Ευρετήριο 
 Προηγούμενο 
 Επόμενο 
 Πλήρες κείμενο 
Διαδικασία : 2018/2117(INI)
Διαδρομή στην ολομέλεια
Διαδρομή του εγγράφου : A8-0403/2018

Κείμενα που κατατέθηκαν :

A8-0403/2018

Συζήτηση :

PV 28/11/2018 - 28
CRE 28/11/2018 - 28

Ψηφοφορία :

PV 29/11/2018 - 8.18
Αιτιολογήσεις ψήφου

Κείμενα που εγκρίθηκαν :

P8_TA(2018)0483

Κείμενα που εγκρίθηκαν
PDF 489kWORD 59k
Πέμπτη 29 Νοεμβρίου 2018 - Βρυξέλλες Προσωρινή έκδοση
Προάσπιση της ακαδημαϊκής ελευθερίας στο πλαίσιο της εξωτερικής δράσης της ΕΕ
P8_TA-PROV(2018)0483A8-0403/2018

Σύσταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου της 29ης Νοεμβρίου 2018 σχετικά με σύσταση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προς το Συμβούλιο, την Επιτροπή και την Αντιπρόεδρο της Επιτροπής / Ύπατη Εκπρόσωπο της Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας για την προάσπιση της ακαδημαϊκής ελευθερίας στο πλαίσιο της εξωτερικής δράσης της ΕΕ (2018/2117(INI))

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο,

–  έχοντας υπόψη τη Συνθήκη για την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη Συνθήκη για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης,

–  έχοντας υπόψη τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και ιδίως το άρθρο 13,

–  έχοντας υπόψη το στρατηγικό πλαίσιο και το σχέδιο δράσης της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία (11855/2012), που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων στις 25 Ιουνίου 2012,

–  έχοντας υπόψη τις κατευθυντήριες γραμμές της ΕΕ στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων για την ελευθερία της έκφρασης εντός και εκτός διαδικτύου, που εγκρίθηκαν από το Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων στις 12 Μαΐου 2014,

–  έχοντας υπόψη την ετήσια έκθεση της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία στον κόσμο το 2016 και την πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης επί του θέματος,

–  έχοντας υπόψη τη σύσταση σχετικά με το καθεστώς του διδακτικού προσωπικού της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, που εγκρίθηκε από τη γενική διάσκεψη της Εκπαιδευτικής, Επιστημονικής και Επιμορφωτικής Οργάνωσης των Ηνωμένων Εθνών (UNESCO), κατά την 29η σύνοδό της από τις 21 Οκτωβρίου 1997 έως τις 12 Νοεμβρίου 1997,

–  έχοντας υπόψη τη Διακήρυξη της Λίμα για την ακαδημαϊκή ελευθερία και την αυτονομία των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, η οποία εγκρίθηκε από την Παγκόσμια Πανεπιστημιακή Υπηρεσία τον Σεπτέμβριο 1988,

–  έχοντας υπόψη το ψήφισμα 29/7 σχετικά με το δικαίωμα στην εκπαίδευση, που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ στην 42η συνεδρίασή του της 2ας Ιουλίου 2015,

–  έχοντας υπόψη τη γενική παρατήρηση αριθ. 13 της Επιτροπής του ΟΗΕ για τα Οικονομικά, Κοινωνικά και Πολιτιστικά Δικαιώματα που εγκρίθηκε στις 8 Δεκεμβρίου 1999 κατά την εικοστή πρώτη σύνοδό της,

–  έχοντας υπόψη τη γνωμοδότηση 891/2017 της Επιτροπής της Βενετίας,

–  έχοντας υπόψη τις εκθέσεις εθνικών, ευρωπαϊκών και διεθνών μη κυβερνητικών οργανώσεων και, ειδικότερα, τις αρχές περί ευθύνης του κράτους να προστατεύει την τριτοβάθμια εκπαίδευση από επιθέσεις,

–  έχοντας υπόψη τα προηγούμενα ψηφίσματά του σχετικά με τα θεμελιώδη δικαιώματα,

–  έχοντας υπόψη το Διεθνές Σύμφωνο για τα ατομικά και πολιτικά δικαιώματα,

–  έχοντας υπόψη την Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου,

–  έχοντας υπόψη το άρθρο 113 του Κανονισμού του,

–  έχοντας υπόψη την έκθεση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων (A8-0403/2018),

