Ευρετήριο 
 Προηγούμενο 
 Επόμενο 
 Πλήρες κείμενο 
Διαδικασία : 2018/2783(RSP)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή των εγγράφων :

Κείμενα που κατατέθηκαν :

RC-B8-0322/2018

Συζήτηση :

PV 05/07/2018 - 4.1
CRE 05/07/2018 - 4.1

Ψηφοφορία :

PV 05/07/2018 - 6.1

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P8_TA(2018)0303

Κείμενα που εγκρίθηκαν
PDF 137kWORD 55k
Πέμπτη 5 Ιουλίου 2018 - Στρασβούργο Οριστική έκδοση
Η πολιτική κρίση στη Μολδαβία μετά από την ακύρωση των δημοτικών εκλογών στο Κισινάου
P8_TA(2018)0303RC-B8-0322/2018

Ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 5ης Ιουλίου 2018 σχετικά με την πολιτική κρίση στη Μολδαβία μετά από την ακύρωση των δημοτικών εκλογών στο Κισινάου (2018/2783(RSP))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του σχετικά με τη Μολδαβία, και ιδιαίτερα το ψήφισμά του της 21ης Ιανουαρίου 2016 σχετικά με τις συμφωνίες σύνδεσης και τις ζώνες σφαιρικών και σε βάθος ελεύθερων συναλλαγών με τη Γεωργία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία(1) (ΣΣ/DCFTA),

–  έχοντας υπόψη την έκθεση για την εφαρμογή του θεματολογίου σύνδεσης όσον αφορά τη Δημοκρατία της Μολδαβίας, της 3ης Απριλίου 2018,

–  έχοντας υπόψη το νομοθετικό ψήφισμά του της 4ης Ιουλίου 2017 σχετικά με την πρόταση απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για τη χορήγηση μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στη Δημοκρατία της Μολδαβίας(2),

–  έχοντας υπόψη την κοινή δήλωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του Συμβουλίου και της Επιτροπής σχετικά με τον καθορισμό των πολιτικών προϋποθέσεων για τη χορήγηση της μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής στη Δημοκρατία της Μολδαβίας, που επισυνάπτεται στο νομοθετικό ψήφισμα της 4ης Ιουλίου 2017,

–  έχοντας υπόψη την ψηφοφορία που διεξήχθη στο Κοινοβούλιο της Δημοκρατίας της Μολδαβίας στις 20 Ιουλίου 2017 και επέφερε αλλαγές στο εκλογικό σύστημα,

–  έχοντας υπόψη τις συστάσεις, της 19ης Ιουλίου 2017, του ΟΑΣΕ/ODIHR και της Επιτροπής της Βενετίας,

–  έχοντας υπόψη τις δηλώσεις, της 21ης Ιουνίου 2018, του προέδρου της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, του εισηγητή της για τη Μολδαβία και της συμπροέδρου της Euronest, καθώς και τις δηλώσεις της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης, της 20ής Ιουνίου 2018 και της 27ης Ιουνίου 2018, σχετικά με την επικύρωση της εκλογής του δημάρχου του Κισινάου,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 2 της συμφωνίας σύνδεσης μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, σύμφωνα με το οποίο «ο σεβασμός των δημοκρατικών αρχών, των δικαιωμάτων του ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών [...] αποτελεί το θεμέλιο των εγχώριων και εξωτερικών πολιτικών των μερών και συνιστά καθοριστικό στοιχείο της παρούσας συμφωνίας»,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 135 παράγραφος 5 και το άρθρο 123 παράγραφος 4 του Κανονισμού του,

A.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο Andrei Năstase κέρδισε τις πρόωρες δημοτικές εκλογές στο Κισινάου, σε συνέχεια δύο γύρων αναμέτρησης που πραγματοποιήθηκαν στις 20 Μαΐου 2018 και στις 3 Ιουνίου 2018, με το 52,57 % των ψήφων, και νίκησε τον Ion Ceban, ο οποίος έλαβε το 47,43 % των ψήφων·

