Indeks 
Teksty przyjęte
Wtorek, 12 czerwca 2018 r. - StrasburgWersja ostateczna
Sytuacja w zakresie połowów rekreacyjnych w UE
 Obowiązek rozliczania, wymogi dotyczące zgłaszania i techniki ograniczania ryzyka związanego z kontraktami pochodnymi będącymi przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym oraz repozytoria transakcji ***I
 Wspólne zasady w dziedzinie lotnictwa cywilnego i Agencja Bezpieczeństwa Lotniczego Unii Europejskiej ***I
 Emisje CO2 z nowych pojazdów ciężkich i zużycie paliwa przez takie pojazdy ***I
 Modernizacja edukacji w UE
 Dążenie do zrównoważonego i konkurencyjnego europejskiego sektora akwakultury

Sytuacja w zakresie połowów rekreacyjnych w UE
PDF 156kWORD 57k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 czerwca 2018 r. w sprawie sytuacji w zakresie połowów rekreacyjnych w Unii Europejskiej (2017/2120(INI))
P8_TA(2018)0243A8-0191/2018

Parlament Europejski,

–  uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), w szczególności jego art. 43,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 6 lipca 2017 r. w sprawie promowania spójności i rozwoju w regionach najbardziej oddalonych UE: wykonanie art. 349 TFUE(1),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1380/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. w sprawie wspólnej polityki rybołówstwa, zmieniające rozporządzenia Rady (WE) nr 1954/2003 i (WE) nr 1224/2009 oraz uchylające rozporządzenia Rady (WE) nr 2371/2002 i (WE) nr 639/2004 oraz decyzję Rady 2004/585/WE(2),

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 1224/2009 z dnia 20 listopada 2009 r. ustanawiające wspólnotowy system kontroli w celu zapewnienia przestrzegania przepisów wspólnej polityki rybołówstwa, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 847/96, (WE) nr 2371/2002, (WE) nr 811/2004, (WE) nr 768/2005, (WE) nr 2115/2005, (WE) nr 2166/2005, (WE) nr 388/2006, (WE) nr 509/2007, (WE) nr 676/2007, (WE) nr 1098/2007, (WE) nr 1300/2008, (WE) nr 1342/2008 i uchylające rozporządzenia (EWG) nr 2847/93, (WE) nr 1627/94 oraz (WE) nr 1966/2006(3),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenia Rady (WE) nr 2328/2003, (WE) nr 861/2006, (WE) nr 1198/2006 i (WE) nr 791/2007 oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1255/2011(4), w szczególności jego art. 77,

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1004 z dnia 17 maja 2017 r. w sprawie ustanowienia unijnych ram gromadzenia danych, zarządzania nimi i ich wykorzystywania w sektorze rybołówstwa oraz w sprawie wspierania doradztwa naukowego w zakresie wspólnej polityki rybołówstwa oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 199/2008(5), w szczególności jego art. 5,

–  uwzględniając badanie zatytułowane „Marine recreational and semi-subsistence fishing – its value and its impact on fish stocks” (Morskie rybołówstwo rekreacyjne i rybołówstwo częściowo na własne potrzeby – jego wartość oraz wpływ na stada ryb) opublikowane przez Departament Tematyczny ds. Polityki Strukturalnej i Polityki Spójności w lipcu 2017 r.,

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Rybołówstwa (A8-0191/2018),

A.  mając na uwadze, że w definicji przedstawionej w 2013 r. przez Międzynarodową Radę Badań Morza (ICES) rybołówstwo rekreacyjne określono jako „połów lub próby połowu żywych zasobów wodnych głównie w celach wypoczynkowych lub na użytek własny. Obejmuje to aktywne metody rybołówstwa, w tym wędkarstwo, harpunnictwo i zbiór ręczny, oraz pasywne metody rybołówstwa, w tym sieci, narzędzia pułapkowe i takle stawne”; mając na uwadze, że zważywszy, iż art. 55 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1224/2009 stanowi, że „zabrania się wprowadzania do obrotu połowów z rybołówstwa rekreacyjnego”, konieczne jest opracowanie jasnych definicji rybołówstwa rekreacyjnego i morskiego rybołówstwa rekreacyjnego;

B.  mając na uwadze, że istotne jest zrozumienie różnicy między rybołówstwem rekreacyjnym a rybołówstwem częściowo na własne potrzeby, ponieważ te dwie dziedziny rybołówstwa należy oceniać i regulować osobno i ponieważ należy jasno zaznaczyć, że rybołówstwo rekreacyjne nie jest tym samym, co rybołówstwo częściowo na własne potrzeby; mając na uwadze, że w rozporządzeniu w sprawie wspólnej polityki rybołówstwa nie ma odniesienia do tego ostatniego rodzaju rybołówstwa; mając na uwadze, że oba rodzaje należy oceniać i regulować osobno;

C.  mając na uwadze, że ustawodawstwo UE funkcjonuje jedynie na bazie dwupoziomowego systemu kategorii połowów obejmującego rybołówstwo rekreacyjne i handlowe, a tym samym nie uznaje rybołówstwa częściowo na własne potrzeby i rybołówstwa częściowo handlowego;

D.  mając na uwadze, że połowy rekreacyjne, ze względu na zasięg, mogą mieć znaczny wpływ na zasoby ryb, jednak ich regulacja przede wszystkim powinna pozostać w zakresie kompetencji państw członkowskich;

E.  mając na uwadze, że Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa określiła rybołówstwo na własne potrzeby jako „poławianie zwierząt wodnych, które istotnie przyczynia się do zaspokojenia potrzeb żywieniowych jednostki”;

F.  mając na uwadze, że bez wyraźnego rozróżnienia między rybołówstwem rekreacyjnym, rybołówstwem częściowo na własne potrzeby a rybołówstwem częściowo handlowym pewna część nielegalnych, nieraportowanych i nieuregulowanych połowów (połowów NNN) może pozostawać niewykryta, gdyż połowy te nie są liczone lub odpowiednio uregulowane;

G.  mając na uwadze, że na poziomie unijnym nie istnieje jedna uzgodniona i jasno określona definicja rybołówstwa rekreacyjnego oraz że bardzo utrudnia to kontrolowanie rybołówstwa rekreacyjnego i zbieranie danych na jego temat oraz ocenę jego wpływu na liczebność stad i środowisko naturalne czy ocenę jego znaczenia ekonomicznego;

H.  mając na uwadze, że aby móc prawidłowo zarządzać każdym rodzajem działalności połowowej, w tym rybołówstwem rekreacyjnym, wymagane jest regularne i rzetelne gromadzenie danych i szeregów czasowych w celu oceny wpływu na stada ryb lub innych organizmów morskich i na środowisko; mając na uwadze, że obecnie brakuje takich danych lub są one niekompletne; mając na uwadze, że oprócz bezpośredniego wpływu na stada ryb również innego rodzaju wpływ rybołówstwa rekreacyjnego na środowisko jest niewystarczająco zbadany;

I.  mając na uwadze, że według badań znaczące ilości identyfikowalnych odpadów z tworzyw sztucznych w morzach, jeziorach i rzekach pochodzą z działań rekreacyjnych związanych z wodą, takich jak sporty wodne z użyciem łodzi, turystyka i rybołówstwo; podkreślając, że śmieci w postaci zagubionego sprzętu do rybołówstwa rekreacyjnego mogą powodować poważną degradację siedlisk i szkody ekologiczne.

J.  mając na uwadze, że Europejski Fundusz Morski i Rybacki (EFMR) zapewnia środki finansowe na gromadzenie danych, w tym danych dotyczących rybołówstwa rekreacyjnego;

K.  mając na uwadze, że cele wymienione w art. 2 rozporządzenia (UE) nr 1380/2013 odnoszą się do potrzeby osiągania korzyści ekonomicznych, społecznych i w dziedzinie zatrudnienia oraz odbudowywania i zachowywania zasobów ryb i innych organizmów morskich powyżej poziomów pozwalających uzyskać maksymalny podtrzymywalny połów;

L.  mając na uwadze, że zgodnie z najnowszym badaniem przeprowadzonym na zlecenie Parlamentu rybołówstwo rekreacyjne może mieć różny wpływ na poszczególne stada ryb, stanowiąc od 2% (makrela) do 43 % (węgorz europejski) całkowitego połowu;

M.  mając na uwadze, że aby osiągnąć cele wspólnej polityki rybołówstwa (WPRyb), należy zarządzać stadami ryb i działalnością połowową i je równoważyć; mając na uwadze, że celów tych nie da się osiągnąć, jeśli brakuje części danych dotyczących połowów oraz znaczenia gospodarczego działalności połowowej, w tym rybołówstwa rekreacyjnego;

N.  mając na uwadze, że państwa członkowskie są zobowiązane do gromadzenia danych, w tym oszacowań dotyczących liczby połowów rekreacyjnych i uwalniania gatunków, o których mowa w rozporządzeniu (UE) nr 2017/1004, ostatecznie uwzględnianych w wieloletnich planach zarządzania; mając na uwadze w tym kontekście, że tylko niektóre państwa członkowskie dysponują wyczerpującymi danymi dotyczącymi połowów rekreacyjnych prowadzonych na ich terytorium;

O.  mając na uwadze, że choć w ramach morskiego rybołówstwa rekreacyjnego odławianych jest wiele gatunków ryb, obowiązek gromadzenia danych dotyczy zaledwie kilku gatunków, stąd też wymagane są bardziej szczegółowe krajowe wielogatunkowe badania i analizy; mając na uwadze, że połowy w ramach rybołówstwa rekreacyjnego powinny być uwzględniane w szacunkach śmiertelności połowowej i biomasy;

P.  mając na uwadze, że dostępność danych dotyczących rybołówstwa rekreacyjnego jest różna w poszczególnych regionach, przy czym dostępność informacji o morskim rybołówstwie rekreacyjnym na Morzu Północnym i Morzu Bałtyckim jest większa niż w przypadku Morza Śródziemnego, Morza Czarnego czy Oceanu Atlantyckiego;

Q.  mając na uwadze, że liczbę osób zajmujących się morskim rybołówstwem rekreacyjnym w Europie szacuje się na 8,7–9 mln – co odpowiada 1,6 % ludności Europy – łowiących szacunkowo przez 77 mln dni w roku;

R.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia (UE) nr 508/2014 w sprawie EFMR „rybak” oznacza każdą osobę zajmującą się zarobkową działalnością połowową uznaną przez dane państwo członkowskie oraz że w związku z tym należy znaleźć nową definicję obejmującą osoby zajmujące się rybołówstwem rekreacyjnym na zasadach określonych w motywie A;

S.  mając na uwadze, że wpływ gospodarczy europejskiego morskiego rybołówstwa rekreacyjnego (nie licząc wartości turystyki połowowej) szacuje się na 10,5 mld EUR, z czego 5,1 mld EUR stanowią wydatki bezpośrednie, 2,3 mld EUR wydatki pośrednie, a 3,2 mld EUR wydatki indukowane; mając na uwadze, że w samej UE kwotę tę szacuje się na 8,4 mld EUR (z czego 4,2 mld EUR stanowią wydatki bezpośrednie, 1,8 mld EUR wydatki pośrednie, a 2,5 mld EUR wydatki indukowane);

T.  mając na uwadze, że istnieje bezpośredni związek między liczebnością/strukturą stad, dostępem do uprawnień do połowów i wynikającymi z tego skutkami w zakresie zatrudnienia, gospodarki i kwestii społeczno-gospodarczych; mając na uwadze, że istotne jest ocenienie wpływu wszystkich połowów na odnośne stado, jak również wartości ekonomicznej tych połowów w celu przyjęcia środków zarządzania mających pomóc w osiągnięciu zarówno celu środowiskowego, jak i celów ekonomicznych;

U.  mając na uwadze, że morskie rybołówstwo rekreacyjne zapewnia w Europie szacunkowo 99 000 miejsc pracy wyrażonych w ekwiwalencie pełnego czasu pracy (EPC), z czego 57 000 to bezpośrednie miejsca pracy, 18 000 pośrednie miejsca pracy, a 24 000 to indukowane miejsca pracy, generując przeciętną wartość ekonomiczną wynoszącą 49 000 EUR rocznie na miejsce pracy wyrażone w EPC; mając na uwadze, że w samej UE liczbę tę szacuje się na 84 000 miejsc pracy wyrażonych w EPC (z czego 50 000 to bezpośrednie miejsca pracy, 15 000 to pośrednie miejsca pracy, a 20 000 to indukowane miejsca pracy);

V.  mając na uwadze, że morska rekreacyjna turystyka połowowa, tak jak inne rodzaje turystyki połowowej, jest z ekonomicznego punktu widzenia istotna dla wielu regionów i państw, i w związku z tym powinna zostać przeanalizowana w celu lepszego oszacowania jej wartości, skutków i potencjału rozwojowego;

W.  mając na uwadze, że skutki gospodarcze i społeczne wszystkich rodzajów rybołówstwa rekreacyjnego są bardziej odczuwalne na poziomie lokalnym i regionalnym niż krajowym ze względu na wspieranie społeczności lokalnych i przybrzeżnych przez turystykę, produkcję, sprzedaż detaliczną i wynajem sprzętu oraz inne usługi związane z rybołówstwem rekreacyjnym;

X.  mając na uwadze, że w niektórych przypadkach połowy rekreacyjne odpowiadają za znaczną część całkowitej śmiertelności połowowej stada, co należy uwzględniać przy ustalaniu uprawnień do połowów; mając na uwadze, że według badania wykonanego niedawno na zlecenie Parlamentu szacowany udział procentowy morskiego rybołówstwa rekreacyjnego w całości połowów może być znacznie zróżnicowany w zależności od gatunku i wynosi od 2 % dla makreli do 43 % dla węgorza europejskiego;

Y.  mając na uwadze, że istotna jest indywidualna ocena różnych metod rybołówstwa rekreacyjnego bądź jego segmentów opisanych w definicji ICES 2013;

Z.  mając na uwadze, że ocena wpływu rybołówstwa rekreacyjnego na stada ryb uwzględnia wskaźniki zatrzymywania połowów oraz śmiertelności wypuszczonych ryb; mając na uwadze, że w większości przypadków przeżywalność ryb złowionych na wędkę (wędkarstwo według zasady „złów i wypuść”) jest wyższa niż przeżywalność ryb złowionych z użyciem innego sprzętu i innych metod i w tych przypadkach wymaga uwzględnienia; mając na uwadze, że potrzebnych jest więcej informacji na temat najważniejszych gatunków ryb dla morskiego rybołówstwa rekreacyjnego, aby móc dokonać porównania między prawdopodobieństwem przeżycia odrzutów w rybołówstwie komercyjnym i ryb wypuszczonych z powrotem do wody w rybołówstwie rekreacyjnym;

AA.  mając na uwadze, że w rybołówstwie rekreacyjnym stosuje się różne rodzaje sprzętu i metod w zależności od poławianego stada i że ma ono wpływ na środowisko, w związku z czym powinno być poddawane ocenie i stosownie regulowane;

AB.  mając na uwadze, że ze względu na ubogi stan zasobów labraksa w Morzu Północnym oraz dorsza w zachodnim rejonie Morza Bałtyckiego na poziomie unijnym wprowadzono ograniczenia połowów rekreacyjnych przez ustanowienie limitów ilościowych lub zakazu zatrzymywania połowów (labraksa) w celu odbudowy stad; mając na uwadze, że środki zarządzania kryzysowego podejmowane, gdy uznaje się, że rybołówstwo rekreacyjne ma szkodliwy wpływ na stada, nie oferują niezbędnego wyeksponowania sektora;

AC.  mając na uwadze, że część rybaków rekreacyjnych łowi gatunki diadromiczne, takie jak łosoś atlantycki, pstrąg i węgorz europejski; mając na uwadze, że aby móc ocenić przebieg zmian stanu stad w czasie, dane o tych gatunkach powinny być gromadzone zarówno w przypadku wód słodkich, jak i słonych;

AD.  mając na uwadze, że obszarami najbardziej dostępnymi dla większości rybaków rekreacyjnych są pasy nadbrzeżne, gdzie oprócz gatunków ryb często poławiane są również bezkręgowce i algi pełniące kluczową rolę ekologiczną na tych obszarach; mając na uwadze, że wpływ połowów tych gatunków również należy poddać ocenie w odniesieniu nie tylko do zasobów, ale także skutków dla ekosystemów, w których funkcjonują;

AE.  mając na uwadze, że połowy łososia w okresie jego wędrówki do miejsca pochodzenia powinny w miarę możliwości odbywać się w systemach rzecznych, w których możliwe jest skuteczne kontrolowanie i egzekwowanie; mając na uwadze, że poławianie łososia na morzu powoduje eliminowanie bez rozróżnienia łososia zarówno ze zdrowych, jak i słabszych populacji;

AF.  mając na uwadze, że połowy rekreacyjne mogą stanowić istotne źródło śmiertelności połowowej, podczas gdy najwyższy szacowany wpływ połowów rekreacyjnych słodkowodnych na środowisko jest powiązany z możliwością wprowadzania gatunków obcych do ekosystemu, przy czym taki wpływ rybołówstwa rekreacyjnego morskiego jest niewielki;

AG.  mając na uwadze, że WPRyb została stworzona w celu zarządzania połowami handlowymi, nie uwzględniając rybołówstwa rekreacyjnego, jego specyfiki ani potrzeby wprowadzenia szczególnych instrumentów zarządzania i planowania;

AH.  mając na uwadze, że wpływ rybołówstwa rekreacyjnego na środowisko obejmuje inne sposoby niż zmniejszenie populacji stad, jednak brak jasnych danych utrudnia odróżnienie ich od innych czynników antropogenicznych;

AI.  mając na uwadze, że wystąpienie Zjednoczonego Królestwa z Unii Europejskiej należy uwzględnić w przyszłym zarządzaniu morskim rybołówstwem rekreacyjnym z uwagi na istotność tej działalności w Zjednoczonym Królestwie i jej znaczenie dla wspólnych stad ryb;

AJ.  mając na uwadze, że rybołówstwo rekreacyjne przynosi liczne korzyści społeczne i w zakresie zdrowia publicznego, tzn. podnosi jakość życia osób je uprawiających, zachęca młodych ludzi do wzajemnych kontaktów oraz edukuje w zakresie środowiska naturalnego i wagi jego zrównoważonego charakteru;

1.  podkreśla znaczenie gromadzenia dostatecznych danych o rybołówstwie rekreacyjnym, a w szczególności o morskim rybołówstwie rekreacyjnym, dla prawidłowej oceny poziomów całkowitej śmiertelności połowowej we wszystkich stadach;

2.  zwraca uwagę, że w rybołówstwie rekreacyjnym obserwuje się tendencje wzrostowe w większości państw europejskich i że ten rodzaj połowów jest ważną działalnością o skutkach społecznych, gospodarczych, środowiskowych i w zakresie zatrudnienia, zwłaszcza że może znacząco oddziaływać na zasoby rybne; podkreśla, że państwa członkowskie powinny zatem zapewnić, by takie działania były prowadzone w sposób zrównoważony, zgodny z celami WPRyb;

3.  podkreśla konieczność ochrony flot uprawiających tradycyjne rybołówstwo łodziowe oraz zapewnienia ich przetrwania i wymiany pokoleniowej w obliczu intensywnego rozwoju działalności rekreacyjnej powiązanego z powstawaniem portów rekreacyjnych i turystyką sezonową

4.  jest zdania, że należy zgromadzić dane na temat liczby rybaków prowadzących połowy rekreacyjne, wielkości ich połowów oraz generowanej przez nich wartości dodanej w społecznościach nadbrzeżnych;

5.  wzywa Komisję do ulepszenia istniejących przepisów dotyczących rybołówstwa rekreacyjnego i uwzględnienia ich w nowym rozporządzeniu w sprawie kontroli;

6.  wzywa Komisję do dokonania oceny i w razie potrzeby rozszerzenia zakresu gromadzonych danych dotyczących połowów rekreacyjnych, tak aby objąć nimi większą liczbę stad ryb i innych organizmów morskich, przygotować studium wykonalności dotyczące jednolitego gromadzenia danych odnoszących się do oddziaływania społeczno-gospodarczego tego rodzaju połowów oraz wprowadzić obowiązek gromadzenia takich danych;

7.  kładzie nacisk na konieczność poprawy zgłaszania i kontroli połowów związanych z rybołówstwem rekreacyjnym; przypomina, że w budżecie UE na 2018 r. Parlament zatwierdził projekt pilotażowy mający na celu wprowadzenie systemu comiesięcznych sprawozdań dotyczących połowów labraksa, a także wzywa Komisję i państwa członkowskie do finansowania dalszych projektów w zakresie monitorowania gatunków, które są najbardziej wrażliwe na połowy rekreacyjne; przypomina o znaczeniu identyfikowalności i wzywa Komisję do ulepszenia istniejących przepisów dotyczących rybołówstwa rekreacyjnego i uwzględnienia ich w nowym rozporządzeniu w sprawie kontroli;

8.  wzywa Komisję do przeprowadzenia oceny wpływu w zakresie rybołówstwa rekreacyjnego w UE; uważa, że do sprawozdania końcowego Komisji z oceny wpływu powinna również zostać włączona ocena planów zarządzania zawierających przepisy dotyczące rybołówstwa rekreacyjnego;

9.  wzywa państwa członkowskie do podjęcia koniecznych kroków technicznych w celu wykonania obowiązującego rozporządzenia w sprawie gromadzenia danych oraz rozszerzenia jego zakresu, aby objąć więcej gatunków i aspektów rybołówstwa rekreacyjnego;

10.  apeluje do Komisji o zapewnienie regularnego gromadzenia wszystkich niezbędnych danych o rybołówstwie rekreacyjnym w celu uzyskania pełnej oceny stad ryb i innych organizmów morskich oraz zapewnienia większego wyeksponowania sektora; ostrzega, że bez takiej kompleksowej oceny i podjęcia na jej podstawie stosownych działań plany zarządzania rybołówstwem i środki techniczne mogą nie doprowadzić do osiągnięcia celów rozporządzenia (UE) nr 1380/2013 ani równowagi między połowami rekreacyjnymi i handlowymi;

11.  uważa, że jeżeli połowy rekreacyjne mają znaczny wpływ na stado, należy je uwzględnić jako integralną część ekosystemu oraz w aspektach społecznych i gospodarczych wieloletnich planów zarządzania zarówno do celów ustalania uprawnień do połowów, jak i przyjmowania nowych środków technicznych; wzywa zatem Komisję, by w razie konieczności uwzględniła połowy rekreacyjne w wieloletnich planach zarządzania, które zostały już zatwierdzone lub oczekują na zatwierdzenie;

12.  podkreśla, że gromadzenie danych stanowi obowiązek państw członkowskich; zwraca jednak uwagę, że właściwa definicja rybołówstwa rekreacyjnego poprawiłaby jakość tych danych; apeluje do Komisji o przedstawienie projektu jednolitej w całej UE definicji połowów rekreacyjnych, która wprowadzi jasne odróżnienie połowów rekreacyjnych od połowów handlowych i połowów częściowo na własne potrzeby oraz będzie oparta na zasadzie, według której ryby z połowów rekreacyjnych nigdy nie powinny być sprzedawane;

13.  uważa, w oparciu o dane i sprawozdanie z oceny wpływu oraz uwzględniając kompetencje państw członkowskich w zakresie rybołówstwa rekreacyjnego, że Komisja powinna ocenić jego rolę w przyszłej WPRyb, aby można było zarządzać oboma rodzajami rybołówstwa morskiego – handlowym i rekreacyjnym – w sposób wyważony, sprawiedliwy i trwały, dążąc do osiągnięcia zamierzonych celów;

14.  apeluje do Komisji o wspieranie, również finansowe, rozwoju rybołówstwa rekreacyjnego w sektorze turystyki jako ważnego czynnika rozwoju niebieskiej gospodarki w małych społecznościach i społecznościach nadbrzeżnych, w szczególności w regionach najbardziej oddalonych; uważa, że wspomoże to wysiłki służące wydłużeniu sezonu turystycznego poza miesiące letnie; sugeruje, aby Komisja ogłosiła rybołówstwo rekreacyjne tematem roku w ramach projektu EDEN dotyczącego zrównoważonej turystyki oraz uruchomiła projekty z funduszu COSME mające na celu wspieranie turystyki związanej z rybołówstwem rekreacyjnym w małych społecznościach nadbrzeżnych;

15.  podkreśla, że niezależnie od normalnego zarządzania zasobami rybołówstwa w oparciu o konkretne dane naukowe rozwój rybołówstwa rekreacyjnego nie może oznaczać ograniczenia wielkości połowów w ramach rybołówstwa zawodowego lub podziału możliwości połowowych między działalność zawodową i rekreacyjną w kontekście ograniczonych zasobów, zwłaszcza w odniesieniu do rybołówstwa prowadzonego na małą skalę oraz tradycyjnego łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego;

16.  uznaje fakt, że rybołówstwo rekreacyjne uprawiane jest na terenie UE od wieków i stanowi integralną część kultury, tradycji i dziedzictwa wielu społeczności nadbrzeżnych i wyspiarskich; zauważa, że rodzaje rybołówstwa rekreacyjnego są tak zróżnicowane, jak same kultury w UE, i że fakt ten należy brać pod uwagę przy tworzeniu regulacji prawnych w tym obszarze;

17.  wzywa Komisję do ustanowienia odpowiednich środków, aby przyszłe regulacje dotyczące rybołówstwa rekreacyjnego były opracowywane z uwzględnieniem rybołówstwa zawodowego i nie stwarzały przeszkód dla jego prowadzenia;

18.  podkreśla, że należy ustanowić normy podstawowe w zakresie zarządzania połowami rekreacyjnymi oraz sporządzić wykaz rekreacyjnych działań połowowych zawierający informacje dotyczące narzędzi połowowych i operacji połowowych, opis obszarów połowowych, a także informacje o gatunkach docelowych i przyłowach;

19.  podkreśla znaczenie EFMR w zakresie pomocy na rzecz rozwijania zdolności w dziedzinie nauki oraz zagwarantowania pełnych i wiarygodnych ocen dotyczących zasobów morskich w odniesieniu do rybołówstwa rekreacyjnego; przypomina, że EFMR zapewnia fundusze na gromadzenie danych, oraz wzywa Komisję do rozszerzenia przyszłego zakresu EFMR w celu zapewnienia wsparcia finansowego na badania i analizę zebranych danych;

20.  podkreśla, jak pilna i istotna jest potrzeba wymiany danych, oraz przypomina, że Europejski Fundusz Morski i Rybacki wspiera gromadzenie danych, również dotyczących rybołówstwa rekreacyjnego; dlatego apeluje do państw członkowskich o podjęcie kroków niezbędnych do gromadzenia danych, a ponadto wzywa Komisję do dalszego rozwoju wspólnej bazy danych zawierającej kompleksowe i wiarygodne dane dostępne dla badaczy, aby umożliwić im monitorowanie i ocenę stanu zasobów rybnych; jednym z takich środków może być finansowanie w ramach EFMR;

21.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji.

(1) Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0316.
(2) Dz.U. L 354 z 28.12.2013, s. 22.
(3) Dz.U. L 343 z 22.12.2009, s. 1.
(4) Dz.U. L 149 z 20.5.2014, s. 1.
(5) Dz.U. L 157 z 20.6.2017, s. 1.


Obowiązek rozliczania, wymogi dotyczące zgłaszania i techniki ograniczania ryzyka związanego z kontraktami pochodnymi będącymi przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym oraz repozytoria transakcji ***I
PDF 266kWORD 83k
Tekst
Tekst skonsolidowany
Poprawki Parlamentu Europejskiego przyjęte w dniu 12 czerwca 2018 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 648/2012 w odniesieniu do obowiązku rozliczania, zawieszania obowiązku rozliczania, wymogów dotyczących zgłaszania, technik ograniczania ryzyka związanego z kontraktami pochodnymi będącymi przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, które nie są rozliczane przez kontrahenta centralnego, rejestracji repozytoriów transakcji i nadzoru nad nimi, a także wymogów dotyczących repozytoriów transakcji (COM(2017)0208 – C8-0147/2017 – 2017/0090(COD))(1)
P8_TA(2018)0244A8-0181/2018

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Poprawka 1

POPRAWKI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO(2)
P8_TA(2018)0244A8-0181/2018
do wniosku Komisji
P8_TA(2018)0244A8-0181/2018
---------------------------------------------------------
P8_TA(2018)0244A8-0181/2018

Wniosek
ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY
zmieniające rozporządzenie (UE) nr 648/2012 w odniesieniu do obowiązku rozliczania, zawieszania obowiązku rozliczania, wymogów dotyczących zgłaszania, technik ograniczania ryzyka związanego z kontraktami pochodnymi będącymi przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, które nie są rozliczane przez kontrahenta centralnego, rejestracji repozytoriów transakcji i nadzoru nad nimi, a także wymogów dotyczących repozytoriów transakcji

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 114,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Banku Centralnego(3),

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego(4),

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą(5),

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)  Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012(6) zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (UE) w dniu 27 lipca 2012 r. i weszło w życie w dniu 16 sierpnia 2012 r. Wymogi zawarte w tym rozporządzeniu, a mianowicie: centralne rozliczanie zestandaryzowanych kontraktów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym; wymogi dotyczące depozytu zabezpieczającego; wymogi dotyczące ograniczania ryzyka operacyjnego w odniesieniu do kontraktów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, które nie są centralnie rozliczane; obowiązki zgłaszania kontraktów pochodnych; wymogi nakładane na kontrahentów centralnych (CCP) oraz wymogi nakładane na repozytoria transakcji przyczyniają się do ograniczenia ryzyka systemowego poprzez zwiększenie przejrzystości pozagiełdowego rynku instrumentów pochodnych, ograniczenie ryzyka kredytowego kontrahenta oraz zmniejszenie ryzyka operacyjnego związanego z instrumentami pochodnymi będącymi przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym.

(2)  Uproszczenie przepisów w niektórych obszarach objętych rozporządzeniem (UE) nr 648/2012 oraz bardziej proporcjonalne podejście w tych obszarach jest zgodne z programem sprawności i wydajności regulacyjnej (REFIT) Komisji, w którym podkreślono konieczność obniżenia kosztów i uproszczenia przepisów, tak by Unia realizowała cele swojej polityki w bardziej wydajny sposób, a także ma na celu w szczególności ograniczenie obciążeń regulacyjnych i administracyjnych bez uszczerbku dla nadrzędnego celu, jakim jest zachowanie stabilności finansowej i ograniczenie ryzyka systemowego.

(3)  Wydajne i odporne systemy potransakcyjne i rynki zabezpieczeń są podstawowymi elementami dobrze funkcjonującej unii rynków kapitałowych, a także pozwalają na intensyfikację wysiłków mających na celu wspieranie inwestycji, wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy zgodnie z priorytetami politycznymi Komisji.

(4)  W latach 2015 i 2016 Komisja przeprowadziła dwie konsultacje publiczne dotyczące stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012. Komisja otrzymała również uwagi dotyczące stosowania tego rozporządzenia od Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych („ESMA”), Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego („ERRS”) i Europejskiego Systemu Banków Centralnych (zwanego dalej „ESBC”). W wyniku tych konsultacji stwierdzono, że cele rozporządzenia (UE) nr 648/2012 cieszą się poparciem zainteresowanych stron i nie jest konieczny gruntowny przegląd tego rozporządzenia. W dniu 23 listopada 2016 r. Komisja przyjęła sprawozdanie z przeglądu zgodnie z art. 85 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 648/2012. Mimo że nie wszystkie przepisy rozporządzenia (UE) nr 648/2012 mają w pełni zastosowanie, a zatem kompleksowa ocena tego rozporządzenia nie jest jeszcze możliwa, w sprawozdaniu wskazano obszary, w których konieczne jest ukierunkowane działanie, aby zagwarantować, że cele rozporządzenia (UE) nr 648/2012 zostaną osiągnięte w bardziej proporcjonalny, wydajny i skuteczny sposób.

(5)  Rozporządzenie (UE) nr 648/2012 powinno obejmować wszystkich kontrahentów finansowych, którzy mogą stwarzać istotne ryzyko systemowe dla systemu finansowego. Należy zatem zmienić definicję kontrahentów finansowych.

(6)  Wolumen działalności na pozagiełdowych rynkach instrumentów pochodnych niektórych kontrahentów finansowych jest zbyt niski, aby stanowić istotne ryzyko systemowe dla systemu finansowego, w związku z czym rozliczanie centralne jest nieopłacalne. Kontrahenci ci, zwani małymi kontrahentami finansowymi, powinni zostać zwolnieni z obowiązku rozliczania, przy czym powinni jednak nadal podlegać wymogowi wymiany zabezpieczenia w celu ograniczenia ryzyka systemowego. Przekroczenie progu wiążącego się z obowiązkiem rozliczania w odniesieniu do co najmniej jednej klasy instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym przez małego kontrahenta finansowego powinno jednak skutkować nałożeniem obowiązku rozliczania w odniesieniu do wszystkich klas instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym ze względu na wzajemne powiązania kontrahentów finansowych i potencjalne ryzyko systemowe dla systemu finansowego, które może wystąpić, jeżeli te kontrakty pochodne nie będą rozliczane centralnie.

(7)  Kontrahenci niefinansowi są ze sobą mniej powiązani niż kontrahenci finansowi. Ponadto prowadzą oni często działalność w odniesieniu do jednej tylko klasy instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym. W związku z tym ich działalność stanowi mniejsze ryzyko systemowe dla systemu finansowego niż działalność kontrahentów finansowych. Zakres stosowania obowiązku rozliczania w przypadku kontrahentów niefinansowych powinien zatem zostać zawężony, tak by kontrahenci niefinansowi podlegali obowiązkowi rozliczania wyłącznie w odniesieniu do danej klasy lub klas aktywów, w odniesieniu do których przekroczono próg wiążący się z obowiązkiem rozliczania ▌.

(7a)  Ponieważ kontrahenci finansowi i niefinansowi stwarzają różne rodzaje ryzyka, konieczne jest opracowanie dwóch różnych progów rozliczania. Aby uwzględnić rozwój rynków finansowych, progi te powinny być regularnie aktualizowane.

(8)  Wymóg rozliczania pewnych kontraktów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym zawartych przed dniem, w którym obowiązek rozliczania stał się skuteczny, prowadzi do niepewności prawnej i trudności operacyjnych, a korzyści z niego płynące są ograniczone. W szczególności wymóg ten powoduje dodatkowe koszty i obciążenia ponoszone przez kontrahentów tych kontraktów i może mieć również negatywny wpływ na prawidłowe funkcjonowanie rynku, nie polepszając przy tym znacząco jednolitego i spójnego stosowania rozporządzenia (UE) nr 648/2012 lub ustanowienia równych warunków działania dla uczestników rynku. Należy zatem usunąć ten wymóg.