A.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η UNESCO ορίζει την ακαδημαϊκή ελευθερία ως «το μη περιοριζόμενο από προδιαγεγραμμένα δόγματα δικαίωμα στην ελεύθερη διδασκαλία και συζήτηση, στην ελεύθερη διεξαγωγή έρευνας καθώς και διάδοση και δημοσίευση των πορισμάτων της, στην ελεύθερη έκφραση γνώμης σχετικά με το ίδρυμα ή το σύστημα στο οποίο εργάζεται κανείς, στην απαλλαγή από τη θεσμική λογοκρισία και στην ελευθερία συμμετοχής σε επαγγελματικούς ή αντιπροσωπευτικούς ακαδημαϊκούς φορείς»·

B.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το δικαίωμα στην εκπαίδευση έχει θεμελιώδη σημασία για την άσκηση όλων των άλλων ανθρωπίνων δικαιωμάτων και για την επίτευξη βιώσιμης ανάπτυξης· λαμβάνοντας υπόψη ότι το δικαίωμα αυτό μπορεί να ασκηθεί μόνο υπό συνθήκες ακαδημαϊκής ελευθερίας και αυτονομίας των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης·

Γ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η Δήλωση της Λίμα για την ακαδημαϊκή ελευθερία και την αυτονομία των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ορίζει την ακαδημαϊκή ελευθερία ως ελευθερία των μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας - η οποία καλύπτει όλα τα πρόσωπα που διδάσκουν, σπουδάζουν, ερευνούν και εργάζονται σε ίδρυμα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης - ατομικά ή συλλογικά, για την επιδίωξη, την ανάπτυξη και τη μετάδοση γνώσεων, μέσω της έρευνας, της μελέτης, της συζήτησης, της τεκμηρίωσης, της παραγωγής, της δημιουργίας, της διδασκαλίας, του διδακτικού έργου και της συγγραφής·

Δ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι ο ορισμός αυτός πρέπει να στηρίζεται σε βασικές δημοκρατικές αξίες, συμπεριλαμβανομένων των αρχών της ισότιμης πρόσβασης και της καταπολέμησης των διακρίσεων, της λογοδοσίας, της κριτικής και ανεξάρτητης σκέψης, της θεσμικής αυτονομίας και της κοινωνικής ευθύνης· λαμβάνοντας υπόψη ότι δεν μπορεί να υπάρξει δημοκρατία χωρίς την ακαδημαϊκή ελευθερία που επιτρέπει τη διεξαγωγή εμπεριστατωμένου διαλόγου·

E.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ακαδημαϊκή ελευθερία είναι βασικό στοιχείο για την προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης, και ιδίως για την επίτευξη των Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης που περιλαμβάνονται στο θεματολόγιο 2030, όπου η ποιοτική εκπαίδευση, η επιστημονική έρευνα και η καινοτομία κατέχουν κεντρική θέση·

ΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η αυτονομία αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση ώστε τα εκπαιδευτικά ιδρύματα να εκπληρώνουν τα καθήκοντά τους με τον δέοντα τρόπο· λαμβάνοντας υπόψη ότι η ακαδημαϊκή ελευθερία απαιτεί συνεχή και προσεκτική προστασία από την υπερβολική πίεση που ασκείται από το κράτος ή τα εμπορικά συμφέροντα·

Ζ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ακαδημαϊκή ελευθερία –συμπεριλαμβανομένων των ελευθεριών της σκέψης, της γνώμης, της έκφρασης, του συνεταιρίζεσθαι, της μετακίνησης και της διδασκαλίας οι οποίες την συναποτελούν – συμβάλλει στη δημιουργία του χώρου στον οποίο οποιαδήποτε ανοικτή και σταθερή πλουραλιστική κοινωνία είναι ελεύθερη να σκέφτεται, να αμφισβητεί, να ανταλλάσσει ιδέες και να παράγει, να καταναλώνει και να διαδίδει γνώσεις·

