuri volontarji (bħal tikkettjar ta' tip simili għad-dwal tat-traffiku) biex tiġi żgurata l-viżibilità tal-impatt klimatiku u l-impronta tal-karbonju tal-ikel u ta' prodotti oħra; jitlob li jkun hemm indikaturi komuni għall-UE kollha li jippermettu tikkettar volontarju iżda paragunabbli u jistieden lill-awtoritajiet lokali jwettqu kampanji ta' informazzjoni biex iqajmu kuxjenza dwar l-impronta tal-karbonju tal-ikel;

40.  Jindika li l-miżuri ta' mitigazzjoni jridu jiġu ppjanati abbażi ta' distribuzzjoni ġusta tal-isforzi u l-benefiċċji bejn id-diversi atturi, u li l-miżuri ta' adattament jeħtieġ li jiffukaw fuq il-protezzjoni tas-setturi l-aktar vulnerabbli tal-popolazzjoni kollha kemm hi;

41.  Jirrikonoxxi d-diversità u n-natura speċifika tal-vulnerabilitajiet u l-potenzjal reġjonali, u jindika li l-isfidi, ir-riżorsi u miżuri l-aktar effettivi jistgħu ivarjaw f'kull territorju; itenni, għaldaqstant, l-impenn tiegħu għall-prinċipju tas-sussidjarjetà, u jenfasizza li l-bliet u r-reġjuni jeħtieġ li jkollhom il-kompetenza meħtieġa u awtonomija politika, amministrattiva u finanzjarja suffiċjenti biex jippjanaw u jimplimentaw l-azzjonijiet individwali; jenfasizza l-ħtieġa li l-bliet ifasslu l-ippjanar urban tagħhom billi jinvestu f'infrastruttura ekoloġika, il-mobilità, it-trasport pubbliku u grids intelliġenti biex jintlaħqu l-miri stipulati fil-Ftehim ta' Pariġi; itenni li l-awtoritajiet lokali u reġjonali (LRAs), bħala l-livelli ta' governanza li huma l-eqreb lejn kull ċittadin u wkoll l-eqreb lejn l-impatti tal-isfidi marbuta mat-tibdil fil-klima, għandhom l-aktar għarfien komprensiv ta' ħafna problemi u għalhekk jenfasizza l-importanza li l-awtoritajiet lokali u reġjonali jiġu provduti bil-kapaċità amministrattiva u l-għodod finanzjarji biex jiżviluppaw soluzzjonijiet imfassla apposta għall-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima;

42.  Jitlob li jkun hemm governanza f'diversi livelli aktar effettiva, bi trasparenza sħiħa li tista' tinvolvi aħjar lill-gvern lokali, ir-reġjuni u l-bliet u l-korpi li jirrappreżentawhom fil-proċess tat-teħid tad-deċiżjonijiet tal-UE u fi ħdan il-proċess UNFCCC; jappella li l-koordinazzjoni bejn l-awtoritajiet pubbliċi kollha tkun promossa u garantita, u għall-involviment tal-pubbliku, u tal-partijiet interessati soċjali u ekonomiċi, sabiex jiġi mrawwem, u jistieden lill-Kummissjoni tippromwovi l-koordinazzjoni u l-iskambju ta' informazzjoni u tal-aħjar prattiki bejn l-Istati Membri, ir-reġjuni, il-komunitajiet lokali u l-bliet; jirrimarka li mudelli parteċipattivi ta' governanza lokali għandhom jiġu mħeġġa;

43.  Jilqa' d-deċiżjoni tal-Grupp Intergovernattiv ta' Esperti dwar it-Tibdil fil-Klima li jfassal rapport speċjali dwar il-bliet u l-klima fl-2023, impenn li se jwassal għal żieda fir-riċerka dwar l-importanza tal-bliet fil-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima; jemmen li l-bliet għandhom jagħtu kontribut fir-Rapport Klimatiku Globali 2018. jemmen, barra minn hekk, li l-bliet u r-reġjuni jistgħu jinfluwenzaw it-tfassil tal-politika wara l-Ftehim ta' Pariġi, bl-implimentazzjoni ta' approċċ strateġiku biex jindirizzaw it-tisħin globali u jappoġġaw miżuri ta' mitigazzjoni u adattament fiż-żoni urbani, fejn tgħix aktar minn nofs il-popolazzjoni tad-dinja. jistieden lill-Kummissjoni tiffavorixxi viżjoni b'diversi livelli tal-azzjoni klimatika f'dan il-proċess, sabiex tippromwovi reġim klimatiku inklużiv li jirrikonoxxi l-azzjonijiet meħuda mill-awtoritajiet lokali u subnazzjonali;

44.  Jistieden lill-awtoritajiet nazzjonali jiddeċentralizzaw u jwettqu aħjar il-prinċipju tas-sussidjarjetà, u b'hekk jagħtu lok lill-awtoritajiet lokali u reġjonali jiżvolġu rwol aktar sod fl-indirizzar tat-tibdil fil-klima;

45.  Jinnota li ħafna elementi tal-industrija qed jinvestu fit-trasformazzjoni ekoloġika u impenjaw ruħhom li jimplimentaw politika ta' dekarbonizzazzjoni; jirrikonoxxi li l-kollaborazzjoni bejn in-negozji u l-bliet toħloq soluzzjonijiet innovattivi u inklużivi għall-azzjoni klimatika u tgħin lill-UE tilħaq il-miri tagħha; ifakkar li l-industrija taqdi rwol ewlieni fil-finanzjament u fl-għeluq tal-lakuni fl-investiment f'żoni urbani; jitlob li jkunu promossi s-sħubijiet bejn il-bliet u n-negozji;