(9)  Kontrahenci, których wolumen działalności na rynkach instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym jest niewielki, napotykają trudności w dostępie do rozliczania centralnego, zarówno jako klienci członka rozliczającego, jak i w drodze pośrednich uzgodnień rozliczeniowych. Nakładany na członków rozliczających wymóg oferowania pośrednich usług rozliczeniowych na rozsądnych warunkach handlowych nie jest zatem skuteczny. Członkowie rozliczający i klienci członków rozliczających, którzy świadczą usługi rozliczeniowe bezpośrednio na rzecz innych kontrahentów lub pośrednio, pozwalając swoim własnym klientom na świadczenie tych usług na rzecz innych kontrahentów, powinni być zatem wyraźnie zobowiązani do prowadzenia tej działalności na sprawiedliwych, rozsądnych, niedyskryminujących i przejrzystych warunkach handlowych.

(10)  W pewnych sytuacjach powinno być możliwe zawieszenie obowiązku rozliczania. Po pierwsze zawieszenie powinno być możliwe, jeżeli kryteria, na podstawie których konkretna klasa instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym zaczęła podlegać obowiązkowi rozliczenia, nie są już spełniane. Może do tego dojść w przypadku, gdy dana klasa instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym nie jest już odpowiednia do rozliczania centralnego lub w przypadku gdy nastąpiła istotna zmiana jednego z tych kryteriów w odniesieniu do danej klasy instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym. Zawieszenie obowiązku rozliczania powinno być również możliwe w przypadku, gdy CCP przestaje oferować usługi rozliczeniowe w odniesieniu do konkretnej klasy instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym lub konkretnego rodzaju kontrahentów, a inni CCP nie mogą wystarczająco szybko przejąć świadczenia tych usług rozliczeniowych. Ponadto zawieszenie obowiązku rozliczania powinno być również możliwe w przypadku, gdy jest to konieczne w celu uniknięcia poważnego zagrożenia dla stabilności finansowej w Unii.

(11)  Zgłaszanie przeszłych transakcji okazało się trudne z uwagi na niedostępność niektórych informacji szczegółowych, które to informacje nie były wymagane przed wejściem w życie rozporządzenia (UE) nr 648/2012, ale są wymagane obecnie. Doprowadziło to do dużej liczby nieprzedstawionych zgłoszeń i niskiej jakości zgłaszanych danych, podczas gdy obciążenie związane ze zgłaszaniem tych transakcji jest znaczące. W związku z tym istnieje duże prawdopodobieństwo, że te historyczne dane nie zostaną wykorzystane. Ponadto do daty, od której termin zgłaszania przeszłych transakcji stanie się skuteczny, wiele z tych transakcji już wygaśnie, a wraz z nimi związane z nimi ekspozycje i ryzyko. Aby zapobiec takiej sytuacji, należy usunąć wymóg zgłaszania przeszłych transakcji.

(12)  Transakcje wewnątrzgrupowe z kontrahentami niefinansowymi stanowią stosunkowo małą część wszystkich transakcji pochodnych poza rynkiem regulowanym i są wykorzystywane głównie do celów zabezpieczenia wewnętrznego w ramach grupy. W związku z tym transakcje te nie przyczyniają się w znaczącym stopniu do zwiększenia ryzyka systemowego i wzajemnych powiązań, niemniej obowiązek zgłaszania tych transakcji oznacza istotne koszty i obciążenia dla kontrahentów niefinansowych. Wszystkie transakcje między podmiotami w obrębie grupy, w przypadku których co najmniej jeden z kontrahentów jest kontrahentem niefinansowym, powinny zatem zostać zwolnione z obowiązku zgłaszania, niezależnie od głównego miejsca prowadzenia działalności kontrahenta niefinansowego.

(13)  Wymóg zgłaszania kontraktów na giełdowe instrumenty pochodne nakłada znaczne obciążenia na kontrahentów ze względu na duże wolumeny tych kontraktów zawieranych codziennie. Konsultacje publiczne Komisji w sprawie oceny adekwatności sprawozdań do celów nadzoru, które zostały opublikowane w dniu 1 grudnia 2017 r., mają na celu zgromadzenie dowodów na temat kosztów zgodności z istniejącymi wymogami w zakresie sprawozdań do celów nadzoru na szczeblu Unii, a także na temat jednolitości, spójności, wydajności i europejskiej wartości dodanej tych wymogów. Konsultacje te zapewniają organom szansę przeprowadzenia całościowej oceny zgłaszania transakcji na giełdowych instrumentach pochodnych w odniesieniu do wszystkich istniejących i przyszłych regulacyjnych systemów sprawozdawczych, umożliwiają organom uwzględnienie nowego środowiska sprawozdawczego po wdrożeniu rozporządzenia (UE) nr 600/2014 ▌(7) oraz dają możliwość składania wniosków w celu skutecznego zmniejszenia ▌obciążenia względem uczestników rynku, od których wymaga się zgłaszania transakcji na giełdowych instrumentach pochodnych. Komisja powinna uwzględnić te wnioski w celu zaproponowania przyszłych zmian w wymogach dotyczących zgłaszania zgodnie z art. 9 ust. 1 w odniesieniu do zgłaszania transakcji na giełdowych instrumentach pochodnych ▌.

(14)  W celu zmniejszenia obciążenia związanego ze zgłaszaniem, które ponoszą mali kontrahenci niefinansowi niepodlegający obowiązkowi rozliczania, kontrahent finansowy powinien być wyłącznie odpowiedzialny, w tym ponosić odpowiedzialność prawną, za zgłaszanie jednolitego zestawu danych w odniesieniu do kontraktów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym zawartych z kontrahentem niefinansowym, który nie podlega obowiązkowi rozliczania ▌, a także za zapewnienie dokładności zgłaszanych informacji szczegółowych. W celu zapewnienia, że kontrahent finansowy dysponuje danymi niezbędnymi do wypełnienia swoich obowiązków sprawozdawczych, kontrahent niefinansowy powinien przedstawić mu szczegółowe informacje dotyczące transakcji pochodnych poza rynkiem regulowanym, których kontrahent finansowy może zasadnie nie posiadać. Należy jednak zagwarantować kontrahentom niefinansowym możliwość samodzielnego zgłaszania kontraktów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym. W takim przypadku kontrahent niefinansowy powinien należycie poinformować o tym kontrahenta finansowego i ponosić odpowiedzialność, w tym odpowiedzialność prawną, za zgłoszenie danych i zapewnienie ich dokładności.

(15)  Należy również określić podmioty, które ponoszą odpowiedzialność za zgłaszanie innych kontraktów pochodnych. W związku z tym należy sprecyzować, że spółka zarządzająca przedsiębiorstwem zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe („UCITS”) jest odpowiedzialna, w tym ponosi odpowiedzialność prawną, za zgłaszanie w imieniu tego UCITS kontraktów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym zawartych przez to UCITS, a także za zapewnienie dokładności zgłaszanych informacji szczegółowych. Podobnie zarządzający alternatywnym funduszem inwestycyjnym („AFI”) powinien być odpowiedzialny, w tym ponosić odpowiedzialność prawną, za zgłaszanie w imieniu tego AFI kontraktów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym zawartych przez ten AFI, a także za zapewnienie dokładności zgłaszanych informacji szczegółowych.

(16)  Aby uniknąć rozbieżności w całej Unii w zakresie stosowania technik ograniczania ryzyka, organy nadzoru powinny zatwierdzać procedury kontrahentów w zakresie zarządzania ryzykiem, które to procedury wymagają terminowej, precyzyjnej i odpowiednio wyodrębnionej wymiany zabezpieczeń, lub wszelkie istotne zmiany tych procedur przed rozpoczęciem ich stosowania.

(16a)  Aby uniknąć rozbieżności przepisów międzynarodowych i mając na uwadze szczególny charakter tego rodzaju handlu instrumentami pochodnymi, obowiązkowa wymiana zmiennego depozytu zabezpieczającego w rozliczanych fizycznie walutowych transakcjach terminowych i rozliczanych fizycznie swapach walutowych powinna mieć zastosowanie jedynie do transakcji między kontrahentami o największym znaczeniu systemowym, czyli instytucjami kredytowymi i firmami inwestycyjnymi.

(16b)  Usługi ograniczania ryzyka potransakcyjnego, takie jak kompresja portfela, mogą prowadzić do ograniczenia ryzyka systemowego. Ograniczając ryzyko w istniejących portfelach instrumentów pochodnych bez zmiany ogólnej pozycji rynkowej portfela, mogą ograniczać one ekspozycję kontrahenta i ryzyko kontrahenta związane z narastającymi zaległymi pozycjami brutto. Kompresja portfela została zdefiniowana w art. 2 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 600/2014 oraz wyłączona z zakresu unijnego obowiązku obrotu ustanowionego w art. 28 rozporządzenia (UE) nr 600/2014. W celu dostosowania niniejszego rozporządzenia do rozporządzenia (UE) nr 600/2014, jeżeli zajdzie taka konieczność, z uwagi na różnice pomiędzy tymi dwoma rozporządzeniami oraz możliwość ominięcia obowiązku rozliczania Komisja we współpracy z ESMA i ERRS ocenia, które usługi ograniczania ryzyka potransakcyjnego mogą zostać wyłączone z obowiązku rozliczania.

(17)  Aby zwiększyć przejrzystość i przewidywalność początkowych depozytów zabezpieczających oraz aby powstrzymać CCP od zmiany ich modeli początkowych depozytów zabezpieczających w sposób, który może wydawać się procykliczny, CCP powinni zapewnić swoim członkom rozliczającym narzędzia do symulacji ich wymogów dotyczących początkowego depozytu zabezpieczającego i szczegółowy przegląd modeli początkowych depozytów zabezpieczających, które wykorzystują. Jest to spójne z międzynarodowymi standardami opublikowanymi przez Komitet ds. Systemów Płatności i Rozrachunku i Radę Międzynarodowej Organizacji Komisji Papierów Wartościowych, a w szczególności z ramami ujawniania informacji opublikowanymi w grudniu 2012 r.(8) oraz z standardami publicznego ujawniania informacji ilościowych przez centralnych opublikowanymi w 2015 r.(9), co jest istotne dla wspierania dokładnego zrozumienia ryzyka i kosztów związanych z uczestniczeniem członków rozliczających w CCP i zwiększenia przejrzystości CCP wobec uczestników rynku.

(18)  Nadal nie jest pewne, w jakim zakresie aktywa przechowywane na zbiorczych lub indywidualnych wyodrębnionych rachunkach są wyłączone z masy upadłościowej. Dlatego też nie jest jasne, w jakich przypadkach CCP mogą z wystarczającą pewnością prawa przenosić pozycje klienta, w przypadku gdy członek rozliczający nie wypełnia zobowiązań, lub w jakich przypadkach CCP mogą z wystarczającą pewnością prawa wypłacać środki uzyskane z likwidacji bezpośrednio klientom. Aby zachęcić do rozliczania i poprawić dostęp do niego, należy doprecyzować przepisy dotyczące wyłączenia z masy upadłościowej tych aktywów i pozycji na wypadek niewypłacalności.

(19)  Grzywny, które ESMA może nałożyć na repozytoria transakcji podlegające jej bezpośredniemu nadzorowi, powinny być wystarczająco skuteczne, proporcjonalne i odstraszające, aby zagwarantować skuteczność uprawnień nadzorczych ESMA oraz zwiększyć przejrzystość pozycji i ekspozycji w instrumentach pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym. Kwoty grzywien, które zostały pierwotnie przewidziane w rozporządzeniu (UE) nr 648/2012, okazały się niewystarczająco odstraszające wobec obecnych obrotów repozytoriów transakcji, co może potencjalnie ograniczać skuteczność przewidzianych w tym rozporządzeniu uprawnień nadzorczych ESMA wobec repozytoriów transakcji. Należy zatem podwyższyć pułap podstawowej wysokości grzywien nakładanych za naruszenie wymogów EMIR przez repozytoria transakcji.

(20)  Organy państwa trzeciego powinny mieć dostęp do danych zgłaszanych unijnym repozytoriom transakcji, w przypadku gdy dane państwo trzecie spełnia określone warunki dotyczące postępowania z tymi danymi oraz nakłada prawnie wiążący i możliwy do wyegzekwowania obowiązek udzielenia organom Unii bezpośredniego dostępu do danych zgłaszanych repozytoriom transakcji w tym państwie trzecim.

(21)  W rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2365(10) przewidziano uproszczoną procedurę rejestracji repozytoriów transakcji, które są już zarejestrowane zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 648/2012 i zamierzają rozszerzyć tę rejestrację, aby świadczyć swoje usługi w odniesieniu do transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych. Podobną uproszczoną procedurę rejestracji należy wprowadzić w odniesieniu do rejestracji repozytoriów transakcji, które są już zarejestrowane zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 2015/2365 i zamierzają rozszerzyć tę rejestrację, aby świadczyć swoje usługi w odniesieniu do kontraktów pochodnych.

(22)  Niezadowalająca jakość i przejrzystość danych udostępnianych przez repozytoria transakcji utrudnia podmiotom, którym przyznano prawo dostępu do tych danych, wykorzystanie ich do monitorowania rynków instrumentów pochodnych i uniemożliwia organom regulacyjnym i organom nadzoru zidentyfikowanie w odpowiednim czasie zagrożeń dla stabilności finansowej. W celu poprawy jakości i przejrzystości danych, a także w celu dostosowania wymogów dotyczących zgłaszania na mocy rozporządzenia (UE) nr 648/2012 do wymogów rozporządzenia (UE) 2015/2365 i rozporządzenia (UE) nr 600/2014 konieczna jest dalsza harmonizacja przepisów i wymogów dotyczących zgłaszania, w szczególności dalsza harmonizacja standardów danych, metod i uzgodnień dotyczących zgłaszania, jak również procedur stosowanych przez repozytoria transakcji do zatwierdzania zgłaszanych danych pod względem ich kompletności i dokładności oraz do uzgadniania danych z innymi repozytoriami transakcji. Ponadto repozytoria transakcji powinny udzielać kontrahentom – na ich wniosek – dostępu do wszystkich danych zgłoszonych w ich imieniu w celu umożliwienia tym kontrahentom sprawdzenia dokładności tych danych.

(22a)   W celu zmniejszenia obciążenia administracyjnego i zwiększenia kojarzenia transakcji ESMA powinna wprowadzić wspólny unijny standard zgłaszania danych do repozytorium danych. Jako że CCP i inni kontrahenci finansowi przejmują delegowany obowiązek zgłaszania, pojedynczy format zwiększyłby wydajność dla wszystkich uczestników.

(23)  Pod względem usług świadczonych przez repozytoria transakcji rozporządzenie (UE) nr 648/2012 ustanowiło konkurencyjne środowisko. Kontrahenci powinni zatem mieć możliwość wyboru repozytorium transakcji, któremu chcą zgłaszać transakcje, i powinni mieć możliwość zmiany jednego repozytorium transakcji na inne, jeżeli podejmą taką decyzję. W celu ułatwienia zmiany repozytorium i zapewnienia ciągłej dostępności danych bez ich powielania repozytoria transakcji powinny ustanowić odpowiednie zasady prawidłowego przekazywania danych do innych repozytoriów transakcji na wniosek przedsiębiorstwa podlegającego obowiązkowi zgłaszania.

(24)  W rozporządzeniu (UE) nr 648/2012 określono, że obowiązek rozliczania nie powinien mieć zastosowania do systemów programów emerytalnych do momentu opracowania przez CCP odpowiednich rozwiązań technicznych na potrzeby przenoszenia zabezpieczeń niegotówkowych jako zmiennych depozytów zabezpieczających. Ponieważ nie opracowano jeszcze skutecznych rozwiązań technicznych umożliwiających systemom programów emerytalnych rozliczanie centralne, to tymczasowe odstępstwo powinno zostać przedłużone o kolejne dwa lata dla znakomitej większości systemów programów emerytalnych. Rozliczanie centralne powinno jednak pozostać ostatecznym celem, biorąc pod uwagę, że obecne ramy regulacyjne i rozwój sytuacji na rynku umożliwiają uczestnikom rynku opracowanie odpowiednich rozwiązań technicznych w tym okresie. Przy wsparciu ESMA, EUNB, Europejskiego Urzędu Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych („EIOPA”) i ERRS Komisja powinna monitorować postępy czynione przez CCP, członków rozliczających i systemy programów emerytalnych w kierunku opracowania skutecznych rozwiązań umożliwiających uczestniczenie systemów programów emerytalnych w rozliczaniu centralnym i przygotować sprawozdanie z tych postępów. Sprawozdanie to powinno również obejmować rozwiązania i związane z tym koszty dla systemów programów emerytalnych, uwzględniając tym samym zmiany ram regulacyjnych i rozwój sytuacji na rynku, jak na przykład zmianę rodzajów kontrahentów finansowych podlegających obowiązkowi rozliczania. ▌Komisja powinna być uprawniona do przedłużenia tego odstępstwa o kolejny rok, jeśli uważa, że rozwiązanie zostało uzgodnione przez zainteresowane strony i potrzeba więcej czasu na jego wdrożenie.

(24a)  Małe systemy programów emerytalnych, oprócz tych sklasyfikowanych jako mali kontrahenci finansowi, nie stwarzają takiego ryzyka jak większe systemy programów emerytalnych i należy zapewnić im dłuższe zwolnienie z obowiązku rozliczania. Dla takich systemów programów emerytalnych należy przedłużyć zwolnienie z tego obowiązku do trzech lat. Jeżeli po upływie tego okresu Komisja uzna, że małe systemy programów emerytalnych dołożyły wystarczających starań, by opracować odpowiednie rozwiązania techniczne wymagane do uczestnictwa w rozliczaniu centralnym oraz że negatywne skutki centralnego rozliczania kontraktów pochodnych dla świadczeń emerytalnych pozostają bez zmian, Komisja powinna mieć możliwość przedłużenia zwolnienia o dodatkowe dwa lata. Po upływie okresu zwolnienia małe systemy programów emerytalnych podlegają przepisom niniejszego rozporządzenia tak samo, jak wszystkie inne podmioty objęte jego zakresem. Zważywszy na mniejszą liczbę kontraktów na instrumenty pochodne zawieranych przez małe systemy programów emerytalnych należy oczekiwać, że nie przekroczą one progów powodujących obowiązek rozliczania. W związku z tym nawet po upływie okresu zwolnienia większość małych systemów programów emerytalnych nadal nie będzie podlegać obowiązkowi rozliczania.

(24b)  Zwolnienie dla systemów programów emerytalnych powinno nadal obowiązywać po dacie wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, a jeżeli niniejsze rozporządzenie wejdzie w życie po dniu 16 sierpnia 2018 r., powinno mieć także zastosowanie wstecz do wszystkich kontraktów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym zawartych po tej dacie. Zastosowanie tego przepisu z mocą wsteczną jest konieczne, by uniknąć luki między zakończeniem stosowania obowiązującego zwolnienia i rozpoczęciem stosowania nowego zwolnienia, skoro oba służą temu samemu celowi.

(25)  Komisji należy przekazać uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w odniesieniu do określenia warunków, zgodnie z którymi warunki handlowe dotyczące świadczenia usług rozliczeniowych są uznawane za uczciwe, rozsądne, przejrzyste i niedyskryminacyjne, a także w odniesieniu do przedłużenia okresu, w którym obowiązek rozliczania nie powinien mieć zastosowania do systemów programów emerytalnych.

(26)  W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszego rozporządzenia, w szczególności w odniesieniu do dostępności informacji zawartych w unijnych repozytoriach transakcji dla odpowiednich organów państw trzecich, Komisji należy powierzyć uprawnienia wykonawcze. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011(11).

(27)  W celu zapewnienia spójnej harmonizacji przepisów dotyczących procedur ograniczania ryzyka, rejestracji repozytoriów transakcji i wymogów dotyczących zgłaszania Komisja powinna przyjąć projekty regulacyjnych standardów technicznych opracowane przez EUNB, EIOPA i ESMA w odniesieniu do: procedur nadzorczych służących zapewnieniu początkowego i bieżącego zatwierdzania procedur zarządzania ryzykiem, które wymagają terminowej, precyzyjnej i odpowiednio wyodrębnionej wymiany zabezpieczeń; szczegółów dotyczących uproszczonego wniosku o rozszerzenie rejestracji repozytorium transakcji, które jest już zarejestrowane zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2015/2365; szczegółów dotyczących procedur, które mają być stosowane przez repozytorium transakcji w celu sprawdzenia, czy kontrahent dokonujący zgłoszenia lub podmiot przedkładający informacje spełniają wymogi dotyczące zgłaszania; kompletności i dokładności zgłaszanych informacji oraz szczegółów dotyczących procedur uzgadniania danych między repozytoriami transakcji. Komisja powinna przyjąć te projekty regulacyjnych standardów technicznych w drodze aktów delegowanych zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1093/2010(12), rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1094/2010(13) oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1095/2010(14).

(28)  Komisja powinna być również uprawniona do przyjęcia opracowanych przez ESMA wykonawczych standardów technicznych w drodze aktów wykonawczych zgodnie z art. 291 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz zgodnie z art. 15 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010 w odniesieniu do standardów danych dla informacji, które mają być zgłaszane odnośnie do poszczególnych klas instrumentów pochodnych, oraz metod i uzgodnień dotyczących zgłaszania.

(29)  Ponieważ cele niniejszego rozporządzenia, tj. zapewnienie proporcjonalności przepisów, które prowadzą do niepotrzebnych obciążeń administracyjnych i kosztów przestrzegania przepisów, bez jednoczesnego narażania na szwank stabilności finansowej, oraz na zwiększeniu przejrzystości pozycji i ekspozycji w instrumentach pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na ich skalę i skutki możliwe jest ich lepsze osiągnięcie na szczeblu unijnym, Unia może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza działania konieczne do osiągnięcia wspomnianych celów.

(30)  Stosowanie niektórych przepisów niniejszego rozporządzenia należy odroczyć, aby wprowadzić wszystkie niezbędne środki wykonawcze i umożliwić uczestnikom rynku podjęcie niezbędnych kroków w celu zapewnienia przestrzegania przepisów.

(31)  Zgodnie z art. 28 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 45/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady(15) skonsultowano się z Europejskim Inspektorem Ochrony Danych, który przedstawił swoją opinię dnia [...] r.

(32)  Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie (UE) nr 648/2012,

(32a)  Obowiązek rozliczania instrumentów pochodnych na mocy rozporządzenia (UE) nr 648/2012 oraz obowiązek obrotu instrumentami pochodnymi na mocy rozporządzenia (UE) nr 600/2014 w powinny być do siebie dostosowane, tam gdzie jest to niezbędne i właściwe. W związku z tym Komisja powinna sporządzić sprawozdanie na temat zmian w obowiązku rozliczania wprowadzonych na mocy niniejszego rozporządzenia, dotyczących w szczególności zakresu podmiotów podlegających obowiązkowi rozliczania, a także mechanizmu zawieszania, które należy wprowadzić także względem obowiązku obrotu instrumentami pochodnymi, zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 600/2014.

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

W rozporządzeniu (UE) nr 648/2012 wprowadza się następujące zmiany:

-1)  art. 1 ust. 4 otrzymuje brzmienie:"

„4. Niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do:

   a) banków centralnych i innych organów publicznych, którym powierzono zarządzanie długiem publicznym lub które uczestniczą w takim zarządzaniu;
   b) Banku Rozrachunków Międzynarodowych;
   c) wielostronnych banków rozwoju wymienionych w art. 117 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 575/2013.

"

-1a)  w art. 1 uchyla się ust. 5 lit. a);

1)  art. 2 pkt 8 otrzymuje brzmienie:"

„8) «kontrahent finansowy» oznacza firmę inwestycyjną, której udzielono zezwolenia zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/65/UE(16), instytucję kredytową, której udzielono zezwolenia zgodnie z dyrektywą 2013/36/UE, zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji, któremu udzielono zezwolenia zgodnie z dyrektywą 2009/138/WE Parlamentu Europejskiego i Rady(17), UCITS, któremu udzielono zezwolenia zgodnie z dyrektywą 2009/65/WE z wyjątkiem sytuacji, w której UCITS jest powiązane z pracowniczym planem nabycia udziałów, instytucję pracowniczych programów emerytalnych w rozumieniu art. 6 lit. a) dyrektywy 2003/41/WE, AFI zdefiniowany w art. 4 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2011/61/UE, którego główne miejsce prowadzenia działalności znajduje się w Unii albo zarządza nim zarządzający alternatywnym funduszem inwestycyjnym (ZAFI), który posiada zezwolenie lub jest zarejestrowany zgodnie z dyrektywą 2011/61/UE, z wyjątkiem sytuacji, w której AFI jest powiązany z pracowniczym planem nabycia udziałów i, w stosownych przypadkach, główne miejsce prowadzenia działalności jego ZAFI znajduje się w Unii; oraz centralny depozyt papierów wartościowych, któremu udzielono zezwolenia zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 909/2014(18).▌;”;

"

2)  w art. 4 wprowadza się następujące zmiany:

a)  w ust. 1 lit. a) wprowadza się następujące zmiany:

(i)  ppkt (i)–(iv) otrzymują brzmienie:"

„(i) między dwoma kontrahentami finansowymi, którzy podlegają warunkom określonym w art. 4a ust. 1 akapit drugi;

   (ii) między kontrahentem finansowym, który podlega warunkom określonym w art. 4a ust. 1 akapit drugi, a kontrahentem niefinansowym, który podlega warunkom określonym w art. 10 ust. 1 akapit drugi;
   (iii) między dwoma kontrahentami niefinansowymi, którzy podlegają warunkom określonym w art. 10 ust. 1 akapit drugi;
   (iv) między – z jednej strony – kontrahentem finansowym, który podlega warunkom określonym w art. 4a ust. 1 akapit drugi, lub kontrahentem niefinansowym, który podlega warunkom określonym w art. 10 ust. 1 akapit drugi, a – z drugiej strony – podmiotem posiadającym siedzibę w państwie trzecim, który podlegałby obowiązkowi rozliczania, gdyby miał siedzibę w Unii;”;

"

b)  ust. 1 lit. b) otrzymuje brzmienie:"

„b) są zawierane lub przedłużane:

   (i) w dniu lub po dniu, z którym skuteczny staje się obowiązek rozliczania; lub
   (ii) w dniu lub po dniu, w którym obaj kontrahenci spełniają warunki ustanowione w lit. a).”;

"

c)  dodaje się ustępy w brzmieniu:"

„3a. Członkowie rozliczający i klienci, którzy – bezpośrednio lub pośrednio – świadczą usługi rozliczeniowe, świadczą te usługi na sprawiedliwych, rozsądnych, niedyskryminujących i przejrzystych warunkach handlowych. Członkowie rozliczający i klienci podejmują wszelkie rozsądne działania w celu zidentyfikowania i monitorowania konfliktów interesów oraz zapobiegania im i zarządzania nimi, do których dochodzi w grupie jednostek powiązanych, a w szczególności między jednostką biorącą udział w transakcjach a jednostką rozliczającą, które to konflikty mogą niekorzystnie wpływać na sprawiedliwe, rozsądne, niedyskryminacyjne i przejrzyste świadczenie usług rozliczeniowych.

Członkowie rozliczający lub klienci mogą kontrolować ryzyko związane z oferowanymi usługami rozliczeniowymi.

3b.  W celu zapewnienia spójnego stosowania niniejszego artykułu ESMA opracowuje projekt regulacyjnych standardów technicznych określających, kiedy warunki handlowe usług rozliczeniowych, o których mowa w ustępie 3a, uznać można za sprawiedliwe, rozsądne, niedyskryminujące i przejrzyste.

ESMA przedkłada Komisji projekty regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym, [six months following the date of entry into force of this amending Regulation].

Komisja jest uprawniona do uzupełniania niniejszego rozporządzenia w drodze przyjmowania regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym, zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010”.

"

3)  dodaje się art. 4a w brzmieniu:"

„Artykuł 4a

Kontrahenci finansowi podlegający obowiązkowi rozliczania

1.  Kontrahent finansowy zajmujący pozycję w kontraktach pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym może obliczać co roku swoją zagregowaną średnią pozycję na koniec miesiąca w odniesieniu do poprzednich 12 miesięcy zgodnie z ust. 3.

W przypadku gdy kontrahent finansowy nie oblicza swoje pozycji albo wynik tego obliczenia przekracza progi wiążące się z obowiązkiem rozliczania określone zgodnie z art. 10 ust. 4 lit. b), wówczas kontrahent finansowy:

   a) niezwłocznie powiadamia o tym ESMA i odpowiedni właściwy organ;
   b) podlega obowiązkowi rozliczania, o którym mowa w art. 4, w odniesieniu do przyszłych kontraktów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, niezależnie od klasy lub klas aktywów, w przypadku których przekroczony został próg wiążący się z obowiązkiem rozliczania; oraz
   c) rozlicza kontrakty, o których mowa w lit. b), w terminie czterech miesięcy od momentu, gdy zaczął podlegać obowiązkowi rozliczania.

2.  Kontrahent finansowy, który zaczął podlegać obowiązkowi rozliczania zgodnie z ust. 1, a następnie wykaże odpowiedniemu właściwemu organowi, że jego zagregowana średnia pozycja na koniec miesiąca w poprzednich 12 miesiącach nie przekracza już progu wiążącego się z obowiązkiem rozliczania, o którym mowa w ust. 1, nie podlega już obowiązkowi rozliczania określonemu w art. 4.

2a.  Jeżeli kontrahent finansowy korzystający wcześniej ze zwolnienia zaczyna podlegać obowiązkowi rozliczania zgodnie z ust. 1, rozlicza kontrakty na instrumenty pochodne będące przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym w terminie czterech miesięcy od momentu, gdy zaczął podlegać obowiązkowi rozliczania.

3.  Obliczając pozycje, o których mowa w ust. 1, kontrahent finansowy uwzględnia wszystkie kontrakty pochodne będące przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym zawarte przez tego kontrahenta finansowego lub przez inne podmioty w ramach grupy, do której należy dany kontrahent finansowy.”;

"

4)  w art. 5 ust. 2 skreśla się lit. c);

4a)   w art. 6 ust. 2 po lit. d) dodaje się literę w brzmieniu:"

da) w ramach każdej klasy instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, o których mowa w lit. d), szczegółowe informacje na temat typów kontraktów, w odniesieniu do których odpowiednie CCP uzyskały zezwolenie na rozliczenie, oraz datę wydania CCP zezwolenia na rozliczenie tych kontraktów;”;

"

5)  w art. 6 ust. 2 skreśla się lit. e);

6)  dodaje się art. 6b w brzmieniu:"

„Artykuł 6b

Zawieszenie obowiązku rozliczania w sytuacjach innych niż restrukturyzacja i uporządkowana likwidacja

1.  W okolicznościach innych niż te, o których mowa w art. 6a ust. 1, ESMA może wystąpić do Komisji z wnioskiem o tymczasowe zawieszenie obowiązku rozliczania, o którym mowa w art. 4 ust. 1, w odniesieniu do konkretnej klasy instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym lub konkretnego rodzaju kontrahentów, jeżeli spełniony jest jeden z poniższych warunków:

   a) dana klasa instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym nie jest już odpowiednia do rozliczania centralnego na podstawie kryteriów, o których mowa w ust. 4 akapit pierwszy oraz w art. 5 ust. 5;
   b) CCP prawdopodobnie zaprzestanie rozliczania tej konkretnej klasy instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, a żaden inny CCP nie jest w stanie rozliczać w sposób nieprzerwany tej konkretnej klasy instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym;
   c) zawieszenie obowiązku rozliczania w odniesieniu do konkretnej klasy instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym lub konkretnego rodzaju kontrahentów jest konieczne w celu uniknięcia poważnego zagrożenia dla stabilności finansowej w Unii lub zaradzenia takiemu zagrożeniu, a zawieszenie to jest proporcjonalne do tego celu.

Do celów akapitu pierwszego lit. c) ESMA konsultuje się z ERRS przed złożeniem wniosku, o którym mowa w akapicie pierwszym.

Jeżeli ESMA występuje do Komisji z wnioskiem o tymczasowe zawieszenie obowiązku rozliczania, o którym mowa w art. 4 ust. 1, przedstawia uzasadnienie i przedkłada dowód na to, że spełniony jest co najmniej jeden z warunków określonych w akapicie pierwszym. Komisja niezwłocznie powiadamia o wniosku urzędu ESMA Parlament Europejski i Radę.

1a.  O złożenie wniosku o zawieszenie, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, do ESMA wystąpić może właściwy organ wyznaczony zgodnie z art. 22. Jeżeli właściwe organy zwrócą się do ESMA o złożenie wniosku o zawieszenie, przedstawiają uzasadnienie i przedkładają dowód na to, że spełniony jest co najmniej jeden z warunków określonych w akapicie pierwszym ust. 1.

Do 48 godzin od otrzymania wniosku od właściwego organu i na podstawie uzasadnienia i dowodu przedstawionych przez ten organ ESMA albo zawiesza obowiązek rozliczania w odniesieniu do konkretnej klasy instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym lub konkretnego rodzaju kontrahentów, o których mowa w ust. 1, albo odrzuca wniosek o zawieszenie. ESMA informuje właściwy organ o swojej decyzji i przedstawia jej szczegółowe uzasadnienie.

2.  Wniosek, o którym mowa w ust. 1, nie jest podawany do wiadomości publicznej.

3.  W terminie 48 godzin od złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1, i na podstawie uzasadnienia i dowodu przedstawionych przez ESMA Komisja zawiesza obowiązek rozliczania w odniesieniu do konkretnej klasy instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym lub konkretnego rodzaju kontrahentów, o których mowa w ust. 1, lub odrzuca wniosek o zawieszenie. Komisja informuje ESMA o swojej decyzji i przedstawia jej szczegółowe uzasadnienie. Następnie Komisja bezzwłocznie przekazuje te informacje Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

4.  Decyzja Komisji o zawieszeniu obowiązku rozliczania zostaje ▌ opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, na stronie internetowej Komisji oraz w rejestrze publicznym, o którym mowa w art. 6.

5.  Zawieszenie obowiązku rozliczania zgodnie z niniejszym artykułem jest ważne przez okres nieprzekraczający jednego miesiąca od dnia publikacji informacji o tym zawieszeniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

6.  Jeżeli podstawy zawieszenia nadal mają zastosowanie, Komisja, po konsultacji z ESMA i ERRS, może przedłużyć zawieszenie, o którym mowa w ust. 5, o co najmniej jeden okres jednego miesiąca, nie przekraczając łącznie 12 miesięcy od końca początkowego okresu zawieszenia. Informacje o przedłużeniu zawieszenia są publikowane zgodnie z art. 4.

Do celów akapitu pierwszego Komisja powiadamia ESMA oraz informuje Parlament Europejski i Radę o zamiarze przedłużenia zawieszenia obowiązku rozliczania. ESMA wydaje opinię na temat przedłużenia zawieszenia w terminie 48 godzin od powiadomienia.”;

"

7)  w art. 9 wprowadza się następujące zmiany:

a)  ust. 1 otrzymuje brzmienie:"

„1. Kontrahenci finansowi, kontrahenci niefinansowi spełniający warunki określone w art. 10 ust. 1 akapit drugi i CCP zapewniają zgłaszanie w sposób zgodny z ust. 1a informacji szczegółowych na temat każdego zawartego przez siebie kontraktu pochodnego oraz na temat wszelkich zmian lub rozwiązania tego kontraktu repozytorium transakcji zarejestrowanemu zgodnie z art. 55 lub uznanemu zgodnie z art. 77. Te informacje szczegółowe są zgłaszane nie później niż w dniu roboczym następującym po zawarciu, zmianie lub rozwiązaniu kontraktu.