H.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι επιθέσεις κατά της ακαδημαϊκής ελευθερίας υπονομεύουν την έρευνα, τη μελέτη, τη διδασκαλία, τη δημόσια συζήτηση και το δικαίωμα στην εκπαίδευση, διαβρώνοντας την ακαδημαϊκή ποιότητα και την κοινωνική, πολιτική, οικονομική και πολιτιστική ανάπτυξη· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι απαντήσεις σε θέματα που αφορούν την κοινωνία πρέπει να βρίσκονται μέσω του λόγου, των αποδείξεων και της πειθούς·

Θ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι το δικαίωμα στην εκπαίδευση, τη διδασκαλία και την έρευνα μπορεί να ασκηθεί πλήρως μόνο μέσα σε ένα κλίμα ακαδημαϊκής ελευθερίας·

Ι.  λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχει επείγουσα ανάγκη να αντιμετωπιστεί επαρκώς η ακαδημαϊκή ελευθερία κατά τη διαδικασία προσχώρησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση προκειμένου να προληφθεί το φαινόμενο επιθέσεων σε κράτη μέλη της ΕΕ, όπως οι προσπάθειες παύσης λειτουργίας του Κεντρικού Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου (CEU) στη Βουδαπέστη, που αναμένεται να έχουν ως αποτέλεσμα την μετεγκατάσταση της εισαγωγής φοιτητών στην πόλη της Βιέννης από το 2019, καθώς και η παρεμπόδιση των σπουδών φύλου στην Ουγγαρία· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι υποψήφιες χώρες θα πρέπει να δεσμεύονται γύρω από τις κεντρικές αξίες της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, συμπεριλαμβανομένης της ακαδημαϊκής ελευθερίας και της θεσμικής αυτονομίας·

ΙΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ακαδημαϊκή κοινότητα και τα εκπαιδευτικά ιδρύματα είναι όλο και πιο ευάλωτα σε παρεμβάσεις, πιέσεις ή πράξεις καταστολής από τα κράτη, τον επιχειρηματικό τομέα ή άλλων μη κρατικών φορέων· λαμβάνοντας υπόψη ότι κάθε χρόνο καταγράφονται σε ολόκληρο τον κόσμο εκατοντάδες επιθέσεις εναντίον πανεπιστημίων, ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και των μελών τους, συμπεριλαμβανομένων δολοφονιών, βιαιοπραγιών και εξαφανίσεων, περιπτώσεων παράνομης φυλάκισης/κράτησης, παράνομης δίωξης, απώλειας θέσης, παράνομης απόλυσης/αποπομπής από τις σπουδές, ταξιδιωτικών περιορισμών ή περιορισμών μετακίνησης και άλλων ακραίων ή συστημικών απειλών· λαμβάνοντας υπόψη ότι παραβιάσεις των ακαδημαϊκών ελευθεριών παρατηρούνται επίσης στα κράτη μέλη της ΕΕ και στους στενότερους εταίρους της·

ΙΒ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι περικοπές στη δημόσια χρηματοδότηση της εκπαίδευσης, συμπεριλαμβανομένης της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, και η επακόλουθη ανάγκη για εναλλακτικές πηγές εισοδήματος θέτουν την ακαδημαϊκή ελευθερία σε κίνδυνο, ιδίως όταν η εξωτερική αυτή χρηματοδότηση προέρχεται από αυταρχικά καθεστώτα του εξωτερικού ή πολυεθνικές εταιρείες·

ΙΓ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι τα ξένα εκπαιδευτικά ιδρύματα στην ΕΕ υφίστανται επιθέσεις από τις εθνικές κυβερνήσεις και αντιμετωπίζουν παραβιάσεις της ακαδημαϊκής τους ελευθερίας·

ΙΔ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι προσπάθειες επιβολής ελέγχου ή σιωπής στα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ή στους διδάσκοντες, στους σπουδαστές και στο προσωπικό τους εκτείνονται πολύ πιο πέρα από τα άτομα και τα ιδρύματα τα οποία είναι οι άμεσοι στόχοι τους και επηρεάζουν την κοινωνία σε μεγάλο βαθμό, συρρικνώνοντας τον χώρο για τη χωρίς αποκλεισμούς δημοκρατική συμμετοχή, την ελευθερία του λόγου και την ενδυνάμωση όλων των πολιτών και στερώντας από τις μελλοντικές γενιές ακαδημαϊκούς και ερευνητές υψηλής ποιότητας·

ΙΕ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η πραγματική άσκηση του δικαιώματος στην εκπαίδευση και η εγγύηση της ακαδημαϊκής ελευθερίας απαιτούν από τα κράτη να εξασφαλίσουν επαρκές και αξιόπιστο επίπεδο χρηματοδότησης της εκπαίδευσης· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι πολιτικές της δημοσιονομικής και οικονομικής λιτότητας έχουν υπονομεύσει και εξακολουθούν να υπονομεύουν σε μεγάλο βαθμό την ακαδημαϊκή ελευθερία σε ολόκληρο τον κόσμο, μεταξύ άλλων και στην ΕΕ·

ΙΣΤ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι σπάνια εξετάζονται οι παραβιάσεις της ακαδημαϊκής ελευθερίας στο πλαίσιο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, πράγμα που αντανακλά, εν μέρει, την έλλειψη εξοικείωσης των υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων με θέματα ακαδημαϊκής ελευθερίας και, εν μέρει, το γεγονός ότι οι καταγγελίες αναφέρονται συχνά στην παραβίαση άλλων δικαιωμάτων, όπως της ελευθερίας έκφρασης ή γνώμης· λαμβάνοντας υπόψη ότι το γεγονός αυτό έχει ως αποτέλεσμα να μην έχουν αναπτυχθεί σε ικανοποιητικό βαθμό τα πρότυπα σε αυτόν τον τομέα και να μην καταγγέλλονται επαρκώς οι παραβιάσεις της ακαδημαϊκής ελευθερίας·

ΙΖ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι υπάρχει γενική ανάγκη να αυξηθεί η ευαισθητοποίηση σχετικά με τη σημασία της ακαδημαϊκής ελευθερίας, ως μέσου προώθησης της δημοκρατίας, του σεβασμού του κράτους δικαίου και της λογοδοσίας, αλλά και να δημιουργηθούν ευκαιρίες για τη βελτίωση των ικανοτήτων υποστήριξης και προάσπισής της·

ΙΗ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι είναι σημαντικό να προσδιοριστούν οι επιθέσεις κατά της ακαδημαϊκής ελευθερίας ως τμήμα ενός γενικότερου φαινομένου και να ενθαρρυνθεί η αναγνώριση των διδασκόντων και σπουδαστών που γίνονται στόχος όχι μόνο ως ατόμων των οποίων τα δικαιώματα έχουν παραβιαστεί αλλά και ως υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων οι οποίοι δέχονται επίθεση· λαμβάνοντας υπόψη ότι χρειάζεται στιβαρή αντίδραση σε διεθνές και εθνικό επίπεδο, τόσο από τους κόλπους της ίδιας της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης όσο και από την κοινωνία των πολιτών και το κοινό γενικότερα·

ΙΘ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι πολλοί διδάσκοντες και σπουδαστές δεν είναι σε θέση να αποκτήσουν πρόσβαση στις ευκαιρίες που παρέχουν τα προγράμματα της ΕΕ για την ακαδημαϊκή κινητικότητα και τους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, επειδή δεν πληρούν τα κριτήρια της αίτησης ή επειδή δυσκολεύονται σε μεγάλο βαθμό να παρακολουθήσουν τις γενικές διαδικασίες υποβολής αιτήσεων, τις απαιτήσεις και τα χρονοδιαγράμματα·

Κ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι οι περιορισμοί της χρηματοδότηση στα προγράμματα της ΕΕ περιορίζουν τις δράσεις των οργανώσεων και των πανεπιστημίων της ΕΕ που ήδη στηρίζουν τους φοιτητές και τους επιστήμονες που κινδυνεύουν ή εγκαταλείπουν τις χώρες τους λόγω του κινδύνου δίωξής τους για την ακαδημαϊκή τους δραστηριότητα· λαμβάνοντας υπόψη ότι οι εν λόγω οργανώσεις και τα πανεπιστήμια χρειάζονται περισσότερη βοήθεια για τις δράσεις και τις πρωτοβουλίες τους·

ΚΑ.  λαμβάνοντας υπόψη ότι η ΕΕ έχει αναλάβει τη δέσμευση να προάγει και να προστατεύει τα ανθρώπινα δικαιώματα, τους δημοκρατικούς θεσμούς και το κράτος δικαίου σε ολόκληρο τον κόσμο· λαμβάνοντας υπόψη ότι το σχέδιο δράσης της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία επιβάλλει μια πιο αποτελεσματική πολιτική στήριξης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της δημοκρατίας στην ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων της αύξησης της αποτελεσματικότητας των διαλόγων για τα ανθρώπινα δικαιώματα, της βελτίωσης της προβολής και του αντικτύπου των στρατηγικών ανά χώρα για τα ανθρώπινα δικαιώματα, της εστίασης στην αποτελεσματική εφαρμογή των κατευθυντήριων γραμμών της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα και της βελτίωσης της δημόσιας διπλωματίας και επικοινωνίας σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα·

1.  απευθύνει τις ακόλουθες συστάσεις στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή και στην Αντιπρόεδρο της Επιτροπής / Ύπατη Εκπρόσωπο της Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας:

   α) να αναγνωρίσουν ρητά τη σημασία της ακαδημαϊκής ελευθερίας στις δημόσιες δηλώσεις, τις πολιτικές και τις δράσεις που σχετίζονται με την εξωτερική δράση της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της αναγνώρισης των αρχών ότι οι ιδέες δεν είναι αξιόποινες πράξεις και ότι ο κριτικός λόγος δεν είναι κάτι προδοτικό, αλλά αποτελούν ουσιαστικό τμήμα της δημοκρατικής κοινωνίας και της εξέλιξής της, ότι η αυτονομία των εκπαιδευτικών ιδρυμάτων θα πρέπει να προστατεύεται διαρκώς και ότι η ακαδημαϊκή ελευθερία διαδραματίζει ουσιαστικό ρόλο στην εκπαιδευτική πρόοδο και στην ανάπτυξη του ανθρώπου και της σύγχρονης κοινωνίας·
   β) να αναγνωρίσουν ότι η αξίωση της ακαδημαϊκής ελευθερίας εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της ισχύουσας νομοθεσίας για τα ανθρώπινα δικαιώματα, δεδομένου ότι απορρέει από το δικαίωμα στην εκπαίδευση και τα δικαιώματα της ελευθερίας της γνώμης· να υπενθυμίσουν ότι η ακαδημαϊκή ελευθερία επεκτείνεται στην ελευθερία των πανεπιστημιακών να διαδίδουν πληροφορίες και να διεξάγουν έρευνα και να διαδίδουν τη γνώση και την αλήθεια χωρίς περιορισμούς, στην ελευθερία να εκφράζουν τις γνώμες και τις απόψεις τους — ακόμη και αν αυτές είναι αμφιλεγόμενες ή μη δημοφιλείς — στους τομείς της έρευνας και της επαγγελματικής πραγματογνωσίας τους και ότι αυτό μπορεί να περιλαμβάνει την εξέταση της λειτουργίας των δημόσιων θεσμών σε ένα συγκεκριμένο πολιτικό σύστημα και την κριτική τους αντιμετώπιση·
   γ) να προβάλουν δημοσίως τα προβλήματα που αφορούν τις επιθέσεις κατά της ακαδημαϊκής ελευθερίας, συμπεριλαμβανομένων των αρνητικών τους επιπτώσεων· να εκφράσουν ανησυχία για το γεγονός ότι η ακαδημαϊκή κοινότητα είναι ευάλωτη σε αδικαιολόγητες παρεμβάσεις των εθνικών αρχών, των ιδιωτικών φορέων ή των εταιρικών συμφερόντων· να υπενθυμίσουν την ευθύνη των κρατών να εγγυώνται την ακαδημαϊκή ελευθερία, να ενεργούν σύμφωνα με αυτήν και να προστατεύουν με προορατικό τρόπο τα ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, τους ακαδημαϊκούς και τους σπουδαστές από επιθέσεις, ανεξάρτητα από την προέλευση και τη φύση τους·
