Indeks 
Teksty przyjęte
Wtorek, 29 maja 2018 r. - StrasburgWersja ostateczna
Przedziały śmiertelności połowowej i poziomy ochrony w odniesieniu do niektórych stad śledzia atlantyckiego w Morzu Bałtyckim ***I
 Statystyki dotyczące transportu towarów wodami śródlądowymi (tekst jednolity) ***I
 Porozumienie w formie wymiany listów między UE a Szwajcarią w sprawie kumulacji pochodzenia między UE, Szwajcarią, Norwegią i Turcją w ramach ogólnego systemu preferencji taryfowych UE ***
 Porozumienie w formie wymiany listów między UE a Norwegią w sprawie kumulacji pochodzenia między UE, Szwajcarią, Norwegią i Turcją w ramach ogólnego systemu preferencji taryfowych UE ***
 Umowa pomiędzy UE a Norwegią o współpracy administracyjnej, zwalczaniu oszustw oraz odzyskiwaniu wierzytelności w dziedzinie podatku od wartości dodanej *
 Optymalizacja łańcucha wartości w unijnym sektorze rybołówstwa
 Wdrażanie narzędzi WPR dla młodych rolników w UE po reformie z 2013 r.
 Wieloletni plan w odniesieniu do stad dennych w Morzu Północnym oraz połowów eksploatujących te stada ***I
 Delegowanie pracowników w ramach świadczenia usług ***I
 Środki zarządzania, ochrony i kontroli obowiązujące na obszarze konwencji Regionalnej Organizacji ds. Zarządzania Rybołówstwem na Południowym Pacyfiku ***I
 Zrównoważone finanse
 Unijna tablica wyników wymiaru sprawiedliwości z 2017 r.

Przedziały śmiertelności połowowej i poziomy ochrony w odniesieniu do niektórych stad śledzia atlantyckiego w Morzu Bałtyckim ***I
PDF 398kWORD 48k
Rezolucja
Tekst
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 29 maja 2018 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) 2016/1139 w odniesieniu do przedziałów śmiertelności połowowej i poziomów ochrony w odniesieniu do niektórych stad śledzia atlantyckiego w Morzu Bałtyckim (COM(2017)0774 – C8-0446/2017 – 2017/0348(COD))
P8_TA(2018)0205A8-0149/2018

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2017)0774),

–  uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 43 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C8-0446/2017),

–  uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 14 lutego 2018 r.(1),

–  uwzględniając zobowiązanie przedstawiciela Rady przekazane pismem z dnia 8 maja 2018 r., do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu Europejskiego, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 59 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Rybołówstwa (A8-0149/2018),

1.  przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniui;

2.  zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 29 maja 2018 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/... zmieniającego rozporządzenie (UE) 2016/1139 w odniesieniu do przedziałów śmiertelności połowowej i poziomów ochrony dla niektórych stad śledzia atlantyckiego w Morzu Bałtyckim

(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, rozporządzenia (UE) 2018/976.)

(1) Dotychczas nieopublikowana w Dzienniku Urzędowym.


Statystyki dotyczące transportu towarów wodami śródlądowymi (tekst jednolity) ***I
PDF 396kWORD 48k
Rezolucja
Tekst
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 29 maja 2018 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie statystyk dotyczących transportu towarów wodami śródlądowymi (tekst jednolity) (COM(2017)0545 – C8-0337/2017 – 2017/0256(COD))
P8_TA(2018)0206A8-0154/2018

(Zwykła procedura ustawodawcza – ujednolicenie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2017)0545),

–  uwzględniając art. 294 ust. 2 oraz art. 338 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C8-0337/2017),

–  uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając Porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 20 grudnia 1994 r. w sprawie szybszej metody pracy nad urzędową kodyfikacją tekstów prawnych(1),

–  uwzględniając art. 103 i 59 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Prawnej (A8-0154/2018),

A.  mając na uwadze opinię konsultacyjnej grupy roboczej służb prawnych Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji, zgodnie z którą przedmiotowy wniosek ogranicza się do zwykłego ujednolicenia istniejących tekstów, bez zmiany co do istoty;

1.  przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu;

2.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 29 maja 2018 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/... w sprawie statystyk dotyczących transportu towarów wodami śródlądowymi

(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, rozporządzenia (UE) 2018/974.)

(1) Dz.U. C 102 z 4.4.1996, s. 2.


Porozumienie w formie wymiany listów między UE a Szwajcarią w sprawie kumulacji pochodzenia między UE, Szwajcarią, Norwegią i Turcją w ramach ogólnego systemu preferencji taryfowych UE ***
PDF 318kWORD 47k
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 29 maja 2018 r. w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie zawarcia Porozumienia w formie wymiany listów między Unią Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie kumulacji pochodzenia między Unią Europejską, Konfederacją Szwajcarską, Królestwem Norwegii i Republiką Turcji w ramach ogólnego systemu preferencji taryfowych (05882/2/2017 – C8-0241/2017 – 2016/0328(NLE))
P8_TA(2018)0207A8-0151/2018

(Zgoda)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając projekt decyzji Rady (05882/2/2017),

–  uwzględniając projekt porozumienia w formie wymiany listów między Unią Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie kumulacji pochodzenia między Unią Europejską, Szwajcarią, Norwegią i Turcją w ramach ogólnego systemu preferencji taryfowych Unii Europejskiej (05803/2017),

–  uwzględniając wniosek o wyrażenie zgody przedstawiony przez Radę na mocy art. 207 ust. 4 i art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. a) ppkt (v) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (C8‑0241/2017),

–  uwzględniając art. 99 ust. 1 i 4 oraz art. 108 ust. 7 Regulaminu,

–  uwzględniając zalecenie Komisji Handlu Międzynarodowego (A8-0151/2018),

1.  wyraża zgodę na zawarcie umowy;

2.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji, jak również rządom i parlamentom państw członkowskich oraz Konfederacji Szwajcarskiej.


Porozumienie w formie wymiany listów między UE a Norwegią w sprawie kumulacji pochodzenia między UE, Szwajcarią, Norwegią i Turcją w ramach ogólnego systemu preferencji taryfowych UE ***
PDF 318kWORD 47k
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 29 maja 2018 r. w sprawie projektu decyzji Rady w sprawie zawarcia Porozumienia w formie wymiany listów między Unią Europejską a Królestwem Norwegii w sprawie kumulacji pochodzenia między Unią Europejską, Konfederacją Szwajcarską, Królestwem Norwegii i Republiką Turcji w ramach ogólnego systemu preferencji taryfowych (05883/2/2017 – C8-0240/2017 – 2016/0329(NLE))
P8_TA(2018)0208A8-0152/2018

(Zgoda)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając projekt decyzji Rady (05883/2/2017),

–  uwzględniając projekt porozumienia w formie wymiany listów między Unią Europejską a Królestwem Norwegii w sprawie kumulacji pochodzenia między Unią Europejską, Szwajcarią, Norwegią i Turcją w ramach ogólnego systemu preferencji taryfowych Unii Europejskiej (05814/2017),

–  uwzględniając wniosek o wyrażenie zgody przedstawiony przez Radę na mocy art. 207 ust. 4 i art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. a) ppkt (v) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (C8-0240/2017),

–  uwzględniając art. 99 ust. 1 i 4 oraz art. 108 ust. 7 Regulaminu,

–  uwzględniając zalecenie Komisji Handlu Międzynarodowego (A8-0152/2018),

1.  wyraża zgodę na zawarcie porozumienia;

2.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji, jak również rządom i parlamentom państw członkowskich oraz Królestwa Norwegii.


Umowa pomiędzy UE a Norwegią o współpracy administracyjnej, zwalczaniu oszustw oraz odzyskiwaniu wierzytelności w dziedzinie podatku od wartości dodanej *
PDF 313kWORD 47k
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 29 maja 2018 r. w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie zawarcia, w imieniu Unii Europejskiej, Umowy pomiędzy Unią Europejską a Królestwem Norwegii o współpracy administracyjnej, zwalczaniu oszustw oraz odzyskiwaniu wierzytelności w dziedzinie podatku od wartości dodanej (COM(2017)0621 – C8-0407/2017 – 2017/0272(NLE))
P8_TA(2018)0209A8-0147/2018

(Konsultacja)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek dotyczący decyzji Rady (COM(2017)0621),

–  uwzględniając Umowę pomiędzy Unią Europejską a Królestwem Norwegii o współpracy administracyjnej, zwalczaniu oszustw oraz odzyskiwaniu wierzytelności w dziedzinie podatku od wartości dodanej (14390/2017),

–  uwzględniając art. 113 i art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. b) oraz art. 218 ust. 8 akapit drugi Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, na mocy których Rada skonsultowała się z Parlamentem (C8-0407/2017),

–  uwzględniając art. 78c i art. 108 ust. 8 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej (A8-0147/2018),

1.  zatwierdza zawarcie umowy;

2.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji, jak również rządom i parlamentom państw członkowskich oraz Królestwa Norwegii.


Optymalizacja łańcucha wartości w unijnym sektorze rybołówstwa
PDF 167kWORD 61k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 29 maja 2018 r. w sprawie optymalizacji łańcucha wartości w unijnym sektorze rybołówstwa (2017/2119(INI))
P8_TA(2018)0210A8-0163/2018

Parlament Europejski,

–  uwzględniając art. 42 i 43 ust. 2 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) w sprawie wspólnej organizacji rynków produktów rybołówstwa,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 6 lipca 2017 r. w sprawie promowania spójności i rozwoju w regionach najbardziej oddalonych UE: wykonanie art. 349 TFUE(1),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1380/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. w sprawie wspólnej polityki rybołówstwa, w szczególności jego art. 35 w sprawie wspólnej organizacji rynków,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1379/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków produktów rybołówstwa i akwakultury,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, w szczególności jego art. 11, 13, 41–44, 48, 63, 66, 68 i 70–73,

–  uwzględniając strategię śródokresową Generalnej Komisji Rybołówstwa Morza Śródziemnego (GFCM) (na lata 2017–2020) mającą na celu zapewnienie zrównoważonego charakteru rybołówstwa w regionach Morza Śródziemnego i Morza Czarnego,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 czerwca 2017 r. w sprawie stanu stad ryb oraz sytuacji społeczno-gospodarczej w sektorze rybołówstwa w regionie Morza Śródziemnego(2),

–  uwzględniając nową strategię Komisji Europejskiej zatytułowaną „Silniejsze i odnowione partnerstwo strategiczne z regionami najbardziej oddalonymi UE”, opublikowaną dnia 24 października 2017 r. (COM(2017)0623),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 maja 2016 r. w sprawie identyfikowalności produktów rybołówstwa i akwakultury w restauracjach i handlu detalicznym(3),

–   uwzględniając swoją rezolucję z dnia 27 kwietnia 2017 r. w sprawie zarządzania flotami rybackimi w regionach najbardziej oddalonych(4),

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Rybołówstwa (A8-0163/2018),

A.  mając na uwadze, że sektor rybołówstwa UE mierzy się z coraz trudniejszymi i bardziej złożonymi wyzwaniami; mając na uwadze, że stan zasobów i wzrost kosztów, a zwłaszcza wahania ceny paliwa, mogą warunkować wysokość przychodów rybaków; mając na uwadze, że obniżanie kwot połowowych stawia lokalne społeczności w trudnym położeniu ze względu na ograniczanie działalności połowowej; mając na uwadze, że do wzrostu kosztów transportu, który wynika z podwójnego wpływu wzrostu cen paliw, dochodzi konkurencja w postaci przywozu produktów z krajów trzecich, oraz mając na uwadze, że choć uznano istnienie tych i innych problemów, wiele kwestii skutkujących pogorszeniem sytuacji społeczno-gospodarczej w sektorze, m.in. nieodpowiednie kształtowanie cen ryb przy pierwszej sprzedaży, wciąż pozostaje w znacznej mierze nierozwiązanych;

B.   mając na uwadze strategiczne znaczenie sektora rybołówstwa dla zaopatrzenia ludności w ryby i dla równowagi żywnościowej państw członkowskich i UE, a także wkład tego sektora w dobrobyt społeczno-gospodarczy społeczności obszarów przybrzeżnych, rozwój lokalnego zatrudnienia, podejmowanie i utrzymywanie działalności gospodarczej, zarówno na początkowych, jak i na dalszych etapach łańcucha produkcji, oraz zachowanie lokalnych tradycji kulturowych;

C.   mając na uwadze, że tradycyjne łodziowe rybołówstwo przybrzeżne obejmuje 83 % statków rybackich prowadzących działalność połowową w UE i odpowiada za 47 % całkowitego zatrudnienia w sektorze rybołówstwa w UE; mając na uwadze, że rozporządzenie (UE) nr 1380/2013 stanowi, iż „państwa członkowskie powinny dążyć do zapewnienia preferencyjnego dostępu dla rybołówstwa prowadzonego na niewielką skalę, tradycyjnego lub połowów przybrzeżnych”, oraz mając na uwadze, że zasada ta nie jest przestrzegana;

D.   mając na uwadze, że większość dystrybutorów produktów rybołówstwa i akwakultury, takich jak supermarkety, jest zobligowana do przestrzegania przepisów unijnych, mając niemniej na uwadze, że wpływ tego przestrzegania przepisów na warunki pracy i dochody rybaków nie jest jednakowy, co może być krzywdzące dla mniejszych statków rybackich;

E.  mając na uwadze konieczność uwzględnienia wyraźnych różnic między flotami, segmentami flot, gatunkami docelowymi, narzędziami połowowymi, wydajnością, preferencjami konsumentów i liczbą ryb spożywanych przez statystycznego mieszkańca w poszczególnych państwach UE, a także specyfikę działalności rybackiej, wynikającą z jej struktury społecznej, ze sposobów wprowadzania ryb na rynek oraz z różnic strukturalnych i przyrodniczych między poszczególnymi regionami rybackimi;

F.  mając na uwadze, że aby wejść w nowe segmenty rynku, rybacy trudniący się tradycyjnym łodziowym rybołówstwem przybrzeżnym potrzebują wsparcia i pomocy finansowej;

G.  mając na uwadze, że sposób wprowadzania ryb na rynek i kształtowania cen pierwszej sprzedaży oraz nieregularny charakter działalności sprawiają, iż dochody i zarobki osób pracujących w sektorze rybołówstwa są niepewne, co oznacza m.in. konieczność utrzymania odpowiedniego dla sektora finansowania publicznego na szczeblu krajowym i wspólnotowym;

H.  mając na uwadze, że analiza kluczowych punktów łańcucha wartości produktów rybołówstwa może pozwolić rybakom i lokalnym producentom na zatrzymywanie większej części wartości dzięki otwarciu nowych lokalnych rynków i zaangażowaniu lokalnych zainteresowanych stron, co może mieć pozytywne skutki dla społeczności lokalnych z uwagi na podejmowanie na ich terenie dynamicznej, opłacalnej i zrównoważonej działalności gospodarczej;

I.  mając na uwadze, że w art. 349 TFUE uznano szczególną sytuację gospodarczą i społeczną regionów najbardziej oddalonych, pogłębioną pod względem strukturalnym przez szereg czynników (oddalenie, wyspiarski charakter, niewielka powierzchnia, trudna topografia i trudne warunki klimatyczne, zależność gospodarcza od niewielu produktów itp.), których stałe i łączne występowanie hamuje rozwój tych regionów i łańcucha wartości w sektorze rybołówstwa;

J.  mając na uwadze, że choć producenci surowców odgrywają podstawową rolę w łańcuchu wartości, nie zawsze uzyskują korzyści z wartości dodanej generowanej na dalszych etapach tego łańcucha;

K.  mając na uwadze, że wspólna polityka rybołówstwa (WPRyb) została stworzona w celu wspierania zrównoważonego rozwoju i konkurencyjności sektora rybołówstwa i akwakultury Unii;

L.  mając na uwadze, że w celu zapewnienia konkurencyjności produktów rybołówstwa pochodzących z regionów najbardziej oddalonych należy dbać o to, by koszty transportu nie wpływały niekorzystnie na ceny pochodzących z tych regionów ryb wprowadzanych na główne rynki docelowe;

M.   mając na uwadze, że UE jest największym światowym graczem pod względem obrotu produktami rybołówstwa i akwakultury;

N.   mając na uwadze, że na przepływy handlowe produktów rybołówstwa i akwakultury wpływa wiele czynników, takich jak, przykładowo, preferencje konsumentów w różnych strefach geograficznych;

O.  mając na uwadze, że celem wspólnej organizacji rynków produktów rybołówstwa i akwakultury jest wzrost przejrzystości i stabilności rynków, w szczególności pod względem wiedzy ekonomicznej i zrozumienia rynków produktów rybołówstwa i akwakultury Unii na całej długości łańcucha dostaw;

P.   mając na uwadze, że rozporządzenie (UE) nr 1379/2013 w sprawie wspólnej organizacji rynków produktów rybołówstwa i akwakultury ustanawia w art. 38 obowiązek oznaczania nazwy obszaru połowu lub produkcji, a w przypadku produktów rybołówstwa pochodzących z połowów na morzu – podawania na piśmie nazwy podobszaru lub rejonu wymienionego w obszarach rybołówstwa FAO;

Q.   mając na uwadze, że przejrzystość to narzędzie czuwania nad poszanowaniem prawa konsumentów do jak najdokładniejszego poznania cech nabywanych produktów; mając na uwadze, że wymaga to udoskonalenia etykiet poprzez obowiązkowe podawanie na nich dokładnych informacji o pochodzeniu ryb, zarówno świeżych, jak i przetworzonych;

R.  mając na uwadze, że obecna dynamika sprzedaży uniemożliwia uwzględnianie wahań kosztów czynników produkcji – w tym kosztów paliwa – w cenach ryb oraz że średnie ceny pierwszej sprzedaży nie idą w parze z ewolucją cen płaconych przez końcowego konsumenta;

S.  mając na uwadze, że badanie opublikowane przez Departament Tematyczny ds. Polityki Strukturalnej i Polityki Spójności w 2016 r. pt. „Rynki tradycyjnego łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego: łańcuch wartości, promocja i oznakowanie” wyraźnie wskazuje, że etykiety produktów rybołówstwa UE mogą wprowadzać konsumentów w błąd;

T.  mając na uwadze, że organizacje producentów sektora rybołówstwa i organizacje producentów sektora akwakultury (zwane dalej „organizacjami producentów”) mają kluczowe znaczenie dla osiągnięcia celów WPRyb i wspólnej organizacji rynków oraz dla właściwego zarządzania nimi;

U.   mając na uwadze, że Unia zobowiązuje się do gwarantowania wysokiej jakości produktów rybołówstwa, w szczególności w kontekście stosunków handlowych z państwami trzecimi;

V.   mając na uwadze znaczenie sektora przetwórstwa i przedsiębiorstw produkujących konserwy;

W.  mając na uwadze, że rybackie lokalne grupy działania są w ramach WPRyb niezbędne do opracowywania i wprowadzania w życie wielosektorowych zintegrowanych strategii lokalnego rozwoju uczestniczącego, które będą zaspokajały potrzeby ich lokalnego obszaru połowowego; mając na uwadze, że rybackie lokalne grupy działania uznawane są za przydatny instrument przyczyniający się do dywersyfikacji działalności w rybołówstwie;

X.  mając na uwadze, że łańcuch dostaw produktów rybołówstwa nie istnieje w próżni i że ustanowienie powiązań międzysektorowych ma zasadnicze znaczenie dla rozwoju nowatorskich produktów umożliwiających dostęp do nowych rynków i ich lepszej promocji;

Y.  mając na uwadze brak struktur i stowarzyszeń w sektorze rybołówstwa w niektórych państwach członkowskich Unii;

Z.   mając na uwadze, że rybołówstwo w regionach najbardziej oddalonych napotyka wynikające z ich natury utrudnienia, uznane w art. 349 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, co wpływa na jego strukturę;

AA.  mając na uwadze, że organizacje międzybranżowe (o czym już wspomniano w przepisach dotyczących wspólnej organizacji rynków) mogą usprawniać koordynację działalności marketingowej na całej długości łańcucha dostaw i pobudzać działania korzystne dla całego sektora;

AB.  mając na uwadze, że stada ryb stanowią wspólne zasoby, przez co ich zrównoważona i efektywna eksploatacja może być w niektórych przypadkach lepiej realizowana przez organizacje, w skład których wchodzą członkowie z różnych państw członkowskich i różnych regionów Unii, w związku z czym należy ją rozpatrywać i analizować w odniesieniu do poszczególnych regionów;

AC.   mając na uwadze znaczenie sektora rybołówstwa dla sytuacji społeczno-gospodarczej, zatrudnienia i sprzyjania spójności społeczno-gospodarczej regionów najbardziej oddalonych, odznaczających się gospodarkami napotykającymi stałe trudności strukturalne i oferującymi niewielkie możliwości dywersyfikacji działalności gospodarczej;

AD.  mając na uwadze, że brak młodych rybaków stanowi przeszkodę dla modernizacji i poprawy stanu sektora oraz może poważnie zagrażać przetrwaniu wielu społeczności nadbrzeżnych;

AE.  mając na uwadze mało widoczną rolę kobiet w sektorze rybołówstwa, które choć często wykonują zadania mniej eksponowane, np. zapewniają wsparcie logistyczne lub wykonują prace biurowe związane z daną działalnością, bywają również rybakami i kapitanami niektórych statków rybackich;

AF.   mając na uwadze, że obowiązek wyładunku stanowi prawdziwe wyzwanie pod względem gospodarczym i społecznym, które obniża rentowność i odbija się na łańcuchu wartości, i w związku z tym należy go ograniczyć;

AG.   mając na uwadze, że należy sprzyjać poszerzaniu wiedzy konsumentów na temat znaczenia zdrowego żywienia i zrównoważonej produkcji;

AH.   mając na uwadze, że za pogorszenie sytuacji społeczno-gospodarczej odpowiadają również spadek cen pierwszej sprzedaży ryb i wzrost cen paliw;

1.  zwraca się do Komisji i państw członkowskich oraz do władz regionalnych, by utworzyły grupy ekspertów, których zadaniem będzie analiza wykorzystania różnych linii budżetowych Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego w celu wyjaśnienia przyczyn niewykorzystania i ewentualnej utraty funduszy, a także zaproponowanie środków naprawczych, jak również zapewnienie odpowiedniego poziomu kontroli i przejrzystości oraz wymaganie lepszego zarządzania od właściwych organów administracyjnych;

2.  wzywa państwa członkowskie do przestrzegania rozporządzenia (UE) nr 1380/2013 i do zapewnienia statkom z UE prowadzącym tradycyjne łodziowe rybołówstwo przybrzeżne prawdziwie preferencyjnego dostępu do uprawnień do połowów;

3.  zwraca się do Komisji i państw członkowskich, by zadbały o ułatwienie tworzenia organizacji producentów, eliminując przeszkody biurokratyczne w ramach istniejących procedur oraz obniżając wymagane minimalne limity produkcji, aby zachęcić do wejścia na rynek drobnych producentów; wskazuje, że trzeba również wzmocnić organizacje producentów, przyznając im większe uprawnienia i ułatwiając dostęp do pomocy finansowej niezbędnej do wykonywania bardziej zróżnicowanych zadań wykraczających poza bieżące zarządzanie rybołówstwem, z poszanowaniem ram określonych celami WPRyb, zwłaszcza w odniesieniu do regionów najbardziej oddalonych, które muszą mieć możliwość dostosowania do lokalnych warunków funkcjonowania organizacji producentów i organizacji międzybranżowych, na terytoriach, które cechuje wyspiarskość, oddalenie, ograniczona powierzchnia, powszechne występowanie tradycyjnego łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego i znaczne narażenie na skutki przywozu;

4.  podkreśla, że programy operacyjne muszą – przy odpowiednim wsparciu finansowym – zachęcać organizacje producenckie do bezpośredniego wprowadzania produktów na rynek, co da im lepszą pozycję w łańcuchu wartości, w dążeniu do rozwinięcia produkcji i zwiększenia wartości dodanej produktów rybołówstwa;

5.   wzywa Komisję i państwa członkowskie do dopilnowania, by wsparcie na rzecz bezpieczeństwa na pokładzie statków i wsparcie na rzecz higieny nie konkurowały ze sobą, oraz do zwiększenia puli środków na rzecz sektora tradycyjnego łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego;

6.  domaga się, by Komisja i państwa członkowskie ułatwiały organizacjom producentów uwzględnianie łańcucha wartości w planach produkcji i wprowadzania na rynek oraz sprzyjały takiemu działaniu w trosce o dostosowanie podaży do popytu, zagwarantowanie rybakom sprawiedliwego dochodu oraz z myślą o europejskich konsumentach, by otrzymywali produkty, które zaspokoją ich potrzeby, z uwzględnieniem zróżnicowania; wskazuje w związku z tym, że strategie marketingowe przystosowane do lokalnych warunków, obejmujące kampanie sektorowe lub kampanie oparte na danym produkcie, powinny przewidywać możliwość sprzedaży bezpośredniej i że są one niezbędnym narzędziem przyczyniającym się do lepszego informowania i uwrażliwiania konsumentów, między innymi dzięki oznaczeniom i etykietom dostarczającym zrozumiałe informacje;