Obowiązek zgłaszania ma zastosowanie do kontraktów pochodnych, które zostały zawarte ▌w dniu 12 lutego 2014 r. lub po tym dniu.

Niezależnie od art. 3 obowiązek zgłaszania nie ma zastosowania do kontraktów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym w ramach tej samej grupy, jeżeli co najmniej jeden z kontrahentów jest kontrahentem niefinansowym lub zostałby zakwalifikowany jako kontrahent niefinansowy, gdyby miał siedzibę w Unii, przy założeniu że:

   a) obaj kontrahenci objęci są w pełni tą samą konsolidacją;
   b) obaj kontrahenci podlegają właściwym procedurom z zakresu scentralizowanej oceny, pomiaru i kontroli ryzyka; oraz
   c) jednostka dominująca nie jest kontrahentem finansowym.”;

"

b)  dodaje się ust. 1a i 1b w brzmieniu:"

„1a. Informacje szczegółowe na temat kontraktów pochodnych, o których to informacjach mowa w ust. 1, zgłasza się w następujący sposób:

   b) informacje szczegółowe na temat kontraktów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym zawartych między kontrahentem finansowym a kontrahentem niefinansowym, który nie spełnia warunków określonych w art. 10 ust. 1 akapit drugi, zgłasza się w następujący sposób:
   (i) wyłączną odpowiedzialność, w tym odpowiedzialność prawną, za zgłaszanie jednolitego zestawu danych, a także za zapewnienie dokładności zgłaszanych informacji szczegółowych ponoszą kontrahenci finansowi; W celu zapewnienia, że kontrahent finansowy dysponuje danymi niezbędnymi do wypełnienia swoich obowiązków sprawozdawczych, kontrahent niefinansowy powinien dostarczyć mu szczegółowych informacji dotyczących transakcji pochodnych poza rynkiem regulowanym, których kontrahent finansowy może zasadnie nie posiadać. Kontrahent niefinansowy ma obowiązek zapewnienia rzetelności tych informacji.
   (ii) niezależnie od pkt (i) kontrahenci niefinansowi, którzy już zainwestowali we wprowadzenie systemu sprawozdawczości, mogą zdecydować się na przekazywanie informacji na temat swoich kontraktów dotyczących instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym zawieranych z kontrahentami finansowymi do repozytorium transakcji. W tym wypadku kontrahent niefinansowy uprzednio informuje o swojej decyzji kontrahentów finansowych, z którymi zawarł kontrakty pochodne będące przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym. W tej sytuacji odpowiedzialność, w tym odpowiedzialność prawna, za zgłaszanie i zapewnienie dokładności tych danych szczegółowych nadal spoczywa na kontrahentach niefinansowych.
   ba) w przypadku kontraktów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, zawartych przez kontrahenta niefinansowego i niepodlegającego warunkom, o których mowa w art. 10 ust. 1 akapit drugi, z podmiotem z głównym miejscem prowadzenia działalności w państwie trzecim, który byłby kontrahentem finansowym, gdyby jego główne miejsce działalności znajdowało się w Unii, taki kontrahent niefinansowy nie jest zobowiązany do zgłaszania informacji zgodnie z art. 9 i nie jest prawnie zobowiązany do zgłaszania lub zapewniania dokładności danych takich kontraktów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym jeżeli:
   (i) prawny system sprawozdawczości danego państwa trzeciego uznano za równoważny zgodnie z art. 13, a kontrahent finansowy z państwa trzeciego dokonał zgłoszenia tych danych zgodnie z prawnym systemem sprawozdawczości swojego państwa trzeciego;
   (ii) prawnego systemu sprawozdawczości danego państwa trzeciego nie uznano za równoważny zgodnie z art. 13, ale kontrahent finansowy z państwa trzeciego zobowiązał się do spełnienia wymogów niniejszego artykułu i zarejestrował się w ESMA, tak jakby jego główne miejsce prowadzenia działalności znajdowało się w Unii.

ESMA publikuje na swojej stronie internetowej ogólnounijny rejestr kontrahentów finansowych z państw trzecich, którzy zobowiązali się do spełnienia wymogów niniejszego artykułu zgodnie z pkt (ii);

   c) spółka zarządzająca UCITS jest odpowiedzialna za zgłaszanie informacji szczegółowych na temat kontraktów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, których kontrahentem jest UCITS, a także za zapewnienie dokładności zgłaszanych informacji szczegółowych;
   d) zarządzający AFI jest odpowiedzialny za zgłaszanie informacji szczegółowych na temat kontraktów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, których kontrahentem jest AFI, a także za zapewnienie dokładności zgłaszanych informacji szczegółowych;
   e) kontrahenci i CCP – zgłaszający kontrakty pochodne będące przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym do repozytorium transakcji – gwarantują, że informacje szczegółowe na temat ich kontraktów pochodnych są zgłaszane dokładnie oraz nie są powielane.

Kontrahenci i CCP podlegający obowiązkowi zgłaszania, o którym mowa w ust. 1, mogą zlecać wykonywanie tego obowiązku.

1b.  ESMA opracowuje projekty regulacyjnych standardów technicznych określających informacje szczegółowe, które kontrahent finansowy z państwa trzeciego winien zgłosić przy rejestracji w ESMA, zgodnie z ust. 1a akapit pierwszy lit. ba) pkt (ii).

ESMA przedstawia Komisji ten projekt regulacyjnych standardów technicznych do dnia... [sześć miesięcy od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zmieniającego].

Komisja jest uprawniona do uzupełniania niniejszego rozporządzenia w drodze przyjmowania regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym, zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010”.;

"

c)  ust. 6 otrzymuje brzmienie:"

„6. Aby zapewnić jednolite warunki stosowania przepisów ust. 1 i 3, ESMA, w ścisłej współpracy z ESBC, opracowuje projekty wykonawczych standardów technicznych określające:

   a) standardy i formaty danych dla zgłaszanych informacji, zawierające co najmniej następujące elementy:
   (i) międzynarodowe identyfikatory podmiotów prawnych („LEI”);
   (ii) międzynarodowe kody identyfikujące papier wartościowy („ISIN”);
   (iii) unikatowe identyfikatory transakcji („UTI”);
   b) metody i uzgodnienia w zakresie zgłaszania informacji;
   c) częstotliwość zgłaszania informacji;
   d) termin, w którym mają być zgłaszane kontrakty pochodne, w tym terminy stopniowego wprowadzania w odniesieniu do kontraktów zawartych przed rozpoczęciem stosowania obowiązku rozliczania.

Opracowując te projekty standardów technicznych, ESMA bierze pod uwagę zmiany na szczeblu międzynarodowym oraz standardy uzgodnione na szczeblu unijnym lub globalnym, a także ich spójność z wymogami dotyczącymi zgłaszania informacji określonymi w art. 4 rozporządzenia (UE) 2015/2365* i art. 26 rozporządzenia (UE) nr 600/2014.

ESMA przedkłada Komisji te projekty wykonawczych standardów technicznych do dnia [12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zmieniającego].

Komisja jest uprawniona do przyjmowania wykonawczych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym, zgodnie z art. 15 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010.

__________________________________________________________________

* Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2365 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie przejrzystości transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych i ponownego wykorzystania oraz zmiany rozporządzenia (UE) nr 648/2012 (Dz.U. L 337 z 23.12.2015, s. 1).”;

"

8)  art. 10 ust. 1 do 4 otrzymują brzmienie:"

„1. Kontrahent niefinansowy zajmujący pozycję w kontraktach pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym może raz w roku obliczyć swoją zagregowaną średnią pozycję na koniec miesiąca w odniesieniu do poprzednich 12 miesięcy zgodnie z ust. 3.

W przypadku gdy kontrahent niefinansowy nie oblicza swojej pozycji albo wynik obliczenia, o którym mowa w akapicie pierwszym, przekracza progi wiążące się z obowiązkiem rozliczania określone zgodnie z art. 4 lit. b), wówczas kontrahent niefinansowy:

   a) niezwłocznie powiadamia o tym fakcie ESMA i organ wyznaczony zgodnie z ust. 5;
   b) w przypadku gdy kontrahent nie obliczył swojej pozycji, jest objęty obowiązkiem rozliczania, o którym mowa w art. 4 w odniesieniu do przyszłych kontraktów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym we wszystkich klasach aktywów, oraz obowiązkiem spełnienia wymogów określonych w art. 11 ust. 3;
   ba) w przypadku gdy wynik obliczenia przewyższa progi wiążące się z obowiązkiem rozliczania określone zgodnie z ust. 4 lit. b), kontrahent podlega obowiązkowi rozliczania, o którym mowa w art. 4, w odniesieniu do przyszłych kontraktów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym w odniesieniu do klasy lub klas aktywów, w przypadku których przekroczony został próg wiążący się z obowiązkiem rozliczania i jest zwolniony z obowiązku spełnienia wymogów określonych w art. 11 ust. 3 w odniesieniu do innej klasy aktywów lub innych klas aktywów, w przypadku których nie został przekroczony próg wiążący się z obowiązkiem rozliczania;
   c) rozlicza kontrakty, o których mowa w lit. b), w terminie czterech miesięcy od momentu, gdy zaczął podlegać obowiązkowi rozliczania.

2.  Kontrahent niefinansowy, który zaczął podlegać obowiązkowi rozliczania zgodnie z ust. 1 akapit drugi, a następnie wykaże organowi wyznaczonemu zgodnie z ust. 5, że jego zagregowana średnia pozycja na koniec miesiąca w odniesieniu do poprzednich 12 miesięcy nie przekracza już progu wiążącego się z obowiązkiem rozliczania, o którym mowa w ust. 1, nie podlega już obowiązkowi rozliczania określonemu w art. 4.

3.  Obliczając pozycje, o których mowa w ust. 1, kontrahent niefinansowy ujmuje wszystkie kontrakty pochodne będące przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym zawarte przez kontrahenta niefinansowego lub przez inne podmioty niefinansowe w ramach grupy, do której należy dany kontrahent niefinansowy, co do których nie można obiektywnie stwierdzić, że zmniejszają ryzyko bezpośrednio związane z daną działalnością gospodarczą lub działalnością w zakresie zarządzania aktywami i pasywami kontrahenta niefinansowego lub tej grupy.

4.  W celu zapewnienia spójnego stosowania niniejszego artykułu ESMA – po przeprowadzeniu konsultacji społecznych oraz po konsultacji z ERRS i innymi właściwymi organami – opracowuje projekt regulacyjnych standardów technicznych określających:

   a) kryteria oceny, które kontrakty pochodne będące przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym w obiektywny i mierzalny sposób ograniczają ryzyko bezpośrednio związane z działalnością gospodarczą lub działalnością w zakresie zarządzania aktywami i pasywami, o której mowa w ust. 3; oraz
   b) wartości progowe rozliczania, które określa się, biorąc pod uwagę znaczenie systemowe sumy pozycji i ekspozycji netto w podziale na kontrahentów i klasy instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym.

ESMA może opracować osobne progi wiążące się z obowiązkiem rozliczania dla kontrahentów finansowych i niefinansowych, z należytym uwzględnieniem wzajemnych powiązań kontrahentów finansowych i ich wyższego ryzyka systemowego.

Po przeprowadzeniu konsultacji społecznych ESMA przedstawia Komisji projekty regulacyjnych standardów technicznych do dnia 30 września 2012 r., a następnie regularnie je aktualizuje.

Komisja jest uprawniona do przyjęcia regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym, zgodnie z procedurą określoną w art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010.

Po konsultacji z ERRS i innymi stosownymi organami ESMA dokonuje okresowego przeglądu ▌ progów, o których mowa w lit. b), i, w razie konieczności, w szczególności, aby zapewnić większy udział w rozliczaniu centralnym, proponuje zmieniające je regulacyjne standardy techniczne.”;

"

8a)  w art. 11 dodaje się ustęp w brzmieniu:"

„1a. Wymogi, o których mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, nie mają zastosowania do transakcji wewnątrzgrupowych, o których mowa w art. 3, w przypadku których jeden z kontrahentów jest kontrahentem niefinansowym niepodlegającym obowiązkowi rozliczania zgodnie z art. 10 ust. 1 akapit drugi.”;

"

8b)  w art. 11 ust. 3 wprowadza się następujące zmiany:"

„3. Kontrahenci finansowi dysponują procedurami zarządzania ryzykiem, które wymagają terminowej, precyzyjnej i odpowiednio wyodrębnionej wymiany zabezpieczeń w odniesieniu do kontraktów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym zawartych w dniu 16 sierpnia 2012 r. lub po tej dacie. Kontrahenci niefinansowi, o których mowa w art. 10, mogą nie stosować procedur zarządzania ryzykiem, które wymagają terminowej, precyzyjnej i odpowiednio wyodrębnionej wymiany zabezpieczeń w odniesieniu do kontraktów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym należących do klasy lub klas aktywów, dla których nie przekroczono progów wiążących się z obowiązkiem rozliczania.”;

"

9)  w art. 11 ust. 15 wprowadza się następujące zmiany:

a)  lit. a) otrzymuje brzmienie:"

„a) procedury zarządzania ryzykiem, w tym poziomy i rodzaj zabezpieczenia oraz uzgodnienia dotyczące wyodrębnienia, o których mowa w ust. 3, jak również powiązane procedury nadzorcze mające na celu zapewnienie początkowego i bieżącego zatwierdzania tych procedur zarządzania ryzykiem;”;

"

b)  akapit drugi zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:"

ESA przedkładają Komisji te wspólne projekty regulacyjnych standardów technicznych do dnia [Urząd Publikacji: proszę wpisać datę przypadającą 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia].”;

"

10)  w art. 38 dodaje się ust. 6 i 7 w brzmieniu:"

„6. CCP zapewnia członkom rozliczającym narzędzie służące przeprowadzeniu symulacji, aby umożliwić im określenie kwoty w ujęciu brutto dodatkowego początkowego depozytu zabezpieczającego, którego CCP może wymagać przy rozliczaniu nowej transakcji. Narzędzie to jest dostępne wyłącznie w sposób zapewniający bezpieczny dostęp, a wyniki symulacji nie są wiążące.

7.  CCP zapewnia członkom rozliczającym informacje o stosowanych przez niego modelach początkowych depozytów zabezpieczających. Informacje te muszą spełniać wszystkie następujące warunki:

   a) wyjaśniają one budowę modelu początkowego depozytu zabezpieczającego i wyjaśniają sposób jego funkcjonowania;
   b) jasno opisują najważniejsze założenia i ograniczenia modelu początkowego depozytu zabezpieczającego oraz okoliczności, w których założenia te tracą ważność;
   c) są odpowiednio udokumentowane.”;

"

11)  w art. 39 dodaje się ust. 11 w brzmieniu:"

„11. Przepisy dotyczące niewypłacalności obowiązujące w państwach członkowskich nie powstrzymują CCP od działania zgodnie z art. 48 ust. 5 do 7 w odniesieniu do aktywów i pozycji zapisanych na rachunkach, o których mowa w ust. 2 do 5 niniejszego artykułu.”;

"

12)  w art. 56 wprowadza się następujące zmiany:

a)  ust. 1 otrzymuje brzmienie:"

„1. Do celów art. 55 ust. 1 repozytorium transakcji składa do ESMA jeden z następujących wniosków:

   a) wniosek o rejestrację;
   b) wniosek o rozszerzenie rejestracji, w przypadku gdy repozytorium transakcji jest już zarejestrowane na podstawie przepisów rozdziału III rozporządzenia (UE) 2015/2365.”;

"

b)  ust. 3 otrzymuje brzmienie:"

„3. W celu zapewnienia spójnego stosowania niniejszego artykułu ESMA opracowuje projekty regulacyjnych standardów technicznych określających:

   a) szczegóły dotyczące wniosku o rejestrację, o którym mowa w ust. 1 lit. a);
   b) szczegóły dotyczące uproszczonego wniosku o rozszerzenie rejestracji, o którym mowa w ust. 1 lit. b).

ESMA przedkłada Komisji te projekty regulacyjnych standardów technicznych do dnia [12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zmieniającego].

Komisja jest uprawniona do przyjęcia regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym, zgodnie z procedurą określoną w art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010.”;

"

c)  ust. 4 otrzymuje brzmienie:"

„4. Aby zapewnić jednolite warunki stosowania przepisów ust. 1, ESMA opracowuje projekty wykonawczych standardów technicznych określające:

   a) format wniosku o rejestrację, o którym mowa w ust. 1 lit. a);
   b) format wniosku o rozszerzenie rejestracji, o którym mowa w ust. 1 lit. b).

W odniesieniu do akapitu pierwszego lit. b) ESMA opracowuje uproszczony format.

ESMA przedkłada Komisji te projekty wykonawczych standardów technicznych do dnia [9 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zmieniającego].

Komisja jest uprawniona do przyjmowania wykonawczych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym, zgodnie z art. 15 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010.”;

"

12a)   w art. 62 uchyla się ustęp 5;

12b)   art. 63 ust. 1 otrzymuje brzmienie:"

„1. W celu wykonywania obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia ESMA może przeprowadzać wszelkie niezbędne kontrole w miejscu prowadzenia działalności w dowolnych obiektach lub nieruchomościach, które stanowią miejsce prowadzenia działalności osób prawnych, o których mowa w art. 61 ust. 1. Jeżeli jest to wymagane do odpowiedniego i efektywnego przeprowadzenia kontroli w miejscu prowadzenia działalności, ESMA może przeprowadzić ją bez zapowiedzi.”;

"

12c)   art. 63 ust. 2 otrzymuje brzmienie:"

„2. Urzędnicy i inne osoby upoważnione przez ESMA do przeprowadzenia kontroli w miejscu prowadzenia działalności mogą wejść do dowolnych obiektów i nieruchomości stanowiących miejsce prowadzenia działalności osób prawnych, których dotyczy decyzja o dochodzeniu przyjęta przez ESMA, i posiadają wszelkie uprawnienia określone w art. 62 ust. 1. Mają również prawo do pieczętowania wszelkich pomieszczeń w miejscu prowadzenia działalności kontrolowanego podmiotu oraz wszelkich ksiąg lub dokumentów na czas konieczny do przeprowadzenia kontroli i w zakresie koniecznym do przeprowadzenia kontroli.”;

"

12d)  w art. 63 uchyla się ustęp 8;

12e)  w art. 64 ust. 4 wprowadza się następujące zmiany:"

„4. Przedkładając ESMA akta sprawy zawierające ustalenia, urzędnik dochodzeniowy powiadamia o tym fakcie osoby, które są przedmiotem dochodzenia. Osoby te mają prawo do dostępu do akt sprawy, z zastrzeżeniem uzasadnionego interesu innych stron w zakresie ochrony ich tajemnicy handlowej. Prawo dostępu do akt sprawy nie obejmuje dostępu do informacji poufnych oraz wewnętrznych dokumentów ESMA.”;

"

12f)   art. 64 ust. 8 otrzymuje brzmienie:"

„8. W celu wszczęcia postępowania karnego ESMA przekazuje sprawy organom właściwym do prowadzenia dochodzenia i ewentualnego postępowania karnego, jeżeli, wykonując swoje obowiązki wynikające z niniejszego rozporządzenia, stwierdzi, że istnieją wiarygodne przesłanki, o których wie, że wskazują na możliwość zajścia okoliczności stanowiących przestępstwo zgodnie z obowiązującym prawem. Ponadto ESMA wstrzymuje się od nakładania grzywien lub okresowych kar pieniężnych, jeżeli wie, iż w wyniku postępowania karnego prowadzonego zgodnie z prawem krajowym wydano już prawomocną decyzję uniewinniającą lub skazującą na podstawie tego samego faktu lub faktów, które są zasadniczo takie same.”;

"

12g)   w art. 65 ust. 1 uchyla się akapit drugi;

13)  w art. 65 ust. 2 wprowadza się następujące zmiany:

a)  w lit. a) kwotę „20 000 EUR” zastępuje się kwotą „200 000 EUR”;

b)  w lit. b) kwotę „10 000 EUR” zastępuje się kwotą „100 000 EUR”;

c)  dodaje się lit. c) w brzmieniu:"

„c) w przypadku naruszeń, o których mowa w załączniku I sekcja IV, kwota grzywny wynosi co najmniej 5 000 EUR, ale nie przekracza 10 000 EUR.”;

"

13a)   w art. 67 ust. 1 dodaje się akapit w brzmieniu:"

„Pierwszy akapit nie ma zastosowania, jeśli wymagane są nagłe działania w celu niedopuszczenia do istotnych i nieuchronnych szkód w systemie finansowym lub istotnych i nieuchronnych szkód dla integralności, przejrzystości, skuteczności i prawidłowego funkcjonowania rynków finansowych, w tym stabilności i dokładności danych zgłaszanych do repozytorium transakcji. W takim przypadku ESMA może przyjąć decyzję tymczasową i zapewnia osobom objętym postępowaniem możliwość przedstawienia ich stanowiska jak najszybciej po podjęciu decyzji.”;

"

14)  art. 72 ust. 2 otrzymuje brzmienie:"

„2. Wysokość opłaty pobieranej od repozytorium transakcji pozwala na pokrycie wszystkich kosztów administracyjnych ponoszonych przez ESMA w związku z rejestracją danego repozytorium i działaniami nadzorczymi oraz jest proporcjonalna do obrotu danego repozytorium transakcji oraz rodzaju rejestracji i sprawowanego nadzoru.”;

"

15)  dodaje się art. 76a w brzmieniu:"

„Artykuł 76a

Wzajemny bezpośredni dostęp do danych

1.  Jeżeli jest to konieczne do wykonywania ich obowiązków, odpowiednie organy państw trzecich, w których siedzibę ma co najmniej jedno repozytorium transakcji, mają bezpośredni dostęp do informacji w repozytoriach transakcji mających siedzibę w Unii, pod warunkiem że Komisja przyjęła w tym celu akt wykonawczy zgodnie z ust. 2.

2.  Na wniosek organów, o których mowa w ust. 1, Komisja może przyjąć akty wykonawcze zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 86 ust. 2, stwierdzające, czy ramy prawne państwa trzeciego danego organu, który wystąpił z wnioskiem, spełniają wszystkie następujące warunki:

   a) repozytoria transakcji z siedzibą w danym państwie trzecim uzyskały odpowiednie zezwolenie;
   b) w danym państwie trzecim na bieżąco sprawuje się skuteczny nadzór nad repozytoriami transakcji i skutecznie egzekwuje się ich obowiązki;
   c) istnieją gwarancje dochowania tajemnicy służbowej, które są co najmniej równoważne gwarancjom ustanowionym w niniejszym rozporządzeniu, w tym ochrony tajemnic handlowych wymienianych przez te organy ze stronami trzecimi;
   d) repozytoria transakcji, które uzyskały zezwolenie w danym państwie trzecim, podlegają prawnie wiążącemu i możliwemu do wyegzekwowania obowiązkowi udzielenia podmiotom, o których mowa w art. 81 ust. 3, bezpośredniego i natychmiastowego dostępu do danych.”;

"

16)  w art. 78 dodaje się ust. 9 i 10 w brzmieniu:"

„9) Repozytorium transakcji ustanawia następujące procedury i zasady:

   a) procedury skutecznego uzgadniania danych między repozytoriami transakcji;
   b) procedury zapewnienia kompletności i dokładności zgłaszanych danych;
   c) zasady prawidłowego przekazywania danych do innych repozytoriów transakcji, na wniosek kontrahentów lub CCP, o których mowa w art. 9, lub w przypadku gdy jest ono z innych względów konieczne.

10)  W celu zapewnienia spójnego stosowania niniejszego artykułu ESMA opracowuje projekty regulacyjnych standardów technicznych określających:

   a) procedury uzgadniania danych między repozytoriami transakcji;
   b) procedury, które mają być stosowane przez repozytorium transakcji w celu sprawdzenia, czy kontrahent dokonujący zgłoszenia lub podmiot przedkładający informacje spełniają wymogi dotyczące zgłaszania, oraz w celu weryfikacji kompletności i dokładności informacji zgłaszanych zgodnie z art. 9.

ESMA przedkłada Komisji te projekty regulacyjnych standardów technicznych do dnia [Urząd Publikacji: proszę wpisać datę przypadającą 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zmieniającego].

Komisja jest uprawniona do przyjęcia regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym, zgodnie z procedurą określoną w art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010.”;

"

17)  w art. 81 wprowadza się następujące zmiany:

a)  w ust. 3 dodaje się literę q) w brzmieniu:"

„q) odpowiednie organy państwa trzeciego, w odniesieniu do którego przyjęto akt wykonawczy na mocy art. 76a;”;

"

b)  dodaje się ust. 3a w brzmieniu:"

„3a. Repozytorium transakcji udostępnia kontrahentom i CCP, o których mowa w art. 9 ust. 1a akapit drugi, informacje zgłoszone w ich imieniu.”;

"

c)  ust. 5 otrzymuje brzmienie:"

„5. W celu zapewnienia spójnego stosowania niniejszego artykułu ESMA, po konsultacji z członkami ESBC, opracowuje projekty regulacyjnych standardów technicznych określających:

   a) informacje, które mają być opublikowane lub udostępniane zgodnie z ust. 1 i 3;
   b) częstotliwość publikacji informacji, o których mowa w ust. 1;
   c) standardy operacyjne niezbędne do agregowania i porównywania danych z różnych repozytoriów, jak również umożliwiające podmiotom, o których mowa w ust. 3, dostęp do tych informacji;
   d) warunki i uzgodnienia, zgodnie z którymi repozytoria transakcji udzielają dostępu do danych podmiotom, o których mowa w ust. 3, a także związane z tym wymagane dokumenty.

ESMA przedkłada Komisji te projekty regulacyjnych standardów technicznych do dnia [12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zmieniającego].

Opracowując te projekty standardów technicznych, ESMA zapewnia, by publikacja informacji, o których mowa w ust. 1, nie pozwalała na zidentyfikowanie żadnej ze stron jakiegokolwiek kontraktu.

Komisja jest uprawniona do przyjęcia regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym, zgodnie z procedurą określoną w art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010.”;

"

18)  art. 82 ust. 2 otrzymuje brzmienie:"

„2. Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 1 ust. 6, art. 4 ust. 3, art. 64 ust. 7, art. 70, art. 72 ust. 3, art. 76a i art. 85 ust. 2, przyznaje się Komisji na czas nieokreślony.”;

"

19)  w art. 85 wprowadza się następujące zmiany:

a)  ust. 1 otrzymuje brzmienie:"

„1. Do dnia ... [trzy lata od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zmieniającego] Komisja przeprowadza ocenę stosowania niniejszego rozporządzenia i sporządza ogólne sprawozdanie na ten temat. Komisja przedkłada to sprawozdanie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie wraz z wszelkimi stosownymi wnioskami.”;

"

aa)  dodaje się ustęp w brzmieniu:"

„1a. Do dnia ... [trzy lata od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zmieniającego] ESMA przedkłada sprawozdanie do Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji, w którym analizuje wpływ uczestników rynku na zmiany wprowadzane na mocy rozporządzenia (UE) 2018/... [niniejszego rozporządzenia zmieniającego] w systemie sprawozdawczości. Sprawozdanie obejmuje w szczególności ocenę realizacji i wdrożenia odpowiednich przepisów, które pozwalają na powierzenie sprawozdawczości kontrahentom finansowym oraz wymagają sprawozdawczości w zakresie umów przez CCP, a także ocenę, czy te nowe przepisy odniosły zamierzony skutek redukcji obciążeń w zakresie sprawozdawczości dla mniejszych kontrahentów. W sprawozdaniu zbadany zostanie również wpływ nowych przepisów na konkurencję między repozytoriami transakcji, a także zbadane zostanie, czy doprowadziły one do ograniczenia konkurencyjnego środowiska i zmniejszenia swobody wyboru członków rozliczających i klientów, a jeśli tak, to w jakim zakresie.”;

"

b)  ust. 2 otrzymuje brzmienie:"

„2. Do dnia [jeden rok od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zmieniającego], a następnie co roku aż do... [dwa lata od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zmieniającego] Komisja sporządza sprawozdanie oceniające, czy opracowano skuteczne rozwiązania techniczne służące przenoszeniu przez systemy programów emerytalnych zabezpieczeń gotówkowych i niegotówkowych jako zmiennych depozytów zabezpieczających, jak również czy konieczne są jakiekolwiek środki umożliwiające te rozwiązania techniczne.

Do dnia ... [sześć miesięcy od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zmieniającego], a następnie co roku aż do... [dwa lata od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zmieniającego] ESMA we współpracy z EIOPA, EUNB i ERRS przedkłada Komisji sprawozdanie oceniające:

   a) czy CCP, członkowie rozliczający i systemy programów emerytalnych podjęły odpowiednie wysiłki i opracowały skuteczne rozwiązania techniczne ułatwiające uczestniczenie systemów programów emerytalnych w rozliczaniu centralnym przez wnoszenie zabezpieczeń gotówkowych i niegotówkowych jako zmiennych depozytów zabezpieczających, w tym wpływ tych rozwiązań na płynność rynku i procykliczność oraz ich potencjalne skutki prawne i inne;
   b) wolumen i charakter działalności systemów programów emerytalnych na pozagiełdowych rynkach rozliczanych i nierozliczanych instrumentów pochodnych, z podziałem na klasę aktywów, oraz wszelkie związane z tym ryzyko systemowe dla systemu finansowego;
   c) wpływ spełniania przez systemy programów emerytalnych obowiązku rozliczania na ich strategie inwestycyjne, w tym wszelkie zmiany alokacji przez nie aktywów gotówkowych i niegotówkowych;
   d) wpływ progów wiążących się z obowiązkiem rozliczania, o których mowa w art. 10 ust. 4, na systemy programów emerytalnych;
   e) wpływ innych wymogów prawnych na różnicę kosztów między rozliczanymi i nierozliczanymi transakcjami pochodnymi poza rynkiem regulowanym, w tym wpływ wymogów dotyczących depozytu zabezpieczającego w odniesieniu do nierozliczanych instrumentów pochodnych oraz obliczania wskaźnika dźwigni zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 575/2013;
   f) czy niezbędne są dodatkowe środki, aby umożliwić rozwiązania dotyczące rozliczania przez systemy programów emerytalnych.

Komisja przyjmuje akt delegowany zgodnie z art. 82 w celu jednokrotnego przedłużenia o dwa lata trzyletniego okresu, o którym mowa w art. 89 ust. 1, w przypadku gdy stwierdzi ona, że nie opracowano skutecznego rozwiązania technicznego, a negatywne skutki centralnego rozliczania kontraktów pochodnych dla świadczeń emerytalnych przyszłych emerytów nadal istnieją.”;

"

c)  ust. 3 otrzymuje brzmienie:"

„3. Najpóźniej do dnia ...[dwa lata od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zmieniającego] Komisja:

   a) składa wniosek dotyczący wiążącego rozwiązania, innego niż stałe lub dalsze czasowe zwolnienie z obowiązku rozliczania dla systemów programów emerytalnych, jeżeli uzna, że zainteresowane strony nie znalazły żadnego rozwiązania; albo
   b) przyjmuje akt delegowany zgodnie z art. 82 w celu przedłużenia dwuletniego okresu, o którym mowa w art. 89 ust. 1, jeden raz i na okres jednego roku, jeżeli uzna, że zainteresowane strony znalazły rozwiązanie oraz że potrzebują więcej czasu, by je wdrożyć; albo
   c) pozwala na wygaśnięcie zwolnienia, zachęcając zainteresowane strony do uprzedniego wdrożenia ich rozwiązania, jeżeli uzna, że rozwiązanie zostało wypracowane.

"

ca)  dodaje się ustępy w brzmieniu:"

„3a. Najpóźniej do dnia ... [trzy lata od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zmieniającego] Komisja przyjmuje akt delegowany zgodnie z art. 82 w celu jednokrotnego przedłużenia o dwa lata trzyletniego okresu, o którym mowa w art. 89 ust. 1, jedynie w przypadku gdy uzna ona, że małe systemy programów emerytalnych, o których mowa w art. 89 ust. 1a, dołożyły wystarczających starań, by opracować odpowiednie rozwiązania techniczne oraz że negatywne skutki centralnego rozliczania kontraktów pochodnych dla świadczeń emerytalnych pozostają bez zmian;

3b.   Do dnia ... [12 miesięcy od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zmieniającego] ESMA przedłoży Komisji sprawozdanie , w którym zawarta będzie ocena, czy lista instrumentów finansowych, które uważane są za wysoce płynne o minimalnym ryzyku rynkowym i ryzyku kredytowym zgodnie z art. 47, może być poszerzona i obejmować jeden fundusz rynku pieniężnego dopuszczony zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2017/1131 lub większą ich liczbę.”;

"

e)  dodaje się następujące ustępy:"

„6. Do dnia ... [sześć miesięcy od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zmieniającego], po konsultacji z ESMA, Komisja przedkłada do Parlamentu Europejskiego i Rady sprawozdanie na temat dostosowania obowiązku rozliczania w odniesieniu do instrumentów pochodnych zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 600/2014 do zmian wprowadzonych w następstwie rozporządzenia (UE) 2018/... [niniejsze rozporządzenie zmieniające] w zakresie obowiązku rozliczania kontraktów pochodnych, w szczególności zakresie podmiotów podlegających obowiązkowi rozliczania, jak również mechanizmu zawieszenia. Jeśli dostosowanie takie okaże się konieczne lub odpowiednie, do sprawozdania należy dołączyć wniosek ustawodawczy przedstawiający konieczne zmiany.

7.  [18 miesięcy od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zmieniającego] ESMA we współpracy z EIOPA i EUNB przedkłada Komisji sprawozdanie oceniające, czy zasada sprawiedliwych, rozsądnych, niedyskryminujących i przejrzystych warunków handlowych, o których mowa w art. 4 ust. 3a, skutecznie ułatwia dostęp do rozliczania.

Komisja, najpóźniej do dnia ... [dwa lata od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zmieniającego], przedstawi Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie oceniające, czy zasada sprawiedliwych, rozsądnych, niedyskryminujących i przejrzystych warunków handlowych skutecznie ułatwia dostęp do rozliczania i, w razie potrzeby, przedstawiające propozycje poprawy funkcjonowania tej zasady. W sprawozdaniu uwzględnione zostaną ustalenia zawarte w sprawozdaniu, o którym mowa w akapicie pierwszym, i w razie potrzeby dołączony zostanie do niego wniosek ustawodawczy.