B.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι διεθνείς παρατηρητές των δημοτικών εκλογών στο Κισινάου αναγνώρισαν τα αποτελέσματα και τον ανταγωνιστικό χαρακτήρα της αναμέτρησης·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 19 Ιουνίου 2018, δικαστήριο του Κισινάου ακύρωσε τα αποτελέσματα των δημοτικών εκλογών με τη δικαιολογία ότι και οι δύο υποψήφιοι είχαν χρησιμοποιήσει τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να απευθυνθούν στους ψηφοφόρους την ημέρα των εκλογών, μετά τη νόμιμη λήξη της προεκλογικής εκστρατείας· λαμβάνοντας υπόψη ότι κανένας από τους συμμετέχοντες στην εκλογική διαδικασία δεν ζήτησε την ακύρωση των εκλογών·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 21 Ιουνίου 2018, εφετείο του Κισινάου επικύρωσε την απόφαση του κατώτερου δικαστηρίου, αποφαινόμενο ότι η επαφή με τους ψηφοφόρους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είχε παρανόμως επηρεάσει το αποτέλεσμα των εκλογών·

E.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 25 Ιουνίου 2018, το Ανώτατο Δικαστήριο της Μολδαβίας επικύρωσε τις αποφάσεις των κατώτερων δικαστηρίων να ακυρώσουν τα αποτελέσματα των δημοτικών εκλογών στο Κισινάου·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, στις 29 Ιουνίου 2018, η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή της Μολδαβίας επιβεβαίωσε την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου να ακυρώσει τις δημοτικές εκλογές στο Κισινάου·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η πρόσκληση «όλοι στις κάλπες», την οποία τα δικαστήρια ανήγαγαν σε άσκηση πίεσης και αθέμιτης επιρροής στους ψηφοφόρους, αποτελούσε κοινή πρακτική σε προηγούμενες εκλογές στη Μολδαβία και δεν είχε οδηγήσει ποτέ στην ακύρωσή τους·

H.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, λόγω των εξελίξεων αυτών, κινδυνεύει να εκτροχιαστεί η συμμόρφωση της χώρας με τις ευρωπαϊκές αξίες και αρχές, ενώ υπονομεύεται περαιτέρω η ήδη χαμηλή εμπιστοσύνη των μολδαβών πολιτών στους κρατικούς φορείς· λαμβάνοντας υπόψη ότι τα μολδαβικά πολιτικά κόμματα δήλωσαν ότι δημιουργείται επικίνδυνο προηγούμενο για τις μελλοντικές εκλογές και ότι χιλιάδες άτομα διαμαρτύρονται κατά της απόφασης των δικαστηρίων του Κισινάου·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η διεθνής κοινότητα, περιλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ, έχει επικρίνει την απόφαση, υπογραμμίζοντας ότι πρέπει να γίνεται σεβαστή η βούληση των ψηφοφόρων·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ και η Μολδαβία έχουν αναλάβει την κοινή δέσμευση για την προαγωγή της πολιτικής τους σύνδεσης και της οικονομικής τους ολοκλήρωσης, μια διαδικασία που προϋποθέτει την έγκριση και την υλοποίηση διαρθρωτικών και άλλων ουσιαστικών μεταρρυθμίσεων στη χώρα, σύμφωνα με τις διατάξεις της ΣΣ/DCFTA και με το θεματολόγιο σύνδεσης, και που συνεπάγεται επίσης τη δέσμευση της Μολδαβίας για τη διασφάλιση των ευρωπαϊκών αξιών, περιλαμβανομένου του σεβασμού για τις ανθρώπινες αξίες και ελευθερίες, τη δημοκρατία, την ισότητα και το κράτος δικαίου·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ακύρωση των εκλογών συνιστά ανησυχητική και σημαντική ένδειξη ότι συνεχίζεται να επιδεινώνεται η εφαρμογή των δημοκρατικών προτύπων στη Μολδαβία, αλλά και υπενθύμιση ότι ένα ανεξάρτητο και διαφανές δικαστικό σύστημα αποτελεί βασικό πυλώνα της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ακύρωση αυτή καταδεικνύει την αυξανόμενη τάση προς μια αυταρχική και αυθαίρετη εξουσία, καθώς και τη σημαντική μείωση της εμπιστοσύνης του λαού στις αρχές και στους θεσμικούς φορείς·