7.  wzywa Komisję, państwa członkowskie oraz władze regionalne i lokalne do wzmocnienia pozycji tradycyjnego łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego poprzez zachęcanie do konsumpcji produktów lokalnych metodami marketingu bezpośredniego i bardziej wyspecjalizowanymi metodami marketingu, za pośrednictwem lokalnych kanałów sprzedaży, włącznie z usprawnieniem współpracy między sektorem publicznym a sektorem rybołówstwa i zaopatrywaniem placówek publicznych takich jak szkoły i szpitale w lokalne produkty rybołówstwa, a także za pomocą kampanii promocyjnych mających na celu promowanie lokalnych produktów spożywczych, również we współpracy z prywatnymi inicjatywami, takimi jak inicjatywa Slow Fish, oraz przestrzeganie zasady sezonowości niektórych połowów; jednocześnie zachęca Komisję i państwa członkowskie do wspierania współpracy między sektorami rybołówstwa i turystyki oraz do opracowania listy opartych na doświadczeniach dobrych praktyk ułatwiających nowe formy współpracy;

8.   podkreśla, że jedną z podstaw tych strategii marketingowych jest obowiązkowe oznaczanie na etykiecie pochodzenia produktów rybołówstwa, zarówno w przypadku sprzedaży produktów świeżych, jak i przetworzonych;

9.   domaga się utworzenia mechanizmów, które podwyższą cenę pierwszej sprzedaży z korzyścią dla rybaków, podnosząc ich wynagrodzenie za pracę, oraz zapewnią sprawiedliwy i odpowiedni rozkład wartości dodanej w całym łańcuchu wartości dodanej w sektorze, zmniejszając marże pośredników, podnosząc ceny płacone producentom i moderując ceny płacone przez konsumentów końcowych; stwierdza ponownie, że w przypadkach gdy istnieją głębokie dysproporcje w obrębie łańcucha, państwa członkowskie powinny mieć możliwość stosowania pewnych form interwencji, takich jak ustanawianie maksymalnych marż za pośrednictwo dla każdego podmiotu wchodzącego w skład łańcucha;

10.   zwraca się do Komisji i państw członkowskich o wsparcie działalności unijnych organizacji rybaków uprawiających tradycyjne łodziowe rybołówstwo przybrzeżne poprzez opracowanie specjalnego logo gwarantującego: świeży produkt rybny, doskonałą jakość, kontrolowane normy zdrowotne, spełnienie warunku lokalności (przedkładanie produktów lokalnych nad produkty przywożone z daleka), bliskość konsumentów, poszanowanie tradycji itp.;

11.   zaznacza, że aby zapewnić przejrzystość i ochronę praw konsumentów, konieczne będzie przeprowadzenie przeglądu załącznika do rozporządzenia (EWG) nr 1536/92 w sprawie norm handlowych w odniesieniu do produktów konserwowanych;

12.   wzywa Komisję i państwa członkowskie do wprowadzenia etykiet dla ryb zarówno świeżych, jak i przetworzonych, z wyraźnym wskazaniem kraju pochodzenia;

13.  usilnie zachęca państwa członkowskie, by propagowały tworzenie struktur i stowarzyszeń w sektorze rybołówstwa;

14.  apeluje, by Komisja włączyła do umów handlowych z krajami trzecimi klauzulę dotyczącą standardów jakości UE w celu wprowadzenia wymogu spełniania przez produkty z przywozu tych samych norm, które spełniają produkty rybołówstwa UE;

15.  aby zapewnić równe szanse przywożonym i unijnym produktom rybołówstwa i akwakultury, wzywa Komisję i państwa członkowskie do ścisłego monitorowania zgodności produktów rybołówstwa i akwakultury przywożonych do Unii z obowiązującymi przepisami UE w zakresie bezpieczeństwa, higieny i jakości, jak również z przepisami rozporządzenia Rady (WE) nr 1005/2008(5) w sprawie zapobiegania nielegalnym, nieraportowanym i nieuregulowanym połowom;

16.   domaga się bardziej rygorystycznego wdrażania przepisów Unii w sprawie etykietowania i informacji dla konsumentów, zarówno na rynkach detalicznych, jak i w sektorze usług hotelarskich, restauracyjnych i gastronomicznych (HORECA); uważa, że jest to istotne w przypadku wszystkich produktów rybołówstwa, zarówno pochodzących z przywozu, jak i wyprodukowanych w UE; uważa, że w tym celu należy wzmocnić stosowanie rozporządzenia w sprawie kontroli (WE) nr 1224/2009 we wszystkich państwach członkowskich oraz należy dostosować przepisy w celu uwzględnienia wszystkich etapów łańcucha dostaw;

17.   wzywa Komisję do przeprowadzenia badania na temat wpływu przywozu na lokalne rybołówstwo;

18.  wzywa Komisję do umożliwienia odpowiedniego wykorzystania regionalizacji, ze zwróceniem szczególnej uwagi na regiony najbardziej oddalone, a także do zróżnicowania narzędzi wsparcia i dostosowania ich do różnych rodzajów organizacji producentów i ich specyficznych potrzeb;

19.   podkreśla znaczenie opracowania polityki, która umożliwi lokalnym społecznościom nadbrzeżnym przedstawianie łącznych ofert wykorzystujących synergię rodzącą się ze współpracy między różnymi sektorami produkcyjnymi zdolnymi do pobudzania i indukowania rozwoju na szczeblu lokalnym; z tego też względu nalega na powiązanie funduszy pochodzących z WPRyb z innymi programami europejskimi w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego lub WPR; podkreśla, że tak połączone zasoby i programy powinny wspierać inicjatywy lokalnych społeczności i przedsiębiorców skupiające się na rozwoju obszarów wiejskich, poprawie warunków życia, godzeniu życia zawodowego z prywatnym, a zwłaszcza dywersyfikacji dochodów;

20.   uważa, że niezwykle ważne jest utrzymanie wsparcia na rzecz transportu ryb z regionów najbardziej oddalonych na rynek międzynarodowy, i wskazuje, że najlepiej byłoby zwiększyć to wsparcie, aby zagwarantować równe warunki konkurencji z produktami wytworzonymi w innych miejscach;

21.   zwraca się do Komisji o rozważenie możliwości jak najszybszego stworzenia instrumentu finansowego oferującego szczególne wsparcie dla sektora rybołówstwa (wzorowanego na programie POSEI dla rolnictwa w regionach najbardziej oddalonych), dzięki któremu uda się faktycznie zwiększyć potencjał tego sektora pod względem połowów; uważa, że należy rozważyć możliwość uwzględnienia w tym specjalnym instrumencie zwłaszcza przepisów art. 8 (pomoc państwa), art. 13 ust. 5 (zasoby budżetowe w ramach zarządzania dzielonego), art. 70 (system rekompensat), art. 71 (obliczanie rekompensaty), art. 72 (plan rekompensat) oraz art. 73 (pomoc państwa na realizację planów rekompensat) obowiązującego rozporządzenia w sprawie rozporządzenia (UE) nr 508/2014 w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (EFMR);

22.   uważa, że te lokalne plany rozwoju społeczności nadbrzeżnych powinny wspierać nowe działania i przedsiębiorstwa, które pozwolą na uwzględnienie w łańcuchu wartości surowców wysokiej jakości, szczególnych procesów przetwórczych oraz dziedzictwa kulturowego i historycznego tych społeczności; zaznacza ponadto, że plany te powinny również sprzyjać mechanizmom marketingowym – takim jak obowiązkowe etykietowanie wskazujące pochodzenie produktów – które uwidocznią te zalety na rynku i sprawią, że większość generowanych dochodów powróci do tych społeczności;

23.   podkreśla ponadto znaczenie morza, zasobów morskich i produktów rybołówstwa dla wspierania spójności i rozwoju regionów najbardziej oddalonych oraz dla wdrażania art. 349 TFUE; w tym kontekście apeluje do Komisji o poszanowanie postanowień art. 349 również w odniesieniu do rybołówstwa poprzez całkowite przywrócenie niezależnego programu POSEI dla rybołówstwa, który zlikwidowano w ramach reformy obecnego EFMR;

24.  zwraca się do Komisji, państw członkowskich oraz do władz regionalnych i lokalnych, by wsparły tworzenie organizacji międzybranżowych oraz organizacji producentów i zrzeszeń organizacji producentów na szczeblu ponadnarodowym (co już przewidziano w przepisach dotyczących wspólnej organizacji rynków) w oparciu o regiony biogeograficzne lub na szczeblu unijnym; zwraca uwagę, że jest to niezbędne do uniezależnienia organizacji producentów i wzmocnienia ich pozycji negocjacyjnej;

25.   uważa, że proces ten należy uruchomić i przeprowadzić ze szczególnym uwzględnieniem polityki równości płci, aby zapewnić odpowiednią reprezentację kobiet w tych organizacjach; zaznacza, że takie działanie odzwierciedli obecne znaczenie kobiet w tym sektorze, jak i pobudzi do zwiększenia ich roli;

26.   podkreśla, że w celu rozwiązania kwestii złożonych zależności i niedoskonałości procesów w ramach łańcucha wartości ważne jest wzmocnienie współpracy między sektorami nauki i rybołówstwa, aby przynieść korzyści zainteresowanym stronom lub zwiększyć ich korzyści;

27.  zwraca się do Komisji o rozwijanie, propagowanie i upowszechnienie wykorzystywania informacji dostarczanych przez Europejskie Centrum Monitorowania Rynku Produktów Rybołówstwa i Akwakultury (EUMOFA), tak aby wszystkie podmioty w łańcuchu wartości posiadały przejrzyste, wiarygodne i aktualne informacje, dzięki którym będą mogły efektywnie podejmować decyzje biznesowe; w związku z tym zwraca się do Komisji o aktualizację danych dotyczących nowych wyzwań dla przedsiębiorstw handlowych, takich jak sprzedaż internetowa lub zmiany nawyków konsumpcyjnych;

28.   uważa za konieczne przeprowadzenie ambitnego przeglądu wspólnej organizacji rynków produktów rybołówstwa w celu zwiększenia jej udziału w zagwarantowaniu dochodów w sektorze, zapewnieniu stabilności rynku, poprawie wprowadzania na rynek produktów rybołówstwa i zwiększeniu ich wartości dodanej;

29.   wzywa Komisję do uwzględnienia produktów rybołówstwa w przyszłym wniosku ustawodawczym dotyczącym zwalczania nieuczciwych praktyk handlowych, które stanowią problem w przypadku wszystkich produktów spożywczych;

30.   wzywa Komisję do przeprowadzenia przeglądu systemu etykietowania produktów rybołówstwa, opracowanego w ramach rozporządzenia (UE) nr 1379/2013 w oparciu o obszary połowowe FAO, które stworzono ponad siedemdziesiąt lat temu po to, by informować o połowach, a nie służyć konsumentom za wskazówkę, ponieważ system ten wprowadza zamieszanie i nie dostarcza wyraźnych, przejrzystych i prostych informacji;

31.  domaga się, by Komisja, państwa członkowskie oraz władze regionalne i lokalne zbadały problem braku kwalifikacji zawodowych w sektorze rybołówstwa, zwłaszcza wśród młodych rybaków, aby zapewnić i przystosować program kształcenia zawodowego w tym sektorze do jego rzeczywistych potrzeb oraz przyczynić się do modernizacji i poprawy stanu sektora, co pomoże zatrzymać ludność w miejscowościach rybackich, a także do stworzenia odpowiednich możliwości zatrudnienia na obszarach akwakultury, na obszarach wiejskich i w regionach najbardziej oddalonych, jak również w regionach uzależnionych od rybołówstwa;

32.   podkreśla znaczenie tworzenia rynków pochodzenia i rynków produktów tradycyjnych szczególnej jakości, opartych na targach, małych przedsiębiorstwach handlowych oraz sektorze restauracyjnym, jako sposobu na zwiększenie wartości dodanej lokalnych produktów rybołówstwa i sprzyjanie rozwojowi lokalnemu;

33.   podkreśla znaczenie opracowania szczegółowych strategii szkolenia w zakresie umiejętności cyfrowych – ukierunkowanych na zarządzanie, a zwłaszcza na marketing – jako podstawowego narzędzia wzmocnienia pozycji producentów w łańcuchu wartości;

34.   przypomina, że te plany doskonalenia zawodowego muszą obejmować zarówno tradycyjne zawody wykonywane w tym sektorze głównie przez kobiety, jak i szczegółowe plany ukierunkowane na zwiększanie szans na zatrudnienie i rozwój przedsiębiorczości kobiet; podkreśla, że uwzględnienie tych specjalizacji w formalnych systemach szkoleń powinno również wywołać skutki prawne i poprawić status wykonawców tych zawodów na rynku pracy;

35.   wzywa Komisję do zbadania możliwości stosowania wzmocnionych mechanizmów w celu sprzyjania wprowadzaniu na rynek przetworzonych produktów rybołówstwa o większej wartości dodanej, w szczególności konserw, na wzór określonych produktów rolnych, a także programów zapewniających promocję unijnych produktów rybołówstwa poza granicami Unii, zwłaszcza ich reklamowanie podczas targów i konkursów międzynarodowych;

36.  apeluje do państw członkowskich i władz regionalnych o pomaganie podmiotom prowadzącym działalność w sektorze rybołówstwa w uzyskiwaniu dostępu do wiedzy, sieci i finansowania potrzebnych do innowacyjnego działania i opracowywania nowych produktów („novel foods”), w szczególności w dowartościowywaniu i tak wyławianych gatunków o niewielkiej wartości handlowej, oraz o angażowanie w te prace organizacji i instytutów badawczych – takich jak instytuty oceanografii – które posiadają znaczną wiedzę na temat podstawowych surowców oraz ich właściwości biologicznych, odżywczych i organoleptycznych; w dążeniu do zapobiegania powstawaniu odpadów, do zmaksymalizowania wartości świeżych produktów oraz do sprzyjania synergii między różnymi elementami łańcucha wartości i do wzmocnienia odporności sektora;

37.   wzywa państwa członkowskie oraz władze regionalne i lokalne do współpracy mającej na celu opracowywanie skutecznych i ukierunkowanych na konkretne produkty kampanii informacyjnych skierowanych do konsumentów, które będą uwrażliwiać w takich kwestiach jak znaczenie konsumpcji lokalnych produktów rybołówstwa, ukazywać jej wpływ na lokalne zatrudnienie i spójność społeczną społeczności nadbrzeżnych, podkreślać wartości odżywcze świeżych ryb, a także uświadamiać potrzebę uwzględniania produktów rybołówstwa w zdrowej diecie itd.;

38.  zwraca się do Komisji o zaproponowanie czytelnej wizji i opracowanie podstaw europejskiego programu wsparcia tradycyjnego łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego, który pomoże wpłynąć na zrównoważenie środowiskowe i społeczno-gospodarcze sektora rybołówstwa w UE, umożliwi zidentyfikowanie, zróżnicowanie i podkreślenie wartości produktów pochodzących z tego rodzaju rybołówstwa w celu zwiększenia ich spożycia, zachęci kolejne pokolenia do pracy w sektorze rybołówstwa, aby nastąpiła wymiana pokoleniowa, a jednocześnie zapewni godziwe kwoty połowowe dla rybaków trudniących się tradycyjnym łodziowym rybołówstwem przybrzeżnym oraz większą kontrolę zasobów, co z kolei przyczyni się do większej spójności społecznej w społecznościach nadbrzeżnych UE;

39.   wzywa Komisję do wszczęcia szczegółowych internetowych konsultacji publicznych na szczeblu UE w celu zebrania od wielu różnych zainteresowanych stron w sektorze rybołówstwa UE danych dotyczących łańcucha wartości, kwestii przejrzystości rynku, rozkładu wartości, etykietowania i potrzeb konsumentów;

40.  zwraca się do Komisji o zbadanie korzyści, jakie mogą przynieść tradycyjnemu łodziowemu rybołówstwu przybrzeżnemu globalne łańcuchy wartości, aby umożliwić włączenie tego rodzaju rybołówstwa do gospodarki globalnej, co zwiększy wartość dodaną produktów tradycyjnego rybołówstwa i umożliwi utrzymanie tej działalności oraz działalności lokalnych społeczności; podkreśla znaczenie, jakie ma w tym względzie szkolenie w zakresie umiejętności cyfrowych;

41.   uważa, że łańcuch wartości produktów rybołówstwa jest złożony, począwszy od producentów przez różnych pośredników po sprzedawców detalicznych i restauracje; podkreśla, że pośrednicy w handlu rybami oraz przetwórcy ryb i owoców morza odgrywają istotną rolę w łańcuchu wartości; zwraca uwagę, że z marży uzyskiwanej w łańcuchu wartości średnio tylko 10 % trafia do producentów, a pozostałe 90 % do pośredników; podkreśla, że skrócenie łańcucha wartości, w szczególności dzięki stworzeniu organizacji producentów będących kluczowymi podmiotami ze względu na ich produkcję i plany marketingowe, jest pierwszym środkiem na drodze ku zwiększeniu zysków rybaków uprawiających tradycyjne łodziowe rybołówstwo przybrzeżne oraz ku oferowaniu konsumentom lepszych produktów (i prawdopodobnie w lepszych cenach);

42.   podkreśla znaczenie inwestowania w młodych rybaków w celu zaangażowania i wzmocnienia pozycji kolejnego pokolenia rybaków oraz wzywa do stworzenia młodym rybakom możliwości pozwalających im zdobywać nowe umiejętności, tworzyć stabilne przedsiębiorstwa, być aktywnymi członkami społeczności lokalnej i wnosić pozytywny wkład w łańcuch wartości w sektorze rybołówstwa;

43.  domaga się, by państwa członkowskie i władze regionalne skorzystały z możliwości, jakie daje wsparcie ze strony rybackich lokalnych grup działania, w celu dostosowania działań do lokalnych potrzeb w wielu obszarach, takich jak kształcenie czy dywersyfikacja działalności w oparciu o innowacje, a także w celu ułatwienia rybakom i członkom społeczności lokalnych dostępu do istniejących unijnych programów wsparcia i unijnego finansowania;

44.   zwraca się do Komisji o przeanalizowanie możliwości stworzenia branży wykorzystującej niezamierzone połowy związane z obowiązkiem wyładunku w interesie gospodarczym i społecznym podmiotów w łańcuchu wartości, a zwłaszcza rybaków, a także wspierającej inicjatywy lokalne;

45.   wzywa państwa członkowskie i władze regionalne, by sprawniej przekazywały informacje dotyczące istniejących programów wsparcia i zwiększyły pomoc administracyjną, np. za pośrednictwem platform informacyjnych;

46.   zachęca Komisję do promowania i wspierania inicjatyw sprzyjających selektywności rybołówstwa, aby ograniczyć niezamierzone połowy i w ostatecznym rozrachunku poprawić rentowność finansową połowów, skupiających się na gatunkach spełniających oczekiwania konsumentów;

47.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do uwzględniania aspektu płci w polityce rybołówstwa, aby uwidocznić istotną rolę kobiet i wzmocnić ich pozycję w sektorze rybołówstwa w Unii;

48.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do zacieśniania więzi między światem pracy a środowiskiem akademickim, polegających przykładowo na tym, że wyższe szkoły morskie włączałyby do programu nauczania przedmioty związane z rybołówstwem i akwakulturą;

49.   wzywa Komisję, państwa członkowskie i władze regionalne do połączenia wysiłków na rzecz podjęcia działań zaproponowanych w niniejszym sprawozdaniu w celu zwiększenia opłacalności działalności połowowej;

50.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu i Komitetowi Regionów, a także rządom państw członkowskich i komitetom doradczym.

(1) Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0316.
(2) Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0255.
(3) Dz.U. C 76 z 28.2.2018, s. 40.
(4) Teksty, P8_TA(2017)0195.
(5) Rozporządzenie Rady (WE) nr 1005/2008 z dnia 29 września 2008 r. ustanawiające wspólnotowy system zapobiegania nielegalnym, nieraportowanym i nieuregulowanym połowom oraz ich powstrzymywania i eliminowania, zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2847/93, (WE) nr 1936/2001 i (WE) nr 601/2004 oraz uchylające rozporządzenia (WE) nr 1093/94 i (WE) nr 1447/1999 (Dz.U. L 286, z29.10.2008, s. 1).


Wdrażanie narzędzi WPR dla młodych rolników w UE po reformie z 2013 r.
PDF 197kWORD 68k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 29 maja 2018 r. w sprawie wdrażania narzędzi WPR dla młodych rolników w UE po reformie z 2013 r. (2017/2088(INI))
P8_TA(2018)0211A8-0157/2018

Parlament Europejski,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005(1),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009(2),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/2393 z dnia 13 grudnia 2017 r. zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), (UE) nr 1306/2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania, (UE) nr 1307/2013 ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej, (UE) nr 1308/2013 ustanawiające wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz (UE) nr 652/2014 ustanawiające przepisy w zakresie zarządzania wydatkami odnoszącymi się do łańcucha żywnościowego, zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt oraz dotyczącymi zdrowia roślin i materiału przeznaczonego do reprodukcji roślin(3),

–  uwzględniając badanie pt. „Young farmers: Policy implementation after the 2013 CAP reform” [Młodzi rolnicy: wdrożenie polityki po reformie WPR z 2013 r.] zlecone przez Departament Tematyczny B Parlamentu Europejskiego – Polityka Strukturalna i Polityka Spójności i przedstawione na posiedzeniu Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu 23 listopada 2017 r.,

–  uwzględniając wysłuchanie w sprawie wdrażania narzędzi WPR dla młodych rolników w UE po reformie z 2013 r., które odbyło się w dniu 23 listopada 2017 r.,

–  uwzględniając sprawozdanie specjalne Europejskiego Trybunału Obrachunkowego nr 10/2017 pt. „Unijne wsparcie dla młodych rolników powinno być lepiej ukierunkowane, tak aby zapewniało rzeczywisty wkład w wymianę pokoleń”,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 27 kwietnia 2017 r. w sprawie aktualnego stanu koncentracji gruntów rolnych w UE: jak ułatwić rolnikom dostęp do gruntów?(4),

–  uwzględniając badanie Europejskiej Rady Młodych Rolników (CEJA) pt. „Young farmers are key in the future CAP” [Młodzi rolnicy mają zasadnicze znaczenie dla przyszłości WPR] opublikowane w dniu 17 maja 2017 r.,

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Regionów w sprawie „Wspierania młodych europejskich rolników”(5),

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu, a także art. 1 ust. 1 lit. e) decyzji Konferencji Przewodniczących z dnia 12 grudnia 2002 r. w sprawie procedury udzielania zgody na sporządzenie sprawozdań z własnej inicjatywy i załącznik 3 do tej decyzji,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz opinię Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności (A8-0157/2018),

A.  mając na uwadze, że zaledwie około 6 % wszystkich osób prowadzących gospodarstwa rolne w UE to osoby w wieku poniżej 35 lat, natomiast ponad połowa z nich jest w wieku powyżej 55 lat, przy czym istnieją znaczne różnice między państwami członkowskimi;

B.  mając na uwadze, że liczby te nie uległy znacznej zmianie w ciągu ostatnich dziesięciu lat, a poważny problem stanowi zmniejszanie się odsetka młodych rolników i starzenie się populacji w rolnictwie; mając na uwadze, że sytuacja w zakresie odnowy pokoleniowej w rolnictwie jest bardzo zróżnicowana w poszczególnych państwach członkowskich, przez co wymaga elastycznego i zróżnicowanego podejścia;

C.  mając na uwadze, że od ponad 50 lat rozwój rolnictwa wspierany przez wspólną politykę rolną (WPR) sprzyja wszędzie powiększaniu i koncentracji gospodarstw rolnych, jak również znaczącej kapitalizacji dóbr inwestycyjnych, co utrudnia przekazywanie lub udostępnianie niektórych gospodarstw młodym ludziom ze względu na wysokie nakłady kapitałowe niezbędne do przejęcia takich gospodarstw;

D.  mając na uwadze, że problem starzenia się ludności wiejskiej jest szczególnie dotkliwy w sektorach hodowli zwierząt, w szczególności w sektorze hodowli owiec i kóz, ze względu na ograniczoną rentowność ekonomiczną tych sektorów;

E.  mając na uwadze, że w latach 2007–2013 liczba młodych rolników w całej UE zmniejszyła się z 3,3 do 2,3 mln, a powierzchnia gospodarstw rolnych prowadzonych przez młodych rolników zmniejszyła się w tym czasie z 57 do 53 mln ha;

F.  mając na uwadze, że w świetle zmian demograficznych, takich jak wyludnianie czy starzenie się ludności na obszarach wiejskich, istotne jest stwarzanie perspektyw dla rolnictwa jako sektora nowoczesnego i atrakcyjnego, tak aby zachęcić młodych ludzi do podejmowania pracy w rolnictwie;

G.  mając na uwadze, że istnieje rzeczywista konkurencja w zakresie dostępu do gruntów między młodymi ludźmi pragnącymi rozpocząć działalność rolną a rolnikami z wieloletnim doświadczeniem w tej dziedzinie, a czasami nawet między młodymi ludźmi a przedsiębiorstwami inwestycyjnymi wykazującymi obecnie zainteresowanie rolnictwem;