8.  Najpóźniej do dnia ... [12 miesięcy od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zmieniającego] Komisja sporządza sprawozdanie, w którym zawarta jest ocena, czy transakcje bezpośrednio wynikające z usług potransakcyjnych w zakresie redukcji ryzyka, w tym kompresja portfela, powinny być wyłączone z obowiązku rozliczania, o którym mowa w art. 4 ust. 1. W sprawozdaniu tym Komisja uwzględnia w szczególności zakres, w jakim transakcje te minimalizują ryzyko, a zwłaszcza ryzyko kredytowe kontrahenta i ryzyko operacyjne, jak również potencjalne możliwości obejścia obowiązku rozliczania podczas tych transakcji i potencjalne możliwości zniechęcenia do centralnego rozliczenia. Komisja przedkłada to sprawozdanie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie wraz z ewentualnym stosownym wnioskiem.

Aby pomóc Komisji w przygotowaniu sprawozdania, o którym mowa w akapicie pierwszym, do dnia [sześć miesięcy od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zmieniającego] ESMA, we współpracy z ESRB, przedkłada Komisji sprawozdanie, w którym zawarta jest ocena, czy transakcje bezpośrednio wynikające z usług potransakcyjnych w zakresie redukcji ryzyka, w tym kompresja portfela, powinny być wyłączone z obowiązku rozliczania. W sprawozdaniu tym zbadane zostaną kompresja portfela i inne dostępne pozacenowe usługi potransakcyjne w zakresie redukcji ryzyka, które redukują ryzyko pozarynkowe w portfelach instrumentów pochodnych, nie zmieniając ryzyka rynkowego w portfelach, takie jak transakcje przywracające równowagę. W sprawozdaniu wyjaśnione zostaną również cele funkcjonowania takich potransakcyjnych usług w zakresie redukcji ryzyka, zakres w jakim minimalizują one ryzyko, w szczególności ryzyko kredytowe kontrahenta i ryzyko operacyjne oraz ocenione zostanie, czy konieczne jest rozliczenie takich transakcji lub też czy należy je wyłączyć z obowiązku rozliczania w celu poradzenia sobie z ryzykiem systemowym. Ocenione zostanie również, w jakim zakresie wyłączenie obowiązku rozliczania w przypadku takich usług zniechęca do centralnego rozliczania i może prowadzić do obchodzenia obowiązku rozliczania przez kontrahentów.

9.  Między innymi na podstawie ustaleń poczynionych w ramach przeprowadzonych przez Komisję konsultacji publicznych w sprawie oceny adekwatności dotyczącej informacji dostarczanych do celów nadzoru opublikowanych w dniu 1 grudnia 2017 r. oraz sprawozdania przedstawionego przez ESMA zgodnie z akapitem drugim, do dnia [12 miesięcy od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zmieniającego] Komisja dokonuje przeglądu i składa sprawozdanie w sprawie stosowania art. 9 ust. 1a. Komisja przedkłada to sprawozdanie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie wraz z wszelkimi stosownymi wnioskami. Podczas przeglądu stosowania art. 9 ust. 1a Komisja ocenia, czy obowiązek zgłaszania transakcji wynikający z art. 26 rozporządzenia (UE) nr 600/2014 powoduje zbędne powielanie sprawozdawczości w zakresie transakcji dla instrumentów pochodnych niebędących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym i czy wymóg zgłaszania transakcji niebędących poza rynkiem regulowanym wynikający z art. 9 ust. 1a mógłby być ograniczony bez zbędnej utraty informacji w celu uproszczenia sprawozdawczości w przypadku instrumentów pochodnych niebędących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym dla wszystkich kontrahentów, w szczególności dla kontrahentów niefinansowych niepodlegających obowiązkowi rozliczania, o którym mowa w art. 10 ust. 1 akapit drugi.

Najpóźniej do dnia ... [sześć miesięcy od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zmieniającego] ESMA, we współpracy z ESRB, przedkłada Komisji sprawozdanie oceniające:

   a) spójność między wymogami sprawozdawczymi w przypadku instrumentów pochodnych niebędących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym wynikającymi z rozporządzenia (UE) nr 600/2014 oraz art. 9 tego rozporządzenia, zarówno pod względem szczegółów zgłaszanych kontraktów na instrumenty pochodne, jak i dostępu do danych przez właściwe jednostki;
   b) możliwość dostosowania wymogów sprawozdawczości w przypadku instrumentów pochodnych niebędących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym wynikających z rozporządzenia (UE) nr 600/2014 oraz art. 9 tego rozporządzenia, zarówno pod względem szczegółów zgłaszanych kontraktów na instrumenty pochodne, jak i dostępu do danych przez właściwe jednostki; oraz
   c) wykonalność uproszczenia sprawozdawczości dla wszystkich kontrahentów, w tym klientów pośrednich, uwzględniając konieczność terminowej sprawozdawczości oraz akty i środki przyjęte zgodnie z art. 4 ust. 4 niniejszego rozporządzenia oraz art. 30 ust. 2 rozporządzenia (UE) 600/2014.”

"

20)  art. 89 ust. 1 akapit pierwszy otrzymuje brzmienie:"

„1. Do dnia ... [dwa lata od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zmieniającego] obowiązek rozliczania ustanowiony w art. 4 nie ma zastosowania do kontraktów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, co do których można obiektywnie stwierdzić za pomocą pomiarów, że zmniejszają ryzyko inwestycji bezpośrednio związane z wypłacalnością finansową systemów programów emerytalnych, ani do podmiotów utworzonych w celu realizacji świadczeń wyrównawczych na rzecz uczestników systemów programów emerytalnych w przypadku niewykonania zobowiązania przez dany system.

Systemy programów emerytalnych, kontrahenci centralni i członkowie rozliczający dokładają wszelkich starań, aby przyczynić się do opracowania rozwiązań technicznych ułatwiających rozliczanie kontraktów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym przez systemy programów emerytalnych.

Komisja utworzy grupę ekspertów złożoną z przedstawicieli systemów programów emerytalnych, kontrahentów centralnych, członków rozliczających i innych stron zainteresowanych takimi rozwiązaniami technicznymi w celu monitorowania wysiłków i oceny postępów w opracowywaniu rozwiązań technicznych umożliwiających rozliczanie kontraktów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym przez systemy programów emerytalnych. Grupa ekspertów zbiera się co najmniej raz na sześć miesięcy. Komisja uwzględnia wysiłki podejmowane przez systemy programów emerytalnych, kontrahentów centralnych i członków rozliczających przy sporządzaniu sprawozdania zgodnie z art. 85 ust. 2 akapit pierwszy.”;

"

20a)  w art. 89 wprowadza się ustęp w brzmieniu:"

„1a. Bez uszczerbku dla ust. 1 do dnia... [trzy lata od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zmieniającego] obowiązek rozliczania ustanowiony w art. 4 nie ma zastosowania do kontraktów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, co do których można obiektywnie stwierdzić za pomocą pomiarów, że zmniejszają ryzyko inwestycji bezpośrednio związane z wypłacalnością finansową systemów programów emerytalnych należących do kategorii małych systemów programów emerytalnych, ani do podmiotów utworzonych w celu realizacji świadczeń wyrównawczych na rzecz uczestników takich systemów programów emerytalnych w przypadku niewykonania zobowiązania przez dany system.

Komisja przyjmuje akt delegowany zgodnie z art. 82 celem uzupełnienia niniejszego rozporządzenia, określając, które systemy programów emerytalnych można uznać za małe zgodnie z akapitem pierwszym niniejszego ustępu, biorąc pod uwagę, że kategoria małych systemów programów emerytalnych nie powinna stanowić więcej niż 5 % kontraktów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym zawartych przez systemy programów emerytalnych.”;

"

21)  W załączniku I wprowadza się zmiany określone w załączniku do niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 2

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia [pięć miesięcy od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zmieniającego].

Bez uszczerbku dla akapitu drugiego niniejszego artykułu, art. 1 ust. 7 lit. d) oraz art. 1 ust. 8, 10 i 11 stosuje się od dnia [▌ sześć miesięcy od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zmieniającego], a art. 1 ust. 2 lit. c), art. 1 ust. 7 lit. e), art. 1 ust. 9, art. 1 ust. 12 lit. b) i c) oraz art. 1 ust. 16 stosuje się od dnia [▌ 18 miesięcy od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia].

Jeśli niniejsze rozporządzenie wejdzie w życie 16 sierpnia 2018 r., art. 89 ust. 1 stosuje się z mocą wsteczną do wszystkich kontraktów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym zawartych przez systemy programów emerytalnych po dniu 16 sierpnia 2018 r. oraz przed datą wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w ... .

W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady

Przewodniczący Przewodniczący

ZAŁĄCZNIKI

W załączniku I wprowadza się następujące zmiany:

1)   w sekcji I dodaje się lit. i), j) oraz k) w brzmieniu:

„i) repozytorium transakcji narusza art. 78 ust. 9 lit. a), jeżeli nie ustanawia odpowiednich procedur uzgadniania danych między repozytoriami transakcji;

j)  repozytorium transakcji narusza art. 78 ust. 9 lit. b), jeżeli nie ustanawia odpowiednich procedur zapewnienia kompletności i dokładności zgłaszanych danych;

k)  repozytorium transakcji narusza art. 78 ust. 9 lit. c), jeżeli nie ustanawia odpowiednich zasad prawidłowego przekazywania danych do innych repozytoriów transakcji, na wniosek kontrahentów lub CCP, o których mowa w art. 9, lub w przypadku gdy jest ono z innych względów konieczne.”;

2)   w sekcji IV dodaje się lit. d) w brzmieniu:

„d) repozytorium transakcji narusza art. 55 ust. 4, jeżeli nie powiadamia w odpowiednim czasie ESMA o wszelkich istotnych zmianach warunków jego pierwszej rejestracji.”.

(1) Sprawa została odesłana do komisji właściwej w celu przeprowadzenia negocjacji międzyinstytucjonalnych na podstawie art. 59 ust. 4 akapit czwarty Regulaminu (A8-0181/2018).
(2)* Poprawki: tekst nowy lub zmieniony został zaznaczony kursywą i wytłuszczonym drukiem; symbol ▌sygnalizuje skreślenia.
(3) Dz.U. C […] z […], s. […].
(4) Dz.U. C […] z […], s. […].
(5) Stanowisko Parlamentu Europejskiego z dnia [...] r. Dz.U. C […] z […], s. […] oraz decyzja Rady z dnia [...] r.
(6) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, kontrahentów centralnych i repozytoriów transakcji (Dz.U. L 201 z 27.7.2012, s. 1).
(7) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 600/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie rynków instrumentów finansowych oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (Dz.U. L 173 z 12.6.2014, s. 84).
(8) http://www.bis.org/cpmi/publ/d106.pdf
(9) http://www.bis.org/cpmi/publ/d125.pdf
(10) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2365 z dnia 25 listopada 2015 r. w sprawie przejrzystości transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych i ponownego wykorzystania oraz zmiany rozporządzenia (UE) nr 648/2012 (Dz.U. L 337 z 23.12.2015, s. 1).
(11) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiające przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję (Dz.U. L 55 z 28.2.2011, s. 13).
(12) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1093/2010 z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Urzędu Nadzoru (Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego), zmiany decyzji nr 716/2009/WE oraz uchylenia decyzji Komisji 2009/78/WE (Dz.U. L 331 z 15.12.2010, s. 12).
(13) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1094/2010 z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Urzędu Nadzoru (Europejskiego Urzędu Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych), zmiany decyzji nr 716/2009/WE i uchylenia decyzji Komisji 2009/79/WE (Dz.U. L 331 z 15.12.2010, s. 48).
(14) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1095/2010 z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Urzędu Nadzoru (Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych), zmiany decyzji nr 716/2009/WE i uchylenia decyzji Komisji 2009/77/WE (Dz.U. L 331 z 15.12.2010, s. 84).
(15) Rozporządzenie (WE) nr 45/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2000 r. o ochronie osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje i organy wspólnotowe i o swobodnym przepływie takich danych (Dz.U. L 8 z 12.1.2001, s. 1).
(16) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/65/UE z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie rynków instrumentów finansowych oraz zmieniająca dyrektywę 2002/92/WE i dyrektywę 2011/61/UE (Dz.U. L 173 z 12.6.2014, s. 349).
(17) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/138/WE z dnia 25 listopada 2009 r. w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Wypłacalność II) (Dz.U. L 335 z 17.12.2009, s. 1).
(18) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 909/2014 z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie usprawnienia rozrachunku papierów wartościowych w Unii Europejskiej i w sprawie centralnych depozytów papierów wartościowych, zmieniające dyrektywy 98/26/WE i 2014/65/UE oraz rozporządzenie (UE) nr 236/2012 (Dz.U. L 257 z 28.8.2014, s. 1).


Wspólne zasady w dziedzinie lotnictwa cywilnego i Agencja Bezpieczeństwa Lotniczego Unii Europejskiej ***I
PDF 135kWORD 54k
Rezolucja
Tekst
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 12 czerwca 2018 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wspólnych zasad w dziedzinie lotnictwa cywilnego i utworzenia Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego Unii Europejskiej oraz uchylającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008 (COM(2015)0613 – C8-0389/2015 – 2015/0277(COD))
P8_TA(2018)0245A8-0364/2016

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2015)0613),

–  uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 100 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C8-0389/2015),

–  uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając uzasadnione opinie przedstawione – na mocy protokołu nr 2 w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności – przez Senat Włoch oraz Izbę Reprezentantów Malty, w których stwierdzono, że projekt aktu ustawodawczego nie jest zgodny z zasadą pomocniczości,

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 14 grudnia 2016 r.(1),

–  uwzględniając opinię Komitetu Regionów z dnia 12 października 2016 r.(2),

–  uwzględniając wstępne porozumienie zatwierdzone przez komisję przedmiotowo właściwą na podstawie art. 69f ust. 4 Regulaminu oraz przekazane pismem z dnia 22 grudnia 2017 r. zobowiązanie przedstawiciela Rady do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 59 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Transportu i Turystyki (A8-0364/2016),

1.  przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu;

2.  zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie;

3.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 12 czerwca 2018 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/... w sprawie wspólnych zasad w dziedzinie lotnictwa cywilnego i utworzenia Agencji Unii Europejskiej ds. Bezpieczeństwa Lotniczego oraz zmieniającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 2111/2005, (WE) nr 1008/2008, (UE) nr 996/2010, (UE) nr 376/2014 i dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/30/UE i 2014/53/UE, a także uchylającego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 552/2004 i (WE) nr 216/2008 i rozporządzenie Rady (EWG) nr 3922/91

(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, rozporządzenia (UE) 2018/1139.)

(1) Dz.U. C 75 z 10.3.2017, s. 111.
(2) Dz.U. C 88 z 21.3.2017, s. 69.


Emisje CO2 z nowych pojazdów ciężkich i zużycie paliwa przez takie pojazdy ***I
PDF 140kWORD 55k
Rezolucja
Tekst
Załącznik
Rezolucja ustawodawcza Parlamentu Europejskiego z dnia 12 czerwca 2018 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie monitorowania i raportowania emisji CO2 i zużycia paliwa przez nowe pojazdy ciężkie (COM(2017)0279 – C8-0168/2017 – 2017/0111(COD)
P8_TA(2018)0246A8-0010/2018

(Zwykła procedura ustawodawcza: pierwsze czytanie)

Parlament Europejski,

–  uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (COM(2017)0279),

–  uwzględniając art. 294 ust. 2 i art. 192 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zgodnie z którymi wniosek został przedstawiony Parlamentowi przez Komisję (C8-0168/2017),

–  uwzględniając art. 294 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 18 października 2017 r.(1),

–  po konsultacji z Komitetem Regionów,

–  uwzględniając wstępne porozumienie zatwierdzone przez komisję przedmiotowo właściwą na podstawie art. 69f ust. 4 Regulaminu oraz przekazane pismem z dnia 20 kwietnia 2018 r. zobowiązanie przedstawiciela Rady do zatwierdzenia stanowiska Parlamentu, zgodnie z art. 294 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

–  uwzględniając art. 59 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności oraz opinię przedstawioną przez Komisję Transportu i Turystyki (A8-0010/2018),

1.  przyjmuje poniższe stanowisko w pierwszym czytaniu;

2.  przyjmuje do wiadomości deklaracje Komisji załączone do niniejszej rezolucji;

3.  zwraca się do Komisji o ponowne przekazanie mu sprawy, jeśli zastąpi ona pierwotny wniosek, wprowadzi w nim istotne zmiany lub planuje ich wprowadzenie;

4.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji oraz parlamentom narodowym.

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 12 czerwca 2018 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/... w sprawie monitorowania i sprawozdawczości w odniesieniu do emisji CO2 z nowych pojazdów ciężkich i zużycia paliwa przez takie pojazdy

(Jako że pomiędzy Parlamentem i Radą osiągnięte zostało porozumienie, stanowisko Parlamentu odpowiada ostatecznej wersji aktu prawnego, rozporządzenia (UE) 2018/0956.)

ZAŁĄCZNIK DO REZOLUCJI USTAWODAWCZEJ

DEKLARACJE KOMISJI

Wniosek w sprawie norm w odniesieniu do emisji CO2 z pojazdów ciężkich

W swoim komunikacie z dnia 8 listopada 2017 r. pt. „Osiągnięcie mobilności niskoemisyjnej – Unia Europejska, która chroni naszą planetę, wzmacnia pozycję konsumentów oraz broni swojego przemysłu i pracowników” (COM(2017)0675) Komisja ogłosiła zamiar przedstawienia w pierwszej połowie maja 2018 r. trzeciego pakietu na rzecz mobilności zawierającego również wniosek ustanawiający normy w odniesieniu do emisji dwutlenku węgla z samochodów ciężarowych.

Harmonogram prac nad rozporządzeniem w sprawie VECTO/certyfikacji

Komisja jest w trakcie opracowywania narzędzia do obliczania zużycia energii przez pojazd (VECTO) w celu objęcia nim nowych rodzajów technologii, poczynając od roku 2020 r., pozostałych rodzajów pojazdów, tj. nieobjętych do tej pory samochodów ciężarowych, autobusów i autokarów od 2020 r. oraz przyczep od 2021 r.

Na użytek zainteresowanych stron i podmiotów gospodarczych na poświęconych temu zagadnieniu stronach Komisji będą regularnie publikowane dalsze informacje na temat rozwoju narzędzia VECTO oraz zmian do rozporządzenia (UE) 2017/2400.

Prace nad testowaniem w warunkach drogowych w ramach rozporządzenia w sprawie certyfikacji

Komisja docenia znaczenie rzetelnych i reprezentatywnych danych dotyczących emisji CO2 z pojazdów ciężkich oraz ich zużycia paliwa.

Z tego względu rozporządzenie (UE) 2017/2400 zostanie uzupełnione procedurą mającą na celu weryfikację działania narzędzia VECTO i powiązanych z emisjami CO2 i zużyciem paliwa właściwości istotnych części, oddzielnych zespołów technicznych i układów, oraz ich zgodności z przepisami. Przed końcem 2018 r. zaplanowano głosowanie na forum Komitetu Technicznego ds. Pojazdów Silnikowych nad wspomnianą procedurą weryfikacji, która będzie obejmować testowanie produkowanych pojazdów ciężkich w warunkach drogowych.

Zakłada się, że procedura weryfikacji będzie stanowić podstawę przeprowadzanych przez producentów i organy udzielające homologacji typu lub przez niezależne strony trzecie przyszłych testów mających na celu ocenę działania pojazdów w normalnych warunkach użytkowania.

(1) Dz.U. C 81 z 2.3.2018, s. 95.


Modernizacja edukacji w UE
PDF 233kWORD 81k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 czerwca 2018 r. w sprawie modernizacji edukacji w UE (2017/2224(INI))
P8_TA(2018)0247A8-0173/2018

Parlament Europejski,

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 20 września 2011 r. zatytułowany „Działania na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia – plan modernizacji europejskich systemów szkolnictwa wyższego” (COM(2011)0567),

–  uwzględniając prawo do nauki zdefiniowane w art. 14 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej,

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 20 maja 2014 r. w sprawie skutecznego kształcenia nauczycieli(1),

–  uwzględniając art. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 20 maja 2014 r. w sprawie zapewniania jakości w celu wspierania kształcenia i szkolenia(2),

–  uwzględniając zalecenie Rady z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie walidacji uczenia się pozaformalnego i nieformalnego(3),

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 18 i 19 maja 2015 r. w sprawie roli wczesnej edukacji i kształcenia podstawowego w stymulowaniu kreatywności, innowacyjności i kompetencji cyfrowych(4),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 10 czerwca 2016 r. zatytułowany „Nowy europejski program na rzecz umiejętności – Wspólne działania na rzecz wzmocnienia kapitału ludzkiego, zwiększania szans na zatrudnienie i konkurencyjności” (COM(2016)0381) oraz rezolucję Parlamentu Europejskiego z dnia 14 września 2017 r. w sprawie nowego europejskiego programu na rzecz umiejętności(5),

–  uwzględniając art. 2 Protokołu dodatkowego do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności przyjętej przez Radę Europy, dotyczący prawa do nauki;

–  uwzględniając rezolucję Rady Europy nr 1904 (2012) w sprawie swobody wyboru kierunku kształcenia,

–  uwzględniając wspólne sprawozdanie Rady i Komisji z 2015 r. z wdrażania strategicznych ram europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia („ET 2020”) zatytułowane „Nowe priorytety współpracy europejskiej w dziedzinie kształcenia i szkolenia”(6),

–  uwzględniając Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1288/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. ustanawiające „Erasmus+”: unijny program na rzecz kształcenia, szkolenia, młodzieży i sportu oraz uchylające decyzje nr 1719/2006/WE, 1720/2006/WE i 1298/2008/WE(7),

–  uwzględniając deklarację paryską z dnia 17 marca 2015 r. w sprawie promowania – poprzez edukację – postaw obywatelskich oraz wspólnych wartości, którymi są wolność, tolerancja i niedyskryminacja,

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 28 kwietnia 2015 r. w sprawie kontynuacji wdrażania procesu bolońskiego(8),

–  uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z dnia 10 czerwca 2016 r. w sprawie „Nowego europejskiego programu na rzecz umiejętności – wspólne działania na rzecz wzmocnienia kapitału ludzkiego, zwiększania szans na zatrudnienie i konkurencyjności” (SWD(2016)0195),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 2 lutego 2017 r. w sprawie wdrożenia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1288/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. ustanawiającego program „Erasmus+”: unijny program na rzecz kształcenia, szkolenia, młodzieży i sportu oraz uchylającego decyzje nr 1719/2006/WE, 1720/2006/WE i 1298/2008/WE(9),

–  uwzględniając zalecenie Rady z dnia 19 grudnia 2016 r. zatytułowane „Ścieżki poprawy umiejętności: nowe możliwości dla dorosłych”(10),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 7 grudnia 2016 r. zatytułowany „Poprawa i modernizacja edukacji” (COM(2016)0941),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 30 maja 2017 r. zatytułowany „Rozwój szkół i doskonały poziom nauczania warunkiem dobrego startu życiowego” (COM(2017)0248),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 30 maja 2017 r. zatytułowany „Odnowiony program UE dla szkolnictwa wyższego” (COM(2017)0247),

–  uwzględniając wniosek Komisji z dnia 30 maja 2017 r. dotyczący zalecenia Rady dotyczącego monitorowania losów absolwentów (COM(2017)0249),

–  uwzględniając wniosek Komisji z dnia 5 października 2017 r. dotyczący zalecenia Rady w sprawie europejskich ram jakości i skuteczności programów przygotowania zawodowego (COM(2017)0563 – SWD(2017)0322),

–  uwzględniając opinię Komitetu Regionów z dnia 30 listopada 2017 r. w sprawie modernizacji szkół i szkolnictwa wyższego,

–  uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 19 października 2017 r. zatytułowaną „Nowa strategia UE w dziedzinie edukacji”,

–  uwzględniając wniosek Komisji z dnia 17 stycznia 2018 r. dotyczący zalecenia Rady w sprawie promowania wspólnych wartości, edukacji włączającej i europejskiego wymiaru nauczania (COM(2018)0023),

–  uwzględniając wniosek Komisji z dnia 17 stycznia 2018 r. dotyczący zalecenia Rady w sprawie kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie (COM(2018)0024),

–  uwzględniając zalecenie Rady z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie walidacji uczenia się pozaformalnego i nieformalnego(11),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 17 stycznia 2018 r. w sprawie planu działania w dziedzinie edukacji cyfrowej (COM(2018)0022),

–  uwzględniając sprawozdanie podsumowujące ze Szczytu Społecznego na rzecz Sprawiedliwego Zatrudnienia i Wzrostu Gospodarczego, jaki odbył się w Göteborgu w dniu 17 listopada 2017 r.(12),

–  uwzględniając konkluzje Rady w sprawie „Wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem: zagwarantujmy wszystkim dzieciom w UE dobry start w przyszłość”, przyjęte na 3090. posiedzeniu Rady ds. Edukacji, Młodzieży, Kultury i Sportu, które odbyło się w dniach 19–20 maja 2011 r.(13),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 marca 1984 r. w sprawie edukacji we Wspólnocie Europejskiej(14),

–  uwzględniając konkluzje Rady z dnia 11 maja 2010 r. w sprawie międzynarodowego wymiaru szkolnictwa wyższego(15),

–  uwzględniając wspólny komunikat Komisji i Wysokiej przedstawiciel ds. wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa do Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2016 r. zatytułowany „W stronę strategii UE w dziedzinie międzynarodowych stosunków kulturalnych” (JOIN(2016)0029) oraz rezolucję Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2017 r. na ten temat (16),

–  uwzględniając art. 26 Powszechnej deklaracji praw człowieka ,

–  uwzględniając Kartę edukacji obywatelskiej i edukacji o prawach człowieka Rady Europy przyjętą w ramach zalecenia nr CM/Rec(2010)7,

–  uwzględniając art. 10 Konwencji ONZ z 1979 r. w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet,

–  uwzględniając cel strategiczny B deklaracji pekińskiej i pekińskiej platformy działania (1995),

–  uwzględniając art. 28 i 29 Konwencji o prawach dziecka,

–  uwzględniając agendę na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030, przyjętą we wrześniu 2015 r., która weszła w życie dnia 1 stycznia 2016 r., a zwłaszcza cele zrównoważonego rozwoju nr 4 i 5,

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Kultury i Edukacji oraz opinieprzedstawione przez Komisję Zatrudnienia i Spraw Socjalnych oraz Komisję Praw Kobiet i Równouprawnienia (A8-0173/2018),

A.  mając na uwadze, że zgodnie z art. 6 lit. e) TFUE kompetencje w zakresie kształcenia i szkolenia spoczywają na państwach członkowskich, lecz Unia Europejska odgrywa istotną rolę wspierającą w określaniu wyzwań i celów oraz w propagowaniu i wymianie najlepszych praktyk;

B.  mając na uwadze, że prawo do edukacji jest podstawowym prawem człowieka, a edukacja we wszystkich jej formach i na wszystkich poziomach musi spełniać następujące zasadnicze i powiązane ze sobą warunki: a) osiągalność, b) dostępność, c) dopuszczalność i d) zdolność dostosowania;

C.  mając na uwadze, że celem przewodnim Europejskiego filaru praw socjalnych jest zapewnienie edukacji, szkoleń i uczenia się przez całe życie charakteryzujących się wysoką jakością i włączających;

D.  mając na uwadze, że istotną rolą edukacji jest osiągnięcie równości szans, a zatem należy zapewnić niedyskryminujący dostęp do niej; mając na uwadze, że dla osiągnięcia tego celu należy zwiększyć wysiłki, aby zagwarantować, że wszyscy – ze szczególnym uwzględnieniem osób znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji, osób z niepełnosprawnościami i o specjalnych potrzebach oraz środowisk defaworyzowanych – mają takie same możliwości dostępu do edukacji i szkoleń oraz ukończenia ich, a także nabywania umiejętności na wszystkich poziomach;

E.  mając na uwadze, że europejskie systemy edukacji odzwierciedlają ogromne bogactwo kulturowe, społeczne i różnorodność językową, a jednocześnie państwa członkowskie stoją przed podobnymi wyzwaniami i celami w dziedzinie edukacji, obejmującymi zapewnienie wszystkim obywatelom równego dostępu do edukacji, co należy zapewnić na szczeblu europejskim;

F.  mając na uwadze, że zdolność systemów edukacji do zaspokajania potrzeb społecznych, gospodarczych i osobistych zależy od ich jakości, dostępności, różnorodności, skuteczności i równości, a także od dostępności odpowiednich zasobów ludzkich, finansowych i materialnych;

G.  mając na uwadze, że należy przypomnieć, iż kryzys gospodarczy i finansowy wywarł znaczny wpływ na kształcenie, w tym kształcenie nauczycieli, oraz że finansowanie edukacji ze środków publicznych odgrywa kluczową rolę w systemach edukacji w UE; mając zatem na uwadze, że stałe i zwiększone publiczne wsparcie finansowe na rzecz edukacji, w tym na rzecz nauczycieli i poprawy ich warunków pracy, a także badań naukowych, ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia bezpłatnej, zorientowanej na integrację społeczną i dostępnej edukacji publicznej;

H.  mając na uwadze, że edukacja i szkolenia powinny przyczyniać się do osobistego rozwoju i dorastania osób młodych, aby sprawić, że staną się one aktywnymi i odpowiedzialnymi obywatelami przygotowanymi do życia i pracy w świecie zaawansowanym pod względem technologicznym i zglobalizowanym, oraz by wyposażyć te osoby w kluczowe kompetencje w zakresie uczenia się przez całe życie, zdefiniowane jako połączenie wiedzy, umiejętności i postaw niezbędnych do osobistego spełnienia i rozwoju, aktywnego obywatelstwa i zatrudnienia;

I.  mając na uwadze, że jakość nauczania jest ważnym czynnikiem wpływającym na wyniki osiągane przez uczniów i studentów, a tym samym zdecydowane promowanie doskonałości w odniesieniu do nauczania i przygotowania kadry nauczycielskiej jest jednym z priorytetów współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia na szczeblu UE;

J.  mając na uwadze, że prawo do edukacji obejmuje swobodę zakładania placówek edukacyjnych w oparciu o poszanowanie zasad demokratycznych i przysługującego rodzicom prawa do zagwarantowania swym dzieciom kształcenia i uczenia się zgodnie z poglądami religijnymi, filozoficznymi i pedagogicznymi rodziców;

K.  mając na uwadze, że otwarta metoda koordynacji w formie stosowanej do edukacji umożliwia państwom członkowskim opracowanie i wdrożenie wspólnej strategii na rzecz kształcenia i szkolenia obejmującej również platformę internetową ET 2020 („Edukacja i szkolenia 2020”); mając na uwadze, że punkty odniesienia tej strategii są analizowane i oceniane każdego roku w publikacji Monitor Kształcenia i Szkolenia, zarówno w odniesieniu do państw członkowskich, jak i całej UE;

L.  mając na uwadze, że w najnowszym Monitorze Kształcenia i Szkolenia wydanym w 2017 r. Komisja stwierdza, że pomimo stałych postępów w ograniczaniu liczby osób zbyt wcześnie porzucających naukę i szkolenie ich liczba nadal pozostaje bardzo wysoka w UE;

M.  mając na uwadze, że – według wyników najnowszych testów PISA – 20,6 % europejskich uczniów ma problemy z przyswojeniem podstawowych umiejętności w obszarach takich jak czytanie, matematyka i nauki przyrodnicze, a znaczna liczba obywateli europejskich ma słabe umiejętności czytania i pisania; mając na uwadze, że powoduje to poważne obawy co do dalszego uczenia się, rozwoju osobistego i odpowiedniego uczestnictwa w życiu publicznym oraz w rynku pracy;

N.  mając na uwadze, że zapewnianie dostępu do wysokiej jakości usług w zakresie wczesnej edukacji i opieki nad wszystkimi dziećmi jest kluczowe, by zapewnić im pozytywny start w życiu i w kształceniu;

O.  mając na uwadze, że doskonałe przygotowanie pracowników jest podstawowym czynnikiem świadczenia usług edukacji i opieki nad dzieckiem;

P.  mając na uwadze, że propagowanie mobilności studentów i pracowników jest ważnym elementem europejskich systemów szkolnictwa wyższego, przyczynia się do rozwoju młodych ludzi i może pobudzać postęp gospodarczy i społeczny; mając na uwadze, że konieczna jest poprawa jakościowa i zwiększenie wsparcia finansowego z myślą o rozszerzeniu mobilności studentów i pracowników w ramach programu Erasmus +;

Q.  mając na uwadze, że innowacje metodologiczne i cyfrowe są potencjalnym instrumentem zwiększenia dostępu do treści i wiedzy, ale nie mogą zastąpić osobistego kontaktu i wymiany między studentami oraz między studentami i nauczycielami, ani nie powinny stać się priorytetem systemów edukacyjnych;

R.  mając na uwadze, że równouprawnienie płci jest podstawową zasadą Unii Europejskiej zapisaną w traktatach, która powinna znaleźć odzwierciedlenie we wszystkich unijnych strategiach politycznych, w tym w dziedzinie edukacji i kultury;

S.  mając na uwadze, że edukacja stanowi potężny instrument umożliwiający przezwyciężenie nierówności i dyskryminacji związanych z płcią, lecz może również często prowadzić do powielania lub pogłębiania istniejącej dyskryminacji; mając na uwadze, że zróżnicowanie sytuacji mężczyzn i kobiet w edukacji utrudnia zarówno rozwój osobisty, jak i możliwości zatrudnienia, oraz wpływa na wiele dziedzin społeczno-kulturalnych;

T.  mając na uwadze, że choć kobiety stanowią trzy piąte (57,6 %) wszystkich absolwentów szkół wyższych, różnica we wskaźniku zatrudnienia kobiet i mężczyzn w 2015 r. nadal wynosiła 11,6 punktów procentowych(17);

Wiedza jako kluczowy zasób gospodarczy i źródło dobrobytu obywateli

1.  stwierdza, że powszechna edukacja wysokiej jakości jest zasadniczym elementem rozwoju osobistego, kulturalnego, społecznego i zawodowego w społeczeństwie opartym na wiedzy;

2.  uważa, że zachowanie wspólnych wartości europejskich oraz osiągnięcie gospodarczych i społecznych celów Unii Europejskiej, a także konkurencyjność i zrównoważony rozwój są związane z wysokiej jakości edukacją przez propagowanie wartości demokratycznych, praw człowieka, spójności społecznej, integracji i sukcesu osobistego;

3.  podkreśla kluczową rolę edukacji w budowaniu przyszłości Europy, zarówno pod względem gospodarczym, jak i społecznym, przy jednoczesnym uwzględnianiu potrzeb obywateli Europy i budowaniu wspólnoty różniących się między sobą obywateli, których łączą wspólne podstawowe wartości;

4.  podkreśla, że systemy edukacji i szkolenia wysokiej jakości propagują aktywne obywatelstwo i wspólne wartości i jako takie przyczyniają się do kształtowania otwartego, integracyjnego, pluralistycznego, demokratycznego i tolerancyjnego społeczeństwa;