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το Κοινοβούλιο της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, αντίθετα με τις αρνητικές συστάσεις του ΟΑΣΕ/ODIHR και της Επιτροπής της Βενετίας, ενέκρινε τον Ιούλιο του 2017 μια αμφιλεγόμενη τροποποίηση του εκλογικού νόμου, η οποία προκάλεσε ανησυχίες σχετικά με τον κίνδυνο άσκησης αθέμιτης επιρροής στους υποψηφίους, την οριοθέτηση των μονοεδρικών εκλογικών περιφερειών, τα υπερβολικά αυξημένα κατώτατα όρια για την κοινοβουλευτική εκπροσώπηση στην αναλογική συνιστώσα και τον κίνδυνο της ανεπαρκούς εκπροσώπησης των μειονοτήτων και των γυναικών· λαμβάνοντας υπόψη ότι η Επιτροπή της Βενετίας επίσης υπογράμμισε ότι η υφιστάμενη πόλωση όσον αφορά αυτή τη νομοθετική πρωτοβουλία δείχνει ότι δεν προηγήθηκε ουσιαστική διαβούλευση ούτε επετεύχθη ευρεία συναίνεση μεταξύ των βασικών συντελεστών·

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, σύμφωνα με τον Ειδικό Εισηγητή των Ηνωμένων Εθνών για την κατάσταση των υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και οι δημοσιογράφοι στη Μολδαβία πέφτουν θύματα εκστρατειών στιγματισμού και έρχονται αντιμέτωποι με πολιτικά υποκινούμενες ποινικές διώξεις ή με απειλές όποτε υπερασπίζονται άτομα με διαφωνούσες φωνές, ενώ η πρόσβαση των δημοσιογράφων σε πληροφορίες είναι περιορισμένη·

ΙΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι, τον Οκτώβριο του 2017, λόγω της ανεπαρκούς προόδου που σημειώθηκε όσον αφορά τη μεταρρύθμιση του δικαστικού συστήματος στη Μολδαβία και λόγω της αποτυχίας της χώρας να εκπληρώσει τους ενωσιακούς όρους, η ΕΕ αποφάσισε να αναστείλει πληρωμή ύψους 29 εκατ. ευρώ στο πλαίσιο του ενωσιακού προγράμματος για τη μεταρρύθμιση της δικαιοσύνης·

1.  εκφράζει τη βαθιά του ανησυχία για την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου της Μολδαβίας να ακυρώσει τα αποτελέσματα των εκλογών για τη θέση του δημάρχου του Κισινάου, η οποία ελήφθη με αμφισβητήσιμη δικαιολογία και με αδιαφανή τρόπο, γεγονός που υπονομεύει σημαντικά την ακεραιότητα της εκλογικής διαδικασίας·

2.  υπενθυμίζει ότι οι αξιόπιστες, διαφανείς, δίκαιες και χωρίς αποκλεισμούς εκλογές αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο κάθε δημοκρατικού συστήματος, καθώς διατηρούν την αμεροληψία και την ανεξαρτησία της δικαστικής εξουσίας απέναντι σε οποιαδήποτε πολιτική επιρροή, ενώ παράλληλα συνιστούν τη βάση της εμπιστοσύνης στο πολιτικό σύστημα της χώρας, και ότι η πολιτική ανάμειξη στη δικαστική εξουσία και στη διεξαγωγή των εκλογών προσκρούει στα ευρωπαϊκά πρότυπα, τα οποία έχει υιοθετήσει η Μολδαβία, ιδιαίτερα στο πλαίσιο της συμφωνίας σύνδεσης ΕΕ-Μολδαβίας·

3.  στέκει αλληλέγγυα στο πλευρό και συμμερίζεται τα αιτήματα των χιλιάδων ατόμων που διαμαρτύρονται στους δρόμους του Κισινάου και απαιτούν από τις μολδαβικές αρχές να λάβουν κατάλληλα μέτρα ώστε να διασφαλιστεί ότι γίνονται σεβαστά τα αποτελέσματα των δημοτικών εκλογών του Κισινάου, τα οποία αναγνωρίζονται επίσης από εθνικούς και διεθνείς παρατηρητές και εκφράζουν τη βούληση των ψηφοφόρων· καλεί τις αρχές να διασφαλίσουν το δικαίωμα στην ειρηνική διαμαρτυρία·

4.  καλεί επιτακτικά τις μολδαβικές αρχές να εγγυηθούν τη λειτουργία των δημοκρατικών μηχανισμών, επιμένει ότι τόσο η εκτελεστική όσο και η δικαστική εξουσία πρέπει να σέβονται τον διαχωρισμό των εξουσιών, να ασπάζονται πλήρως τις δημοκρατικές αρχές και να συμμορφώνονται με το κράτος δικαίου·