46.  jenfasizza li l-ippjanar intelliġenti u l-investimenti f'infrastruttura urbana b'livell baxx ta' karbonju u reżiljenti għat-tibdil fil-klima jistgħu jtejbu l-ambjent u l-kwalità tal-ħajja taċ-ċittadini, joħolqu l-impjiegi, u jistimulaw l-ekonomija lokali u reġjonali;

47.  Jistieden lill-bliet u lir-reġjuni jieħdu vantaġġ mill-inizjattivi tal-UE, bħalma huma l-Azzjonijiet Innovattivi Urbani, biex jagħtu bidu għal proġetti pilota fil-qasam tal-iżvilupp urban sostenibbli;

48.  Jilqa' b'sodisfazzjon l-inizjattiva "Women4Climate" u l-involviment tas-settur privat f'din l-inizjattiva, li għandha tikkontribwixxi għal involviment akbar tal-mexxejja nisa fil-ġlieda kontra l-bidla fil-klima sabiex isaħħu l-ħiliet ta' tmexxija tagħhom u jinkoraġġixxu l-ġenerazzjoni li jmiss ta' mexxejja nisa biex jipparteċipaw fil-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima;

49.  Jirrikonoxxi r-responsabilità speċjali min-naħa tal-bliet biex jiġġieldu t-tibdil fil-klima, meta tqis li dawn huma responsabbli għal 70 % tal-emissjonijiet globali ta' CO2, u jtenni l-impenn tal-Parlament lejn it-twettiq globali b'suċċess tal-Patt tas-Sindki għall-Klima u l-Enerġija, inklużi l-Inizjattiva dwar l-Adattament għat-Tibdil fil-Klima (l-inizjattiva "Is-Sindki Jadattaw"), il-Memorandum ta' Qbil "Under 2 Degrees" u l-inizjattiva "RegionsAdapt"; jemmen li l-impenji li ttieħdu fid-Dikjarazzjoni tal-Belt ta' Pariġi fl-2015 ser jitwettqu biss permezz tal-involviment mal-Patt Globali tas-Sindki għall-Klima u l-Enerġija, u jħeġġeġ lill-bliet kollha tal-UE u mhux tal-UE biex jingħaqdu mal-Patt tas-Sindki u - mingħajr preġudizzju għall-parteċipazzjoni tagħhom f'netwerks istituzzjonali jew settorjali oħra bl-istess għanijiet - jimpenjaw ruħhom għal azzjoni klimatika ambizzjuża u li jorganizzaw skambju ta' esperjenzi ta' prattiki tajba; jinnota wkoll li għadd ta' Pjanijiet ta' Azzjoni sottomessi mill-bliet fihom impenji sal-2020, u għalhekk iħeġġeġ li jittieħed impenn ta' xogħol addizzjonali minn dawn il-bliet sal-2030; jemmen li l-UE għandha tkompli tagħti lill-bliet l-awtonomija biex jippjanaw l-istrateġiji ta' mitigazzjoni klimatika billi dawn spiss jirriżultaw f'miri aktar ambizzjużi;

50.  Jisħaq fuq il-bżonn ta' referenza ċara għar-rwol tal-gvernijiet lokali u reġjonali fil-Ftehim ta' Pariġi bil-għan li tkun żgurata tweġiba fit-tul għat-tibdil fil-klima; jissottolinja li l-UE jeħtieġ taħdem fuq il-post mal-bliet u mar-reġjuni biex tagħmel ir-reġjuni u l-bliet tal-UE aktar sostenibbli u konnessi aħjar, toħloq muniċipji effiċjenti fl-enerġija u tiżviluppa netwerks tat-trasport urban aktar intelliġenti;

51.  Jemmen li t-trasferiment tal-għarfien u l-esperjenza għandhom jitħeġġu fil-livell lokali u reġjonali, minħabba l-ammont kbir ta' esperjenza miksuba mir-reġjuni u l-bliet individwali, kif ukoll minn ċerti aġenziji reġjonali tal-protezzjoni ambjentali jew tal-enerġija;

52.  Jemmen li organizzazzjonijiet u assoċjazzjonijiet Ewropej u internazzjonali jew globali jew netwerks ta' bliet, muniċipji u reġjuni għandhom jintużaw biex ikun hemm kooperazzjoni aħjar fl-indirizzar tal-problemi tat-tibdil fil-klima fil-livell lokali u reġjonali;

53.  Jinnota li matul il-COP22 f'Marrakesh, l-awtoritajiet lokali u reġjonali żviluppaw il-Pjan Direzzjonali ta' Marrakesh għal Azzjoni, li jenfasizza l-ħtieġa tal-involviment aktar dirett tal-awtoritajiet lokali u li għandu jiġi rikonoxxut formalment bħala parti mid-diskussjoni uffiċjali dwar it-tibdil fil-klima, u mhux biss ikkunsidrat li għandu l-istess status bħal ta' atturi mhux statali oħra, bħall-NGOs jew is-settur privat;

o
o   o

54.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni, lill-Kumitat Ewropew tar-Reġjuni, lill-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew, lill-Istati Membri u lill-Parlamenti nazzjonali u reġjonali tal-Istati Membri.

(1) Testi adottati, P8_TA(2016)0363.
(2) Testi adottati, P8_TA(2016)0383.
(3) Testi adottati, P8_TA(2017)0380.
(4) ĠU C 316, 22.9.2017, p. 124.
(5) ĠU C 207, 30.6.2017, p. 51.
(6) ĠU L 347, 20.12.2013, p. 320.
(7) ĠU C 349, 17.10.2017, p. 67.

Avviż legali