5.  podkreśla rolę edukacji pomagającej osobom uczącym się rozwijać wartości etyczne i obywatelskie i stawać się aktywnymi, odpowiedzialnymi i tolerancyjnymi członkami społeczeństwa, którzy są zdolni korzystać ze swoich praw demokratycznych i bronić ich oraz podejmować odpowiedzialność w społeczeństwie, doceniać różnorodność, odgrywać aktywną rolę w życiu demokratycznym oraz brać odpowiedzialność za siebie samych i za swoje wspólnoty; podkreśla w tym kontekście znaczenie nauczania o byciu obywatelem, wychowania obywatelskiego, etycznego i środowiskowego;

6.  podkreśla, że – aby młodzi ludzie mogli stawiać czoła wyzwaniom, stać się aktywnymi obywatelami europejskimi i odnosić sukcesy w życiu i na rynku pracy, a jednocześnie kształtować przyszłość świata – dobra jakościowo i sprzyjająca włączeniu społecznemu edukacja musi dostarczać im niezbędnej wiedzy, umiejętności, umiejętności korzystania z mediów oraz uczyć ich krytycznego i autonomicznego myślenia, a także postaw demokratycznych;

7.  podkreśla, że zapewnienie równego dostępu do wysokiej jakości edukacji sprzyjającej integracji społecznej jest kluczem do osiągnięcia trwałej spójności społecznej w drodze zwalczania ubóstwa, wykluczenia społecznego osób defaworyzowanych i osób znajdujących się w trudnej sytuacji oraz stereotypów związanych z płcią, a przez to wciąż stanowi największą pomoc dla mobilności społecznej;

8.  zauważa, że wysokiej jakości edukacja może wspierać innowacyjność i badania naukowe, które odgrywają ważną rolę dla społeczeństwa i przynoszą mu korzyści;

9.  uznaje znaczenie edukacji w rozwijaniu kompetencji kulturowych i zachęcaniu do rozwoju kulturalnego; zachęca do większej synergii między sektorami edukacji i kultury, którą można osiągnąć przez wspieranie aktywnej roli kultury i sztuki w ramach formalnych, nieformalnych i pozaformalnych systemów edukacyjnych;

10.  zwraca uwagę na rolę, jaką edukacja odgrywa w rozwijaniu postaw sprzyjających uczeniu się przez całe życie, które pomaga obywatelom dostosować się do zmieniających się potrzeb współczesnego świata;

11.  przypomina, że szkoły i placówki oświatowe odgrywają kluczową rolę w tworzeniu i pobudzaniu pozytywnego podejścia do uczenia się, w tym do uczenia się przez całe życie;

Zmieniająca się rzeczywistość edukacji i związane z nią wyzwania

12.   uważa, że kompleksowe podejście do polityki edukacyjnej wraz z silnym wsparciem politycznym i publicznym ma kluczowe znaczenie dla procesu reform edukacyjnych oraz że, aby osiągnąć te cele, kluczowe jest zaangażowanie zarówno całego społeczeństwa, jak i wszystkich właściwych i zainteresowanych stron, w tym rodziców;

13.  uważa, że skuteczne zarządzanie i odpowiednie finansowanie wszystkich struktur kształcenia, nowoczesne i wysokiej jakości zasoby edukacyjne i nauczanie, zmotywowani i kompetentni nauczyciele oraz uczenie się przez całe życie mają kluczowe znaczenie dla osiągnięcia równości, różnorodności i doskonałości w dziedzinie edukacji;

14.  podkreśla potencjał nowych technologii informacyjnych i komunikacyjnych oraz innowacji jako narzędzi dających nowe możliwości w edukacji, służących skuteczniejszemu zaspokajaniu indywidualnych potrzeb osób uczących się (w tym specjalnych potrzeb edukacyjnych) i zwiększających elastyczność w uczeniu się i nauczaniu, personalizację i odpowiedzialność, a także promujących interaktywne formy współpracy i komunikacji;

15.  podkreśla możliwości, jakie oferują nowoczesnej edukacji cyfryzacja i tworzenie wspólnych platform edukacyjnych, szczególnie pod względem uczenia się na odległość, kształcenia na odległość i nauczania mieszanego, co powinno pozwolić na większą elastyczność w edukacji dzięki lepszemu dostosowaniu edukacji do indywidualnych warunków życia osób uczących się, a przez to korzystnie wpływać na uczenie się przez całe życie, jakość edukacji, dostępność i rozwój przyszłych umiejętności; zwraca uwagę na zapotrzebowanie na dostosowane do wieku programy nauczania w zakresie technologii informacyjno-komunikacyjnych i mediów, w których szanuje się rozwój i dobrostan dziecka oraz podkreśla się znaczenie zarówno odpowiedzialnego wykorzystywania, jak i krytycznego myślenia;

16.  zauważa, że skuteczność uczenia się i nauczania dzięki wykorzystaniu technologii cyfrowych wymaga równego dostępu, właściwego poziomu umiejętności cyfrowych, wysokiej jakości zasobów edukacyjnych, szkoleń w zakresie dostosowania technologii do celów pedagogicznych oraz propagowania postaw i motywacji koniecznych do rzeczywistego uczestnictwa w społeczeństwie cyfrowym; uważa, że umiejętności cyfrowe oraz umiejętności czytania i pisania powinny stanowić zasadniczą część polityki edukacyjnej i obejmować m. in. kompetencje obywatelskie i zmysł krytycznego myślenia; podkreśla znaczenie krytycznej analizy źródeł i ich wiarygodności, a także projektów dotyczących umiejętności korzystania z mediów w tym zakresie;

17.  przyznaje, że w coraz bardziej zglobalizowanym i scyfryzowanym świecie konieczne są odpowiednie innowacyjne metody uczenia się, nauczania i oceny, a także odpowiednia infrastruktura edukacyjna umożliwiająca pracę grupową i nauczanie zespołowe oraz pobudzająca kreatywne myślenie i rozwiązywanie problemów, a także inne metody stopniowej edukacji; przypomina o znaczeniu zaangażowania uczniów, nauczycieli i innego personelu szkół w proces oceny, czy i w jakim stopniu cele zostały osiągnięte;

18.  zauważa, że potrzebne są wysiłki na rzecz dostosowania modelu edukacyjnego, aby równoważył on zarówno podejście zorientowane na nauczyciela, jak i podejście zorientowane na treść, indywidualnie i konkretnie dostosowane do potrzeb osób uczących się i ich warunków życia, z podejściem zorientowanym na zrozumienie, przy jednoczesnym łączeniu metod nauki dostosowanych do modelu uczenia się online i tradycyjnego modelu uczenia się, a przez to umacnianiu indywidualizacji procesu kształcenia i zwiększaniu dzięki temu odsetka osób kontynuujących i kończących naukę;

19.  podkreśla, że systemy edukacji powinny sprzyjać podejściom interdyscyplinarnym, opartym na współpracy, kreatywności i pracy zespołowej, których celem jest przekazanie uczniom i studentom wiedzy i kwalifikacji, w tym umiejętnościach przekrojowych i miękkich, a także umiejętności zawodowych, przekrojowych, społecznych i obywatelskich, oraz rozwijać takie podejścia;

20.  przypomina, że zagwarantowanie wysokiej jakości nauczania i uczenia się jest procesem ciągłym, obejmującym dialog, aspekt wymiany i dociekliwość, i powinno być traktowane priorytetowo w ramach modernizacji edukacji;

21.  podkreśla, że ułatwianie równego dostępu do wysokiej jakości edukacji sprzyjającej włączeniu społecznemu ma zasadnicze znaczenie dla niezależności i integracji społecznej uczących się osób z niepełnosprawnościami; wzywa państwa członkowskie, by ułatwiały dostęp do głównego nurtu integracyjnej edukacji na wysokim poziomie, z uwzględnieniem potrzeb wszystkich uczniów z różnymi rodzajami niepełnosprawności, co oznacza, na przykład zapewnienie dwujęzycznego kształcenia integracyjnego dla dzieci niesłyszących, wynikającego z ich szczególnych potrzeb językowych; wzywa szkoły do zapewnienia zarówno formalnych, jak i nieformalnych zróżnicowanych usług oraz dodatkowego wsparcia, również przez wykorzystanie potencjału nowych technologii, aby umożliwić uwzględnienie indywidualnych potrzeb wszystkich osób uczących się; apeluje do Komisji o monitorowanie szkół pod kątem polityki nieodrzucania uczniów i o ustalenie wskaźników związanych z niepełnosprawnością w ramach strategii „Europa 2020”;

22.  jest zdania, że edukacja europejska musi przede wszystkim dążyć do rozwijania rozumowania, refleksji i ciekawości naukowej; powinna móc opierać się na podstawach sztuki, nauki oraz technicznej kultury humanistycznej; jest również zdania, że, wychodząc od praktycznej rzeczywistości życia na szczeblu lokalnym, regionalnym, krajowym i europejskim, musi zapewniać szkolenie niezbędne do rozwiązywania problemów krajowych i europejskich, a także podnosić poziom wiedzy na temat problemów w społeczności międzynarodowej;

23.  uznaje istnienie indywidualnych różnic pod względem zdolności kognitywnych i cech charakteru, które wraz z czynnikami społecznymi i środowiskowymi wywierają wpływ na wyniki procesu kształcenia; podkreśla w tym kontekście, że kształcenie jest skuteczniejsze, bardziej egalitarne i sprawiedliwe, gdy różnice te są brane pod uwagę;

24.  uznaje, że w konkurencyjnym świecie zasadnicze znaczenie ma określenie i propagowanie europejskich talentów na jak najwcześniejszym etapie;

25.  podkreśla, że poprawa średnich wyników kształcenia idzie w parze ze zwiększaniem doskonałości wśród utalentowanych uczniów; w tym kontekście zwraca uwagę na znaczenie opracowania odpowiednich programów interwencyjnych w celu rozwijania cech psychologicznych przyczyniających się do maksymalizacji potencjału ludzkiego;

26.  podkreśla konieczność przywiązywania większej wagi do umiejętności wizualnych stanowiących nową umiejętność życiową, mając na uwadze, że w dzisiejszych czasach ludzie zdecydowanie częściej porozumiewają się za pomocą obrazów niż tradycyjnymi sposobami;

27.  odnotowuje propozycję utworzenia europejskiego obszaru edukacji w formie przedstawionej podczas Szczytu Społecznego na rzecz Sprawiedliwego Zatrudnienia i Wzrostu Gospodarczego, który odbył się w Göteborgu w 2017 r.; przypomina, że inicjatywa ta powinna wspierać współpracę, wzajemne uznawanie dyplomów i kwalifikacji oraz większą mobilność i większy wzrost gospodarczy;

28.  popiera konkluzje Rady z dnia 14 grudnia 2017 r., w których wezwała ona do poprawy mobilności studentów i ich udziału w edukacji i działalności kulturalnej, w tym dzięki utworzeniu „europejskiej legitymacji studenckiej”, co powinno ułatwić uznawanie dyplomów szkół wyższych uzyskanych w innych państwach członkowskich;

29.  uważa, że Erasmus + jest flagowym programem unijnym w dziedzinie edukacji, co od lat znajduje potwierdzenie w jego wpływie i popularności; w związku z tym apeluje o znaczne zwiększenie środków na ten program w wieloletnich ramach finansowych na lata 2021–2027, aby zwiększyć jego dostępność i integracyjny charakter oraz umożliwić mu dotarcie do większej liczby studentów i nauczycieli;

30.  podkreśla, że bezrobocie wśród ludzi młodych to zjawisko ogólnounijne oraz że ocenia się, iż stopa bezrobocia w tej grupie społecznej jest około dwukrotnie wyższy niż średnia; wyraża zaniepokojenie w związku z alarmująco wysokim poziomem bezrobocia w śródziemnomorskich państwach członkowskich: zgodnie z danymi Eurostatu najwyższy odsetek odnotowano w Hiszpanii (44,4 %), we Włoszech (37,8 %) i w Grecji (47,3 % w przypadku bezrobocia wśród ludzi młodych i 30,5 % w przypadku młodzieży niekształcącej się, niepracującej ani nieszkolącej się);

31.  wskazuje, że pomimo 2 mln wakatów w UE ponad 30 % wykwalifikowanych ludzi młodych posiadających dyplomy zajmuje stanowiska, które nie odpowiadają ich umiejętnościom lub aspiracjom, a 40 % europejskich pracodawców ma trudności ze znalezieniem osób posiadających wymagane kwalifikacje(18);

32.  potwierdza potrzebę włączania aspektu płci we wszystkich systemach kształcenia i na wszystkich poziomach kształcenia dla uwzględnienia potrzeb ludzi dotkniętych różnymi formami dyskryminacji, w tym osób z niepełnosprawnościami, osób identyfikujących się jako LGBTI oraz osób pochodzących ze marginalizowanych społeczności;

Wczesna edukacja i opieka nad dzieckiem

33.  podkreśla, że dostępna i wysokiej jakości wczesna edukacja i opieka nad dzieckiem stanowią podstawę bardziej sprawiedliwych i skutecznych systemów edukacji, a także zapewniają rozwój osobisty jednostki, dobrostan oraz skuteczność dalszego uczenia się;

34.  podkreśla wielkie korzyści dla wszystkich dzieci, a w szczególności dla dzieci ze środowisk defaworyzowanych, płynące z uczestnictwa w systemie wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem, oraz podkreśla w tym kontekście znaczenie zagwarantowania każdemu dziecku dostępu do wczesnej edukacji i opieki; zauważa w związku z tym z zaniepokojeniem, że w kilku państwach członkowskich popyt na miejsca w strukturach wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem przekracza podaż, szczególnie w przypadku młodszych dzieci;

35.  podkreśla znaczenie monitorowania jakości wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem, aby umożliwić dzieciom rozwój zdolności poznawczych, a także ustalić, czy kierują się one dobrem dziecka;

Edukacja szkolna

36.  postrzega wszystkie szkoły jako autonomiczne ośrodki sprzyjające krytycznemu i twórczemu myśleniu oraz wspierające wartości demokratyczne i kształtowanie aktywnej postawy obywatelskiej; uważa, że szkoły powinny koncentrować się na pomocy młodzieży w zdobywaniu umiejętności niezbędnych do zrozumienia i wykorzystania dostępnych informacji, jak również do rozwijania ich zdolności samodzielnego uczenia się i biegłości językowej;

37.  podkreśla, że warunkiem skutecznego funkcjonowania szkół jest skoncentrowanie się na konkretnych potrzebach wszystkich uczniów, co wymaga określenia wspólnych celów i jasnego harmonogramu ich osiągania, a także ścisłej współpracy z całą społeczność szkolną i, w stosownych przypadkach, z zainteresowanymi stronami;

38.  uważa, że nowoczesne programy nauczania powinny opierać się na kompetencjach, rozwijać indywidualne umiejętności i wiedzę o zdrowym trybie życia, zdolność kierowania swoim życiem z myślą o przyszłości, a także koncentrować się na ocenie kształtującej oraz na dobrym samopoczuciu fizycznym i emocjonalnym; uważa, że każdy uczeń powinien mieć możliwość pełnego wykorzystywania swojego potencjału intelektualnego; zaznacza, że rozwijanie i konsolidowanie umiejętności to ciągły proces, który odbywa się na wszystkich poziomach kształcenia do momentu wejścia na rynek pracy, oraz że umiejętności i kompetencje powinny być uwzględniane zarówno w procesie kształcenia, jak i w uznawaniu kwalifikacji uzyskanych w ramach kształcenia;

39.  podkreśla, że opanowanie podstawowych umiejętności czytania, pisania i liczenia ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia dalszego uczenia się i rozwoju osobistego uczniów oraz nabywania przez nich umiejętności cyfrowych; podkreśla, że strategiczne ramy europejskiej współpracy w dziedzinie kształcenia i szkolenia („ET 2020”) i Nowy europejski program na rzecz umiejętności, opracowany przez Komisję, powinny uzupełniać działania krajowe i wspierać państwa członkowskie w tym zakresie; wzywa państwa członkowskie i placówki oświatowe do wzmacniania podstawowych umiejętności przez, między innymi, uczenie się oparte na projektach i na rozwiązywaniu problemów;

40.  uważa, że państwa członkowskie powinny dopilnować, aby żaden uczeń nie opuszczał szkoły nie nabywszy umiejętności podstawowych, w tym podstawowych umiejętności cyfrowych; podkreśla, że większość miejsc pracy wymaga obecnie większych umiejętności czytania i pisania, rozumowania matematycznego, umiejętności cyfrowych i innych kluczowych umiejętności , a zatem nowoczesne systemy kształcenia powinny połączyć wszystkie osiem kluczowych kompetencji przedstawionych we wniosku Komisji dotyczącym zalecenia Rady w sprawie kluczowych kompetencji w uczeniu się przez całe życie, które obejmują również wiedzę i postawy; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w tym wniosku umiejętności cyfrowe określane są również jako umiejętności podstawowe;

41.  uważa, że pomimo wpływu nowych technologii na edukację szkoła powinna pozostać podstawowym środowiskiem uczenia się, w którym rozwijany jest potencjał i każdy może znaleźć miejsce i czas na rozwój osobisty i społeczny;

42.  zwraca uwagę na fakt, że przyznawanie szkołom większej autonomii w zakresie programów nauczania, sposobów oceny i finansowania powoduje poprawę wyników osiąganych przez uczniów, pod warunkiem że istnieje skuteczny system zarządzania szkołą i odpowiedzialności szkoły za naukę uczniów;

43.  podkreśla pozytywny wpływ różnorodności kulturowej i wielojęzyczności w szkołach na rozwój językowy i poznawczy uczniów, a także na sprzyjanie świadomości międzykulturowej, szacunek i pluralizm;

44.  podkreśla konieczność poprawy uczenia się języków obcych, tak aby nabyć umiejętność posługiwania się dwoma językami obcymi oprócz języka ojczystego, oraz promowania na szczeblu szkoły średniej nauczania co najmniej dwóch przedmiotów w języku innym niż ojczysty;

45.  zwraca uwagę, że wymiany prowadzone w szkołach średnich w dużym stopniu przyczyniają się do zachęcania uczniów, by zdobywali umiejętności, zdolności, postawy i wartości będące nieodłączną częścią dynamicznego obywatelstwa europejskiego, a także by rozwijali konstruktywne myślenie krytyczne;

46.  podkreśla konieczność większego otwarcia się szkół, tak aby umożliwić uznawanie uczenia się pozaformalnego i nieformalnego oraz sprawniejsze przechodzenie pomiędzy różnymi ścieżkami kształcenia (np. profil techniczny i naukowy);

47.  podkreśla, że osoby uczące się powinny być zachęcane do korzystania z technik samooceny, aby mierzyć swoje postępy w nauce; zachęca placówki oświatowe do dopilnowania, aby narzędzia służące uzyskiwaniu informacji zwrotnych dostarczały wiarygodnych informacji dzięki łącznemu zastosowaniu szeregu różnych instrumentów, takich jak kwestionariusze dla uczniów, grupy dyskusyjne czy skrzynki do wrzucania uwag;

48.  kładzie nacisk na znaczenie prowadzenia aktywnego trybu życia poprzez uprawianie sportu; podkreśla w tym kontekście potrzebę propagowania i zwiększania roli aktywności i edukacji fizycznej w programach nauczania na wszystkich poziomach, z uwzględnieniem większych możliwości rozwijania współpracy między placówkami edukacyjnymi i lokalnymi organizacjami sportowymi; zachęca także do podejmowania inicjatyw edukacyjnych i prowadzenia zajęć ponadprogramowych i pozaszkolnych, aby wspierać indywidualne potrzeby i rozwój zainteresowań uczniów, nawiązując jednocześnie kontakty ze społecznościami lokalnymi;

49.  podkreśla znaczenie wysokiej jakości kształcenia, szkolenia zawodowego, działania na rzecz społeczności i wolontariatu dla podniesienia statusu kształcenia zawodowego;

50.  zauważa, że w sektorach związanych z energią odnawialną powstaje znaczna liczba nowych miejsc pracy oraz że w programach szkolnych należy odpowiednio uwzględnić sektory i zawody ekologiczne;

51.  podkreśla, że umiejętności zarządzania informacjami, krytycznego myślenia oraz wykorzystywania zdobytej wiedzy stanowią kluczowe cele kształcenia akademickiego;

52.  uznaje potrzebę wzmocnienia trójkąta wiedzy oraz poprawy powiązań między badaniami a nauczaniem przez przeznaczenie odpowiednich środków na właściwe programy oraz zapewnienie studentom zaangażowanym w programy badawcze środków finansowych umożliwiających im prowadzenie badań;

53.  uważa, że systemy szkolnictwa wyższego powinny być w większym stopniu elastyczne i otwarte oraz że na uniwersytetach i w placówkach szkolnictwa wyższego należy promować kształcenie dwutorowe, w szczególności dzięki zachęcaniu do praktyk, co umożliwi uznawanie uczenia się nieformalnego i pozaformalnego oraz sprawniejsze przechodzenie między różnymi poziomami edukacji, w tym między kształceniem i szkoleniem zawodowym a szkolnictwem wyższym, oraz różne formy realizacji programu; podkreśla, że powyższe założenia powinny opierać się na lepszym zrozumieniu wyników absolwentów;

Szkolnictwo wyższe

54.  w kontekście utworzenia europejskiego obszaru edukacji podkreśla znaczenie wspierania współpracy i wykorzystywania potencjału wszystkich europejskich placówek szkolnictwa wyższego i studentów, aby zachęcać do tworzenia sieci, nawiązywania współpracy międzynarodowej i konkurencji;

55.  jest zdania, że kompleksowe podejście do umiędzynarodowienia, w tym zwiększona mobilność pracowników i studentów (również dzięki stażom i praktykom) oraz międzynarodowy wymiar programu, a także nauczania, badań, współpracy i innej działalności powinny być istotnym elementem europejskich placówek szkolnictwa wyższego;

56.  opowiada się za zwiększeniem nacisku na interdyscyplinarne programy nauczania i zachęca do jednoczesnego wspierania dyscyplin takich jak nauka, technologia, inżynieria, sztuka i matematyka (STEAM) oraz nauki humanistyczne i społeczne; podkreśla potrzebę zachęcania do udziału kobiet i innych grup niedostatecznie reprezentowanych w dziedzinach należących do STEAM i w odnośnych zawodach;

57.  uważa, że sektor szkolnictwa wyższego musi współpracować z ogółem społeczeństwa w celu promowania innowacyjnego wzrostu gospodarczego i dobrobytu społecznego; uważa, że należy zapewnić współpracę między placówkami szkolnictwa wyższego i podmiotami zewnętrznymi, ponieważ podmioty te mogą służyć wiedzą i doświadczeniem przy opracowywaniu i realizacji programów szkolnictwa wyższego; podkreśla jednak, że odpowiedzialność za podejmowanie decyzji musi zawsze spoczywać na studentach i doświadczonych wykładowcach;

58.  uznaje kluczową rolę nauczycieli akademickich i studentów w upowszechnianiu wiedzy, empirycznych ustaleń oraz faktów w szerszym gronie odbiorców; zachęca w związku z tym do prowadzenia niezależnych pod względem gospodarczym i politycznym badań naukowych, które będą użyteczne dla społeczeństwa i przyniosą mu korzyści;

59.  podkreśla rolę edukacji opartej na badaniach i badań pedagogicznych jako środka stymulującego aktywne uczenie się, wzmacnianie rozwoju umiejętności i doskonalenie metod nauczania;

60.  podkreśla, że osoby uczące się powinny być zachęcane do korzystania z technik samooceny, aby mierzyć swoje postępy w nauce;

Nauczyciel jako gwarant jakości nauczania

61.  uważa, że nauczyciele i ich umiejętności, zaangażowanie i skuteczność są podstawą systemów edukacji;

62.  podkreśla potrzebę przyciągania do zawodu nauczyciela większej liczby zmotywowanych kandydatów posiadających solidne wykształcenie lub doświadczenie zawodowe i kompetencje pedagogiczne; apeluje o procedury rekrutacji dostosowane do założonych celów oraz o konkretne środki i inicjatywy mające na celu poprawę statusu nauczycieli, szkoleń, możliwości zawodowych, warunków pracy, w tym wynagrodzenia, pozwalające unikać niestabilnych form zatrudnienia, gwarantujące prawa socjalne, bezpieczeństwo i ochronę, a także o zapewnienie nauczycielom wsparcia obejmującego programy mentorskie, wzajemne uczenie się i wymianę najlepszych praktyk; wzywa Komisję, by zachęcała do większej równości płci w zawodzie nauczyciela;

63.  podkreśla znaczenie zmian w kształceniu nauczyciel i inwestowania w nie od początkowego etapu i przez cały okres rozwoju zawodowego nauczycieli, aby zapewnić im solidną i aktualną wiedzę, umiejętności i kompetencje niezbędne do wysokiej jakości nauczania, co obejmuje różnorodne metody nauczania, takie jak kształcenie na odległość możliwe dzięki cyfrowym technologiom uczenia się; podkreśla znaczenie ustawicznego rozwoju zawodowego nauczycieli – w tym zapewniania programów uczenia się przez całe życie i szkoleń aktualizujących oraz możliwości podnoszenia i zmiany kwalifikacji w czasie trwania kariery zawodowej – oferującego praktyczne odpowiedzi na wyzwania, z jakimi zmagają się nauczyciele w pracy z uczniami oraz możliwość udziału w międzynarodowych wymianach nauczycieli, dzięki którym wspiera się instytucjonalną kulturę uczenia się;

64.  zgadza się, że wysokiej jakości szkolenie pedagogiczne, psychologiczne i metodologiczne nauczycieli szkolnych i nauczycieli szkolnictwa wyższego oraz wykładowców jest kluczowym warunkiem skutecznego kształcenia przyszłych pokoleń; podkreśla w związku z tym znaczenie wymiany najlepszych praktyk oraz rozwijania umiejętności i kompetencji w drodze współpracy międzynarodowej, programów mobilności, takich jak Erasmus + i płatne praktyki w innych państwach członkowskich;

65.  podkreśla kluczową rolę nauczycieli w zapewnianiu warunków nauki sprzyjających włączeniu społecznemu, co wymaga przyjęcia szeregu metod i podejść w celu zaspokojenia różnych potrzeb, umożliwiając tym samym wszystkim uczniom udział w opracowywaniu, realizacji i ocenie wyników ich kształcenia; uznaje kluczową rolę nauczycieli jako proaktywnych przewodników i mentorów, którzy uczą, w jaki sposób oceniać informacje, przyjmują rolę wspierającą w obliczu wyzwań i przygotowują uczących się do życia;

66.  uważa, że zaangażowanie nauczycieli i kadry kierowniczej szkół w modernizację systemów kształcenia ma kluczowe znaczenie dla przeprowadzania skutecznych reform i motywowania pracowników oświaty do dalszych postępów w zakresie polityki oświatowej;

67.  jest zdania, że ogólna polityka oświatowa musi gwarantować skuteczne wsparcie dla nauczycieli, aby zapewnić osiągnięcie celów edukacyjnych, tworzenie sprzyjającego środowiska szkolnego, skuteczne funkcjonowanie i rozwój szkół oraz zarządzanie oparte na współpracy;

68.  uznaje ważną rolę pedagogów oraz współpracy między rodzicami, nauczycielami i władzami szkolnymi w ramach kształcenia formalnego, pozaformalnego lub nieformalnego we wspieraniu obecnych i przyszłych pokoleń; w związku z tym zachęca do zwiększonej współpracy wszystkich zainteresowanych podmiotów w ramach kształcenia formalnego, pozaformalnego i nieformalnego;

69.  uważa, że wzmocniona współpraca między nauczycielami, badaczami i pracownikami naukowymi jest korzystna dla wszystkich zainteresowanych stron i skutkuje poprawą oraz aktualizacją treści nauczania, praktyk uczenia się i pedagogiki, a także wspieraniem innowacji, kreatywności i nowych umiejętności;

Zalecenia

70.  uważa, że europejski obszar edukacji powinien skupiać się na osiąganiu wspólnych celów (w tym celu związanego z zapewnieniem wysokiej jakości edukacji dla wszystkich) i musi być kształtowany na podstawie zgodności i krytycznej oceny istniejących strategii politycznych oraz tendencji edukacyjnych i statystyk w UE i poza jej terytorium w celu zapewnienia spójności, konsekwencji i możliwych do osiągnięcia rezultatów, przy jednoczesnym nadawaniu nowego impulsu do ich rozwoju i w poszanowaniu zasad przyznania kompetencji, pomocniczości, swobody, proporcjonalności oraz instytucjonalnej i edukacyjnej niezależności;

71.  uważa, że europejski obszar edukacji nie powinien zagrażać procesowi bolońskiemu ani nie powinien go zastępować oraz że proces ten powinien być raczej rozwijany i wzmacniany; podkreśla znaczenie wzajemnych powiązań i komplementarności europejskiego obszaru edukacji i europejskiego obszaru szkolnictwa wyższego;

72.  zwraca się do państw członkowskich o wsparcie tworzenia europejskiego obszaru edukacji oraz o wzmocnienie współpracy w opracowywaniu i realizacji jego celów; w związku z tym wzywa Komisję do zapewnienia wymiany pomysłów i dobrych praktyk z myślą o realizacji tych celów;

73.  popiera, jako podstawę ściślejszej współpracy obejmującej placówki szkolnictwa wyższego w UE i poza jej granicami, utworzenie europejskiej sieci uniwersytetów w oparciu o podejście oddolne oraz inicjatywy samych uczelni, która powinna przyczyniać się m. in. do tego, że europejski obszar edukacyjny stanie się bardziej innowacyjnym, żywotnym i atrakcyjnym miejscem do nauki i badań;

74.  wzywa państwa członkowskie do uznania edukacji za inwestycję w kapitał ludzki oraz do zapewnienia większych środków publicznych na realizację inicjatyw mających na celu poprawę jakości, integracji i sprawiedliwości w nauczaniu i uczeniu się;

75.  zaznacza, że zwiększone inwestycje w systemy kształcenia i szkoleń, jak również modernizacja i modyfikacja tych systemów, stanowią kluczowy warunek postępu społeczno-gospodarczego; z tego względu podkreśla znaczenie zapewnienia, by w zbliżającym się okresie programowania WFR na lata 2020–2026 nadano priorytet inwestycjom społecznym, zwłaszcza w obszarze ogólnodostępnego kształcenia i szkoleń;

76.  w celu zwiększenia otwartości i wolności wyboru kształcenia zachęca do udzielania odpowiedniego wsparcia finansowego szkołom wszystkich kategorii i poziomów, zarówno publicznych, jak i prywatnych nienastawionych na zysk, pod warunkiem, że oferowane programy nauczania opierają się na zasadach zapisanych w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej i są zgodne z obowiązującymi w danym państwie członkowskim systemami prawnymi oraz z zasadami i przepisami odnoszącymi się do jakości kształcenia i wykorzystywania takich środków;

77.  uważa, że nadszedł czas na dokonanie niezbędnych inwestycji w infrastrukturę edukacyjną w słabiej rozwiniętych regionach, czemu zawsze towarzyszyć musi dostosowanie skoordynowanych inwestycji do specyfiki danego regionu; podkreśla, że w związku z tym należałoby zwłaszcza umożliwić zwiększenie wsparcia z Europejskiego Banku Inwestycyjnego i funduszy europejskich na regionalne inicjatywy na rzecz rozwoju edukacji;

78.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do wymiany doświadczeń i najlepszych praktyk w zakresie mechanizmów i metod finansowania publicznego, w tym finansowania opartego na wynikach i finansowania konkurencyjnych badań naukowych, z myślą o osiągnięciu zrównoważonej i przejrzystej dywersyfikacji finansowania;

79.  wzywa do ściślejszej współpracy między państwami członkowskimi w zakresie modernizacji edukacji; wzywa państwa członkowskie do rozpoczęcia wdrażania zasad europejskiego filaru praw socjalnych, które są sposobem na zmniejszenie nierówności w Europie przez kształcenie, szkolenie i uczenie się przez całe życie;

80.  podkreśla rolę europejskiego semestru we wspieraniu krajowych reform, w szczególności przez określenie zaleceń dotyczących edukacji dla poszczególnych krajów;

81.  oczekuje, że plan działania w zakresie edukacji cyfrowej pomoże państwom członkowskim i instytucjom oświatowym w zwiększonym, skuteczniejszym i dostosowanym do wieku i stopnia rozwoju korzystaniu z najnowszych technologii w uczeniu się, nauczaniu i ocenie, spełniającym normy zapewniania jakości; uważa, że każdy plan działania w zakresie edukacji cyfrowej powinien stworzyć i zapewniać regularne oceny powiązania cyfrowych środków kształcenia z ramami kwalifikacji opartymi na efektach uczenia się;

82.  zaleca, by państwa członkowskie i placówki edukacyjne promowały zorientowane na osobę uczącą się i zindywidualizowane metody uczenia się, w tym dostosowane do potrzeb zajęcia oparte na doświadczeniu akademickim i zawodowym osób uczących się i łączące je oraz innowacyjne metody i interakcje między nauczycielami i uczniami, aby wesprzeć kształcenie ustawiczne i osiągnięcie zamierzonych efektów procesu uczenia się, w którym uczniowie aktywnie się angażują we własny proces uczenia się;

83.  wzywa państwa członkowskie do przyjęcia całościowego podejścia do edukacji oraz do zaoferowania uczącym się określonych elastycznych możliwości uczenia się, które zapewnią im niezbędne podstawowe kompetencje umożliwiające pomyślne wejście na rynek pracy;

84.  apeluje o szersze włączanie dociekliwego, aktywnego uczenia się opartego na opracowywaniu projektów i rozwiązywaniu problemów do programów nauczania na wszystkich poziomach z myślą o propagowaniu współpracy i pracy zespołowej; zaleca, aby systemy edukacji służyły wzmacnianiu umiejętności przekrojowych, miękkich i umiejętności przydatnych w życiu;

85.  przypomina, że prawo do edukacji należy zagwarantować każdej osobie niepełnosprawnej, od przedszkola do szkoły wyższej, i podkreśla znaczenie odpowiednich pomocy dydaktycznych i wyposażenia technicznego, środków oceny i wykwalifikowanego personelu dla zagwarantowania, że osoby niepełnosprawne rzeczywiście korzystają z tego prawa;

86.  popiera podejmowanie działań dotyczących rozwoju umiejętności korzystania z mediów i umiejętności krytycznego myślenia w drodze kształcenia i szkolenia, a także zachęca do podejmowania tych działań; przypomina aktualne zobowiązania w tym zakresie, zgodnie z tym, co zostało uwypuklone w konkluzjach Rady z dnia 30 maja 2016 r.; wzywa w związku z tym Komisję do koordynowania rozwoju strategii politycznych na szczeblu UE w dziedzinie umiejętności korzystania z mediów z myślą o upowszechnianiu zaktualizowanej wiedzy i najlepszych praktyk w tym obszarze; wzywa Komisję i państwa członkowskie do opracowania konkretnych środków w celu promowania i wspierania projektów na rzecz umiejętności korzystania z mediów i umiejętności cyfrowych, takich jak projekt pilotażowy na rzecz powszechnej umiejętności korzystania z mediów, a także do opracowania kompleksowej polityki w zakresie umiejętności korzystania z mediów i narzędzi cyfrowych, ze szczególnym naciskiem na edukację szkolną;