H.  mając na uwadze, że w przyszłości zagrożony będzie cały model rozwoju rolnictwa oparty na gospodarstwach rodzinnych;

I.  mając na uwadze, że WPR w dalszym ciągu odgrywa nieodzowną rolę w tej dziedzinie;

J.  mając na uwadze, że wymiana pokoleniowa w rolnictwie stanowi problem obejmujący dwie kwestie, a mianowicie trudności młodego pokolenia z wejściem w świat rolnictwa oraz trudności obecnego pokolenia rolników w zakresie odejścia od rolnictwa, oraz mając na uwadze, że niedobór młodych ludzi wybierających karierę zawodową w rolnictwie stwarza zagrożenie dla stabilności gospodarczej i zrównoważonego rozwoju społecznego obszarów wiejskich, a także samowystarczalności żywnościowej i bezpieczeństwa żywnościowego UE; mając na uwadze, że zadowalająca sytuacja gospodarcza jest pierwszym warunkiem uatrakcyjnienia rolnictwa;

K.  mając na uwadze, że ostatnia reforma WPR potwierdziła i wprowadziła szereg narzędzi, które można łączyć i dostosowywać do uwarunkowań krajowych w poszczególnych państwach członkowskich, zwłaszcza obowiązkowe płatności na rzecz młodych rolników w ramach pierwszego filaru (6,9 mld EUR dla 180 000 młodych rolników), a w ramach drugiego filaru środki takie jak wsparcie na rzecz rozpoczęcia działalności, dostęp do finansowania bądź kredytu czy też możliwość wprowadzenia podprogramu tematycznego dla młodych rolników (2,6 mld EUR);

L.  mając na uwadze, że nie wszystkie państwa członkowskie w obrębie Unii posiadają rzeczywistą politykę na rzecz podejmowania działalności rolniczej i nie wszystkie wykorzystują wszelkie narzędzia, które udostępniono w ramach WPR, aby wspierać młodych rolników, w szczególności należący do drugiego filara środek z zakresu „wsparcia dla młodych rolników na rozpoczęcie działalności”;

M.  mając na uwadze, że młode kobiety, które przejmują odpowiedzialność za zarządzanie działalnością rolniczą, stanowią jedynie niewielki odsetek młodych rolników, a mimo to nie są jednolitą grupą, a tym samym mają różne potrzeby na początku tego rodzaju działalności zawodowej;

N.  mając na uwadze, że wymiana pokoleniowa musi być jednym z kluczowych priorytetów przyszłej WPR, która powinna zapewnić wspólne ramy polityczne dla strategii krajowych dostosowanych do konkretnych potrzeb, oraz że wspieranie tej wymiany jest jednym z niezbędnych warunków wstępnych utrzymania rolnictwa w całej UE oraz zachowania żywotności i atrakcyjności obszarów wiejskich, zwłaszcza dzięki zwiększaniu różnorodności gospodarstw i wspieraniu zrównoważonego rolnictwa rodzinnego;

O.  mając na uwadze, że dostęp do gruntów został uznany za jedną z głównych przeszkód stojących przed młodymi rolnikami i nowymi podmiotami na rynku rolnym, która utrzymuje się już od lat i wymaga skutecznych rozwiązań; mając na uwadze, że ich dostęp do gruntów utrudniają przede wszystkim z jednej strony utrata użytków rolnych wskutek zasklepiania gleby, urbanizacji, turystyki, projektów infrastrukturalnych, zmiany sposobu użytkowania i postępującego pustynnienia w wyniku zmiany klimatu, a z drugiej strony koncentracja gruntów w rękach jednego podmiotu; mając na uwadze, że spekulacyjne podwyżki cen stanowią poważny i coraz bardziej niepokojący problem nowych podmiotów i młodych rolników w wielu państwach członkowskich; mając na uwadze, że choć obecne środki wsparcia ułatwiają dostęp do finansowania lub kapitału, nie rozwiązują zasadniczej kwestii dotyczącej dostępu do gruntów w celu założenia nowych gospodarstw;

P.  mając na uwadze, że dla nowych podmiotów – takich jak młodzi rolnicy – szczególnym zagrożeniem jest zmienność cen oraz że rolnicy ci napotykają ponadto trudności w dostępie do finansowania oferowanego przez banki lub w ramach innych programów kredytowych ze względu na brak aktywów finansowych mogących stanowić zabezpieczenie;

Q.  mając na uwadze, że wsparcie UE dla młodych rolników powinno być w większym stopniu wsparciem ukierunkowanym, tak aby zapewnić wymianę pokoleniową oraz przeciwdziałać podupadaniu i koncentracji gospodarstw rolnych;

R.  mając na uwadze, że mimo unijnych środków wsparcia nadal występują wyzwania, którym należy sprostać, związane z rozpoczynaniem działalności rolniczej przez młodych rolników i wymianą pokoleniową w europejskim sektorze rolnym;

S.  mając na uwadze, że wśród nowych podmiotów kobiety wskazuje się jako głównego rolnika częściej niż w sektorze rolnym ogółem;

T.  mając na uwadze, że obraz demograficzny w niektórych regionach UE jest bardzo niezrównoważony – mieszka w nich niewielu młodych ludzi lub nie ma ich na danym obszarze w ogóle;

U.  mając na uwadze, że młodzi rolnicy i nowe podmioty stanowią ważne źródła innowacji i przedsiębiorczości w rolnictwie, przynosząc korzyści takie jak wprowadzanie nowej wiedzy lub technik, rozwijanie nowych modeli biznesowych opartych na użytkownikach końcowych, opracowywanie bardziej zrównoważonych systemów gospodarki rolnej, rozwijanie nowych modeli organizacyjnych (np. upraw wspólnych, płatności zaliczkowych, finansowania społecznościowego), zacieśnianie powiązań między rolnictwem a lokalną społecznością oraz dostosowywanie tradycyjnej wiedzy w celu opracowywania innowacji biznesowych (np. rzemieślniczej produkcji żywności);

V.  mając na uwadze, że duża część regionów górskich zmaga się ze szczególnymi trudnościami ze względu na niższe wskaźniki inwestycji, specyficzne warunki i uciążliwe ukształtowanie terenu, co zniechęca młodych ludzi do przejmowania lub rozpoczynania działalności w tych regionach;

W.  mając na uwadze, że niezbędnym warunkiem wstępnym jest zatem rozważenie bardziej elastycznego podejścia organów krajowych lub regionalnych przy stosowaniu programu dla młodych rolników w krajach, w których takie regiony występują;

X.  mając na uwadze, że nowe podmioty z reguły prowadzą mniejsze gospodarstwa i dlatego starają się uzyskać dostęp do czynników produkcji po konkurencyjnych cenach oraz produkować ilości niezbędne do osiągnięcia korzyści skali;

Y.  mając na uwadze, że 80 % dotacji w ramach WPR jest rozprowadzanych jedynie wśród 20 % unijnych gospodarstw, a rzeczywisty rozkład dotacji może być nawet bardziej nierównomierny, ponieważ dostępne dane statystyczne nie umożliwiają uzyskania informacji na temat własności i kontroli gospodarstw;

Z.  mając na uwadze, że w „Manifeście młodych rolników” ogłoszonym przez Europejską Radę Młodych Rolników w 2015 wezwano do: dostępu do gruntów i kredytu za pomocą środków pomocy publicznej; wprowadzenia regulacji, które położyłyby kres nieuczciwym praktykom handlowym w łańcuchu dostaw żywności; wprowadzenia środków ograniczających zmienność dochodów młodych rolników; oraz do wsparcia inwestycji i dostępu do gruntów, aby zabezpieczyć i chronić gleby oraz zoptymalizować użytkowanie gruntów przez młodych rolników na potrzeby produkcji żywności;

AA.  mając na uwadze, że młodzi rolnicy odgrywają kluczową rolę w ramach zrównoważonego, zróżnicowanego i sprzyjającego włączeniu społecznemu sektora rolnego, a także że wspieranie dostępu młodych rolników do sektora pozwoli zapewnić przyszłość produkcji żywności oraz ochronę środowiska i krajobrazu wiejskiego;

AB.  mając na uwadze, że skrajna zmienność cen produktów rolnych stanowczo zniechęca tych, którzy chcieliby rozpocząć działalność rolniczą, przez co często skupiają się oni na produktach niszowych zapewniających bardziej pewne marże zysku;

AC.  mając na uwadze, że w prawie UE zawarte są pojęcia „młodego rolnika” i „rolnika rozpoczynającego działalność rolniczą”;

AD.  mając na uwadze, że proces koncentracji gruntów nasila się oraz że w latach 2005–2015 liczba gospodarstw rolnych zmniejszyła się o około 3,8 mln, podczas gdy średnia wielkość gospodarstwa wzrosła o 36 %;

AE.  mając na uwadze, że w deklaracji z Cork 2.0 z dnia 6 września 2016 r. wyrażono obawę dotyczącą masowego opuszczania obszarów wiejskich oraz odpływu młodych ludzi, a także zwrócono uwagę na potrzebę zapewnienia, aby obszary i społeczności wiejskie (tereny wiejskie, gospodarstwa rolne, wsie i miasteczka) pozostawały atrakcyjnymi miejscami do życia i pracy przez zwiększanie dostępu mieszkańców wsi do usług takich jak szkoły, szpitale, w tym opieka położnicza, sieci szerokopasmowe i udogodnienia rekreacyjne z myślą o zwiększaniu dostępnych możliwości w zakresie wspierania przedsiębiorczości w obrębie dziedzin tradycyjnie związanych z wsią oraz nowych sektorów gospodarki;

AF.  mając na uwadze, że wymiana pokoleniowa zależy przede wszystkim od wykazania przez wyłonionych w wyborach – europejskich i krajowych – polityków i kadrę zarządzającą w sektorze, a zwłaszcza przedstawicieli starszego pokolenia, rzeczywistej woli w tym zakresie; mając na uwadze, że wola ta zakładałaby ambitną i spójną politykę o kompleksowym charakterze – czego aktualnie powiedzieć o niej nie można – która łączyć będzie jednocześnie narzędzia WPR i różnorodne instrumenty polityk krajowych w bardzo zróżnicowanych dziedzinach, takich jak grunty, finansowanie, sposoby wykorzystania i polityki w zakresie struktury gospodarstw, opodatkowania, prawa spadkowego, systemów emerytalnych, kształcenia itd.;

AG.  mając na uwadze, że młodzi europejscy rolnicy konkurują obecnie w szybko rozwijającym się sektorze rolnym oraz że innowacje, badania naukowe i rolnictwo precyzyjne mogą przyczynić się do poprawy wydajności rolnej, a jednocześnie umożliwić lepsze zarządzanie zasobami;

AH.  mając na uwadze, że łącznie złożone wnioski o wsparcie dla młodych rolników rozpoczynających działalność w ramach drugiego filaru WPR przekroczyły w niektórych państwach członkowskich wartość nowo zakładanych działalności przewidzianą na okres programowania 2014–2020;

AI.  mając na uwadze, że młodzi rolnicy oraz wszyscy pozostali rolnicy na terytorium UE produkują wyroby na jednolitym rynku europejskim i wprowadzają je na ten rynek, lecz nie obowiązują ich te same warunki prowadzenia działalności i udzielania kredytów w państwach członkowskich;

AJ.  mając na uwadze przyjęcie takich inicjatyw jak „działania UE na rzecz inteligentnych wsi”;

AK.  mając na uwadze, że należy utrzymać zaludnienie obszarów wiejskich zarówno przez młodszych ludzi w wieku produkcyjnym, jak i ludzi starszych;

Zalecenia

Budżet i dostęp do finansowania

1.  popiera utrzymanie silnej wspólnej polityki rolnej z myślą o zbliżającej się reformie tej polityki, ponieważ stanowiłaby ona główną zachętę dla ludzi młodych zamierzających rozpocząć działalność rolniczą;

2.  zwraca się o wdrożenie decyzji podjętych niedawno w rozporządzeniu (UE) 2017/2393 oraz o dalsze wsparcie programu dla młodych rolników poprzez podwyższenie maksymalnego pułapu krajowego przydziału środków do poziomu powyżej 2% na płatności obowiązkowe w ramach pierwszego filaru oraz zwiększenie stawki wsparcia w ramach drugiego filaru, żeby zachęcać do wymiany pokoleniowej; zaznacza także, że w przyszłości należy uwzględnić w WPR zwiększenie środków pomocowych na rozpoczęcie działalności dla młodych rolników (tzw. dotacji dla młodych rolników);

3.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w ramach rozporządzenia (UE) 2017/2393 państwa członkowskie mają możliwość zwiększenia przydziału środków dla młodych rolników z pierwszego filaru do 50 % istniejących progów (poprzednio 25 %); zaleca wydłużenie okresu, w którym gospodarstwo może korzystać z takiego wsparcia, aby zachęcić do wymiany pokoleniowej; pochwala także decyzję o dokonaniu – za pośrednictwem rozporządzenia (UE) 2017/2393 – przeglądu dolnej granicy dostępu do wsparcia w ramach pierwszego filaru, tj. jej zmiany z pięciu na dziesięć lat od czasu założenia działalności gospodarczej;

4.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2017/2393 młodzi rolnicy mogą korzystać ze wsparcia w ramach rozwoju obszarów wiejskich przy rozpoczynaniu działalności również w przypadku zakładania gospodarstwa wspólnie z innymi rolnikami, zarówno w wieku powyżej 40 lat, co sprzyja wymianie pokoleniowej, jak i młodymi, co zapewnia zwielokrotnione wsparcie;

5.  zauważa, że instrumenty WPR dla młodych rolników powinny być ukierunkowane na szczególne potrzeby młodych rolników, w tym ich potrzeby ekonomiczne i społeczne;

6.  zaleca różnicowanie wielkości pomocy między innymi w zależności od wieku i poziomu wyszkolenia młodych rolników;

7.  z zadowoleniem przyjmuje utworzenie przedstawionego przez Komisję i Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) w marcu 2015 r. instrumentu gwarancji rolnej, który powinien ułatwić młodym rolnikom dostęp do kredytu; zaleca poprawę dostępu do finansowania przez dopłaty do odsetek od pożyczek dla nowych podmiotów, w tym pożyczek od prywatnych operatorów finansowych, w szczególności przez wdrożenie instrumentów finansowych umożliwiających udzielanie młodym rolnikom pożyczek na inwestycje o zerowym oprocentowaniu; wzywa do usprawnienia współpracy z EBI i Europejskim Funduszem Inwestycyjnym, aby wspierać tworzenie instrumentów finansowych przeznaczonych dla młodych rolników we wszystkich państwach członkowskich;

8.  uważa, że należy sprzyjać powstawaniu nowych form finansowania społecznościowego w rolnictwie, które już teraz pojawiają się w UE w odniesieniu do nabywania gruntów z odroczonym terminem wykupu, które to finansowanie można połączyć z nowymi instrumentami finansowymi;

9.  zaleca poprawę oceny zdolności kredytowej gospodarstw rolnych przez banki i instytucje kredytowe, w tym przez wycenę instrumentów finansowych przewidzianych w ramach WPR;

10.  zaleca, aby zwiększyć dostęp młodych rolników do możliwości oferowanych przez europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne, w uzupełnieniu do wsparcia przewidzianego w WPR, w zakresie opracowywania i wdrażania instrumentów finansowych w formie pożyczek, gwarancji lub funduszy kapitałowych w celu zapewnienia dostępu do finansowania osobom, które tego potrzebują; zauważa, że solidny biznesplan stanowi zazwyczaj podstawę uzyskania finansowania i uważa, że konieczne jest przyjęcie zasad ostrożnego podejścia do zaciągania kredytów; podkreśla potrzebę zapewnienia mediacji dla rolników i zaleca w związku z tym, by obok środków wsparcia zagwarantować specjalistyczne niezależne usługi doradztwa finansowego;

11.  podkreśla potrzebę lepszego promowania przez państwa członkowskie programu dla młodych rolników i apeluje o wzmocnioną współpracę między organami krajowymi, regionalnymi i lokalnymi, aby rozpowszechniać informacje na temat narzędzi wsparcia dla młodych rolników;

12.  wzywa Komisję do zaproponowania środków wsparcia inwestycji w inteligentne rolnictwo, aby zwiększyć dostęp młodych rolników do osiągnięć technologicznych;

Zarządzanie wdrażanymi środkami i ich uproszczenie

13.  z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w reformie WPR na lata 2014–2020 wprowadzono nowe środki wspierające młodych rolników w zakładaniu gospodarstw; wyraża obawę, że poziom obciążeń administracyjnych często utrudnia korzystanie z tych środków; zauważa, że ogólne zarządzanie płatnościami bezpośrednimi i środkami programu rozwoju obszarów wiejskich jest postrzegane jako bardzo złożone i trudne, w szczególności przez nowe podmioty niezaznajomione z systemem płatności; zaleca większy wysiłek w celu uproszczenia procedur i skrócenia czasu potrzebnego na zatwierdzenie płatności;

14.  z zadowoleniem przyjmuje zmiany wprowadzone w rozporządzeniu (UE) 2017/2393 w zakresie wsparcia dla ludzi młodych w celu zapewnienia im większego dostępu do instrumentów finansowych i zwiększenia kwoty jednostkowej w odniesieniu do płatności w ramach pierwszego filaru;

15.  zwraca się o usystematyzowanie wsparcia na rzecz doradztwa, w szczególności dla tych młodych ludzi, którzy nie pochodzą ze środowiska wiejskiego;

16.  gratuluje Komisji zamiaru zwiększenia środków wsparcia wymiany pokoleniowej w kontekście kolejnej reformy WPR, lecz uważa, że takim nowym inicjatywom powinien towarzyszyć dostateczny budżet UE dla tej polityki, jako że w przeciwnym wypadku nie przyniosą one zamierzonego efektu zachęty;

17.  wyraża ubolewanie z powodu braku koordynacji między płatnościami na rzecz młodych rolników a wsparciem na rzecz rozpoczynania działalności, którymi to środkami pomocowymi zarządzają różne organy;

18.  apeluje, aby Komisja opracowała bardziej całościowe podejście, które zapewni większą liczbę synergii między formami wsparcia w ramach pierwszego filaru a środkami pomocowymi z drugiego filaru, przy czym te ostatnie powinny zostać wprowadzone przez wszystkie państwa członkowskie;

19.  zauważa, że większość nowo zakładanych gospodarstw funkcjonuje w konkurencyjnym środowisku o szybko zmieniających się warunkach; zaleca przyznanie unijnym rolnikom większej elastyczności w reagowaniu na zmieniające się warunki na rynku za pomocą biznesplanów; uważa, że należy rozważyć wprowadzenie zmian w transzach płatności;

20.  zauważa, że państwa członkowskie mają możliwość stosowania kolejnych instrumenty w ramach obu filarów WPR, i zachęca państwa członkowskie stojące przed szczególnymi wyzwaniami geograficznymi, jakimi są np. regiony górskie lub w niektórych przypadkach regiony w niekorzystnym położeniu, by rozważyły wprowadzenie mnożnika (wynoszącego np. 2), który uwzględnia liczbę zbiorów w roku lub zróżnicowanie upraw, jakie mogą być prowadzone w tych regionach, i który byłby stosowany w związku z udzielaniem wsparcia młodym rolnikom zamierzającym podjąć tam działalność, aby zachęcać do prowadzenia działalności w takich regionach w celu sprostania występującym w nich wyzwaniom demograficznym;

21.  przypomina, że nieuczciwe praktyki handlowe w łańcuchu dostaw żywności, których narzucanie wykorzystuje znaczne siły negocjacyjne nabywców, przetwórców lub przedsiębiorców w porównaniu z ich dostawcami, stanowią istotne zagrożenie dla stabilności działalności rolników, oraz wzywa Komisję, by przyjęła odpowiednie regulacje na szczeblu UE;

22.  wzywa państwa członkowskie do wprowadzenia niezbędnych zmian w obowiązujących regulacjach, aby przenieść do ustawodawstwa wszystkich państw członkowskich przepisy stanowiące, że wsparcie przeznaczone dla młodych ludzi w celu rozpoczęcia lub udoskonalenia działalności gospodarstwa rolnego jest kwalifikowane jako pomoc przyznawana w formie dopłat do kapitału, a nie pomoc bieżąca;

23.  uważa, że rolnicy muszą nadal sami decydować o gospodarowaniu własnymi gruntami oraz że aby gospodarstwa rolne mogły dobrze funkcjonować, muszą mieć swobodę i być elastyczne, jak każdy inny rodzaj przedsiębiorstwa;

24.  podkreśla, że płatności dla młodych rolników nie powinny być opóźniane, ale wypłacane okresowo i w przewidywalny sposób, aby zapobiegać zadłużaniu się młodych rolników opóźniającemu realizację ich projektów;

25.  nalega na przyjęcie podejścia nastawionego na wyniki, które pobudza rozwój nowych innowacji i lepsze zarządzanie zasobami, tym samym wzmacniając pozycję zmotywowanych młodych rolników;

26.  przypomina, że aby gospodarstwa rolne były wydajne z ekonomicznego punktu widzenia, należy zapewnić im możliwość powiększania, tak aby mogły osiągnąć progową wielkość odpowiadającą realiom gospodarczym rynku;

27.  podkreśla konieczność uwzględnienia zróżnicowania terytoriów, w szczególności terytoriów o niekorzystnych warunkach gospodarowania, które wymagają dostosowanego do potrzeb wsparcia;

Dostęp do ziemi i zwalczanie masowego wykupu i dzierżawy ziemi

28.  zauważa, że dostęp do gruntów stanowi jedną z największych przeszkód dla nowych podmiotów w dziedzinie rolnictwa w UE i że ogranicza go niska podaż gruntów oferowanych do sprzedaży lub dzierżawy w wielu regionach, a także konkurencja ze strony innych rolników, inwestorów i użytkujących grunty do celów mieszkalnych oraz problemy z uzyskaniem finansowania; uważa, że należy bardziej dogłębnie przeanalizować czynniki ograniczające dostęp do gruntów w każdym państwie członkowskim; uważa, że problem dostępu do gruntów zaostrza dodatkowo obecna struktura płatności bezpośrednich, która może prowadzić do wyższych kosztów dzierżawy i nabycia, wymaga minimalnego aktywnego użytkowania gruntu i przewiduje dotacje głównie w oparciu o własność gruntu; uważa, że niektórzy rolnicy – niezależnie od tego czy są właścicielami czy dzierżawcami gruntów – wykazują skłonność do dalszego prowadzenia działalności, aby nadal korzystać z dotacji za pośrednictwem usług podwykonawców, aby wykorzystać posiadane grunty, bądź wykonując prace na posiadanych gruntach w jedynie minimalnym zakresie; zaleca zwiększenie wymaganych poziomów aktywności, z uwzględnieniem nowych modeli rolnictwa, przy przyznawaniu płatności, tak aby wynagradzały osiągnięcie określonych wyników (np. rzeczywisty czas przeznaczony na rolnictwo, także z uwzględnieniem najnowszych innowacji, przynoszenie określonych korzyści środowiskowych lub społecznych); zaleca również wprowadzenie zakazu nieuzasadnionego kumulowania dotacji z pobieraniem świadczeń emerytalnych;

29.  przypomina, że w celu osiągnięcia zrównoważenia rolnictwa młodzi rolnicy muszą być w stanie inwestować i nabywać grunty rolne, a także uzyskiwać nowe lub używane maszyny oraz optymalizować stosowane techniki rolnicze;

30.  przypomina, że właściciele muszą mieć prawo do sprzedawania wybranym przez siebie nabywcom, i zwraca się do Komisji o ułatwienie przekazywania ziem, w szczególności ich dziedziczenia, aby ułatwić osobom młodym zakładanie gospodarstw rolnych;

31.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do podjęcia działań zmierzających do przeciwdziałania spekulowania gruntami rolnymi, jako że dostęp do gruntów stanowi poważny problem, z którym borykają się młodzi rolnicy i nowe podmioty w rolnictwie;

32.  apeluje do Komisji o ustanowienie zaleceń na szczeblu Unii Europejskiej wspierających aktywną politykę krajową w zakresie dostępu do gruntów w oparciu o najlepsze praktyki;

33.  apeluje do państw członkowskich, by w pierwszej kolejności zapewniały dostęp do gruntów rolnych nowym podmiotom i młodym rolnikom, dzięki pełnemu wykorzystaniu instrumentów regulacyjnych, które zostały już wdrożone w niektórych państwach członkowskich, zgodnie z komunikatem wyjaśniającym Komisji w sprawie nabywania gruntów rolnych i prawem Unii Europejskiej(6); w związku z tym uważa, że państwa członkowskie mogłyby opracować narzędzia, takie jak banki gruntów, w celu dalszego ułatwienia dostępu do gruntów i mapy gruntów niezabudowanych do dyspozycji młodych rolników;

34.  uważa, że młodym rolnikom powinno przysługiwać odstępstwo od obecnego limitu wynoszącego 10 % na inwestycje gruntowe przewidzianego w rozporządzeniu delegowanym (UE) nr 480/2014 z dnia 3 marca 2014 r. dotyczącym funduszy strukturalnych i przepisów ogólnych w sprawie pomocy państwa;