   δ) να εξασφαλίσουν ότι τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και οι αντιπρόσωποι των κρατών μελών που επισκέπτονται τρίτες χώρες θα ενημερώνονται για την κατάσταση όσον αφορά την ακαδημαϊκή ελευθερία·
   ε) να επιδεικνύουν την υποστήριξή τους στα ιδρύματα, το προσωπικό και τους σπουδαστές που διατρέχουν κίνδυνο ή που υπήρξαν θύματα εξαναγκασμού ή βίαιων επιθέσεων και καταδικάζουν δημόσια τις επιθέσεις αυτές, εγείροντας το ζήτημα σε όλα τα επίπεδα, μεταξύ άλλων, με δηλώσεις, επισκέψεις, προσκλήσεις σε δημόσια εμφάνιση και με την παρακολούθηση δικών και συνθηκών κράτησης και ειδικές αναφορές σε μεμονωμένες περιπτώσεις μελών ανώτατων εκπαιδευτικών κοινοτήτων που βρίσκονται σε κίνδυνο·
   στ) να υποστηρίξουν την ισότιμη πρόσβαση στην ακαδημαϊκή κοινότητα, ανεξαρτήτως εθνότητας, κάστας, αναπηρίας, ιθαγένειας, θρησκευτικών πεποιθήσεων, ταυτότητας φύλου, σεξουαλικού προσανατολισμού ή άλλου καθεστώτος· να δώσουν ιδιαίτερη προσοχή στις σχέσεις τους με τρίτες χώρες, να υποστηρίξουν την εξάλειψη των διακρίσεων λόγω φύλου και κάθε μορφής βίας και να συμβάλλουν στην υλοποίηση της ισότητας των φύλων και του δικαιώματος της εκπαίδευσης για όλους·
   ζ) να επισημάνουν ότι οι επιθέσεις κατά της ακαδημαϊκής ελευθερίας μπορούν επίσης να πραγματοποιηθούν μέσω κυβερνοεπιθέσεων, καθώς οι ακαδημαϊκοί σήμερα χρησιμοποιούν όλο και περισσότερο το διαδίκτυο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να εκφράσουν τις ιδέες και τις απόψεις τους·
   η) να αυξήσουν την ακαδημαϊκή ελευθερία σε διάφορα επίπεδα του πολιτικού διαλόγου, συμπεριλαμβανομένων των διαλόγων για τα ανθρώπινα δικαιώματα και των διαβουλεύσεων με τις χώρες εταίρους· να εντείνουν τις διπλωματικές προσπάθειες με τις χώρες εταίρους μέσω διμερούς και πολυμερούς συμμετοχής σε σχέση με συμβάντα που προκαλούν ανησυχία και αφορούν απειλές ή επιθέσεις κατά της ακαδημαϊκής ελευθερίας, ιδίως βίαιες επιθέσεις σε ιδρύματα και μέλη της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, αλλά και πολιτικές ή πρακτικές που συνιστούν διακρίσεις, αθέμιτους περιορισμούς στην έρευνα ή την έκφραση, παράνομες διώξεις ή κρατήσεις, και περιορισμό του δικαιώματος σύστασης συνδικαλιστικών οργανώσεων και συμμετοχής σε αυτές· να ενθαρρύνουν τις χώρες εταίρους να δημιουργήσουν ένα πλαίσιο για την ακαδημαϊκή ελευθερία και τη θεσμική αυτονομία και να παρακολουθούν την εφαρμογή αυτών των θεμελιωδών δικαιωμάτων· να εξασφαλίσουν ότι όλες οι συμφωνίες διεθνούς συνεργασίας με τις χώρες εταίρους θα τηρούν τις αρχές αυτές·
   θ) συμπερίληψη της προάσπισης και της προστασίας της ακαδημαϊκής ελευθερίας και της θεσμικής αυτονομίας στα κριτήρια της Κοπεγχάγης για τη διαδικασία προσχώρησης στην ΕΕ, προκειμένου να παρεμποδίζονται επιθέσεις στην ακαδημαϊκή ελευθερία στα κράτη μέλη, όπως συνέβη στην περίπτωση του CEU στην Ουγγαρία·
   ι) να ενθαρρύνει όλα τα κράτη να κάνουν ό,τι έχουν ήδη κάνει τα περισσότερα κράτη μέλη της ΕΕ και να εγκρίνουν και να εφαρμόσουν τη δήλωση για τα ασφαλή σχολεία και τις συνοδευτικές κατευθυντήριες γραμμές για την προστασία των σχολείων και των πανεπιστημίων από τη στρατιωτική χρήση σε ένοπλες συγκρούσεις, η οποία χρησιμεύει ως οδηγός σχετικά με την ευθύνη για την προστασία βασικών αξιών, και ιδίως της ακαδημαϊκής ελευθερίας και της αυτονομίας των ιδρυμάτων, στο πλαίσιο βίαιων και καταναγκαστικών επιθέσεων στην τριτοβάθμια εκπαίδευση·
   ια) να συνεργαστούν με τον ΟΗΕ, το Συμβούλιο της Ευρώπης, τους διεθνείς οργανισμούς, την κοινωνία των πολιτών και τις κοινότητες ανώτατης εκπαίδευσης με σκοπό τη δημιουργία μηχανισμών για την παρακολούθηση και την αναφορά επιθέσεων, απειλών και αδικαιολόγητων περιορισμών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και σε μεμονωμένους επιστήμονες και να ενισχύσουν και να προωθήσουν την παρακολούθηση με σκοπό να ευαισθητοποιηθεί το κοινό, να κληθούν οι δράστες να λογοδοτήσουν και να βελτιωθούν οι προσπάθειες πρόληψης και αντιμετώπισης των επιθέσεων κατά της ακαδημαϊκής ελευθερίας·
   ιβ) να συμμετάσχουν σε τακτικό διάλογο με τις πανεπιστημιακές κοινότητες και με τους οργανισμούς των οποίων η αποστολή είναι η προστασία των κοινοτήτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και η προαγωγή της ακαδημαϊκής ελευθερίας και να ενθαρρύνουν αυτόν τον διάλογο, προκειμένου να αναπτυχθούν τα βέλτιστα πολιτικά πλαίσια, οι βέλτιστες πρωτοβουλίες και οι βέλτιστες στρατηγικές προώθησης της ακαδημαϊκής ελευθερίας·
   ιγ) να συμβάλουν στην ανάπτυξη ικανοτήτων για ταχεία, ενδελεχή και διαφανή διερεύνηση των παραβιάσεων της ακαδημαϊκής ελευθερίας, ιδίως σε περιπτώσεις βίαιων επιθέσεων· να βελτιώσουν τις προσπάθειες πρόληψης και αντιμετώπισης των επιθέσεων κατά της ακαδημαϊκής ελευθερίας και να καταβάλουν κάθε εύλογη προσπάθεια για να αναγκαστούν οι δράστες να λογοδοτήσουν·
   ιδ) να ενθαρρύνουν τις εργασίες έρευνας και υπεράσπισης που αποσκοπούν στη μεταρρύθμιση της νομοθεσίας και των κανονισμών μέσω των οποίων επιβάλλονται αδικαιολόγητοι περιορισμοί στην ακαδημαϊκή ελευθερία ή στην ακαδημαϊκή αυτονομία των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και να προωθήσουν τη θεσμική αυτονομία ως τρόπο με τον οποίο μπορούν να προστατευθούν τα συστήματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης από παρεμβάσεις ή επιθέσεις του κράτους, της επιχειρηματικής κοινότητας ή άλλων μη κρατικών φορέων ή να προστατευθεί η τριτοβάθμια εκπαίδευση από την πολιτικοποίηση και την ιδεολογική χειραγώγηση·
   ιε) να εντείνουν τις διπλωματικές προσπάθειες με τις χώρες εταίρους μέσω διμερούς και πολυμερούς συμμετοχής σε σχέση με συμβάντα που προκαλούν ανησυχία και αφορούν απειλές ή επιθέσεις κατά της ακαδημαϊκής ελευθερίας, και συγκεκριμένα με βίαιες επιθέσεις κατά ιδρυμάτων και μελών της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, καθώς και μεροληπτικές πολιτικές ή πρακτικές, αθέμιτους περιορισμούς στην έρευνα ή την έκφραση, παράνομες διώξεις ή κρατήσεις·
   ιστ) να επανεξετάσουν τους υφιστάμενους μηχανισμούς στήριξης και προστασίας των υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων για να αναπτυχθούν ικανότητες εντοπισμού και παροχής συνδρομής, συμπεριλαμβανομένων της προστασίας και της στήριξης έκτακτης ανάγκης, σε υποθέσεις που αφορούν επιθέσεις κατά της ακαδημαϊκής ελευθερίας, μεταξύ άλλων μέσω της προστασίας της σωματικής ακεραιότητας, της νομικής στήριξης, της στήριξης σε θέματα θεωρήσεων, της ιατρικής υποστήριξης, της παρακολούθησης δικών και συνθηκών κράτησης, της υπεράσπισης και της εκπροσώπησης συμφερόντων, καθώς και της διαρκούς στήριξης κατά την εξορία· συγκεκριμένα, καλεί το Ευρωπαϊκό Μέσο για τη Δημοκρατία και τα Δικαιώματα του Ανθρώπου να συμπεριλάβει στις προτεραιότητές του την προαγωγή της ακαδημαϊκής ελευθερίας και την στήριξη των μελών της ακαδημαϊκής κοινότητας που βρίσκονται σε κίνδυνο·
   ιζ) να επανεξετάσουν τα υφιστάμενα προγράμματα και τους πόρους για την ακαδημαϊκή κινητικότητα και άλλες μορφές συνεργασίας στους τομείς της εκπαίδευσης και της έρευνας, συμπεριλαμβανομένων των κριτηρίων τους, των διαδικασιών υποβολής αιτήσεων, των απαιτήσεων, των χρονικών πλαισίων και των χρονοδιαγραμμάτων, με σκοπό την εξάλειψη των εμποδίων που ενδέχεται να αποκλείουν κατάλληλους από άποψη προσόντων διδάσκοντες ή σπουδαστές από την πρόσβαση σε ευκαιρίες συμμετοχής σε προγράμματα, τοποθετήσεις ή άλλους πόρους· να προωθήσουν τα υφιστάμενα σχέδια που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ, όπως το «Ακαδημαϊκό καταφύγιο», τα οποία επιδιώκουν να αυξήσουν την ευαισθητοποίηση σχετικά με τη σημασία της ακαδημαϊκής ελευθερίας στον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και τις συνέπειες της καταστολής της εν λόγω ελευθερίας για την κοινωνία γενικότερα·
   ιη) να εξασφαλίσουν ότι τα προγράμματα μακροοικονομικής χρηματοδοτικής συνδρομής της ΕΕ προς τρίτες χώρες και οι πολιτικές των ευρωπαϊκών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων δεν θα υπονομεύουν την ακαδημαϊκή ελευθερία με την υποστήριξη πολιτικών που μειώνουν την κατανομή του εθνικού εισοδήματος στον τομέα της εκπαίδευσης·
   ιθ) να δημιουργήσουν νέες πρωτοβουλίες στο πλαίσιο υφιστάμενων και μελλοντικών προγραμμάτων - πιθανόν ως συνέργειες που αναπτύσσονται και χρηματοδοτούνται από την Ένωση μέσω των προϋπολογισμών της που δεν αφορούν την εκπαίδευση και την έρευνα - όπως ο Μηχανισμός Προενταξιακής Βοήθειας (ΜΠΒΙΙΙ), το πρόγραμμα Ορίζων 2020, το Erasmus +, και οι δράσεις Marie Skłodowska-Curie, για νέα προγράμματα που χρηματοδοτούνται από την ΕΕ και αποσκοπούν στην τοποθέτηση διδασκόντων, ερευνητών και φοιτητών πτυχίου που κινδυνεύουν και τελούν υπό καθεστώς διεθνούς προστασίας σε ευρωπαϊκά ιδρύματα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και σε ερευνητικά ιδρύματα·
   κ) να υποστηρίξουν τις τρέχουσες κανονιστικές προσπάθειες σε περιφερειακό και διεθνές επίπεδο, μεταξύ άλλων μέσω της έγκρισης διεθνούς δήλωσης σχετικά με την ακαδημαϊκή ελευθερία και την αυτονομία των ιδρυμάτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης· ενθαρρύνει την Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της να αναλάβουν πρωτοβουλία για την ακαδημαϊκή ελευθερία στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ·
   κα) να εξασφαλίσουν συνεχή, υψηλού επιπέδου υποστήριξη για το Ευρωπαϊκό Διαπανεπιστημιακό Κέντρο και το Παγκόσμιο Δίκτυο για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα και τη Δημοκρατία, ως έμβλημα της υποστήριξης που παρέχει η ΕΕ για την εκπαίδευση στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων παγκοσμίως·

2.  αναθέτει στον Πρόεδρό του να διαβιβάσει την παρούσα σύσταση στο Συμβούλιο, στην Επιτροπή και στην Αντιπρόεδρο της Επιτροπής / Ύπατη Εκπρόσωπο της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας.

Τελευταία ενημέρωση: 30 Νοεμβρίου 2018Ανακοίνωση νομικού περιεχομένου