87.  zachęca państwa członkowskie do zapewnienia możliwości rozwoju kompetencji kluczowych w celu utrzymania i nabywania umiejętności przy zwróceniu szczególnej uwagi na podstawowe umiejętności, dyscypliny STEAM, kompetencje językowe, umiejętności w zakresie przedsiębiorczości, umiejętności cyfrowe, kreatywność, zdolność krytycznego myślenia i pracę zespołową; zachęca Komisję i państwa członkowskie do ułatwienia korzystania z ram unijnych kompetencji kluczowych we wszystkich placówkach edukacyjnych oraz umożliwienia ich zastosowania w uczeniu się formalnym, pozaformalnym i nieformalnym, maksymalizując tym samym ich potencjał jako podstawowego narzędzia służącego uczeniu się przez całe życie;

88.  zachęca państwa członkowskie do podnoszenia poziomu świadomości społecznej na temat uczenia się przez całe życie oraz do uwzględniania perspektywy płci przy opracowywaniu odnośnych strategii politycznych i programów, z jednoczesnym zwróceniem szczególnej uwagi na kobiety o niższym poziomie wykształcenia, zarówno na obszarach miejskich, jak i wiejskich, aby zapewnić im możliwość podnoszenia kwalifikacji;

89.  popiera zwiększenie unijnego poziomu odniesienia w zakresie uczestnictwa w uczeniu się przez całe życie; w związku z tym wzywa Komisję do zaproponowania zaleceń dotyczących najlepszych praktyk, aby osiągnąć ten ambitny cel; zachęca do położenia większego nacisku na uczenie się przez całe życie na wszystkich poziomach edukacji; w związku z tym podkreśla rolę, jaką instytucje szkolnictwa wyższego odgrywają w realizacji strategii uczenia się przez całe życie, kształceniu osób aktywnych zawodowo, rozwoju kompetencji i tworzeniu kultury uczenia się wśród osób w każdym wieku i pochodzących z różnych środowisk;

90.  zachęca Komisję do wspierania państw członkowskich w opracowywaniu, propagowaniu i umacnianiu programów szkoleń i kształcenia ułatwiających uczenie się dorosłych oraz ich aktywne włączanie do systemu kształcenia; przypomina, że uczenie się i edukacja dorosłych powinny zapewniać różnorodne ścieżki kształcenia i elastyczne możliwości uczenia się, w tym wsparcie w zarządzaniu ścieżkami uczenia się przez całe życie, programy drugiej szansy dla osób, które nigdy nie chodziły do szkoły, oraz dla uczniów przedwcześnie kończących naukę; wzywa Komisję do wdrożenia takich zobowiązań jak gwarancja umiejętności przewidziana w Nowym europejskim programie na rzecz umiejętności, a także do działania na rzecz zwiększenia szans zatrudnienia nisko wykwalifikowanych osób dorosłych w UE;

91.  wzywa państwa członkowskie do opracowania projektów międzypokoleniowych, aby ułatwić zrozumienie wyzwań, przed jakimi stają osoby starsze, a także zapewnienie im możliwości dzielenia się ich umiejętnościami, wiedzą i doświadczeniem;

92.  zachęca do tworzenia synergii i współpracy w ramach edukacji formalnej, pozaformalnej i nieformalnej; z zadowoleniem przyjmuje postępy poczynione w ostatnich latach na rzecz wdrożenia zalecenia Rady w sprawie walidacji uczenia się pozaformalnego i nieformalnego do 2018 r.; wzywa jednak państwa członkowskie, by po upływie 2018 r. kontynuowały wysiłki na rzecz poprawy wdrażania tych zaleceń oraz by ustanowiły stosowne ramy prawne i opracowały kompleksowe strategie walidacji, aby umożliwić ich realizację; podkreśla, że uznanie uczenia się pozaformalnego i nieformalnego, także za pośrednictwem bezpłatnych kursów internetowych, ma kluczowe znaczenie dla idei zapewniania dostępu do kształcenia osobom znajdującym się w najtrudniejszym położeniu;

93.  podkreśla kluczową rolę rodziców pełniących funkcję jednego z trzech ogniw edukacyjnych we wspieraniu uczenia się dzieci; podkreśla, że zaangażowanie rodziców w edukację dzieci wpływa korzystnie na osiągane przez nich rezultaty, na dobre samopoczucie uczniów i rozwój szkoły;

94.  wzywa Komisję do wspierania transgranicznych inicjatyw w dziedzinie kształcenia otwartego za pośrednictwem internetu;

95.  podkreśla, że jakość kształcenia powinna być mierzona jako stopień, w jakim osoba ucząca się nabyła nie tylko wiedzę i kompetencje, lecz również umiejętności, by kontynuować i pogłębiać proces uczenia się przez całe życie oraz podejmować twórcze wysiłki;

96.  wspiera Komisję w tworzeniu tablicy wyników w celu wsparcia rozwoju kompetencji kluczowych, a także kształcenia, uczenia się i szkolenia opartych na kompetencjach;

97.  wzywa państwa członkowskie do zwalczania stereotypów płci w kształceniu, aby zapewnić kobietom takie same szanse i taką samą swobodę wyboru ścieżki kariery, którą chcą podążać; wyraża w związku z tym zaniepokojenie faktem, że w niektórych państwach członkowskich utrzymują się stereotypy w materiałach dydaktycznych oraz nauczyciele mają różne oczekiwania wobec zachowania chłopców i dziewcząt; zwraca uwagę na potrzebę uwzględnienia zasady równouprawnienia płci, zarówno w ramach wstępnego, jak i ustawicznego doskonalenia zawodowego nauczycieli, a także w metodach nauczania, w celu usunięcia wszelkich przeszkód uniemożliwiających studentom wykorzystanie ich pełnego potencjału bez względu na ich płeć; apeluje do państw członkowskich, aby przy włączaniu równouprawnienia płci do programów nauczania w regionalnych systemach kształcenia zwracały szczególną uwagę na regiony najbardziej oddalone, mając na uwadze wysoki wskaźnik przemocy wobec kobiet odnotowany w tych regionach; podkreśla, że systemy edukacji na wszystkich poziomach muszą uwzględniać perspektywę płci oraz potrzeby ludzi dotkniętych dyskryminacją;

98.  nalega na państwa członkowskie, aby propagowały zasady równości i niedyskryminacji w placówkach oświatowych, zarówno w ramach kształcenia formalnego, jak i nieformalnego;

99.  zaleca Komisji i/lub państwom członkowskim stworzenie i promowanie europejskiej lub krajowej nagrody poświęconej tematyce równouprawnienia płci na szczeblu placówek oświatowych, mając na celu szerzenie dobrych praktyk;

100.  podkreśla, że edukacja stanowi kluczowe narzędzie integracji społecznej i poprawy poziomu umiejętności i kwalifikacji wśród migrantów i uchodźców, zarówno niepełnoletnich, jak i dorosłych; zachęca w związku z tym do wymiany najlepszych praktyk dotyczących integracji przez edukację oraz do przekazywania wspólnych wartości, usprawniania i ułatwiania uznawania dyplomów i kwalifikacji, zapewniania stypendiów i nawiązywania partnerstw z uniwersytetami w krajach pochodzenia, jak również do czerpania z cennego doświadczenia „korytarzy edukacyjnych”;

101.  podkreśla, że należy dołożyć większych starań, aby zapewnić dostęp do kształcenia i szkolenia na wszystkich poziomach dla uczniów z mniejszości autochtonicznych oraz by wspierać palcówki edukacyjne, które prowadzą zajęcia w języku ojczystym autochtonicznych mniejszości etnicznych lub językowych; wzywa Komisję do szerszego propagowania programów koncentrujących się na wymianie doświadczeń i najlepszych praktyk dotyczących kształcenia w językach regionalnych i językach mniejszości w Europie; zachęca państwa członkowskie do ułatwiania rozwoju nauczania w języku ojczystym uczniów i studentów;

102.  zachęca państwa członkowskie do zwiększenia poziomu kompetencji językowych dzięki wykorzystaniu dobrych praktyk, takich jak uzyskanie do określonego wieku oficjalnego certyfikatu potwierdzającego znajomość języka obcego;

103.  zwraca się do państw członkowskich i do Komisji o stworzenie systemu nowatorskich i elastycznych dotacji, których celem byłoby pielęgnowanie talentów i zdolności artystycznych i sportowych w dziedzinie edukacji oraz szkolenia zawodowego; popiera państwa członkowskie zamierzające wprowadzić systemy stypendiów dla uczniów odnoszących sukcesy w dziedzinie edukacji, sportu i sztuki;

104.  w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje komunikat Komisji w sprawie nowego europejskiego programu na rzecz umiejętności (COM(2016)0381), w którym zaproponowano rozwiązanie problemów niedopasowania i niedoborów umiejętności oraz środki na rzecz wypracowania odpowiedniego systemu uznawania umiejętności; zachęca w tym kontekście państwa członkowskie do stworzenia wysokiej jakości dualnych systemów kształcenia (mających ogromne znaczenie dla całościowego rozwoju osobistego i dla rozwijania umiejętności pomocnych w uczeniu się przez całe życie) i szkolenia zawodowego we współpracy z podmiotami lokalnymi i regionalnymi oraz zgodnie ze specyficznym charakterem każdego systemu edukacyjnego; zauważa zalety i rosnącą atrakcyjność hybrydowego systemu kształcenia i szkolenia zawodowego łączącego w równej mierze solidną ścieżkę edukacji szkolnej i zawodowej;

105.  zaleca wzmocnienie doradztwa edukacyjnego jako istotnego instrumentu umożliwiającego przejście w sposób elastyczny przez poszczególne systemy edukacyjne, a jednocześnie wzbogacającego i aktualizującego wiedzę i umiejętności danej osoby;

106.  popiera doradztwo edukacyjne i zawodowe jako kluczowe zadanie edukacji na rzecz rozwoju osobistego i społecznego młodych pokoleń oraz zachęca do niego;

107.  jest zdania, że przedsiębiorczość jest motorem wzrostu i tworzenia miejsc pracy, a także sposobem na zwiększenie konkurencyjności i innowacyjności gospodarek, co pomaga w umocnieniu pozycji kobiet;

108.  podkreśla, że przedsiębiorczość społeczna to rozwijająca się dziedzina, która może ożywić gospodarkę, a jednocześnie zmniejszyć ubóstwo, wykluczenie społeczne i inne problemy społeczne; uważa w związku z tym, że nauczanie przedsiębiorczości powinno obejmować wymiar społeczny i zajmować się tematami takimi jak uczciwy handel, przedsiębiorstwa społeczne, społeczna odpowiedzialność przedsiębiorstw czy alternatywne modele biznesowe, takie jak spółdzielnie, aby dążyć do stworzenia bardziej społecznej, solidarnej i trwałej gospodarki;

109.  apeluje do państw członkowskich, aby skupiły się na kształceniu w dziedzinie przedsiębiorczości i finansów, wolontariacie i biegłej znajomość języków obcych, a także by nadały tym zdolnościom priorytetowe znaczenie w programach kształcenia i szkolenia zawodowego;

110.  apeluje do Komisji i państw członkowskich o promowanie konkretnych możliwości zatrudnienia powiązanych z kształceniem i szkoleniem zawodowym i ich adekwatnością na rynku pracy;

111.  wzywa państwa członkowskie do rozwoju poradnictwa zawodowego ułatwiającego określanie umiejętności i predyspozycji uczniów i studentów oraz do wsparcia procesu nauczania dostosowanego do indywidualnych potrzeb;

112.  zwraca uwagę na szczególną sytuację edukacyjną dzieci i młodzieży, których rodzice podróżują po Europie w celach zawodowych, i wzywa Komisję do przeprowadzenia analizy, której celem będzie zbadanie szczególnej sytuacji tych dzieci i nastolatków pod względem wyzwań, z jakimi borykają się w obszarze edukacji przedszkolnej i szkolnej;

113.  zaleca Komisji, abydziałając na mocy art. 349 TFUE udzielała większego wsparcia państwom członkowskim, do których należą regiony najbardziej oddalone w celu poprawy ich systemów edukacji na wszystkich poziomach;

114.  zachęca państwa członkowskie i władze regionalne do regularnego oceniania i monitorowania adekwatności polityk, strategii i programów edukacyjnych – również z uwzględnieniem informacji zwrotnych od nauczycieli i osób uczących się – w celu zapewnienia, aby systemy edukacyjne nadal reagowały na zmieniające się potrzeby i sytuację społeczno-gospodarczą w danym kraju; zaleca wzmocnienie powiązań między strategiami politycznymi na rzecz edukacji i innymi strategiami politycznymi w celu wspierania i oceny efektywności i skuteczności reform oświaty;

115.  ponownie podkreśla znaczenie monitorowania oceny działania i skutków programów UE ukierunkowanych na zatrudnienie młodzieży; podkreśla znaczenie skutecznego i zrównoważonego inwestowania;

116.  docenia działania Komisji w dziedzinie modernizacji systemów edukacji i w tym kontekście wzywa państwa członkowskie do bardziej stanowczego zobowiązania się do wdrożenia proponowanych usprawnień, a także większego zaangażowania się na rzecz ich wdrożenia;

117.  zachęca państwa członkowskie, by we współpracy z Komisją wspierały instytucje oświatowe w modernizacji procesów reform przez wyznaczanie wyspecjalizowanych punktów kontaktowych na szczeblu krajowym lub regionalnym, aby zapewnić odpowiednie informacje, wskazówki i pomoc;

118.  ponownie podkreśla potrzebę stworzenia warunków uczenia się opartych na prawach i uwzględniających aspekt płci, które umożliwią uczniom naukę o prawach człowieka, w tym prawach kobiet i dzieci, podstawowych wartościach, braniu udziału w życiu społeczeństwa obywatelskiego, obronie praw i obowiązków obywatelskich, demokracji i praworządności, a także stawanie w obronie tych wartości, oraz umożliwią wykształcenie pewności siebie i świadomości swojej tożsamości, w poczuciu, że ich głos jest słyszalny i że stanowią ważną część społeczności;

Wczesna edukacja i opieka nad dzieckiem

119.  wzywa państwa członkowskie do zapewnienia bezpłatnego i sprawiedliwego dostępu do wysokiej jakości wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem oraz zachęca je do podjęcia niezbędnych działań w celu zapewnienia spełnienia warunków materialnych i finansowych, aby zagwarantować każdemu dziecku niedyskryminujący dostęp do wczesnej edukacji, a także do zwiększenia liczby miejsc dla dzieci w żłobkach i przedszkolach;

120.  wzywa Komisję, by rozważyła opracowanie wspólnych europejskich ram wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem w oparciu o zasady ram jakości; popiera ustanowienie europejskiego wskaźnika jakości wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem, który byłby opracowany we współpracy z nauczycielami i pracownikami tego sektora i zgodnie z krajowymi lub regionalnymi wskaźnikami jakości;

121.  jest zdania, że państwa członkowskie powinny wzmóc wysiłki na rzecz zachęcania organów zarządzających instytucjami wczesnego kształcenia dzieci do zbadania możliwości realizowania projektów ogólnoeuropejskich; zwraca uwagę, że w ten sposób osoby zawodowo zajmujące się dziećmi będą mogły śledzić innowacje w dziedzinie nauczania i sprawiać, że edukacja przedszkolna będzie dzięki temu miała bardziej konstruktywny charakter;

122.  jest zdania, że instytucje opieki nad małymi dziećmi nie powinny być wyłączane z europejskiego obszaru edukacji; uważa, że instytucje te powinny również propagować wymianę wiedzy między państwami członkowskimi, szczególnie w celu przekazywania informacji na temat realizacji innowacyjnych projektów;

123.  zaleca, by zacieśniono współpracę między pracownikami placówek wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem a nauczycielami przedszkoli w celu poprawy jakości edukacji i powiązań między poziomami nauczania, przygotowania przedszkolaków do przejścia do szkoły podstawowej oraz skoncentrowania się na rozwoju dziecka; podkreśla znaczenie relacji pomiędzy podmiotami świadczącymi usługi w dziedzinie wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem a rodzicami i opiekunami, między pracownikami szkół a dziećmi oraz między samymi dziećmi;

124.  zachęca państwa członkowskie do zwiększenia środków na wczesną edukację i opiekę nad dzieckiem, a także wsparcia finansowego i inicjatyw (takich jak ulgi podatkowe, dotacje lub zniesienie opłat) dla rodziców i opiekunów, zwłaszcza osób wywodzących się ze środowisk o trudnej sytuacji społeczno-gospodarczej, aby zachęcać ich do korzystania z usług wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem oraz ułatwiać im to;

125.  wzywa państwa członkowskie do dalszego inwestowania w pracowników, aby zachęcić większą liczbę osób do pójścia tą istotną ścieżką kariery i zapewnić tym samym dostępność wysoce wykwalifikowanych pracowników w branży wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem;

126.  wzywa państwa członkowskie do zreformowania i usprawnienia ich systemów w celu osiągnięcia celu barcelońskiego, tj. zapewnienia, że co najmniej 33 % dzieci w wieku poniżej trzeciego roku życia lat uczestniczy w programach wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem;

Edukacja szkolna

127.  zachęca do wprowadzenia podejścia „szkoła jako całość” dla poprawy integracji społecznej, dostępności, demokratycznego zarządzania, jakości i różnorodności edukacji, a także dla rozwiązania problemu wczesnego kończenia nauki i problemu młodzieży niekształcącej się, niepracującej ani nieszkolącej się, z uwzględnieniem wyników nauki, potrzeb osób uczących się, dobrostanu i uczestnictwa w życiu szkolnym jako sedna wszystkich działań; opowiada się za promowaniem i wspieraniem demokratycznych struktur reprezentujących uczniów w szkołach;

128.  podkreśla, że dużą liczbę młodzieży NEET – prawie 6,3 mln młodych ludzi w wieku 15–24 lat – można zmniejszyć dzięki działaniom zapobiegającym przedwczesnemu kończeniu nauki, jak również sprawiając, by szkoły zyskały bardziej praktyczny charakter i były bardziej związane ze swoim lokalnym środowiskiem, a także przez rozwijanie kontaktów z lokalnymi przedsiębiorstwami, władzami lokalnymi, instytucjami społecznymi i organizacjami pozarządowymi; jest zdania, że przedwczesne kończenie nauki, które jest jednym z powodów, dla których młodzi ludzie stają się młodzieżą NEET, można by zwalczać poprzez walkę z ubóstwem i wykluczeniem społecznym; uważa, że ważne jest również wspieranie osób uczących się w znajdowaniu własnych metod uczenia się, w tym kursów internetowych i kształcenia mieszanego; z zadowoleniem przyjmuje wdrażanie odpowiednich i interesujących programów nauczania oraz stworzenie silnego, dobrze rozwiniętego systemu poradni zawodowych zapewniającego wszystkim uczniom wysokiej jakości usługi doradztwa i orientacji;

129.  podkreśla potrzebę zwiększenia możliwości i umocnienia struktur wewnętrznej i zewnętrznej współpracy na szczeblu szkół, w tym współpracy interdyscyplinarnej, nauczania zespołowego, zespołów szkół oraz kontaktów z podmiotami uczestniczącymi w opracowaniu i realizacji ścieżek kształcenia, w tym z rodzicami; zwraca uwagę na znaczenie wymiany międzynarodowej i partnerstw szkół dzięki programom takim jak Erasmus+ i eTwinning;

130.  podkreśla, że edukacja szkolna powinna zostać również uelastyczniona, aby lepiej dostosować ją do obecnych warunków życia uczniów, np. dzięki szerszemu wykorzystaniu usług online, aby można było również poprawić możliwości kształcenia mieszanego;

131.  uważa, że im wcześniej ludzie nabywają umiejętności STEAM, tym większe mają szanse na odniesienie sukcesu edukacyjnego i zawodowego w przyszłości; w związku z tym zachęca do podejmowania większej liczby inicjatyw STEAM na szczeblu szkoły w połączeniu z propagowaniem nauk humanistycznych i społecznych dzięki, między innymi, zacieśnionej i zróżnicowanej współpracy z placówkami szkolnictwa wyższego i instytutami badań naukowych;

132.  zachęca Komisję do wspierania rozwoju umiejętności językowych młodych Europejczyków za pośrednictwem formalnych i pozaformalnych kanałów kształcenia dzięki rozwijaniu innowacyjnych wielojęzycznych metod pedagogicznych, dzieleniu się najlepszymi praktykami w zakresie nauczania wielojęzycznego oraz dzięki poprawie kompetencji językowych nauczycieli;

133.  zachęca państwa członkowskie i Komisję do dalszego wspierania obecnych inicjatyw oraz do opracowywania i wdrażania całościowych strategii politycznych w dziedzinie edukacji służącej integracji społecznej i strategii mających na celu ukierunkowanie na konkretne potrzeby, propagowanie praw grup znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji, tworzenie bardziej integracyjnego środowiska uczenia się oraz wspieranie otwartości i zaangażowania; wzywa Komisję, by wraz z Europejską Agencją ds. Specjalnych Potrzeb i Edukacji Włączającej opracowała innowacyjne metody i narzędzia edukacyjne w celu wspierania integracji i realizacji indywidualnych potrzeb uczniów;

134.  zaleca państwom członkowskim włączenie nauczania o UE do programów nauczania w szkołach średnich, aby umożliwić uczniom zapoznanie się z funkcjonowaniem Unii, jej historią i wartościami obywatelstwa europejskiego;

135.  podkreśla znaczenie włączenia do szkolnych programów nauczania i treści edukacyjnych wiedzy o historii emancypacji kobiet, w szczególności praw wyborczych dla kobiet, i promowania tej wiedzy, także przy okazji symbolicznych rocznic (np. rok 2018 jako 100-lecie uzyskania przez kobiety prawa do głosowania w Polsce i Niemczech) w celu podniesienia świadomości i z myślą o propagowaniu praw kobiet w edukacji;

136.  podkreśla znaczenie nauczania o zdrowiu i wzajemnych relacjach, które musi obejmować uczenie dzieci i młodych ludzi o relacjach opartych na równości, zgodzie, szacunku i wzajemności, a także uczenie ich o prawach kobiet i dziewcząt, w tym o zdrowiu reprodukcyjnym i seksualnym oraz prawach w tym zakresie, jako narzędzia służącego zwalczaniu stereotypów, zapobieganiu przemocy ze względu na płeć oraz wspierającego dobre samopoczucie;

137.  zachęca do wprowadzenia do szkół organizowanych przez Czerwony Krzyż szkoleń dla uczniów, nauczycieli i pracowników niepedagogicznych, aby pomagać w nabywaniu przez nich podstawowych umiejętności w zakresie udzielania pierwszej pomocy i umożliwienia im podjęcia działania w sytuacji nadzwyczajnej;

138.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do opracowania projektu pilotażowego na rzecz wsparcia wymiany uczniów szkół średnich, w ramach którego spędzaliby oni co najmniej połowę roku szkolnego w innym państwie członkowskim;

139.  wzywa państwa członkowskie, aby ograniczyły do niezbędnego minimum stosowanie znormalizowanych testów jako narzędzi oceny poziomu zdobytej wiedzy i umiejętności;

140.  zachęca państwa członkowskie, aby rozważyły przyjęcie środków na rzecz zapewnienia uznawania okresów nauki za granicą, które nie kończą się uzyskaniem dyplomu lub kwalifikacji; zachęca w związku z tym Komisję, aby zaproponowała wytyczne dotyczące uznawania okresów nauki za granicą, z uwzględnieniem najlepszych praktyk istniejących w państwach członkowskich, zasady wzajemnego uznawania systemów edukacyjnych oraz podejścia opartego na kluczowych kompetencjach, a także specyfiki krajowych systemów i kultur edukacyjnych;

141.  wzywa Komisję, państwa członkowskie i władze regionalne do zajęcia się kwestiami nękania, nękania przez internet, prześladowania, uzależnienia i przemocy dzięki opracowaniu – na szczeblu szkoły i we współpracy z bezpośrednimi beneficjentami i wszystkimi zainteresowanymi stronami (w szczególności z nauczycielami, stowarzyszeniami rodziców i wyspecjalizowanymi organizacjami pozarządowymi) – programów zapobiegania i kampanii podnoszenia świadomości uwzględniających kwestię integracji społecznej;

142.  zaleca, by państwa członkowskie, ich instytucje oświatowe i Komisja bardziej aktywnie angażowały się w promowanie wśród uczniów uprawiania sportu;

Edukacja wyższa

143.  wzywa do stworzenia europejskiego obszaru edukacji opartego na potencjale istniejących ram, np. europejskiej przestrzeni badawczej, Unii innowacji i Europejskiego Obszaru Szkolnictwa Wyższego, w taki sposób, aby mogły wzajemnie się umacniać i uzupełniać;

144.  zachęca państwa członkowskie do inwestowania co najmniej 2 % ich PKB w szkolnictwo wyższe oraz do zapewnienia zgodności z unijnym celem, jakim jest inwestowanie 3 % PKB UE w badania i rozwój do 2020 r.;

145.  sugeruje, aby państwa członkowskie i władze regionalne – przy wykorzystywaniu środków krajowych i regionalnych oraz przydzielaniu środków z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych – dawały pierwszeństwo programom edukacyjnym i zacieśnianiu współpracy między szkolnictwem wyższym, światem pracy, przedsiębiorstwami, środowiskami naukowymi oraz społeczeństwem jako całością;

146.  wzywa państwa członkowskie do wspierania bardziej integracyjnej i dostępnej mobilności studentów, stażystów, nauczycieli praktykantów, badaczy i pracowników administracyjnych, ponieważ przyczynia się ona zarówno do ich rozwoju osobistego i zawodowego, jak i do podnoszenia jakości kształcenia, nauczania, badań i administracji; opowiada się za ułatwianiem mobilności dla wszystkich dzięki, między innymi, sprawnemu uznawaniu punktów zaliczeniowych, stopni naukowych i kwalifikacji zawodowych zdobytych za granicą, odpowiedniemu finansowaniu i pomocy osobistej, gwarancjom wynikającym z praw socjalnych oraz, w stosownych przypadkach, włączeniu mobilności edukacyjnej jako elementu programów nauczania; w tym kontekście zwraca uwagę na nowe inicjatywy ze strony Komisji, w tym na kartę eCard dla ułatwiania międzynarodowej mobilności studentów;

147.  uważa, że należy zwiększyć środki na mobilność nauczycieli i naukowców przez przyznawanie uzupełniających zwrot kosztów grantów na studia/badania naukowe, przez wydłużenie czasu pobytu za granicą, uproszczenie procedur wydawania zezwoleń oraz promowanie form współopieki dydaktycznej nauczyciel/naukowiec;

148.  wzywa Komisję, aby zachęcała państwa członkowskie do stymulowania mobilności w ramach kształcenia dorosłych, która jest już możliwa w ramach programu Erasmus+;

149.  podkreśla, jak ważne jest zapewnienie wzajemnej transgranicznej uznawalności i spójności kwalifikacji oraz stopni naukowych, tak aby wzmocnić system zapewniania jakości na szczeblu UE i we wszystkich krajach, które dołączyły do europejskiego obszaru szkolnictwa wyższego;

150.  podkreśla konieczność opracowania całościowych strategii i odpowiednich narzędzi ustalania jakości nowych sposobów nauczania i uczenia się np. e-learningu, masowych, otwartych kursów internetowych (MOOC) i zasobów w wolnym dostępie; w związku z tym docenia rolę Europejskiego Stowarzyszenia na Rzecz Zapewnienia Jakości w Szkolnictwie Wyższym i innych właściwych sieci europejskich w budowaniu systemu zapewniania jakości;

151.  apeluje do Komisji i państw członkowskich o promowanie odnowionego planu UE dla szkolnictwa wyższego wśród wyższych uczelni, władz regionalnych i lokalnych oraz pracodawców, z myślą o zaspokojeniu potrzeb tych uczelni i studentów oraz sprostaniu wyzwaniom, przed jakimi stoją, utworzeniu powiązań między podmiotami lokalnymi i regionalnymi, dotarciu do lokalnych społeczności, wspieraniu lokalnych i regionalnych innowacji i rozwoju, stworzeniu integracyjnych, powiązanych systemów szkolnictwa wyższego, zacieśnieniu współpracy ze środowiskiem pracy oraz zaspokojeniu regionalnych potrzeb w zakresie umiejętności; zachęca uczelnie do większego zaangażowania w rozwój lokalny i regionalny przez udział między innymi we wspólnych projektach wspólnotowych;

152.  apeluje o spełnienie zobowiązań podjętych w ramach Nowego europejskiego programu na rzecz umiejętności, w tym zobowiązania do wspierania wysiłków państw członkowskich w zakresie lepszego informowania o postępach absolwentów na rynku pracy; z zadowoleniem przyjmuje w tym kontekście propozycję wprowadzenia do 2020 r. europejskiego systemu monitorowania ścieżek kariery; uważa, że informacje dotyczące monitorowania losów absolwentów oraz gromadzenie dokładnych i istotnych danych (nie tylko na szczeblu krajowym, ale również na poziomie UE) są niezbędne do zapewnienia jakości i rozwoju wysokiej jakości kształcenia;

153.  zachęca Komisję, aby zintensyfikowała wysiłki na rzecz zmniejszenia różnic w zakresie badań naukowych i innowacji między państwami członkowskimi i regionami przez proponowanie nowych inicjatyw w ramach działań „Maria Skłodowska-Curie” oraz aby wspierała łączenie działań badawczych i dydaktycznych dla beneficjentów działań „Maria Skłodowska-Curie”, którzy przygotowują się do kariery akademickiej;

154.  proponuje, by unijna koalicja na rzecz STE(A)M obejmowała szeroki zakres dyscyplin, aby przygotować studentów do życia i pracy w kontekście dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości;

155.  popiera przyznawanie studentom punktów w ramach europejskiego systemu transferu i akumulacji punktów (ECTS) za wolontariat społeczny, co ma przyczynić się do rozwoju zawodowego i osobistego studentów;

156.  podkreśla, że programy współpracy międzynarodowej, dyplomacja na rzecz kultury oraz dialogi polityczne z państwami trzecimi w dziedzinie szkolnictwa wyższego nie tylko umożliwiają bardziej swobodny przepływ wiedzy, ale także przyczyniają się do poprawy jakości i międzynarodowej pozycji europejskiego szkolnictwa wyższego, pobudzając jednocześnie badania i innowacje, sprzyjając mobilności i dialogowi międzykulturowemu oraz promując rozwój międzynarodowy zgodnie z celami działań zewnętrznych UE;

157.  jest zdania, że przyszłościowe systemy edukacji powinny obejmować przyswajanie wiedzy na temat zrównoważonego rozwoju i budowania pokoju oraz stanowić element szerszej refleksji na temat umiejętności zawodowych w kontekście rosnącej cyfryzacji i robotyzacji europejskich społeczeństw, z naciskiem nie tylko na rozwój gospodarczy, ale także na rozwój osobisty oraz poprawę stanu zdrowia i samopoczucia uczących się;

158.  wzywa państwa członkowskie do wspierania współpracy między placówkami oświatowymi i światem pracy, aby lepiej przygotowywać uczących się do wejścia na rynek pracy, a także by podjąć działania w celu rozwiązania problemu niedopasowania umiejętności i niedoboru wykwalifikowanej siły roboczej; zachęca w związku z tym do włączania wysokiej jakości praktyk zawodowych, zaliczanych w formie punktów ECTS, do programów szkolnictwa wyższego i programów kształcenia i szkolenia zawodowego, współpracy między uczelniami, światem pracy, sektorem badań naukowych oraz lokalnymi i regionalnymi podmiotami gospodarczymi przy opracowywaniu wysokiej jakości dualnych systemów kształcenia i szkolenia zawodowego, poradnictwa zawodowego, praktyk zawodowych i staży, a także staży w prawdziwym środowisku, które powinny stanowić część programów szkoleń i programów studiów wyższych; wzywa ponadto państwa członkowskie do zapewnienia każdej młodej osobie w UE prawa do otrzymania pracy, przyuczenia do zawodu, dodatkowego szkolenia lub pracy połączonej ze szkoleniem zawodowym;

159.  uważa, że zasadnicze znaczenie dla zapewnienia wysokiej jakości miejsc praktyk lub staży ma zawieranie umów określających role i obowiązki wszystkich stron oraz doprecyzowujących czas trwania, cele dydaktyczne i zadania odpowiadające jasno określonym umiejętnościom, które mają być rozwijane, status zatrudnienia, odpowiednie wynagrodzenie, w tym za nadgodziny, programy ochrony socjalnej i zabezpieczenia społecznego na mocy obowiązującego prawa krajowego, obowiązujących układów zbiorowych lub obydwu rodzajów przepisów;

160.  podkreśla potrzebę oferowania właściwych treści nauczania i szkoleń oraz godziwych warunków pracy w trakcie staży i praktyk, by zapewnić ich istotną rolę w przejściu między etapem kształcenia a życiem zawodowym; zaznacza, że staże i praktyki nie powinny nigdy zastępować miejsc pracy, a stażyści lub praktykanci nie powinni być traktowania jako źródło taniej czy nawet niepłatnej siły roboczej;

161.  sugeruje, aby uniwersytety i ośrodki szkoleniowe oferowały nauczycielom przedmiotów zawodowych szkolenia na poziomie podstawowym i zaawansowanym, korzystając z pomocy ekspertów w dziedzinach odpowiadających specjalistycznym obszarom, których dotyczą poszczególne kursy;

Nauczyciel jako gwarant jakości nauczania

162.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do wspierania nauczycieli we włączaniu innowacji i technologii do nauczania dzięki pogłębieniu ich umiejętności cyfrowych, a także dzięki zapewnieniu im odpowiednich zasobów i wsparcia, np. w postaci częściej organizowanych szkoleń przypominających, tworzenia społeczności internetowych i oferowania otwartych zasobów edukacyjnych i kursów;

163.  popiera utworzenie akademii nauczania i uczenia się jako uzupełniającego instrumentu umożliwiającego nauczycielom szkolenie się i wymianę najlepszych praktyk na szczeblu europejskim dzięki zapewnieniu centrum internetowej wymiany najlepszych praktyk, dzielenia się doświadczeniami i wzajemnego uczenia się, a także jako miejsce regularnych spotkań w formie warsztatów, seminariów i konferencji w celu propagowania współpracy nauczycieli, poprawy jakości nauczania oraz wspierania rozwoju zawodowego nauczycieli; wzywa Komisję, aby przedstawiła projekt dotyczący utworzenia takiej akademii również w oparciu o widzę i doświadczenie platformy edukacyjnej European Schoolnet Academy,

164.  przypomina o znaczeniu szkolenia pedagogicznego pracowników dydaktycznych na uczelniach oraz o uznaniu w procesie rekrutacji, że kompetencje pedagogiczne są co najmniej tak samo ważne jak kompetencje badawcze; podkreśla rolę edukacji opartej na badaniach oraz rolę badań pedagogicznych jako środka stymulującego skoncentrowane na uczniu podejście do uczenia się i nauczania, zachęcającego do aktywnego uczenia się, wzmacniania rozwoju umiejętności i doskonalenia metod nauczania;

165.  wzywa państwa członkowskie do wprowadzenia zachęt w celu przyciągania i motywowania młodych ludzi i wykwalifikowanych nauczycieli do uczestnictwa i pracy w systemie edukacji;

166.  podkreśla potrzebę uznania statusu zawodowego pracowników placówek wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem;

167.  wzywa do wspierania nauczycieli prowadzących zajęcia wielojęzyczne, gdyż stanowią one ważny czynnik wpływający na umiędzynarodowienie edukacji;

168.  podkreśla rolę uczenia się międzykulturowego jako część kształcenia nauczycieli, aby podnieść kompetencje międzykulturowe nauczycieli w celu promowania kultury europejskiej i wspólnych wartości europejskich oraz europejskiego wymiaru nauczania; zauważa, że kompetencje międzykulturowe mają zasadnicze znaczenie dla pracy w coraz bardziej zróżnicowanych społeczeństwach oraz do wspierania internacjonalizacji na szczeblu szkół;

169.  jest świadom potrzeby stworzenia synergii między wiedzą nauczycieli a możliwościami technologicznymi uczniów w celu zmaksymalizowania wyników nauki;

170.  opowiada się za oferowaniem prowadzonych przez wyszkolonych mentorów staży szkoleniowych dla nauczycieli na wszystkich etapach kształcenia nauczycieli;

171.  zachęca nauczycieli i kadry kierownicze szkół do propagowania innowacji, odgrywania wiodącej roli w ich wdrażaniu w środowisku szkolnym oraz wspierania ich rozwoju;

172.  zachęca instytucje szkolnictwa wyższego do priorytetowego traktowania, wspierania oraz nagradzania poprawy i aktualizowania wiedzy pedagogicznej nauczycieli szkół wyższych i pracowników naukowych, w tym możliwości edukacyjnych, które zapewniają nowoczesne technologie jako środki wspierania wyników uczniów i efektywności nauczania;

173.  popiera rozwój nowych, innowacyjnych i ambitnych technik nauczania oraz standardów kształcenia, aby lepiej reagować na potrzeby studentów i instytucji szkolnictwa wyższego, a także stawić czoła wyzwaniom szybko zmieniającego się świata;

o
o   o

174.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji.