35.  apeluje, aby pomoc w większym stopniu ukierunkowano na obszary odizolowane, słabo zaludnione bądź najdotkliwiej odczuwające niewystarczający stopień wymiany pokoleniowej;

36.  zwraca się do Komisji o wspieranie dzielenia się najlepszymi praktykami w zakresie dostępu do gruntów w państwach członkowskich;

37.  wzywa Komisję do sporządzenia oceny bezpośredniego i pośredniego wpływu wykupu gruntów i gospodarstw rolnych przez rezydentów spoza UE na dostępność i cenę gruntów;

38.  proponuje, aby państwa członkowskie – w ramach odnośnych strategii krajowych – wspomagały świadczenie usług doradztwa rolniczego i zarządzania gospodarstwami rolnymi w celu wspierania i ułatwiania obrotu ziemią i wprowadzenia usług planowania dziedziczenia;

39.  apeluje, aby wszystkie państwa członkowskie wprowadziły wsparcie na rzecz przekazywania gospodarstw rolnych, tak aby wspierać głównych gospodarzy w wieku powyżej 55 lat nieposiadających spadkobierców, którzy mogą na emeryturze znaleźć się w niepewnej sytuacji, jeśli przekażą część lub całość swojego gospodarstwa jednemu lub większej liczbie młodych rolników;

40.  wzywa państwa członkowskie do wdrożenia mechanizmów gwarantujących współwłasność gospodarstw rolnych ze zwróceniem szczególnej uwagi na sytuację młodych kobiet, aby zapewnić poszanowanie ich praw;

41.  uważa, że ta definicja rolnika aktywnego zawodowo nie może skutkować żadnymi obciążeniami administracyjnymi poza tymi wynikającymi z najnowszej reformy ani ograniczać dostępu do rolnictwa młodym ludziom przez narzucenie zbyt rygorystycznych warunków;

42.  zauważa, że w wielu państwach członkowskich przeszkodą dla wymiany pokoleniowej i dostępu młodych ludzi do gruntów rolnych jest późne dziedziczenie; zauważa, że w obecnej WPR nie przewiduje się już zachęt dla starszych rolników do przekazywania prowadzonej działalności młodszym pokoleniom; zaleca ponowne rozważenie wdrożenia środków mogących motywować starszych rolników do przekazywania swoich gospodarstw młodym rolnikom, takich jak „system wycofywania się z gospodarstw rolnych” i inne zachęty do przechodzenia na emeryturę, tak aby przeciwdziałać koncentracji gruntów realizowanej przez rolników z sąsiedztwa; podkreśla znaczenie struktur prawnych takich jak grupy rolne wspólnego gospodarowania (GAEC), które mogą umożliwić młodym osobom wspólne zakładanie gospodarstw i ułatwić przekazywanie gospodarstw między pokoleniami;

43.  wzywa Komisję i państwa członkowskie, by wspierały korzystanie z możliwości dostępnych w ramach rozwoju obszarów wiejskich, aby stymulować nowe działania mające na celu wspomaganie obrotu gruntami, takie jak banki ziemi, inicjatywy na rzecz łączenia zbywców gruntów rolnych z potencjalnymi nabywcami oraz inne promowane na szczeblu lokalnym inicjatywy ułatwiające nowym podmiotom dostęp do ziemi;

44.  uważa, że młodzi rolnicy na całym terytorium Unii powinni mieć dostęp do kredytów na tych samych warunkach i o takich samych stopach procentowych, których nie należy różnicować; w związku z tym wzywa Komisję, aby wraz z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym stworzyła odpowiednie środki wsparcia i linie kredytowe dla młodych rolników;

45.  zwraca się o promowanie nowych modeli współpracy między pokoleniami rolników przez partnerstwa, uprawy wspólne, spółdzielnie maszyn rolniczych, dzierżawę długoterminową i inne porozumienia długoterminowe, umowy między gospodarstwami rolnymi oraz środki na rzecz organizacji krajowych lub regionalnych zaangażowanych we wspieranie i w ułatwianie usług nawiązywania kontaktów zawodowych między starszymi i młodszymi rolnikami (np. usług obrotu gruntami);

46.  stwierdza, że stworzenie większej i silniejszej organizacji rolników – przez zakładanie spółdzielni i zrzeszanie się w organizacjach producentów, w sektorach regulowanych na szczeblu europejskim przez rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku – może przyczynić się do zwiększenia rentowności działalności rolniczej i stanowić zabezpieczenie dochodu rolników, w szczególności młodych, zapewniając pomoc w podejmowaniu decyzji produkcyjnych i jak najlepsze wykorzystanie właściwości obszarów wiejskich; stwierdza, że reforma strukturalna organizacji producentów, mająca na celu zwiększenie ich odpowiedzialności, oraz zrzeszenie się większej liczby rolników mogą skutecznie przyczynić się przede wszystkim do ochrony i zwiększenia rentowności sektora;

47.  zwraca uwagę na różnicę między wymianą pokoleniową w rodzinie a nowymi podmiotami; uważa, że szkolenia i kursy zawodowe muszą być dostosowane do osób zamierzających przejąć rodzinne przedsiębiorstwo lub osób planujących rozpoczęcie działalności, odpowiednio do ich potrzeb;

48.  podkreśla, że należy zachęcać młode kobiety do przyjmowania odpowiedzialności za zarządzanie w rolnictwie i należy udzielić im odpowiedniego wsparcia pod względem dostępu do ziemi, kredytów i pogłębionej wiedzy na temat zasad i przepisów;

49.  uważa, że decyzja o uregulowaniu dostępu do gruntów rolnych i o wprowadzeniu zachęt bądź ograniczeń w tym zakresie pozostaje w gestii państw członkowskich, zwłaszcza w celu zaradzenia występującym w UE zjawiskom masowego wykupu i dzierżawy ziemi oraz w celu zachęcania młodych rolników do podejmowania działalności rolniczej;

50.  wzywa Komisję, aby wraz z państwami członkowskimi i zainteresowanymi stronami rozwijała dalej niedawno przyjęty komunikat w sprawie systemu kryteriów rynku gruntów w celu zagwarantowania, że prawo UE rzeczywiście zapewnia równe warunki dla wszystkich potencjalnych nabywców gruntów – z uwzględnieniem pozytywnej dyskryminacji na rzecz unijnych rolników – oraz w celu zapewnienia państwom członkowskim absolutnej jasności, w kontekście czterech podstawowych swobód, jakie środki regulacji rynku są dozwolone, aby umożliwić rolnikom łatwiejsze pozyskiwanie gruntów do celów związanych z rolnictwem i leśnictwem; apeluje do Komisji o zawieszenie toczącego się postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, które ma na celu dokonanie oceny zgodności z prawem UE przepisów państw członkowskich dotyczących sprzedaży gruntów rolnych, do czasu opublikowania ostatecznego komunikatu zawierającego wspomniane wcześniej kryteria;

51.  uważa za konieczne, aby krajowe polityki dotyczące gruntów, ich przeznaczenia i zagospodarowania przestrzennego (infrastruktura transportowa itd.) uwzględniały zjawiska marnotrawienia gruntów i ich porzucania, tak aby możliwa była ich rekultywacja, w celu zapewnienia większej powierzchni gruntów dostępnych pod zakładanie gospodarstw przez młodych rolników;

52.  przyjmuje z zadowoleniem komunikat wyjaśniający Komisji w sprawie nabywania gruntów rolnych i prawa Unii Europejskiej, ale zwraca uwagę na fakt, że w komunikacie nie opisano w wystarczającym zakresie sposobu uregulowania nabywania udziałów przez grupy przedsiębiorstw, które często prowadzą działalność w wymiarze transnarodowym; wzywa Komisję do uaktualnienia komunikatu w tym zakresie;

53.  podkreśla znaczenie spójności między lokalnymi, krajowymi i unijnymi środkami dla młodych rolników; wzywa państwa członkowskie do ułatwienia wymiany pokoleń, np. za pośrednictwem przepisów prawa spadkowego i podatkowego, zasad dostępu do ziemi, planowania przestrzennego i strategii dziedziczenia gospodarstw rolnych;

54.  wzywa państwa członkowskie do ułatwienia kobietom sprawiedliwego dostępu do gruntów, aby zachęcić je do osiedlania się na obszarach wiejskich i odgrywania aktywnej roli w sektorze rolnym;

55.  apeluje do Komisji o sfinansowanie badania dotyczącego obecnej sytuacji w zakresie koncentracji gruntów w UE i uwzględniającego zjawisko grup przedsiębiorstw ze spółkami zależnymi, które nabywają i kontrolują grunty przez nabywanie udziałów, oraz analizującego zagrożenia, jakie koncentracja gruntów stwarza nie tylko w odniesieniu do dostępu młodych rolników i nowych podmiotów do ziemi, ale również pod względem dostaw żywności, zatrudnienia, środowiska naturalnego, jakości gleby i ogólnie rozwoju obszarów wiejskich;

56.  uważa, że UE musi koniecznie dysponować prawodawstwem dotyczącym jakości gruntów, która w dalszym ciągu się obniża ze względu na nieodpowiedni rozwój obszarów rolnych; zaznacza, że ta degradacja gleby wywiera wpływ na rynek i ceny gruntów, jak również na zdolność tych gruntów do rodzenia plonów, które przecież przekazywane są przyszłym pokoleniom młodych rolników;

57.  zauważa, że obecny system płatności w ramach WPR, zwłaszcza płatności niezwiązane z wielkością produkcji, nie sprzyjają transferowi gruntów rolnych ani nie chronią odpowiednio młodych przedsiębiorców rolnych przed zmiennością cen produktów rolnych, na którą są oni bardziej narażeni z oczywistych powodów związanych z brakiem doświadczenia i praktyki oraz ograniczonym dostępem do instrumentów finansowych;

Szkolenia, innowacje i komunikacja

58.  zwraca uwagę na potrzebę modernizacji szkoleń zawodowych dostępnych na obszarach wiejskich oraz nadania tym szkoleniom większego znaczenia, przy aktywnym zaangażowaniu krajowych służb doradczych; uważa, że należy ułatwić dostęp do Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS) oraz zwiększyć budżet przeznaczony na szkolenia zawodowe na obszarach wiejskich;

59.  zwraca uwagę na najnowszą unijną inicjatywę, jaką jest Europejski Korpus Solidarności, który stwarza możliwości dla młodych ludzi w zakresie wolontariatu lub pracy w projektach w dziedzinie zasobów naturalnych oraz w różnych obszarach, takich jak rolnictwo, leśnictwo i rybołówstwo;

60.  zaleca wspieranie przystępowania tych młodych ludzi do spółdzielni, w których automatycznie otrzymają oni istotne porady w zakresie udostępniania produktów na rynku, produkcji oraz innych aspektów związanych z prowadzonym gospodarstwem rolnym;

61.  podkreśla konieczność przeglądu kryteriów wsparcia udzielanego w celu przystępowania ludzi młodych do spółek, w których nie będą oni pełnić funkcji kontrolnych, w którym to przypadku otrzymywane wsparcie powinno być proporcjonalne do wpływu danej osoby młodej na działalność spółki;

62.  wzywa Komisję i państwa członkowskie, by zapewniły większe możliwości szkoleniowe i doradcze dla przyszłych i obecnych młodych rolników, w tym w odniesieniu do umiejętności w zakresie zakładania działalności gospodarczej w rolnictwie, umiejętności technologicznych, finansowych i związanych z przedsiębiorczością, takich jak marketing, tworzenie sieci kontaktów, komunikacja, innowacja, wielofunkcyjność, dywersyfikacja i specjalistyczna wiedza finansowa;

63.  wzywa Komisję i państwa członkowskie, by zapewniły większe możliwości szkoleniowe i zwiększyły liczbę możliwości i zachęt w zakresie mobilności międzynarodowej; zachęca do ustanowienia programu typu Erasmus związanego ze szkoleniem zawodowym, aby umożliwić zwiększenie umiejętności i doświadczenia młodych rolników, również w odniesieniu do nowych technologii i nowych modeli biznesowych, a także aby pozwolić na skuteczny i sprawny transfer wiedzy;

64.  uważa, że należy sprzyjać rozwojowi sieci kontaktów badaczy, naukowców, menedżerów i młodych rolników europejskich zainteresowanych szukaniem nowych modeli rozwoju biznesu w celu opracowania innowacyjnych rozwiązań spełniających potrzeby społeczne i rynkowe nowych przedsiębiorstw wiejskich;

65.  apeluje do Komisji i państw członkowskich o udostępnianie młodym rolnikom i nowym podmiotom informacji na temat innowacyjnych i niekonwencjonalnych podejść, które będą najbardziej przydatne w przypadku zakładania nowego gospodarstwa, takich jak rozwijanie nowych modeli biznesowych opartych na użytkownikach końcowych, opracowywanie bardziej zrównoważonych systemów gospodarki rolnej, rozwijanie nowych modeli organizacyjnych (np. upraw wspólnych, płatności zaliczkowych, finansowania społecznościowego), zacieśnienie powiązań między rolnictwem a lokalną społecznością oraz dostosowywanie tradycyjnej wiedzy w celu opracowywania innowacji biznesowych (np. rzemieślniczej produkcji żywności);

66.  mając na celu maksymalne ograniczenie upadania przedsiębiorstw, wzywa do zastosowania mechanizmu monitorowania lub doradztwa na rzecz przedsiębiorstw, aby w dalszym ciągu wspierać osobę młodą w procesie podejmowania decyzji, przynajmniej w ciągu pierwszych trzech lat prowadzenia działalności;

67.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do wspierania inicjatyw, takich jak inicjatywa „Jutro zostanę rolnikiem”, która ma na celu propagowanie wśród osób młodych zawodu rolnika i przedstawienie im wszystkich informacji niezbędnych do zdobycia wykształcenia i założenia gospodarstwa;

68.  uważa za istotne, aby tworzyć otoczenie sprzyjające dopuszczaniu osób młodych do zawodów rolniczych za pośrednictwem struktur zbiorowych i solidarnościowych, takich jak grupy rolne wspólnego gospodarowania (stowarzyszenia rolników), spółdzielnie wspólnego wykorzystywania sprzętu rolniczego, spółdzielnie zajmujące się przetwórstwem i wprowadzeniem produktów rolnych do obrotu, grupy na rzecz wspólnego wykorzystywania siły roboczej, usługi w ramach zastępstwa, grupy wzajemnej pomocy, zrzeszenia popularyzujące rolnictwo i innowacyjność, stowarzyszenia rolników konsumentów, sieci między podmiotami rolnymi i podmiotami spoza rolnictwa (LEADER) itp.; podkreśla, że te formy organizacyjne umożliwiają wymianę doświadczeń i porad, jak również podział niektórych obowiązków, co ma istotne znaczenie dla skarbu państwa i dochodów ludzi młodych, którzy są często zmuszeni ponosić znaczne nakłady inwestycyjne w pierwszym okresie działalności;

69.  zauważa, że należy zagwarantować, iż młodzi ludzie z obszarów wiejskich nie są dyskryminowani w stosunku do młodych ludzi mieszkających w ośrodkach miejskich pod względem oferowanych usług i infrastruktury (np. dostępu do szybkich łączy szerokopasmowych, szkół i przedszkoli, dróg itp.); stwierdza, że należy zatem zapewnić młodym rolnikom na obszarach wiejskich możliwość rozwoju gospodarstwa i utrzymania rodziny;

70.  wzywa do wspierania przedsiębiorczości kobiet i podejmowanych przez nie inicjatyw, w szczególności przez promowanie posiadania praw własności przez kobiety, sieci współpracy młodych kobiet będących rolnikami, kobiet rozpoczynających działalność i kobiet-przedsiębiorców oraz do kształtowania warunków ramowych w sektorze finansowym ułatwiających kobietom-przedsiębiorcom prowadzącym działalność na obszarach wiejskich uzyskanie dostępu do inwestycji i kredytów dającego im możliwość rozwijania działalności gospodarczej, dzięki której będą mogły mieć stabilną sytuację życiową;

71.  uważa, że wymiana pokoleniowa opiera się na atrakcyjności zawodu rolnika, ale przede wszystkim na zdolności do generowania z uzyskiwanych dochodów wynagrodzenia dla tych, którzy pragną się w ten sposób utrzymywać; podkreśla, że aby rolnictwo było opłacalne, WPR musi umożliwiać pewien stopień regulacji rynku, w szczególności gdy rynki te nie funkcjonują dobrze i są przyczyną sytuacji kryzysowych; zaznacza, że obecna deregulacja rynków negatywnie wpływa na rozwój rolnictwa i z zasady uderza mocniej w młodych rolników, którzy założyli gospodarstwa i są poważnie zadłużeni ze względu na poniesione na początku działalności nakłady inwestycyjne;

Usługi publiczne

72.  uważa, że rozwój nowoczesnych ekologicznych praktyk rolnych i nowe modele biznesowe uczynią rolnictwo atrakcyjniejszym dla młodych rolników; podkreśla, że młodzi rolnicy muszą być wyszkoleni i wykwalifikowani w zakresie najnowszych technologii, aby sprostać w szczególności obecnym i przyszłym wyzwaniom środowiskowym; podkreśla potrzebę wspierania innowacyjnych i niekonwencjonalnych podejść, takich jak agroekologia, nowe modele biznesowe oparte na użytkownikach końcowych, cyfrowe technologie rolne i inteligentne rozwiązania, oraz wzywa Komisję, aby pilnie zapewniła uwzględnienie tej kwestii w przyszłej WPR;

73.  zauważa, że młodzi rolnicy mają ogromny potencjał w zakresie innowacyjności i dywersyfikacji, gdyż chętniej wkraczają na nowe rynki, wprowadzają nowe metody produkcji i najlepiej wykorzystują postęp technologiczny i innowacje w sektorze rolnictwa, dzięki czemu mogą przyczynić się w szczególności do rozwiązania wyzwań w dziedzinie środowiska, przed którymi stoi rolnictwo; w związku z tym uważa, że należy zapewnić decydujące wsparcie dla ludzi młodych zamierzających wprowadzać innowacyjne techniki i procesy produkcyjne, takie jak systemy rolnictwa precyzyjnego i uprawy konserwującej, mające na celu zwiększenie rentowności i zrównoważenia środowiskowego sektora rolnego; wzywa Komisję do zintensyfikowania badań nad wykorzystaniem technologii i praktyk rolniczych umożliwiających prowadzenie zrównoważonego rolnictwa o niewielkim wpływie na środowisko; podkreśla, że w celu zapewnienia konkurencyjności rolnictwu w UE niezbędne jest tworzenie i utrzymywanie nowych miejsc pracy, promowanie innowacyjności oraz cyfryzacja w dziedzinie kształcenia zawodowego dla rolników;

74.  podkreśla, że rolnicy potrzebują dostępu do infrastruktury, przystępnych cenowo i wysokiej jakości obiektów i usług publicznych, w tym opieki zdrowotnej, edukacji, szybkich łączy szerokopasmowych, pomocy, szkoleń, usług kulturalnych, urzędów pocztowych, transportu publicznego oraz dróg; zauważa, że młodzi ludzie żyjący na obszarach wiejskich powinni mieć zapewnione takie same warunki i stopę życiową jak mieszkańcy obszarów miejskich, aby dodatkowo nie pogłębiać zjawiska ucieczki z obszarów wiejskich i różnic regionalnych;

75.  zwraca się do Komisji i państw członkowskich o zdecydowane zaangażowanie na rzecz utworzenia bezpośrednich kanałów wprowadzania do obrotu, umożliwiających młodym rolnikom sprzedaż produktów na rynkach lokalnych w bardziej zrównoważony sposób i z większym zyskiem;

76.  zauważa, że wymiana pokoleniowa stanowi warunek konieczny dla stałego rozwoju rolnictwa i obszarów wiejskich w Europie;

77.  wzywa Komisję do opracowania „agendy wiejskiej”, która musi obejmować skoordynowane działania w ramach różnych unijnych, krajowych, regionalnych i lokalnych polityk rozwoju obszarów wiejskich;

78.  podkreśla, że WPR wymaga inteligentnych podejść, ponieważ nowe rozwiązania stanowią o atrakcyjności życia na obszarach wiejskich i wsi dla młodych ludzi;

Środki mające na celu walkę z wyludnianiem się obszarów wiejskich

79.  uważa, że należy zaoferować młodym rolnikom długoterminowe perspektywy, aby zapobiec wyludnianiu się obszarów wiejskich, w związku z czym apeluje do Komisji i państw członkowskich o rozważenie nowych inicjatyw na rzecz zagwarantowania dostatecznej infrastruktury na obszarach wiejskich w celu wsparcia nowych przedsiębiorców i ich rodzin;

80.  zaleca w tym kontekście zwrócenie uwagi na harmonizację działań w ramach programów rozwoju obszarów wiejskich i pierwszego filaru WPR, działań w ramach unijnej polityki spójności oraz działań na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym, aby zwiększyć ich skuteczność;

81.  przypomina, że innowacje dotyczą nie tylko technik rolniczych i nowych maszyn, ale także obejmują opracowanie nowych modeli biznesowych, w tym narzędzi marketingowych i sprzedażowych, szkoleń oraz gromadzenia danych i informacji;

82.  wzywa Komisję, aby w nadchodzącej reformie WPR ukierunkowała płatności bezpośrednie na małe gospodarstwa i rolnictwo agroekologiczne, ponieważ przyniesie to nieproporcjonalnie duże korzyści młodszym rolnikom i rolnikom rozpoczynającym działalność;

83.  podkreśla, że obszary wiejskie powinny również dysponować usługami, które łagodzą presje związane z rolnictwem, takimi jak doradztwo zawodowe, doradztwo finansowe oraz doradztwo na temat zarządzania gospodarstwem;

84.  podkreśla potrzebę zapewnienia łączy szerokopasmowych na obszarach wiejskich i odległych; z zadowoleniem przyjmuje różne inicjatywy w obszarze „inteligentnych wsi”, których ostatecznym celem musi być stworzenie nowych możliwości zatrudnienia i zapewnienie zatrudnienia młodym ludziom na obszarach wiejskich w formie działalności uzupełniającej w gospodarstwach lub działalności pozarolniczej (opieka społeczna, mobilność, opieka zdrowotna, turystyka, energetyka); uważa, że wobec wzrostu produktywności w rolnictwie i spadku cen produktów rolnych coraz trudniej będzie generować wystarczające dochody z podstawowej działalności rolniczej, w szczególności w małych gospodarstwach;

85.  uważa, że każda skuteczna strategia na rzecz wymiany pokoleń i wsparcia młodych rolników powinna opierać się na całościowym podejściu, aby ułatwiać młodym rolnikom dostęp do ziemi, finansowania, usług doradczych i szkoleń oraz uwzględniać wymianę międzypokoleniową z korzyścią dla młodych i starszych rolników; podkreśla, że dzięki temu rolnictwo, które ma podstawowe znaczenie dla ludzkości, powinno stać się atrakcyjnym zajęciem dla młodych rolników i szerzej rozumianego społeczeństwa;

86.  zauważa, że intensywne wsparcie młodych rolników i rozwój nowych aktywności gospodarczych w sektorze rolnym w UE stanowią niezbędne środki decydujące o przyszłości obszarów wiejskich i należy je kontynuować w ramach nowej WPR po roku 2020;

Środowisko i zrównoważony rozwój

87.  wzywa Komisję do zapewnienia większej spójności środków ochrony środowiska oraz ich harmonizacji; przypomina, że środki przewidziane dla młodych rolników muszą być czytelne i łatwe do wdrożenia;

88.  uważa, że aby utrzymać zaludnienie obszarów wiejskich oraz zapewnić osobom tam mieszkającym standard życia podobny do standardu życia na obszarach miejskich, należy pilnie usunąć bariery regulacyjne i administracyjne w celu umożliwienia rolnikom prowadzenia uzupełniającej działalności rolniczej i działalności pozarolniczej przede wszystkim w sektorach opieki społecznej, opieki zdrowotnej, turystyki, mobilności osób starszych i energetyki, tym samym zapewniając odpowiednie dochody rolnikom i ich rodzinom oraz zmniejszając ryzyko wyludniania się wsi;

89.  wzywa do dialogu ze społeczeństwem na temat przyszłości sektora rolno-spożywczego w celu przedstawienia rzeczywistego obrazu działalności rolnej oraz poszerzania wiedzy dotyczącej zawodu „rolnika” i wytwarzania produktów spożywczych;

Inne

90.  wzywa Komisję i państwa członkowskie, by podjęły środki w celu zabezpieczenia dochodów rolników na wypadek zagrożeń klimatycznych, sanitarnych i ekonomicznych i zwiększyły w ten sposób odporność gospodarstw rolnych, w szczególności przez wdrożenie nowych narzędzi zarządzania ryzykiem i wzmocnienie już istniejących;

91.  przypomina o specyfice regionów najbardziej oddalonych UE, gdzie panują wyjątkowe i zupełnie odmienne niż na kontynencie europejskim warunki środowiskowe, klimatyczne i sanitarne, i wzywa w związku z tym, by zgodnie z art. 349 TFUE w większym stopniu uwzględniać te regiony oraz ich specyficzne potrzeby i atuty w procesie wdrażania i opracowania instrumentów WPR skierowanych do młodych rolników, w tym w zakresie dostępu do finansowania;

92.  podkreśla, że przede wszystkim małe i rodzinne gospodarstwa, które funkcjonują w utrudnionych warunkach i poszukują dla siebie dodatkowego dochodu, powinny być jeszcze silniej wspierane, na przykład poprzez finansowanie usług doradczych lub innowacyjnych modeli biznesowych;

93.  zaleca, aby wymiana pokoleń uwzględniała również wymianę międzypokoleniową z korzyścią dla młodych i starszych rolników; odnotowuje znaczenie sporządzania przez rolników planów dziedziczenia gospodarstw i potrzebę istnienia płatności przejściowej ułatwiającej takie dziedziczenie;

o
o   o

94.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji, Europejskiemu Trybunałowi Obrachunkowemu oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.

(1) Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 487.
(2) Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 608.
(3) Dz.U. L 350 z 29.12.2017, s. 15.
(4) Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0197.
(5) Dz.U. C 207 z 30.6.2017, s. 57.
(6) Dz.U. L 350 z 18.10.2017, s. 5.


Wieloletni plan w odniesieniu do stad dennych w Morzu Północnym oraz połowów eksploatujących te stada ***I
PDF 407kWORD 53k
Rezolucja
Tekst
Załącznik
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 29 maja 2018 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ustanowienia wieloletniego planu w odniesieniu do stad dennych w Morzu Północnym oraz połowów eksploatujących te stada oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 676/2007 i rozporządzenie Rady (WE) nr 1342/2008 (COM(2016)0493 – C8-0336/2016 – 2016/0238(COD))
P8_TA(2018)0212A8-0263/2017

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2016)0493),

–  uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 43 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C8-0336/2016),

–  uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając oficjalną notyfikację z dnia 29 marca 2017 r. wystosowaną przez rząd Zjednoczonego Królestwa na mocy art. 50 Traktatu o Unii Europejskiej, dotyczącą zamiaru wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z Unii Europejskiej,

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 14 grudnia 2016 r.(1),

—  uwzględniając wstępne porozumienie zatwierdzone przez komisję przedmiotowo właściwą na podstawie art. 69f ust. 4 Regulaminu oraz przekazane pismem z dnia 7 marca 2018 r. zobowiązanie przedstawiciela Rady do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 59 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Rybołówstwa (A8-0263/2017),

1.  przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu(2);

2.  zatwierdza wspólne oświadczenia Parlamentu Europejskiego i Rady załączone do niniejszej rezolucji, które zostaną opublikowane w serii L Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej razem z ostatecznym aktem ustawodawczym;

3.  zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie;

4.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 29 maja 2018 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/... ustanawiającego wieloletni plan w odniesieniu do stad dennych w Morzu Północnym oraz połowów eksploatujących te stada, określającego szczegóły realizacji obowiązku wyładunku w Morzu Północnym oraz uchylającego rozporządzenia Rady (WE) nr 676/2007 i (WE) nr 1342/2008

(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, rozporządzenia (UE) 2018/973.)

ZAŁĄCZNIK DO REZOLUCJI USTAWODAWCZEJ

WSPÓLNE OŚWIADCZENIA

Wspólne oświadczenie Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie gatunków objętych zakazem połowów

Rozporządzenie, które ma zostać przyjęte w oparciu o wniosek Komisji w sprawie zachowania zasobów rybnych i ochrony ekosystemów morskich za pomocą środków technicznych (2016/0074(COD)), powinno zawierać, między innymi, przepisy dotyczące gatunków objętych zakazem połowów. Z tego powodu obie instytucje postanowiły nie ujmować w tym rozporządzeniu listy dotyczącej Morza Północnego (2016/0238(COD)).

Wspólne oświadczenie Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie kontroli

Parlament Europejski i Rada włączą następujące przepisy w sprawie kontroli do następnego przeglądu rozporządzenia w sprawie kontroli (rozporządzenie (WE) nr 1224/2009) w zakresie, w jakim będą one właściwe dla Morza Północnego: uprzednie powiadomienia, wymogi dotyczące dziennika pokładowego, wyznaczone porty i inne przepisy dotyczące kontroli.

(1) Dz.U. C 75 z 10.3.2017, s. 109.
(2) Niniejsze stanowisko zastępuje poprawki przyjęte dnia 14 września 2017 r. (Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0357).


Delegowanie pracowników w ramach świadczenia usług ***I
PDF 143kWORD 52k
Rezolucja
Tekst
Załącznik
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 29 maja 2018 r. w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywę 96/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 1996 r. dotyczącą delegowania pracowników w ramach świadczenia usług (COM(2016)0128 – C8-0114/2016 – 2016/0070(COD))
P8_TA(2018)0213A8-0319/2017

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2016)0128),

–  uwzględniając art. 294 ust. 2, art. 53 ust. 1 i art. 62 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C8-0114/2016),

–  uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając uzasadnione opinie przedstawione – na mocy protokołu nr 2 w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności – przez parlament Bułgarii, Czeską Izbę Poselską i Senat Republiki Czeskiej, parlament Danii, parlament Estonii, parlament Chorwacji, parlament Łotwy, parlament Litwy, parlament Węgier, Sejm i Senat Rzeczpospolitej Polskiej, Rumuńską Izbę Deputowanych i Senat Rumunii oraz Radę Narodową Republiki Słowackiej, w których stwierdzono, że projekt aktu ustawodawczego nie jest zgodny z zasadą pomocniczości,

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 14 grudnia 2016 r.(1),

–  uwzględniając opinię Komitetu Regionów z dnia 7 grudnia 2016 r.(2),

—  uwzględniając wstępne porozumienie zatwierdzone przez komisję przedmiotowo właściwą na podstawie art. 69f ust. 4 Regulaminu oraz przekazane pismem z dnia 11 kwietnia 2018 r. zobowiązanie przedstawiciela Rady do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 59 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych oraz opinie Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów, jak również Komisji Prawnej (A8-0319/2017),

1.  przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu;

2.  przyjmuje do wiadomości oświadczenie Komisji załączone do niniejszej rezolucji;

3.  zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie;

4.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 29 maja 2018 r. w celu przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/...zmieniającej dyrektywę 96/71/WE dotyczącą delegowania pracowników w ramach świadczenia usług

(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, dyrektywy (UE) 2018/957.)

ZALACZNIK DO REZOLUCJI USTAWODWCZEJ

OŚWIADCZENIE KOMISJI EUROPEJSKIEJ

Art. 3 ust. 7 akapit drugi dyrektywy 96/71/WE w brzmieniu zmienionym dyrektywą przyjętą w dniu dzisiejszym stanowi, że dodatki właściwe dla delegowania uznaje się za część wynagrodzenia, chyba że są wypłacane z tytułu zwrotu wydatków faktycznie poniesionych w związku z delegowaniem, takich jak koszty podróży, wyżywienia i zakwaterowania. Ponadto „pracodawca, bez uszczerbku dla ust. 1 akapit pierwszy lit. h), dokonuje zwrotu takich wydatków pracownikowi delegowanemu w oparciu o krajowe prawo lub krajową praktykę mające zastosowanie do stosunku pracy.”

Komisja rozumie, że „prawo krajowe i/lub praktyka krajowa mające zastosowanie do stosunku pracy” to co do zasady prawo krajowe i/lub praktyka krajowa państwa członkowskiego pochodzenia, chyba że określono inaczej zgodnie z unijnymi przepisami w dziedzinie prawa prywatnego międzynarodowego. W świetle wyroku Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-396/13 (ust. 59) zwrot kosztów obejmuje również sytuację, w której pracodawca bezpośrednio pokrywa koszty pracowników, czyli pracownik nie musi najpierw pokrywać kosztów, a następnie ubiegać się o ich zwrot.

Komisja przyjmuje do wiadomości, że w dyrektywie przyjętej w dniu dzisiejszym przewiduje się, iż z uwagi na wysoce mobilny charakter pracy w międzynarodowym transporcie drogowym zmienione przepisy dotyczące delegowania będą miały zastosowanie do tego sektora dopiero od daty stosowania aktu ustawodawczego zmieniającego dyrektywę 2006/22/WE w odniesieniu do warunków wykonywania i określającego w odniesieniu do dyrektywy 96/71/WE i dyrektywy 2014/67/WE szczegółowe zasady dotyczące delegowania kierowców w sektorze transportu drogowego.

Komisja wzywa Parlament Europejski i Radę do szybkiego przyjęcia tego aktu, tak by dostosować przepisy do szczególnych potrzeb pracowników delegowanych w tym sektorze przy jednoczesnym zapewnieniu właściwego funkcjonowania wewnętrznego rynku transportu drogowego.

Do daty rozpoczęcia stosowania aktu ustawodawczego dotyczącego tego sektora w odniesieniu do transportu drogowego obowiązują dyrektywy 96/71/WE i 2014/67/UE. Wspomniane akty ustawodawcze nie mają zastosowania do operacji transportu drogowego, które nie stanowią delegowania.

Komisja będzie nadal ściśle monitorować właściwe wdrażanie obecnych przepisów, w szczególności w sektorze transportu drogowego, i we właściwych przypadkach będzie podejmować działania.

(1) Dz.U. C 75 z 10.3.2017, s. 81.
(2) Dz.U. C 185 z 9.6.2017, s. 75.


Środki zarządzania, ochrony i kontroli obowiązujące na obszarze konwencji Regionalnej Organizacji ds. Zarządzania Rybołówstwem na Południowym Pacyfiku ***I
PDF 401kWORD 66k
Rezolucja
Tekst
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 29 maja 2018 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego środki zarządzania, ochrony i kontroli obowiązujące na obszarze konwencji Regionalnej Organizacji ds. Zarządzania Rybołówstwem na Południowym Pacyfiku (SPRFMO) (COM(2017)0128 – C8-0121/2017 – 2017/0056(COD))
P8_TA(2018)0214A8-0377/2017

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2017)0128),

–  uwzględniając art. 294 ust. 2 oraz art. 43 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C8-0121/2017),

–  uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 31 maja 2017 r.(1),

–  uwzględniając wstępne porozumienie zatwierdzone przez komisję przedmiotowo właściwą na podstawie art. 69f ust. 4 Regulaminu oraz przekazane pismem z dnia 21 marca 2018 r. zobowiązanie przedstawiciela Rady do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 59 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Rybołówstwa (A8-0377/2017),

1.  przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu(2);

2.  zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 29 maja 2018 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/... ustanawiającego środki zarządzania, ochrony i kontroli obowiązujące na obszarze konwencji Regionalnej Organizacji ds. Zarządzania Rybołówstwem na Południowym Pacyfiku (SPRFMO)

(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, rozporządzenia (UE) 2018/975.)

(1) Dz.U. C 288 z 31.8.2017, s. 129.
(2) Niniejsze stanowisko zastępuje poprawki przyjęte dnia 16 stycznia 2018 r. (Teksty przyjęte, P8_TA(2018)0001).


Zrównoważone finanse
PDF 208kWORD 72k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 29 maja 2018 r. w sprawie zrównoważonych finansów (2018/2007(INI))
P8_TA(2018)0215A8-0164/2018

Parlament Europejski,

–  uwzględniając zobowiązanie grupy G-20 do zrównoważonego wzrostu wyrażone w okresie prezydencji niemieckiej sprawowanej od dnia 1 grudnia 2016 r. do dnia 30 listopada 2017 r., ze szczególnym odniesieniem do oświadczenia: „będziemy w dalszym ciągu używać wszystkich narzędzi politycznych – monetarnych, fiskalnych i strukturalnych – łącznie i osobno, by osiągnąć cel polegający na silnym, trwałym i zrównoważonym wzroście gospodarczym sprzyjającym włączeniu społecznemu, z jednoczesnym wzmocnieniem odporności gospodarczej i finansowej”,

–  uwzględniając cele zrównoważonego rozwoju określone przez Organizację Narodów Zjednoczonych, w szczególności zobowiązanie do podjęcia działań na rzecz przeciwdziałania zmianie klimatu i jej skutkom i do zapewnienia zużycia i produkcji o zrównoważonym charakterze,

–  uwzględniając zaangażowanie Komisji na rzecz zrównoważonych inwestycji w tym zakresie w ramach planu unii rynków kapitałowych, a w szczególności ustalenia grupy ekspertów wysokiego szczebla ds. zrównoważonych finansów,

–  uwzględniając wstępne sprawozdanie grupy ekspertów wysokiego szczebla ds. zrównoważonych finansów z lipca 2017 r. pt. „Financing a Sustainable European Economy” [Finansowanie zrównoważonej gospodarki europejskiej], które przedstawia napięcie między krótkoterminowymi działaniami zorientowanymi na zysk, a potrzebą długoterminowych inwestycji dla osiągnięcia celów z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego, a w szczególności pkt 5 na s. 16 dotyczący ryzyka związanego z tym, że system finansowy i ramy polityki finansowej ulegną „tragedii horyzontu”,

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 8 czerwca 2017 r. w sprawie śródokresowego przeglądu planu działania na rzecz unii rynków kapitałowych (COM(2017)0292),

–  uwzględniając sprawozdanie końcowe grupy ekspertów wysokiego szczebla ds. zrównoważonego finansowania ze stycznia 2018 r. pt. „Finansowanie zrównoważonej gospodarki europejskiej”,

–  uwzględniając stwierdzenie na s. 14 wstępnego sprawozdania grupy ekspertów wysokiego szczebla ds. zrównoważonych finansów, że łączna ekspozycja inwestorów europejskich na sektory wysokoemisyjne wynosi ok. 45%, a mniej niż 1% inwestorów instytucjonalnych na świecie wnosi aktywa zielonej infrastruktury,

–  uwzględniając fakt, że ramy ostrożnościowe, a w szczególności dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/138/WE z dnia 25 listopada 2009 r. w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Wypłacalność II)(1) oraz zasady rachunkowości dla inwestorów zniechęcają do stosowania podejścia długoterminowego, a także fakt, że te zasady ostrożnościowe wymagają poziomu kapitału proporcjonalnego do poziomu ryzyka w perspektywie jednego roku i uwzględniają wyłącznie ryzyko finansowe przy obliczaniu wymogów kapitałowych,

–  uwzględniając art. 173 francuskiej ustawy nr 2015-992 z dnia 17 sierpnia 2015 r. w sprawie transformacji energetycznej na rzecz zielonego wzrostu,

–  uwzględniając zarówno przemówienie prezesa Banku Anglii i przewodniczącego Rady Stabilności Finansowej Marka Carneya z dnia 22 września 2016 r., jak i sprawozdanie inicjatywy Carbon Trackers z 2015 r., ze szczególnym uwzględnieniem faktu, że łączna kapitalizacja rynkowa czterech największych producentów węgla w Stanach Zjednoczonych spadła od końca 2010 r. o ponad 99%,

–  uwzględniając platformę finansowania działań w związku ze zmianą klimatu ustanowioną przez Luksemburg i EBI we wrześniu 2016 r.,

–  uwzględniając s. 9 dokumentu otwierającego debatę opublikowanego przez organizację E3G w maju 2016 r. pt. „Clean Energy Lift Off – Capitalising Europe’s Energy Union” [Start czystej energii – kapitalizacja europejskiej unii energetycznej], ze szczególnym uwzględnieniem faktu, że w latach 2008–2013 20 największych zakładów energetycznych w Europie straciło ponad połowę wartości rynkowej wynoszącej 1 bln EUR,

–  uwzględniając sprawozdania inicjatywy Carbon Trackers z lat 2015 i 2016, które wskazują na zagrożenie osieroceniem dalszych wydatków kapitałowych na paliwa kopalne wynoszących 1,1–2 bln USD, w tym 500 mld USD w samym tylko chińskim sektorze energetycznym,

–  uwzględniając zalecenie OECD dotyczące wspólnego podejścia do zagadnień oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych oraz środowiskowych i społecznych analiz due diligence (zwane dalej „wspólnym podejściem”), w którym uznano „spoczywający na Umawiających się Stronach obowiązek wypełniania zobowiązań podjętych przez Strony Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu” i „spoczywający na Umawiających się Stronach obowiązek rozważenia pozytywnych i negatywnych skutków środowiskowych i społecznych projektów, szczególnie w sektorach wrażliwych, na obszarach wrażliwych lub w pobliżu takich obszarów, a także zagrożeń środowiskowych i społecznych związanych z obecnymi działaniami przy podejmowaniu decyzji o oficjalnym wsparciu kredytów eksportowych”,

–  uwzględniając wytyczne OECD z 2017 r. dla inwestorów instytucjonalnych w sprawie odpowiedzialnego prowadzenia działalności gospodarczej, w szczególności s. 13, na której stwierdzono, że „inwestorzy, nawet posiadający udziały mniejszościowe, mogą być bezpośrednio powiązani z negatywnymi skutkami powodowanymi przez spółki, w które dokonano inwestycji, lub skutkami, do których te spółki się przyczyniły, ze względu na posiadanie udziałów lub zarządzanie udziałami w spółce powodującej określone skutki społeczne lub środowiskowe lub przyczyniającej się do nich”,

–  uwzględniając podejście Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju (EBOR) do przejścia na gospodarkę ekologiczną (GET), które ma na celu złagodzenie skutków zmiany klimatu i innych form degradacji środowiska lub budowanie odporności na nie, w szczególności dokumenty EBOR łączące skutki transformacji i środowisko, w tym, w stosownych przypadkach, zmiany w metodzie oceny projektu;

–  uwzględniając dokument OECD z 2017 r. pt. „Responsible Business Conduct for Institutional Investors: Key Considerations for Due Diligence under the OECD Guidelines for Multinational Enterprises” [Odpowiedzialne postępowanie w biznesie dla inwestorów instytucjonalnych – kluczowe kwestie dotyczące należytej staranności zgodnie z Wytycznymi OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych],

–  uwzględniając sprawozdanie z 2018 r. grupy zadaniowej wysokiego szczebla ds. inwestycji na rzecz infrastruktury społecznej w Europie pt. „Wspieranie inwestycji w infrastrukturę społeczną w Europie”,

–  uwzględniając francuską ustawę z dnia 27 marca 2017 r. dotyczącą należytej staranności w przedsiębiorstwach, w szczególności jej art. 1 i 2,

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/95/UE z dnia 22 października 2014 r. zmieniającą dyrektywę 2013/34/UE w odniesieniu do ujawniania informacji niefinansowych i informacji dotyczących różnorodności przez niektóre duże jednostki oraz grupy(2) (dyrektywę w sprawie ujawniania informacji niefinansowych), a w szczególności art. 19 i 19a dyrektywy 2013/34/UE oraz motywy 3, 6, 7 i 8 dyrektywy 2014/95/UE,

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/828 z dnia 17 maja 2017 r. zmieniającą dyrektywę 2007/36/WE w zakresie zachęcania akcjonariuszy do długoterminowego zaangażowania(3) (dyrektywę o prawach akcjonariuszy),

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2341 z dnia 14 grudnia 2016 r. sprawie działalności instytucji pracowniczych programów emerytalnych oraz nadzoru nad takimi instytucjami (IORP)(4) (dyrektywę w sprawie IORP),

–  uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie rocznych sprawozdań finansowych, skonsolidowanych sprawozdań finansowych i powiązanych sprawozdań niektórych rodzajów jednostek, zmieniającą dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/43/WE oraz uchylającą dyrektywy Rady 78/660/EWG i 83/349/EWG(5),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/2402 z dnia 12 grudnia 2017 r. w sprawie ustanowienia ogólnych ram dla sekurytyzacji oraz utworzenia szczególnych ram dla prostych, przejrzystych i standardowych sekurytyzacji, a także zmieniające dyrektywy 2009/65/WE, 2009/138/WE i 2011/61/UE oraz rozporządzenia (WE) nr 1060/2009 i (UE) nr 648/2012 (rozporządzenie STS)(6),

–  uwzględniając art. 8 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1286/2014 z dnia 26 listopada 2014 r. w sprawie dokumentów zawierających kluczowe informacje, dotyczących detalicznych produktów zbiorowego inwestowania i ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych (PRIIP)(7), który stanowi, że gdy detaliczny produkt zbiorowego inwestowania i ubezpieczeniowy produkt inwestycyjny ma wykazany cel środowiskowy lub społeczny, producent musi wykazać potencjalnemu inwestorowi indywidualnemu i innym zainteresowanym stronom, w jaki sposób cele te są osiągane w całym procesie inwestycyjnym,

–  uwzględniając sugestię Triodos Bank dotyczącą „wzorcowych upoważnień”, które zawierają wymóg pełnego uwzględnienia czynników z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego w decyzjach inwestycyjnych, aktywnego zaangażowania i głosowania w tych kwestiach, wyboru zrównoważonych wzorców, rzadszych, ale bardziej znaczących sprawozdań podmiotów zarządzających aktywami i ukierunkowanej długoterminowo struktury opłat i płac,

–  uwzględniając ponowną interpretację przez rząd brytyjski obowiązku powierniczego, która osłabia związek z maksymalnymi zyskami i pozwala na uwzględnienie kwestii etycznych i środowiskowych,

–  uwzględniając pionierską rolę Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) w emisji pierwszych na świecie zielonych obligacji oraz jako największego na świecie emitenta zielonych obligacji (stan w styczniu 2018 r.),

–  uwzględniając dokument pt. „Principles of Positive Impact Finance” [Zasady finansowania mającego pozytywne oddziaływanie] opracowany przez inicjatywę finansową Programu Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska (UNEPFI),

–  uwzględniając opinię Komitetu Regionów z dnia 10 października 2017 r. pt. „Finansowanie działań w związku ze zmianą klimatu: niezbędne narzędzie wdrażania porozumienia z Paryża” podkreślającą rolę władz lokalnych i regionalnych we wspieraniu planowanych inwestycji zmierzających do realizacji celów porozumienia paryskiego,

–  uwzględniając badanie UNEP dotyczące projektu zrównoważonego systemu finansowego,

–  uwzględniając sprawozdanie organizacji Climate Bonds Initiative z 2017 r., które pokazuje, w jaki sposób obligacje są wykorzystywane w celu przejścia na globalną gospodarkę niskoemisyjną,

–  uwzględniając sprawozdanie z badania UNEP z 2016 r., w którym stwierdza się, że kilka krajowych organów nadzoru finansowego już prowadzi lub przygotowuje oceny zrównoważonego rozwoju, a takie inicjatywy powinny zostać szybko włączone do głównego nurtu na szczeblu UE, a także w odniesieniu do punktu stwierdzającego, że takie analizy powinny opierać się na standardowych scenariuszach klimatycznych, w tym na takich, w których wzrost globalnych temperatur jest utrzymany na poziomie znacznie poniżej 2°C,

—  uwzględniając zalecenie zawarte w końcowym sprawozdaniu grupy ekspertów wysokiego szczebla ds. zrównoważonego finansowania ze stycznia 2018 r., zgodnie z którym Komisja powinna przeprowadzić badanie zgodności w odniesieniu do zrównoważonego rozwoju obejmujące wszystkie wnioski ustawodawcze o charakterze finansowym,

–  uwzględniając śródokresowy przegląd planu działania unii rynków kapitałowych (COM(2017)0292) i jednoznaczne stwierdzenie Komisji, że: „ popiera ona dostosowanie inwestycji prywatnych do celów w zakresie klimatu, zasobooszczędności i innych celów środowiskowych, zarówno poprzez środki polityczne, jak i inwestycje publiczne” (COM(2016)0601),

–  uwzględniając sprawozdanie Bundesbanku z kwietnia 2017 r. oraz kwartalny biuletyn Banku Anglii z IV kwartału 2014 r., z których wynika, że większość pieniędzy w obiegu jest generowana przez prywatny sektor bankowy, gdy banki udzielają kredytów,

–  uwzględniając art. 2 ust. 1 lit. c) porozumienia paryskiego dotyczący potrzeby sprawienia, by „przepływy finansowe były zgodne z dążeniem do niskiej emisji gazów cieplarnianych i rozwoju odpornego na zmianę klimatu”,

–   uwzględniając sprawozdanie Biura ONZ ds. Zmniejszania Ryzyka Związanego z Klęskami Żywiołowymi oraz Ośrodka Badań nad Epidemiologią Klęsk Żywiołowych (CRED) pt. „Koszty ludzkie katastrof naturalnych 1995–2015”, w którym stwierdzono, że 90% odnotowanych w tych latach poważnych katastrof spowodowanych przez zagrożenia naturalne związanych było z klimatem i pogodą oraz że w skali światowej katastrofy pociągają za sobą 300 mld USD strat rocznie(8),

–  uwzględniając ramy z Sendai dotyczące ograniczania ryzyka klęsk żywiołowych 2015–2030 oraz priorytet nr 3, tj. inwestowanie w zmniejszanie ryzyka związanego z klęskami żywiołowymi dla budowania odporności, w tym ust. 30, w którym mowa o potrzebie promowania włączania, w stosownym przypadku, kwestii zmniejszania ryzyka związanego z klęskami żywiołowymi i powiązanych środków do instrumentów finansowych i podatkowych,

–  uwzględniając sprawozdanie Rady Stabilności Finansowej z czerwca 2017 r. pt. „Recommendations of the Task Force on Climate-related Financial Disclosure” [Zalecenia grupy zadaniowej ds. informacji finansowych związanych z klimatem],

–  uwzględniając prace Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego (ERRS) dotyczące ryzyka związanego z aktywami osieroconymi i zapotrzebowanie na europejskie „testy warunków skrajnych dotyczących emisji dwutlenku węgla”,

–  uwzględniając sprawozdanie specjalne Europejskiego Trybunału Obrachunkowego nr 31/2016 r., w którym stwierdzono, że pomimo podjęcia przez UE w bieżącym okresie budżetowym 2014–2020 zobowiązania politycznego do wydawania jednego z każdych pięciu euro (20%) na cele związane z klimatem, UE nie jest w stanie wywiązać się z tego zobowiązania, ponieważ w obecnym okresie programowania byłoby to jedynie około 18%,

–  uwzględniając sprawozdanie statystyczne EBI z 27 kwietnia 2017 r., które pokazuje, że wsparcie na działania w dziedzinie klimatu nadal odzwierciedla różne warunki rynkowe w obrębie UE i nie osiągnęło poziomu 20% w 16 państwach członkowskich w 2016 r., oraz fakt, że podczas gdy inwestycje w działania w dziedzinie klimatu w 2016 r. były głównie podejmowane w silniejszych gospodarkach UE, EBI finansował projekty z zakresu energii ze źródeł odnawialnych w 11 państwach członkowskich i efektywności energetycznej w 18 państwach członkowskich w 2016 r.,

–  uwzględniając sprawozdanie grupy zadaniowej wysokiego szczebla ds. inwestycji na rzecz infrastruktury społecznej w Europie, w którym szacuje się, że luka w odniesieniu do inwestycji w infrastrukturę społeczną w UE wynosi co najmniej 100–150 mld EUR rocznie, dając ogółem rozdźwięk w wysokości 1,5 biliona EUR w latach 2018–2030,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 lutego 2018 r. w sprawie rocznego sprawozdania z działalności finansowej Europejskiego Banku Inwestycyjnego(9),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 6 lutego 2018 r. w sprawie raportu rocznego Europejskiego Banku Centralnego za rok 2016(10),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 listopada 2017 r. w sprawie planu działania w sprawie detalicznych usług finansowych(11),

–  uwzględniając sprawozdanie EBI dotyczące inwestycji za lata 2017/2018,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 2 lipca 2013 r. w sprawie innowacji w służbie zrównoważonego wzrostu: biogospodarka dla Europy(12),

–  uwzględniając pakiet Komisji Europejskiej dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym z 2015 r. i rezolucję Parlamentu z dnia 9 lipca 2015 r. w sprawie oszczędnego gospodarowania zasobami: ku gospodarce o obiegu zamkniętym(13),

–  uwzględniając Wytyczne ONZ dotyczące biznesu i praw człowieka oraz obowiązek ochrony, poszanowania i naprawy,

–  uwzględniając Agendę ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030, a także cele zrównoważonego rozwoju,

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej (A8-0164/2018),

A.  mając na uwadze, że rynki finansowe mogą i powinny odgrywać kluczową rolę w ułatwianiu przejścia na zrównoważoną gospodarkę w UE, które wykracza poza zakres związany ze zmianą klimatu i względy ekologii oraz obejmuje także kwestie społeczne i te dotyczące ładu korporacyjnego; mając na uwadze pilną potrzebę zaradzenia niedoskonałościom rynku; mając na uwadze, że wyzwania środowiskowe, gospodarcze i społeczne są ze sobą ściśle powiązane; mając na uwadze, że zgodnie ze sprawozdaniem grupy ekspertów wysokiego szczebla ds. zrównoważonych finansów z lipca 2017 r. luka w finansowaniu działań na rzecz dekarbonizacji w Europie wynosi prawie 180 mld EUR, nie licząc innych celów w zakresie zrównoważonego rozwoju;

B.  mając na uwadze, że transformacja ekologiczna powinna stanowić zachętę do zwiększenia solidarności i spójności; mając na uwadze, że zrównoważone finanse mogą stanowić sposób na poradzenie sobie z wyzwaniami społecznymi w celu zapewnienia długoterminowego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu oraz wspierania dobrobytu obywateli; mając na uwadze, że kryteria dotyczące inwestycji w łagodzenie zmian klimatu wydają się być najbardziej obiecujące i mogą stanowić dobry punkt wyjścia; mając na uwadze, że zrównoważone finanse wykraczają poza inwestycje w obszarze klimatu i zielone inwestycje, i powinny także pilnie uwzględnić kryteria społeczne i te dotyczące ładu korporacyjnego;

C.  mając na uwadze, że przewidywalne i stabilne ramy regulacyjne dla inwestycji związanych ze zmianą klimatu mają ogromne znaczenie dla wspierania zaangażowania sektora prywatnego w finansowanie działań związanych ze zmianą klimatu; mając na uwadze, że Unia Europejska może ustalić normy stabilnego systemu finansowego dzięki wprowadzeniu rzetelnych i kompleksowych ram, których szczegóły powinny zostać określone stopniowo za pomocą konkretnych inicjatyw ustawodawczych;

D.  mając na uwadze potrzebę zmiany nastawienia wszystkich zainteresowanych stron, co z kolei wymaga od Komisji przedstawienia przepisów przekrojowych; mając na uwadze, że inwestorzy instytucjonalni oraz detaliczni wykazują zwiększone zainteresowanie inwestycjami przestrzegającymi kryteriów z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego;

E.  mając na uwadze potrzebę większej przejrzystości danych z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego dotyczących przedsiębiorstw w celu zapobieżenia ekoobłudzie;

F.  mając na uwadze, że ocena wpływu powinna być częścią taksonomii zrównoważonych produktów finansowych; mając na uwadze coraz większą wiedzę fachową na temat sposobu obliczania wpływu inwestycji na cele z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego;

Konieczność opracowania odpowiednich ram politycznych służących uruchamianiu kapitału potrzebnego podczas zrównoważonej transformacji

1.  podkreśla, że możliwość szybszego przejścia na zrównoważoną gospodarkę to szansa na ukierunkowanie rynków kapitałowych i pośredników finansowych na długoterminowe, innowacyjne, przyjazne społecznie, ekologiczne i efektywne inwestycje; dostrzega obecną tendencję do rezygnacji z inwestycji w węgiel, lecz podkreśla, że potrzebne są dalsze starania prowadzące do rezygnacji z inwestycji w inne paliwa kopalne; podkreśla, jak ważne jest, aby europejskie banki i rynki kapitałowe uzyskały przewagę w zakresie innowacyjności w tym obszarze; zauważa, że korzyści i zagrożenia z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego często nie są uwzględniane w cenach i że stanowi to przewagę rynkową, z której korzystają niezrównoważone podmioty finansowe nastawione na krótkoterminowy zysk w przypadku uczestników rynku, którzy koncentrują się na szybkim zwrocie z inwestycji; podkreśla, że potrzebne są dobrze zaprojektowane polityczne, kontrolne i regulacyjne ramy zarządzania zrównoważonymi finansami, uwzględniające różne możliwości regionów UE; zwraca uwagę, że takie ramy mogłyby na większą skalę pomóc uruchomić kapitał z myślą o zrównoważonym rozwoju i zwiększeniu wydajności rynku, tak aby skierować przepływ kapitału do aktywów, które przyczyniają się do zrównoważonego rozwoju; wzywa Komisję do przedstawienia ambitnych ram legislacyjnych i dostrzega wnioski przedstawione przez Komisję w planie działania na rzecz zrównoważonych finansów;

Rola sektora finansowego w zapewnianiu równowagi i w strategiach politycznych niezbędnych do skorygowania niedoskonałości rynku

2.  podkreśla, że sektor finansowy jako całość i jego podstawowa funkcja jak najbardziej efektywnej dystrybucji kapitału z korzyścią dla społeczeństwa powinny, zgodnie z celami UE, kierować się wartościami sprawiedliwości i otwartości oraz zasadą zrównoważonego rozwoju oraz uwzględniać kwestie z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego oraz koszt braku działań w analizie dotyczącej inwestycji i w podejmowaniu decyzji inwestycyjnych; stwierdza, że nieprawidłowe lub wprowadzające w błąd przedstawianie zagrożeń klimatycznych i innych zagrożeń związanych ze środowiskiem, które stwarzają produkty finansowe, może zagrażać stabilności rynku; podkreśla zasadniczą rolę polityki gospodarczej, fiskalnej i monetarnej we wspieraniu zrównoważonych finansów poprzez ułatwianie alokacji kapitału, ukierunkowanie inwestycji na technologie i przedsięwzięcia o bardziej zrównoważonym charakterze, na zdekarbonizowane, odporne na kryzysy i zasobooszczędne działania gospodarcze, które są w stanie zmniejszyć obecne zapotrzebowanie na przyszłe zasoby, a tym samym mogą sprostać celom UE w zakresie zrównoważonego rozwoju i celom porozumienia paryskiego; dostrzega, że odpowiednia i rosnąca cena za emisję gazów cieplarnianych jest kluczowym elementem sprawnej i efektywnej gospodarki rynkowej w aspekcie środowiskowym i społecznym, ponieważ koryguje bieżące niedoskonałości rynku; stwierdza, że cena na europejskim rynku emisji ulega wahaniom; wzywa Komisję i państwa członkowskie do stopniowego wycofywania bezpośrednich i pośrednich dotacji do paliw kopalnych;

Aktywa osierocone i powiązane ryzyko systemowe

3.  podkreśla, że choć w bilansach przedsiębiorstw nadal przykłada się wagę do aktywów emisyjnych, ich wartość będzie musiała w przyszłości spadać, jeśli transformacja w kierunku społeczeństwa wykorzystującego technologie niskoemisyjne ma się powieść; podkreśla w związku z tym znaczne ryzyko systemowe, jakim dla stabilności finansowej mogłyby być osierocone aktywa emisyjne i szkodliwe dla środowiska aktywa, jeżeli aktywa te nie zostaną w terminie wycenione z uwzględnieniem ich profilu ryzyka długoterminowego; podkreśla, że rozpoznanie, ocena i ostrożne zarządzanie ekspozycjami i – po upływie okresu przejściowego – proporcjonalnie obowiązkowe zgłaszanie takich zasobów, a także stopniowe ich usuwanie jest niezbędne dla uporządkowanego, zrównoważonego i stabilnego przejścia na zasobooszczędne inwestycje korzystne dla klimatu; zaleca rozszerzenie koncepcji osieroconych aktywów i włączenie do niej podstawowych systemów i usług ekologicznych;

4.  wzywa do wprowadzenia – zgodnie z propozycją Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego (ERRS) z 2016 r. – europejskich „testów warunków skrajnych dotyczących emisji dwutlenku węgla” dla banków i innych pośredników finansowych w celu umożliwienia pomiaru ryzyka związanego z tego rodzaju aktywami osieroconymi; z zadowoleniem przyjmuje propozycje ERRS w sprawie opracowania polityki ostrożnościowej odpornej na zmianę klimatu, takie jak specjalne korekty kapitałowe w oparciu o intensywność emisji indywidualnych ekspozycji uznanych za nadmierne, które będą stosowane do całej inwestycji w aktywa uznane za wysoce zagrożone nagłym przejściem na gospodarkę niskoemisyjną; wskazuje na oczekiwaną zmianę rozporządzeń ustanawiających europejskie urzędy nadzoru (ESA), która będzie okazją do rozważenia roli ESA w badaniu i opracowywaniu standardów oceny ryzyka emisji i innych rodzajów ryzyka związanych ze środowiskiem, jego ujawniania i uwzględniania w wewnętrznych procedurach oceny ryzyka w bankach, biorąc jednocześnie pod uwagę obowiązujące wymogi w zakresie sprawozdawczości dotyczące zrównoważonego rozwoju; wzywa Komisję do przedstawienia wniosków ustawodawczych w tej sprawie;

Finansowanie inwestycji publicznych koniecznych do transformacji

5.  podkreśla, że reforma systemu finansowego mająca aktywnie przyspieszyć transformację ekologiczną będzie wymagała współpracy sektora publicznego i prywatnego; podkreśla zasadniczą rolę polityki budżetowej i gospodarczej w zapewnianiu odpowiednich sygnałów i zachęt; wzywa państwa członkowskie, by w porozumieniu z Komisją ESA i EBI oceniły swoje krajowe i zbiorowe potrzeby w zakresie inwestycji publicznych i zlikwidowania ewentualnych luk, aby upewnić się, że UE jest na dobrej drodze do osiągnięcia celów związanych ze zmianą klimatu w ciągu najbliższych pięciu lat, a także celów zrównoważonego rozwoju ONZ do roku 2030; podkreśla rolę, jaką krajowe banki i instytucje prorozwojowe mogą odegrać w tym zakresie; sugeruje, aby koordynować ten proces na poziomie europejskim i ustanowić system śledzenia faktycznych przepływów finansowych na rzecz zrównoważonych inwestycji publicznych w ramach obserwatorium UE ds. zrównoważonych finansów; z zadowoleniem przyjmuje innowacyjne instrumenty finansowe uwzględniające wskaźniki stabilności finansów publicznych, które mogłyby ułatwić ten proces, takie jak emitowane publicznie zielone obligacje; z zadowoleniem przyjmuje wyjaśnienia dostarczone przez Eurostat w sprawie sposobu postępowania z umowami o poprawę efektywności energetycznej w rachunkach narodowych, ponieważ takie wyjaśnienia mogą odblokować znaczne przepływy kapitału publicznego do sektora, w którym luka inwestycyjna dotycząca czystej energii dla UE do 2030 r. wynosi obecnie 75%; wzywa Komisję do dalszej analizy podejścia opartego na kwalifikowalności inwestycji publicznych służących realizacji celów z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego, tak by rozłożyć koszty tych projektów w cyklu użytkowania powiązanych inwestycji publicznych;

Wskaźniki stabilności finansów publicznych i taksonomia jako zachęta do zrównoważonych inwestycji

6.  wzywa Komisję do kierowania wielostronnym procesem, obejmującym ekspertów w dziedzinie nauk o klimacie i uczestników sektora finansowego, mającym na celu opracowanie do końca 2019 r. solidnej, wiarygodnej i neutralnej pod względem technologicznym taksonomii zrównoważonego rozwoju w oparciu o wskaźniki, które pokazują pełny wpływ inwestycji na zrównoważony rozwój i umożliwiają porównanie projektów inwestycyjnych i przedsiębiorstw; podkreśla, że potrzeba opracowania takich wskaźników zrównoważonego rozwoju to pierwszy krok w procesie rozwoju unijnej taksonomii zrównoważonego rozwoju oraz uwzględnienia tych wskaźników w zintegrowanej sprawozdawczości; podkreśla, że po opracowaniu taksonomii zrównoważonego rozwoju powinny zostać przedstawione następujące dodatkowe wnioski ustawodawcze: nadrzędne, obowiązkowe ramy analizy due diligence, w tym pełne wprowadzenie obowiązku dochowania należytej staranności w okresie przejściowym i uwzględnienie zasady proporcjonalności, ustanowienie publicznej europejskiej agencji ratingowej, taksonomia z zakresu odpowiedzialnego inwestowania oraz wniosek dotyczący włączenia zagrożeń i czynników z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego do ram ostrożnościowych instytucji finansowych;

7.  zauważa, że wskaźniki stabilności już istnieją, ale że obecnym dobrowolnym ramom sprawozdawczości brakuje harmonizacji; w związku z tym wzywa Komisję do opracowania taksonomii zrównoważonego rozwoju na podstawie zharmonizowanego wykazu wskaźników stabilności w oparciu o już istniejące prace, między innymi, Globalnej Inicjatywy Sprawozdawczej (Global Reporting Initiative – GRI), ONZ (zasady odpowiedzialnego inwestowania), Komisji Europejskiej, OECD i sektora prywatnego, zwłaszcza w oparciu o istniejące wskaźniki efektywnego korzystania z zasobów przygotowane przez Eurostat; zaleca, aby wskaźniki te były włączane do taksonomii w sposób dynamiczny i z jasnymi wytycznymi dla inwestorów na temat terminów, w jakich niektóre standardy należy osiągnąć; zaleca, aby Komisja rozważyła również ważenie wskaźników w zależności od tego, jak pilne jest zajęcie się nimi w danym czasie; podkreśla, że w taksonomii należy zachować właściwą równowagę między zobowiązaniami a elastycznością, co oznacza, że ramy powinny być w okresie przejściowym obowiązkowe i ujednolicone, ale być postrzegane jako stale rozwijane narzędzie, w którym można uwzględnić pojawiające się zagrożenia lub te jeszcze nie do końca zidentyfikowane;

8.  uznaje włączenie gotowych wskaźników ilościowych i jakościowych ocen dotyczących klimatu i innych zagrożeń dla środowiska za ważny krok w kierunku taksonomii z zakresu odpowiedzialnego inwestowania, która będzie zgodna z celami zrównoważonego rozwoju ONZ, międzynarodowym prawem z zakresu praw człowieka i międzynarodowym prawem humanitarnym i prawem pracy; podkreśla, że minimalne standardy dotyczące zagrożeń i czynników z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego powinny obejmować minimalne standardy społeczne takich inwestycji z uwzględnieniem praw pracowniczych, bezpieczeństwa i higieny pracy, wykluczać zasoby pochodzące z regionów objętych konfliktem lub uzyskane bez świadomej zgody odnośnych społeczności, a także minimalne standardy zarządzania obejmujące wymogi UE w zakresie ładu korporacyjnego i sprawozdawczości, odpowiednie standardy UE w zakresie sprawozdawczosci finansowej i standardy UE w zakresie walki z praniem pieniędzy, korupcją i na rzecz przejrzystości podatkowej;

Znak zielonego finansowania

9.  wzywa do Komisję do objęcia przywództwa w wielostronnym procesie prowadzącym do stworzenia w drodze inicjatywy ustawodawczej do końca 2019 r. znaku zielonego finansowania, przyznawanego inwestycjom i produktom kapitałowym oraz emerytalnym, które już osiągnęły najwyższe standardy w taksonomii zrównoważonego rozwoju, aby służyć jako wskazówka w decyzjach inwestycyjnych osobom, dla których decydujące znaczenie ma zrównoważony rozwój; zaleca, aby znak zielonego finansowania uwzględniał minimalne standardy jeśli chodzi o zagrożenia i czynniki z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego dostosowane do porozumienia paryskiego i zgodne z zasadą „nie szkodzić” w oparciu o analizę ryzyka w zakresie ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego, oraz działalność, która w sposób widoczny wywiera pozytywny wpływ zgodnie z definicją inicjatywy finansowej UNEP; stwierdza, że ważną funkcją taksonomii i znaku zielonego finansowania jest poprawa oceny ryzyka przez uczestników rynku finansowego dzięki przygotowywaniu dostosowanego skalą i rynkowego ratingu; z zadowoleniem przyjmuje innowacje podmiotów rynkowych, takich jak agencje ratingowe, które opracowują i obsługują takie rynkowe ratingi;

Włączenie kryteriów zrównoważonego finansowania do wszystkich aktów prawnych związanych z sektorem finansowym

10.  odnotowuje niedawne uwzględnienie zagadnień zrównoważonego rozwoju w rozporządzeniu w sprawie PRIIP (detaliczne produkty zbiorowego inwestowania i ubezpieczeniowe produkty inwestycyjne) i w rozporządzeniu w sprawie sekurytyzacji STS (prosta, przejrzysta i standardowa sekurytyzacja), a także w dyrektywie o prawach akcjonariuszy i w dyrektywie w sprawie ujawniania informacji niefinansowych; podkreśla, że należy zadbać o odpowiednie uregulowanie ryzyka związanego z zielonymi i zrównoważonymi aktywami; z zadowoleniem przyjmuje włączenie do dyrektywy w sprawie IORP uznania aktywów osieroconych, a także zasady „ostrożnego inwestora” i odniesienia do zasad ONZ dotyczących odpowiedzialnego inwestowania; zwraca się o odpowiednie i proporcjonalne włączenie wskaźników zrównoważonego finansowania do wszystkich nowych i zmienionych aktów prawnych związanych z sektorem finansowym za pomocą wniosku zbiorczego lub szczegółowych wniosków; wzywa do opracowania wspólnych wytycznych w celu ujednolicenia definicji czynników z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego oraz ich wprowadzenia do całego nowego i zmienionego prawodawstwa;

11.  w związku z tym wzywa Komisję, by wykorzystała uprawnienia określone w rozporządzeniu (UE) nr 1286/2014 do jak najszybszego – przed opracowaniem taksonomii zrównoważonego rozwoju – przedstawienia aktu delegowanego w celu określenia szczegółów dotyczących procedur stosowanych do ustalenia, czy detaliczne produkty zbiorowego inwestowania i ubezpieczeniowe produkty inwestycyjne zmierzają do osiągnięcia szczególnych celów środowiskowych lub społecznych; apeluje także o wprowadzenie proporcjonalnych obowiązkowych ram dotyczących należytej staranności w oparciu o wytyczne OECD z 2017 r. dla inwestorów instytucjonalnych w sprawie odpowiedzialnego prowadzenia działalności gospodarczej, nakładających po okresie przejściowym na inwestorów obowiązek identyfikowania, łagodzenia i uwzględniania czynników z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego oraz zapobiegania im; twierdzi, że takie ogólnoeuropejskie ramy powinny opierać się na francuskiej ustawie dotyczącej należytej staranności w przedsiębiorstwach i dotyczyć firm i inwestorów, w tym banków; apeluje również o bezpośrednie odniesienie do kryteriów z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego w nadzorze nad produktem i zarządzaniu nim we wszystkich nowych i zmienionych przepisach, które są obecnie przedmiotem dyskusji; z zadowoleniem przyjmuje zalecenie grupy ekspertów wysokiego szczebla ds. zrównoważonego finansowania Komisji, aby włączyć zasadę „zrównoważony rozwój przede wszystkim” do całego procesu podejmowania decyzji na szczeblu UE, ich wdrażania i egzekwowania;

Zagrożenia dla zrównoważonego rozwoju w ostrożnościowych ramach zasad adekwatności kapitałowej

12.  stwierdza, że zagrożenia dla zrównoważonego rozwoju mogą także pociągać za sobą ryzyko finansowe oraz że w związku z tym należy je uwzględniać tam, gdzie jest ono znaczne, w wymogach kapitałowych i w ocenie ostrożnościowej banków; zwraca się zatem do Komisji o przyjęcie strategii regulacyjnej i planu działania, których celem będzie między innymi pomiar zagrożeń dla zrównoważonego rozwoju w ramach ostrożnościowych oraz promowanie włączenia zagrożeń dla zrównoważonego rozwoju do ram regulacji kapitałowych Bazylea IV, aby zagwarantować odpowiednie rezerwy kapitałowe; podkreśla, że zasady adekwatności kapitałowej muszą opierać się na przedstawionych zagrożeniach i w pełni je odzwierciedlać; w tym celu dąży do zainicjowania projektu pilotażowego UE w ramach kolejnego rocznego budżetu, aby rozpocząć prace nad wskaźnikami metodologicznymi;

Jawność

13.  podkreśla, że ujawnianie informacji jest kluczowym warunkiem umożliwiającym zrównoważone finanse; z zadowoleniem przyjmuje prace grupy zadaniowej ds. ujawniania informacji finansowych związanych z klimatem i wzywa Komisję i Radę do poparcia jej zaleceń; wzywa do włączenia kosztów braku działań w dziedzinie klimatu, środowiska i innych zagrożeń dla stabilności do zasad dotyczących jawności; sugeruje, aby Komisja uwzględniła proporcjonalny obowiązek ujawniania informacji w ramach zmiany dyrektywy o rachunkowości, dyrektywy w sprawie ujawniania informacji niefinansowych, dyrektywy w sprawie wymogów kapitałowych i rozporządzenia w sprawie wymogów kapitałowych, aby uwzględnić obowiązek ujawniania od 2020 r. informacji, co uwzględniałoby okres transpozycji, w którym przedsiębiorstwa będą mogły przygotować się do wdrożenia; stwierdza, że art. 173 francuskiej ustawy o transformacji sektora energetycznego może być wzorem dla uregulowań dotyczących obowiązkowego ujawniania przez inwestorów informacji na temat ryzyka klimatycznego; apeluje o rozważenie rozszerzenia zakresu stosowania dyrektywy w sprawie ujawniania informacji niefinansowych; podkreśla w związku z tym, że wymogi sprawozdawczości powinny być proporcjonalne do ryzyka ponoszonego przez instytucję, jej rozmiaru i stopnia złożoności; zaleca, by rodzaj ujawnianych informacji wymaganych obecnie na mocy rozporządzenia PRIIP oraz z wykorzystaniem dokumentu zawierającego kluczowe informacje stał się obowiązujący w odniesieniu do wszystkich detalicznych produktów finansowych;

Obowiązek powierniczy

14.  zauważa, że obowiązki powiernicze są już wpisane w unijne ramy regulacyjne sektora finansowego, jednak nalega, aby zostały one doprecyzowane w trakcie określania, ustanawiania i testowania solidnej i wiarygodnej taksonomii zrównoważonego finansowania, obejmującej kluczowe działania w obszarze inwestycji, w tym strategię inwestycyjną, zarządzanie ryzykiem, alokację aktywów, zarządzanie inwestycjami i sprawowanie nad nimi pieczy, w odniesieniu do wszystkich podmiotów w łańcuchu inwestycji, w tym podmiotów zarządzających aktywami i niezależnych konsultantów inwestycyjnych lub innych pośredników inwestycyjnych; zaleca rozszerzenie obowiązku powierniczego tak, aby obejmował on obowiązkowy „dwukierunkowy” proces integracji, w ramach którego wszystkie podmioty w łańcuchu inwestycji, w tym podmioty zarządzające aktywami i niezależni konsultanci inwestycyjni lub inni pośrednicy inwestycyjni, będą musiały uwzględniać w swoich decyzjach finansowo istotne czynniki z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego, w tym koszty braku działań, oraz brać pod uwagę niefinansowe preferencje klientów i beneficjentów lub ostatecznych inwestorów końcowych dotyczące ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego, przy czym tych klientów, beneficjentów i inwestorów należy aktywnie pytać o preferencje co do ram czasowych i zrównoważoności; wzywa do uwzględnienia kosztów braku działań w dziedzinie klimatu i środowiska oraz innych zagrożeń dla stabilności w zarządzaniu ryzykiem i ocenie należytej staranności przez zarządy spółek i organy publiczne oraz jako części obowiązku powierniczego inwestorów;

Modelowe umowy dla rozpoznania zagrożeń z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego

15.  wzywa Europejskie Urzędy Nadzoru do opracowania wytycznych dotyczących modelowych umów między właścicielami aktywów i podmiotami zarządzającymi aktywami, niezależnymi konsultantami inwestycyjnymi i innymi pośrednikami inwestycyjnymi, które wyraźnie uwzględniałyby przekazywanie udziałów, a także jasne oczekiwania dotyczące rozpoznawania i uwzględniania zagrożeń i czynników z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego w celu uniknięcia, zmniejszenia, złagodzenia i kompensowania tych zagrożeń; wzywa instytucje UE, aby w związku z planowanym przeglądem rozporządzeń w sprawie Europejskich Urzędów Nadzoru zapewniły Europejskim Urzędom Nadzoru przydział odpowiednich zasobów; wzywa do włączenia kosztów braku działań w dziedzinie klimatu i innych zagrożeń dla stabilności do wszystkich przyszłych aktów prawnych UE i ich rewizji oraz do wszystkich ocen oddziaływania finansowania;

Zarządzanie

16.  domaga się, by aktywne i odpowiedzialne zarządzanie stanowiło integralną część obowiązków prawnych inwestorów oraz by informacje o działalności zarządczej były udostępniane beneficjentom i podawane do publicznej wiadomości, m.in. przez publiczne i obowiązkowe ujawnienie znaczących pakietów akcji, działań związanych z zaangażowaniem, wykorzystanie doradców inwestorów oraz wykorzystanie pasywnych instrumentów inwestycyjnych; uważa, że należy zachęcać fundusze pasywne, polegające na inwestycjach opartych na indeksie, do ujawniania działań zarządczych inwestorów oraz zakresu, w jakim wykorzystanie pasywnej indeksacji i wskaźników pozwala na właściwe określenie zagrożeń dotyczących ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego w odniesieniu do spółek, w których dokonano inwestycji; jest zdania, że podmioty udostępniające indeksy należy wezwać do udzielenia szczegółowych informacji na temat ekspozycji powszechnie stosowanych i stanowiących odniesienie wskaźników na parametry z zakresu klimatu i zrównoważonego rozwoju;

Konieczność opracowania dalszych wymogów w odniesieniu do sprawozdawczości z zakresu zagrożeń dotyczących ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego w ramach dyrektywy w sprawie ujawniania informacji niefinansowych

17.  zwraca uwagę na niewystarczający stopień konwergencji w ramach dyrektywy w sprawie ujawniania informacji niefinansowych oraz na potrzebę harmonizacji w dążeniu do większej spójności i potrzebę określenia najwłaściwszych dla ujawniania informacji wskaźników z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego z wykorzystaniem wskaźników stabilności i oszczędnego gospodarowania zasobami; wzywa Komisję do utworzenia ogólnounijnej grupy z udziałem wszystkich zainteresowanych stron, w tym przedstawicieli sektora usług finansowych, środowisk akademickich i organizacji społeczeństwa obywatelskiego, w celu dokonania oceny i zaproponowania odpowiedniego wykazu parametrów, w tym wykazu wskaźników mierzących wpływ na stabilność i obejmujących najbardziej znaczące zagrożenia dla stabilności; jest zdania, że reforma ta powinna wprowadzić wymóg sprawozdawczości kontrolowanej przez strony trzecie;

Zielone obligacje

18.  zwraca uwagę, że zielone obligacje stanowią jedynie niewielki ułamek rynku inwestycji i na dodatek niedostatecznie uregulowany, a tym samym narażony na praktyki marketingowe wprowadzające w błąd, i że w UE brakuje obecnie jednolitego standardu zielonych obligacji, który powinien bazować na przyszłej unijnej taksonomii zrównoważonego finansowania; zauważa, że zielone obligacje powinny być sprawdzane i nadzorowane przez organy publiczne i powinny zawierać okresowe sprawozdania dotyczące wpływu aktywów bazowych na środowisko; podkreśla, że zielone obligacje powinny także obejmować odwrotny wpływ na środowisko, i popiera zmniejszenie zużycia paliw kopalnych; podkreśla, że zielone obligacje powinny wykluczać niektóre sektory – zwłaszcza w związku z działalnością o wyjątkowo negatywnym wpływie na klimat – i nie powinny naruszać podstawowych standardów socjalnych i praw człowieka; sugeruje, by opracowanie standardów dla europejskich zielonych obligacji odbywało się z zachowaniem pełnej przejrzystości w ramach specjalnej grupy roboczej Komisji podlegającej regularnej kontroli ze strony Parlamentu Europejskiego; wzywa Komisję do regularnego oceniania wpływu, skuteczności i nadzoru zielonych obligacji; apeluje w związku z tym o inicjatywę ustawodawczą na rzecz promowania i wprowadzenia na rynek europejskiej publicznej emisji zielonych obligacji oraz tworzenia zachęt dla takiej emisji przez istniejące i przyszłe instytucje europejskie, takie jak EBI, w celu finansowania nowych zrównoważonych inwestycji;

Agencje ratingowe

19.  zauważa, że agencje ratingowe niewystarczająco uwzględniają wpływ destruktywnych zagrożeń i czynników z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego na przyszłą zdolność kredytową emitentów; apeluje o przyjęcie unijnych standardów i unijny nadzór nad włączeniem wskaźników z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego do ratingów dla wszystkich agencji ratingowych działających w UE; zwraca uwagę, że nadal nie zajęto się w pełni podstawową kwestią niewystarczającej konkurencji między tymi firmami i ich wąskich priorytetów ekonomicznych; wzywa do ustanowienia procesu akredytacji w zakresie „znaku zielonego finansowania” przez podmioty wydające certyfikaty, nadzorowanego przez Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA); zaleca nadanie ESMA mandatu pozwalającego wymagać od agencji ratingowych uwzględnienia w ich metodyce zagrożeń dla stabilności; w razie możliwości ich wystąpienia w przyszłości, zwraca się do Komisji o przygotowanie przeglądu rozporządzenia w sprawie agencji ratingowych; podkreśla znaczenie badań na temat zrównoważoności, dostarczanych przez indeksy stabilności i agencje ratingowe z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego, w zapewnianiu wszystkim podmiotom finansowym niezbędnych informacji na potrzeby ich sprawozdawczości i obowiązku powierniczego, co jest krokiem w stronę bardziej zrównoważonego systemu finansowego;

Systemy znakowania usług finansowych

20.  proponuje ustanowienie przez Komisję wiążącego, proporcjonalnego i dobrowolnego w okresie przejściowym systemu znakowania dla instytucji oferujących rachunki bankowe dla klientów detalicznych, fundusze inwestycyjne, ubezpieczenia i produkty finansowe, który wskazywałby na stopień, w jakim aktywa bazowe są zgodne z porozumieniem paryskim i z celami z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego;

Mandat Europejskich Urzędów Nadzoru

21.  zamierza sprecyzować mandat Europejskich Urzędów Nadzoru i właściwych organów krajowych w związku z planowanym przeglądem rozporządzeń w sprawie Europejskich Urzędów Nadzoru, aby uwzględnić i monitorować zagrożenia i czynniki z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego, zapewniając tym samym większą spójność działań na rynkach finansowych z celami w zakresie zrównoważoności; uważa w związku z tym, że ESMA powinien:

   włączyć preferencje dotyczące zrównoważoności do swoich wytycznych na temat oceny odpowiedniości, zaproponowanej przez Komisję w jej planie działania na rzecz zrównoważonych finansów, a w szerszym ujęciu – dostarczyć wskazówek na temat tego, jak kwestie zrównoważoności można skutecznie uwzględnić w stosownych przepisach finansowych UE, a także wspierać spójne wdrażanie tych przepisów po ich przyjęciu;
   ustanowić proporcjonalny i obowiązkowy po okresie przejściowym nadzorczy system monitorowania w celu oceny istotnych zagrożeń i czynników z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego, poczynając od 2018 r., wraz z analizą perspektywiczną scenariuszy zrównoważoności;
   otrzymać mandat umożliwiający kontrolę dostosowania portfela do porozumienia paryskiego oraz zagrożeń i czynników z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego, a także zapewnienie spójności z zaleceniami grupy zadaniowej ds. ujawniania informacji finansowych związanych z klimatem;

podkreśla w związku z tym, że Europejskie Urzędy Nadzoru powinny dysponować wystarczającymi środkami finansowymi, by realizować swoje zadania; apeluje do Europejskich Urzędów Nadzoru o współpracę w tym zakresie z odpowiednimi agencjami i organizacjami międzynarodowymi;

Rola EBI w zrównoważonych finansach

22.  zwraca uwagę na przewodnią rolę, jaką powinny odgrywać instytucje UE, jeśli chodzi o zapewnienie zrównoważonych finansów; zauważa, że choć 26 % całkowitego finansowania EBI przeznaczył na ukierunkowane działania w dziedzinie klimatu i choć w 2007 r. zapoczątkował rynek zielonych obligacji i jest na dobrej drodze do wypełnienia swoich zobowiązań deklarowanych w tej dziedzinie, to nadal finansuje projekty wysokoemisyjne, a zatem istnieją jeszcze obszary wymagające ulepszenia; nalega w związku z tym, aby EBI dostosował swoje przyszłe pożyczki i nadał im odpowiednie priorytety, tak aby były one zgodne z porozumieniem paryskim i limitem klimatycznym wynoszącym 1,5 °C; wzywa do wzmocnienia i zrównoważenia działalności pożyczkowej EBI i rozporządzenia w sprawie Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS), tak aby instytucje te przestały inwestować w projekty wysokoemisyjne i dały pierwszeństwo projektom z zakresu zasobooszczędności i dekarbonizacji, jak również innym innowacyjnym sektorom i przedsiębiorstwom niematerialnym; uważa, że EBI jest w stanie przekazać więcej kapitału wysokiego ryzyka na potrzeby przejścia na zieloną gospodarkę przy jednoczesnym zachowaniu równowagi między regionami; jest zdania, że w tym kontekście należy podjąć dalsze działania, przewidując m.in. połączenie z instrumentami finansowymi UE w kolejnych wieloletnich ramach finansowych;

Rola EBC w zrównoważonych finansach

23.  uznaje niezależność EBC i jego główne zadanie w postaci utrzymania stabilności cen, lecz przypomina, że EBC jako instytucję unijną również zobowiązuje porozumienie paryskie; jest zatem zaniepokojony faktem, że „62,1 % nabywanych przez EBC obligacji korporacyjnych dotyczy sektorów [...], które są odpowiedzialne za 58,5 % emisji gazów cieplarnianych w strefie euro”(14) i stwierdza, że na programie tym bezpośrednio korzystają głównie wielkie korporacje; zaleca, aby EBC wyraźnie uwzględnił porozumienie paryskie i cele z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego w swoich wytycznych dotyczących jego programów zakupu; podkreśla, że te wytyczne mogą odegrać rolę pilotażową w opracowaniu przyszłej polityki inwestycyjnej zorientowanej na cele z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego i zgodnej z wysokimi standardami unijnej taksonomii zrównoważonego finansowania;

Inne kwestie

24.  podkreśla, że rozsądna oferta zrównoważonych produktów finansowych może również mieć pozytywny wpływ na rozwój europejskiej infrastruktury społecznej rozumianej jako zbiór inicjatyw i projektów mających na celu tworzenie wartości publicznej poprzez pobudzanie inwestycji i innowacji w sektorach, które mają strategiczne i kluczowe znaczenie dla dobrobytu i odporności osób i społeczności, takich jak edukacja, opieka zdrowotna i mieszkalnictwo;

25.  z zadowoleniem przyjmuje prace prowadzone przez grupę ekspertów wysokiego szczebla ds. zrównoważonego finansowania, która wnosi cenny wkład w wysiłki na rzecz stworzenia nowej normy dla stabilnego sektora finansowego; podkreśla jednak potrzebę aktywnego zaangażowania sektora bankowego, który ze względu na jego dominującą pozycję w europejskim otoczeniu finansowym wciąż jest kluczem do zapewnienia bardziej zrównoważonych finansów;

26.  podkreśla, że metodyka zastosowana w celu monitorowania wydatków związanych z klimatem prowadzi do niespójności między programami, co umożliwia kwalifikowanie projektów o wątpliwej korzyści dla środowiska i klimatu jako wydatków związanych z klimatem (np. składnik ekologiczny wspólnej polityki rolnej);

27.  podkreśla, że żadne szeroko stosowane wskaźniki finansowe nie uwzględniają w swojej metodologii czynników z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego; apeluje o opracowanie co najmniej jednego europejskiego punktu odniesienia w zakresie zrównoważonego finansowania, z wykorzystaniem europejskiej taksonomii zrównoważonego finansowania, w celu oceny wyników europejskich emitentów w oparciu o zagrożenia i czynniki dotyczące ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego;

28.  wzywa do zbadania i zachęcania do inicjatyw prywatnych, takich jak projekt EeMAP dotyczący „zielonych kredytów hipotecznych”, aby ocenić i pokazać, w jakich warunkach zielone aktywa mogą doprowadzić do zmniejszenia ryzyka dla inwestycji, a jednocześnie zwiększyć zrównoważenie środowiskowe;

29.  wzywa UE, aby aktywnie promowała włączenie wskaźników stabilności do ram międzynarodowych standardów sprawozdawczości finansowej na szczeblu międzynarodowym;

30.  podkreśla, że ład korporacyjny powinien promować długoterminowe zrównoważone tworzenie wartości, na przykład w drodze akcji lojalnościowych dla długoterminowych udziałowców oraz uwzględniania kwestii ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego w pakietach wynagrodzeń dyrektorów i członków zarządu; zauważa, że wyjaśnienie obowiązków dyrektorów w tym zakresie wspierałoby podmioty dokonujące zrównoważonych inwestycji w ich zobowiązaniach wobec zarządów;

31.  wzywa do wprowadzenia obowiązkowego ubezpieczenia wszelkiej komercyjnej i publicznej działalności od odpowiedzialności za szkody w środowisku jako warunku wstępnego wydawania zezwoleń;

32.  podkreśla, że zrównoważone finanse wymagają wyjaśnienia obowiązków dyrektorów europejskich przedsiębiorstw w zakresie długoterminowego zrównoważonego tworzenia wartości, kwestii z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego, a także ryzyka systemowego, jako części nadrzędnych zadań dyrektorów mających na celu zapewnienie powodzenia firmy;

33.  wzywa Europejskie Urzędy Nadzoru do opracowania wytycznych na temat gromadzenia danych statystycznych z zakresu rozpoznawania zagrożeń dotyczących ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego i ich uwzględniania w finansowaniu, a także wzywa do upubliczniania statystyk w jak najszerszym zakresie;

34.  wzywa krajowe urzędy nadzoru bankowego i organy rynków finansowych, by opracowały jasne i zwięzłe instrukcje dotyczące sposobu, w jaki można wprowadzić nową taksonomię i inne zmiany związane z tymi przepisami, nie powodując zbędnych kosztów i opóźnień;

35.  podtrzymuje zdanie, że środki cenowe mogą wnieść decydujący wkład w europejskie starania na rzecz dekarbonizacji gospodarki przez zlikwidowanie luki w finansowaniu wynoszącej 180 mld EUR dzięki zorientowaniu inwestycji na długoterminowe zrównoważone cele;

36.  zwraca uwagę, że w dyskusji na temat zrównoważonych finansów często zapomina się o MŚP, pomimo ich innowacyjnego charakteru; zauważa w tym kontekście ogromny potencjał cyfryzacji i zielonych technologii finansowych; zaleca, aby Komisja rozważyła mechanizmy pozwalające MŚP łączyć projekty w celu umożliwienia im dostępu do rynku zielonych obligacji;

37.  podkreśla znaczenie społecznego wymiaru zrównoważonych finansów; zwraca uwagę na potencjał rozwoju nowych instrumentów finansowych, zwłaszcza poświęconych infrastrukturze społecznej, takich jak obligacje społeczne, zgodnie z zasadami obligacji społecznych z 2017 r.;

38.  podkreśla, że rozpoznawanie i ujawnianie zagrożeń z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego oraz zarządzanie nimi stanowią nieodłączną część ochrony konsumentów i stabilności finansowej, a zatem powinny należeć do kompetencji i obowiązków nadzorczych Europejskich Urzędów Nadzoru; wzywa ERRS do aktywnego prowadzenia badań na temat wzajemnego oddziaływania czynników z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego oraz ryzyka systemowego, pomijając zmianę klimatu;

39.  przypomina, że w swojej rezolucji z dnia 14 listopada 2017 r. w sprawie planu działania w sprawie detalicznych usług finansowych Parlament wezwał do wprowadzenia unijnego rachunku oszczędnościowego dla potrzeb finansowania zielonej gospodarki;

40.  domaga się, aby wszystkie przyszłe wydatki UE były zgodne z porozumieniem paryskim, a ich cele związane z dekarbonizacją gospodarki były uwzględnione w instrumentach prawnych regulujących funkcjonowanie europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych (w tym Funduszu Spójności), funduszy przeznaczonych na działania zewnętrzne i współpracę na rzecz rozwoju i innych instrumentów niewchodzących w zakres wieloletnich ram finansowych, takich jak EFIS;

41.  wzywa Komisję do przeprowadzenia studium wykonalności dotyczącego tego, w jaki sposób organy nadzoru i organy regulacyjne mogą lepiej nagradzać mandaty obejmujące perspektywy długoterminowe;

42.  wzywa Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (EIOPA) do dostarczenia najlepszych praktyk i wytycznych dotyczących relacji, jakie podmioty oferujące pracownicze programy emerytalne i prywatne produkty emerytalne utrzymują z beneficjentami przed zawarciem umowy i przez cały czas trwania inwestycji; wzywa EIOPA do dostarczenia wytycznych w sprawie najlepszych praktyk w zakresie relacji z beneficjentami i klientami detalicznymi oraz oceny ich interesów finansowych i niefinansowych, takich jak fundusz agencji ochrony środowiska w Zjednoczonym Królestwie;

43.  zwraca uwagę na zalecenie grupy ekspertów wysokiego szczebla ds. zrównoważonego finansowania dotyczące utworzenia unijnego obserwatorium zrównoważonych finansów, którego celem powinno być monitorowanie, zgłaszanie i ujawnianie informacji na temat zrównoważonych inwestycji UE i które powinno być ustanowione przez Europejską Agencję Środowiska we współpracy z Europejskimi Urzędami Nadzoru; zaleca – jako że Unia Europejska powinna świecić przykładem – by obserwatorium odgrywało również rolę w monitorowaniu, wspieraniu i ujawnianiu informacji dotyczących zrównoważonych inwestycji finansowanych z funduszy UE i przez instytucje UE, w tym EFIS, EBI i EBC; zwraca się do obserwatorium o składanie Parlamentowi sprawozdań z działalności;

44.  zaleca, by EBI podjął współpracę z małymi podmiotami rynkowymi i kooperatywami, mającą na celu łączenie projektów z zakresu energii odnawialnej na małą skalę, pozwalające tym projektom zakwalifikować się do dofinansowania przyznawanego przez EBI oraz do programu zakupów w sektorze przedsiębiorstw;

45.  zgadza się ze zdaniem grupy ekspertów wysokiego szczebla ds. zrównoważonego finansowania, że niezwykle ważne jest wzmocnienie pozycji obywateli Europy w kwestiach zrównoważonych finansów oraz ich lepsze informowanie w tym zakresie; podkreśla, że należy ułatwić dostęp do informacji o wynikach w zakresie zrównoważonych finansów i propagować wiedzę na temat finansów;

46.  wzywa Komisję i państwa członkowskie, by zapewniły spójność polityki między sektorem finansowym i niefinansowym; przypomina, że zrównoważonej polityce finansowej muszą towarzyszyć konsekwentne decyzje polityczne w innych sektorach, takich jak sektor energii, transportu, przemysłu i rolnictwa;

47.  wzywa Komisję do publikowania regularnych sprawozdań z postępu prac w kwestiach poruszonych w niniejszym sprawozdaniu;

48.  wzywa Komisję i państwa członkowskie, by wykorzystywały wpływ UE do odegrania wiodącej roli w zakresie zrównoważonych finansów i podniesienia standardów zrównoważoności w finansach na szczeblu światowym, w tym za pośrednictwem umów dwustronnych z państwami trzecimi, na wielostronnych forach politycznych, takich jak ONZ, G7 i G20, oraz na poziomie międzynarodowych organów normalizacyjnych, takich jak Międzynarodowa Organizacja Komisji Papierów Wartościowych (IOSCO);

o
o   o

49.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji.

(1) Dz.U. L 335 z 17.12.2009, s. 1.
(2) Dz.U. L 330 z 15.11.2014, s. 1.
(3) Dz.U. L 132 z 20.5.2017, s. 1.
(4) Dz.U. L 354 z 23.12.2016, s. 37.
(5) Dz.U. L 182 z 29.6.2013, s. 19.
(6) Dz.U. L 347 z 28.12.2017, s. 35.
(7) Dz.U. L 352 z 9.12.2014, s. 1.
(8) Biuro ONZ ds. Zmniejszania Ryzyka Związanego z Klęskami Żywiołowymi https://www.unisdr.org/files/46796_cop21weatherdisastersreport2015.pdf
(9) Teksty przyjęte, P8_TA(2018)0039.
(10) Teksty przyjęte, P8_TA(2018)0025.
(11) Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0428.
(12) Dz.U. C 75 z 26.2.2016, s. 41.
(13) Dz.U. C 265 z 11.8.2017, s. 65.
(14) Sini Matikainen, Emanuele Campiglio i Dimitri Zenghelis, The climate impact of quantitative easing [Wpływ luzowania ilościowego na klimat] , Grantham Institute on climate change and the environment, maj 2017 r.


Unijna tablica wyników wymiaru sprawiedliwości z 2017 r.
PDF 433kWORD 59k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 29 maja 2018 r. w sprawie unijnej tablicy wyników wymiaru sprawiedliwości z 2017 r. (2018/2009(INI))
P8_TA(2018)0216A8-0161/2018

Parlament Europejski,

–  uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 2, 6 oraz 7,

–  uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 70, 85, 86, 258, 259 i 260,

–  uwzględniając Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej,

–  uwzględniając swoje rezolucje w sprawie praworządności i wymiaru sprawiedliwości,

–  uwzględniając komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Banku Centralnego, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów z dnia 10 kwietnia 2017 r. pt. „Unijna tablica wyników wymiaru sprawiedliwości z 2017 r.” (COM(2017)0167),

–  uwzględniając badanie Wspólnego Centrum Badawczego Komisji Europejskiej z 2017 r., zatytułowane „The judicial system and economic development across EU Member States”(1)(System sądowy i rozwój gospodarczy w poszczególnych państwach członkowskich UE),

–  uwzględniając badanie amerykańskiego Instytutu Reformy Prawa Izby Handlowej Stanów Zjednoczonych (US Chamber Institute for Legal Reform) z 2017 r. zatytułowane „The Growth of Collective Redress in the EU” (Wzrost liczby przypadków zbiorowego dochodzenia roszczeń w UE)(2),

–  uwzględniając bazę danych statystycznych Europejskiego Instytutu ds. Równości Kobiet i Mężczyzn (EIGE)(3),

–  uwzględniając sprawozdania Europejskiej Komisji na rzecz Demokracji przez Prawo (komisji weneckiej), w szczególności przyjętą przez nią listę kontrolną dotyczącą praworządności(4),

–  uwzględniając swoje sprawozdanie z dnia 12 marca 2014 r. w sprawie oceny wymiaru sprawiedliwości w odniesieniu do spraw karnych i do praworządności(5),

–  uwzględniając sprawozdanie firmy konsultingowej Milieu Ltd z 2011 r. zatytułowane „Comparative study on access to justice in gender equality and anti-discrimination law”(6) (Badanie porównawcze dotyczące dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących równouprawnienia płci oraz prawa antydyskryminacyjnego),

–  uwzględniając rekomendację Rady Europy dotyczącą sędziów i ich niezawisłości, odpowiedzialności i efektywności (CM/Rec(2010)12)(7),

–  uwzględniając pochodzące z 2017 r. badanie Departamentu Tematycznego ds. Praw Obywatelskich i Spraw Konstytucyjnych Parlamentu Europejskiego, zatytułowane „Mapping the Representation of Women and Men in Legal Professions Across the EU”(8) (Rozkład reprezentacji kobiet i mężczyzn w zawodach prawniczych w poszczególnych krajach UE),

–  uwzględniając roczne sprawozdania oceniające europejskie systemy wymiaru sprawiedliwości, opracowywane przez Europejską Komisję ds. Skuteczności Wymiaru Sprawiedliwości (CEPEJ) Rady Europy(9),

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Prawnej oraz opinię Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (A8-0161/2018),

A.  mając na uwadze, że niezawisłość, efektywność i wysoka jakość systemów wymiaru sprawiedliwości mają kluczowe znaczenie dla utrzymywania praworządności, sprawiedliwości postępowań sądowych oraz zaufania obywateli i przedsiębiorstw do systemu prawnego i że dzięki tym cechom obywatele i przedsiębiorstwa mogą w pełni korzystać z przysługujących im praw; mając na uwadze, że skuteczny system wymiaru sprawiedliwości jest nierozłącznie związany z niezależnością sądów, przyczynia się do wzrostu gospodarczego i poszanowania praw podstawowych oraz stanowi podstawę właściwego stosowania prawa Unii; mając na uwadze, że wymiar sprawiedliwości stanowi wartość samą w sobie, w szczególności w odniesieniu do dostępu obywateli do wymiaru sprawiedliwości i poszanowania prawa do rzetelnego procesu sądowego;

B.  mając na uwadze opublikowaną przez Komisję unijną tablicę wyników wymiaru sprawiedliwości z 2017 r., tj. informacyjne, niewiążące narzędzie porównawcze służące do oceny, co do zasady, skuteczności, niezależności i jakości krajowych systemów wymiaru sprawiedliwości z myślą o wskazaniu wszelkich niedociągnięć, określeniu dobrych praktyk i osiągniętych postępów oraz lepszym definiowaniu strategii politycznych państw członkowskich w dziedzinie sprawiedliwości, jak również fakt, że w tym celu tablica ta obejmuje parametry wymiarów sprawiedliwości przyczyniające się do poprawy warunków prowadzenia działalności gospodarczej i inwestowania oraz nastrojów konsumenckich w Unii;

C.  mając na uwadze, że w piątej edycji tablicy wyników wymiaru sprawiedliwości szczególną uwagę poświęcono kwestiom dotyczącym dostępu obywateli do postępowań sądowych, postrzegania niezależności sądów przez obywateli i przedsiębiorstwa, obecnego wykorzystania technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT) w systemie wymiaru sprawiedliwości oraz działaniom krajowych systemów wymiaru sprawiedliwości w określonych obszarach związanych z jednolitym rynkiem i sektorem przedsiębiorstw, jak również przedstawiono wstępny przegląd funkcjonowania krajowych systemów wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych pod względem stosowania unijnego ustawodawstwa w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy;

D.  mając na uwadze, że unijna tablica wyników wymiaru sprawiedliwości z 2017 r. nie zawiera ogólnej klasyfikacji krajowych systemów wymiaru sprawiedliwości i nie służy do wskazywania, które systemy są lepsze od innych;

E.  mając na uwadze, że z drugiej strony tablica wyników wymiaru sprawiedliwości powinna być użytecznym podręcznikiem oferującym państwom członkowskim przegląd najlepszych praktyk, które mogą one wykorzystywać w sprawach z zakresu wymiaru sprawiedliwości w sprawach cywilnych, handlowych i administracyjnych;

F.  mając na uwadze, że wiele danych dotyczących niektórych państw członkowskich jest nadal niedostępnych; mając na uwadze, że istnieją różnice w ilości i poziomie szczegółowości danych dostarczanych przez niektóre państwa członkowskie;

G.  mając na uwadze, że unijna tablica wyników wymiaru sprawiedliwości z 2017 r. dotyczy głównie spraw z zakresu wymiaru sprawiedliwości w sprawach cywilnych, handlowych i administracyjnych, a jednocześnie stanowi wstępny przegląd funkcjonowania systemów krajowych pod względem stosowania w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych unijnego prawodawstwa z zakresu przeciwdziałania praniu pieniędzy;

H.  mając na uwadze, że zaletą tego niewiążącego narzędzia jest to, że wskazuje ono na pozytywne i negatywne tendencje oraz zapewnia forum wzajemnego uczenia się i wymiany najlepszych praktyk w całej Unii w celu promowania i zapewnienia poszanowania zasady praworządności;

I.  mając na uwadze, że udzielanie informacji na temat systemu wymiaru sprawiedliwości w sposób przyjazny dla użytkownika jest konieczne, aby zapewnić dostęp do wymiaru sprawiedliwości;

J.  mając na uwadze, że systemy wymiaru sprawiedliwości należy dostosować do nowych wyzwań stojących przed Unią Europejską;

Uwagi ogólne

1.  podkreśla, że wymiar sprawiedliwości umacnia zasadę praworządności w społeczeństwie i gwarantuje każdemu prawo do rzetelnego procesu przed niezależnym i bezstronnym sądem; wzywa państwa członkowskie do zadbania o to, by każda reforma wymiaru sprawiedliwości odbywała się z poszanowaniem zasady praworządności i była zgodna z normami UE w zakresie niezależności sądów; w związku z tym zachęca Komisję do dalszego monitorowania reform krajowych wymiarów sprawiedliwości w ramach europejskiego semestru, w którym również wykorzystuje się informacje pochodzące z tablicy wyników wymiaru sprawiedliwości; wzywa ponadto Komisję, by opracowała nowe kryteria w celu lepszej oceny zgodności systemów sądownictwa z zasadą praworządności przede wszystkim w oparciu o listę kontrolną dotyczącą praworządności, przyjętą przez komisję wenecką;

2.  zachęca Komisję do gromadzenia dokładniejszych informacji na temat postępowania w przypadku naruszeń zasady praworządności i zagrożeń dla praw podstawowych, w tym korupcji, dyskryminacji i naruszeń prywatności, wolności myśli, sumienia i religii, wolności wypowiedzi, a także wolności zgromadzania się i zrzeszania się;

3.  przypomina swój wniosek zawarty w rezolucji z dnia 25 października 2016 r. w sprawie unijnego mechanizmu dotyczącego demokracji, praworządności i praw podstawowych oraz ponownie zwraca się do Komisji o przedstawienie wniosku dotyczącego zawarcia paktu UE na rzecz demokracji, praworządności i praw podstawowych; wzywa Komisję do powiązania obowiązujących sprawozdań, w tym tablicy wyników wymiaru sprawiedliwości, do momentu ustanowienia paktu UE na rzecz demokracji, praworządności i praw podstawowych;

4.  z dużym zainteresowaniem odnotowuje unijną tablicę wyników z 2017 r. oraz wzywa Komisję do dalszego promowania tego narzędzia zgodnie z traktatami i w porozumieniu z państwami członkowskimi;

5.  podkreśla, że ustanowienie oddzielnej tablicy wyników wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych przyczyni się w sposób istotny do jednolitego pojmowania ustawodawstwa UE w dziedzinie prawa karnego wśród sędziów i prokuratorów, a tym samym poprawi wzajemne zaufanie;

6.  wzywa Komisję do uwzględnienia walki z korupcją i uważa, że włączenie tej kwestii do tablicy wyników wymiaru sprawiedliwości stanowi priorytet;

7.  popiera cel tej wymiany informacji i podkreśla, że niezależny, efektywny i wysokiej jakości system wymiaru sprawiedliwości może stwarzać zachęty dla przedsiębiorstw do rozwoju i inwestowania na poziomie krajowym i transgranicznym, a jednocześnie zapewniać ochronę praw podstawowych obywateli i wzmacniać prawa konsumentów i pracowników, co doprowadzi do zwiększenia ich wkładu w gospodarkę;

8.  podkreśla, jak ważne jest określenie punktów odniesienia w dziedzinie sądownictwa dla wzajemnego zaufania w wymiarze transgranicznym, dla skutecznej współpracy między instytucjami wymiaru sprawiedliwości oraz dla stworzenia wspólnej przestrzeni sądowej i europejskiej kultury sądowej; zachęca zatem Komisję do dalszego opracowywania konkretnych wskaźników służących do oceny przestrzegania w praktyce wartości UE, takich jak państwo prawa oraz poszanowanie praw podstawowych;

9.  uważa, że taki przegląd porównawczy musi opierać się na obiektywnych kryteriach oraz na dokładnie zestawionych, porównanych i przeanalizowanych dowodach, przy uwzględnieniu indywidualnych ram konstytucyjnych i prawnych; podkreśla, że należy zapewnić równe traktowanie wszystkich państw członkowskich podczas bezstronnej oceny ich systemów wymiaru sprawiedliwości;

10.  z zadowoleniem przyjmuje starania Komisji, aby po raz pierwszy ocenić niektóre aspekty wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych, związane z walką z praniem pieniędzy, i zaleca, aby Komisja podjęła niezbędne środki w celu zachęcenia państw członkowskich do przekazywania danych dotyczących czasu trwania postępowań sądowych w tym obszarze z myślą o wejściu w życie czwartej, a następnie piątej dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy;

11.  z zadowoleniem przyjmuje wysiłki Komisji na rzecz przedstawiania mierzalnych danych i sporządzenia konkretnych wniosków na temat tego, w jaki sposób państwa członkowskie poprawiły lub wciąż mogą poprawić jakość i skuteczność swoich systemów wymiaru sprawiedliwości, w szczególności w odniesieniu do statusu i mianowania sędziów, ich niezawisłości i równowagi płci; zauważa, że liczba luk w danych maleje, w szczególności w odniesieniu do wskaźników dotyczących skuteczności systemów wymiaru sprawiedliwości; wyraża jednak ubolewanie, że nadal zdarzają się przypadki, w których państwa członkowskie nie dostarczają danych dla niektórych kategorii, mimo że dane te mają zastosowanie lub są dostępne; wzywa zatem państwa członkowskie do zwiększenia wysiłków na rzecz zapewnienia porównywalności danych i do pełnej współpracy z Komisją przez udostępnianie wnioskowanych danych; podkreśla, że państwa członkowskie, aby zrealizować swoje priorytety w zakresie skutecznych systemów wymiaru sprawiedliwości, muszą nadal zmniejszać lukę w danych; wzywa państwa członkowskie do ścisłej współpracy z CEPEJ i z Komisją, zwłaszcza za pośrednictwem nieformalnej grupy ekspertów krajowych z ministerstw i odnośnych systemów wymiaru sprawiedliwości, w celu uzupełnienia utrzymujących się luk w danych w niektórych kategoriach tablicy wyników wymiaru sprawiedliwości;

12.  wzywa państwa członkowskie do dokładnego przeanalizowania rezultatów tablicy wyników wymiaru sprawiedliwości z 2017 r. i ustalenia, jakie wnioski należy z nich wyciągnąć, oraz do rozważenia, czy konieczne jest przyjęcie środków krajowych w celu skorygowania nieprawidłowości w zakresie jakości, skuteczności i niezależności krajowych systemów wymiaru sprawiedliwości;

13.  zauważa, że wiele państw członkowskich wprowadziło reformy w ramach dalszych działań na rzecz poprawy skuteczności krajowych systemów wymiaru sprawiedliwości; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że zapowiedziano istotną liczbę nowych reform w obszarach pomocy prawnej, metod pozasądowego rozstrzygania sporów (ADR), specjalizacji sądów oraz map sądownictwa;

Skuteczność

14.  podkreśla znaczenie skutecznych i terminowych postępowań zgodnie z art. 6 europejskiej konwencji praw człowieka i art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej; podkreśla ponadto znaczenie szybkich i skutecznych postępowań w sprawach związanych z ochroną konsumentów, własnością intelektualną i prawami do ochrony danych; z zaniepokojeniem zauważa, że postępowania te są nadal zbyt czasochłonne w niektórych państwach członkowskich; podkreśla, że znaczne zaległości w rozstrzyganiu toczących się spraw mogą również podważać zaufanie obywateli i przedsiębiorstw do systemu prawnego oraz zmniejszać pewność prawa, jako że zaufanie stanowi podstawę poszanowania praworządności;

15.  zachęca państwa członkowskie, by inwestowały w wykorzystywanie i stały rozwój narzędzi ICT w swoich systemach sądowych i dążyły do zwiększenia ich dostępności, zrozumiałości i łatwości w użytkowaniu dla wszystkich obywateli Unii, w szczególności dla osób z wszelkimi rodzajami niepełnosprawności, a także dla grup szczególnie wrażliwych, w tym mniejszości narodowych lub migrantów; podkreśla korzyści z wykorzystania systemów ICT w ramach transgranicznej współpracy między organami sądowymi państw członkowskich i na szczeblu krajowym, w postaci ograniczenia kosztów ponoszonych przez wszystkie zaangażowane zainteresowane strony, a także poprawy ogólnej skuteczności i jakości systemów wymiaru sprawiedliwości, np. przez elektroniczne składanie pozwów, możliwość elektronicznego monitorowania i prowadzenia postępowań oraz komunikację elektroniczną między sądami i adwokatami; wyraża ubolewanie, że pełen potencjał systemów ICT nie został jeszcze osiągnięty w całej Unii Europejskiej; z zadowoleniem przyjmuje przejrzystość w większości państw członkowskich w odniesieniu do publikacji orzeczeń sądowych; podkreśla, że udostępnianie informacji online w sposób przyjazny dla użytkownika znacząco przyczynia się do zwiększenia dostępu obywateli i przedsiębiorstw do wymiaru sprawiedliwości; wzywa państwa członkowskie do publikowania w internecie wszystkich orzeczeń sądowych, ponieważ dzięki temu obywatele i przedsiębiorstwa będą mogli lepiej zapoznać się z systemem sądowym i system ten będzie bardziej przejrzysty; ponadto zauważa, że mogłoby to sprzyjać spójności orzecznictwa;

16.  wskazuje na potrzebę zintensyfikowania i zróżnicowania zakresu szkoleń dla sędziów, ponieważ jest to również podstawa efektywnego, niezależnego i bezstronnego systemu sądowego; podkreśla w szczególności potrzebę szkoleń w dziedzinie ról, norm i stereotypów związanych z płcią, etyki zawodowej pracowników wymiaru sprawiedliwości, umiejętności informatycznych, zarządzania sądownictwem, mediacji i porozumiewania się ze stronami postępowań i z prasą; podkreśla również znaczenie odpowiedniego szkolenia w dziedzinie prawa UE i różnych unijnych struktur współpracy, takich jak Eurojust; zauważa, że określone obszary prawa Unii, takie jak przepisy dotyczące praw autorskich i prywatności, mogą wymagać zrozumienia nie tylko prawa, ale również rozwoju technologicznego; zauważa, że specjalizacja sędziów i sądów wydaje się mieć pozytywny wpływ na efektywność i jakość systemów wymiaru sprawiedliwości; zwraca się do Komisji o bardziej szczegółowe zbadanie tej kwestii w przyszłorocznej edycji tablicy wyników; podkreśla, że stałe i systematyczne szkolenia sędziów i innych ekspertów prawnych są niezbędne dla zapewnienia spójnego i właściwego stosowania oraz skutecznego egzekwowania prawa; wzywa państwa członkowskie do większego inwestowania w rozwój szkoleń dla pracowników wymiaru sprawiedliwości oraz kształcenie ustawiczne dla przedstawicieli zawodów prawniczych, takich jak sędziowie, w tym w innych państwach członkowskich, z myślą o wymianie doświadczeń i najlepszych praktyk;

17.  zachęca państwa członkowskie i instytucje UE do wspierania dalszego rozwoju mediacji na szczeblu UE; wzywa Komisję do systematycznej oceny wpływu mediacji w systemach sądowych UE;

Jakość

18.  wzywa Komisję do włączenia procedur zbiorowego dochodzenia roszczeń do przyszłorocznego porównania dotyczącego czynników warunkujących dostępność systemu wymiaru sprawiedliwości, ponieważ uznaje dostęp do wymiaru sprawiedliwości i skuteczne rozstrzyganie sporów za sprawy najwyższej wagi; uznaje te procedury za istotne narzędzie na rzecz zwiększenia ochrony konsumentów, środowiska i zdrowia w całej Unii Europejskiej, na obszarach, gdzie spory bezpośrednio dotyczą znacznej liczby skarżących; uważa, że procedury zbiorowego dochodzenia roszczeń ułatwiają obywatelom dostęp do wymiaru sprawiedliwości i skutecznego mechanizmu rozstrzygania sporów, a w związku z tym prowadzą do wyeliminowania nieuzasadnionych barier, zwłaszcza dla obywateli żyjących poniżej progu ubóstwa lub uczestniczących w sprawach, które mają wymiar transgraniczny;

19.  zauważa, że w większości państw członkowskich strony muszą wnieść opłatę sądową, jeśli wszczynają postępowanie sądowe; zwraca uwagę, że dostępność pomocy prawnej oraz wysokość opłat sądowych mają kluczowy wpływ na dostęp do wymiaru sprawiedliwości – będący prawem podstawowym w UE – w szczególności w przypadku obywateli żyjących w ubóstwie; podkreśla, że pomoc prawna odgrywa ważną rolę w zagwarantowaniu słabszym stronom równego dostępu do wymiaru sprawiedliwości; podkreśla, że pomoc prawna oferowana konsumentom żyjącym poniżej progu ubóstwa pozostaje niezbędnym czynnikiem równoważącym; zwraca uwagę, że trudności w uzyskaniu pomocy prawnej mogą być głównym czynnikiem zniechęcającym, gdy opłata sądowa lub opłaty prawne stanowią znaczną część wartości roszczenia; uważa, że pomoc prawna powinna być powiązana z progiem ubóstwa w poszczególnych państwach członkowskich; podkreśla, że opłaty prawne ogólnie powinny być jeszcze niższe, co można osiągnąć np. przez stosowanie krajowych portali elektronicznych „e-Sprawiedliwość”; zwraca się do państw członkowskich o poprawę przyjazności dla użytkownika udostępnianych w internecie informacji, dzięki którym obywatele mogą ustalić, czy kwalifikują się do pomocy prawnej, w tym informacji online dostępnych dla osób słabowidzących;

20.  wzywa Komisję, aby jeszcze w przyszłorocznej edycji tablicy wyników wprowadziła nowy wskaźnik dotyczący dostępu do wymiaru sprawiedliwości dla grup, które mogą znajdować się w gorszej sytuacji lub które mogą podlegać dyskryminacji, w celu wskazania wszelkich możliwych barier;

21.  podkreśla potrzebę wyeliminowania utrzymującej się nierównowagi płci oraz znaczącej dysproporcji w reprezentacji płci wśród sędziów, mianowicie w sądach wyższej instancji i sądach najwyższych, zarówno na szczeblu krajowym, jak i unijnym; z ubolewaniem odnotowuje niedawną negatywną zmianę odsetka kobiet będących sędziami zawodowymi, zaobserwowaną w niektórych państwach członkowskich;

22.  wskazuje, że jest jeszcze wiele do zrobienia w kwestii równouprawnienia płci w zawodach sądowych w całej Europie, również pod względem dostępu do stanowisk sędziowskich, stereotypów płci, przejrzystości procedur powoływania, godzenia pracy z obowiązkami niezwiązanymi z pracą lub istnienia monitoringu; podkreśla wyraźną różnicę między odsetkiem kobiet na stanowiskach na niższych szczeblach sądownictwa (w tym na stanowiskach w ramach wymiaru sprawiedliwości innych niż sędzia) a ich odsetkiem w sądach wyższej instancji i na szczeblu prokuratorskim; w tym kontekście zachęca państwa członkowskie, aby skierowały wysiłki, szczególnie w obszarze szkolnictwa wyższego, na kobiety wykonujące zawody prawnicze oraz promowały pozytywne podejście do sędziów płci żeńskiej;

23.  przypomina o wspólnym oświadczeniu Parlamentu Europejskiego i Rady z 2015 r. (10), w którym stwierdza się, że państwa członkowskie powinny – w możliwie największym stopniu i w kontekście celu dotyczącego osiągnięcia równouprawnienia płci, o którym mowa w art. 3 Traktatu o Unii Europejskiej – zapewnić równą reprezentację kobiet i mężczyzn przy wyznaczaniu kandydatów na sędziów Sądu Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej; wzywa państwa członkowskie, by dały dobry przykład w tym względzie;

24.  podkreśla, że jakkolwiek w 2015 r. ponad połowa państw członkowskich zwiększyła wydatki na system sądowy w przeliczeniu na mieszkańca, nadal kwoty ustalane są przeważnie na podstawie kosztów historycznych. a nie na podstawie rzeczywistego obciążenia pracą lub liczby wnoszonych wniosków;

25.  z zadowoleniem przyjmuje coraz częstsze korzystanie z mechanizmów pozasądowego rozstrzygania sporów w większości państw członkowskich, a w szczególności z europejskiej platformy internetowego rozstrzygania sporów (platformy ODR) dla konsumentów i przedsiębiorców;

26.  odnotowuje brak dostępności danych w dziedzinie spraw małżeńskich i spraw dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej; zachęca Komisję do uwzględnienia tych danych w unijnej tablicy wyników wymiaru sprawiedliwości po ich udostępnieniu przez państwa członkowskie, na przykład w ramach śródokresowego celu ustanowionego po zakończeniu przeglądu rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003 w sprawie jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej;

Niezależność

27.  podkreśla, że niezależność, jakość i skuteczność są podstawowymi elementami skutecznego systemu wymiaru sprawiedliwości, który jest z kolei istotny dla utrzymywania praworządności, sprawiedliwości postępowań sądowych i zaufania obywateli i przedsiębiorstw wobec systemu prawnego; podkreśla ponadto, że niezależność sądownictwa stanowi nieodłączną część demokracji; uważa, że warunkiem istnienia niezależnego systemu sądowego jest z jednej strony brak ingerencji lub nacisków ze strony rządów i polityków lub też stron posiadających własne interesy gospodarcze, a z drugiej strony istnienie skutecznych gwarancji wynikających ze statusu, pozycji i sytuacji finansowej sędziów; podkreśla, że należy zapewnić wystarczającą niezależność organom ścigania, aby chronić je przed bezprawnymi naciskami politycznymi; wzywa zatem Komisję do uwzględnienia w tablicy wyników rubryki dotyczącej statusu prokuratorów i ich autonomii; zachęca ponadto Komisję, aby nadal oceniała zabezpieczenia prawne zapewniające niezależność sądów, m.in. we współpracy z Siecią Prezesów Sądów Najwyższych Unii Europejskiej oraz Europejską Siecią Rad Sądownictwa;

28.  zwraca uwagę na znaczenie bezstronnych, tj. pozbawionych znamion dyskrecjonalnego uprawnienia wykonawczego, oraz kompleksowych mechanizmów powoływania, oceny, przenoszenia i odwoływania sędziów;

o
o   o

29.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji.

(1) http://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/bitstream/JRC104594/jrc104594__2017_the_judicial_system_and_economic_development_across_eu_member_states.pdf
(2) http://www.instituteforlegalreform.com/uploads/sites/1/The_Growth_of_Collective_Redress_in_the_EU_A_Survey_of_Developments_in_10_Member_States_April_2017.pdf
(3) http://eige.europa.eu/gender-statistics/dgs
(4) http://www.venice.coe.int/webforms/documents/default.aspx?pdffile=CDL-AD(2016)007-e
(5) Dz.U. C 378 z 9.11.2017, s. 136.
(6) Milieu Ltd (2011), „Comparative study on access to justice in gender equality and anti-discrimination law” (Badanie porównawcze dotyczące dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących równouprawnienia płci oraz prawa antydyskryminacyjnego), sprawozdanie podsumowujące dla DG ds. Sprawiedliwości i Konsumentów, Bruksela.
(7) https://wcd.coe.int/ViewDoc.jsp?p=&Ref=CM/Rec(2010)12&Language=lanEnglish&Ver=original&BackColorInternet=C3C3C3&BackColorIntranet=EDB021&BackColorLogged=F5D383&direct=true
(8) http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/STUD/2017/596804/IPOL_STU(2017)596804_EN.pdf
(9) https://www.coe.int/t/dghl/cooperation/cepej/evaluation/default_en.asp
(10) Dz.U. C 436 z 24.12.2015, s. 1.

Informacja prawna