5.  εκφράζει τη βαθιά του ανησυχία σχετικά με την περαιτέρω επιδείνωση των δημοκρατικών προτύπων στη Μολδαβία· αναγνωρίζει ότι η απόφαση των δικαστηρίων, η οποία έχει ήδη επισημανθεί πολλές φορές ότι ελήφθη υπό πολιτική επιρροή και υποκίνηση, αποτελεί παράδειγμα της αιχμαλωσίας του κράτους και καταδεικνύει τη βαθύτατη κρίση που κλονίζει τους θεσμικούς φορείς της Μολδαβίας· εκφράζει τη λύπη του για το γεγονός ότι, παρά τις πολυάριθμες εκκλήσεις της διεθνούς κοινότητας, οι αρχές εξακολουθούν να υπονομεύουν την εμπιστοσύνη των πολιτών στον δίκαιο χαρακτήρα και στην αμεροληψία των κρατικών φορέων·

6.  θεωρεί ότι σε συνέχεια της απόφασης για την ακύρωση των δημοτικών εκλογών στο Κισινάου, δεν πληρούνται οι πολιτικοί όροι για την εκταμίευση της μακροοικονομικής συνδρομής, και υπενθυμίζει ότι «προϋπόθεση για τη χορήγηση μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής είναι η δικαιούχος χώρα να σέβεται τους αποτελεσματικούς μηχανισμούς της δημοκρατίας, που περιλαμβάνουν το πολυκομματικό κοινοβουλευτικό σύστημα, το κράτος δικαίου και τις εγγυήσεις προστασίας για τα ανθρώπινα δικαιώματα»·

7.  καλεί επιτακτικά την Επιτροπή να αναστείλει κάθε προβλεπόμενη εκταμίευση μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής (ΜΧΣ) προς τη Μολδαβία· πιστεύει ότι η απόφαση σχετικά με τις μελλοντικές εκταμιεύσεις θα πρέπει να ληφθεί μόνο μετά τις προγραμματισμένες κοινοβουλευτικές εκλογές και υπό την προϋπόθεση ότι πληρούνται οι όροι για τη χορήγηση ΜΧΣ, εφόσον οι εκλογές διεξαχθούν σύμφωνα με διεθνώς αναγνωρισμένα πρότυπα και αξιολογηθούν από εξειδικευμένους διεθνείς φορείς·

8.  απαιτεί να αναστείλει η Επιτροπή τη δημοσιονομική στήριξη για τη Μολδαβία, με βάση το προηγούμενο του Ιουλίου του 2015, οπότε προέβη σε παρόμοια αναστολή μετά την εκδήλωση της τραπεζικής κρίσης· θεωρεί ότι ο μηχανισμός για την αναστολή της ενωσιακής δημοσιονομικής στήριξης θα πρέπει να εγκριθεί ως αντίδραση στην ακύρωση των δημοτικών εκλογών στο Κισινάου, και ότι θα πρέπει να συνοδεύεται από κατάλογο όρων προς εφαρμογή από τις μολδαβικές αρχές, στους οποίους θα πρέπει να περιλαμβάνεται η επικύρωση των εκλογών στο Κισινάου και συγκεκριμένοι, εντελώς διαφανείς έλεγχοι με γνώμονα τα αποτελέσματα, καθώς και η ανάκτηση περιουσιακών στοιχείων και η δίωξη των δραστών, στην περίπτωση της τραπεζικής απάτης·

9.  καλεί τις μολδαβικές αρχές να εφαρμόσουν τις συστάσεις του ΟΑΣΕ/ODIHR και της Επιτροπής της Βενετίας σχετικά με την εκλογική μεταρρύθμιση·

10.  επαναλαμβάνει τις ανησυχίες του σχετικά με τη συγκέντρωση οικονομικής και πολιτικής εξουσίας στα χέρια μιας μικρής ομάδας ατόμων, την επιδείνωση του κράτους δικαίου, των δημοκρατικών προτύπων και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, την υπέρμετρη πολιτικοποίηση των κρατικών φορέων, τη συστημική διαφθορά, την ανεπαρκή διερεύνηση της τραπεζικής απάτης του 2014 και την περιορισμένη πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης· εκφράζει την ανησυχία του για την έλλειψη ανεξαρτησίας της δικαστικής εξουσίας, και ιδιαίτερα για τις περιπτώσεις της χρήσης επιλεκτικής απονομής δικαιοσύνης ως εργαλείο για την άσκηση πίεσης σε πολιτικούς αντιπάλους· καλεί τις μολδαβικές αρχές να μεταρρυθμίσουν το δικαστικό σύστημα, μεταξύ άλλων με τον διορισμό νέων δικαστών, ούτως ώστε να μην είναι σε θέση η δικαστική εξουσία να παρεμβαίνει στην εκλογική και πολιτική διαδικασία ή να υπονομεύει με οποιονδήποτε άλλο τρόπο τη δημοκρατικά εκφρασμένη βούληση του λαού της Μολδαβίας·