(1) Dz.U. C 183 z 14.6.2014, s. 22.
(2) Dz.U. C 183 z 14.6.2014, s. 30.
(3) Dz.U. C 398 z 22.12.2012, s. 1.
(4) Dz.U. C 172 z 27.5.2015, s. 17.
(5) Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0360.
(6) Dz.U. C 417 z 15.12.2015, s. 25.
(7) Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 50.
(8) Dz.U. C 346 z 21.9.2016, s. 2.
(9) Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0018.
(10) Dz.U. C 484 z 24.12.2016, s. 1.
(11) Dz.U. C 398 z 22.12.2012, s. 1.
(12) http://www.socialsummit17.se/wp-content/uploads/2017/11/Concluding-report-Gothenburg-summit.pdf
(13) https://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/educ/122123.pdf
(14) Dz.U. C 104 z 16.4.1984, s. 69.
(15) Dz.U. C 135 z 26.5.2010, s. 12.
(16) Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0303.
(17) http://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php/Gender_statistics
(18)  http://www.cedefop.europa.eu/pl/publications-and-resources/publications/3072, oraz https://www.eurofound.europa.eu/sites/default/files/ef_publication/field_ef_document/ef1502en_0.pdf


Dążenie do zrównoważonego i konkurencyjnego europejskiego sektora akwakultury
PDF 214kWORD 73k
Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 czerwca 2018 r. W kierunku zrównoważonego i konkurencyjnego europejskiego sektora akwakultury: obecna sytuacja i wyzwania na przyszłość (2017/2118(INI))
P8_TA(2018)0248A8-0186/2018

Parlament Europejski,

–  uwzględniając komunikat Komisji pt. „Strategiczne wytyczne dotyczące zrównoważonego rozwoju akwakultury w UE” (COM(2013) 0229),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 304/2011 z dnia 9 marca 2011 r. zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 708/2007 w sprawie wykorzystania w akwakulturze gatunków obcych i niewystępujących miejscowo(1),

–  uwzględniając dyrektywę Rady 98/58/WE z dnia 20 lipca 1998 r. dotyczącą ochrony zwierząt hodowanych dla celów rolniczych(2),

–  uwzględniając rozporządzenie Komisji (WE) nr 710/2009 z dnia 5 sierpnia 2009 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 889/2008 ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w odniesieniu do ustanawiania szczegółowych zasad dotyczących ekologicznej produkcji zwierzęcej w sektorze akwakultury i ekologicznej produkcji wodorostów morskich(3),

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 1/2005 z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu i związanych z tym działań zmieniające dyrektywy 64/432/EWG i 93/119/WE oraz rozporządzenie (WE) nr 1255/97(4),

–  uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 889/2008 z dnia 5 września 2008 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 834/2007 w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych w odniesieniu do produkcji ekologicznej, znakowania i kontroli(5),

–  uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 834/2007 z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie produkcji ekologicznej i znakowania produktów ekologicznych i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 2092/91(6),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1380/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. w sprawie wspólnej polityki rybołówstwa, zmieniające rozporządzenia Rady (WE) nr 1954/2003 i (WE) nr 1224/2009 oraz uchylające rozporządzenia Rady (WE) nr 2371/2002 i (WE) nr 639/2004 oraz decyzję Rady 2004/585/WE(7),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1379/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. w sprawie wspólnej organizacji rynków produktów rybołówstwa i akwakultury, zmieniające rozporządzenia Rady (WE) nr 1184/2006 i (WE) nr 1224/2009 i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 104/2000(8),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 508/2014 z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenia Rady (WE) nr 2328/2003, (WE) nr 861/2006, (WE) nr 1198/2006 i (WE) nr 791/2007 oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1255/2011(9),

–  uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1004 z dnia 17 maja 2017 r. w sprawie ustanowienia unijnych ram gromadzenia danych, zarządzania nimi i ich wykorzystywania w sektorze rybołówstwa oraz w sprawie wspierania doradztwa naukowego w zakresie wspólnej polityki rybołówstwa oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 199/2008(10),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 4 grudnia 2008 r. w sprawie opracowania europejskiego planu zarządzania populacją kormoranów w celu ograniczenia coraz większych szkód wyrządzanych przez kormorany w zasobach rybnych, rybołówstwie i akwakulturze(11),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 17 czerwca 2010 r. w sprawie nowego impulsu dla strategii zrównoważonego rozwoju europejskiej akwakultury(12),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 lipca 2010 r. w sprawie systemu przywozu produktów rybołówstwa i akwakultury do Unii Europejskiej w perspektywie reformy wspólnej polityki rybołówstwa (WPRyb)(13),

–  uwzględniając swoje stanowisko przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 23 listopada 2010 r. w celu przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr .../2011 zmieniającego rozporządzenie Rady (WE) nr 708/2007 w sprawie wykorzystania w akwakulturze gatunków obcych i niewystępujących miejscowo(14),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 września 2015 r. w sprawie wykorzystania potencjału badawczego i innowacyjnego w niebieskiej gospodarce do tworzenia miejsc pracy i wzrostu gospodarczego(15),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 maja 2016 r. w sprawie identyfikowalności produktów rybołówstwa i akwakultury w restauracjach i handlu detalicznym(16),

–  uwzględniając dokument roboczy Komisji w sprawie stosowania ramowej dyrektywy wodnej i dyrektywy ramowej w sprawie strategii morskiej w odniesieniu do akwakultury” (SWD(2016)0178),

–  uwzględniając dokument Komisji z 2015 r. pt. „Sprawozdanie z przeglądu: wdrażanie przepisów w sprawie akwakultury ryb” (DG(SANTE) 2015-7406 – MR),

–  uwzględniając komunikat Komisji z dnia 29 czerwca 2017 r. pt. „Europejski plan działania ‘Jedno zdrowie’ na rzecz zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe” (COM(2017)0339),

–  uwzględniając sprawozdanie gospodarcze w sprawie unijnego sektora akwakultury z 2016 r. Komitetu Naukowo-Technicznego i Ekonomicznego ds. Rybołówstwa (STECF),

–  uwzględniając sprawozdanie Eurobarometru w sprawie „[n]awyków konsumentów dotyczących produktów rybołówstwa i akwakultury” (2017 r.) oraz uzupełniającą analizę Europejskiego Centrum Monitorowania Rynku Produktów Rybołówstwa i Akwakultury (EUMOFA),

–  uwzględniając opinię naukową pt. „Żywność z oceanów” opracowaną przez grupę doradców naukowych wysokiego szczebla w listopadzie 2017 r.,

–  uwzględniając Kodeks odpowiedzialnego rybołówstwa FAO,

–  uwzględniając Kodeks zdrowia zwierząt wodnych OIE,

–  uwzględniając art. 42 i art. 43 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE),

–  uwzględniając swoją rezolucję z dnia 6 lipca 2017 r. w sprawie promowania spójności i rozwoju w regionach najbardziej oddalonych UE: wykonanie art. 349 TFUE(17),

–  uwzględniając art. 52 Regulaminu,

–  uwzględniając sprawozdanie Komisji Rybołówstwa oraz opinię Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności (A8-0186/2018),

A.  mając na uwadze, że sektor akwakultury, w tym hodowla ryb morskich i słodkowodnych, a także hodowla mięczaków, skorupiaków, wodorostów i szkarłupni jest innowacyjnym, potencjalnie zaawansowanym technologicznie sektorem gospodarki i obszarem działalności wykazującym najszybszy wzrost w zakresie produkcji żywności oraz wymagającym inwestycji strukturalnych i badawczych oraz długoterminowego planowania operacyjnego i finansowego;

B.  mając na uwadze, że sektor hodowli ryb i skorupiaków, mięczaków i innych bezkręgowców wodnych odgrywa istotną i cenną rolę w zakresie gospodarki, zatrudnienia oraz kwestii społecznych i środowiskowych, jeśli chodzi o poprawę jakości życia na obszarach przybrzeżnych i śródlądowych Unii oraz w regionach najbardziej oddalonych, a także o wkład w bezpieczną dietę i bezpieczeństwo żywnościowe Europejczyków; mając na uwadze, że niektóre parametry środowiskowe i klimatyczne, a przede wszystkim czynniki związane z drapieżnictwem innych gatunków zwierząt, negatywnie wpływają na produkcję w sektorze akwakultury; mając na uwadze, że zjawisko drapieżnictwa, jak potwierdzają różne badania, ma znaczący wpływ na produkcję;

C.  mając na uwadze, że komunikat Komisji pt. „Strategiczne wytyczne dotyczące zrównoważonego rozwoju akwakultury w UE” zwraca uwagę na cztery obszary priorytetowe w celu uwolnienia potencjału akwakultury w UE: procedury administracyjne, skoordynowane planowanie przestrzenne, konkurencyjność, szczególnie dzięki powiązaniu sektora z nauką, i równe warunki działania;

D.  mając na uwadze, że ten sam komunikat zaleca, by państwa członkowskie przygotowały wieloletnie krajowe plany strategiczne w dziedzinie akwakultury zawierające analizę najważniejszych niedociągnięć i problemów, które należy rozwiązać, określające wspólne cele oraz, w miarę możliwości, wskaźniki służące do pomiaru postępów na drodze do osiągnięcia tych celów;

E.  mając na uwadze, że podstawowym i priorytetowym celem powinno być utrzymanie lokalnych ekosystemów i stad przez unikanie przemieszczania i niszczenia lokalnego rybołówstwa i rolnictwa;

F.  mając na uwadze, że pomimo dobrych intencji i wysiłków akwakultura w UE uległa stagnacji, w przeciwieństwie do zwiększonego wzrostu obserwowanego w innych regionach świata;

G.  mając na uwadze, że według szacunków produkcja akwakultury w UE zaspokaja jedynie 10 % popytu wewnętrznego na ryby oraz mając na uwadze, że ponad połowa popytu na produkty rybołówstwa zaspokajana jest przez przywóz z państw trzecich;

H.  mając na uwadze, że akwakultura powinna być postrzegana i traktowana jako jedna z form działalności rolniczej, zwłaszcza w przypadku hodowli w stawach;

I.  mając na uwadze, że zapóźnienie pod względem rozwoju akwakultury regionów najbardziej oddalonych jest szczególnie znamienne;

J.  mając na uwadze, że niedawna opinia grupy doradców naukowych wysokiego szczebla, w odpowiedzi na pytanie zadane przez komisarza Vellę, a mianowicie „W jaki sposób można pozyskiwać większe ilości żywności i biomasy z oceanów w sposób, który nie pozbawi przyszłych pokoleń płynących z nich korzyści?”, zawierała następujące zalecenia: „należy uwzględnić wzorzec odpowiedzialnej kultury dotyczącej »żywności z oceanów« (...) w programach politycznych na poziomie ogólnounijnych i globalnych systemów”; oraz „należy przenieść rozwój marikultury w Europie na wyższy i bardziej strategiczny poziom za pomocą kompleksowych, uzgodnionych ram politycznych – obejmuje to wydanie wytycznych dotyczących włączenia wymogów w zakresie marikultury we wdrażanie dyrektywy UE z 2014 r. w sprawie planowania przestrzennego obszarów morskich oraz rozszerzenie zakresu współpracy technologicznej na marikulturę w ramach umów o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów między UE a południowymi krajami partnerskimi”;

K.  mając na uwadze, że założenie lub rozbudowa gospodarstwa akwakultury w UE wymaga uzyskania różnych zezwoleń i upoważnień, a także mając na uwadze, że procedura uzyskiwania tych oficjalnych dokumentów nie została zharmonizowana na szczeblu UE i ogólnie jest powolna, skomplikowana oraz brakuje jej pewności prawa i przewidywalności pod względem ekonomicznym; mając na uwadze, że sytuacja ta może wpłynąć negatywnie na rozwój sektora i zniechęcić do inwestowania w działalność oraz skutkować nadmiernymi kosztami dla sektora, a także pośrednio sprzyjać przywozowi z państw trzecich;

L.  mając na uwadze, że najbardziej skomplikowanymi procedurami w odniesieniu do działań z obszaru akwakultury są te dotyczące wymogów środowiskowych (ocena oddziaływania na środowisko, strategiczna ocena oddziaływania na środowisko i procedury nadzoru), ale paradoksalnie powolność i złożoność tych procedur administracyjnych nie zawsze gwarantuje ochronę środowiska, a wręcz przeciwnie, utrudnia utworzenie zrównoważonych pod względem społeczno-ekonomicznym i środowiskowym oraz jakościowych gospodarstw akwakultury; mając na uwadze, że istnieją różnice między akwakulturą słodkowodną a morską; mając na uwadze, że różnice w podsektorach akwakultury wymagają odmiennych praktyk w kwestii gospodarowania stadami, karmienia i reprodukcji; mając na uwadze, że należy uwzględnić te różnice podczas opracowywania regulacji unijnych w dziedzinie akwakultury, a w szczególności w normach zrównoważonego rozwoju dotyczących ochrony środowiska;

M.  mając na uwadze, że złożoność procedur biurokratycznych i opóźnienia wynikające z biurokracji, w szczególności związane z wydawaniem licencji i planowaniem, odzwierciedlają bierność, która nieuchronnie skutkuje wzrostem kosztów gospodarczych oraz kosztów społecznych i kosztów pracy dla potencjalnych inwestorów na obszarach, na których powstały gospodarstwa akwakultury, co ma wpływ w szczególności na zatrudnienie kobiet i młodzieży;

N.  mając na uwadze, że dla odpowiedniego planowania przestrzennego należy uwzględnić zaspokojenie zróżnicowanych potrzeb różnych użytkowników i potrzebę ochrony przyrody, a także i dołożyć starań, aby je pogodzić; mając na uwadze, że brak lokalizacji, brak odpowiedniego planowania przestrzennego i konflikt z innymi rodzajami działalności gospodarczej mają znaczny wpływ na rozwój akwakultury w UE w niektórych regionach, ponieważ sektor akwakultury może mieć mniejszą wagę niż inne, „silne” sektory;

O.  mając na uwadze, że planowanie przestrzenne stanowi jeden z najważniejszych warunków wstępnych długoterminowego rozwoju akwakultury oraz konieczny środek zapewniania odpowiednich lokalizacji do planowania akwakultury z uwzględnieniem pozostałej działalności na danych obszarach;

P.  mając na uwadze, że unijne przepisy środowiskowe opierają się na dyrektywach (dyrektywa w sprawie strategii morskiej, dyrektywy ptasia i siedliskowa) i mając na uwadze, że do państw członkowskich oraz administracji lokalnych i regionalnych należy zatem transpozycja tych przepisów i ich stosowanie z zachowaniem pewnej swobody uznania; mając na uwadze, że w rezultacie wdrażanie nie jest jednolite w całej UE, co prowadzi do braku pewności prawa dla przedsiębiorstw i gospodarstw i braku przewidywalności dla inwestorów oraz skutkuje nierównymi warunkami działania;

Q.  mając na uwadze, że według opinii naukowej pt. „Food from the ocean” [Pożywienie pochodzące z oceanów] jedynym sposobem, aby w krótkim czasie uzyskać znaczny wzrost ilości żywności i biomasy z oceanu, jest zbieranie organizmów znajdujących się na najniższych poziomach łańcucha pokarmowego, takich jak glony makroskopowe i małże;

R.  mając na uwadze, że różne krajowe lub regionalne ramy prawne w dziedzinie akwakultury mogą prowadzić do stosowania różnych wymogów prawnych wobec przedsiębiorstw, nawet jeśli prowadzą one działalność w tym samym basenie morskim, co z kolei grozi zakłóceniem konkurencji;

S.  mając na uwadze, że należy przyjąć z zadowoleniem przykłady dobrej współpracy opartej na dobrowolnych porozumieniach i innych umowach między działaczami na rzecz ochrony przyrody a sektorem akwakultury; mając na uwadze, że należy przyjąć z zadowoleniem pozytywne przykłady wkładu akwakultury w utrzymanie dobrej jakości wody i usług ekosystemów wodnych, przy czym ważne jest również uznanie negatywnego wpływu, jaki akwakultura może mieć na środowisko lokalne i jakość wody, jak i dążenie do jego ograniczenia; dlatego zachęca do dalszych innowacji i inicjatyw, aby zapewnić długoterminową zrównoważoność i rentowność sektora;

T.  mając na uwadze, że hodowla małż i uprawa glonów makroskopowych wymagają zrównoważonego dopływu soli odżywczych do środowiska;

U.  mając na uwadze, że w świetle powyższego tego typu zarządzanie słodkowodnymi zasobami rybołówstwa również kwalifikuje się jako usługa z zakresu ochrony środowiska, jakości wód i zasobów wodnych, więc oczekiwane jest większe niż obecnie uznanie i wsparcie ze strony decydentów UE;

V.  mając na uwadze, że unijne produkty muszą być zgodne z szeregiem rygorystycznych przepisów w dziedzinie środowiska, zdrowia zwierząt i ochrony konsumentów oraz norm dotyczących operacji produkcyjnych, paszy, dobrostanu, transportu, przetwarzania i socjalnych warunków zatrudnienia, co ma bezpośredni wpływ na koszty produkcji; mając na uwadze, że rezultatem są zrównoważone produkty doskonałej jakości, które mogą być droższe, a zatem często mniej konkurencyjne niż produkty przywożone, często trafiające na rynek UE po cenach niższych od spodziewanych dzięki praktykom, które nie są zrównoważone ze środowiskowego i społecznego punktu widzenia i z perspektywy zatrudnienia, a ich produkcja wiąże się z niezadowalającymi normami w zakresie dobrostanu zwierząt i zdrowia;

W.  mając na uwadze, że część przedsiębiorstw sektora akwakultury jest w dużym stopniu zależna od zasobów energetycznych, co zwiększa koszty własne produkcji akwakultury;

X.  mając na uwadze, że spożycie ryb – żywności zawierającej białka, kwasy tłuszczowe, witaminy, minerały i niezbędne mikroskładniki odżywcze, które mają korzystny wpływ na zdrowie ludzi – powinno wzrosnąć, a także mając na uwadze, że doskonała jakość unijnej żywności pochodzenia morskiego powinna stanowić główną przewagę konkurencyjną dla akwakultury w UE;

Y.  mając na uwadze, że spożycie ryb na świecie stale rośnie, równolegle do ogólnoświatowego wzrostu liczby ludności;

Z.  mając na uwadze, że nie zawsze występuje spójność między unijną polityką handlową, społeczną i środowiskową: na przykład UE przyznaje krajom rozwijającym się podatnym na zagrożenia status w ramach ogólnego systemu preferencji taryfowych (GSP i GSP+) w celu umożliwienia im płacenia niższych lub zerowych należności celnych od towarów wywożonych do UE, przyznając im istotny dostęp do rynku UE i przyczyniając się do ich wzrostu; mając na uwadze, że jednocześnie niektóre z tych krajów, na przykład niektóre kraje azjatyckie, wytwarzają produkty akwakultury niezgodne z przepisami z zakresu ochrony środowiska, dobrostanu zwierząt, zdrowia, ochrony socjalnej i norm pracy, które muszą spełniać podmioty z UE, a w niektórych przypadkach stanowią naruszenie praw człowieka;

AA.  mając na uwadze, że również w przypadku pasz dla akwakultury UE jest w dużym stopniu zależna od przywozu produktów rybołówstwa z krajów trzecich, oraz mając na uwadze, że bardziej zrównoważone, alternatywne pasze były jak dotąd badane i promowane w niewystarczający sposób;

AB.  mając na uwadze, że unijny handel zagraniczny w obszarze akwakultury jest deficytowy, a między produktami akwakultury przywożonymi z państw trzecich oraz produktami akwakultury z UE dochodzi do nieuczciwej konkurencji, ze szkodą dla jakości żywności i zdrowia konsumentów;

AC.  mając na uwadze szanse dla inwestycji unijnych, jakie stwarza akwakultura w państwach trzecich;

AD.  mając na uwadze, że różnice między produktami europejskiej akwakultury w porównaniu z produktami z państw trzecich pod względem jakości, śladu środowiskowego, zachowań społecznych i poszanowania dobrostanu zwierząt nie mogą być dostrzegane przez europejskich konsumentów, jeśli przekazywane im informacje na temat produktów są niewystarczające lub niedokładne (w szczególności w odniesieniu do kraju pochodzenia, rozmrażania czy identyfikacji gatunku);

AE.  mając na uwadze, że prawodawstwo UE dotyczące informacji na temat produktów akwakultury dla konsumenta jest jasne i mając na uwadze, że jego kontrola leży w gestii władz państw członkowskich; mając jednak na uwadze, że nagminnie faktycznie nie przekazuje się tych podstawowych informacji konsumentom, zarówno u sprzedawców ryb, jak i w restauracjach; mając na uwadze, że to niewystarczające wdrażanie przepisów podważa konkurencyjność akwakultury w UE;

AF.  mając na uwadze, że zrównoważona hodowla ryb opiera się na chowie zdrowych zwierząt i w związku z tym kluczowe jest opracowanie konkretnych i innowacyjnych narzędzi weterynaryjnych, zwłaszcza szczepionek i antybiotyków, które należy wykorzystywać w sposób odpowiedzialny i restrykcyjny, gwarantujący zdrowie i dobrostan zwierząt i konsumentów, oraz bezpieczne i bogate w składniki odżywcze produkty akwakultury, bez szkody dla środowiska i gatunków dzikich zwierząt; mając na uwadze, że przepisy UE w sprawie zdrowia zwierząt muszą także uwzględniać szczególne cechy akwakultury i specyfikę gatunków ryb w odniesieniu do leczenia infekcji i chorób oraz wpływu na jakość produktu;

AG.  mając na uwadze, że w europejskim planie działania „Jedno zdrowie” na rzecz zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe stwierdza się, że immunizacja za pomocą szczepień stanowi efektywne kosztowo działanie w zakresie zdrowia publicznego na rzecz zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe(18), co ma zastosowanie również do akwakultury;

AH.  mając na uwadze, że wizerunek akwakultury w europejskim społeczeństwie i wśród konsumentów różni się w poszczególnych państwach członkowskich, ale zasadniczo wyraźnie istnieje możliwość poprawy;

AI.  mając na uwadze, że chociaż zawsze istnieje możliwość poprawy dzięki lepszym praktykom, zły wizerunek tej działalności nie zawsze wynika z prawdziwych problemów (aspektów środowiskowych, jakości czy bezpieczeństwa), ale z przyjętych z góry wyobrażeń konsumentów na temat akwakultury; mając na uwadze, że sytuacja ta w dużej mierze wynika z przekonania, że faktyczne skutki akwakultury w niektórych państwach trzecich (krajach rozwijających się) są także obserwowane w UE, co nie jest prawdą;

AJ.  mając na uwadze, że bardzo zróżnicowane praktyki dotyczące akwakultury prowadzą do znacznych różnic m. in. pod względem jakości produktów, wpływu na środowisko i warunków sanitarnych, przez co konsumenci często nie mają pewności co do uzyskanego produktu;

AK.  mając na uwadze, że słaba reputacja akwakultury ma wpływ na zarządzanie nią przez administrację publiczną (wydawanie licencji, planowanie itd.), ale także na warunki wprowadzania do obrotu;

AL.  mając na uwadze, że ważne jest, aby zwrócić uwagę na potencjał akwakultury słodkowodnej, akwakultury śródlądowej na wodach zamkniętych, zintegrowanej akwakultury multitroficznej i systemów recyrkulacji i akwaponiki na obszarach miejskich w kontekście poprawy bezpieczeństwa żywnościowego i rozwoju obszarów wiejskich;

AM.  mając na uwadze, że skorupiaki, mięczaki i rośliny wodne takie jak glony są również ważnym zasobem dla akwakultury;

AN.  mając na uwadze, że badania naukowe i innowacje mają do odegrania zasadniczą rolę w uwalnianiu potencjału zrównoważonej akwakultury; mając na uwadze, że produkcję można zwiększać w sposób zrównoważony dzięki rozszerzaniu działalności w oparciu o innowacje, rewitalizacji i oczyszczaniu zasobów wodnych, wykorzystywaniu energii ze źródeł odnawialnych oraz efektywności energetycznej i oszczędnemu gospodarowaniu zasobami, przy jednoczesnym ograniczaniu wpływu na środowisko i świadczeniu usług środowiskowych;

AO.  mając na uwadze istotne znaczenie standardowych protokołów na szczeblu UE dotyczących danych naukowych, które umożliwiają nadzorowanie i udoskonalanie praktyk zarządzania i produkcji, a także ich oddziaływania na środowisko i zdrowie;

AP.  mając na uwadze, że należy położyć nacisk na hodowlę gatunków rodzimych lub endemicznych w celu ograniczenia oddziaływania na środowisko i zwiększenia zrównoważonego charakteru akwakultury;

AQ.  mając na uwadze, że trudności w dostępie do kredytów oraz znaczne opóźnienie czasowe między inwestycją a pierwszą sprzedażą (zasadniczo 3 lata lub więcej) wiążą się z ryzykiem zniechęcenia inwestorów;

AR.  mając na uwadze, że warunki dotyczące płatności zaliczkowych oferowane przez banki i instytucje finansowe są coraz bardziej rygorystyczne;

AS.  mając na uwadze, że procedury, które w większości przypadków nie są wystarczająco jasne dla użytkowników, i ogrom dokumentów, które należy złożyć, aby uzyskać finansowanie z Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (EFMR), zniechęcają wnioskujących; mając na uwadze, że w obecnym okresie programowania, obejmującym lata 2014–2020, kwota 1 280 mln EUR, jaką można wykorzystać, jest niewystarczająca dla rozwoju europejskiego sektora akwakultury; mając ponadto na uwadze skrajnie niski wskaźnik absorbcji w państwach członkowskich;

AT.  mając na uwadze, że zrównoważona akwakultura musi uwzględniać potencjalny wpływ na dzikie stada ryb i jakość wody, i odwrotnie, potrzebuje zdrowych stad ryb i doskonałej jakości wody;

AU.  mając na uwadze, że dostępne dane pokazują rosnącą lukę – szacowaną na 8 mln ton – między poziomem konsumpcji żywności pochodzenia morskiego w UE a ilością poławianych ryb; mając na uwadze, że zrównoważona akwakultura wraz ze zrównoważonym rybołówstwem mogą przyczynić się do zapewnienia obywatelom Unii długoterminowego bezpieczeństwa żywnościowego i bezpiecznej diety, w tym dostaw żywności, a także wzrostu gospodarczego i zatrudnienia, oraz do zaspokojenia rosnącego światowego zapotrzebowania na żywność pochodzenia wodnego, pod warunkiem że zostaną znalezione zrównoważone źródła paszy na potrzeby działalności w zakresie akwakultury i że uniknie się degradacji środowiska; mając na uwadze, że może to zatem zapewnić wkład w osiągnięcie ogólnego celu, jakim jest wypełnienie luki między konsumpcją i produkcją żywności pochodzenia morskiego w UE;

AV.  mając na uwadze, że w akwakulturze jeden kilogram ryb o niskiej wartości można przekształcić w jeden kilogram ryb o wysokiej jakości (jak w przypadku gromadnika w turbota, kiedy to wartość wzrasta z 0,10 EUR do 7 EUR na kilogram);

AW.  mając na uwadze, że młodzież jest mniej zainteresowana pracą w sektorze akwakultury czy inwestowaniem w niego i rozwijaniem go z powodu słabej komunikacji oraz braku perspektyw finansowych i stabilności, co sprawia, że ten sektor jest nieatrakcyjny dla młodszego pokolenia;

AX.  mając na uwadze, że zrównoważona akwakultura stanowiąca własność społeczności i przez nią zarządzana może przynieść korzyści społeczno-gospodarcze peryferyjnym regionom przybrzeżnym oraz odegrać pozytywną rolę w niebieskiej gospodarce;

AY.  mając na uwadze, że akwakultura słodkowodna osiąga dwudziestoprocentowy udział w produkcji tego sektora w całej Europie, w związku z czym wsparcie unijne powinno ten udział odzwierciedlać; mając na uwadze, że akwakultura słodkowodna ze względu na swój specyficzny charakter wymaga odrębnych przepisów, a więc również odrębnego rozdziału w przepisach UE w sprawie wspólnej polityki rybołówstwa;

AZ.  mając na uwadze, że badania i innowacje mają zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia bardziej zrównoważonego rozwoju i większej konkurencyjności sektora akwakultury na rynku UE;

BA.  mając na uwadze, że inwestycje w akwakulturę słodkowodną mogą być realizowane dzięki finansowaniu ex post oraz mając na uwadze, że często zmusza to inwestorów do wysiłków przewyższających ich możliwości, w związku z czym w wielu przypadkach hodowcy nie mają odwagi, by rozpocząć potrzebne inwestycje; mając na uwadze, że intensywność dopłat w większości przypadków jest niedostateczna;

Uwolnienie potencjału akwakultury w UE

1.  uznaje pozytywny wpływ, jaki zrównoważona akwakultura, zarówno morska jak i słodkowodna, może ogólnie wywrzeć na zatrudnienie i na gospodarkę Unii, dzięki poprawie wydajności i jakości życia na obszarach przybrzeżnych i śródlądowych; podkreśla potrzebę pobudzenia jej rozwoju, dywersyfikacji i innowacji, promowania większej produkcji ryb, skorupiaków, mięczaków, glonów i szkarłupni z akwakultury oraz zwiększenia konkurencyjności takich produktów (aby udoskonalić produkcję sektora akwakultury w UE, tak aby osiągnąć przynajmniej obecny światowy wskaźnik wzrostu akwakultury w ciągu pięciu lat oraz zachęcać do inwestowania w efektywniejsze energetycznie i oszczędniejsze urządzenia), a także zwiększenia ich konsumpcji i wkładu w bezpieczeństwo żywnościowe i bezpieczną dietę dla obywateli UE; podkreśla, że należy tego dokonać, zachowując właściwe funkcjonowanie ekosystemów morskich, tak aby umożliwić kontynuowanie rentownej akwakultury, połowów handlowych i innych zrównoważonych sposobów wykorzystania środowiska morskiego;

2.  uważa, że UE musi zwiększyć swoją produkcję w sektorze akwakultury, w szczególności w celu zmniejszenia presji na naturalne łowiska; jest zdania, że pasze pozyskiwane z ryb powinny pochodzić ze zrównoważonych źródeł i nie powinny zagrażać celom w zakresie maksymalnych podtrzymywalnych połowów w ramach wspólnej polityki rybołówstwa, oraz że zawartość składników odżywczych powinna być kontrolowana; podkreśla znaczenie współpracy między naukowcami, sektorem akwakultury, producentami pasz oraz organizacjami i organami administracji ds. środowiska; podkreśla, że akwakultura w UE powinna uwzględniać jakość, zrównoważoność, bezpieczeństwo żywności, aspekty środowiskowe, zdrowie zwierząt i ludzi, i powinna stanowić wzór w tym względzie; odnotowuje z zadowoleniem nowe inicjatywy związane z akwakulturą prowadzoną na lądzie, szczególnie na wrażliwych obszarach morskich oraz na obszarach UE, na których znajdują się wody zamknięte, oraz uważa, że konieczne są bardziej zdecydowane działania, aby uczynić akwakulturę sektorem wydajniejszym, bardziej opłacalnym ekonomicznie, odpowiedzialnym społecznie i przyjaznym dla środowiska, który zaspokaja większość europejskiego zapotrzebowania na ryby i zmniejsza zależność Europy od przywozu;

3.  z zadowoleniem przyjmuje komunikat Komisji pt. „Strategiczne wytyczne dotyczące zrównoważonego rozwoju akwakultury w UE” oraz zidentyfikowane w nim obszary, w których należy skupić wysiłki w celu uwolnienia potencjału akwakultury w UE, tak aby wraz ze zrównoważonym rybołówstwem akwakultura mogła przyczynić się do osiągnięcia ogólnego celu, jakim jest wypełnienie luki między konsumpcją żywności pochodzenia morskiego w UE a jej produkcją w sposób zrównoważony pod względem środowiskowym, społecznym i gospodarczym;

4.  podkreśla, że akwakultura słodkowodna wciąż stanowi niedostatecznie wykorzystane źródło możliwości zwiększenia bezpieczeństwa żywnościowego i rozwoju obszarów wiejskich;

5.  podkreśla, że zrównoważony wzrost gospodarczy musi opierać się na: przewidywalności inwestycji gospodarczych i pewności prawa, które można zapewnić dzięki bardziej wydajnym ramom administracyjnym, na większej przejrzystości zarządzania, jasnych i jednorodnych kryteriach wydawania licencji w całej UE, wspólnych procedurach postępowania z chorobami i dostępie do odpowiedniego leczenia weterynaryjnego, nieszkodliwego dla zdrowia ludzi i zwierząt, skutecznym planowaniu przestrzennym, dostępności wytycznych, wymianie najlepszych praktyk, wsparciu ze strony komitetu doradczego ds. akwakultury oraz odpowiednim wsparciu finansowym; podkreśla, że wszystkie te czynniki mogą przyczynić się do zrównoważonego wzrostu gospodarczego;

6.  docenia wnioski i zalecenia zawarte w opinii naukowej pt. „Żywność z oceanów” z listopada 2017 r. dotyczącej rozwoju i wdrażania polityki morskiej, rybołówstwa i akwakultury w nadchodzących latach w celu wsparcia zwiększania ilości zrównoważonej żywności pochodzącej z oceanów;

7.  wzywa Komisję do wspierania sektora w staraniach na rzecz zmniejszenia jego zależności od naturalnych zasobów ryb w produkcji paszy dla ryb, w tym przez zwiększone wykorzystanie wodorostów morskich i innych glonów;

8.  wzywa Komisję do wspierania dalszego rozwoju powstającego sektora akwakultury wodorostów morskich;

9.  dostrzega możliwy wkład akwakultury w bezpieczeństwo żywnościowe i bezpieczną dietę obywateli Unii oraz zapotrzebowanie na zrównoważone i zdrowe diety, przyjazne klimatowi, dobrostanowi zwierząt i ekologiczne systemy żywnościowe, oszczędne gospodarowanie zasobami i obieg zamknięty w ramach systemów żywnościowych, wspieranie innowacji oraz wzmocnienie pozycji społeczności;

10.  powtarza, że rozwój europejskiej akwakultury musi być powiązany z podstawową i zasadniczą potrzebą samowystarczalnej, bezpiecznej, wartościowej pod względem żywieniowym i zrównoważonej produkcji żywności oraz musi uzyskać większy priorytet w ogólnym programie UE;

11.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do inwestowania w badania naukowe, analizy i projekty pilotażowe dotyczące innowacyjnych, zorientowanych na przyszłość i przyjaznych dla środowiska praktyk w sektorze akwakultury, w tym w systemy zintegrowanej akwakultury multitroficznej (IMTA), akwaponikę i systemy akwakultury wykorzystujące technologię recyrkulacji wody (RAS), które zmniejszają oddziaływanie gospodarstw akwakultury na siedliska, populacje dzikich zwierząt i jakość wody, tym samym wnosząc wkład w podejście ekosystemowe;

12.  zwraca się do Komisji o przeprowadzenie dogłębnej analizy oraz zapewnienie odpowiedniego monitorowania w odniesieniu do każdego z zaleceń grupy doradców naukowych wysokiego szczebla;

13.  podkreśla, że każda polityka zrównoważonej europejskiej akwakultury musi wziąć pod uwagę właściwości oraz różne potrzeby i wyzwania różnorodnych rodzajów produkcji akwakultury, a także opracowywać dostosowane do potrzeb środki, które uwzględniają także różnice geograficzne i potencjalne skutki zmiany klimatu; wzywa zatem Komisję, by w ramach wspólnej polityki rybołówstwa na okres po roku 2020 określiła zasady dostosowane do specyfiki każdego podsektora;

14.  podkreśla potencjał akwakultury słodkowodnej, a także akwakultury śródlądowej na wodach zamkniętych, zintegrowanej akwakultury multitroficznej i systemów recyrkulacji i akwaponiki na obszarach miejskich; podkreśla, że akwakultura słodkowodna wciąż stanowi niedostatecznie zbadane źródło możliwości zwiększenia bezpieczeństwa żywnościowego i rozwoju obszarów wiejskich, ale że odgrywa ważną rolę społeczną, ponieważ oferuje zatrudnienie na obszarach wiejskich w najbiedniejszych regionach, a także odgrywa rolę środowiskową, utrzymując cenne tereny podmokłe i zapewniając szeroki zakres usług ekosystemowych, które wykraczają daleko poza jej wartość gospodarczą;

15.  podkreśla znaczenie uruchomienia instrumentów koordynacji, grup analitycznych i działań unijnych ukierunkowanych na identyfikację przypadków, w których produkcja mięczaków jest znacznie utrudniona z powodu drapieżnictwa dorady (Sparus aurata), oraz na poszukiwanie odpowiednich rozwiązań, zrównoważonych i bezpiecznych dla środowiska;

16.  uznaje możliwości akwakultury oraz uzupełniającego przetwórstwa i wywozu produktów rybołówstwa jako rodzimego przemysłu dla zatrudnienia i korzyści gospodarczych, w szczególności dla nadbrzeżnych i wyspiarskich społeczności wiejskich;

17.  odnotowuje, jak ważne jest, żeby ramowa dyrektywa wodna i dyrektywa ramowa w sprawie strategii morskiej zapewniały ochronę obszarów produkcji mięczaków, podobnie jak obecnie uchylona dyrektywa w sprawie mięczaków;

18.  podkreśla, że w otoczeniu, w którym ma miejsce produkcja glonów makroskopowych lub małż, przy ograniczaniu dopływu składników odżywczych w celu osiągnięcia dobrego stanu ekologicznego środowiska należy mieć na uwadze zdolność naturalnej eliminacji, jaką mają hodowane lub uprawiane organizmy;

Uproszczenie procedur administracyjnych

19.  podkreśla kluczową rolę władz lokalnych i regionalnych w rozwoju europejskiej akwakultury, w tym we wdrażaniu wieloletnich planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie;

20.  podkreśla, że zrównoważony wzrost akwakultury musi opierać się na przewidywalności inwestycji gospodarczych i pewności prawa, co wymaga:

   a) uproszczenia i przyspieszenia procedur administracyjnych – ograniczenia biurokracji – na szczeblu unijnym, krajowym i regionalnym dzięki maksymalnemu wykorzystaniu technologii informacyjno-komunikacyjnych przy jednoczesnym zapewnieniu, by środowisko morskie nie ulegało dalszej degradacji;
   b) poprawy przejrzystości i odpowiedniego planowania;
   c) lepszej koordynacji w odniesieniu do kompetencji dzielonych UE, państw członkowskich oraz, w stosownych przypadkach, organów regionalnych i lokalnych;
   d) szybkich, jasnych i przejrzystych procedur wydawania licencji oraz ograniczonego harmonogramu osiągania porozumienia, tak aby nie zniechęcać inwestorów;
   e) ścisłego monitorowania wieloletnich krajowych planów strategicznych państw członkowskich przez Komisję;
   f) wytycznych Komisji dotyczących krajowych planów strategicznych na potrzeby jednolitego stosowania prawodawstwa UE (głównie w zakresie środowiska i w celu ochrony zdrowia, aby ekosystemy i działalność połowowa nie doznały szkód);
   g) koordynacji ram prawnych między różnymi regionami i państwami członkowskimi korzystającymi z tych samych wód służącej zapewnieniu uczciwej konkurencji oraz skutecznej polityki ochrony środowiska;
   h) ścisłej współpracy między Komisją a właściwymi organami (krajowymi, ale także lokalnymi i regionalnymi) we wdrażaniu prawodawstwa UE (głównie sanitarnego i środowiskowego), a w razie potrzeby również wspierania koordynacji przepisów krajowych i regionalnych;
   i) mechanizmów wymiany informacji i najlepszych praktyk między państwami członkowskimi dzięki otwartej metodzie koordynacji krajowych środków z zakresu bezpieczeństwa działalności gospodarczej, dostępu do wód i przestrzeni Unii, oraz uproszczenia procesu wydawania licencji;
   j) odpowiedniego publicznego wsparcia finansowego na szczeblu UE i krajowym na rzecz zrównoważonej i odpowiedzialnej produkcji i innowacyjności oraz zrównoważonego i odpowiedzialnego rozwoju w zakresie akwakultury;
   k) lepszego uwzględnienia perspektyw dla akwakultury i rybołówstwa w umowach handlowych zawieranych przez Unię;

21.  sugeruje, w odniesieniu do systemu administracyjnego, jak najszybsze utworzenie punktu kompleksowej obsługi, który przejąłby na siebie i wypełniał wszystkie obowiązki, umożliwiając składanie właściwych dokumentów w jednym organie administracyjnym; uważa, że poprawiłoby to relacje między użytkownikiem końcowym i różnymi szczeblami administracji publicznej;

22.  sugeruje ustanowienie uproszczonego lub przyspieszonego systemu wydawania licencji, w ramach którego właściwy organ administracyjny przyznaje tymczasowy certyfikat umożliwiający rozpoczęcie działalności podmiotom gospodarczym spełniającym wstępnie określone kryteria; podkreśla, że kryteria te mogłyby opierać się na historii wnioskodawcy lub na fakcie, że przedstawił on projekt w dziedzinie akwakultury, który ma charakter pionierski z punktu widzenia innowacji lub zrównoważonego rozwoju, bądź na utworzeniu stref zarezerwowanych dla działalności w zakresie akwakultury, w których z wyprzedzeniem zdefiniowano by niezgodne z akwakulturą formy wykorzystania danego obszaru;

Równość w stosunkach z innymi sektorami

23.  podkreśla, że odpowiednie planowanie przestrzenne powinno uwzględniać wszystkie sektory (podejście całościowe), kwestie zrównoważenia i bezpieczeństwo żywnościowe bez faworyzowania silnych sektorów gospodarczych ze szkodą dla akwakultury; podkreśla, że planowanie przestrzenne niekoniecznie musi wiązać się z rozdzieleniem rodzajów działalności na niektórych obszarach, lecz powinno raczej opierać się na zrównoważonej zgodności między nimi, co wszystkim może przynieść korzyści;

24.  sugeruje wspieranie aktywniejszej i ważniejszej roli organizacji akwakultury i rybackich lokalnych grup działania (RLGD) w procesie decyzyjnym oraz ich zaangażowania dzięki regionalizacji, aby zapewnić najlepsze podejście do poszczególnych regionów;

25.  wskazuje, że interesy sektora akwakultury mają być należycie uwzględnione oraz że musi on być sprawiedliwie traktowany w stosunkach z innymi sektorami, np. w ramach planowania przestrzennego;

26.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do opracowania map zagospodarowania przestrzennego w celu wskazania obszarów, na których akwakultura i inne rodzaje działalności mogłyby współistnieć;

27.  wskazuje, że planowanie przestrzenne i warunki wydawania licencji stanowią najbardziej prawdopodobne powody niechęci innych ważnych lub silnych sektorów do dzielenia się przestrzenią;

28.  zwraca uwagę, że aby zapewnić równe szanse w dostępie do zasobów morskich, oceny skutków społeczno-gospodarczych i środowiskowych wymagane w przypadku akwakultury powinny dotyczyć również wszystkich sektorów z nią konkurujących, takich jak turystyka czy wydobycie surowców;

29.  wzywa państwa członkowskie i władze krajowe do przestrzegania przepisów UE dotyczących wód oraz rewitalizacji i oczyszczania obszarów skażonych;

30.  podkreśla, że prawodawstwo powinno być przyjmowane po przeprowadzeniu konsultacji, na jednakowych podstawach, z wszystkimi zainteresowanymi podmiotami;

Dostosowanie prawodawstwa do potrzeb akwakultury

31.  podkreśla, że zrównoważeniu środowiskowemu musi towarzyszyć zrównoważony rozwój społeczny i stabilność gospodarcza (zrównoważony rozwój opiera się na trzech filarach) oraz że konieczne jest należyte uwzględnienie obecnego i potencjalnego wkładu akwakultury w bezpieczeństwo żywnościowe w Unii;

32.  przyjmuje z zadowoleniem najlepsze praktyki w tym sektorze i przykłady dobrej współpracy opartej na dobrowolnych porozumieniach i innych umowach między działaczami na rzecz ochrony przyrody a sektorem akwakultury, w tym w ramach obszarów Natura 2000; przyjmuje z zadowoleniem liczne przykłady udziału akwakultury w utrzymaniu dobrej jakości wody; dostrzega wodne usługi ekosystemowe świadczone przez sektor i apeluje o zachęty w celu ich wzmocnienia; podkreśla, że​wprowadzanie kolejnych komplikacji prawnych dotykających akwakulturę nie jest wskazane z punktu widzenia zrównoważonego charakteru i rozwoju społeczno-gospodarczego;

33.  podkreśla, że prawodawstwo UE powinno być lepiej dostosowane do realiów, specyfiki i potrzeb akwakultury w ramach wspólnej polityki rybołówstwa i spójne m.in. z prawodawstwem UE w zakresie ochrony środowiska, zgodnie z celem osiągnięcia dobrego stanu środowiska wszystkich wód morskich do 2020 r. oraz z uwzględnieniem znaczenia zatrudnienia kobiet i młodzieży w tym sektorze;

34.  podkreśla, że w obszarach, w których wdrażanie prawodawstwa UE jest problematyczne lub niespójne, należy wydać wytyczne dotyczące jego interpretacji i najlepszych praktyk;

35.  powtarza, że sektor powinien być ściślej zaangażowany w podejmowanie decyzji;

36.  wzywa Komisję do zwiększenia ograniczonego udziału produkcji akwakultury w popycie wewnętrznym na ryby, szacowanego na 10 %, oraz do zmiany sytuacji, w której ponad połowa popytu na ryby w Unii zaspokajana jest przez produkty przywożone;

Wzmocnienie konkurencyjności unijnej akwakultury w UE i poza jej granicami

37.  apeluje, aby przywożone produkty akwakultury musiały spełniać te same normy środowiskowe, bezpieczeństwa żywności oraz normy społeczne, normy pracy oraz z zakresu poszanowania praw człowieka, które muszą spełniać podmioty gospodarcze z UE, i ubolewa, że w tej dziedzinie wciąż panują nierówne warunki działania, a niebezpieczne zakłócenia konkurencji stanowią poważny problem dla podmiotów z UE;

38.  podkreśla aktualną sytuację europejskich hodowców prowadzących hodowlę w stawach, którzy zmagają się z dotkliwymi stratami w całych stadach powodowanymi przez drapieżniki takie jak wydry, czaple i kormorany; podkreśla, że drapieżniki te niszczą też ikrę sandacza i karpia, co w rezultacie znacznie ogranicza hodowlę i rozmnażanie ryb słodkowodnych; w związku z tym wzywa państwa członkowskie do stosowania się do obowiązujących odstępstw w przypadku czapli i kormoranów oraz wzywa Komisję do dokonania przeglądu statusu ochrony wydry i zezwolenia na eliminowanie i zwalczanie tych drapieżników w razie konieczności;

39.  domaga się większych i lepszych kontroli pochodzenia oraz kontroli na granicach produktów przywożonych, a na szczeblu wewnętrznym – środków zwalczania nielegalnych czy podejrzanych praktyk akwakultury, które mają wpływ na wewnętrzny rozwój sektora;

40.  wskazuje, że UE powinna eksportować swoje normy w zakresie zrównoważonego rozwoju oraz wiedzę fachową; uważa, że ma to szczególne znaczenie w przypadku obszarów sąsiedzkich produkujących gatunki podobne do produkowanych w UE, a w szczególności państw trzecich, które dzielą wody z UE;

41.  wzywa Komisję do zapewnienia, aby umowy handlowe ze stronami trzecimi uzależniały preferencyjny dostęp do rynku od przestrzegania norm dotyczących zrównoważoności i dobrostanu zwierząt odpowiadających normom stosowanym w UE;

42.  zachęca Komisję do promowania – w ramach unijnej polityki współpracy z krajami rozwijającymi się – działań na rzecz wsparcia i szkolenia, które przyczyniałyby się do wspierania zrównoważonej akwakultury i podniesienia świadomości producentów w sektorze akwakultury tych krajów w zakresie polityki jakości i wyższych standardów produkcji, w szczególności w odniesieniu do aspektów związanych ze środowiskiem i higieną oraz standardami społecznymi;

43.  wzywa do podjęcia działań sprzyjających inwestycjom UE w projekty w dziedzinie akwakultury w państwach trzecich;

44.  zachęca Komisję, aby w dalszym ciągu zapewniała przestrzeganie przepisów UE dotyczących przywozu, w tym w zakresie procedur rolnych, które są zgodne z normami ochrony środowiska i higieny oraz standardami społecznymi, w państwach trzecich wywozu, umożliwiając w ten sposób równe warunki działania na arenie międzynarodowej; uważa jednocześnie, że wyniki monitorowania procesów akwakultury w państwach trzecich powinny mieć decydujący wpływ na przedłużanie ważności pozwoleń na wywóz produktów do UE;

45.  apeluje do Komisji o ocenę skutków brexitu dla akwakultury;

Udoskonalenie informacji dla konsumentów

46.  domaga się pełnego i całkowitego wdrożenia prawodawstwa UE w sprawie etykietowania i informacji dla konsumentów, zarówno na targach rybnych, jak i w sektorze usług hotelarskich, restauracyjnych i gastronomicznych; uważa, że ma to istotne znaczenie dla wszystkich produktów rybołówstwa (a nie tylko dla produktów akwakultury), zarówno przywożonych, jak i produkowanych w UE; uważa, że w tym celu należy dostosować i zaostrzyć rozporządzenie w sprawie kontroli;

47.  wzywa do stworzenia specjalnej etykiety służącej oznakowaniu produktów pochodzących ze zrównoważonej akwakultury unijnej i nalega na konieczność zapewnienia konsumentom przejrzystości w przypadku produktów akwakultury przywożonych z państw trzecich dzięki poprawie identyfikowalności;

Zapewnienie dobrostanu zwierząt

48.  jest zdania, że strategia dotycząca uboju powinna obejmować propozycje mające na celu zapewnienie procesów opracowywania rzeczywistych parametrów humanitarnych metod uśmiercania ryb zgodnie z wytycznymi OIE i EFSA, środków gwarantujących, że sprzęt wykorzystywany do uboju ryb działa zgodnie z tymi parametrami oraz że skuteczny humanitarny ubój ryb utrzymywanych w gospodarstwie rybackim jest stosowany, oceniany, analizowany i poświadczany w całej UE;

Dostępność produktów weterynaryjnych

49.  wskazuje, że prawo weterynaryjne UE musi zostać lepiej dostosowane do realiów i potrzeb akwakultury, z uwzględnieniem różnych gatunków i różnic operacyjnych;

50.  podkreśla, że wymagany jest prawdziwy unijny wspólny rynek szczepionek i innych produktów weterynaryjnych, które mają chronić zdrowie ludzi i zwierząt, w szczególności w odniesieniu do rzadkich gatunków;

51.  zauważa, że stosunkowo wysoka cena diagnostyki, rozwiązań alternatywnych wobec środków przeciwdrobnoustrojowych i szczepień w porównaniu z powszechnie stosowanymi antybiotykami utrudnia niestety zwiększenie poziomu szczepień zgodnie z założeniami planu działania;(19); stwierdza z zadowoleniem, że w planie działania Komisja zapowiada stworzenie zachęt do zwiększenia powszechności diagnostyki, alternatyw dla środków przeciwdrobnoustrojowych i szczepień(20);

52.  wzywa Komisję do wprowadzenia obowiązku dostarczania informacji na temat stosowania szczepionek i antybiotyków w akwakulturze w związku z potencjalnym zagrożeniem dla zdrowia ludzi i dla ekosystemu;

53.  uważa, że Komisja i państwa członkowskie powinny opracować praktyczne zachęty i środki, w tym poprawić wdrażanie dyrektywy 2006/88/WE lub, w razie potrzeby, wprowadzić zmiany w tej dyrektywie, aby wspierać podejście do oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe oparte na zintegrowanym łańcuchu i zwiększyć stosowanie alternatyw dla środków przeciwdrobnoustrojowych, diagnostyki i szczepionek w akwakulturze, a tym samym w sposób racjonalny pod względem kosztów objąć profilaktyką, kontrolować i zwalczać choroby i oporność na antybiotyki u zwierząt wodnych oraz maksymalizować przeżywalność, wzrost i wydajność produkcji zwierząt wodnych;

54.  podkreśla potrzebę promowania badań naukowych w europejskich i krajowych programach dotyczących zdrowia skorupiaków, mięczaków i innych bezkręgowców wodnych oraz ryb, a także rozwoju nowych produktów weterynaryjnych dla gatunków wodnych;

55.  podobnie zauważa, że oporność na antybiotyki staje się bardzo poważnym problemem w medycynie i weterynarii, i wzywa Komisję do ograniczenia stosowania antybiotyków do sytuacji, w których istnieje ryzyko wystąpienia epizootii w gospodarstwie akwakultury, a nie jako zwykłego środka zapobiegawczego, a także do przeanalizowania wpływu tego rodzaju leczenia na ryzyko przenoszenia oporności na konsumentów;

Lepsze kampanie promocyjne i lepsza komunikacja

56.  podkreśla, że potrzebne są lepsze kampanie promocyjne i lepsza komunikacja na szczeblu unijnym na temat korzyści płynących z akwakultury i spożywania ryb;

57.  zachęca Komisję do promowania intensywnych i długotrwałych ogólnych unijnych kampanii wyjaśniających korzyści wynikające ze zrównoważonego charakteru unijnych produktów akwakultury, skupiających się na porównaniu ich wysokiej jakości, dobrostanu zwierząt i norm środowiskowych z produktami przywożonymi z państw trzecich, jak w przypadku etykiety „Wyhodowane w UE”;

58.  podkreśla potrzebę wspierania i finansowania kampanii promocyjnych dotyczących regionalnych systemów jakości, objętych rozporządzeniem (UE) nr 1151/2012, takich jak chroniona nazwa pochodzenia; wzywa Komisję, aby we współpracy z państwami członkowskimi rozpoczęła ogólnounijną kampanię informacyjną dla konsumentów i przedsiębiorstw na temat akwakultury w ogóle, a w szczególności na temat różnic między rygorystycznymi i kompleksowymi standardami stosowanymi na rynku UE a mniej rygorystycznymi standardami mającymi zastosowanie do produktów importowanych z państw trzecich, ze szczególnym naciskiem na problemy związane z bezpieczeństwem żywności i ze zdrowiem publicznym spowodowane wprowadzaniem do Unii szczególnie opornych mikroorganizmów i opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe; podkreśla wartość unijnych przepisów dotyczących dobrostanu ryb utrzymywanych w gospodarstwach rybackich podczas hodowli, transportu i uboju dla zaspokajania oczekiwań konsumentów oraz promowania jakości produktów gwarantowanej normami UE w porównaniu z produktami przywożonymi z państw trzecich;

59.  wzywa Komisję do wydzielenia odpowiedniej kwoty w budżecie przeznaczonym na promocję UE z myślą o promocji ryb i innych produktów akwakultury; jest przekonany, że należy rozpocząć szeroką kampanię marketingową obejmującą wszystkie państwa członkowskie i opracowaną na jednolitych zasadach i mającą wsparcie w wys. 80–100 % w celu podniesienia świadomości na temat produktów akwakultury i zwiększenia ich akceptacji;

60.  wspiera RLGD działające w obszarze akwakultury w ramach sieci FARNET w promowaniu ich działalności na szczeblu lokalnym, krajowym i europejskim;

Wspieranie badań i innowacji

61.  wskazuje, że EFMR, który przeznacza 1,2 mld EUR na zrównoważony rozwój akwakultury w UE, oraz inne źródła finansowania, takie jak program „Horyzont 2020”, zapewniają możliwości w zakresie innowacji;

62.  podkreśla znaczenie RLGD, które przyczyniają się do rozwoju rybołówstwa i akwakultury na danym terenie, wzmacniając lokalne zasoby rybołówstwa oraz zachęcając do innowacji i dywersyfikacji w rybołówstwie i akwakulturze;

63.  wzywa Komisję do wspierania badań i kontroli nad wirusem opryszczki ostryg;

64.  wyraża zaniepokojenie wpływem niektórych inwazyjnych gatunków obcych na europejską akwakulturę; podkreśla znaczenie popartego naukowo, skutecznego i proporcjonalnego wdrożenia rozporządzenia (UE) nr 1143/2014 w sprawie działań zapobiegawczych i zaradczych w odniesieniu do wprowadzania i rozprzestrzeniania inwazyjnych gatunków obcych, w celu ochrony zarówno europejskiego sektora akwakultury, jak i rodzimych gatunków i ekosystemów; wzywa Komisję i państwa członkowskie do wspierania badań i innowacji z myślą o zwalczaniu najbardziej problematycznych inwazyjnych gatunków obcych;

65.  wzywa Komisję i państwa członkowskie, by wspierały zwalczanie Ocenebra inornata;

66.  podkreśla, że program „Horyzont 2020” i 9. program ramowy nadal powinny wspierać działalność badawczą w obszarze akwakultury, która zwiększa konkurencyjność sektora oraz stanowi odpowiedź na kwestie podkreślone podczas konferencji Komisji „FOOD 2030” w 2016 r. i w opinii grupy doradców naukowych wysokiego szczebla pt. „Żywność z oceanów”;

67.  uważa, że Komisja powinna przeprowadzić konsultacje z europejską platformą technologiczno-innowacyjną (EATiP) oraz komitetem doradczym ds. akwakultury na temat priorytetowych obszarów, które należy włączyć do krajowych planów strategicznych;

68.  wzywa do inwestowania w badania, analizy i projekty pilotażowe dotyczące praktyk w obszarze akwakultury opartych na ekosystemie, w szczególności w regionach najbardziej oddalonych i borykających się z utrudnieniami demograficznymi;

69.  wskazuje, że należy wzmocnić współpracę między społecznością naukową a producentami akwakultury oraz innymi powiązanymi z nimi podmiotami;

70.  apeluje o opracowanie na szczeblu UE, w oparciu o najlepsze zalecenia naukowe, standardowych protokołów do celów gromadzenia danych służących monitorowaniu i poprawie zarządzania i praktyk produkcyjnych w obszarze akwakultury, a także ich wpływu społecznego, zdrowotnego, gospodarczego i środowiskowego, zarówno w przypadku gospodarstw rybackich hodujących ryby morskie, jak i słodkowodne;

71.  wzywa Komisję i państwa członkowskie do wspierania innowacyjnych i przyjaznych dla środowiska technologii w akwakulturze, takich jak akwaponika, w celu produkcji żywności w sposób zrównoważony i zasobooszczędny oraz w celu zapobiegania negatywnym skutkom dla środowiska;

72.  wzywa Komisję, by wspierała poszukiwanie możliwości dalszego rozwoju akwakultury wodorostów morskich, stanowiącej sektor o wartości ekologicznej i gospodarczej, z należytym uwzględnieniem zrównoważoności społecznej i środowiskowej;

Promowanie szkolenia i zatrudnienia

73.  zachęca państwa członkowskie do zagwarantowania – w stosownych przypadkach przy wsparciu Komisji – odpowiedniego szkolenia zawodowego w obszarze akwakultury oraz odnotowuje możliwość przeszkolenia zawodowych rybaków pod względem alternatywnych metod zarządzania środowiskami wodnymi, co pomoże w tworzeniu miejsc pracy dla kobiet i osób młodych na obszarach wiejskich i przybrzeżnych oraz w regionach najbardziej oddalonych, na wyspach i zasadniczo w regionach, które zależą w dużej mierze od rybołówstwa i działalności w sektorze akwakultury;

Poprawa zrównoważonego charakteru sektora akwakultury w UE

74.  podkreśla istotną rolę kobiet w sektorze akwakultury i potrzebę dostosowania przepisów do tej rzeczywistości, jak również konieczność należytego uwzględnienia innych rodzajów działalności związanych z samą akwakulturą, takich jak działalność prowadzona m.in. przez osoby zajmujące się wyplataniem sieci rybackich lub pakowaniem;

75.  zauważa, że innowacyjne systemy mające na celu jak najbardziej zbliżoną do ekosystemu hodowlę ryb na paszach naturalnych jak dotąd nie są jeszcze wystarczająco obecne na europejskim rynku; apeluje o poprawę warunków ramowych dla tego rodzaju systemów;

76.  uważa, że w celu wykorzystania potencjału i zagwarantowania zrównoważonego charakteru sektora akwakultury, ochrony środowiska i zapewniania dóbr publicznych niezbędne są inwestycje, i w związku z tym wzywa do zwiększenia finansowania badań naukowych, innowacji i projektów zrównoważonej produkcji nastawionej na jakość; wzywa Komisję i państwa członkowskie do dalszego upraszczania procedur i zmniejszania obciążeń biurokratycznych dla sektora akwakultury, w tym dla hodowców prowadzących hodowlę w stawach;

77.  podkreśla, że wspieranie współpracy między sektorem badań i innowacji w dziedzinie akwakultury a specjalistycznymi programami uniwersyteckimi zaowocuje pomysłami i zwiększy zainteresowanie tym sektorem gospodarki;

Zapewnianie odpowiedniego finansowania za pośrednictwem EFMR i innych funduszy strukturalnych

78.  z zadowoleniem przyjmuje promowanie zrównoważonej i konkurencyjnej akwakultury jako jednego z priorytetów EFMR; wyraża jednak zaniepokojenie faktem, iż zgodnie z wnioskami z badania opublikowanego w 2014 r. przez Europejski Trybunał Obrachunkowy poprzedzający go Europejski Fundusz Rybacki nie wspierał zrównoważonego rozwoju akwakultury skutecznie; zauważa, że na szczeblu europejskim środki wsparcia były uznawane za niedostatecznie opracowane i nadzorowane oraz nie zapewniły wystarczająco jasnych ram dla rozwoju akwakultury; zauważa ponadto, że na szczeblu krajowym środki wsparcia nie były prawidłowo opracowane i stosowane, a krajowe plany strategiczne i ich programy operacyjne nie zapewniły wystarczająco jasnej podstawy dla promowania akwakultury oraz że sytuacja nie poprawiła się dzięki wsparciu z EFMR;

79.  zwraca uwagę, że edukacja i właściwa komunikacja przyciągną młodych ludzi do tego sektora, zapewnią mu przyszłość i konkurencyjność, a także przyniosą nowe technologie i innowacje na rzecz jego rozwoju;

80.  wzywa Komisję, Parlament i Radę do podniesienia poziomu dofinansowania inwestycji dla akwakultury słodkowodnej w ramach polityki rybołówstwa UE po roku 2020 do 75 % w celu przyciągnięcia inwestorów i udzielenia potrzebnego wsparcia hodowcom ryb; ponadto wzywa Komisję, aby wspólnie z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym opracowała system dofinansowania kredytów inwestycyjnych i finansowania aktywów obrotowych w sektorze akwakultury;

81.  proponuje zwiększone wsparcie unijne dla działalności badawczej, rozwojowej i innowacyjnej związanej z akwakulturą, szczególnie w obszarach mających wpływ na zrównoważoną gospodarkę oraz konkurencyjność międzynarodową, takich jak efektywność energetyczna, efektywne zarządzanie zasobami, rozwój finansowania materiału biologicznego, zmniejszenie wpływu na środowisko, świadczenie zaawansowanych usług ekologicznych itd.;

82.  zauważa, że z powodu opóźnień w przyjęciu rozporządzenia w sprawie EFMR oraz w zatwierdzaniu programów operacyjnych państw członkowskich podmioty gospodarcze nie były w stanie skorzystać ze środków EFMR aż do końca 2016 r., co oznacza prawie trzyletnie opóźnienie;

83.  domaga się uproszczenia procedury i dokumentów, które należy złożyć w celu uzyskania finansowania z EFMR;

84.  apeluje, by dokonać zorientowanego na wsparcie przeglądu wszystkich regulacji, które stoją na przeszkodzie wspieraniu akwakultury, w tym przez inne unijne instrumenty finansowe UE (np. EFRR);

85.  apeluje do Komisji, by podjęła dalsze działania i zapewniła dodatkową pomoc konieczną beneficjentom EFMR do uzyskania dostępu do środków;

86.  podkreśla, że wymagane jest silniejsze wsparcie dla organizacji producentów i organizacji międzybranżowych, tak aby mogły one stać się filarami WORR;

Harmonijne współistnienie z rybakami

87.  wskazuje, że między rybołówstwem a akwakulturą nie powinny istnieć żadne antagonizmy oraz że obydwa sektory mogą się doskonale uzupełniać i być ze sobą kompatybilne, w szczególności w regionach przybrzeżnych lub wyspiarskich, które w dużej mierze zależą od takiej działalności i w których uprawia się tradycyjne łodziowe rybołówstwo przybrzeżne; w związku z tym zachęca do większej rozbudowy zakładów akwakultury morskiej;

88.  podkreśla, że akwakultura morska jest kompatybilna i komplementarna w stosunku do rybołówstwa przybrzeżnego w regionach najbardziej oddalonych, i zwraca się do Komisji o wspieranie rozwoju technik hodowli i selekcji gatunków w ciepłych wodach stref tropikalnych lub subtropikalnych; wzywa Komisję do podkreślania roli odgrywanej przez kobiety w nieprzemysłowej i przybrzeżnej działalności połowowej oraz we wszelkich powiązanych z nią rodzajach działalności;

89.  wzywa Komisję do zwiększenia finansowania metod odpowiedzialnej środowiskowo produkcji akwakultury, takich jak zamknięte systemy akwakultury morskiej i lądowe systemy recyrkulacji, w celu zmniejszenia negatywnego wpływu akwakultury na siedliska, naturalne zasoby ryb i jakość wody;

90.  ponownie przedstawia własne uwagi już zawarte w rezolucji w sprawie opracowania europejskiego planu zarządzania populacją kormoranów, przypominając, że ograniczenie szkód powodowanych przez kormorany i inne ptaki drapieżne dla przedsiębiorstw sektora akwakultury jest ważnym czynnikiem mającym wpływ na koszty produkcji i tym samym na zagwarantowanie przetrwania i konkurencyjności tych przedsiębiorstw; wzywa państwa członkowskie do stosowania obowiązujących wyjątków w odniesieniu do czapli i kormoranów, a Komisję do przeprowadzenia przeglądu statusu ochrony wydr;

91.  wzywa Komisję, by wspólnie z państwami członkowskimi podjęła działania, które wszelkimi dostępnymi sposobami zdecydowanie zmniejszą liczebność kormoranów do poziomu, który z jednej strony zagwarantuje przetrwanie stad kormoranów, a z drugiej – nie zagrozi innym gatunkom i przerwie powstawanie szkód w odnośnych akwakulturach;

o
o   o

92.  zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji.

(1) Dz.U. L 88 z 4.4.2011, s. 1.
(2) Dz.U. L 221 z 8.8.1998, s. 23.
(3) Dz.U. L 204 z 6.8.2009, s. 15.
(4) Dz.U. L 3 z 5.1.2005, s. 1.
(5) Dz.U. L 250 z 18.9.2008, s. 1.
(6) Dz.U. L 189 z 20.7.2007, s. 1.
(7) Dz.U. L 354 z 28.12.2013, s. 22.
(8) Dz.U. L 354 z 28.12.2013, s. 1.
(9) Dz.U. L 149 z 20.5.2014, s. 1.
(10) Dz.U. L 157 z 20.6.2017, s. 1.
(11) Dz.U. C 21 E z 28.1.2010, s. 11.
(12) Dz.U. C 236 E z 12.8.2011, s. 132.
(13) Dz.U. C 351 E z 2.12.2011, s. 119.
(14) Dz.U. C 99 E z 3.4.2012, s. 177.
(15) Dz.U. C 316 z 22.9.2017, s. 64.
(16) Dz.U. C 76 z 28.2.2018, s. 40.
(17) Teksty przyjęte, P8_TA(2017)0316.
(18) Komisja Europejska (29 czerwca 2017 r.), Europejski plan działania „Jedno zdrowie” na rzecz zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe, s. 10.
(19) Europejski plan działania „Jedno zdrowie” na rzecz zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe, s. 15.
(20) Tamże, s. 12.

Informacja prawna