11.  εκφράζει ανησυχία διότι οι μολδαβικές αρχές χρησιμοποιούν κίβδηλες κατηγορίες και ποινικές διαδικασίες για τη δίωξη των πολιτικών αντιπάλων και των δικηγόρων τους, και προειδοποιεί ότι με αυτόν τον τρόπο οι αρχές παραβιάζουν το κράτος δικαίου και τα δικαιώματα των πολιτικών αντιπάλων και των δικηγόρων·

12.  εκφράζει την απογοήτευσή του για το γεγονός ότι σε συνέχεια της τραπεζικής απάτης του 2014, στο πλαίσιο της οποίας κλάπηκε περίπου 1 δισεκατομμύριο δολάρια ΗΠΑ από το μολδαβικό χρηματοπιστωτικό σύστημα, έχει σημειωθεί ελάχιστη πρόοδος στην εξονυχιστική και αμερόληπτη έρευνα που διεξάγουν οι αρχές επί του θέματος· ζητεί επιτακτικά να καταβληθούν αποφασιστικές προσπάθειες με στόχο την ανάκτηση των κλαπέντων κεφαλαίων και την προσαγωγή των υπευθύνων στη δικαιοσύνη, ανεξαρτήτως της σχέσης τους με πολιτικά κόμματα· πιστεύει ότι αυτό είναι απαραίτητο για την ανοικοδόμηση της εμπιστοσύνης των μολδαβών πολιτών στους θεσμικούς φορείς και την αποκατάσταση της αξιοπιστίας των αρχών·

13.  καλεί τις μολδαβικές αρχές να σεβαστούν τις διεθνείς αρχές και να ακολουθήσουν τις βέλτιστες πρακτικές, καθώς και να διασφαλίσουν ένα ευνοϊκό περιβάλλον για την κοινωνία των πολιτών· εκφράζει ιδιαίτερα την ανησυχία του για τη συμπερίληψη στο τρέχον σχέδιο νόμου για τις ΜΚΟ, το οποίο συζητείται επί του παρόντος στο Κοινοβούλιο της Μολδαβίας, διατάξεων που θα μπορούσαν να περιορίσουν την ξένη χρηματοδότηση για τις μολδαβικές ΜΚΟ·

14.  καλεί το Κοινοβούλιο της Μολδαβίας να προβεί σε διαβούλευση με την κοινωνία των πολιτών και τα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης πριν από την τελική έγκριση του νέου κώδικα οπτικοακουστικών μέσων και να απορρίψει τη «μεταρρύθμιση διπλού προορισμού» του· εκφράζει την ανησυχία του για το κατά πόσον τα ανεξάρτητα, τοπικά και αντιπολιτευτικά μέσα ενημέρωσης στη Μολδαβία, τα οποία μεταξύ άλλων δεν διαθέτουν επαρκείς πόρους, θα είναι σε θέση να εφαρμόσουν τις απαιτήσεις του νέου κώδικα όσον αφορά την υποχρέωση σχετικά με τοπικό περιεχόμενο·

15.  καλεί την ΕΥΕΔ και την Επιτροπή να παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις σε όλους αυτούς τους τομείς και να τηρούν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεόντως ενήμερο·

16.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει το παρόν ψήφισμα στην Αντιπρόεδρο της Επιτροπής / Ύπατη Εκπρόσωπο της Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας (ΑΕ/ΥΕ), στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης, στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή και στα κράτη μέλη, στον πρόεδρο, τον πρωθυπουργό και τον πρόεδρο του Κοινοβουλίου της Δημοκρατίας της Μολδαβίας, στον ΟΑΣΕ/ODIHR και στην Επιτροπή της Βενετίας.

(1) ΕΕ C 11 της 12.1.2018, σ. 82.
(2) Κείμενα που εγκρίθηκαν, P8_TA(2017)0283.

Τελευταία ενημέρωση: 7 Νοεμβρίου 2019Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου