Indiċi 
Testi adottati
L-Erbgħa, 14 ta' Novembru 2018 - StrasburguVerżjoni proviżorja
Rapport interim dwar il-Qafas Finanzjarju Pluriennali 2021-2027 - Il-pożizzjoni tal-Parlament bil-ħsieb ta' qbil
 Regoli dwar għajnuna mill-Istat: kategoriji ġodda ta' għajnuna mill-Istat *
 L-esportazzjoni tal-armi: l-implimentazzjoni tal-Pożizzjoni Komuni 2008/944/PESK
 L-għoti tas-setgħa lill-awtoritajiet tal-kompetizzjoni u li jiġi żgurat il-funzjonament tajjeb tas-suq intern ***I
 Kodiċi Ewropew għall-Komunikazzjonijiet Elettroniċi ***I
 Korp ta' Regolaturi Ewropej tal-Komunikazzjonijiet Elettroniċi ***I
 Standards tal-prestazzjoni tal-emissjonijiet tas-CO2 għall-vetturi tqal ġodda ***I
 Il-ħtieġa ta' mekkaniżmu komprensiv dwar id-Demokrazija, l-Istat tad-Dritt u d-Drittijiet Fundamentali
 Implimentazzjoni tal-ftehim ta' assoċjazzjoni tal-UE mal-Georgia
 Implimentazzjoni tal-ftehim ta' assoċjazzjoni tal-UE mal-Moldova

Rapport interim dwar il-Qafas Finanzjarju Pluriennali 2021-2027 - Il-pożizzjoni tal-Parlament bil-ħsieb ta' qbil
PDF 1010kWORD 117k
Riżoluzzjoni
Anness
Anness
Anness
Anness
Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-14 ta' Novembru 2018 dwar il-Qafas Finanzjarju Pluriennali 2021-2027 – Il-pożizzjoni tal-Parlament bil-ħsieb ta' ftehim (COM(2018)0322 – C8-0000/2018 – 2018/0166R(APP))
P8_TA-PROV(2018)0449A8-0358/2018

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-Artikoli 311, 312 u 323 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE),

–  wara li kkunsidra l-komunikazzjoni tal-Kummissjoni tat-2 ta' Mejju 2018 bit-titolu "Baġit Modern għal Unjoni li Tipproteġi, Tagħti s-Setgħa u Tiddefendi - Il-Qafas Finanzjarju Pluriennali għall-2021-2027" (COM(2018)0321),

–  wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni tat-2 ta' Mejju 2018 għal regolament tal-Kunsill li jistabbilixxi l-qafas finanzjarju pluriennali għas-snin mill-2021 sal-2027 (COM(2018)0322), u l-proposti tal-Kummissjoni tat-2 ta' Mejju 2018 dwar is-sistema ta' Riżorsi Proprji tal-Unjoni Ewropea (COM(2018)0325, COM(2018)0326, COM(2018)0327 u COM(2018)0328),

–  wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni tat-2 ta' Mejju 2018 għal Ftehim Interistituzzjonali bejn il-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni dwar dixxiplina baġitarja, dwar kooperazzjoni f'materji ta' baġit u dwar ġestjoni finanzjarja tajba (COM(2011)0323),

–  wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni tat-2 ta' Mejju 2018 għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill dwar il-protezzjoni tal-baġit tal-Unjoni f'każ ta' nuqqasijiet ġeneralizzati fir-rigward tal-istat tad-dritt fl-Istati Membri (COM(2018)0324),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tiegħu tal-14 ta' Marzu 2018 dwar "il-QFP li jmiss: Tħejjija tal-pożizzjoni tal-Parlament dwar il-QFP wara l-2020" u dwar "riforma tas-sistema ta' riżorsi proprji tal-Unjoni Ewropea"(1),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tat-30 ta' Mejju 2018 dwar il-Qafas Finanzjarju Pluriennali 2021-2027 u r-riżorsi proprji(2),

–  wara li kkunsidra r-ratifika tal-Ftehim ta' Pariġi min-naħa tal-Parlament Ewropew fl-4 ta' Ottubru 2016(3) u tal-Kunsill fil-5 ta' Ottubru 2016(4),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni 70/1 tal-Assemblea Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti, tal-25 ta' Settembru 2015, bit-titolu "Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development" (Nittrasformaw id-dinja tagħna: L-aġenda 2030 għall-iżvilupp sostenibbli), li daħlet fis-seħħ fl-1 ta' Jannar 2016,

–  wara li kkunsidra l-impenn kollettiv tal-UE li tilħaq il-mira tal-infiq ta' 0,7 % tal-introjtu nazzjonali gross (ING) fuq l-għajnuna uffiċjali għall-iżvilupp (ODA) fi ħdan il-qafas ta' żmien tal-aġenda ta' wara l-2015,

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tad-19 ta' Jannar 2017 dwar Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali(5),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 99(5) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra r-rapport interim tal-Kumitat għall-Baġits, l-opinjonijiet tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin, tal-Kumitat għall-Iżvilupp, tal-Kumitat għall-Kummerċ Internazzjonali, tal-Kumitat għall-Kontroll tal-Baġit, il-pożizzjoni fil-forma ta' emendi tal-Kumitat għall-Impjiegi u l-Affarijiet Soċjali u l-opinjonijiet tal-Kumitat għall-Ambjent, is-Saħħa Pubblika u s-Sikurezza tal-Ikel, tal-Kumitat għall-Industrija, ir-Riċerka u l-Enerġija, tal-Kumitat għat-Trasport u t-Turiżmu, tal-Kumitat għall-Iżvilupp Reġjonali, tal-Kumitat għall-Agrikoltura u l-Iżvilupp Rurali, tal-Kumitat għall-Kultura u l-Edukazzjoni, tal-Kumitat għall-Affarijiet Kostituzzjonali kif ukoll l-pożizzjoni fil-forma ta' emendi tal-Kumitat għad-Drittijiet tan-Nisa u l-Ugwaljanza bejn is-Sessi (A8-358/2018),

A.  billi, skont l-Artikolu 311 tat-TFUE, l-Unjoni jeħtiġilha tipprovdi għaliha nnifisha l-mezzi neċessarji sabiex tilħaq l-għanijiet tagħha u twettaq il-politiki tagħha;

B.  billi l-qafas finanzjarju pluriennali (QFP) 2014-2020 attwali ġie stabbilit, għall-ewwel darba, f'livell aktar baxx mill-predeċessur tiegħu, f'termini kemm tal-approprjazzjonijiet ta' impenn kif ukoll dawk ta' pagament; billi l-adozzjoni tardiva tal-QFP u tal-atti leġiżlattivi settorjali ħalliet impatt negattiv ħafna fuq l-implimentazzjoni tal-programmi l-ġodda;

C.  billi l-QFP malajr wera l-inadegwatezza tiegħu biex jagħti risposta għal serje ta' kriżijiet, impenji internazzjonali ġodda u sfidi politiċi ġodda li ma kinux ġew integrati u/jew antiċipati fil-mument tal-adozzjoni; billi, bl-għan li jiġi żgurat il-finanzjament meħtieġ, il-QFP iġġebbed sal-limiti tiegħu, inkluż rikors mingħajr preċedent għad-dispożizzjonijiet dwar il-flessibbiltà u għall-istrumenti speċjali, wara li ntużaw bis-sħiħ il-marġni disponibbli; billi programmi ta' prijorità għolja tal-UE dwar ir-riċerka u l-infrastruttura saħansitra tneħħew sentejn biss wara l-adozzjoni tagħhom;

D.  billi ntwera li r-reviżjoni ta' nofs it-terminu tal-QFP li tnediet fit-tmiem tal-2016 kienet imperattiva biex jitwessa' l-potenzjal tad-dispożizzjonijiet eżistenti dwar il-flessibbiltà, filwaqt li naqset milli tirrevedi l-limiti massimi tal-QFP; billi din ir-reviżjoni ġiet ivvalutata b'mod pożittiv kemm mill-Parlament kif ukoll mill-Kunsill;

E.  billi l-istabbiliment tal-QFP il-ġdid se jkun mument kruċjali għall-Unjoni ta' 27 Stat Membru, għaliex se jipprovdi l-possibbiltà li tiġi approvata viżjoni komuni u fit-tul u li tittieħed deċiżjoni dwar il-prijoritajiet politiċi futuri kif ukoll dwar il-kapaċità tal-Unjoni biex twettaqhom; billi l-QFP tal-2021-2027 għandu jipprovdi lill-Unjoni r-riżorsi meħtieġa biex issaħħaħ it-tkabbir ekonomiku sostenibbli, ir-riċerka u l-innovazzjoni, tirresponsabilizza liż-żgħażagħ, tindirizza b'mod effikaċi l-isfidi tal-migrazzjoni, tiġġieled kontra l-qgħad, il-faqar persistenti u l-esklużjoni soċjali, tqawwi l-koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali, tindirizza s-sostenibbiltà, it-telf ta' bijodiversità u t-tibdil fil-klima, issaħħaħ is-sigurtà u d-difiża tal-UE, tipproteġi l-fruntieri esterni tagħha u ssostni lill-pajjiżi ġirien;

F.  billi, fid-dawl tal-isfidi globali li l-Istati Membri ma jistgħux jegħlbu waħedhom, għandu jkun possibbli li jiġu rikonoxxuti l-beni komuni Ewropej u determinati s-setturi li fihom l-infiq ikun aktar effikaċi fil-livell Ewropew milli fil-livell nazzjonali, bil-għan li jiġu trasferiti r-riżorsi finanzjarji korrispondenti għal-livell tal-Unjoni u, għaldaqstant, li tissaħħaħ l-importanza strateġika tal-Unjoni mingħajr ma tiżdied neċessarjament in-nefqa pubblika kumplessiva;

G.  billi fit-2 ta' Mejju 2018, il-Kummissjoni ppreżentat sensiela ta' proposti leġiżlattivi dwar il-QFP tal-2021-2027 u dwar ir-riżorsi proprji tal-UE, segwiti minn proposti leġiżlattivi għall-istabbiliment ta' programmi u strumenti ġodda tal-UE;

1.  Jenfasizza li l-QFP tal-2021-2027 irid jiggarantixxi r-responsabbiltà u l-kapaċità tal-Unjoni li taqdi l-bżonnijiet emerġenti, l-impenji internazzjonali l-ġodda u tilqa' għall-isfidi addizzjonali, u tilħaq il-prijoritajiet u l-objettivi politiċi tagħha; jindika l-problemi serji marbuta mal-finanzjament baxx tal-QFP tal-2014-2020 u jtenni l-ħtieġa li tiġi evitata ripetizzjoni tal-iżbalji preċedenti billi mill-bidu nett jiġi żgurat baġit qawwi u kredibbli tal-UE għall-benefiċċju taċ-ċittadini matul il-perjodu tas-seba' snin li jmiss;

2.  Jikkunsidra li l-proposti tal-Kummissjoni dwar il-QFP tal-2021-2027 u s-sistema tar-riżorsi proprji tal-Unjoni jirrappreżentaw il-punt tat-tluq għan-negozjati li jmiss; jesprimi l-pożizzjoni tiegħu dwar dawn il-proposti, b'antiċipazzjoni tal-mandat ta' negozjar tal-Kunsill li għadu mhuwiex disponibbli;

3.  Jissottolinja li l-proposta tal-Kummissjoni li tirrigwarda l-livell globali tal-QFP li jmiss, stabbilit f'1,08 % tal-ING tal-UE-27 (1,11 % wara l-integrazzjoni tal-Fond Ewropew għall-Iżvilupp), tirrappreżenta, f'termini ta' perċentwal tal-ING, tnaqqis f'termini reali meta mqabbel mal-QFP attwali; jikkunsidra li l-livell tal-QFP propost mhux se jippermetti lill-Unjoni tonora l-impenji politiċi tagħha u tagħti risposta għall-isfidi importanti li għandha quddiemha; għandu, għalhekk, il-ħsieb li jinnegozja ż-żieda meħtieġa;

4.  Jistqarr, barra minn hekk, l-oppożizzjoni tiegħu għal kwalunkwe tnaqqis fil-livell tal-politiki konsolidati tal-UE, bħall-politika ta' koeżjoni tal-UE u l-politika agrikola komuni (PAK); jopponi b'mod partikolari kwalunkwe tnaqqis radikali li se jħalli impatt negattiv fuq in-natura u l-objettivi stess ta' dawn il-politiki, bħat-tnaqqis propost għall-Fond ta' Koeżjoni jew għall-Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali; jopponi, f'dan il-kuntest, il-proposta li jitnaqqas il-Fond Soċjali Ewropew Plus (FSE+) minkejja l-kamp ta' applikazzjoni mwessa' tiegħu, u l-integrazzjoni tal-erba' programmi soċjali fis-seħħ, partikolarment l-Inizjattiva favur l-Impjieg taż-Żgħażagħ;

5.  Jissottolinja, barra minn hekk, l-importanza tal-prinċipji orizzontali li għandhom jirfdu l-QFP u l-politiki relatati kollha tal-UE; jafferma mill-ġdid, f'dan il-kuntest, il-pożizzjoni tiegħu li l-UE jeħtiġilha tonora l-impenn tagħha biex tkun minn ta' quddiem nett fl-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli u jiddeplora n-nuqqas ta' impenn ċar u viżibbli għal dak il-għan fil-proposti tal-QFP; jitlob, għalhekk, l-integrazzjoni tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli fil-politiki u fl-inizjattivi kollha tal-UE tal-QFP li jmiss; jenfasizza barra minn hekk li l-programmi kollha fl-ambitu tal-QFP li jmiss għandhom ikunu konformi mal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali; jisħaq fuq l-importanza li jintlaħqu l-objettivi rigward il-Pilastru Ewropew tad-Drittijiet Soċjali, l-eliminazzjoni tad-diskriminazzjoni, anki fil-konfront tal-persuni LGBTI, u l-ħolqien ta' portafoll għall-minoranzi, fosthom ir-Rom, li dawn l-aspetti kollha huma indispensabbli biex jiġu rispettati l-impenji li daħlet għalihom l-UE biex toħloq Ewropa inklużiva; jissottolinja li, biex tirrispetta l-obbligi tagħha fl-ambitu tal-Ftehim ta' Pariġi, il-kontribut tal-UE biex tilħaq l-objettivi tal-klima għandu jilħaq tal-anqas il-25 % tan-nefqa fil-perjodu tal-QFP 2021-2027, u jiżdied mill-aktar fis possibbli, u sa mhux aktar tard mill-2027, għal 30 %;

6.  Jiddispjaċih, f'dan il-kuntest, li, minkejja d-dikjarazzjoni konġunta dwar l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri mehmuża mar-Regolament dwar il-QFP 2014-2020, ma sarx progress sinifikanti f'dan l-ambitu u li l-Kummissjoni ma qisitx l-implimentazzjoni tagħha waqt ir-rieżami ta' nofs it-terminu tal-QFP; jiddispjaċih ħafna li l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri ngħatat għalkollox il-ġenb fil-proposta marbuta mal-QFP u jiddeplora n-nuqqas ta' għanijiet, rekwiżiti u indikaturi ċari fil-qasam tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri fil-proposti dwar il-politiki rilevanti tal-UE; jitlob li l-proċeduri baġitarji annwali jevalwaw u jintegraw l-impatt globali tal-politiki tal-UE fuq l-ugwaljanza bejn il-ġeneri (ibbaġitjar sensittiv għal kwistjonijiet ta' ġeneru); jistenna li l-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni juru impenn imġedded favur l-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri fil-QFP li jmiss, b'monitoraġġ effikaċi tal-implimentazzjoni tagħha anki waqt ir-reviżjoni ta' nofs it-terminu tal-QFP;

7.  Jissottolinja li l-QFP li jmiss għandu jissejjes fuq aktar obbligu ta' rendikont, semplifikazzjoni, viżibbiltà, trasparenza u fuq il-baġitjar abbażi tal-prestazzjoni; ifakkar, f'dan il-kuntest, fil-bżonn li l-infiq futur ikun aktar iċċentrat fuq il-prestazzjoni u r-riżultati, fuq il-bażi ta' objettivi ta' prestazzjoni rilevanti u ta' definizzjoni komprensiva u kondiviża tal-valur miżjud Ewropew; jitlob lill-Kummissjoni, fid-dawl tal-prinċipji orizzontali hawn fuq imsemmija, tissemplifika l-obbligu ta' rapportar tal-prestazzjoni, testendih għal approċċ kwalitattiv li jinkludi indikaturi ambjentali u u soċjali u tippreżenta b'mod ċar l-informazzjoni dwar l-isfidi ewlenin li l-UE għad trid tegħleb;

8.  Huwa konxju tal-isfidi serji li magħhom l-Unjoni qiegħda tħabbat wiċċha u jassumi bis-sħiħ ir-responsabbiltà tiegħu biex jiżgura, fi żmien xieraq, baġit li jkun proporzjonat għall-ħtiġijiet, l-aspettattivi u t-tħassib taċ-ċittadini tal-UE; huwa lest li jidħol minnufih f'negozjati mal-Kunsill, sabiex itejjeb il-proposti tal-Kummissjoni u jfassal QFP realistiku;

9.  Ifakkar li l-pożizzjoni tal-Parlament diġà hija stabbilita b'mod ċar fir-riżoluzzjonijiet tiegħu tal-14 ta' Marzu u tat-30 ta' Mejju 2018, li jikkostitwixxu l-pożizzjoni politika tiegħu għall-QFP tal-2021-2027 u għar-riżorsi proprji; ifakkar li dawn ir-riżoluzzjonijiet ġew adottati b'maġġoranzi kbar ħafna, li juru l-unità u t-tħejjija tal-Parlament għan-negozjati li ġejjin;

10.  Jistenna, għalhekk, li l-QFP jingħata prijorità assoluta fl-aġenda politika tal-Kunsill u jiddispjaċih li sa issa ma ġie osservat l-ebda progress sinifikanti; jemmen li l-laqgħat regolari bejn il-presidenzi suċċessivi tal-Kunsill u t-tim tan-negozjati tal-Parlament għandhom ikunu intensifikati u jwittu t-triq għal negozjati uffiċjali; jistenna li jintlaħaq ftehim pożittiv qabel l-elezzjonijiet tal-Parlament Ewropew tal-2019, sabiex jiġi evitat li t-tnedija tal-programmi l-ġodda tiġi ostakolata minħabba l-adozzjoni tardiva tal-qafas finanzjarju, kif ġara fil-passat; jissottolinja li dan il-kalendarju se jippermetti lill-Parlament Ewropew, li jkun għadu kif ġie elett, jaġġusta l-QFP tal-2021-2027 matul ir-reviżjoni obbligatorja ta' nofs it-terminu;

11.  Ifakkar li d-dħul u n-nefqa għandhom jiġu ttrattati bħala pakkett wieħed fin-negozjati li jmiss; jenfasizza, għalhekk, li ma jista' jintlaħaq l-ebda ftehim dwar il-QFP tal-futur mingħajr ma jsir progress korrispondenti fuq ir-riżorsi proprji l-ġodda tal-Unjoni;

12.  Jenfasizza li l-elementi kollha tal-pakkett tal-QFP/riżorsi proprji, u b'mod partikolari ċ-ċifri tal-QFP, għandhom jibqgħu fuq il-mejda tan-negozjati sakemm jintlaħaq ftehim definittiv; ifakkar, f'dan ir-rigward, fil-pożizzjoni kruċjali tal-Parlament dwar il-proċedura li twassal għall-adozzjoni tar-Regolament attwali tal-QFP u r-rwol dominanti li l-Kunsill Ewropew assuma f'dan il-proċess billi jieħu deċiżjoni b'mod irrevokabbli dwar għadd ta' elementi, inklużi l-limiti massimi tal-QFP u diversi dispożizzjonijiet settorjali relatati mal-politika li jiksru kemm l-ispirtu kif ukoll l-ittra tat-trattati; huwa partikolarment imħasseb dwar il-fatt li l-ewwel elementi tal-hekk imsejħa "kaxex ta' negozjar" tal-QFP imħejjija mill-Presidenza tal-Kunsill isegwu l-istess loġika u fihom kwistjonijiet li għandhom ikunu suġġetti għal proċedura ta' kodeċiżjoni bejn il-Kunsill u l-Parlament fl-adozzjoni tal-leġiżlazzjoni relatat mal-ħolqien ta' programmi ġodda tal-UE; biħsiebu, għaldaqstant, jadatta l-istrateġija tiegħu f'dan is-sens;

13.  Iqis li r-rekwiżit ta' unanimità għall-adozzjoni u għar-reviżjoni tar-Regolament dwar il-QFP jirrappreżenta impediment reali għall-proċess; jitlob li l-Kunsill Ewropew jattiva l-klawsola passerelle prevista fl-Artikolu 312(2) tat-TFUE ħalli l-Kunsill jitħalla jadotta r-Regolament dwar il-QFP b'maġġoranza kwalifikata;

14.  Jadotta din ir-riżoluzzjoni bil-għan li jiddeskrivi l-mandat ta' negozjar tiegħu dwar kull aspett tal-proposti tal-Kummissjoni, inklużi emendi konkreti kemm għar-Regolament propost dwar il-QFP kif ukoll għall-Ftehim Interistituzzjonali (FII); jippreżenta, barra minn hekk, tabella biċ-ċifri għal kull politika u programm tal-UE, fuq il-bażi tal-pożizzjonijiet tal-Parlament li diġà ġew adottati f'riżoluzzjonijiet preċedenti relatati mal-QFP; jenfasizza li dawn iċ-ċifri se jagħmlu parti wkoll mill-mandat tal-Parlament għan-negozjati leġiżlattivi li jmiss li jwasslu għall-adozzjoni tal-programmi tal-UE għall-perjodu ta' bejn l-2021 u l-2027;

A.TALBIET RELATATI MAL-QFP

15.  Jitlob, għalhekk, li l-Kunsill iqis b'mod xieraq il-pożizzjonijiet li ġejjin tal-Parlament, bil-għan li jinkiseb riżultat pożittiv fin-negozjati tal-QFP tal-2021-2027 u li tinkiseb l-approvazzjoni tal-Parlament f'konformità mal-Artikolu 312 tat-TFUE;

Ċifri

16.  Jikkonferma mill-ġdid il-pożizzjoni formali tiegħu li l-livell tal-QFP tal-2021-2027 għandu jiġi ffissat għal EUR 1 324,1 biljun fi prezzijiet tal-2018, li jirrappreżenta 1,3 % tal-ING tal-UE-27, sabiex jiġi żgurat il-livell ta' finanzjament meħtieġ għal politiki ewlenin tal-UE li se jippermettulhom iwettqu l-missjoni u l-objettivi tagħhom;

17.  Jitlob, f'dan il-kuntest, li dan il-livell ta' finanzjament li ġej ikun garantit għall-programmi u għall-politiki tal-UE, ippreżentat f'ordni li jirrifletti l-istruttura tal-QFP, kif ipproponiet il-Kummissjoni, u riprodott fit-tabella dettaljata (Annessi III u IV ta' din ir-riżoluzzjoni); jitlob li l-limiti massimi tal-impenji u tal-pagamenti rilevanti jiġu aġġustati f'dan is-sens, kif stabbilit fl-Anness 1 ta' din ir-riżoluzzjoni:

   i. jiżdied il-baġit għal Orizzont Ewropa biex jilħaq EUR 120 biljun fi prezzijiet tal-2018;
   ii. tiżdied l-allokazzjoni għall-Fond InvestEU sabiex tirrifletti aħjar il-livell tal-2014-2020 tal-istrumenti finanzjarji integrati fil-programm il-ġdid;
   iii. jiżdied il-livell ta' finanzjament għall-infrastrutturi tat-trasport permezz tal-programm Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (FNE-Trasport);
   iv. jirdoppja l-finanzjament speċifiku għall-SMEs (meta mqabbel ma' COSME) fi programm ta' suq uniku, bil-għan li jiżdied l-aċċess tagħhom għas-swieq, jitjiebu l-kundizzjonijiet ta' negozju u l-kompetittività tal-impriżi, u tkun promossa l-imprenditorija;
   v. ikompli jiżdied il-programm ta' suq uniku biex jiffinanzja objettiv ġdid relatat mas-sorveljanza tas-suq;
   vi. jirdoppja l-livell propost ta' finanzjament għall-programm tal-UE dwar il-ġlieda kontra l-frodi, u jiżdied il-livell ta' finanzjament għall-programm FISCALIS;
   vii. tiġi introdotta allokazzjoni speċifika favur it-turiżmu sostenibbli;
   viii. ikompli jissaħħaħ il-programm spazjali Ewropew, speċjalment biex jissaħħu l-SSA / GOVSATCOM kif ukoll Copernicus;
   ix. jinżamm il-finanzjament tal-politika ta' koeżjoni għall-UE-27 fil-livell tal-baġit tal-2014-2020 f'termini reali;
   x. jirduppjaw ir-riżorsi biex jiġi indirizzat il-qgħad fost iż-żgħażagħ fil-FSE+ (meta mqabbel mal-programm attwali bl-isem Inizjattiva favur l-Impjiegi taż-Żgħażagħ) filwaqt li jiġu żgurati l-effikaċja u l-valur miżjud tal-iskema;
   xi. tiġi introdotta allokazzjoni speċifika (EUR 5,9 biljun) għall-Garanzija għat-Tfal, biex il-faqar fost it-tfal jiġi indirizzat kemm fi ħdan l-UE kif ukoll permess tal-azzjonijiet esterni tagħha;
   xii. jittriplika l-baġit attwali għall-programm Erasmus+;
   xiii. jiġi żgurat livell suffiċjenti ta' finanzjament għall-programm DiscoverEU (Interrail);
   xiv. jiżdied il-finanzjament attwali għall-programm Ewropa Kreattiva;
   xv. jiżdied il-finanzjament attwali għall-programm "Drittijiet u Valuri" u tiġi introdotta allokazzjoni speċifika għal linja ġdida relatata mal-valuri tal-Unjoni (tal-anqas EUR 500 miljun), b'risq l-organizzazzjonijiet tas-soċjetà ċivili li jippromwovu l-valuri fundamentali u d-demokrazija fl-UE fil-livell lokali u f'dak nazzjonali;
   xvi. jinżamm il-finanzjament tal-politika agrikola komuni (PAK) għall-UE-27 fil-livell tal-baġit tal-2014-2020 f'termini reali, filwaqt li jiġi jiddaħħal fil-baġit l-ammont inizjali tar-riżerva agrikola;
   xvii. jissaħħaħ b'10 % il-livell tal-Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd, f'konformità mal-missjoni l-ġdida tiegħu fir-rigward tal-ekonomija blu;
   xviii. jirdoppja l-finanzjament attwali għall-programm Life+, inklużi pakketti ddedikati għall-bijodiversità u għall-ġestjoni tan-netwerk Natura 2000;
   xix. tiġi introdotta allokazzjoni speċifika (EUR 4,8 biljun) għal Fond għal Tranżizzjoni Enerġetika Ġusta ġdid biex jindirizza l-impatti soċjetali, soċjoekonomiċi u ambjentali fuq il-ħaddiema u l-komunitajiet milquta negattivament mit-tranżizzjoni mid-dipendenza mill-faħam u mill-karbonju;
   xx. jissaħħaħ/jissaħħu l-istrument(i) li jappoġġja(w) il-politiki tal-viċinat u tal-iżvilupp (EUR 3,5 biljun) sabiex ikompli jingħata kontribut biex jiġi ffinanzjat pjan ta' investiment għall-Afrika;
   xxi. jerġa' jinġieb tal-anqas il-livell tal-2020 għall-aġenziji kollha, filwaqt li jiġi difiż il-livell ogħla propost mill-Kummissjoni, anki għall-aġenziji li ġewlhom fdati kompetenzi u responsabbiltajiet ġodda, u li jintalab approċċ komprensiv rigward il-finanzjament permezz tat-tariffi;
   xxii. jinżamm il-livell tal-finanzjament 2014-2020 għal bosta programmi tal-UE (eż. dwar id-diżattivazzjoni nukleari, il-kooperazzjoni mal-pajjiżi u territorji extra-Ewropej), anki għal dawk li għalihom saru proposti għal fużjoni fi programmi akbar (eż. dwar l-assistenza għal dawk l-aktar fil-bżonn, is-saħħa, id-drittijiet tal-konsumatur) u għal dawk li għalihom il-proposta tal-Kummissjoni tirrappreżenta b'hekk tnaqqis f'termini reali;
   xxiii. jiġu ffissati, suġġett għall-bidliet imsemmijin hawn fuq, il-pakketti finanzjarji tal-programmi l-oħrajn kollha fil-livell propost mill-Kummissjoni, anki għall-FNE-Enerġija, għall-FNE-Diġitali, għall-programm Ewropa Diġitali, għall-Fond Ewropew għad-Difiża u għall-għajnuna umanitarja;

18.  Għandu l-ħsieb li jiżgura livell ta' finanzjament suffiċjenti abbażi tal-proposta tal-Kummissjoni għall-"Migrazzjoni u Ġestjoni tal-Fruntieri" (intestatura 4) u s-"Sigurtà u Difiża" li tinkludi r-Rispons għall-Kriżijiet (intestatura 5); jafferma mill-ġdid il-pożizzjoni tiegħu li ilu jħaddan skont liema l-prijoritajiet politiċi addizzjonali għandhom jingħaqdu flimkien ma' mezzi finanzjarji addizzjonali, sabiex ma ssirx ħsara għall-politiki u għall-programmi eżistenti u għall-finanzjament tagħhom skont il-QFP il-ġdid;

19.  Għandu l-ħsieb li jiddefendi l-proposta tal-Kummissjoni dwar l-iżgurar ta' livell suffiċjenti ta' finanzjament għal amministrazzjoni pubblika Ewropea b'saħħitha, effiċjenti u ta' kwalità għolja għas-servizz taċ-ċittadini Ewropej kollha; ifakkar li, matul il-QFP attwali, l-istituzzjonijiet u l-aġenziji deċentralizzati tal-UE implimentaw tnaqqis ta' 5 % fil-persunal u jemmen li dawn ma għandhom ikunu suġġetti għall-ebda tnaqqis ieħor li jostakola b'mod dirett ir-realizzazzjoni tal-politiki tal-Unjoni; itenni, għal darb'oħra, l-oppożizzjoni qawwija tiegħu għar-ripetizzjoni tal-hekk imsejħa riżerva ta' riallokazzjoni għall-aġenziji;

20.  Huwa determinat li jevita kriżi oħra tal-pagamenti fl-ewwel snin tal-QFP tal-2021-2027, kif kien il-każ matul il-perjodu attwali; iqis li l-limitu massimu kumplessiv tal-pagamenti jrid jieħu kont tal-volum bla preċedenti ta' impenji pendenti fi tmiem l-2020 – li d-daqs stmat tagħhom għadu qiegħed jikber b'mod kostanti minħabba dewmien konsiderevoli fl-implimentazzjoni – li għandhom ikunu saldati fl-ambitu tal-QFP li jmiss; jitlob, għaldaqstant, li l-livell globali tal-pagamenti kif ukoll il-limiti massimi annwali tal-pagamenti, b'mod partikolari fil-bidu tal-perjodu, ikunu ffissati f'livell xieraq li jqis din is-sitwazzjoni wkoll; għandu l-ħsieb li jaċċetta biss diskrepanza limitata u ġustifikata tajjeb bejn l-impenji u l-pagamenti għall-QFP li jmiss;

21.  Jippreżenta, fuq din il-bażi, tabella fl-Anness III u IV ta' din ir-riżoluzzjoni li tistabbilixxi ċ-ċifri eżatti proposti għal kull politika u programm tal-UE; jiddikjara li, għal finijiet ta' tqabbil, għandu l-ħsieb li jżomm l-istruttura tal-programmi individwali tal-UE kif ġie propost mill-Kummissjoni, mingħajr l-ebda preġudizzju għal bidliet possibbli li jistgħu jintalbu matul il-proċedura leġiżlattiva li twassal għall-adozzjoni ta' dawn il-programmi;

Reviżjoni ta' nofs it-terminu

22.  Jissottolinja l-ħtieġa li tinżamm reviżjoni ta' nofs it-terminu tal-QFP, li tibni fuq il-preċedent pożittiv stabbilit fil-qafas attwali, u jitlob li jkun hemm:

   i. reviżjoni ta' nofs it-terminu obbligatorja u ġuridikament vinkolanti, li tkun is-segwitu ta' rieżami tal-funzjonament tal-QFP u li tqis valutazzjoni tal-progress li jsir lejn l-objettiv klimatiku, l-integrazzjoni tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli u tal-ugwaljanza bejn il-ġeneri, tal-impatt tal-miżuri ta' semplifikazzjoni fuq il-benefiċjarji;
   ii. il-proposta tal-Kummissjoni rilevanti li għandha tiġi ppreżentata f'ħin utli għal-laqgħa li jmiss tal-Parlament u tal-Kummissjoni biex isir aġġustament sinifikanti tal-qafas tal-2021-2027, u mhux aktar tard mill-1 ta' Lulju 2023;
   iii. il-pakketti nazzjonali allokati minn qabel ma għandhomx jitnaqqsu permezz ta' din ir-reviżjoni;

Flessibbiltà

23.  Jilqa' pożittivament il-proposti tal-Kummissjoni dwar il-flessibbiltà, li jirrappreżentaw bażi tajba għan-negozjati; jaqbel mal-arkitettura ġenerali tal-mekkaniżmi tal-flessibbiltà fil-QFP tal-2021-2027; jenfasizza li l-istrumenti speċjali għandhom missjonijiet differenti u jirrispondu għal bżonnijiet differenti, u jopponi kull tentattiv ta' fużjoni tagħhom; jappoġġja bil-qawwa d-dispożizzjoni ċara skont liema kemm l-approprjazzjonijiet ta' impenn kif ukoll dawk ta' pagament li jirriżultaw mill-użu ta' strumenti speċjali għandhom jiddaħħlu fil-baġit oltre l-limiti massimi rilevanti tal-QFP, kif ukoll it-tneħħija ta' kwalunkwe ffissar ta' limitu massimu għall-aġġustamenti li jirriżultaw mill-marġni globali għall-pagamenti; jitlob li jiġi introdott titjib addizzjonali, fost oħrajn, dawn li ġejjin:

   i. ir-rikostituzzjoni tar-riżerva tal-Unjoni b'ammont ekwivalenti għad-dħul li jirriżulta mill-multi u mill-penali;
   ii. l-użu mill-ġdid immedjat tad-diżimpenji li jkunu saru matul is-sena n-2, inklużi dawk li jirriżultaw mill-impenji li jkunu saru fil-QFP attwali;
   iii. it-tqegħid għad-dispożizzjoni tal-ammonti dekaduti tal-istrumenti speċjali għall-istrumenti speċjali u mhux biss għall-Istrument ta' Flessibbiltà;
   iv. allokazzjoni akbar għall-Istrument ta' Flessibbiltà, għar-Riżerva ta' Għajnuna f'Emerġenza, għall-Fond ta' Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea u għall-Marġni ta' Kontinġenza, meta dan tal-aħħar ma jkollux tpaċija obbligatorja.

Tul ta' żmien

24.  Jissottolinja l-ħtieġa li t-tul ta' żmien tal-QFP jgħaddi progressivament għal perjodu ta' 5+5, b'reviżjoni ta' nofs it-terminu obbligatorja; jaċċetta li l-QFP li jmiss għandu jkun stabbilit għal perjodu ta' seba' snin bħala soluzzjoni ta' tranżizzjoni li għandha tiġi applikata għall-aħħar darba; jistenna li l-arranġamenti dettaljati marbuta mal-implimentazzjoni ta' qafas 5+5 jiġu approvati f'ħin utli għar-reviżjoni ta' nofs it-terminu tal-QFP tal-2021-2027;

Struttura

25.  Jaċċetta l-istruttura ġenerali ta' seba' intestaturi tal-QFP, kif ġie propost mill-Kummissjoni, li fil-biċċa l-kbira tikkorrispondi għall-proposta tal-Parlament stess; jikkunsidra li din l-istruttura tippermetti aktar trasparenza, ittejjeb il-viżibbiltà tan-nefqa tal-UE, filwaqt li żżomm il-grad meħtieġ ta' flessibbiltà; jaqbel, barra minn hekk, mal-ħolqien ta' "raggruppamenti ta' programmi" li huma mistennija li jwasslu għal semplifikazzjoni u razzjonalizzazzjoni sinifikanti tal-istruttura tal-baġit tal-UE u l-allinjament ċar tagħha mal-intestaturi tal-QFP;

26.  Jinnota li l-Kummissjoni tipproponi li tnaqqas l-għadd ta' programmi tal-UE b'aktar minn terz; jenfasizza li l-pożizzjoni tal-Parlament fir-rigward tal-istruttura u l-kompożizzjoni tas-37 programm il-ġdid se jkunu ddeterminati matul l-adozzjoni tal-atti leġiżlattivi settorjali rilevanti; jistenna, f'kull każ, li n-nomenklatura proposta tal-baġit tirrifletti l-komponenti differenti kollha ta' kull programm, b'tali mod li jiżgura t-trasparenza u jipprovdi l-livell ta' informazzjoni meħtieġ biex l-awtorità baġitarja tistabbilixxi l-baġit annwali u tissorvelja l-implimentazzjoni tiegħu;

Unità tal-baġit

27.  Jilqa' pożittivament l-integrazzjoni proposta tal-Fond Ewropew għall-Iżvilupp fil-baġit tal-Unjoni, li tagħti tweġiba għal talba li kienet ilha ssir mill-Parlament għall-istrumenti kollha li ma jiġux inklużi fil-baġit; ifakkar li l-prinċipju tal-unità, skont liema l-partiti kollha tad-dħul u tan-nefqa tal-Unjoni jintwerew fil-baġit, huwa kemm rekwiżit tat-Trattat kif ukoll prekundizzjoni bażika tad-demokrazija;

28.  Jikkontesta, għalhekk, il-loġika u l-ġustifikazzjoni tal-istabbiliment ta' strumenti barra l-baġit, fatt li jipprevjeni s-sorveljanza parlamentari tal-finanzi pubbliċi u jimmina t-trasparenza tat-teħid ta' deċiżjonijiet; jikkunsidra li d-deċiżjonijiet biex jiġu stabbiliti dawn l-istrumenti jeskludu l-Parlament fir-responsabbiltà tripliċi tiegħu bħala awtorità leġiżlattiva, baġitarja u ta' kontroll; jikkunsidra li, jekk jitqiesu neċessarji eċċezzjonijiet biex jintlaħqu objettivi speċifiċi, pereżempju permezz ta' strumenti finanzjarji jew fondi fiduċjarji, dawn għandhom ikunu totalment trasparenti, debitament ġustifikati minn addizzjonalità u valur miżjud murija bil-provi, u sostnuti minn proċeduri deċiżjonali sodi u minn dispożizzjonijiet fil-qasam tal-obbligu ta' rendikont;

29.  Jenfasizza, madankollu, li l-integrazzjoni ta' dawn l-istrumenti fil-baġit tal-UE ma għandhiex tirriżulta fi tnaqqis tal-finanzjament tal-politiki u tal-programmi l-oħra tal-UE; jissottolinja, għalhekk, il-ħtieġa li jiġi deċiż il-livell globali tal-QFP li jmiss mingħajr ma tiġi kkalkolata l-allokazzjoni ta' 0,03 % tal-ING tal-UE li tikkorrispondi għall-Fond Ewropew għall-Iżvilupp, li għandu jiżdied flimkien mal-limiti massimi miftiehma;

30.  Jenfasizza li l-limiti massimi tal-QFP ma għandhomx jostakolaw il-finanzjament tal-objettivi politiċi tal-Unjoni permezz tal-baġit tal-Unjoni; jistenna, għalhekk, li tiġi żgurata reviżjoni 'l fuq tal-limiti massimi tal-QFP kull meta tkun meħtieġa għall-finanzjament ta' objettivi politiċi ġodda, mingħajr ma jsir rikors għal metodi ta' finanzjament intergovernattiv;

B.KWISTJONIJIET LEĠIŻLATTIVI

Stat tad-Dritt

31.  Jisħaq fuq l-importanza tal-mekkaniżmu l-ġdid li jiżgura r-rispett għall-valuri stipulati fl-Artikolu 2 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE), fejn l-Istati Membri li ma jirrispettawhomx għandhom ikunu soġġetti għal konsegwenzi finanzjarji; iwissi, madankollu, li l-benefiċjarji finali tal-baġit tal-Unjoni bl-ebda mod ma għandhom jiġu affettwati mill-fatt li l-gvern tagħhom jinjora d-drittijiet fundamentali u l-istat tad-dritt; jissottolinja, għalhekk, li dawn il-miżuri ma għandhomx jaffettwaw l-obbligu tal-entitajiet tal-gvern jew tal-Istati Membri li jagħmlu pagamenti lill-benefiċjarji finali jew lir-riċevituri;

Proċedura leġiżlattiva ordinarja u atti delegati

32.  Jisħaq li l-objettivi tal-programm u l-prijoritajiet ta' nfiq, l-allokazzjonijiet finanzjarji, l-eliġibbiltà, il-kriterji tal-għażla u tal-għoti, il-kundizzjonijiet, id-definizzjonijiet, u l-metodi ta' kalkolu għandhom jiġu determinati fil-leġiżlazzjoni rilevanti, b'osservanza sħiħa tal-prerogattivi tal-Parlament bħala koleġiżlatur; jissottolinja li, meta tali miżuri, li jistgħu jinvolvu għażliet importanti ta' politika, ma jiġux inklużi fl-att bażiku, huma għandhom jiġu adottati permezz ta' atti delegati; huwa tal-fehma, f'dan il-kuntest, li l-programmi ta' ħidma pluriennali u/jew annwali b'mod ġenerali għandhom jiġu adottati permezz ta' atti delegati;

33.  Jiddikjara l-intenzjoni tal-Parlament, kull meta jkun meħtieġ, li jsaħħaħ id-dispożizzjonijiet dwar il-governanza, l-obbligu ta' rendikont, it-trasparenza u s-sorveljanza parlamentari, dwar l-għoti ta' setgħa lill-awtoritajiet lokali u reġjonali u lis-sħab tagħhom, kif ukoll dwar l-involviment tal-NGOs u tas-soċjetà ċivili fil-ġenerazzjoni li jmiss ta' programmi; beħsiebu wkoll itejjeb u jiċċara, fejn meħtieġ, il-koerenza u s-sinerġiji bejn u fi ħdan id-diversi fondi u politiki; jirrikonoxxi l-ħtieġa għal aktar flessibbiltà fl-allokazzjoni tar-riżorsi fi ħdan ċerti programmi, iżda jisħaq li dan ma għandux isir għad-detriment tal-objettivi ta' politika oriġinali u fit-tul tagħhom, tal-prevedibbiltà u tad-drittijiet tal-Parlament;

Klawżoli ta' rieżami

34.  Jindika li fil-programmi u fl-istrumenti individwali tal-QFP għandhom jiġu inklużi klawżoli ta' rieżami dettaljati u effettivi, sabiex jiġi żgurat li jsiru valutazzjonijiet sinifikanti tagħhom u li sussegwentement il-Parlament ikun involut bis-sħiħ f'kull deċiżjoni li tittieħed dwar l-adattamenti meħtieġa;

Proposti leġiżlattivi

35.  Jistieden lill-Kummissjoni tippreżenta l-proposti leġiżlattivi rilevanti oltre dawk li diġà ressqet, u b'mod partikolari proposta għal regolament li jistabbilixxi Fond ta' Tranżizzjoni Ġusta tal-Enerġija kif ukoll programm speċifiku dwar it-turiżmu sostenibbli; jappoġġja, barra minn hekk, l-introduzzjoni tal-Garanzija Ewropea għat-Tfal fl-FSE+, l-integrazzjoni ta' linja ta' valuri speċifika tal-Unjoni fil-programm dwar id-Drittijiet u l-Valuri, kif ukoll reviżjoni tar-Regolament li jistabbilixxi l-Fond ta' Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea; jiddispjaċih li l-proposti rilevanti tal-Kummissjoni ma jinkludux miżuri li jirrispondu għar-rekwiżiti tal-Artikolu 174 tat-TFUE fir-rigward tar-reġjuni tat-tramuntana mbiegħda b'densità ta' popolazzjoni baxxa ħafna, u reġjuni insulari, transkonfinali u muntanjużi; jikkunsidra li reviżjoni tar-Regolament Finanzjarju għandha tiġi proposta wkoll kull meta jkun hemm il-ħtieġa bħala riżultat tan-negozjati tal-QFP;

C.RIŻORSI PROPRJI

36.  Jisħaq li s-sistema attwali tar-Riżorsi Proprji hija kumplessa ħafna, mhijiex ġusta u lanqas trasparenti, u hija totalment inkomprensibbli għaċ-ċittadini tal-UE; jitlob għal darb'oħra biex ikun hemm sistema simplifikata li ċ-ċittadini tal-UE jkunu jistgħu jifhmu aħjar;

37.  Jilqa', f'dan il-kuntest, is-sett ta' proposti tal-Kummissjoni adottati fit-2 ta' Mejju 2018 dwar sistema ġdida ta' Riżorsi Proprji bħala pass importanti lejn riforma aktar ambizzjuża; jistieden lill-Kummissjoni tqis l-Opinjoni Nru 5/2018 tal-Qorti Ewropea tal-Awdituri dwar il-proposta tal-Kummissjoni dwar is-sistema l-ġdida ta' Riżorsi Proprji tal-Unjoni Ewropea, li tissottolinja li hemm bżonn ta' kalkolu aħjar u simplifikazzjoni ulterjuri tas-sistema;

38.  Ifakkar fil-fatt li l-introduzzjoni ta' Riżorsi Proprji ġodda għandu jkollha għan doppju: l-ewwel nett, biex ikun hemm tnaqqis sostanzjali fil-proporzjon tal-kontribuzzjonijiet ibbażati fuq l-ING, u t-tieni nett, biex jiġi garantit il-finanzjament adegwat tal-infiq tal-UE taħt il-QFP ta' wara l-2020;

39.  Jappoġġja l-modernizzazzjoni ssuġġerita tar-Riżorsi Proprji eżistenti, li timplika li:

   jinżammu d-dazji doganali bħala Riżorsi Proprji tradizzjonali għall-UE, filwaqt li jitnaqqas il-perċentwal li jżommu l-Istati Membri bħala "kost tal-ġbir" u jmorru lura għar-rata inizjali ta' 10 %;
   tiġi ssimplifikata r-Riżorsa Proprja bbażata fuq it-Taxxa fuq il-Valur Miżjud, jiġifieri, tiġi introdotta rata ta' ġbir uniformi mingħajr eċċezzjonijiet;
   tinżamm ir-Riżorsa Proprja bbażata fuq l-ING, bl-għan li s-sehem tagħha fil-finanzjament tal-baġit tal-UE jersaq progressivament lejn 40 %, filwaqt li tinżamm il-funzjoni ta' bilanċ tagħha;

40.  Jitlob, skont il-proposta tal-Kummissjoni, l-introduzzjoni programmata ta' grupp ta' Riżorsi Proprji ġodda li, mingħajr ma jżid il-piż fiskali għaċ-ċittadini, jikkorrispondi għal għanijiet strateġiċi essenzjali tal-UE, li l-valur miżjud Ewropew ta' dawn huwa evidenti u insostitwibbli:

   il-funzjonament tajjeb, il-konsolidazzjoni u t-tisħiħ tas-suq uniku, b'mod partikolari permezz tal-implimentazzjoni ta' bażi komuni konsolidata għat-taxxa korporattiva (BKKTK) bħala bażi għal Riżorsa Proprja ġdida permezz tal-istabbiliment ta' rata tat-taxxa uniformi fuq id-dħul mill-BKKTK u t-tassazzjoni ta' kumpaniji kbar fis-settur diġitali li tibbenefika mis-suq uniku;
   il-ġlieda kontra t-tibdil fil-klima u l-aċċellerazzjoni tat-tranżizzjoni tal-enerġija, permezz ta' miżuri bħal sehem tal-introjtu mill-iskema għan-negozjar ta' emissjonijiet;
   il-ġlieda biex jiġi protett l-ambjent permezz ta' kontribuzzjoni bbażata fuq il-kwantità ta' imballaġġi tal-plastik li ma ġewx riċiklati;

41.  Jesiġi l-estensjoni tal-lista ta' Riżorsi Proprji ġodda potenzjali, li għandha tinkludi:

   Riżorsa Proprja bbażata fuq Taxxa fuq it-Tranżazzjonijiet Finanzjarji (TTF), filwaqt li tappella lill-Istati Membri kollha biex jilħqu ftehim dwar skema effiċjenti;
   l-introduzzjoni ta' mekkaniżmu ta' aġġustament tal-karbonju fil-fruntiera bħala Riżorsa Proprja ġdida għall-baġit tal-UE, li għandu jiżgura kundizzjonijiet ekwivalenti fil-kummerċ internazzjonali u jnaqqas id-delokalizzazzjoni tal-produzzjoni, filwaqt li jinternalizza l-kost tat-tibdil fil-klima fil-prezzijiet tal-oġġetti importati;

42.  Jesprimi approvazzjoni qawwija tal-abolizzjoni tar-ribassi kollha u mekkaniżmi oħra ta' korrezzjoni, akkumpanjata, f'każ li jkun hemm il-ħtieġa, minn perjodu limitat ta' eliminazzjoni gradwali;

43.  Jinsisti fuq l-introduzzjoni ta' dħul ieħor li għandu jikkostitwixxi aktar dħul għall-baġit tal-UE mingħajr ma jinvolvi tnaqqis korrispondenti fil-kontribuzzjonijiet tal-ING:

   multi mħallsa mill-kumpaniji talli jiksru r-regoli tal-Unjoni jew multi għal pagamenti tard tal-kontribuzzjonijiet;
   rikavati minn multi ġġenerati minn sentenzi tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, inklużi pagamenti ta' somma f'daqqa jew ta' penali imposti fuq l-Istati Membri, li jirriżultaw minn azzjonijiet ta' ksur;

44.  Jissottolinja, barra minn hekk, l-introduzzjoni ta' forom oħra ta' dħul, f'konformità mal-proposti tal-Kummissjoni, fil-każ ta':

   spejjeż marbuta mal-implimentazzjoni ta' mekkaniżmi li jkunu f'relazzjoni diretta mal-UE, bħas-Sistema Ewropea ta' Informazzjoni u ta' Awtorizzazzjoni għall-Ivvjaġġar (ETIAS);
   sinjoraġġ, fil-forma ta' dħul assenjat, bl-għan li tiġi ffinanzjata Funzjoni Ewropea ta' Stabbilizzazzjoni tal-Investimenti;

45.  Jindika l-ħtieġa li tinżamm il-kredibbiltà tal-baġit tal-UE fil-konfront tas-swieq finanzjarji, li timplika żieda fil-limiti massimi tar-Riżorsi Proprji;

46.  Jistieden lill-Kummissjoni toħroġ bi proposta biex tindirizza s-sitwazzjoni paradossali li permezz tagħha l-kontribuzzjonijiet mir-Renju Unit għal reste à liquider (RAL) qabel l-2021 jidħlu fil-baġit bħala dħul ġenerali, u b'hekk jingħaddu mal-limitu tar-Riżorsi Proprji, filwaqt li dak il-limitu massimu se jiġi kkalkulat fuq il-bażi tal-ING tal-UE-27, fi kliem ieħor mingħajr ir-Renju Unit, ladarba l-pajjiż ikun ħalla l-UE; iqis li l-kontribuzzjonijiet tar-Renju Unit għandhom, għall-kuntrarju, jiġu kkalkulati b'żieda fuq il-limitu tar-Riżorsi Proprji;

47.  Jiġbed l-attenzjoni għall-fatt li l-unjoni doganali hija sors importanti tal-kapaċità finanzjarja tal-Unjoni; jisħaq, f'dan il-kuntest, fuq il-ħtieġa li jiġu armonizzati l-kontroll u l-ġestjoni doganali fl-Unjoni kollha sabiex jiġu evitati u miġġielda l-frodi u l-irregolaritajiet li jagħmlu ħsara lill-interessi finanzjarji tal-Unjoni;

48.  Iħeġġeġ ġlieda ġenwina kontra l-evażjoni u l-evitar tat-taxxa, bl-introduzzjoni ta' sanzjonijiet dissważivi, għat-territorji offshore u għall-faċilitaturi jew il-promoturi ta' tali attivitajiet, b'mod partikolari u bħala l-ewwel pass dawk li joperaw fl-Ewropa kontinentali; jemmen li l-Istati Membri għandhom jikkooperaw billi jistabbilixxu sistema kkoordinata għall-monitoraġġ tal-movimenti ta' kapital sabiex jiġġieldu l-evażjoni tat-taxxa, l-evitar tat-taxxa u l-ħasil tal-flus;

49.  Huwa tal-fehma li l-ġlieda effettiva kontra l-korruzzjoni u l-evażjoni tat-taxxa pprattikati mill-kumpaniji multinazzjonali u dawk l-aktar sinjuri, għandha tpoġġi lura fil-baġits nazzjonali tal-Istati Membri somma ta' madwar elf biljun Euro fis-sena, skont il-Kummissjoni Ewropea, u li f'dan il-każ kien hemm nuqqas reali ta' azzjoni mill-Unjoni Ewropea;

50.  Jappoġġja bil-qawwa l-preżentazzjoni ta' proposta mill-Kummissjoni għal regolament tal-Kunsill li jistabbilixxi miżuri li jimplimentaw is-sistema tar-Riżorsi Proprji tal-Unjoni Ewropea; ifakkar li l-Parlament irid jagħti l-approvazzjoni tiegħu għal dan ir-regolament; ifakkar li dan ir-regolament huwa parti integrali mill-pakkett tar-Riżorsi Proprji ppreżentat mill-Kummissjoni, u jistenna li l-Kunsill jindirizza l-erba' testi relatati dwar ir-Riżorsi Proprji bħala pakkett wieħed flimkien mal-QFP;

D.MODIFIKI GĦALL-PROPOSTA GĦAL REGOLAMENT LI JISTABBILIXXI L-QFP 2021-2027

51.  Huwa tal-fehma li l-proposta għal regolament tal-Kunsill li jistabbilixxi l-qafas finanzjarju pluriennali għas-snin 2021-2027 għandha tiġi modifikata kif ġej:

Test propost mill-Kummissjoni   Modifika
Modifika 1
Proposta għal regolament
Premessa 1
(1)  Meta titqies il-ħtieġa ta' livell adegwat ta' prevedibbiltà għat-tħejjija u l-implimentazzjoni ta' investimenti fuq terminu medju, it-tul tal-Qafas Finanzjarju Pluriennali (QFP) jenħtieġ li jiġi stabbilit għal seba' snin li jibdew fl-1 ta' Jannar 2021.
(1)  Meta titqies il-ħtieġa ta' livell adegwat ta' prevedibbiltà għat-tħejjija u l-implimentazzjoni ta' investimenti fuq terminu medju kif ukoll il-ħtieġa għal-leġittimità demokratika u l-obbligu ta' rendikont, it-tul ta' dan il-Qafas Finanzjarju Pluriennali (QFP) jenħtieġ li jiġi stabbilit għal seba' snin li jibdew fl-1 ta' Jannar 2021 bil-ħsieb li sussegwentement jinbidel għal perjodu ta' ħames snin li jistgħu jiżdiedu ħames snin oħra miegħu li jkun allinjat maċ-ċiklu politiku tal-Parlament Ewropew u tal-Kummissjoni.
Modifika 2
Proposta għal regolament
Premessa 2
(2)  Il-limiti massimi annwali għall-approprjazzjonijiet ta' impenn skont il-kategorija tan-nefqa u l-limiti massimi annwali għall-approprazzjonijiet ta' pagament stabbiliti mill-QFP iridu jirrispettaw il-limiti massimi applikabbli għall-impenji u r-riżorsi proprji, li huma stabbiliti skont id-Deċiżjoni tal-Kunsill dwar is-sistema tar-riżorsi proprji tal-Unjoni Ewropea adottata skont it-tielet paragrafu tal-Artikolu 311 TFUE.
(2)  Il-QFP jenħtieġ li jistabbilixxi limiti massimi annwali għall-approprjazzjonijiet ta' impenn skont il-kategorija tan-nefqa u limiti massimi annwali għall-approprjazzjonijiet ta' pagament sabiex jiżgura li n-nefqa tal-Unjoni tiżviluppa b'mod ordnat u fi ħdan il-limiti tar-Riżorsi Proprji tagħha stess, filwaqt li jiżgura wkoll li l-Unjoni tkun tista' tipprovdi lilha nfisha l-mezzi meħtieġa biex tilħaq l-għanijiet tagħha u twettaq il-politiki tagħha f'konformità mal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 311 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), u tkun tista' tonora l-obbligi tagħha għall-partijiet terzi f'konformità mal-Artikolu 323 tat-TFUE.
Modifika 3
Proposta għal regolament
Premessa 2a (ġdida)
(2a)  Il-livell ta' limiti massimi jenħtieġ li jiġi stabbilit fuq il-bażi tal-ammonti neċessarji għall-iffinanzjar u t-tħaddim tal-programmi u tal-politiki tal-Unjoni kif ukoll skont il-marġni rikjesti li għandhom jitħallew disponibbli għal aġġustamenti għal ħtiġijiet futuri. Barra minn hekk, il-limiti massimi għall-pagamenti jenħtieġ li jikkunsidraw l-ammont kbir ta' impenji pendenti previsti sa tmiem l-2020. Jenħtieġ li jintlaħaq qbil dwar l-ammonti stipulati f'dan ir-Regolament kif ukoll fl-atti bażiċi għall-programmi 2021-2027 fi prezzijiet tal-2018 u, għal raġunijiet ta' simplifikazzjoni u prevedibbiltà, dawn jenħtieġ li jiġu aġġustati fuq il-bażi ta' deflatur fiss ta' 2 % fis-sena.
Modifika 4
Proposta għal regolament
Premessa 3
(3)   Jekk ikun neċessarju li jiġu mmobbilizzati l-garanziji mogħtija skont il-baġit ġenerali tal-Unjoni għall-assistenza finanzjarja għall-Istati Membri awtorizzata skont l-Artikolu 208(1)] tar-Regolament Nru UE [xxx/201x] tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 17 ('ir-Regolament Finanzjarju'), l-ammont neċessarju jenħtieġ li jiġi mmobbilizzat lil hinn mil-limiti massimi tal-approprjazzjonijiet ta' impenn u ta' pagament tal-QFP, filwaqt li jiġ rispettat il-limitu massimu tar-riżorsi proprji.
(3)   Jekk ikun neċessarju li jiġu mmobbilizzati l-garanziji mogħtija skont il-baġit ġenerali tal-Unjoni għall-assistenza finanzjarja għall-Istati Membri awtorizzata skont l-Artikolu 208(1)] tar-Regolament Nru UE [xxx/201x] tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill 17 ('ir-Regolament Finanzjarju'), l-ammont neċessarju jenħtieġ li jiġi mmobbilizzat lil hinn mil-limiti massimi tal-approprjazzjonijiet ta' impenn u ta' pagament tal-QFP, u għalhekk jenħtieġ li jitqies meta jkun qed jiġi stabbilit kwalunkwe limitu massimu tar-riżorsi proprji.
Modifika 5
Proposta għal regolament
Premessa 4
(4)  L-QFP jenħtieġ li ma jqisx elementi tal-baġit iffinanzjati mid-dħul assenjat fis-sens tar-Regolament Finanzjarju.
(4)  Id-dħul assenjat li jiffinanzja partiti tal-baġit fis-sens tar-Regolament Finanzjarju jenħtieġ li ma jingħaddx mal-limiti massimi tal-QFP, iżda l-informazzjoni kollha disponibbli jenħtieġ li tintwera bi trasparenza sħiħa matul il-proċedura tal-adozzjoni tal-baġit annwali u matul l-implimentazzjoni tiegħu.
Modifika 6
Proposta għal regolament
Premessa 6
(6)   Jenħtieġ li tiġi implimentata flessibbiltà speċifika u dik massima possibbli biex l-Unjoni tkun tista' tissodisfa l-obbligi tagħha f'konformità mal-Artikolu 323 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE).
(6)   Jenħtieġ li tiġi żgurata flessibbiltà massima fi ħdan il-QFP, b'mod partikolari biex jiġi żgurat li l-Unjoni tkun tista' tissodisfa l-obbligi tagħha f'konformità mal-Artikolu 311 u mal-Artikolu 323 tat-TFUE.
Modifika 7
Proposta għal regolament
Premessa 7
(7)   L-istrumenti speċjali li ġejjin huma meħtieġa biex jippermettu lill-Unjoni tirreaġixxi għal ċirkostanzi speċifiċi mhux previsti jew biex jippermettu l-finanzjament ta' nefqa identifikata b'mod ċar li ma tistax tiġi ffinanzjata fil-limiti massimi disponibbli għal intestatura waħda jew aktar kif stabbilit fl-QFP sabiex il-proċedura baġitarja tkun tista' taħdem mingħajr diffikultà: il-Fond Ewropew ta' Aġġustament għall-Globalizzazzjoni, il-Fond ta' Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea, ir-Riżerva ta' Għajnuna f'Emerġenza, il-Marġni Globali għall-Impenji (ir-Riżerva tal-Unjoni), l-Istrument ta' Flessibbiltà u l-Marġni ta' Kontinġenza. Ir-Riżerva ta' Għajnuna f'Emerġenza mhijiex immirata sabiex tindirizza l-konsegwenzi tal-kriżijiet relatati mas-suq li jaffettwaw il-produzzjoni jew id-distribuzzjoni agrikola. Għalhekk jenħtieġ li jkun hemm dispożizzjonijiet speċifiċi għall-possibbiltà li jiddaħħlu fil-baġit approprjazzjonijiet ta' impenn, u approprazzjonijiet ta' pagament li jikkorrispondu magħhom, lil hinn mil-limiti massimi stabbiliti fil-QFP, fejn ikun meħtieġ li jintużaw strumenti speċjali.
(7)  L-istrumenti speċjali li ġejjin huma meħtieġa biex jippermettu lill-Unjoni tirreaġixxi għal ċirkostanzi speċifiċi mhux previsti jew biex jippermettu l-finanzjament ta' nefqa identifikata b'mod ċar li ma tistax tiġi ffinanzjata fil-limiti massimi disponibbli għal intestatura waħda jew aktar kif stabbilit fl-QFP, biex b'hekk il-proċedura baġitarja annwali tkun tista' taħdem mingħajr diffikultà: il-Fond Ewropew ta' Aġġustament għall-Globalizzazzjoni, il-Fond ta' Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea, ir-Riżerva ta' Għajnuna f'Emerġenza, il-Marġni Globali għall-Impenji (ir-Riżerva tal-Unjoni għall-Impenji), l-Istrument ta' Flessibbiltà u l-Marġni ta' Kontinġenza. Għalhekk jenħtieġ li jkun hemm dispożizzjonijiet speċifiċi għall-possibbiltà li jiddaħħlu fil-baġit approprjazzjonijiet ta' impenn, u approprjazzjonijiet ta' pagament li jikkorrispondu magħhom, lil hinn mil-limiti massimi stabbiliti fil-QFP, fejn ikun meħtieġ li jintużaw strumenti speċjali.
Modifika 8
Proposta għal regolament
Premessa 7a (ġdida)
(7a)  B'mod partikolari, filwaqt li l-Unjoni u l-Istati Membri tagħha jenħtieġ li jagħmlu kull sforz sabiex jiżguraw li l-impenji awtorizzati mill-awtorità baġitarja jiġu implimentati b'mod effettiv għall-iskop oriġinali tagħhom, jenħtieġ li jkun hemm il-possibbiltà li jiġu mobilizzati l-approprjazzjonijiet ta' impenn li ma kinux ġew eżegwiti jew li ġew diżimpenjati permezz tar-Riżerva tal-Unjoni għall-Impenji, sakemm dan ma jkunx mezz kif il-benefiċjarji jevitaw ir-regoli rilevanti ta' diżimpenn.
Modifika 9
Proposta għal regolament
Premessa 9
(9)   Jenħtieġ li jiġu stabbiliti regoli għal sitwazzjonijiet oħra li jistgħu jitolbu aġġustament tal-QFP. Dawn l-aġġustamenti jistgħu jkunu relatati mal-adozzjoni tard ta' regoli jew programmi b'ġestjoni kondiviża ġodda, jew ma' miżuri marbuta mal-governanza ekonomika tajba jew mal-protezzjoni tal-baġit tal-Unjoni fil-każ ta' nuqqasijiet ġeneralizzati fir-rigward tal-istat tad-dritt fl-Istati Membri adottati skont l-atti bażiċi rilevanti.
(9)   Jenħtieġ li jiġu stabbiliti regoli għal sitwazzjonijiet oħra li jistgħu jitolbu aġġustament tal-QFP. Dawn l-aġġustamenti jistgħu jkunu relatati mal-adozzjoni tard ta' regoli jew programmi b'ġestjoni kondiviża ġodda, jew mas-sospensjoni tal-impenji baġitarji skont l-atti bażiċi rilevanti.
Modifika 10
Proposta għal regolament
Premessa 10
(10)   Huwa neċessarju li jsir rieżami tal-funzjonament tal-QFP f'nofs it-terminu tal-implimentazzjoni tiegħu. Jenħtieġ li jittieħed kont tar-riżultati ta' dan ir-rieżami fi kwalunkwe reviżjoni ta' dan ir-Regolament għall-kumplament tas-snin tal-QFP.
(10)   Sabiex jitqiesu l-politiki u l-prijoritajiet il-ġodda, il-QFP jenħtieġ li jiġi rivedut f'nofs it-terminu abbażi ta' rieżami tal-funzjonament u tal-implimentazzjoni tal-QFP, li jenħtieġ li jinkludi wkoll rapport li jistabbilixxi l-metodi għall-implimentazzjoni prattika ta' qafas finanzjarju ta' ħames snin li jistgħu jiżdiedu ħames snin oħra miegħu.
Modifika 11
Proposta għal regolament
Premessa 10a (ġdida)
(10a)  Sabiex jitwettaq l-impenn tal-Unjoni li tkun minn ta' quddiem nett fl-implimentazzjoni tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-NU, inkluża l-ugwaljanza bejn il-ġeneri, ir-reviżjoni tal-QFP għandha titħejja b'kunsiderazzjoni tal-progress li jkun sar biex jiġi implimentat fil-politiki u fl-inizjattivi kollha tal-UE tal-QFP 2021-2027, imkejjel abbażi ta' indikaturi tal-prestazzjoni mfassla mill-Kummissjoni, kif ukoll progress fl-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri fl-attivitajiet kollha tal-UE. Ir-reviżjoni tal-QFP għandha titħejja wkoll b'kunsiderazzjoni tal-progress li sar biex jintlaħaq l-objettiv globali li jingħata kontribut ta' 25 % tan-nefqa tal-UE għall-objettivi relatati mal-klima matul il-perjodu QFP 2021-2027 u biex jintlaħaq l-objettiv annwali ta' 30 % tal-infiq relatat mal-klima, li għandu jinkiseb malajr kemm jista' jkun u mhux aktar tard mill-2027, imkejjel abbażi tal-indikaturi tal-prestazzjoni li jagħmlu distinzjoni bejn il-mitigazzjoni u l-adattament. Jenħtieġ li r-reviżjoni tivvaluta wkoll, f'konsultazzjoni mal-partijiet interessati nazzjonali u lokali, jekk il-miżuri ta' simplifikazzjoni adottati fil-fatt kisbux tnaqqis fil-burokrazija għall-benefiċjarji fl-implimentazzjoni tal-programmi;
Modifika 12
Proposta għal regolament
Premessa 12a (ġdida)
(12a)  In-nefqa kollha fil-livell tal-Unjoni ddedikata għall-implimentazzjoni tal-politiki tal-Unjoni abbażi tat-Trattati hija nefqa tal-Unjoni fi ħdan it-tifsira tal-Artikolu 310(1) tat-TFUE, u għalhekk jenħtieġ li tiddaħħal fil-baġit tal-Unjoni f'konformità mal-proċedura baġitarja stabbilita fl-Artikolu 314 tat-TFUE, li b'hekk tiżgura rispett għall-prinċipji fundamentali tar-rappreżentanza demokratika taċ-ċittadini fit-teħid ta' deċiżjonijiet, is-sorveljanza parlamentari tal-finanzi pubbliċi u t-trasparenza tat-teħid ta' deċiżjonijiet. Il-limiti massimi tal-QFP ma jistgħux jostakolaw il-finanzjament permezz tal-baġit tal-Unjoni tal-objettivi ta' politika tal-Unjoni. Għalhekk, huwa neċessarju li jkun hemm dispożizzjoni għal reviżjoni 'l fuq tal-QFP kull meta din tkun meħtieġa sabiex tiffaċilita l-finanzjament tal-politika tal-Unjoni, b'mod partikolari objettivi ta' politika ġodda, mingħajr ma jsir rikors għal metodi ta' finanzjament intergovernattivi jew kważi intergovernattivi.
Modifika 13
Proposta għal regolament
Premessa 13
(13)  Huma meħtieġa wkoll regoli speċifiċi sabiex wieħed jittratta l-proġetti l-kbar tal-infrastruttura li l-ħajja tagħhom tmur sostanzjalment lil hinn mill-perjodu stabbilit għall-QFP. Huwa neċessarju li jiġu stabbiliti ammonti massimi għall-kontribuzzjonijiet mill-baġit ġenerali tal-Unjoni għal dawk il-proġetti biex b'hekk jiġi żgurat li ma jkollhom l-ebda impatt fuq proġetti oħra ffinanzjati minn dak il-baġit.
(13)  Huma meħtieġa wkoll regoli speċifiċi sabiex wieħed jittratta l-proġetti l-kbar tal-infrastruttura li l-ħajja tagħhom tmur sostanzjalment lil hinn mill-perjodu stabbilit għall-QFP. Il-finanzjament ta' dawn il-proġetti fuq skala kbira, li huma ta' importanza strateġika għall-Unjoni, jeħtieġ li jiġi żgurat fil-baġit ġenerali tal-Unjoni, iżda huwa neċessarju li jiġu stabbiliti ammonti massimi għall-kontribuzzjonijiet tiegħu għal dawk il-proġetti, biex b'hekk jiġi żgurat li l-kost żejjed possibbli ma jkollu l-ebda impatt fuq proġetti oħra ffinanzjati minn dak il-baġit;
Modifika 14
Proposta għal regolament
Premessa 14
(14)   Huwa neċessarju li jkun hemm dispożizzjoni għal regoli ġenerali dwar kooperazzjoni interistituzzjonali fil-proċedura baġitarja.
(14)  Huwa neċessarju li jkun hemm dispożizzjoni għal regoli ġenerali dwar trasparenza u kooperazzjoni interistituzzjonali fil-proċedura baġitarja, li tirrispetta s-setgħat baġitarji tal-istituzzjonijiet kif stabbilit fit-Trattati, sabiex jiġi żgurat li d-deċiżjonijiet baġitarji jittieħdu bl-aktar mod miftuħ possibbli u kemm jista' jkun qrib taċ-ċittadin, kif meħtieġ mill-Artikolu 10(3) tat-TUE, u li l-proċedura baġitarja taħdem mingħajr diffikultà, kif previst fit-tieni paragrafu tal-Artikolu 312(3) tat-TFUE.
Modifika 15
Proposta għal regolament
Premessa 15
(15)  Il-Kummissjoni jenħtieġ li tippreżenta proposta għall-qafas finanzjarju pluriennali l-ġdid qabel l-1 ta' Lulju 2025 sabiex l-istituzzjonijiet ikunu jistgħu jadottawha kmieni biżżejjed qabel jibda l-qafas finanzjarju pluriennali li jmiss. F'konformità mal-Artikolu 312(4) TFUE l-limiti massimi li jikkorrispondu mal-aħħar sena stabbilita f'dan ir-Regolament ikomplu japplikaw fil-każ li qafas ġdid ma jiġix adottat qabel tmiem it-terminu tal-QFP stabbilit f'dan ir-Regolament.
(15)  Il-Kummissjoni jenħtieġ li tippreżenta proposta għall-qafas finanzjarju pluriennali l-ġdid qabel l-1 ta' Lulju 2025. Dan il-perjodu ta' żmien se jipprovdi lill-Kummissjoni maħtura l-ġdida biż-żmien meħtieġ biex tfassal il-proposti tagħha, u jippermetti lill-Parlament Ewropew elett mill-elezzjonijiet tal-2024 jippreżenta l-pożizzjoni tiegħu dwar il-QFP wara l-2027. Se jippermetti wkoll li l-istituzzjonijiet jadottawha kmieni biżżejjed qabel jibda l-qafas finanzjarju pluriennali li jmiss. F'konformità mal-Artikolu 312(4) TFUE l-limiti massimi li jikkorrispondu mal-aħħar sena stabbilita f'dan ir-Regolament ikomplu japplikaw fil-każ li qafas ġdid ma jiġix adottat qabel tmiem it-terminu tal-QFP stabbilit f'dan ir-Regolament.
Modifika 16
Proposta għal regolament
Kapitolu 1 – Artikolu 3 – titolu
Ir-Rispett tal-limitu massimu tar-riżorsi proprji
Relazzjoni mar-riżorsi proprji
Modifika 17
Proposta għal regolament
Kapitolu 1 – Artikolu 3 – paragrafu 4
4.  Għal kull waħda mis-snin koperti mill-QFP, l-approprjazzjonijiet totali għall-ħlasijiet meħtieġa, wara li jsir l-aġġustament annwali u wara li jitqiesu kwalunkwe aġġustamenti jew reviżjonijiet oħra, kif ukoll l-applikazzjoni tal-paragrafi 2 u 3 tal-Artikolu 2, ma jistgħux ikunu tali li jipproduċu rata ta' ġbir tar-riżorsi proprji li taqbeż il-limitu massimu tar-riżorsi proprji stabbilit skont id-Deċiżjoni tal-Kunsill dwar is-sistema tar-riżorsi proprji tal-Unjoni Ewropea adottata skont it-tielet paragrafu tal-Artikolu 311 TFUE ("id-Deċiżjoni tar-Riżorsi Proprji") fis-seħħ.
4.  Għal kull waħda mis-snin koperti mill-QFP, l-approprjazzjonijiet totali għall-ħlasijiet meħtieġa, wara li jsir l-aġġustament annwali u wara li jitqiesu kwalunkwe aġġustamenti jew reviżjonijiet oħra, kif ukoll l-applikazzjoni tal-paragrafi 2 u 3 tal-Artikolu 2, ma jistgħux ikunu tali li jipproduċu rata ta' ġbir tar-riżorsi proprji li taqbeż il-limiti tar-riżorsi proprji tal-Unjoni, mingħajr preġudizzju għall-obbligu tal-Unjoni li tipprovdi lilha nfisha l-mezzi neċessarji biex tilħaq l-objettivi tagħha u twettaq il-politiki tagħha f'konformità mal-ewwel paragrafu tal-Artikolu 311 tat-TFUE, u l-obbligu tal-istituzzjonijiet li jiżguraw li jagħmlu l-mezzi finanzjarji disponibbli sabiex l-Unjoni tkun tista' tissodisfa l-obbligi legali tagħha fir-rigward tal-partijiet terzi f'konformità mal-Artikolu 323 tat-TFUE.
Modifika 18
Proposta għal regolament
Kapitolu 1 – Artikolu 3 – paragrafu 5
5.  Fejn ikun meħtieġ, il-limiti massimi stabbiliti fil-QFP għandhom jitbaxxew sabiex tiġi żgurata konformità mal-limitu massimu tar-riżorsi proprji stabbilit skont id-Deċiżjoni tar-Riżorsi Proprji fis-seħħ.
imħassar
Modifika 19
Proposta għal regolament
Kapitolu 2 – Artikolu 5 – paragrafu 4
4.  Mingħajr preġudizzju għall-Artikoli 6, 7 u 8 l-ebda aġġustament tekniku ieħor ma għandu jsir fir-rigward tas-sena inkwistjoni, la matul is-sena u lanqas bħala korezzjonijiet ex post fis-snin sussegwenti.
imħassar
Modifika 20
Proposta għal regolament
Kapitolu 2 – Artikolu 7 – titolu
Aġġustamenti relatati ma' miżuri marbuta mal-governanza ekonomika tajba jew mal-protezzjoni tal-baġit tal-Unjoni fil-każ ta' nuqqasijiet ġeneralizzati fir-rigward tal-istat tad-dritt fl-Istati Membri
Aġġustamenti relatati mas-sospensjoni tal-impenji baġitarji
Modifika 21
Proposta għal regolament
Kapitolu 2 – Artikolu 7
Fil-każ tat-tneħħija, skont l-atti bażiċi rilevanti, ta' sospensjoni ta' impenji baġitarji dwar fondi tal-Unjoni fil-kuntest ta' miżuri marbuta mal-governanza ekonomika tajba jew mal-protezzjoni tal-baġit tal-Unjoni fil-każ ta' nuqqasijiet ġeneralizzati fir-rigward tal-istat tad-dritt fl-Istati Membri, l-ammonti li jikkorrispondu mal-impenji sospiżi għandhom jiġu trasferiti għas-snin ta' wara u l-limiti massimi li jikkorrispondu magħhom tal-QFP għandhom jiġu aġġustati skont dan. L-impenji sospiżi tas-sena n ma jistgħux jerġgħu jidħlu fil-baġit ta' wara s-sena n+2.
Fil-każ tat-tneħħija, skont l-atti bażiċi rilevanti, ta' sospensjoni ta' impenji baġitarji, l-ammonti li jikkorrispondu għandhom jiġu trasferiti għas-snin ta' wara u l-limiti massimi li jikkorrispondu magħhom tal-QFP għandhom jiġu aġġustati skont dan. L-impenji sospiżi tas-sena n ma jistgħux jerġgħu jidħlu fil-baġit ta' wara s-sena n+2. Mis-sena n+3, ammont ekwivalenti għall-impenji li skadew għandu jiddaħħal fir-Riżerva tal-Unjoni għall-Impenji prevista fl-Artikolu 12.
Modifika 22
Proposta għal regolament
Kapitolu 3 – Artikolu 10 – paragrafu 1
1.  Il-Fond ta' Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea, li l-objettivi u l-ambitu tiegħu huma stabbiliti fir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 2012/2002, ma għandux jaqbeż l-ammont massimu annwali ta' EUR 600 miljun (prezzijiet tal-2018). Fl-1 ta' Ottubru ta' kull sena, mill-inqas kwart minn dak l-ammont annwali għandu jibqa' disponibbli biex ikopri ħtiġijiet li jinqalgħu sa tmiem dik is-sena. Il-porzjon tal-ammont annwali mhux użat fis-sena n jista' jintuża sas-sena n+1. Il-porzjon tal-ammont annwali li jirriżulta mis-sena preċedenti għandu jiddaħħal l-ewwel. Dak il-porzjon tal-ammont annwali mis-sena n li ma jintużax fis-sena n+1 għandu jiskadi.
1.  Il-Fond ta' Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea huwa intiż li jippermetti għajnuna finanzjarja fil-każ li jseħħu diżastri kbar fit-territorju ta' Stat Membru jew pajjiż kandidat, kif iddefinit fl-att bażiku rilevanti, u ma għandux jaqbeż l-ammont massimu annwali ta' EUR 1 000 miljun (prezzijiet tal-2018). Fl-1 ta' Ottubru ta' kull sena, mill-inqas kwart minn dak l-ammont annwali għandu jibqa' disponibbli biex ikopri ħtiġijiet li jinqalgħu sa tmiem dik is-sena. Il-porzjon tal-ammont annwali mhux użat fis-sena n jista' jintuża sas-sena n+1. Il-porzjon tal-ammont annwali li jirriżulta mis-sena preċedenti għandu jiddaħħal l-ewwel. Dak il-porzjon tal-ammont annwali mis-sena n li ma jintużax fis-sena n+1 għandu jiskadi.
Modifika 23
Proposta għal regolament
Kapitolu 3 – Artikolu 10 – paragrafu 1a (ġdid)
1a.  L-approprjazzjonijiet għall-Fond ta' Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea għandhom jiddaħħlu fil-baġit ġenerali tal-Unjoni bħala dispożizzjoni.
Modifika 24
Proposta għal regolament
Kapitolu 3 – Artikolu 11 – paragrafu 2
2.  L-ammont annwali tar-Riżerva huwa stabbilit għal EUR 600 miljun (prezzijiet tal-2018) u jista' jintuża sas-sena n+1 f'konformità mar-Regolament Finanzjarju. Ir-Riżerva għandha tiddaħħal fil-baġit ġenerali tal-Unjoni bħala dispożizzjoni. Il-porzjon tal-ammont annwali li jirriżulta mis-sena preċedenti għandu jiddaħħal l-ewwel. Dak il-porzjon tal-ammont annwali mis-sena n li ma jintużax fis-sena n+1 għandu jiskadi. Sal-1 ta' Ottubru ta' kull sena, mill-inqas kwart mill-ammont annwali għas-sena n għandu jibqa' disponibbli biex ikopri ħtiġijiet li jinqalgħu sa tmiem dik is-sena. Mhux aktar minn nofs l-ammont disponibbli sat-30 ta' Settembru ta' kull sena jista' jiġi mobbilizzat, rispettivament, għall-operazzjonijiet interni jew esterni. Sa mill-1 ta' Ottubru, il-parti li jibqa' tal-ammont disponibbli tista' tiġi mobbilizzata għal operazzjonijiet interni jew esterni sabiex jiġu indirizzati ħtiġijiet li jitfaċċaw sa tmiem dik is-sena.
2.  L-ammont annwali tar-Riżerva ta' Għajnuna f'Emerġenza huwa stabbilit għal EUR 1 000 miljun (prezzijiet tal-2018) u jista' jintuża sas-sena n+1 f'konformità mar-Regolament Finanzjarju. Ir-Riżerva għandha tiddaħħal fil-baġit ġenerali tal-Unjoni bħala dispożizzjoni. Il-porzjon tal-ammont annwali li jirriżulta mis-sena preċedenti għandu jiddaħħal l-ewwel. Dak il-porzjon tal-ammont annwali mis-sena n li ma jintużax fis-sena n+1 għandu jiskadi. Sal-1 ta' Ottubru ta' kull sena, mill-inqas EUR 150 miljun (prezzijiet tal-2018) mill-ammont annwali għas-sena n għandu jibqa' disponibbli biex ikopri ħtiġijiet li jinqalgħu sa tmiem dik is-sena. Mhux aktar minn nofs l-ammont disponibbli sat-30 ta' Settembru ta' kull sena jista' jiġi mobbilizzat, rispettivament, għall-operazzjonijiet interni jew esterni. Sa mill-1 ta' Ottubru, il-parti li jibqa' tal-ammont disponibbli tista' tiġi mobbilizzata għal operazzjonijiet interni jew esterni sabiex jiġu indirizzati ħtiġijiet li jitfaċċaw sa tmiem dik is-sena.
Modifika 25
Proposta għal regolament
Kapitolu 3 – Artikolu 12 – titolu
Marġni Globali għall-Impenji (ir-Riżerva tal-Unjoni)
Marġni Globali għall-Impenji (ir-Riżerva tal-Unjoni għall-Impenji)
Modifika 26
Proposta għal regolament
Kapitolu 3 – Artikolu 12 – paragrafu 1
1.  Il-Marġni Globali għall-Impenji (ir-Riżerva tal-Unjoni), li trid tkun disponibbli lil hinn mil-limiti massimi stabbiliti fil-QFP għas-snin 2022 sal-2027, għandha tikkonsisti f'dawn li ġejjin:
(a)  marġni li jkunu għadhom disponibbli taħt il-limiti massimi tal-QFP għall-impenji għas-sena n-1;
(b)  mill-2023, minbarra l-marġni msemmija fil-punt (a), ammont ekwivalenti għad-diżimpenji tal-approprjazzjonijiet li saru matul is-sena n-2, mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 15] tar-Regolament Finanzjarju.
1.  Il-Marġni Globali għall-Impenji (ir-Riżerva tal-Unjoni għall-Impenji), li trid tkun disponibbli lil hinn mil-limiti massimi stabbiliti fil-QFP għas-snin 2021 sal-2027, għandha tikkonsisti f'dawn li ġejjin:
(a)  marġni li jkunu għadhom disponibbli taħt il-limiti massimi tal-QFP għall-impenji għas-snin preċedenti;
(aa)  approprjazzjonijiet ta' impenji mhux eżegwiti għas-sena n-1;
(b)  ammont ekwivalenti għad-diżimpenji tal-approprjazzjonijiet li saru matul is-sena n-2, mingħajr preġudizzju għall-Artikolu [15] tar-Regolament Finanzjarju;
(ba)  ammont ekwivalenti għall-ammont ta' impenji sospiżi għas-sena n-3 li ma jistgħux jibqgħu jiddaħħlu aktar fil-baġit skont l-Artikolu 7;
(bb)  ammont ekwivalenti għall-ammont ta' dħul li jirriżulta minn multi u penali.
Modifika 27
Proposta għal regolament
Kapitolu 3 – Artikolu 12 – paragrafu 2
2.  Il-Marġni Globali għall-Impenji (ir-Riżerva tal-Unjoni) jew parti minnu jista' jiġi mmobbilizzat mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill fil-qafas tal-proċedura baġitarja stipulata fl-Artikolu 314 TFUE.
2.  Il-Marġni Globali għall-Impenji (ir-Riżerva tal-Unjoni għall-Impenji) jew parti minnu jista' jiġi mmobbilizzat mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill fil-qafas tal-proċedura baġitarja stipulata fl-Artikolu 314 TFUE. Il-marġni tas-sena n jistgħu jiġu mmobilizzati għas-snin n u n+1 permezz tar-Riżerva tal-Unjoni għall-Impenji sakemm dan ma jmurx kontra l-baġits emendatorji pendenti jew ippjanati.
Modifika 28
Proposta għal regolament
Kapitolu 3 – Artikolu 12 – paragrafu 3a (ġdid)
3.  Fit-tmiem tal-2027, l-ammonti li jifdal disponibbli taħt ir-Riżerva tal-Unjoni għall-Impenji għandhom jiġu ttrasferiti għall-QFP li jmiss sal-2030.
Modifika 29
Proposta għal regolament
Kapitolu 3 – Artikolu 13 – paragrafu 1
L-Istrument ta' Flessibbiltà jista' jiġi użat għall-finanzjament, għal sena finanzjarja partikolari, ta' nefqa identifikata b'mod ċar li ma setgħetx tkun iffinanzjata fil-limiti massimi disponibbli ta' intestatura waħda jew aktar. Suġġett għat-tieni subparagrafu, il-limitu massimu għall-ammont annwali disponibbli għall-Istrument ta' Flessibbiltà huwa stabbilit għal EUR 1 000 miljun (prezzijiet tal-2018).
L-Istrument ta' Flessibbiltà jista' jiġi użat għall-finanzjament, għal sena finanzjarja partikolari, ta' nefqa identifikata b'mod ċar li ma setgħetx tkun iffinanzjata fil-limiti massimi disponibbli ta' intestatura waħda jew aktar jew fi ħdan il-Fond Ewropew ta' Aġġustament għall-Globalizzazzjoni, il-Fond ta' Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea u r-Riżerva ta' Għajnuna f'Emerġenza. Suġġett għat-tieni subparagrafu, il-limitu massimu għall-ammont annwali disponibbli għall-Istrument ta' Flessibbiltà huwa stabbilit għal EUR 2 000 miljun (prezzijiet tal-2018).
Modifika 30
Proposta għal regolament
Kapitolu 3 – Artikolu 14 – paragrafu 1
1.  Marġni ta' Kontinġenza ta' mhux iżjed minn 0,03 % tad-Dħul Nazzjonali Gross tal-Unjoni għandu jiġi kostitwit barra mil-limiti massimi tal-QFP, bħala strument tal-aħħar-rimedju b'reazzjoni għal ċirkostanzi mhux previsti. Dan jista' jiġi mmobbilizzat biss f'rabta ma' baġit emendatorju jew annwali.
1.  Marġni ta' Kontinġenza ta' mhux iżjed minn 0,05 % tad-Dħul Nazzjonali Gross tal-Unjoni għandu jiġi kostitwit barra mil-limiti massimi tal-QFP, bħala strument tal-aħħar-rimedju b'reazzjoni għal ċirkostanzi mhux previsti. Dan jista' jiġi mmobbilizzat biss f'rabta ma' baġit emendatorju jew annwali. Dan jista' jiġi mmobilizzat kemm għall-approprjazzjonijiet ta' impenn kif ukoll għal dawk ta' pagament, jew għall-approprjazzjonijiet ta' pagament biss.
Modifika 31
Proposta għal regolament
Kapitolu 3 – Artikolu 14 – paragrafu 2
2.  L-użu tal-Marġni ta' Kontinġenza ma għandux jaqbeż, fi kwalunkwe sena partikolari, l-ammont massimu stipulat fl-aġġustament tekniku annwali tal-QFP, u għandu jkun konsistenti mal-limitu massimu tar-riżorsi proprji.
2.  L-użu tal-Marġni ta' Kontinġenza ma għandux jaqbeż, fi kwalunkwe sena partikolari, l-ammont massimu stipulat fl-aġġustament tekniku annwali tal-QFP.
Modifika 32
Proposta għal regolament
Kapitolu 3 – Artikolu 14 – paragrafu 3
3.  L-ammonti magħmulin disponibbli permezz tal-mobbilizzazzjoni tal-Marġni ta' Kontinġenza għandhom jiġu kollha kkumpensati mal-marġni f'waħda jew aktar mill-intestaturi tal-QFP għas-sena finanzjarja attwali jew dawk futuri.
imħassar
Modifika 33
Proposta għal regolament
Kapitolu 3 – Artikolu 14 – paragrafu 4
4.  L-ammonti paċuti skont il-paragrafu 3 ma għandhomx jiġu mobbilizzati aktar fil-kuntest tal-QFP. L-użu tal-Marġni ta' Kontinġenza ma għandux jirriżulta fil-qbiż tal-limiti totali tal-approprjazzjonijiet ta' impenn u ta' pagament stipulati fil-QFP għas-sena finanzjarja attwali jew għal dawk futuri.
imħassar
Modifika 34
Proposta għal regolament
Kapitolu 4 – titolu
Rieżami u Reviżjoni tal-QFP
Reviżjonijiet
Modifika 35
Proposta għal regolament
Kapitolu 4 – Artikolu 15 – paragrafu 1
1.  Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 3(2), l-Artikoli minn 16 sa 20 u 24, f'ċirkostanzi mhux previsti, il-QFP jista' jiġi rivedut f'konformità mal-limitu massimu tar-riżorsi proprji stabbilit skont id-Deċiżjoni dwar ir-Riżorsi Proprji li tkun fis-seħħ.
1.  Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 3(2) u l-Artikoli minn 16 sa 20 u 24, il-limiti massimi rilevanti tal-QFP għandhom jiġu riveduti 'l fuq f'każ li dan ikun neċessarju sabiex jiġi ffaċilitat il-finanzjament tal-politiki tal-Unjoni, b'mod partikolari għanijiet ta' politika ġodda, f'ċirkostanzi fejn kieku jkun neċessarju li jiġu stabbiliti metodi ta' finanzjament intergovernattivi jew kważi intergovernattivi addizzjonali oħra li jevitaw il-proċedura baġitarja stabbilita fl-Artikolu 314 tat-TFUE.
Modifika 36
Proposta għal regolament
Kapitolu 4 – Artikolu 15 – paragrafu 3
3.  Kull proposta għal reviżjoni tal-QFP skont il-paragrafu 1 għandha teżamina l-possibbiltà għar-riallokazzjoni tan-nefqa bejn il-programmi koperti mill-intestatura kkonċernata mir-reviżjoni, b'referenza partikolari għal kull nuqqas ta' utilizzazzjoni mistennija tal-approprjazzjonijiet.
imħassar
Modifika 37
Proposta għal regolament
Kapitolu 4 – Artikolu 16 – titolu
Rieżami ta' nofs it-terminu tal-QFP
Reviżjoni ta' nofs it-terminu tal-QFP
Modifika 38
Proposta għal regolament
Kapitolu 4 – Artikolu 16
Qabel l-1 ta' Jannar 2024, il-Kummissjoni għandha tippreżenta rieżami tal-funzjonament tal-QFP. Dan ir-rieżami għandu, kif ikun xieraq, ikun akkumpanjat minn proposti rilevanti.
Qabel l-1 ta' Lulju 2023, il-Kummissjoni għandha tippreżenta proposta leġiżlattiva għar-reviżjoni ta' dan ir-Regolament f'konformità mal-proċeduri stabbiliti fit-TFUE abbażi ta' rieżami tal-funzjonament tal-QFP. Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 6 ta' dan ir-Regolament, il-pakketti nazzjonali allokati minn qabel ma għandhomx jitnaqqsu permezz ta' tali reviżjoni.
Il-proposta għandha titfassal b'kunsiderazzjoni tal-valutazzjoni:
—  tal-progress lejn il-kisba tal-objettiv ġenerali ta' kontribuzzjoni ta' 25 % tan-nefqa tal-UE għall-objettivi klimatiċi matul il-perjodu QFP 2021-2027, u lejn l-objettiv ta' nfiq annwali ta' 30 % malajr kemm jista' jkun;
—  tal-integrazzjoni tal-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-NU;
—  tal-integrazzjoni tal-perspettiva tal-ġeneri fil-baġit tal-Unjoni (ibbaġitjar għall-ġeneri);
—  tal-impatt tal-miżuri ta' simplifikazzjoni fuq it-tnaqqis fil-burokrazija għall-benefiċjarji fl-implimentazzjoni tal-programmi finanzjarji, li għandhom jitwettqu b'konsultazzjoni mal-partijiet interessati;
Modifika 39
Proposta għal regolament
Kapitolu 4 – Artikolu 17
Meta tinnotifika lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill bir-riżultati tal-aġġustamenti tekniċi għall-QFP, il-Kummissjoni għandha, fejn xieraq, tippreżenta kwalunkwe proposta biex jiġu riveduti l-approprjazzjonijiet ta' pagament totali li din tkun tqis bħala meħtieġa, fid-dawl tal-implimentazzjoni, biex tiżgura ġestjoni tajba tal-limiti massimi tal-pagamenti annwali u b'mod partikolari l-progress ordnat tagħhom fir-rigward tal-approprjazzjonijiet ta' impenn.
Meta tinnotifika lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill bir-riżultati tal-aġġustamenti tekniċi għall-QFP, jew meta l-limiti massimi għall-pagamenti jistgħu jipprevjenu lill-Unjoni milli tonora l-impenji legali tagħha, il-Kummissjoni għandha tippreżenta kwalunkwe proposta biex jiġu riveduti l-approprjazzjonijiet ta' pagament totali li din tkun tqis bħala meħtieġa, fid-dawl tal-implimentazzjoni, biex tiżgura ġestjoni tajba tal-limiti massimi tal-pagamenti annwali u b'mod partikolari l-progress ordnat tagħhom fir-rigward tal-approprjazzjonijiet ta' impenn.
Modifika 40
Proposta għal regolament
Kapitolu 5 – Artikolu 21 – paragrafu 1
1.  Ammont massimu ta' EUR 14 196 miljun (fi prezzijiet tal-2018) għandu jkun disponibbli mill-baġit ġenerali tal-Unjoni għall-perjodu 2021 sal-2027 għal proġetti fuq skala kbira skont ir-Regolament XXXX/XX tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill - il-Programm Spazjali].
1.  Ammont massimu għandu jkun disponibbli b'mod konġunt għall-programmi Ewropej ta' navigazzjoni bis-satellita (EGNOS u Galileo) u għal Copernicus (il-Programm Ewropew ta' Osservazzjoni tad-Dinja) mill-baġit ġenerali tal-Unjoni għall-perjodu 2021 sal-2027. Dan l-ammont massimu għandu jkun stabbilit fil-livell ta' 15 % 'il fuq mill-ammonti indikattivi stabbiliti għaż-żewġ proġetti fuq skala kbira skont ir-Regolament XXXX/XX tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill - il-Programm Spazjali]. Kull tisħiħ skont dan l-ammont massimu għandu jiġi ffinanzjat permezz tal-marġni jew tal-istrumenti speċjali, u ma għandux iwassal għal tnaqqis fi programmi u fi proġetti oħrajn.
Modifika 41
Proposta għal regolament
Kapitolu 5 – Artikolu 21 – paragrafu 2a (ġdid)
2a.  F'każ li jirriżultaw ħtiġijiet ta' finanzjament addizzjonali mill-baġit tal-Unjoni għall-proġetti fuq skala kbira msemmija aktar kmieni, il-Kummissjoni għandha tipproponi reviżjoni tal-limiti massimi tal-QFP kif xieraq.
Modifika 42
Proposta għal regolament
Kapitolu 6 – titolu
Kooperazzjoni interistituzzjonali fil-proċedura baġitarja
Trasparenza u kooperazzjoni interistituzzjonali fil-proċedura baġitarja
Modifika 43
Proposta għal regolament
Kapitolu 6 – Artikolu 22
Kooperazzjoni interistituzzjonali fil-proċedura baġitarja
Trasparenza u kooperazzjoni interistituzzjonali fil-proċedura baġitarja
Modifika 44
Proposta għal regolament
Kapitolu 6 – Artikolu 22 – paragrafu 4a (ġdid)
Kemm il-Parlament Ewropew kif ukoll il-Kunsill għandhom ikunu rappreżentati minn membri tal-istituzzjoni rispettiva meta jsiru laqgħat fuq livell politiku.
Modifika 45
Proposta għal regolament
Kapitolu 6 – Artikolu 22 – paragrafu 4b (ġdid)
6a.  Il-Parlament Ewropew u l-Kunsill għandhom jiltaqgħu f'seduta pubblika meta jadottaw il-pożizzjonijiet rispettivi tagħhom dwar l-abbozz ta' baġit.
Modifika 46
Proposta għal regolament
Kapitolu 6 – Artikolu 23
L-infiq u d-dħul kollu tal-Unjoni u l-Euratom għandhom jiġu inklużi fil-baġit ġenerali tal-Unjoni f'konformità mal-Artikolu [7] tar-Regolament Finanzjarju, inkluża n-nefqa li tirriżulta minn kull deċiżjoni rilevanti meħuda b'mod unanimu mill-Kunsill wara li jikkonsulta l-Parlament Ewropew, fil-qafas tal-Artikolu 332 TFUE.
L-infiq u d-dħul kollu tal-Unjoni u l-Euratom għandhom jiġu inklużi fil-baġit ġenerali tal-Unjoni f'konformità mal-Artikolu 310(1) tat-TFUE, inkluża n-nefqa li tirriżulta minn kull deċiżjoni rilevanti meħuda b'mod unanimu mill-Kunsill wara li jikkonsulta l-Parlament Ewropew, fil-qafas tal-Artikolu 332 TFUE.
Modifika 47
Proposta għal regolament
Kapitolu 7 – Artikolu 24
Qabel l-1 ta' Lulju 2025, il-Kummissjoni għandha tippreżenta proposta għal qafas finanzjarju pluriennali ġdid.
Qabel l-1 ta' Jannar 2023, flimkien mal-proposti tagħha għar-reviżjoni ta' nofs it-terminu, il-Kummissjoni għandha tippreżenta rapport li jistabbilixxi l-metodi għall-implimentazzjoni prattika tal-qafas finanzjarju għal perjodu ta' ħames snin b'żieda ta' ħames snin oħra.
Qabel l-1 ta' Lulju 2025, il-Kummissjoni għandha tippreżenta proposta għal qafas finanzjarju pluriennali ġdid.
Jekk qabel il-31 ta' Diċembru 2027 ma jkun ġie adottat l-ebda regolament tal-Kunsill li jiddetermina qafas finanzjarju pluriennali ġdid, il-limiti massimi u d-dispożizzjonijiet korrispondenti l-oħra għall-aħħar sena tal-QFP, għandhom jiġu estiżi sakemm jiġi adottat regolament li jiddetermina qafas finanzjarju ġdid. Jekk Stat Membru ġdid jissieħeb mal-Unjoni wara l-2020, il-qafas finanzjarju estiż, jekk ikun meħtieġ, għandu jiġi rivedut sabiex tittieħed in kusiderazzjoni l-adeżjoni.

E.MODIFIKI GĦALL-PROPOSTA GĦAL FTEHIM INTERISTITUZZJONALI

52.Jenfasizza li, bħala riżultat tan-negozjar u tal-adozzjoni ta' Regolament ġdid tal-QFP, il-proposta għal Ftehim Interistituzzjonali bejn il-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni dwar id-dixxiplina baġitarja, dwar il-kooperazzjoni fi kwistjonijiet baġitarji u dwar il-ġestjoni finanzjarja tajba jenħtieġ li jiġi mmodifikat kif ġej:

Modifika 48
Proposta għal Ftehim Interistituzzjonali
Parti 1
Taqsima A – punt 6a (ġdid)
6 a L-informazzjoni relatata ma' operazzjonijiet mhux inklużi fil-baġit ġenerali tal-Unjoni u mal-iżvilupp prevedibbli tad-diversi kategoriji tas-sistema tar-Riżorsi Proprji tal-Unjoni, hija stabbilita f'tabelli separati bi skop ta' indikazzjoni. Din l-informazzjoni għandha tiġi aġġornata kull sena flimkien mad-dokumenti mehmuża mal-abbozz tal-baġit.
Modifika 49
Proposta għal Ftehim Interistituzzjonali
Parti I
Taqsima A – punt 7
7.  Għall-għanijiet ta' ġestjoni finanzjarja tajba, l-istituzzjonijiet għandhom jiżguraw kemm jista' jkun waqt il-proċedura baġitarja u fil-ħin tal-adozzjoni tal-baġit li jitħallew marġini suffiċjenti disponibbli taħt il-limiti għall-intestaturi diversi tal-QFP.
7.  Għall-għanijiet ta' ġestjoni finanzjarja tajba, l-istituzzjonijiet għandhom jiżguraw kemm jista' jkun waqt il-proċedura baġitarja u fil-ħin tal-adozzjoni tal-baġit li jitħallew ammonti suffiċjenti disponibbli fi ħdan il-marġni taħt il-limiti għall-intestaturi diversi tal-QFP jew fi ħdan l-istrumenti speċjali disponibbli.
Modifika 50
Proposta għal Ftehim Interistituzzjonali
Parti I
Taqsima A – punt 8
L-aġġornament tal-previżjonijiet għal approprjazzjonijiet ta' pagament wara l-2027
8.  Fl-2024, il-Kummissjoni għandha taġġorna l-previżjonijiet għal approprjazzjonijiet ta' pagament wara l-2027.
Dan l-aġġornament għandu jqis l-informazzjoni kollha rilevanti, inkluż l-implimentazzjoni reali tal-approprjazzjonijiet tal-baġit għal impenji u approprjazzjonijiet baġitarji ta' pagamenti, kif ukoll it-tbassir għall-implimentazzjonijiet. Għandu jqis ukoll ir-regoli mfassla biex jiżgura li l-approprjazzjonijiet ta' pagament jiżviluppaw b'mod ordnat meta mqabbla mal-approprjazzjonijiet ta' impenn u mat-tbassir tat-tkabbir tal-Introjtu Nazzjonali Gross tal-Unjoni.
L-aġġornament tal-previżjonijiet għal approprjazzjonijiet ta' pagament
8.  Kull sena, il-Kummissjoni għandha taġġorna l-previżjonijiet għal approprjazzjonijiet ta' pagament sal-2027 u wara.
Dan l-aġġornament għandu jqis l-informazzjoni kollha rilevanti, inkluż l-implimentazzjoni reali tal-approprjazzjonijiet tal-baġit għal impenji u approprjazzjonijiet baġitarji ta' pagamenti, kif ukoll it-tbassir għall-implimentazzjonijiet. Għandu jqis ukoll ir-regoli mfassla biex jiżgura li l-approprjazzjonijiet ta' pagament jiżviluppaw b'mod ordnat meta mqabbla mal-approprjazzjonijiet ta' impenn u mat-tbassir tat-tkabbir tal-Introjtu Nazzjonali Gross tal-Unjoni.
Modifika 51
Proposta għal Ftehim Interistituzzjonali
Parti I
Taqsima B – punt 9
9.  Meta jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet għall-immobilizzar tal-Fond Ewropew ta' Aġġustament għall-Globalizzazzjoni, kif stabbilit fl-att bażiku legali, il-Kummissjoni għandha tippreżenta lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill proposta għal trasferiment għall-linji baġitarji rilevanti.
Trasferimenti relatati mal-Fond ta' Aġġustament għall-Globalizzazzjoni għandhom isiru f'konformità mar-Regolament Finanzjarju.
9.  Meta jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet għall-immobilizzar tal-Fond Ewropew ta' Aġġustament għall-Globalizzazzjoni, kif stabbilit fl-att bażiku legali, il-Kummissjoni għandha tippreżenta proposta biex dan jiġi mmobilizzat. Id-deċiżjoni dwar l-immobilizzazzar tal-Fond ta' Aġġustament għall-Globalizzazzjoni għandha tittieħed b'mod konġunt mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill.
Fl-istess waqt li tippreżenta l-proposta tagħha għal deċiżjoni għall-immobilizzar tal-Fond ta' Aġġustament għall-Globalizzazzjoni, il-Kummissjoni għandha tippreżenta lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill proposta għal trasferiment għal-linji baġitarji rilevanti.
F'każ ta' nuqqas ta' qbil, il-kwistjoni għandha tiġi indirizzata fit-trilogu baġitarju li jmiss.
Trasferimenti relatati mal-Fond ta' Aġġustament għall-Globalizzazzjoni għandhom isiru f'konformità mar-Regolament Finanzjarju.
Modifika 52
Proposta għal Ftehim Interistituzzjonali
Parti I
Taqsima B – punt 10
10.  Meta jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet għall-mobilizzazzjoni tal-Fond ta' Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea kif stabbilit fl-att bażiku rilevanti, il-Kummissjoni għandha tagħmel proposta għal strument baġitarju xieraq f'konformità mar-Regolament Finanzjarju.
10.  Meta jiġu ssodisfati l-kundizzjonijiet għall-mobilizzazzjoni tal-Fond ta' Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea kif stabbilit fl-att bażiku rilevanti, il-Kummissjoni għandha tippreżenta proposta biex dan jiġi mmobilizzat. Id-deċiżjoni dwar l-immobilizzar tal-Fond ta' Aġġustament għall-Globalizzazzjoni għandha tittieħed b'mod konġunt mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill.
Fl-istess waqt li tippreżenta l-proposta tagħha għal deċiżjoni għall-immobilizzar tal-Fond ta' Solidarjetà, il-Kummissjoni għandha tippreżenta lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill proposta għal trasferiment għal-linji baġitarji rilevanti.
F'każ ta' nuqqas ta' qbil, il-kwistjoni għandha tiġi indirizzata fit-trilogu baġitarju li jmiss.
Trasferimenti relatati mal-Fond ta' Solidarjetà għandhom isiru f'konformità mar-Regolament Finanzjarju.
Modifika 53
Proposta għal Ftehim Interistituzzjonali
Parti I
Taqsima B – punt 11
11.  Meta l-Kummissjoni tqis li jkun hemm bżonn li jsir rikors għar-Riżerva għal għajnuna f'emerġenza, għandha tippreżenta lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill proposta ta' trasferiment mir-Riżerva għal-linji baġitarji korrispondenti, skont ir-Regolament Finanzjarju.
11.  Meta l-Kummissjoni tqis li jkun hemm bżonn li jsir rikors għar-Riżerva għal għajnuna f'emerġenza, għandha tippreżenta lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill proposta ta' trasferiment mir-Riżerva għal-linji baġitarji korrispondenti, skont ir-Regolament Finanzjarju.
F'każ ta' nuqqas ta' qbil, il-kwistjoni għandha tiġi indirizzata fit-trilogu baġitarju li jmiss.
Modifika 54
Proposta għal Ftehim Interistituzzjonali
Parti I
Taqsima B – punt 12
Strument ta' Flessibbiltà
12.  Il-Kummissjoni għandha tagħmel proposta għall-immobilizzar tal-Istrument ta' Flessibbiltà wara li tkun eżaminat il-possibbiltajiet kollha għall-allokazzjoni mill-ġdid tal-approprjazzjonijiet taħt l-intestatura li teħtieġ nefqa addizzjonali.
Il-proposta għandha tidentifika l-bżonnijiet li għadhom jiġu koperti u l-ammont. Proposta bħal din tista' ssir b'rabta mal-abbozz ta' baġit jew mal-abbozz ta' baġit emendatorju.
L-Istrument ta' Flessibbiltà jista' jiġi mobilizzat mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill fil-qafas tal-proċedura baġitarja stabbilita fl-Artikolu 314 TFUE.
Strument ta' Flessibbiltà
12.  Il-Kummissjoni għandha tagħmel proposta għall-immobilizzar tal-Istrument ta' Flessibbiltà wara li tkun eżawriet il-marġni tal-intestaturi rilevanti.
Il-proposta għandha tidentifika l-bżonnijiet li għadhom jiġu koperti u l-ammont.
L-Istrument ta' Flessibbiltà jista' jiġi mobilizzat mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill fil-qafas tal-proċedura baġitarja stabbilita fl-Artikolu 314 TFUE.
Modifika 55
Proposta għal Ftehim Interistituzzjonali
Parti 1
Taqsima B – punt 13
13.  Il-mobilizzazzjoni tal-Marġni ta' Kontinġenza, jew parti minnu, għandha tiġi proposta mill-Kummissjoni wara analiżi bir-reqqa tal-possibbiltajiet finanzjarji kollha l-oħra. Proposta bħal din tista' ssir b'rabta mal-abbozz ta' baġit jew mal-abbozz ta' baġit emendatorju.
Il-Marġni ta' Kontinġenza jista' jiġi mobilizzat mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill fil-qafas tal-proċedura baġitarja stabbilita fl-Artikolu 314 TFUE.
13.  Il-mobilizzazzjoni tal-Marġni ta' Kontinġenza, jew parti minnu, għandha tiġi proposta mill-Kummissjoni wara analiżi bir-reqqa tal-possibbiltajiet finanzjarji kollha l-oħra.
Il-Marġni ta' Kontinġenza jista' jiġi mobilizzat mill-Parlament Ewropew u mill-Kunsill fil-qafas tal-proċedura baġitarja stabbilita fl-Artikolu 314 TFUE.
Modifika 56
Proposta għal Ftehim Interistituzzjonali
Parti II
Taqsima A – punt 14 a (ġdid)
14a.  Sabiex jiffaċilitaw l-adozzjoni ta' QFP ġdid jew ta' reviżjoni tiegħu, u bil-għan li jiġi applikat l-Artikolu 312(5) tat-TFUE, l-istituzzjonijiet għandhom jlaqqgħu laqgħat regolari, b'mod partikolari:
—  Laqgħat tal-Presidenti kif stabbilit fl-Artikolu 324 tat-Trattat;
—  Briefings u debriefings ta' delegazzjoni tal-Parlament Ewropew mill-presidenza tal-Kunsill, qabel u wara laqgħat rilevanti tal-Kunsill;
—  Laqgħat trilaterali informali matul il-proċedimenti tal-Kunsill li jkollhom l-għan li jikkunsidraw il-fehmiet tal-Parlament fi kwalunkwe dokument li jiġi prodott mill-presidenza tal-Kunsill;
—  Trilogi ladarba kemm il-Parlament kif ukoll il-Kunsill ikunu adottaw il-mandati ta' negozjar rispettivi tagħhom;
—  Dehriet reċiproċi mill-presidenza tal-Kunsill fil-kumitat parlamentari rilevanti u tat-tim ta' negozjaturi tal-Parlament fil-formazzjoni rilevanti tal-Kunsill.
Il-Parlament u l-Kunsill se jittrażmettu lil xulxin, hekk kif ikun disponibbli, kwalunkwe dokument adottat formalment fil-korpi preparatorji rispettivi tagħhom jew li jiġu sottomessi formalment f'isimhom.
Modifika 57
Proposta għal Ftehim Interistituzzjonali
Parti II
Taqsima B – punt 15 - inċiż 2
—  id-dħul, in-nefqa, l-attiv u l-passiv tal-Fond Ewropew għall-Iżvilupp (FEŻ) , tal-Faċilità Ewropea ta' Stabbiltà Finanzjarja (European Financial Stability Facility, EFSF), tal-Mekkaniżmu Ewropew ta' Stabbiltà (MES), u ta' mekkaniżmi oħra possibbli futuri,
—  id-dħul, in-nefqa, l-attiv u l-passiv tal-Fond Ewropew għall-Iżvilupp (FEŻ), tal-Faċilità Ewropea ta' Stabbiltà Finanzjarja (EFSF), tal-Mekkaniżmu Ewropew ta' Stabbiltà (MES), u ta' mekkaniżmi oħra possibbli futuri li mhumiex iffinanzjati permezz tal-baġit tal-Unjoni, li iżda jeżistu bħala appoġġ għall-għanijiet ta' politika tal-Unjoni li jirriżultaw mit-Trattati,
Modifika 58
Proposta għal Ftehim Interistituzzjonali
Parti II
Taqsima B – punt 15a (ġdid)
15a.  Meta tadotta trasferimenti awtonomi skont l-Artikolu 30(1) tar-Regolament Finanzjarju, il-Kummissjoni għandha tinforma minnufih lill-awtorità baġitarja dwar ir-raġunijiet dettaljati għal tali trasferimenti. Meta l-Parlament jew il-Kunsill jesprimu riżerva dwar trasferiment awtonomu, il-Kummissjoni għandha tindirizzaha inkluż, jekk ikun xieraq, billi treġġa' lura it-trasferiment.
Modifika 59
Proposta għal Ftehim Interistituzzjonali
Parti III
Taqsima A – punt 24a (ġdid)
24a.  Meta, fil-qafas tal-proċedura baġitarja, l-awtorità baġitarja tieħu deċiżjoni dwar rinforzi speċifiċi, il-Kummissjoni m'għandhiex tpaċi xi wieħed minnhom fis-snin sussegwenti tal-ipprogrammar finanzjarju tagħha, sakemm ma tingħatax struzzjonijiet speċifiċi biex tagħmel dan mill-awtorita' baġitarja.
Modifika 60
Proposta għal Ftehim Interistituzzjonali
Anness
Parti A – punt 1a (ġdid)
1a.  Kull istituzzjoni timpenja ruħha li żżomm lura milli tittrażmetti lill-istituzzjonijiet l-oħra xi pożizzjoni baġitarja trasferiment jew notifika oħra mhux urġenti, li jinvolvu l-attivazzjoni tal-iskadenzi matul il-perjodi ta' vaganzi tagħhom, sabiex jiġi żgurat li kull istituzzjoni tkun tista' teżerċita b'mod xieraq il-prerogattivi proċedurali tagħha.
Is-servizzi tal-istituzzjonijiet għandhom jinfurmaw lil xulxin fi żmien xieraq dwar id-dati tal-vaganzi tal-istituzzjonijiet rispettivi tagħhom.
Modifika 61
Proposta għal Ftehim Interistituzzjonali
Anness
Parti B – punt 2
2.  Fi żmien biżżejjed qabel l-adozzjoni tal-abbozz ta' baġit mill-Kummissjoni, għandu jissejjaħ trilogu li fih jiġu diskussi l-prijoritajiet possibbli għall-baġit tas-sena finanzjarja li jmiss.
2.  Fi żmien biżżejjed qabel l-adozzjoni tal-abbozz ta' baġit mill-Kummissjoni, għandu jissejjaħ trilogu li fih jiġu diskussi l-prijoritajiet possibbli għall-baġit tas-sena finanzjarja li jmiss u kull mistoqsija li tirriżulta mill-implimentazzjoni tal-baġit tas-sena finanzjarja li tkun għaddejja.
Modifika 62
Proposta għal Ftehim Interistituzzjonali
Anness
Parti C – punt 8
8.  Fl-interess ta' kooperazzjoni istituzzjonali leali u soda, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill jimpenjaw ruħhom li jżommu kuntatti regolari u attivi fil-livelli kollha, permezz tan-negozjaturi rispettivi tagħhom, matul il-proċedura baġitarja kollha u b'mod partikolari matul il-perijodu ta' konċiljazzjoni. Il-Parlament Ewropew u l-Kunsill jimpenjaw ruħhom li jiżguraw li jkun hemm skambju reċiproku, f'waqtu u kontinwu, ta' informazzjoni rilevanti u dokumenti kemm f'livelli formali u informali, kif ukoll li jagħmlu laqgħat tekniċi jew informali, skont il-ħtieġa, matul il-perjodu ta' konċiljazzjoni, f'kooperazzjoni mal-Kummissjoni. Il-Kummissjoni għandha tiżgura li l-Parlament Ewropew u l-Kunsill ikollhom aċċess ugwali u f'waqtu għal informazzjoni u dokumenti.
8.  Fl-interess ta' kooperazzjoni istituzzjonali leali u soda, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill jimpenjaw ruħhom li jżommu kuntatti regolari u attivi fil-livelli kollha, permezz tan-negozjaturi rispettivi tagħhom, matul il-proċedura baġitarja kollha u b'mod partikolari matul il-perijodu ta' konċiljazzjoni. Il-Parlament Ewropew u l-Kunsill jimpenjaw ruħhom li jiżguraw li jkun hemm skambju reċiproku, f'waqtu u kontinwu, ta' informazzjoni rilevanti u dokumenti kemm f'livelli formali u informali, b'mod partikolari billi jittrażmettu lil xulxin id-dokumenti proċedurali kollha adottati fi ħdan il-korpi preparatorji rispettivi tagħhom, hekk kif dawn isiru disponibbli. Barra minn hekk huma jimpenjaw ruħhom li jagħmlu laqgħat tekniċi jew informali, skont il-ħtieġa, matul il-perjodu ta' konċiljazzjoni, f'kooperazzjoni mal-Kummissjoni. Il-Kummissjoni għandha tiżgura li l-Parlament Ewropew u l-Kunsill ikollhom aċċess ugwali u f'waqtu għal informazzjoni u dokumenti.
Modifika 63
Proposta għal Ftehim Interistituzzjonali
Anness
Parti D – punt 12a (ġdid)
12a.   Il-Parlament Ewropew u l-Kunsill għandhom jiltaqgħu f'seduta pubblika meta jadottaw il-pożizzjonijiet rispettivi tagħhom dwar l-abbozz ta' baġit.
Modifika 64
Proposta għal Ftehim Interistituzzjonali
Anness
Parti E – punt 15
15.  Il-Parlament Ewropew u l-Kunsill għandhom ikunu rappreżentati f'livell xieraq fil-Kumitat ta ' Konċiljazzjoni, b'mod li kull delegazzjoni tkun tista' timpenja politikament lill-istituzzjoni rispettiva tagħha, u li jista' jsir progress reali lejn ftehim finali.
15.  Kemm il-Parlament Ewropew kif ukoll il-Kunsill għandhom ikunu rappreżentati minn membri tal-istituzzjonijiet rispettivi fil-Kumitat ta' Konċiljazzjoni, sabiex kull delegazzjoni tkun tista' timpenja politikament lill-istituzzjoni rispettiva tagħha, u b'hekk ikun jista' jsir progress reali lejn ftehim finali.
Modifika 65
Proposta għal Ftehim Interistituzzjonali
Anness
Parti E – punt 19
19.  Id-dati tal-laqgħat tal-Kumitat ta' Konċiljazzjoni u tat-trilogi għandhom jiġu miftiehma minn qabel bi ftehim bejn it-tliet istituzzjonijiet.
19.  Id-dati tal-laqgħat tal-Kumitat ta' Konċiljazzjoni u tat-trilogi għandhom jiġu miftiehma minn qabel bi ftehim bejn it-tliet istituzzjonijiet. Laqgħat addizzjonali, inkluż fil-livell tekniku, jistgħu jiġu organizzati, kif ikun meħtieġ, matul il-perjodu ta' konċiljazzjoni.
Modifika 66
Proposta għal Ftehim Interistituzzjonali
Anness
Parti E – punt 21a (ġdid)
21a.   Sabiex jagħmlu użu sħiħ mill-perjodu ta' konċiljazzjoni ta' 21 ġurnata stipulat fit-Trattat u biex l-istituzzjonijiet jitħallew jaġġornaw il-pożizzjonijiet ta' negozjar rispettivi tagħhom, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill jimpenjaw ruħhom li jeżaminaw l-istat attwali tal-proċedura ta' konċiljazzjoni waqt kull laqgħa tal-korpi ta' tħejjija rilevanti tagħhom matul il-perjodu msemmi aktar kmieni, u għandhom iżommu lura milli jħallu dan il-proċess għall-istadji finali.
Modifika 67
Proposta għal Ftehim Interistituzzjonali
Anness
Parti G - titolu
Parti G. Reste à liquider (RAL)
Parti G. Implimentazzjoni tal-baġit, pagamenti u "impenji pendenti" (RAL)
Modifika 68
Proposta għal Ftehim Interistituzzjonali
Anness
Parti G – punt 36
36.  Minħabba l-ħtieġa li tiġi żgurata progressjoni ordnata tal-approprjazzjonijiet totali ta' pagament b'rabta mal-approprjazzjonijiet ta' impenn sabiex tiġi evitata kull bidla anormali tar-RAL minn sena għal oħra, il-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni jaqblu li jissorveljaw mill-qrib il-livell tar-RAL sabiex jiġi mmitigat ir-riskju li tiġi ostakolata l-implimentazzjoni tal-programmi tal-Unjoni minħabba nuqqas ta' approprjazzjonijiet ta' pagament fi tmiem il-QFP.
Sabiex jiġi żgurat li jkun hemm livell u profil maniġġabbli għall-pagamenti fl-intestaturi kollha, ir-regoli ta' diżimpenn għandhom jiġu applikati b'mod strett fl-intestaturi kollha, b'mod parikolari r-regoli għad-diżimpenji awtomatiċi.
Matul il-proċedura baġitarja, l-istituzzjonijiet għandhom jiltaqgħu b'mod regolari bil-ħsieb li jivvalutaw b'mod konġunt is-sitwazzjoni attwali u l-prospetti għall-implimentazzjoni baġitarja fis-sena attwali u fis-snin futuri. Dan għandu jsir permezz ta' laqgħat interistituzzjonali speċifiċi fil-livell xieraq, li qabilhom il-Kummissjoni għandha tinforma b' mod dettaljat dwar is-sitwazzjoni attwali, skont il-Fond u l-Istat Membru, tal-implimentazzjoni tal-pagamenti, tat-talbiet għal rimborżi riċevuti u tal-previżjonijiet riveduti. B'mod partikolari, sabiex jiġi żgurat li l-Unjoni tkun tista' tissodisfa l-obbligi finanzjarji kollha tagħha li jirriżultaw mill-impenji eżistenti u futuri fil-perjodu 2021-2027 f'konformità mal-Artikolu 323 TFUE, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill għandhom janalizzaw u jiddiskutu l-estimi tal-Kummissjoni fir-rigward tal-livell meħtieġ ta' approprjazzjonijiet ta' pagament.
36.  Minħabba l-ħtieġa li tiġi żgurata progressjoni ordnata tal-approprjazzjonijiet totali ta' pagament b'rabta mal-approprjazzjonijiet ta' impenn sabiex tiġi evitata kull bidla anormali tar-RAL minn sena għal oħra, il-Parlament Ewropew, il-Kunsill u l-Kummissjoni jaqblu li jissorveljaw mill-qrib il-previżjonijiet tal-pagamenti u l-livell tar-RAL sabiex jiġi mmitigat ir-riskju li tiġi ostakolata l-implimentazzjoni tal-programmi tal-Unjoni minħabba nuqqas ta' approprjazzjonijiet ta' pagament fi tmiem il-QFP.
Matul il-proċedura baġitarja, l-istituzzjonijiet għandhom jiltaqgħu b'mod regolari bil-ħsieb li jivvalutaw b'mod konġunt is-sitwazzjoni attwali u l-prospetti għall-implimentazzjoni baġitarja fis-sena attwali u fis-snin futuri. Dan għandu jsir permezz ta' laqgħat interistituzzjonali speċifiċi fil-livell xieraq, li qabilhom il-Kummissjoni għandha tinforma b' mod dettaljat dwar is-sitwazzjoni attwali, skont il-Fond u l-Istat Membru, tal-implimentazzjoni tal-pagamenti, tat-talbiet għal rimborżi riċevuti u tal-previżjonijiet riveduti fuq il-perjodu ta' żmien qasir u fit-tul. B'mod partikolari, sabiex jiġi żgurat li l-Unjoni tkun tista' tissodisfa l-obbligi finanzjarji kollha tagħha li jirriżultaw mill-impenji eżistenti u futuri fil-perjodu 2021-2027 f'konformità mal-Artikolu 323 TFUE, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill għandhom janalizzaw u jiddiskutu l-estimi tal-Kummissjoni fir-rigward tal-livell meħtieġ ta' approprjazzjonijiet ta' pagament.

53.Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill u lill-Kummissjoni.

Anness I – QFP 2021-2027: limiti massimi u strumenti barra mil-limiti massimi (prezzijiet tal-2018)

(EUR miljun - prezzijiet tal-2018)

 

Proposta tal-Kummissjoni

Pożizzjoni tal-Parlament

Approprjazzjonijiet ta' impenn

Total

2021-2027

2021

2022

2023

2024

2025

2026

2027

Total

2021-2027

I.  Suq Uniku, Innovazzjoni u Diġitali

166 303

31 035

31 006

31 297

30 725

30 615

30 757

30 574

216 010

II.  Koeżjoni u Valuri

391 974

60 026

62 887

64 979

65 785

66 686

69 204

67 974

457 540

Li minnhom: Koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali

330 642

52 143

52 707

53 346

53 988

54 632

55 286

55 994

378 097

III.  Riżorsi Naturali u Ambjent

336 623

57 780

57 781

57 789

57 806

57 826

57 854

57 881

404 718

IV.  Migrazzjoni u Ġestjoni tal-Fruntieri

30 829

3 227

4 389

4 605

4 844

4 926

5 066

5 138

32 194

V.  Sigurtà u Difiża

24 323

3 202

3 275

3 223

3 324

3 561

3 789

4 265

24 639

VI.  Il-Viċinat u d-Dinja

108 929

15 368

15 436

15 616

15 915

16 356

16 966

17 729

113 386

VII.  Amministrazzjoni Pubblika Ewropea

75 602

10 388

10 518

10 705

10 864

10 910

11 052

11 165

75 602

Li minnhom: Nefqa amministrattiva tal-istituzzjonijiet

58 547

8 128

8 201

8 330

8 432

8 412

8 493

8 551

58 547

TOTAL TAL-APPROPRJAZZJONIJIET TA' IMPENN

1 134 583

181 025

185 293

188 215

189 262

190 880

194 688

194 727

1 324 089

bħala perċentwal tad-DNG

1.11  %

1.29  %

1.31  %

1.31  %

1.30  %

1.30  %

1.31  %

1.29  %

1.30  %

TOTAL TAL-APPROPRJAZZJONIJIET TA' PAGAMENT

1 104 805

174 088

176 309

186 391

187 490

188 675

189 961

191 398

1 294 311

bħala perċentwal tad-DNG

1.08  %

1.24  %

1.24  %

1.30  %

1.29  %

1.28  %

1.28  %

1.27  %

1.27  %

BARRA MIL-LIMITI MASSIMI TAL-QFP

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Riżerva ta' għajnuna f'emerġenza

4 200

1 000

1 000

1 000

1 000

1 000

1 000

1 000

7 000

Fond Ewropew ta' Aġġustament għall-Globalizzazzjoni (FEG)

1 400

200

200

200

200

200

200

200

1 400

Fond ta' Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea (FSUE)

4 200

1 000

1 000

1 000

1 000

1 000

1 000

1 000

7 000

Strument ta' Flessibbiltà

7 000

2 000

2 000

2 000

2 000

2 000

2 000

2 000

14 000

Funzjoni Ewropea ta' Stabbilizzazzjoni tal-Investimenti

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

Faċilità Ewropea għall-Paċi

9 223

753

970

1 177

1 376

1 567

1 707

1 673

9 223

TOTAL BARRA MIL-LIMITI MASSIMI TAL-QFP

26 023

4 953

5 170

5 377

5 576

5 767

5 907

5 873

38 623

TOTAL TAL-QFP + BARRA MIL-LIMITI MASSIMI TAL-QFP

1 160 606

185 978

190 463

193 592

194 838

196 647

200 595

200 600

1 362 712

bħala perċentwal tad-DNG

1.14  %

1.32  %

1.34  %

1.35  %

1.34  %

1.34  %

1.35  %

1.33  %

1.34  %

Anness II – QFP 2021-2027: limiti massimi u strumenti barra mil-limiti massimi (prezzijiet attwali)

(EUR Miljun - prezzijiet kurrenti)

 

Proposta tal-Kummissjoni

Pożizzjoni tal-Parlament

Approprjazzjonijiet ta' impenn

Total

2021-2027

2021

2022

2023

2024

2025

2026

2027

Total

2021-2027

I.  Suq Uniku, Innovazzjoni u Diġitali

187 370

32 935

33 562

34 555

34 601

35 167

36 037

36 539

243 395

II.  Koeżjoni u Valuri

442 412

63 700

68 071

71 742

74 084

76 601

81 084

81 235

516 517

Li minnhom: Koeżjoni ekonomika, soċjali u territorjali

373 000

55 335

57 052

58 899

60 799

62 756

64 776

66 918

426 534

III.  Riżorsi Naturali u Ambjent

378 920

61 316

62 544

63 804

65 099

66 424

67 785

69 174

456 146

IV.  Migrazzjoni u Ġestjoni tal-Fruntieri

34 902

3 425

4 751

5 084

5 455

5 658

5 936

6 140

36 448

V.  Sigurtà u Difiża

27 515

3 397

3 545

3 559

3 743

4 091

4 439

5 098

27 872

VI.  Il-Viċinat u d-Dinja

123 002

16 308

16 709

17 242

17 923

18 788

19 878

21 188

128 036

VII.  Amministrazzjoni Pubblika Ewropea

85 287

11 024

11 385

11 819

12 235

12 532

12 949

13 343

85 287

Li minnhom: Nefqa amministrattiva tal-istituzzjonijiet

66 028

8 625

8 877

9 197

9 496

9 663

9 951

10 219

66 028

TOTAL TAL-APPROPRJAZZJONIJIET TA' IMPENN

1 279 408

192 105

200 567

207 804

213 140

219 261

228 107

232 717

1 493 701

bħala perċentwal tad-DNG

1.11  %

1.29  %

1.31  %

1.31  %

1.30  %

1.30  %

1.31  %

1.29  %

1.30  %

TOTAL TAL-APPROPRJAZZJONIJIET TA' PAGAMENT

1 246 263

184 743

190 843

205 790

211 144

216 728

222 569

228 739

1 460 556

bħala perċentwal tad-DNG

1.08  %

1.24  %

1.24  %

1.30  %

1.29  %

1.28  %

1.28  %

1.27  %

1.27  %

BARRA MIL-LIMITI MASSIMI TAL-QFP

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Riżerva ta' għajnuna f'emerġenza

4 734

1 061

1 082

1 104

1 126

1 149

1 172

1 195

7 889

Fond Ewropew ta' Aġġustament għall-Globalizzazzjoni (FEG)

1 578

212

216

221

225

230

234

239

1 578

Fond ta' Solidarjetà tal-Unjoni Ewropea (FSUE)

4 734

1 061

1 082

1 104

1 126

1 149

1 172

1 195

7 889

Strument ta' Flessibbiltà

7 889

2 122

2 165

2 208

2 252

2 297

2 343

2 390

15 779

Funzjoni Ewropea ta' Stabbilizzazzjoni tal-Investimenti

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

Faċilità Ewropea għall-Paċi

10 500

800

1 050

1 300

1 550

1 800

2 000

2 000

10 500

TOTAL BARRA MIL-LIMITI MASSIMI TAL-QFP

29 434

5 256

5 596

5 937

6 279

6 624

6 921

7 019

43 633

TOTAL TAL-QFP + BARRA MIL-LIMITI MASSIMI TAL-QFP

1 308 843

197 361

206 163

213 741

219 419

225 885

235 028

239 736

1 537 334

bħala perċentwal tad-DNG

1.14  %

1.32  %

1.34  %

1.35  %

1.34  %

1.34  %

1.35  %

1.33  %

1.34  %

Anness III – QFP 2021-2027: tqassim skont il-programm (prezzijiet tal-2018)

N.B.: Bl-għan ta' tqabbil, it-tabella ssegwi l-istruttura tal-programmi individwali tal-UE kif ġie propost mill-Kummissjoni, mingħajr l-ebda preġudizzju għal bidliet possibbli li jistgħu jintalbu matul il-proċedura leġiżlattiva li twassal għall-adozzjoni ta' dawn il-programmi.

(EUR miljun - prezzijiet tal-2018)

 

QFP tal-2014-2020 (UE27+FEŻ)

Proposta tal-Kummissjoni tal-2021-2027

Pożizzjoni tal-Parlament

2021-2027

I.  Suq Uniku, Innovazzjoni u Diġitali

116 361

166 303

216 010

1.  Riċerka u Innovazzjoni

69 787

91 028

127 537

Orizzont Ewropa

64 674

83 491

120 000

Programm ta' Riċerka u Taħriġ tal-Euratom

2 119

2 129

2 129

Reattur Termonukleari Sperimentali Internazzjonali (ITER)

2 992

5 406

5 406

Oħrajn

2

2

2

2.  Investimenti Strateġiċi Ewropej

31 886

44 375

51 798

Fond InvestEU

3 968

13 065

14 065

Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (total tal-kontribuzzjoni H1)

inkluż:

17 579

21 721

28 083

Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa - Trasport

12 393

11 384

17 746

Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa - Enerġija

4 185

7 675

7 675

Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa - Diġitali

1 001

2 662

2 662

Programm Ewropa Diġitali

172

8 192

8 192

Oħrajn

9 097

177

177

Aġenziji deċentralizzati

1 069

1 220

1 281

3.  Suq Uniku

5 100

5 672

8 423

Programm tas-Suq Uniku (inkl. COSME)

3 547

3 630

5 823

Programm ta' Kontra l-Frodi tal-UE

156

161

322

Kooperazzjoni fil-qasam tat-tassazzjoni (FISCALIS)

226

239

300

Kooperazzjoni fil-qasam tad-dwana (CUSTOMS)

536

843

843

Turiżmu sostenibbli

 

 

300

Oħrajn

61

87

87

Aġenziji deċentralizzati

575

714

748

4.  Spazju

11 502

14 404

15 225

Programm Spazjali Ewropew

11 308

14 196

15 017

Aġenziji deċentralizzati

194

208

208

Marġni

-1 913

10 824

13 026

II.  Koeżjoni u Valuri

387 250

391 974

457 540

5.  Żvilupp Reġjonali u Koeżjoni

272 647

242 209

272 647

FEŻR + Fond ta' Koeżjoni

inkluż:

272 411

241 996

272 411

Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali

196 564

200 622

 

Fond ta' Koeżjoni

75 848

41 374

 

Li minnhom il-kontribuzzjoni għall-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa - Trasport

11 487

10 000

 

Appoġġ għall-Komunità Ċiprijotta-Torka

236

213

236

6.  Unjoni Ekonomika u Monetarja

273

22 281

22 281

Programm ta' Appoġġ għal Riformi

185

22 181

22 181

Protezzjoni tal-Euro Kontra l-Iffalsifikar

7

7

7

Oħrajn

81

93

93

7.  Investiment fin-Nies, il-Koeżjoni Soċjali u l-Valuri

115 729

123 466

157 612

Fond Soċjali Ewropew+ (inkluż EUR 5,9 biljun għall-Garanzija għat-Tfal)

96 216

89 688

106 781

Li minnhom saħħa, impjiegi u innovazzjoni soċjali

1 075

1 042

1 095

Erasmus+

13 699

26 368

41 097

Korp Ewropew ta' Solidarjetà

373

1 113

1 113

Ewropa Kreattiva

1 403

1 642

2 806

Ġustizzja

316

271

316

Drittijiet u l-valuri, inkluż mill-anqas EUR 500 miljun għal-linja tal-valuri tal-Unjoni

594

570

1 627

Oħrajn

1 158

1 185

1 185

Aġenziji deċentralizzati

1 971

2 629

2 687

Marġni

-1 399

4 018

4 999

III.  Riżorsi Naturali u Ambjent

399 608

336 623

404 718

8.  Politika Agrikola u Marittima

390 155

330 724

391 198

FAEG + FAEŻR

inkluż:

382 855

324 284

383 255

Fond Agrikolu Ewropew ta' Garanzija (FAEG)

286 143

254 247

 

Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR)

96 712

70 037

 

Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd

6 243

5 448

6 867

Oħrajn

962

878

962

Aġenziji deċentralizzati

95

113

113

9.  Ambjent u Azzjoni Klimatika

3 492

5 085

11 520

Programm għall-Ambjent u l-Azzjoni Klimatika (LIFE)

3 221

4 828

6 442

Fond ġust ta' tranżizzjoni tal-Enerġija

 

 

4 800

Aġenziji deċentralizzati

272

257

278

Marġni

5 960

814

1 999

IV.  Migrazzjoni u Ġestjoni tal-Fruntieri

10 051

30 829

32 194

10.  Migrazzjoni

7 180

9 972

10 314

Fond għall-Migrazzjoni u l-Ażil

6 745

9 205

9 205

Aġenziji deċentralizzati*

435

768

1 109

11.  Ġestjoni tal-Fruntieri

5 492

18 824

19 848

Fond għall-Ġestjoni Integrata tal-Fruntieri

2 773

8 237

8 237

Aġenziji deċentralizzati*

2 720

10 587

11 611

Marġni

-2 621

2 033

2 033

V.  Sigurtà u Difiża

1 964

24 323

24 639

12.  Sigurtà

3 455

4 255

4 571

Fond għas-Sigurtà Interna

1 200

2 210

2 210

Żmantellar tas-Siti Nukleari

inkluż:

1 359

1 045

1 359

Żmantellar tas-Siti Nukleari (il-Litwanja)

459

490

692

Sikurezza Nukleari u l-Iżmantellar (inkl. ir-Repubblika tal-Bulgarija u s-Slovakkja)

900

555

667

Aġenziji deċentralizzati

896

1 001

1 002

13.  Difiża

575

17 220

17 220

Fond Ewropew għad-Difiża

575

11 453

11 453

Mobbiltà Militari

0

5 767

5 767

14.  Rispons għall-Kriżijiet

1 222

1 242

1 242

Mekkaniżmu tal-Unjoni għall-Protezzjoni Ċivili (rescUE)

560

1 242

1 242

Oħrajn

662

p.m.  

p.m.

Marġni

-3 289

1 606

1 606

VI.  Il-Viċinat u d-Dinja

96 295

108 929

113 386

15.  Azzjoni Esterna

85 313

93 150

96 809

Strument(i) li jappoġġja(w) il-politiki tal-viċinat u tal-iżvilupp, inklużi s-suċċessur tal-FEŻ u pjan ta' investiment għall-Afrika

71 767

79 216

82 716

Għajnuna Umanitarja

8 729

9 760

9 760

Politika Estera u ta' Sigurtà Komuni (PESK)

2 101

2 649

2 649

Pajjiżi u Territorji Extra-Ewropej (inkluża Greenland)

594

444

594

Oħrajn

801

949

949

Aġenziji deċentralizzati

144

132

141

16.  Assistenza ta' qabel l-adeżjoni

13 010

12 865

13 010

Assistenza ta' Qabel l-Adeżjoni

13 010

12 865

13 010

Marġni

-2 027

2 913

3 567

VII.  Amministrazzjoni Pubblika Ewropea

70 791

75 602

75 602

Skejjel u Pensjonijiet Ewropej

14 047

17 055

17 055

Nefqa amministrattiva tal-istituzzjonijiet

56 744

58 547

58 547

TOTAL

1 082 320

1 134 583

1 324 089

F'% tad-DNG (UE-27)

1.16  %

1.11  %

1.30  %

* L-ammont tal-PE għall-aġenziji deċentralizzati fil-clusters 10 u 11 jinkludi l-impatt finanzjarju tal-proposti tal-Kummissjoni tat-12 ta' Settembru 2018 dwar l-EASO u l-Gwardja Ewropea tal-Fruntiera u tal-Kosta.

Anness IV - QFP 2021-2027: tqassim skont il-programm (prezzijiet attwali)

(EUR Miljun - prezzijiet kurrenti)

 

QFP 2014-2020 (UE27+FEŻ)

Proposta tal-Kummissjoni tal-2021-2027

Pożizzjoni tal-Parlament

2021-2027

I.  Suq Uniku, Innovazzjoni u Diġitali

114 538

187 370

243 395

1.  Riċerka u Innovazzjoni

68 675

102 573

143 721

Orizzont Ewropa

63 679

94 100

135 248

Programm ta' Riċerka u Taħriġ tal-Euratom

2 085

2 400

2 400

Reattur Termonukleari Sperimentali Internazzjonali (ITER)

2 910

6 070

6 070

Oħrajn

1

3

3

2.  Investimenti Strateġiċi Ewropej

31 439

49 973

58 340

Fond InvestEU

3 909

14 725

15 852

Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa (total tal-kontribuzzjoni H1)

inkluż:

17 435

24 480

31 651

Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa - Trasport

12 281

12 830

20 001

Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa - Enerġija

4 163

8 650

8 650

Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa - Diġitali

991

3 000

3 000

Programm Ewropa Diġitali

169

9 194

9 194

Oħrajn

8 872

200

200

Aġenziji deċentralizzati

1 053

1 374

1 444

3.  Suq Uniku

5 017

6 391

9 494

Programm tas-Suq Uniku (inkl. COSME)

3 485

4 089

6 563

Programm ta' Kontra l-Frodi tal-UE

153

181

363

Kooperazzjoni fil-qasam tat-tassazzjoni (FISCALIS)

222

270

339

Kooperazzjoni fil-qasam tad-dwana (CUSTOMS)

526

950

950

Turiżmu sostenibbli

 

 

338

Oħrajn

59

98

98

Aġenziji deċentralizzati

572

804

843

4.  Spazju

11 274

16 235

17 160

Programm Spazjali Ewropew

11 084

16 000

16 925

Aġenziji deċentralizzati

190

235

235

Marġni

-1 866

12 198

14 680

II.  Koeżjoni u Valuri

380 738

442 412

516 517

5.  Żvilupp Reġjonali u Koeżjoni

268 218

273 240

307 578

FEŻR + Fond ta' Koeżjoni

inkluż:

267 987

273 000

307 312

Fond Ewropew għall-Iżvilupp Reġjonali

193 398

226 308

 

Fond ta' Koeżjoni

74 589

46 692

 

Li minnhom il-kontribuzzjoni għall-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa - Trasport

11 306

11 285

 

Appoġġ għall-Komunità Ċiprijotta-Torka

231

240

266

6.  Unjoni Ekonomika u Monetarja

275

25 113

25 113

Programm ta' Appoġġ għal Riformi

188

25 000

25 000

Protezzjoni tal-Euro Kontra l-Iffalsifikar

7

8

8

Oħrajn

79

105

105

7.  Investiment fin-Nies, il-Koeżjoni Soċjali u l-Valuri

113 636

139 530

178 192

Fond Soċjali Ewropew+ (inkluż EUR 5,9 biljun fi prezzijiet tal-2018 għall-Garanzija għat-Tfal)

94 382

101 174

120 457

Li minnhom saħħa, impjiegi u innovazzjoni soċjali

1 055

1 174

1 234

Erasmus+

13 536

30 000

46 758

Korp Ewropew ta' Solidarjetà

378

1 260

1 260

Ewropa Kreattiva

1 381

1 850

3 162

Ġustizzja

 

305

356

Drittijiet u l-valuri, inkluż mill-anqas EUR 500 miljun fi prezzijiet tal-2018 għal-linja tal-valuri tal-Unjoni

 

642

1 834

Oħrajn

1 131

1 334

1 334

Aġenziji deċentralizzati

1 936

2 965

3 030

Marġni

-1 391

4 528

5 634

III.  Riżorsi Naturali u Ambjent

391 849

378 920

456 146

8.  Politika Agrikola u Marittima

382 608

372 264

440 898

FAEG + FAEŻR

inkluż:

375 429

365 006

431 946

Fond Agrikolu Ewropew ta' Garanzija (FAEG)

280 351

286 195

 

Fond Agrikolu Ewropew għall-Iżvilupp Rurali (FAEŻR)

95 078

78 811

 

Fond Ewropew għall-Affarijiet Marittimi u s-Sajd

6 139

6 140

7 739

Oħrajn

946

990

1 085

Aġenziji deċentralizzati

94

128

128

9.  Ambjent u Azzjoni Klimatika

3 437

5 739

12 995

Programm għall-Ambjent u l-Azzjoni Klimatika (LIFE)

3 170

5 450

7 272

Fond ġust ta' tranżizzjoni tal-Enerġija

 

 

5 410

Aġenziji deċentralizzati

267

289

313

Marġni

5 804

918

2 254

IV.  Migrazzjoni u Ġestjoni tal-Fruntieri

9 929

34 902

36 448

10.  Migrazzjoni

7 085

11 280

11 665

Fond għall-Migrazzjoni u l-Ażil

6 650

10 415

10 415

Aġenziji deċentralizzati*

435

865

1 250

11.  Ġestjoni tal-Fruntieri

5 439

21 331

22 493

Fond għall-Ġestjoni Integrata tal-Fruntieri

2 734

9 318

9 318

Aġenziji deċentralizzati*

2 704

12 013

13 175

Marġni

-2 595

2 291

2 291

V.  Sigurtà u Difiża

1 941

27 515

27 872

12.  Sigurtà

3 394

4 806

5 162

Fond għas-Sigurtà Interna

1 179

2 500

2 500

Żmantellar tas-Siti Nukleari

inkluż:

1 334

1 178

1 533

Żmantellar tas-Siti Nukleari (il-Litwanja)

451

552

780

Sikurezza Nukleari u l-Iżmantellar (inkl. ir-Repubblika tal-Bulgarija u s-Slovakkja)

883

626

753

Aġenziji deċentralizzati

882

1 128

1 129

13.  Difiża

590

19 500

19 500

Fond Ewropew għad-Difiża

590

13 000

13 000

Mobbiltà Militari

0

6 500

6 500

14.  Rispons għall-Kriżijiet

1 209

1 400

1 400

Mekkaniżmu tal-Unjoni għall-Protezzjoni Ċivili (rescUE)

561

1 400

1 400

Oħrajn

648

p.m.

p.m

Marġni

-3 253

1 809

1 809

VI.  Il-Viċinat u d-Dinja

93 381

123 002

128 036

15.  Azzjoni Esterna

82 569

105 219

109 352

Strument(i) li jappoġġja(w) il-politiki tal-viċinat u tal-iżvilupp, inklużi s-suċċessur tal-FEŻ u pjan ta' investiment għall-Afrika

70 428

89 500

93 454

Għajnuna Umanitarja

8 561

11 000

11 000

Politika Estera u ta' Sigurtà Komuni (PESK)

2 066

3 000

3 000

Pajjiżi u Territorji Extra-Ewropej (inkluża Greenland)

582

500

669

Oħrajn

790

1 070

1 070

Aġenziji deċentralizzati

141

149

159

16.  Assistenza ta' qabel l-adeżjoni

12 799

14 500

14 663

Assistenza ta' Qabel l-Adeżjoni

12 799

14 500

14 663

Marġni

-1 987

3 283

4 020

VII.  Amministrazzjoni Pubblika Ewropea

69 584

85 287

85 287

Skejjel u Pensjonijiet Ewropej

13 823

19 259

19 259

Nefqa amministrattiva tal-istituzzjonijiet

55 761

66 028

66 028

TOTAL

1 061 960

1 279 408

1 493 701

F'% tad-DNG (UE-27)

1.16  %

1.11  %

1.30  %

* L-ammont tal-PE għall-aġenziji deċentralizzati fil-clusters 10 u 11 jinkludi l-impatt finanzjarju tal-proposti tal-Kummissjoni tat-12 ta' Settembru 2018 dwar l-EASO u l-Gwardja Ewropea tal-Fruntiera u tal-Kosta.

(1) Testi adottati, P8_TA(2018)0075 u P8_TA(2018)0076.
(2) Testi adottati, P8_TA(2018)0226.
(3) ĠU C 215, 19.6.2018, p. 249.
(4) ĠU L 282, 19.10.2016, p. 1.
(5) ĠU C 242, 10.7.2018, p. 24.


Regoli dwar għajnuna mill-Istat: kategoriji ġodda ta' għajnuna mill-Istat *
PDF 309kWORD 48k
Riżoluzzjoni leġislattiva tal-Parlament Ewropew tal-14 ta’ Novembru 2018 dwar il-proposta għal regolament tal-Kunsill li jemenda r-Regolament tal-Kunsill (UE) 2015/1588 tat-13 ta' Lulju 2015 dwar l-applikazzjoni tal-Artikoli 107 u 108 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea għal ċerti kategoriji ta' għajnuna mill-Istat orizzontali (COM(2018)0398 – C8-0316/2018 – 2018/0222(NLE))
P8_TA-PROV(2018)0450A8-0315/2018

(Konsultazzjoni)

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni lill-Kunsill (COM(2018)0398),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 109 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, skont liema artikolu ġie kkonsultat mill-Kunsill (C8-0316/2018),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 78c tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Ekonomiċi u Monetarji (A8-0315/2018),

1.  Japprova l-proposta tal-Kummissjoni;

2.  Jistieden lill-Kunsill biex jinfurmah jekk ikollu l-ħsieb li jitbiegħed mit-test approvat mill-Parlament;

3.  Jitlob lill-Kunsill biex jerġa' jikkonsultah jekk ikollu l-ħsieb li jemenda t-test approvat mill-Parlament b'mod sustanzjali;

4.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi l-pożizzjoni tal-Parlament lill-Kunsill u lill-Kummissjoni.


L-esportazzjoni tal-armi: l-implimentazzjoni tal-Pożizzjoni Komuni 2008/944/PESK
PDF 464kWORD 65k
Riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-14 ta' Novembru 2018 dwar l-esportazzjoni tal-armi: l-implimentazzjoni tal-Pożizzjoni Komuni 2008/944/PESK (2018/2157(INI))
P8_TA-PROV(2018)0451A8-0335/2018

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-prinċipji stabbiliti fl-Artikolu 21 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea (TUE), b'mod partikolari l-promozzjoni tad-demokrazija u l-istat tad-dritt u l-preservazzjoni tal-paċi, il-prevenzjoni tal-kunflitti u t-tisħiħ tas-sigurtà internazzjonali,

–  wara li kkunsidra l-Pożizzjoni Komuni tal-Kunsill 2008/944/PESK tat-8 ta' Diċembru 2008 li tiddefinixxi regoli komuni li jirregolaw il-kontroll ta' esportazzjonijiet ta' teknoloġija u tagħmir militari(1) (il-Pożizzjoni Komuni),

–  wara li kkunsidra d-Dsatax-il Rapport Annwali(2) mfassal f'konformità mal-Artikolu 8(2) tal-Pożizzjoni Komuni,

–  wara li kkunsidra d-Deċiżjoni tal-Kunsill 2018/101/PESK tat-22 ta' Jannar 2018 dwar il-promozzjoni ta' kontrolli effettivi fuq l-esportazzjoni tal-armi(3) u d-Deċiżjoni tal-Kunsill 2017/915/PESK tad-29 ta' Mejju 2017 dwar attivitajiet ta' sensibilizzazzjoni tal-Unjoni b'appoġġ għall-implimentazzjoni tat-Trattat dwar il-Kummerċ tal-Armi(4),

–  wara li kkunsidra l-Lista Militari Komuni aġġornata tal-Unjoni Ewropea adottata mill-Kunsill fis-26 ta' Frar 2018(5),

–  wara li kkunsidra l-Gwida għall-Utent għall-Pożizzjoni Komuni li tiddefinixxi regoli komuni li jirregolaw il-kontroll ta' esportazzjonijiet ta' teknoloġija u tagħmir militari,

–  wara li kkunsidra l-Ftehim ta' Wassenaar tat-12 ta' Mejju 1996 dwar il-Kontrolli tal-Esportazzjoni għall-Armi Konvenzjonali u l-Prodotti u t-Teknoloġiji b'Użu Doppju, flimkien mal-listi, aġġornati f'Diċembru 2017, ta' dawn il-prodotti u t-teknoloġiji u munizzjon(6),

–  wara li kkunsidra l-Qafas Strateġiku tal-UE u l-Pjan ta' Azzjoni dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u d-Demokrazija tal-25 ta' Ġunju 2012, b'mod partikolari l-Eżitu 11(e) tal-pjan ta' azzjoni, u l-Pjan ta' Azzjoni tal-UE dwar id-Drittijiet tal-Bniedem u d-Demokrazija (2015-2019) tal-20 ta' Lulju 2015, b'mod partikolari l-Objettiv 21(d) tiegħu,

–  wara li kkunsidra t-Trattat dwar il-Kummerċ tal-Armi (TKA) adottat mill-Assemblea Ġenerali tan-NU fit-2 ta' April 2013(7), li daħal fis-seħħ fl-24 ta' Diċembru 2014,

–  wara li kkunsidra d-Direttiva 2009/43/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tas-6 ta' Mejju 2009 dwar l-issimplifikar tat-termini u l-kundizzjonijiet tat-trasferimenti ta' prodotti relatati mad-difiża fil-Komunità(8),

–  wara li kkunsidra r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 428/2009 tal-5 ta' Mejju 2009 li jistabbilixxi reġim Komunitarju għall-kontroll tal-esportazzjonijiet, it-trasferiment, is-senserija u t-transitu ta' oġġetti b'użu doppju(9), kif emendat bir-Regolament (UE) Nru 599/2014 tas-16 ta' April 2014, u l-lista ta' oġġetti b'użu doppju u t-teknoloġija fl-Anness I tiegħu (Regolament dwar l-Użu Doppju),

–  wara li kkunsidra l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli tan-NU, b'mod partikolari l-Għan 16 li jippromwovi soċjetajiet ġusti, paċifiċi u inklużivi għall-iżvilupp sostenibbli,

–  wara li kkunsidra l-Aġenda dwar id-Diżarm tan-NU ("Niżguraw il-Futur Komuni tagħna"),

–  wara li kkunsidra r-Regolament (UE) 2016/2134 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tat-23 ta' Novembru 2016 li jemenda r-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1236/2005 dwar il-kummerċ ta' ċerti oġġetti li jistgħu jintużaw għall-piena kapitali, it-tortura jew trattament jew pieni krudili, inumani jew degradanti oħra(10),

–  wara li kkunsidra r-Rapport tal-Uffiċċju tal-Kummissarju Għoli tan-Nazzjonijiet Uniti għad-Drittijiet tal-Bniedem lill-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem dwar l-impatt tat-trasferiment tal-armi fuq it-tgawdija tad-drittijiet tal-bniedem(11),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet preċedenti tiegħu dwar il-kwistjoni, b'mod partikolari dawk tat-13 ta' Settembru 2017(12) u tas-17 ta' Diċembru 2015(13) dwar l-implimentazzjoni tal-Pożizzjoni Komuni,

–  wara li kkunsidra l-proposta għal regolament tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li jistabbilixxi l-Programm Ewropew għall-Iżvilupp fl-Industrija tad-Difiża li għandu l-għan li jappoġġja l-kompetittività u l-kapaċità innovattiva tal-industrija tad-difiża tal-UE (EDIDP) (COM(2017)0294) u l-proposta għal regolament li jistabbilixxi l-Fond Ewropew għad-Difiża (COM(2018)0476),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjonijiet tiegħu dwar is-sitwazzjoni umanitarja fil-Jemen tal-25 ta' Frar 2016(14), il-15 ta' Ġunju 2017(15) u t-30 ta' Novembru 2017(16),

–  wara li kkunsidra r-riżoluzzjoni tiegħu tas-27 ta' Frar 2014 dwar l-użu ta' drones armati(17),

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kunsill tad-Drittijiet tal-Bniedem tas-17 ta' Awwissu 2018 dwar is-sitwazzjoni tad-drittijiet tal-bniedem fil-Jemen, inklużi l-ksur u l-abbużi minn Settembru 2014 (A/HRC/39/43),

–  wara li kkunsidra l-Artikoli 52 u 132(2) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Barranin (A8-0335/2018),

A.  billi d-dritt inerenti għall-awtodifiża individwali jew kollettiva huwa stabbilit fl-Artikolu 51 tal-Karta tan-Nazzjonijiet Uniti;

B.  billi l-esportazzjonijiet u t-trasferimenti tal-armi għandhom impatt innegabbli fuq id-drittijiet tal-bniedem u s-sigurtà tal-bniedem, fuq l-iżvilupp soċjoekonomiku u fuq id-demokrazija; billi l-esportazzjoni tal-armi tikkontribwixxi wkoll għal ċirkostanzi li jġiegħlu lin-nies jaħarbu minn pajjiżhom; billi hemm raġunijiet b'saħħithom biex tiġi stabbilita sistema għall-kontroll tal-armi stretta, trasparenti, effettiva u aċċettata u ddefinita b'mod komuni;

C.  billi l-Pożizzjoni Komuni tal-Kunsill 2008/944/PESK hija qafas legalment vinkolanti li jistabbilixxi tmien kriterji; billi kull meta dawn ma jkunux issodisfati, il-ħruġ ta' liċenzja tal-esportazzjoni jenħtieġ li jiġi miċħud (kriterji 1-4) jew tal-inqas jitqies li jsir dan (kriterji 5-8); billi d-deċiżjoni ta' trasferiment jew ċaħda tat-trasferiment ta' xi teknoloġija jew tagħmir militari tibqa' għad-diskrezzjoni nazzjonali ta' kull Stat Membru skont l-Artikolu 4(2) tal-Pożizzjoni Komuni;

D.  billi l-aħħar ċifri(18) juru li l-esportazzjoni tal-armi mill-UE-28 kienet tammonta għal aktar minn 27 % tat-total globali fl-2013-2017, li irriżulta biex l-UE, kollettivament, tkun, it-tieni l-akbar fornitur tal-armi fid-dinja, wara l-Istati Uniti (34 %) u segwita mir-Russja bi 22 %; billi l-2015 u l-2016 kienu l-aktar snin li fihom storikament urew l-ogħla ċifri ta' liċenzji għall-esportazzjoni tal-armi skont il-valur, mill-bidu tal-ġbir tad-data tal-UE, b'valur totali ta' EUR 195,95 biljun fl-2015 u, skont l-aktar rapport reċenti mill-Grupp ta' Ħidma dwar l-Esportazzjoni ta' Armi Konvenzjonali (COARM), EUR 191,45 miljun fl-2016(19); billi sfortunatament iċ-ċifri tal-2015 u l-2016 huma qarrieqa u impreċiżi, peress li l-volum ta' liċenzji huwa parzjalment aktar espressjoni ta' intenzjoni milli figura preċiża li tindika esportazzjonijiet reali li jistgħu jkunu mistennija li jimmaterjalizzaw fil-futur qrib;

E.  billi r-rapporti annwali tal-COARM s'issa huma l-uniku strument li l-għan tiegħu huwa li jkopri l-implimentazzjoni tal-Pożizzjoni Komuni; billi dawn ir-rapporti kkontribwixxew għal żieda fit-trasparenza fir-rigward tal-esportazzjoni tal-armi tal-Istati Membri u billi l-volum ta' linji gwida u kjarifiki fil-Gwida għall-Utent żdied b'mod konsiderevoli; billi, minħabba l-Pożizzjoni Komuni, żdied il-volum ta' informazzjoni dwar il-ħruġ ta' liċenzji għall-esportazzjoni tal-armi;

F.  billi kemm l-ambjent tas-sigurtà globali kif ukoll dak reġjonali nbidlu b'mod drammatiku, speċjalment fir-rigward tal-viċinat tan-Nofsinhar u tal-Lvant tal-Unjoni, u dan jenfasizza l-ħtieġa urġenti li jitjiebu metodoloġiji fir-rigward tal-produzzjoni tal-informazzjoni għall-valutazzjoni tar-riskju tal-ħruġ ta' liċenzji tal-esportazzjoni u sabiex isiru aktar sikuri;

G.  billi, skont l-Artikolu 3 tal-Pożizzjoni Komuni, it-tmien kriterji jiddefinixxu biss standards minimi u huma mingħajr preġudizzju għal kwalunkwe miżura aktar restrittiva li l-Istati Membri jistgħu jieħdu għall-kontroll tal-armi; billi l-proċess ta' teħid ta' deċiżjonijiet fir-rigward tal-għoti jew iċ-ċaħda ta' liċenzji għall-esportazzjoni tal-armi huwa esklussivament fil-kompitu tal-Istati Membri;

H.  billi mhux l-Istati Membri kollha jippreżentaw informazzjoni kompluta lill-COARM; billi, minħabba l-arranġamenti għall-ġbir tad-data u l-proċeduri ta' sottomissjoni differenti tal-Istati Membri individwali u l-interpretazzjoni differenti tagħhom tat-tmien kriterji, is-settijiet tad-data mhumiex kompluti u jvarjaw, u l-prattiki tal-esportazzjoni tal-armi huma ferm differenti; jindika li l-iskambju ta' informazzjoni jrid ikun kompatibbli mal-liġijiet nazzjonali u l-proċeduri amministrattivi ta' kull pajjiż;

I.  billi bħalissa ma hemm l-ebda mekkaniżmu għall-verifika u r-rappurtar ta' konformità standardizzati u indipendenti skont it-tmien kriterji tal-Pożizzjoni Komuni;

J.  billi fis-snin reċenti ġew adottati miżuri dwar it-traffikar ta' armi ħfief u ta' kalibru żgħir, b'Lista aġġornata ta' Oġġetti u Teknoloġiji b'Użu Doppju skont il-Ftehim ta' Wassenaar; billi filwaqt li kwistjonijiet bħall-kontroll tal-intermedjazzjoni għall-armi, il-produzzjoni liċenzjata barra l-UE u l-kontroll fuq l-utenti finali tpoġġew fuq l-aġenda u, sa ċertu punt, ġew inkorporati fil-Pożizzjoni Komuni nfisha, ħafna prodotti, b'mod partikolari fil-qasam ta' oġġetti b'użu doppju, iċ-ċiberteknoloġija u s-sorveljanza, għadhom mhumiex koperti mis-sistema ta' kontroll;

K.  billi d-dsatax-il rapport annwali jiżvela li 40,5 % tal-liċenzji għall-esportazzjoni tal-armi ngħataw lil pajjiżi fir-reġjun MENA, b'valur ta' EUR 77,5 biljun, u l-Arabja Sawdija, l-Eġittu u l-Emirati Għarab Magħquda (EGħM) jammontaw għall-biċċa l-kbira ta' dawk l-esportazzjonijiet, b'valur ta' EUR 57,9 biljun;

L.  billi, f'xi każijiet, l-armi esportati lejn ċerti pajjiżi, pereżempju lejn l-Arabja Sawdija, l-Emirati Għarab Magħquda u membri tal-koalizzjoni mmexxija mill-Arabja Sawdija, intużaw f'kunflitti bħal dak fil-Jemen; billi dawn l-esportazzjonijiet jiksru biċ-ċar il-Pożizzjoni Komuni;

M.  billi r-riżoluzzjoni tal-Parlament Ewropew tal-25 ta' Frar 2016 dwar is-sitwazzjoni umanitarja fil-Jemen appellat lill-Viċi President tal-Kummissjoni/Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà (VP/RGħ) biex tvara inizjattiva sabiex jiġi impost embargo tal-armi tal-UE fuq l-Arabja Sawdija;

N.  billi l-armi liċenzjati għat-trasferiment mill-Istati Membri tal-UE u sussegwentement użati fil-kunflitt attwali tal-Jemen kellhom impatt katastrofiku fuq l-iżvilupp sostenibbli fil-Jemen;

O.  billi s-settur tad-difiża sar punt fokali tal-politika tal-UE, fejn l-Istrateġija Globali tal-UE (EUGS) tiddikjara li "industrija tad-difiża Ewropea sostenibbli, innovattiva u kompetittiva hija essenzjali għall-awtonomija strateġika tal-Ewropa u għal PSDK kredibbli"(20); billi l-esportazzjonijiet tal-armi huma kruċjali biex tingħata spinta lill-bażi industrijali u teknoloġika għad-difiża Ewropea, u billi l-prijorità tal-industrija tad-difiża hija li tiggarantixxi s-sigurtà u d-difiża tal-Istati Membri tal-UE u li tikkontribwixxi għall-implimentazzjoni tal-PESK; billi l-kompitu ewlieni tal-Fond Ewropew għad-Difiża u, bħala prekursur, l-EDIDP, li ġie varat reċentement, għandu "[jwieżen] il-kompetittività tal-industrija tad-difiża fl-Ewropa"(21);

P.  billi l-miżuri ta' trasparenza bħall-monitoraġġ tal-esportazzjonijiet tal-armi jgħinu biex tingħata spinta lill-fiduċja fost l-Istati Membri;

Q.  billi l-Artikolu 10 tal-Pożizzjoni Komuni juri biċ-ċar li l-osservanza tat-tmien kriterji għandha preċedenza fuq l-interessi ekonomiċi, soċjali, kummerċjali jew industrijali tal-Istati Membri;

It-tisħiħ tal-Pożizzjoni Komuni u t-titjib tal-implimentazzjoni tagħha

1.  Jissottolinja li l-istati għandhom id-dritt leġittimu li jakkwistaw teknoloġija militari għal skopijiet ta' awtodifiża; jinnota li ż-żamma tal-industrija tad-difiża sservi bħala parti mill-awtodifiża tal-Istati Membri;

2.  Jinnota li suq Ewropew tad-difiża jservi bħala strument li jiggarantixxi s-sigurtà u d-difiża tal-Istati Membri u ċ-ċittadini tal-Unjoni u jikkontribwixxi għall-implimentazzjoni tal-Politika Estera u ta' Sigurtà Komuni (PESK) u b'mod partikolari l-Politika ta' Sigurtà u ta' Difiża Komuni (PSDK); jistieden lill-Istati Membri jegħlbu n-nuqqas attwali ta' effiċjenza fl-infiq għad-difiża minħabba d-duplikazzjoni, il-frammentazzjoni u n-nuqqas ta' interoperabbiltà, u biex ikollhom l-għan li l-UE ssir fornitur tas-sigurtà, anke permezz ta' kontroll aħjar tal-esportazzjoni tal-armi;

3.  Jirrikonoxxi li l-UE hija l-unika unjoni tal-istati li għandha qafas legalment vinkolanti li permezz tiegħu l-kontroll tal-esportazzjoni tal-armi qed jitjieb, fosthom f'reġjuni ta' kriżi u f'pajjiżi b'rekord dubjuż fil-qasam tad-drittijiet tal-bniedem; jilqa', f'dan ir-rigward, il-fatt li pajjiżi terzi Ewropej u mhux Ewropej ingħaqdu mas-sistema tal-kontroll tal-esportazzjoni tal-armi abbażi tal-Pożizzjoni Komuni; iħeġġeġ ukoll lill-pajjiżi kandidati li fadal, lil dawk il-pajjiżi li jinsabu fil-proċess li jiksbu l-istatus ta' kandidat, jew pajjiżi oħra li jixtiequ jimpenjaw ruħhom fit-triq lejn l-adeżjoni fl-UE, biex japplikaw id-dispożizzjonijiet tal-Pożizzjoni Komuni;

4.  Jenfasizza l-ħtieġa urġenti li jissaħħaħ ir-rwol tad-Delegazzjonijiet tal-UE biex jassistu lill-Istati Membri u lis-Servizz Ewropew għall-Azzjoni Esterna (SEAE) bil-valutazzjoni tar-riskju tal-ħruġ ta' liċenzji tal-esportazzjoni u l-implimentazzjoni ta' kontrolli fuq l-utent finali, kontrolli ta' wara t-trasportazzjoni u spezzjonijiet fuq il-post;

5.  Jinnota li t-tmien kriterji huma applikati u interpretati b'modi differenti mill-Istati Membri; jitlob għalhekk applikazzjoni uniformi, konsistenti u kkoordinata tat-tmien kriterji u implimentazzjoni sħiħa tal-Pożizzjoni Komuni flimkien mal-obbligi kollha tagħha;

6.  Jemmen li l-metodoloġija tal-valutazzjoni tar-riskju tal-ħruġ ta' liċenzji għall-esportazzjoni għandha tinkorpora prinċipju ta' prekawzjoni u li l-Istati Membri, minbarra li jivvalutaw jekk tistax tintuża teknoloġija militari speċifika għal ripressjoni interna jew għal finijiet mhux mixtieqa oħra, għandhom jivvalutaw ukoll ir-riskji abbażi tas-sitwazzjoni ġenerali fil-pajjiż ta' destinazzjoni, b'kont meħud ta' fatturi bħall-istat tad-demokrazija u l-istat tad-dritt u l-iżvilupp soċjoekonomiku tiegħu;

7.  Jistieden lill-Istati Membri u lis-SEAE, f'konformità mar-rakkomandazzjonijiet tiegħu tat-13 ta' Settembru 2017, biex jużaw il-proċess ta' rieżami attwali biex isaħħu l-mekkaniżmi għall-iskambju ta' informazzjoni billi jagħmlu disponibbli informazzjoni aħjar b'mod kwalitattiv u kwantitattiv għall-valutazzjonijiet tar-riskju tal-ħruġ ta' liċenzji tal-esportazzjoni, billi:

   (a) jipprovdu aktar informazzjoni dwar il-liċenzji tal-esportazzjoni u l-esportazzjonijiet attwali maqsuma b'mod sistematiku u f'waqtu, inkluż dwar utenti finali ta' tħassib, każijiet ta' devjazzjoni, ċertifikati tal-utenti finali foloz jew inkella ta' tħassib, u intermedjarji jew kumpaniji tat-trasport suspettati, skont il-liġijiet domestiċi;
   (b) iżommu lista ta' entitajiet u individwi li nstabu ħatja ta' ksur tal-leġiżlazzjoni marbuta mal-esportazzjoni tal-armi, ta' każijiet ta' devjazzjoni identifikata, u ta' persuni li huma magħrufa jew suspettati li huma involuti f'kummerċ tal-armi illegali jew f'attivitajiet li huma ta' theddida għas-sigurtà internazzjonali u nazzjonali;
   (c) jikkondividu l-aħjar prattiki adottati għall-implimentazzjoni tat-tmien kriterji;
   (d) ibiddlu l-Gwida għall-Utent attwali f'riżors interattiv online;
   (e) ibiddlu r-Rapport Annwali tal-UE f'database online pubblika u miftuħa sa tmiem l-2019, b'format ġdid li għandu jiġi applikat għad-data tal-2017;
   (f) jippromwovu proċeduri ta' kooperazzjoni ċari u stabbiliti sew bejn l-aġenziji tal-infurzar tal-liġi u l-awtoritajiet tal-fruntieri, ibbażati fuq il-kondiviżjoni ta' informazzjoni, sabiex tissaħħaħ il-kooperazzjoni dwar is-sigurtà u l-qerda tan-negozjar illegali tal-armi, li huwa ta' riskju għas-sigurtà tal-UE u taċ-ċittadini tagħha;

8.  Jistieden lill-Istati Membri u lis-SEAE jżidu l-għadd ta' persunal li jaħdem fuq kwistjonijiet relatati mal-esportazzjoni kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll fil-livell tal-UE; jinkoraġġixxi l-użu tal-fondi tal-UE għall-bini tal-kapaċità fost l-uffiċjali tal-ħruġ tal-liċenzji u l-infurzar fl-Istati Membri;

9.  Ifakkar li fost ir-raġunijiet għall-istabbiliment tal-Pożizzjoni Komuni kien hemm l-evitar tal-użu tal-armi Ewropej kontra l-forzi armati tal-Istati Membri u l-evitar tal-abbużi tad-drittijiet tal-bniedem u l-estensjoni tal-kunflitti armati; itenni li l-Pożizzjoni Komuni tistabbilixxi rekwiżiti minimi li l-Istati Membri jridu japplikaw fil-qasam tal-kontrolli tal-esportazzjoni tal-armi, u li dan jinkludi l-obbligu li tiġi eżaminata talba għal liċenzja tal-esportazzjoni kontra kull wieħed mit-tmien kriterji elenkati fih;

10.  Jikkritika n-nuqqas sistematiku li t-tmien kriterji jiġu applikati mill-Istati Membri u l-fatt li t-teknoloġija militari tilħaq destinazzjonijiet u utenti finali li ma jissodisfawx il-kriterji stabbiliti fil-Pożizzjoni Komuni; jirrepeti s-sejħa tiegħu għal valutazzjoni indipendenti tal-konformità tal-Istati Membri mat-tmien kriterji tal-Pożizzjoni Komuni; huwa tal-fehma li jenħtieġ li tiġi promossa konverġenza ikbar fl-applikazzjoni tat-tmien kriterji; jiddispjaċih dwar in-nuqqas ta' dispożizzjonijiet dwar is-sanzjonijiet li għandhom jiġu imposti fuq l-Istati Membri li jonqsu milli jiċċekkjaw il-konformità mat-tmien kriterji qabel l-għoti tal-liċenzji; iħeġġeġ lill-Istati Membri itejbu l-konsistenza tal-implimentazzjoni tal-Pożizzjoni Komuni, u jagħtihom parir jipprevedu arranġamenti biex iwettqu kontrolli indipendenti;

11.  Jemmen li l-esportazzjonijiet lejn l-Arabja Sawdija, l-EGħM u membri oħra tal-koalizzjoni mmexxija mill-Arabja Sawdija fil-Jemen mhumiex konformi mill-inqas mal-kriterju 2 minħabba l-involviment ta' dawk il-pajjiżi fi ksur serju tal-liġi umanitarja kif stabbilit mill-awtoritajiet kompetenti tan-NU; itenni s-sejħa tiegħu tat-13 ta' Settembru 2017 rigward il-ħtieġa urġenti li jiġi impost embargo tal-armi fuq l-Arabja Sawdija, u jappella lill-VP/RGħ u lill-Kunsill biex jestendu tali embargo għall-membri l-oħrajn kollha tal-koalizzjoni mmexxija mill-Arabja Sawdija fil-Jemen;

12.  Jemmen li hu meħtieġ li jitnieda proċess li jwassal għal mekkaniżmu li jissanzjona lill-Istati Membri li ma jikkonformawx mal-Pożizzjoni Komuni;

13.  Jinnota li xi Stati Membri waqfu jipprovdu l-armi lill-Arabja Sawdija u membri oħra tal-koalizzjoni mmexxija mill-Arabja Sawdija fil-Jemen minħabba l-azzjonijiet tagħhom, filwaqt li oħrajn komplew jipprovdu teknoloġija militari; jifraħ lil dawk l-Istati Membri, bħal Ġermanja u n-Netherlands, li biddlu l-prattika tagħhom fir-rigward tal-kunflitt tal-Jemen; jiddispjaċih ħafna, madankollu, mill-fatt li Stati Membri oħra jidhru li ma jqisux l-imġiba tal-pajjiż ta' destinazzjoni u l-użu aħħari ta' armi u munizzjon esportati; jissottolinja li din id-disparità fil-prattika tirriskja li ddgħajjef ir-reġim Ewropew ta' kontroll tal-armi kollu kemm hu;

14.  Huwa allarmat mill-fatt li kważi t-talbiet kollha għal liċenzji għal esportazzjonijiet lejn pajjiżi speċifiċi bħall-Arabja Sawdija ngħataw minkejja l-fatt li l-esportazzjonijiet lejn dawk il-pajjiżi jiksru mill-inqas il-kriterji 1 sa 6 tal-Pożizzjoni Komuni, filwaqt li jitqies li n-nuqqas li jiġu ssodisfati l-kriterji 1 sa 4 irid iwassal għal ċaħda tal-liċenzja; jiddispjaċih li kważi l-applikazzjonijiet għal liċenzji kollha (95 %) għall-esportazzjonijiet lejn l-Arabja Sawdija ngħataw fir-rigward tal-esportazzjonijiet tal-kategorija ML9(22) (bastimenti tal-gwerra, li jintużaw biex jiġi infurzat l-imblokk navali fuq il-Jemen), u l-kategorija ML10 (inġenji tal-ajru) u ML4 (bombi eċċ.) li kienu fundamentali fil-kampanja mill-ajru, filwaqt li jikkontribwixxu għad-deterjorament tas-sitwazzjoni umanitarja, għall-ħolqien ta' ostakli għall-iżvilupp sostenibbli fil-pajjiż kollu, u għat-tbatija kontinwa tal-popolazzjoni tal-Jemen;

15.  Jinsab maħsud bl-ammont ta' armi u munizzjon, prodotti fl-UE, li nstabu f'idejn id-Da'esh fis-Sirja u fl-Iraq; jinnota li l-Bulgarija u r-Rumanija ma applikawx b'mod effettiv il-Pożizzjoni Komuni fir-rigward ta' trasferimenti mill-ġdid li jiksru ċ-ċertifikati tal-utent finali; jistieden lill-Istati Membri kollha jirrifjutaw trasferimenti simili fil-futur, b'mod partikolari lejn l-Istati Uniti u l-Arabja Sawdija, u jitlob lis-SEAE u lill-Istati Membri, b'mod partikolari lill-Bulgarija u lir-Rumanija, jispjegaw, fil-kuntest tal-COARM iżda wkoll pubblikament quddiem is-Sottokumitat tal-Parlament dwar is-Sigurtà u d-Difiża (SEDE), x'passi ttieħdu dwar din il-kwistjoni; jistieden lis-SEAE jindirizza l-bosta każijiet żvelati mir-rapport reċenti dwar ir-Riċerka tal-Armi għall-Kunflitti, u jesplora metodi aktar effettivi għall-valutazzjoni tar-riskju ta' devjazzjoni fil-COARM u f'fora rilevanti oħra, inkluż, fil-kuntest tal-proċess ta' rieżami, li jsir obbligatorju għall-Istati Membri li jiċħdu liċenzja tal-esportazzjoni jekk ikun hemm riskju ċar li t-teknoloġija jew it-tagħmir militari li se jiġi esportat jista' jiġi ddevjat; jiddeċiedi li jagħti bidu għal investigazzjoni f'din il-kwistjoni;

16.  Jinsab imħasseb dwar il-fatt li l-provvista tas-sistemi tal-armi fi żmien ta' gwerra u f'sitwazzjonijiet ta' tensjoni politika sinifikanti tista' taffettwa b'mod sproporzjonat lil persuni ċivili; jissottolinja li l-kunflitti jenħtieġ li jiġu solvuti permezz ta' mezzi diplomatiċi bħala prijorità; jappella, għalhekk, lill-Istati Membri biex jieħdu passi lejn politika barranija u ta' sigurtà komuni ġenwina;

17.  Jirrikonoxxi li implimentazzjoni aħjar tal-kriterju 8 tikkostitwixxi kontribut deċiżiv għall-għanijiet tal-koerenza tal-politiki għall-iżvilupp tal-UE u l-Għanijiet ta' Żvilupp Sostenibbli (SDGs) tan-NU, b'mod partikolari l-SDG 16.4; jistieden lill-Istati Membri u lis-SEAE jużaw il-proċess ta' rieżami għaddej bħalissa dwar il-Pożizzjoni Komuni f'dan ir-rigward; jirrakkomanda li l-Gwida għall-Utent f'dan ir-rigward tiġi aġġornata, b'enfasi mhux biss fuq l-impatt fuq l-iżvilupp tax-xiri tal-armi fuq il-pajjiż riċevitur, iżda wkoll fuq il-ħsara potenzjali għall-iżvilupp magħmul bl-użu ta' armi, inkluż f'pajjiżi li mhumiex l-Istat riċevitur;

18.  Jissuġġerixxi li għandhom jiġu esplorati modi għall-UE biex tappoġġja l-konformità tal-Istati Membri mat-tmien kriterji tal-Pożizzjoni Komuni, b'mod partikolari billi tipprovdi informazzjoni matul il-fażi tal-valutazzjoni tar-riskju, kontrolli fuq l-utenti finali, kontrolli ex ante fuq il-vjeġġi, u lista aġġornata regolarment ta' pajjiżi terzi li jikkonformaw mal-kriterji tal-Pożizzjoni Komuni;

19.  Jinnota li l-Kunsill qed iwettaq valutazzjoni mill-ġdid tal-implimentazzjoni tal-Pożizzjoni Komuni u t-twettiq tal-għanijiet tagħha fl-2018; jitlob li tiġi rieżaminata l-Pożizzjoni Komuni sabiex jiġi determinat kif tiġi implimentata fil-livell nazzjonali, inkluża valutazzjoni tal-modi differenti li bihom tiġi implimentata fil-liġijiet u r-regolamenti tal-istati, il-metodi użati biex jiġu vvalutati l-applikazzjonijiet għal liċenzji u l-aġenziji u l-ministeri tal-gvern li huma involuti; jenfasizza, f'dan ir-rigward, li l-proġetti ffinanzjati mill-EDIDP varat dan l-aħħar u bil-Fond għad-Difiża futur, iridu jsiru taħt mekkaniżmi/reġimi ta' kontroll u ta' rapportar nazzjonali u tal-UE u jkunu soġġetti għal skrutinju parlamentari sħiħ; jemmen li l-Faċilità Ewropea għall-Paċi proposta teħtieġ ukoll li tkun soġġetta għal skrutinju parlamentari;

20.  Jistieden lill-Istati Membri jegħlbu n-nuqqas attwali ta' effiċjenza fl-infiq għad-difiża minħabba d-duplikazzjoni, il-frammentazzjoni u n-nuqqas ta' interoperabbiltà, u biex ikollhom l-għan li l-UE ssir fornitur tas-sigurtà, anke permezz ta' kontroll aħjar tal-esportazzjoni tal-armi;

21.  Huwa tal-fehma li l-azzjonijiet relatati mal-prodott b'rabta mal-armi żgħar u armamenti ħfief fejn huma żviluppati prinċipalment għal skopijiet ta' esportazzjoni għandhom jiġu esklużi mill-fondi tal-Unjoni fil-kuntest tar-regolament li jmiss li jistabbilixxi l-Fond Ewropew għad-Difiża (EDF) (COM(2018)0476);

22.  Hu tal-fehma li fil-kuntest tal-Brexit ikun importanti għar-Renju Unit li jimpenja ruħu biex jibqa' marbut mal-Pożizzjoni Komuni u li japplika dispożizzjonijiet operattivi kif jagħmlu pajjiżi terzi Ewropej oħrajn;

23.  Jenfasizza li l-ambizzjoni li tiżdied il-kompetittività tas-settur ta' difiża Ewropea ma għandhiex iddgħajjef l-applikazzjoni tat-tmien kriterji tal-Pożizzjoni Komuni hekk kif jieħdu preċedenza fuq kwalunkwe interess ekonomiku, kummerċjali, soċjali jew industrijali tal-Istati Membri;

24.  Iqis li l-implimentazzjoni tad-Direttiva 2009/43/KE dwar l-issimplifikar tat-termini u l-kundizzjonijiet tat-trasferimenti ta' prodotti relatati mad-difiża fil-Komunità jenħtieġ li tkun konsistenti mal-Pożizzjoni Komuni, inkluż fir-rigward tal-parts tal-bdil u l-komponenti; jinnota li l-Pożizzjoni Komuni mhijiex restrittiva fil-kamp ta' applikazzjoni u li, għaldaqstant, it-tmien kriterji japplikaw ukoll għal trasferimenti fi ħdan l-UE;

25.  Itenni l-effett negattiv li l-esportazzjoni bla kontroll suffiċjenti ta' sorveljanza ċibernetika minn kumpaniji tal-UE jista' jkollha fuq is-sigurtà għall-infrastruttura diġitali tal-UE u fuq ir-rispett għad-drittijiet tal-bniedem; jenfasizza, f'dan ir-rigward, l-importanza ta' aġġornament rapidu, effettiv u komprensiv tar-Regolament dwar l-Użu Doppju tal-UE, ifakkar il-pożizzjoni tal-Parlament dwar il-proposta tal-Kummissjoni kif approvat minn maġġoranza assoluta f'Jannar 2018, u jissuġġerixxi li l-Kunsill jistabbilixxi malajr pożizzjoni ambizzjuża bil-għan li jippermetti lill-koleġiżlaturi jilħqu ftehim qabel il-tmiem ta' dan it-terminu leġiżlattiv; jistieden lill-Istati Membri, fir-rigward tal-kontrolli tal-esportazzjoni u l-applikazzjoni tat-tmien kriterji, sabiex jagħtu attenzjoni akbar lill-oġġetti li jistgħu jintużaw kemm għal skopijiet ċivili kif ukoll militari, bħal pereżempju t-teknoloġija għas-sorveljanza, u bl-istess mod, għall-komponenti li jistgħu jintużaw fl-attakki ċibernetiċi jew biex jitwettaq ksur tad-drittijiet tal-bniedem; iħeġġeġ lill-Istati Membri u lill-Kummissjoni jinvestu fondi suffiċjenti fit-teknoloġija u r-riżorsi umani biex jitħarrġu individwi fi programmi speċifiċi taċ-ċibersigurtà; jistieden lill-Istati Membri jippromwovu, fil-livell internazzjonali, iż-żieda tal-prodotti kkonċernati fil-listi ta' kontroll (b'mod partikolari ta' Wassenaar);

26.  Iħeġġeġ lill-Istati Membri jagħmlu eżami aktar dettaljat ta' produzzjoni liċenzjata minn pajjiżi terzi u jiżguraw li jkun hemm salvagwardji aktar b'saħħithom kontra użi mhux mixtieqa; jitlob l-applikazzjoni stretta tal-Pożizzjoni Komuni fir-rigward ta' produzzjoni liċenzjata f'pajjiżi terzi; jitlob li l-arranġamenti ta' produzzjoni liċenzjati jiġu limitati għal pajjiżi li huma partijiet jew firmatarji għat-TKA, u biex dawk il-pajjiżi terzi jkunu obbligati li jesportaw biss tagħmir li jiġi prodott b'liċenzja u awtorizzat b'mod espliċitu mill-Istat Membru oriġinali li qed jesporta;

27.  Jenfasizza l-ħtieġa li jiġi żviluppat approċċ għall-indirizzar ta' sitwazzjonijiet fejn l-Istati Membri jagħmlu interpretazzjoni differenti tat-tmien kriterji tal-Pożizzjoni Komuni għall-esportazzjonijiet ta' prodotti li huma essenzjalment simili, għal destinazzjonijiet u utenti finali simili, sabiex jiġu preservati l-kundizzjonijiet ekwi u l-kredibbiltà tal-UE barra mit-territorju tagħha;

28.  Jitlob lill-Istati Membri u lis-SEAE jiżviluppaw strateġija dedikata sabiex jipprovdu protezzjoni formali lill-informaturi li jirrappurtaw prattiki minn organizzazzjonijiet u kumpaniji fl-industrija tal-armi li jiksru l-kriterji u l-prinċipji stabbiliti fil-Pożizzjoni Komuni;

29.  Jitlob, barra minn hekk, l-espansjoni, jew aħjar l-applikazzjoni tat-tmien kriterji anke fir-rigward tat-trasferiment tal-pulizija u l-persunal militari u tas-sigurtà, is-servizzi relatati mal-esportazzjoni tal-armi, l-għarfien u t-taħriġ, it-teknoloġija tas-sigurtà kif ukoll fir-rigward ta' servizzi militari u tas-sigurtà privati;

30.  Jistieden lill-Istati Membri u lis-SEAE jikkooperaw mill-qrib sabiex jiġu evitati r-riskji li jirriżultaw mid-devjazzjoni u mill-ħżin tal-armi, bħalma huma t-traffikar u l-kuntrabandu ta' armi illegali; jenfasizza r-riskju tal-armi esportati lejn pajjiżi terzi li jidħlu lura fl-UE permezz tal-kuntrabandu u tat-traffikar tal-armi;

31.  Jistieden lill-Istati Membri u lis-SEAE jżidu kriterju ġdid mal-Pożizzjoni Komuni sabiex jiġi żgurat li meta jingħataw l-awtorizzazzjonijiet jitqies ir-riskju ta' korruzzjoni dwar l-esportazzjonijiet rilevanti;

Ir-Rapport Annwali COARM

32.  Ifaħħar l-isforzi tal-Grupp ta' Ħidma COARM fir-rigward tal-kooperazzjoni, il-koordinazzjoni u l-konverġenza (b'referenza partikolari għall-Gwida tal-Utent għall-Pożizzjoni Komuni) u t-tisħiħ u l-implimentazzjoni tal-Pożizzjoni Komuni, partikolarment f'dak li jirrigwarda l-kampanji ta' sensibilizzazzjoni u l-proċessi ta' approssimazzjoni jew armonizzazzjoni fi ħdan l-UE u l-involviment ta' pajjiżi terzi;

33.  Jiddispjaċih li l-pubblikazzjoni tard ħafna tat-tmintax-il rapport annwali għall-2015 f'Marzu 2017 u tad-dsatax-il rapport annwali għall-2016 fi Frar 2018; jitlob li tiġi ggarantita proċedura ta' rapportar u sottomissjoni aktar standardizzata u f'waqtha billi tiġi stabbilita skadenza stretta għat-tressiq tad-data sa mhux aktar tard minn Jannar wara s-sena li fiha jkunu saru l-esportazzjonijiet, u billi tiġi stabbilita data tal-pubblikazzjoni fissa sa mhux aktar tard minn Marzu wara s-sena tal-esportazzjonijiet;

34.  Ifakkar li skont l-Artikolu 8(2) tal-Pożizzjoni Komuni, l-Istati Membri kollha huma obbligati jirrapportaw dwar l-esportazzjoni tal-armi tagħhom, u jħeġġeġ lill-Istati Membri kollha jikkonformaw bis-sħiħ mal-obbligi tagħhom, kif stabbilit fil-Pożizzjoni Komuni; jenfasizza li data ta' kwalità għolja u diżaggregata dwar il-kunsinni effettivi hija essenzjali biex wieħed jifhem kif jiġu applikati t-tmien kriterji;

35.  Jikkritika l-fatt li għadd ta' Stati Membri ma għamlux sottomissjonijiet sħaħ għad-dsatax-il rapport annwali abbażi ta' data speċifika għall-pajjiż dettaljata; huwa mħasseb li, bħala riżultat, informazzjoni importanti hija nieqsa mir-rapport annwali COARM, li għaldaqstant mhuwiex aġġornat jew kapaċi jippreżenta stampa sħiħa tal-attivitajiet ta' esportazzjoni tal-Istati Membri; iqis li jenħtieġ li tiġi stabbilita sistema ta' verifika u ta' rapportar standardizzata biex tipprovdi informazzjoni aktar dettaljata u komprensiva; itenni t-talba tiegħu li l-Istati Membri kollha li għadhom ma għamlux sottomissjonijiet sħaħ jipprovdu informazzjoni addizzjonali rigward l-esportazzjonijiet tagħhom tal-passat fid-dawl tar-rapport annwali li jmiss;

36.  Jinnota li skont id-dsatax-il rapport annwali, il-kriterji invokati għal ċaħdiet kienu differenti fl-applikazzjoni tagħhom, bil-kriterju 1 jiġi invokat 82 darba, il-kriterju 2 119-il darba, il-kriterju 3 103 darbiet, il-kriterju 4 85 darba, il-kriterju 5 8 darbiet, il-kriterju 6 12-il darba, il-kriterju 7 139 darba, u l-kriterju 8 darba; jinnota bi tħassib li l-għadd ta' liċenzji miċħuda naqas fit-total u anke f'termini relattivi (0.76 % biss ta' applikazzjonijiet għal liċenzji ġew miċħuda fl-2016 meta mqabbla ma' kważi 1 % fl-2015); jinnota b'diżappunt in-nuqqas kontinwu tar-rapport biex jinkludi ċifri dwar l-eżitu tal-konsultazzjonijiet dwar in-notifiki ta' ċaħda, u jistieden lill-Istati Membri jinkludu din id-data f'rapporti annwali futuri;

37.  Jissuġġerixxi li l-informazzjoni addizzjonali tinġabar mill-Istati Membri u tiġi ppubblikata kemm fil-livell nazzjonali kif ukoll fir-rapport annwali COARM; jissuġġerixxi wkoll li r-rapport annwali COARM ikun akkumpanjat minn sommarju li fost l-oħrajn għandu jinkludi xejriet li jistgħu jitqabblu mas-snin li għaddew u ċifri globali;

Il-Parlament u s-soċjetà ċivili

38.  Jinnota li mhux il-parlamenti nazzjonali kollha tal-UE jiskrutinizzaw id-deċiżjonijiet tal-gvern dwar il-ħruġ ta' liċenzji; jirrimarka dwar ir-Regoli ta' Proċedura tal-Parlament, li jipprevedu l-possibbiltà ta' reazzjonijiet regolari għar-Rapporti Annwali tal-UE dwar l-Esportazzjonijiet tal-Armi, u jappella f'dan ir-rigward għal titjib fis-sitwazzjoni attwali u għal garanzija li l-Parlament se jwieġeb għar-rapport annwali dwar COARM bir-rapport annwali tiegħu stess, li jenħtieġ li jkun barra mill-kwota; jistieden lill-parlamenti nazzjonali jiskambjaw kwalunkwe prattiki eżistenti fil-qasam tar-rappurtar u s-superviżjoni tal-esportazzjonijiet tal-armi;

39.  Jenfasizza r-rwol importanti li għandhom il-parlamenti nazzjonali, il-Parlament Ewropew, is-soċjetà ċivili, l-awtoritajiet tal-kontroll tal-esportazzjoni u l-assoċjazzjonijiet tal-industrija kemm fl-appoġġ kif ukoll fit-tħeġġiġ tal-istandards maqbula tal-Pożizzjoni Komuni fil-livell nazzjonali u tal-UE kif ukoll biex jistabbilixxu sistema ta' kontroll trasparenti u b'obbligu ta' rendikont; jappella, għalhekk, għal mekkaniżmu ta' kontroll trasparenti u b'saħħtu li jsaħħaħ ir-rwol tal-parlamenti u tas-soċjetà ċivili; iħeġġeġ lill-parlamenti nazzjonali, lis-soċjetà ċivili u lill-akkademja jeżerċitaw skrutinju indipendenti tal-kummerċ tal-armi, u jistieden lill-Istati Membri u lis-SEAE jappoġġjaw dawn l-attivitajiet, inkluż b'mezzi finanzjarji;

40.  Jenfasizza s-sinifikat u l-leġittimità tas-sorveljanza parlamentari dwar id-data relatata mal-kontroll tal-esportazzjoni tal-armi u kif jitwettaq dak il-kontroll; jitlob, f'dan ir-rigward, għall-provvediment ta' miżuri, appoġġ u informazzjoni meħtieġa sabiex jiġi żgurat li l-funzjoni ta' sorveljanza pubblika tkun tista' titwettaq bis-sħiħ;

41.  Jissuġġerixxi li l-esportazzjonijiet ta' prodotti ffinanzjati taħt l-EDIDP u/jew il-Fond Ewropew għad-Difiża (EDF) jenħtieġ li jiġu elenkati separatament fid-data sottomessa lill-COARM, sabiex jiġi żgurat monitoraġġ mill-qrib tal-prodotti li ġew iffinanzjati mill-baġit Ewropew; jistieden lill-Kunsill u lill-Parlament biex jaqblu dwar sistema dettaljata ta' interpretazzjoni u implimentazzjoni inkluż korp superviżorju, korp ta' sanzjonar u kumitat etiku, sabiex jiġi żgurat li l-kriterji tal-Pożizzjoni Komuni jiġu applikati mill-inqas għall-prodotti ffinanzjati taħt l-EDIDP u/jew l-EDF, sabiex jiġu żgurati oqfsa ugwali tal-esportazzjoni għall-pajjiżi involuti; jemmen li l-interpretazzjoni u l-implimentazzjoni komuni jenħtieġ li japplikaw b'mod prospettiv għall-esportazzjonijiet kollha ta' armi mill-Istati Membri;

Kontroll tal-armi u diżarm internazzjonali

42.  Jindika l-ambizzjonijiet tal-UE li ssir attur globali għall-paċi; huwa tal-fehma li l-UE jenħtieġ li twettaq ir-responsabbiltà akbar tagħha għall-paċi u s-sigurtà fl-Ewropa u fid-dinja permezz ta' mekkaniżmi mtejba ta' kontroll tal-esportazzjoni u ta' inizjattivi ta' diżarm, u li, bħala attur globali responsabbli, għandha tkun mexxejja, jiġifieri l-UE jenħtieġ li jkollha rwol attiv, fejn l-Istati Membri jagħmlu l-almu tagħhom biex ifittxu pożizzjoni komuni fl-oqsma tan-nonproliferazzjoni tal-armi, id-diżarm globali u l-kontrolli tat-trasferiment tal-armi, kif ukoll fit-tisħiħ tar-riċerka u l-iżvilupp f'teknoloġiji u proċessi għall-konverżjoni minn strutturi militari għal dawk b'użu ċivili, u permezz ta' miżuri bħall-għoti ta' vantaġġi tal-esportazzjoni għall-oġġetti kkonċernati;

43.  Ifakkar li l-Istati Membri kollha huma firmatarji għat-TKA; jitlob l-universalizzazzjoni tat-TKA u biex jitpoġġa fokus ikbar fuq dawk il-pajjiżi li mhumiex firmatarji; ifaħħar ukoll l-isforzi ta' sensibilizzazzjoni rigward it-TKA u jappoġġa l-implimentazzjoni effettiva tiegħu;

44.  Iħeġġeġ lill-Istati Membri jgħinu lil pajjiżi terzi fil-ħolqien, it-titjib u l-applikazzjoni ta' sistemi ta' kontroll ta' armi f'konformità mal-Pożizzjoni Komuni;

45.  Itenni l-pożizzjoni tiegħu dwar sistemi ta' armi awtonomi letali (LAWS); jitlob li ssir projbizzjoni fuq l-esportazzjonijiet tal-prodotti użati fl-iżvilupp u l-produzzjoni ta' dawn is-sistemi ta' armi;

46.  Jindika li ftehim effikaċi u internazzjonali għall-kontroll tal-esportazzjoni tal-armi jenħtieġ li jkopri t-trasferiment kollha, inkludi t-trasferimenti bejn stati, it-trasferimenti bejn stati u utenti aħħarija mhux statali, il-kera kif ukoll is-self, id-donazzjoni jew it-trasferiment f'forma ta' għajnuna jew skont il-każ, sforzi alternattivi oħra;

o
o   o

47.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi din ir-riżoluzzjoni lill-Kunsill, lill-Kummissjoni, lill-Viċi President tal-Kummissjoni Ewropea / lir-Rappreżentant Għoli tal-Unjoni għall-Affarijiet Barranin u l-Politika ta' Sigurtà, lill-gvernijiet u lill-parlamenti tal-Istati Membri, lis-Segretarju Ġenerali tan-NATO, u lis-Segretarju Ġenerali tan-Nazzjonijiet Uniti.

(1) ĠU L 335, 13.12.2008, p. 99.
(2) ĠU C 56, 14.2.2018, p. 1.
(3) ĠU L 17, 23.1.2018, p. 40.
(4) ĠU L 139, 30.5.2017, p. 38.
(5) ĠU C 98, 15.3.2018, p. 1.
(6) http://www.wassenaar.org/control-lists/, "List of Dual-Use Goods and Technologies and Munitions List" (Lista ta' Prodotti u Teknoloġiji b'Użu Doppju u Lista ta' Munizzjon) skont il-Ftehim ta' Wassenaar dwar il-Kontrolli tal-Esportazzjoni għall-Armi Konvenzjonali u l-Prodotti u t-Teknoloġiji b'Użu Doppju.
(7) It-Trattat dwar il-Kummerċ tal-Armi, NU, 13-27217.
(8) ĠU L 146, 10.6.2009, p. 1.
(9) ĠU L 134, 29.5.2009, p. 1.
(10) ĠU L 338, 13.12.2016, p. 1.
(11) A/HRC/35/8.
(12) ĠU C 337, 20.9.2018, p. 63..
(13) ĠU C 399, 24.11.2017, p. 178.
(14) ĠU C 35, 31.1.2018, p. 142.
(15) ĠU C 331, 18.9.2018, p. 146.
(16) ĠU C 356, 4.10.2018, p. 104.
(17) ĠU C 285, 29.8.2017, p. 110.
(18) "Trends in international arms transfers" (Tendenzi internazzjonali dwar trasferimenti ta' armi), 2017 (Skeda Informattiva tas-SIPRI, Marzu 2018).
(19) http://enaat.org/eu-export-browser/licence.en.html
(20) "Viżjoni Kondiviża, Azzjoni Komuni: Ewropa aktar b'saħħitha. Strateġija Globali għall-Politika Estera u ta' Sigurtà tal-Unjoni", Brussell, Ġunju 2016.
(21) "It-Tnedija tal-Fond Ewropew għad-Difiża", COM(2017)0295, 7 ta' Ġunju .
(22) http://eur-lex.europa.eu/legal-content/MT/TXT/PDF/?uri=CELEX:52016XG0406(01)&from=MT


L-għoti tas-setgħa lill-awtoritajiet tal-kompetizzjoni u li jiġi żgurat il-funzjonament tajjeb tas-suq intern ***I
PDF 854kWORD 108k
Riżoluzzjoni
Test konsolidat
Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tal-14 ta' Novembru 2018 dwar il-proposta għal direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill sabiex l-awtoritajiet tal-kompetizzjoni tal-Istati Membri jingħataw is-setgħa biex ikunu inforzaturi aktar effettivi, u biex jiġi żgurat il-funzjonament tajjeb tas-suq intern (COM(2017)0142 – C8-0119/2017 – 2017/0063(COD))
P8_TA-PROV(2018)0452A8-0057/2018

(Proċedura leġiżlattiva ordinarja: l-ewwel qari)

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill (COM(2017)0142),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 294(2) u l-Artikoli 103 u 114 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, skont liema artikoli l-Kummissjoni ppreżentat il-proposta lill-Parlament (C8-0119/2017),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 294(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

–  wara li kkunsidra l-ftehim proviżorju approvat mill-kumitat responsabbli fis-sens tal-Artikolu 69f(4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu u l-impenn meħud mir-rappreżentant tal-Kunsill, permezz tal-ittra tal-20 ta' Ġunju 2018 li japprova l-pożizzjoni tal-Parlament fit-tieni qari, skont l-Artikolu 294(4) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 59 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Affarijiet Ekonomiċi u Monetarji u l-opinjoni tal-Kumitat għas-Suq Intern u l-Ħarsien tal-Konsumatur (A8-0057/2018),

1.  Jadotta l-pożizzjoni fl-ewwel qari li tidher hawn taħt;

2.  Jieħu nota tad-dikjarazzjoni tal-Kummissjoni mehmuża ma' din ir-riżoluzzjoni;

3.  Jitlob lill-Kummissjoni biex terġa' tirreferi l-kwistjoni lill-Parlament jekk tibdel il-proposta tagħha, temendaha b'mod sustanzjali jew ikollha l-ħsieb li temendaha b'mod sustanzjali;

4.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu sabiex jgħaddi l-pożizzjoni tal-Parlament lill-Kunsill u lill-Kummissjoni kif ukoll lill-parlamenti nazzjonali.

Pożizzjoni tal-Parlament Ewropew adottata fl-ewwel qari fl-14 ta 'Novembru 2018 bil-ħsieb tal-adozzjoni tad-Direttiva (UE) 2018/... tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill sabiex l-awtoritajiet tal-kompetizzjoni tal-Istati Membri jingħataw setgħat biex ikunu inforzaturi aktar effettivi, u biex jiġi żgurat il-funzjonament tajjeb tas-suq intern

P8_TC1-COD(2017)0063


(Test b'rilevanza għaż-ŻEE)

IL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidraw it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, u b'mod partikolari l-Artikoli 103 u 114 tiegħu,

Wara li kkunsidraw il-proposta mill-Kummissjoni Ewropea,

Wara li l-abbozz tal-att leġislattiv intbagħat lill-parlamenti nazzjonali,

Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew(1),

Waqt li jaġixxu skont il-proċedura leġislattiva ordinarja(2),

Billi:

(1)  L-Artikoli 101 u 102 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE) huma kwistjoni ta' ordni pubbliku u jenħtieġ li jiġu applikati b'mod effettiv fl-Unjoni kollha sabiex jiġi żgurat li ma ssirx distorsjoni tal-kompetizzjoni fis-suq intern. L-infurzar effettiv tal-Artikoli 101 u 102 TFUE huwa meħtieġ sabiex jiġu żgurati swieq kompetittivi aktar ġusti u aktar miftuħa fl-Unjoni, fejn l-impriżi jikkompetu aktar abbażi tal-merti tagħhom u mingħajr ma jibnu ostakli għad-dħul fis-suq, biex b'hekk ikunu jistgħu jiġġeneraw il-ġid u joħolqu l-impjiegi. Dan jipproteġi lill-konsumaturi u lill-impriżi attivi fis-suq intern minn prattiki kummerċjali li jżommu l-prezzijiet tal-oġġetti u tas-servizzi f'livell artifiċjalment għoli, u jtejjeb l-għażla tagħhom ta' prodotti u servizzi innovattivi.

(2)  L-infurzar pubbliku tal-Artikoli 101 u 102 TFUE jitwettaq mill-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni (NCAs) tal-Istati Membri b'mod parallel mal-Kummissjoni skont ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003(3). Flimkien, l-NCAs u l-Kummissjoni jiffurmaw netwerk ta' awtoritajiet pubbliċi li japplikaw ir-regoli tal-Unjoni dwar il-kompetizzjoni f'kooperazzjoni mill-qrib (in-"Netwerk Ewropew għall-Kompetizzjoni").

(3)  L-Artikolu 3(1) tar-Regolament (KE) Nru 1/2003 jobbliga lill-NCAs u lill-qrati nazzjonali biex japplikaw l-Artikoli 101 u 102 TFUE fil-każ ta' ftehimiet, ta' deċiżjonijiet minn assoċjazzjonijiet ta' impriżi, ta' prattiċi miftiehma jew ta' abbuż ta' pożizzjoni dominanti li jistgħu jaffettwaw il-kummerċ bejn l-Istati Membri. Fil-prattika l-biċċa l-kbira tal-NCAs japplikaw ▌ il-liġi nazzjonali dwar il-kompetizzjoni flimkien mal-Artikoli 101 u 102 TFUE. Għaldaqstant, din id-Direttiva, li l-għan tagħha huwa li jiġi żgurat li l-NCAs ikollhom il-garanziji ta' indipendenza, riżorsi u setgħat ta' infurzar u ta' impożizzjoni ta' multi neċessarji għall-applikazzjoni b'mod effettiv tal-Artikoli 101 u 102 TFUE, inevitabbilment ikollha impatt fuq ▌ il-liġi nazzjonali dwar il-kompetizzjoni meta l-NCAs japplikawha b'mod parallel. Barra minn hekk, l-applikazzjoni mill-NCAs tal-liġi nazzjonali dwar il-kompetizzjoni għal ftehimiet, għal deċiżjonijiet minn assoċjazzjonijiet ta' impriżi jew għal prattiki miftiehma, li jistgħu jaffettwaw il-kummerċ bejn l-Istati Membri, jenħtieġ li ma twassalx għal eżitu differenti minn dak milħuq mill-NCAs skont il-liġi tal-Unjoni skont l-Artikolu 3(2) tar-Regolament (KE) Nru 1/2003. Għaldaqstant, f'każijiet bħal dawn tal-applikazzjoni b'mod parallel tal-liġi nazzjonali dwar il-kompetizzjoni u tal-liġi tal-Unjoni, huwa essenzjali li l-NCAs ikollhom l-istess garanziji ta' indipendenza, riżorsi, u setgħat ta' infurzar u ta' impożizzjoni ta' multi neċessarji sabiex jiġi żgurat li ma jintlaħaqx eżitu differenti.

(4)  Barra minn hekk, l-għoti lill-NCAs tas-setgħa li jiksbu l-informazzjoni kollha relatata ma' impriża soġġetta għall-investigazzjoni, inkluż f'forma diġitali, irrispettivament mill-mezz li fuqu tkun maħżuna, jaffettwa wkoll il-kamp ta' applikazzjoni tas-setgħat tal-NCAs meta, fl-istadji inizjali tal-proċedimenti tagħhom, jieħdu l-miżura investigattiva rilevanti abbażi ▌ tal-liġi nazzjonali dwar il-kompetizzjoni applikata ▌ b'mod parallel mal-Artikoli 101 u 102 TFUE. L-għoti lill-NCAs ta' setgħat ta' spezzjoni b'kamp ta' applikazzjoni differenti, skont jekk dawn fl-aħħar mill-aħħar hux ser japplikaw ▌ il-liġi nazzjonali dwar il-kompetizzjoni biss jew japplikaw ukoll l-Artikoli 101 u 102 TFUE b'mod parallel, ixekkel l-effettività tal-infurzar tal-liġi tal-kompetizzjoni fis-suq intern. Għaldaqstant, il-kamp ta' applikazzjoni tad-Direttiva jenħtieġ li jkopri kemm l-applikazzjoni tal-Artikoli 101 u 102 TFUE fuq bażi indipendenti kif ukoll l-applikazzjoni b'mod parallel tal-liġi nazzjonali dwar il-kompetizzjoni għall-istess każ. Fir-rigward tal-protezzjoni ta' dikjarazzjonijiet ta' klemenza u ta' sottomissjonijiet għal riżoluzzjoni, jenħtieġ li din id-Direttiva tkopri wkoll l-applikazzjoni tal-liġi nazzjonali dwar il-kompetizzjoni fuq bażi indipendenti.

(5)  Il-liġi nazzjonali timpedixxi lil bosta NCAs milli jkollhom il-garanziji meħtieġa ta' indipendenza, riżorsi, u setgħat ta' infurzar u ta' impożizzjoni ta' multi sabiex ikunu jistgħu jinfurzaw ir-regoli tal-Unjoni dwar il-kompetizzjoni b'mod effettiv. Dan idgħajjef il-kapaċità tagħhom li japplikaw b'mod effettiv l-Artikoli 101 u 102 TFUE u ▌ li japplikaw il-liġi nazzjonali dwar il-kompetizzjoni b'mod parallel mal-Artikoli 101 u 102 TFUE. Pereżempju, skont il-liġi nazzjonali, bosta NCAs ma għandhomx għodod effettivi biex isibu evidenza li jkun sar ksur tal-Artikoli 101 u 102 TFUE jew biex jimponu multi fuq impriżi li jiksru l-liġi, jew ma għandhomx riżorsi umani u finanzjarji adegwati u indipendenza operattiva sabiex japplikaw l-Artikoli 101 u 102 TFUE b'mod effettiv. Dan jista' jimpedixxi lill-NCAs milli jieħdu azzjoni jew jista' jillimita l-azzjonijiet ta' infurzar tagħhom. In-nuqqas ta' garanziji ta' indipendenza, riżorsi, u setgħat ta' infurzar u ta' impożizzjoni ta' multi għal bosta NCAs sabiex ikunu jistgħu japplikaw l-Artikoli 101 u 102 TFUE b'mod effettiv ifisser li l-impriżi involuti fi prattiki antikompetittivi jistgħu jiffaċċaw eżiti differenti ħafna fi proċedimenti, skont l-Istat Membru fejn ikunu attivi. Jistgħu ma jkunu soġġetti għall-ebda infurzar skont l-Artikolu 101 jew 102 TFUE, jew jistgħu jkunu soġġetti biss għal infurzar ineffettiv. Pereżempju, f'xi Stati Membri, l-impriżi jistgħu jevitaw ir-responsabbiltà tal-multi sempliċement billi jagħmlu ristrutturazzjoni.

(6)  L-infurzar mhux uniformi tal-Artikoli 101 u 102 TFUE, kemm jekk applikati fuq bażi indipendenti jew b'mod parallel ▌ mal-liġi nazzjonali dwar il-kompetizzjoni, jirriżulta f'opportunitajiet mitlufa biex jitneħħew l-ostakli għad-dħul fis-suq u biex jinħolqu swieq kompetittivi aktar ġusti fl-Unjoni ▌ kollha, fejn l-impriżi jikkompetu fuq il-merti tagħhom. L-impriżi u l-konsumaturi jbatu b'mod partikolari f'dawk l-Istati Membri fejn l-NCAs ma għandhomx biżżejjed riżorsi sabiex ikunu inforzaturi effettivi. L-impriżi ma jistgħux jikkompetu fuq il-merti jekk ikun hemm protezzjoni għall-prattiki antikompetittivi, pereżempju, minħabba li ma tkunx tista' tinġabar evidenza tal-prattiki antikompetittivi jew minħabba li l-impriżi jkunu jistgħu jevitaw ir-responsabbiltà tal-multi. Għalhekk l-impriżi għandhom diżinċentiv biex jidħlu f'dawn is-swieq, biex jeżerċitaw id-drittijiet tagħhom ta' stabbiliment, u biex jipprovdu prodotti u servizzi hemmhekk. Il-konsumaturi bbażati fi Stati Membri fejn hemm inqas infurzar ma jgawdux mill-benefiċċji ta' infurzar effettiv tal-kompetizzjoni. L-infurzar mhux uniformi tal-Artikoli 101 u 102 TFUE, kemm jekk applikati fuq bażi indipendenti jew b'mod parallel ▌mal-liġi nazzjonali dwar il-kompetizzjoni, fl-Unjoni kollha għaldaqstant joħloq distorsjoni tal-kompetizzjoni fis-suq intern, u jtellef il-funzjonament tajjeb tiegħu.

(7)  Id-diskrepanzi u l-limitazzjonijiet fl-għodod u l-garanziji tal-NCAs idgħajfu s-sistema ta' setgħat paralleli għall-infurzar tal-Artikoli 101 u 102 TFUE, li hija mfassla biex taħdem bħala unità sħiħa koeżiva bbażata fuq kooperazzjoni mill-qrib fl-ambitu tan-Netwerk Ewropew għall-Kompetizzjoni. Din is-sistema tiddependi fuq il-fatt li l-awtoritajiet ikunu jistgħu jiddependu fuq xulxin biex iwettqu miżuri ta' ġbir ta' informazzjoni f'isem xulxin sabiex irawmu l-kooperazzjoni u l-assistenza reċiproka fost l-Istati Membri. Madankollu ma taħdimx tajjeb meta jkun għad hemm NCAs li ma għandhomx għodod adegwati għall-ġbir ta' informazzjoni. F'aspetti ewlenin oħra, l-NCAs ma jistgħux jipprovdu assistenza reċiproka lil xulxin. Pereżempju, fil-maġġoranza tal-Istati Membri, l-impriżi li joperaw b'mod transfruntier jistgħu jevadu l-ħlas tal-multi sempliċement billi ma jkollhomx preżenza legali f'xi wħud mit-territorji tal-Istati Membri li fihom ikunu attivi. Dan inaqqas l-inċentivi sabiex jikkonformaw mal-Artikoli 101 u 102 TFUE. L-infurzar ineffettiv li jirriżulta joħloq distorsjoni fil-kompetizzjoni għall-impriżi li josservaw il-liġi u jdgħajjef il-fiduċja tal-konsumaturi fis-suq intern, b'mod partikolari fl-ambjent diġitali.

(8)  Sabiex jiġi żgurat spazju tassew komuni ta' infurzar tar-regoli tal-kompetizzjoni fl-Unjoni li jipprovdi kundizzjonijiet aktar ekwi għall-impriżi li joperaw fis-suq intern u jnaqqas il-kundizzjonijiet mhux ugwali għall-konsumaturi, jeħtieġ li jiġu stabbiliti garanziji fundamentali ta' indipendenza, riżorsi finanzjarji, umani, tekniċi u teknoloġiċi adegwati u setgħat minimi ta' infurzar u ta' impożizzjoni ta' multi għall-applikazzjoni tal-Artikoli 101 u 102 TFUE u ▌ l-liġi nazzjonali dwar il-kompetizzjoni b'mod parallel ma’ dawk l-Artikoli, sabiex l-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni jkunu jistgħu jkunu kompletament effettivi.

(9)  Huwa xieraq li din id-Direttiva tissejjes fuq il-bażi legali doppja tal-Artikoli 103 u 114 TFUE. Dan huwa minħabba li din id-Direttiva ma tkoprix biss l-applikazzjoni tal-Artikoli 101 u 102 TFUE u l-applikazzjoni tal- ▌liġi nazzjonali dwar il-kompetizzjoni b'mod parallel ma' dawk l-Artikoli, iżda tkopri wkoll id-diskrepanzi u l-limitazzjonijiet tal-għodod u tal-garanziji tal-NCAs meħtieġa għall-applikazzjoni tal-Artikoli 101 u 102 TFUE, għar-raġuni li tali diskrepanzi u limitazzjonijiet jaffettwaw b'mod negattiv kemm il-kompetizzjoni kif ukoll il-funzjonament tajjeb tas-suq intern.

(10)  L-introduzzjoni ta' garanziji fundamentali sabiex ikun żgurat li l-NCAs japplikaw l-Artikoli 101 u 102 TFUE b'mod uniformi u effettiv jenħtieġ li jkun mingħajr preġudizzju għall-kapaċità tal-Istati Membri li jżommu jew jintroduċu garanziji aktar estensivi ta' indipendenza kif ukoll riżorsi għall-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni, u regoli aktar iddettaljati dwar is-setgħat ta' infurzar u ta' impożizzjoni ta' multi ta' dawn l-NCAs. B'mod partikolari, jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu jagħtu lill-NCAs setgħat addizzjonali lil hinn mis-sett fundamentali previst f'din id-Direttiva sabiex iżidu aktar l-effettività tagħhom., bħal setgħat li jimponu multi fuq persuni fiżiċi jew, eċċezzjonalment, is-setgħa li jwettqu spezzjonijiet bil-kunsens ta' dawk soġġetti għall-ispezzjoni.

(11)  Min-naħa l-oħra, huma meħtieġa regoli ddettaljati fil-qasam tal-kundizzjonijiet għall-għoti tal-klemenza għal kartelli sigrieti. L-impriżi jiżvelaw kartelli sigrieti li fihom ikunu pparteċipaw biss jekk ikollhom ċertezza legali suffiċjenti li huma se jibbenefikaw minn immunità mill-multi. Id-differenzi sinifikanti bejn il-programmi ta' klemenza fl-Istati Membri jwasslu għal inċertezza legali għall-applikanti potenzjali għall-klemenza. Dan jista' jdgħajjef l-inċentivi tagħhom sabiex japplikaw għall-klemenza. Jekk l-Istati Membri jkunu jistgħu jimplimentaw jew japplikaw regoli aktar ċari u armonizzati għall-klemenza fil-qasam kopert minn din id-Direttiva, dan mhux biss jikkontribwixxi lejn l-objettiv li jinżammu l-inċentivi biex applikanti jiżvelaw kartelli sigrieti, sabiex l-infurzar tal-kompetizzjoni fl-Unjoni jsir kemm jista' jkun effettiv, iżda wkoll jiggarantixxi kundizzjonijiet ekwi ta' kompetizzjoni għall-impriżi li joperaw fis-suq intern. Jenħtieġ li dan ma jimpedixxix lill-Istati Membri milli japplikaw programmi ta' klemenza li jkopru mhux biss kartelli sigrieti, iżda wkoll ksur ieħor tal-Artikolu 101 ▌ TFUE u dispożizzjonijiet ▌ekwivalenti tal-liġi nazzjonali dwar il-kompetizzjoni, jew milli jaċċettaw applikazzjonijiet għall-klemenza minn persuni fiżiċi li jaġixxu f'isimhom stess. Jenħtieġ li din id-Direttiva tkun ukoll mingħajr preġudizzju għall-programmi ta' klemenza li esklużivament jipprevedu l-immunità minn sanzjonijiet fi proċedimenti ġudizzjarji kriminali għall-infurzar tal-Artikolu 101 TFUE.

(12)  Jenħtieġ li din id-Direttiva ma tapplikax għal-liġijiet nazzjonali sakemm dawn jipprevedu l-impożizzjoni ta' sanzjonijiet kriminali fuq persuni fiżiċi, bl-eċċezzjoni tar-regoli li jirregolaw l-interazzjoni bejn il-programmi ta' klemenza u l-impożizzjoni ta' sanzjonijiet fil-konfront ta' persuni fiżiċi. Jenħtieġ li lanqas ma tapplika għal-liġijiet nazzjonali li jipprevedu l-impożizzjoni ta' sanzjonijiet amministrattivi fuq persuni fiżiċi li ma joperawx bħala atturi ekonomiċi indipendenti f'suq.

(13)  Skont l-Artikolu 35 tar-Regolament (KE) Nru 1/2003, l-Istati Membri jistgħu jafdaw l-infurzar tal-Artikoli 101 u 102 TFUE esklużivament lil awtorità amministrattiva, kif fil-każ tal-biċċa l-kbira tal-ġurisdizzjonijiet, jew jistgħu jafdawh kemm lil awtoritajiet amministrattivi kif ukoll lil dawk ġudizzjarji. F'dan l-aħħar każ, l-awtorità amministrattiva tkun tal-inqas primarjament responsabbli mit-twettiq tal-investigazzjoni, filwaqt li l-awtorità ġudizzjarja tkun tipikament fdata bis-setgħa li tieħu deċiżjonijiet li jimponu multi u jista' jkollha s-setgħa li tieħu deċiżjonijiet oħrajn, bħall-individwazzjoni ta' ksur tal-Artikoli 101 u 102 TFUE.

(14)  L-eżerċizzju tas-setgħat mogħti b'din id-Direttiva lill-NCAs, inkluż is-setgħat investigattivi, jenħtieġ li jkun soġġett għal salvagwardji xierqa li mill-anqas jikkonformaw mal-prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni u tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, b'mod partikolari fil-kuntest tal-proċedimenti li jistgħu jagħtu lok għall-impożizzjoni ta' penali. Dawn is-salvagwardji jinkludu d-dritt għal amministrazzjoni tajba u r-rispett għad-drittijiet tad-difiża tal-impriżi, li komponent essenzjali tagħhom huwa d-dritt għal smigħ. B'mod partikolari, jinħtieġ li l-NCAs jinfurmaw lill-partijiet li jkunu qegħdin jiġu investigati, dwar l-oġġezzjonijiet preliminari miġjuba kontrihom skont l-Artikolu 101 jew l-Artikolu 102 TFUE f'forma ta' dikjarazzjoni ta' oġġezzjonijiet jew miżura simili qabel ma jieħdu deċiżjoni li tikkonstata ksur, u dawn il-partijiet jinħtieġ li jkollhom l-opportunità li jesprimu l-fehmiet tagħhom dwar dawk l-oġġezzjonijiet b'mod effettiv qabel ma tittieħed deċiżjoni bħal din. Jenħtieġ li l-partijiet li jkunu ġew notifikati b'oġġezzjonijiet preliminari dwar ksur allegat tal-Artikolu 101 jew tal-Artikolu 102 TFUE jkollhom id-dritt ta' aċċess għall-fajl tal-każ rilevanti tal-NCAs, sabiex ikunu jistgħu jeżerċitaw id-drittijiet tagħhom tad-difiża b'mod effettiv.

Jenħtieġ li d-dritt ta' aċċess għall-fajl ikun soġġett għall-interess leġittimu tal-impriżi fil-protezzjoni tas-sigrieti kummerċjali tagħhom u jenħtieġ li dan ma jestendix għal informazzjoni kunfidenzjali u d-dokumenti interni tal-NCAs u l-Kummissjoni u l-korrispondenza bejniethom. Barra minn hekk, għad-deċiżjonijiet tal-NCAs, b'mod partikolari dawk id-deċiżjonijiet li jidentifikaw ksur tal-Artikolu 101 jew l-Artikolu 102 TFUE, u li jimponu rimedji jew multi, id-destinatarji jenħtieġ li jkollhom id-dritt għal rimedju effettiv quddiem tribunal, skont l-Artikolu 47 tal-Karta Fundamentali tad-Drittijiet tal-Unjoni Ewropea. Dawn id-deċiżjonijiet ▌ jenħtieġ li jkunu mmotivati sabiex jippermettu lid-destinatarji ta' dawn id-deċiżjonijiet jivverifikaw ir-raġunijiet għad-deċiżjoni u biex jeżerċitaw id-dritt tagħhom għal rimedju effettiv. Barra minn hekk, f'konformità mad-dritt għall-amministrazzjoni tajba, l-Istati Membri jenħtieġ li jiżguraw li meta japplikaw l-Artikoli 101 u 102 TFUE, l-NCAs iwettqu l-proċedimenti fi żmien raġonevoli u b'kont meħud tal-ispeċifiċitajiet ta' kull każ. It-tfassil ta' dawk is-salvagwardji jenħtieġ li jilħaq bilanċ bejn ir-rispett tad-drittijiet fundamentali tal-impriżi u d-dmir li jiġi żgurat li l-Artikoli 101 u 102 TFUE jiġu infurzati b'mod effettiv.

(15)  L-iskambju ta' informazzjoni bejn l-NCAs, u l-użu ta' din l-informazzjoni fl-evidenza għall-applikazzjoni tal-Artikolu 101 jew l-Artikolu 102 TFUE, jenħtieġ li jitwettqu skont l-Artikolu 12 tar-Regolament (KE) Nru 1/2003.

(16)  L-għoti tas-setgħa lill-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni sabiex japplikaw l-Artikoli 101 u 102 TFUE b'mod imparzjali u fl-interess komuni tal-infurzar effettiv tar-regoli tal-Unjoni dwar il-kompetizzjoni huwa komponent essenzjali tal-applikazzjoni effettiva u uniformi ta' dawk ir-regoli.

(17)  Jenħtieġ li tissaħħaħ l-indipendenza operattiva tal-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni sabiex tkun żgurata l-applikazzjoni effettiva u uniformi tal-Artikoli 101 u 102 TFUE. Għal dan il-għan, jenħtieġ li jsir provvediment espliċitu fil-liġi nazzjonali sabiex ikun żgurat li meta jiġu applikati l-Artikoli 101 u 102 TFUE, l-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni jkunu protetti minn interventi esterni jew pressjoni politika li jistgħu jpoġġu f'periklu l-valutazzjoni indipendenti tagħhom tal-kwistjonijiet quddiemhom. Għal dak il-għan, jenħtieġ li r-raġunijiet fir-rigward tat-tneħħija min-naħa tal-awtorità amministrattiva nazzjonali tal-kompetizzjoni ta' dawk il-persuni li jieħdu deċiżjonijiet li jeżerċitaw is-setgħat imsemmija fl-Artikoli 10, 11, 12, 13 u 16 ta' din id-Direttiva jiġu stabbiliti minn qabel fil-liġi nazzjonali sabiex jitneħħa kwalunkwe dubju raġonevoli dwar l-imparzjalità tagħhom ▌u dwar il-kapaċità tagħhom li ma jiġux influwenzati minn fatturi esterni. B'mod simili, regoli u proċeduri ċari u trasparenti għall-għażla, ir-reklutaġġ jew il-ħatra ta' dawk il-persuni jenħtieġ li jiġu stabbiliti minn qabel fil-liġi nazzjonali. Barra minn hekk, biex tkun żgurata l-imparzjalità tal-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni, il-multi li huma jimponu għall-ksur tal-Artikoli 101 u 102 TFUE jenħtieġ li ma jintużawx biex jiffinanzjaw dawn l-awtoritajiet direttament.

(18)  Biex tiġi żgurata l-indipendenza operattiva tal-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni, il-kapijiet u l-persunal tagħhom, u dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet jenħtieġ li jaġixxu b'integrità u jastjenu minn kwalunkwe azzjoni li tkun inkompatibbli mat-twettiq ta' dmirijiethom. Sabiex jiġi prevenut li titqiegħed fil-periklu l-valutazzjoni indipendenti mill-kapijiet, il-persunal u dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet, jenħtieġ li dawn jastjenu minn kwalunkwe azzjoni inkompatibbli, bi ħlas jew mingħajr, kemm matul l-impjieg jew il-mandat tagħhom kif ukoll għal perijodu ta' żmien raġonevoli wara dan. ▌.

(19)  Dan ifisser li matul l-impjieg jew il-mandat tagħhom, il-persunal u dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet jenħtieġ li ma jkunux jistgħu jittrattaw proċedimenti għall-applikazzjoni tal-Artikolu 101 jew 102 TFUE li kienu involuti fihom jew li jikkonċernaw b'mod dirett impriżi jew assoċjazzjonijiet ta' impriżi li kienu impjegati tagħhom jew involuti magħhom professjonalment b'mod ieħor, jekk dan ikollu l-potenzjal li jikkomprometti l-imparzjalità tagħhom f'każ speċifiku. B'mod simili, il-persunal u dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet, kif ukoll il-qraba stretti tagħhom, jenħtieġ li ma jkollhom ebda interess fi kwalunkwe negozju jew organizzazzjoni li jkunu soġġetti għal proċedimenti għall-applikazzjoni tal-Artikolu 101 jew 102 TFUE li fihom huma jieħdu sehem, jekk dan ikollu l-potenzjal li jikkomprometti ▌l-imparzjalità tagħhom f'każ speċifiku. Il-valutazzjoni dwar jekk l-imparzjalità tagħhom tistax tkun kompromessa f'każ speċifiku jenħtieġ li tqis in-natura u l-kobor tal-interess u l-livell ta' involviment jew impenn tal-individwu kkonċernat. Fejn ikun meħtieġ li tiġi żgurata l-imparzjalità tal-investigazzjoni u tal-proċess ta' teħid tad-deċiżjonijiet, l-individwu kkonċernat jenħtieġ li jkun obbligat jastjeni mill-każ speċifiku.

(20)  Dan ifisser ukoll li għal perijodu raġonevoli wara li jkunu telqu mill-awtorità amministrattiva nazzjonali tal-kompetizzjoni, kull meta membri tal-persunal preċedenti jew dawk li kienu jieħdu deċiżjonijiet ikunu involuti f'okkupazzjoni marbuta mal-proċedimenti għall-applikazzjoni tal-Artikolu 101 jew 102 TFUE li kienu qed jitrattaw matul l-impjieg jew il-mandat tagħhom, jenħtieġ li ma jkunux involuti fl-istess każ fl-okkupazzjoni l-ġdida tagħhom.

It-tul ta' dak il-perijodu jista' jiġi determinat billi jittieħed kont tan-natura tal-okkupazzjoni l-ġdida tal-individwi kkonċernati kif ukoll il-livell tal-involviment u r-responsabbiltà tagħhom fl-istess proċedimenti matul l-impjieg jew il-mandat tagħhom fl-awtorità amministrattiva nazzjonali tal-kompetizzjoni.

(21)  Kull awtorità amministrattiva nazzjonali tal-kompetizzjoni jenħtieġ li tippubblika kodiċi ta' kondotta li, mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni ta' regoli nazzjonali aktar stretti, ikopri r-regoli dwar kunflitti ta' interess.

(22)  L-indipendenza operattiva tal-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni jenħtieġ li la tipprekludi l-istħarriġ ġudizzjarju u lanqas tipprekludi s-superviżjoni parlamentari f'konformità mal-liġi nazzjonali. Jenħtieġ li r-rekwiżiti tal-obbligu ta' rendikont jikkontribwixxu wkoll sabiex tkun żgurata l-kredibbiltà u l-leġittimità tal-azzjonijiet tal-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni. Ir-rekwiżiti tal-obbligu ta' rendikont proporzjonati jinkludu l-pubblikazzjoni mill-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni ta' rapporti perjodiċi dwar l-attivitajiet tagħhom lil korp governattiv jew parlamentari. L-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni jistgħu jkunu soġġetti wkoll għal kontroll jew monitoraġġ tan-nefqa finanzjarja tagħhom, dment li dan ma jaffettwax l-indipendenza tagħhom.

(23)  L-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni jenħtieġ li jkunu kapaċi jipprijoritizzaw il-proċedimenti tagħhom għall-infurzar tal-Artikoli 101 u 102 TFUE biex jagħmlu użu effettiv tar-riżorsi tagħhom, u biex ikunu jistgħu jiffukaw fuq il-prevenzjoni u t-temma ta' mġiba antikompetittiva li toħloq distorsjoni fil-kompetizzjoni fis-suq intern. Għal dan il-għan, jenħtieġ li huma jkunu jistgħu jirrifjutaw ilmenti għar-raġuni li dawn ma jkunux prijorità, bl-eċċezzjoni ta' lmenti mressqa minn awtoritajiet pubbliċi li jikkondividu l-kompetenza ma' awtorità amministrattiva nazzjonali tal-kompetizzjoni għall-infurzar tal-Artikoli 101 u 102 TFUE u l-liġi nazzjonali dwar il-kompetizzjoni, fejn applikabbli. Dan jenħtieġ li jkun mingħajr preġudizzju għas-setgħa tal-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni li jirrifjutaw ilmenti għal raġunijiet oħra, bħal nuqqas ta' kompetenza, jew li jiddeċiedu li ma jkunx hemm raġunijiet għal azzjoni min-naħa tagħhom. F'każijiet ta' lmenti ppreżentati b'mod formali, tali rifjuti jenħtieġ li jkunu soġġetti għal rimedji effettivi f'konformità mal-liġi nazzjonali. Is-setgħa tal-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni li jipprijoritizzaw il-proċedimenti ta' infurzar tagħhom hija mingħajr preġudizzju għad-dritt ta' gvern ta' Stat Membru li joħroġ regoli lill-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni dwar il-politika ġenerali jew linji gwida dwar il-prijoritajiet li ma jkunux relatati ma' inkjesti dwar is-settur jew proċedimenti speċifiċi għall-infurzar tal-Artikoli 101 u 102 TFUE.

(24)  L-NCAs jenħtieġ li jkollhom riżorsi suffiċjenti, f'termini ta' persunal ikkwalifikat li jkun kapaċi jwettaq valutazzjonijiet legali u ekonomiċi kompetenti, mezzi finanzjarji, u għarfien u tagħmir tekniku u teknoloġiku inkluż għodod tat-teknoloġija tal-informazzjoni adegwati, li jiżguraw li jkunu jistgħu jwettqu l-kompiti tagħhom b'mod effettiv meta japplikaw l-Artikoli 101 u 102 TFUE. Fil-każ li d-dmirijiet u s-setgħat tal-NCAs skont il-liġi nazzjonali jiġu estiżi, l-Istati Membri jenħtieġ li jiżguraw li l-NCAs ikollhom riżorsi suffiċjenti għat-twettiq ta' dawk il-kompiti b'mod effettiv.

(25)  L-indipendenza tal-NCAs jenħtieġ li tissaħħaħ billi huma jkunu jistgħu jiddeċiedu b'mod indipendenti dwar l-infiq tal-allokazzjonijiet tal-baġit bil-għan li jwettqu dmirijiethom, mingħajr preġudizzju għar-regoli u l-proċeduri baġitarji nazzjonali.

(26)  Biex jiġi żgurat li l-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni jkollhom ir-riżorsi meħtieġa biex iwettqu dmirijiethom, jistgħu jitqiesu mezzi ta' finanzjament differenti, bħall-finanzjament minn sorsi alternattivi għajr dawk tal-baġit tal-istat.

(27)  Sabiex jiġi żgurat monitoraġġ effettiv tal-implimentazzjoni ta' din id-Direttiva, l-Istati Membri jenħtieġ li jiżguraw li l-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni jissottomettu rapporti perjodiċi dwar l-attivitajiet u r-riżorsi tagħhom lil korp governattiv jew parlamentari. Dawn ir-rapporti jenħtieġ li jinkludu informazzjoni dwar il-ħatriet u t-tkeċċijiet tal-membri tal-korp deċiżjonali, l-ammont ta' riżorsi li jkunu ġew allokati fis-sena rilevanti u kwalunkwe tibdil f'dak l-ammont meta mqabbel mas-snin preċedenti. Dawn ir-rapporti jenħtieġ li jkunu disponibbli għall-pubbliku.

(28)  L-NCAs jeħtieġu sett minimu ta' setgħat investigattivi u deċiżjonali komuni sabiex ikunu jistgħu jinfurzaw b'mod effettiv l-Artikoli 101 u 102 TFUE.

(29)  L-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni jenħtieġ li jkollhom setgħat effettivi ta' investigazzjoni sabiex jidentifikaw kwalunkwe ftehim, deċiżjoni jew prattika miftiehma pprojbita mill-Artikolu 101 TFUE jew kwalunkwe abbuż ta' pożizzjoni dominanti pprojbit mill-Artikolu 102 TFUE f'kull stadju tal-proċedimenti quddiemhom. Jenħtieġ li l-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni jkunu jistgħu japplikaw dawk is-setgħat għal impriżi u għal assoċjazzjonijiet ta' impriżi li jkunu s-suġġett ta' proċedimenti għall-applikazzjoni tal-Artikoli 101 u 102 TFUE, kif ukoll għal atturi tas-suq oħra li jista' jkollhom informazzjoni li tkun rilevanti għal dawn il-proċedimenti. L-għoti ta' dawk is-setgħat investigattivi effettivi lill-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni kollha jenħtieġ li jiżgura li huma jkunu f'pożizzjoni li jgħinu lil xulxin b'mod effettiv meta jintalbu jwettqu spezzjoni jew kwalunkwe miżura oħra ta' ġbir ta' informazzjoni fit-territorju tagħhom jew f'isem u akkont ta' NCA oħra skont l-Artikolu 22 tar-Regolament (KE) Nru 1/2003.

(30)  Is-setgħat investigattivi tal-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni jenħtieġ li jkunu adegwati biex jilqgħu l-isfidi tal-infurzar tal-ambjent diġitali, u jenħtieġ li jippermettu lill-NCAs jiksbu l-informazzjoni kollha marbuta mal-impriża jew l-assoċjazzjoni ta' impriżi li tkun soġġetta għall-miżura ta' investigazzjoni, f'forma diġitali, inkluż id-data miksuba b'mod forensiku, irrispettivament mill-mezz li l-informazzjoni tkun maħżuna fuqu, bħal pereżempju fuq laptops, mobiles, apparat portabbli ieħor jew cloud storage.

(31)  L-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni jenħtieġ li jkunu jistgħu jwettqu l-ispezzjonijiet kollha meħtieġa tal-binjiet tal-impriżi u l-assoċjazzjonijiet ta' impriżi fejn, f'konformità mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, jistgħu juru li hemm raġunijiet validi għas-suspett ta' ksur tal-Artikolu 101 jew 102 TFUE. Jenħtieġ li din id-Direttiva ma tipprevjenix lill-Istati Membri milli jirrikjedu awtorizzazzjoni minn qabel minn awtorità ġudizzjarja nazzjonali għal tali spezzjonijiet.

(32)  Sabiex tkun effettiva, is-setgħa tal-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni biex iwettqu spezzjonijiet jenħtieġ li tippermettilhom jaċċessaw informazzjoni li tkun aċċessibbli għall-impriża jew għall-assoċjazzjoni ta' impriżi jew għall-persuna soġġetta għall-ispezzjoni, u li tkun marbuta mal-impriża jew l-assoċjazzjoni ta' impriżi investigata. Din neċessarjament jenħtieg li tinkludi s-setgħa li jfittxu dokumenti, fajls jew data fuq apparat li ma jkunx identifikat b'mod preċiż minn qabel. Mingħajr tali setgħa, ikun impossibbli li tinkiseb l-informazzjoni meħtieġa għall-investigazzjoni fejn l-impriżi jew l-assoċjazzjonijiet ta' impriżi jadottaw attitudni ostruttiva jew jirrifjutaw li jikkooperaw. Is-setgħa li jeżaminaw kotba jew rekords jenħtieġ li tkopri l-forom kollha ta' korrispondenza, inkluż messaġġi elettroniċi, irrispettivament minn jekk jidhirx li dawn għadhom ma nqrawx jew tħassru.

(33)  Sabiex jitnaqqas id-dewmien bla bżonn tal-ispezzjonijiet, l-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni jenħtieġ li jkollhom is-setgħa li jkomplu jfittxu , u jagħżlu kopji jew siltiet minn kotba u rekords marbuta man-negozju tal-impriża jew tal-assoċjazzjoni ta' impriżi li jkunu qed jiġu spezzjonati fil-binjiet tal-awtorità jew f'postijiet deżinjati oħra. Tali tfittxijiet jenħtieġ li jiżguraw ir-rispett dovut kontinwu tad-drittijiet tad-difiża tal-impriżi.

(34)  L-esperjenza turi li r-rekords ta' negozju jistgħu jinżammu fid-djar tad-diretturi, il-maniġers u membri oħra tal-persunal tal-impriżi jew tal-assoċjazzjonijiet ta' impriżi, b'mod partikolari minħabba użu akbar ta' arranġamenti tax-xogħol aktar flessibbli. Sabiex jiġi żgurat li l-ispezzjonijiet ikunu effettivi, l-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni jenħtieġ li jkollhom is-setgħa li jidħlu fi kwalunkwe bini, inkluż djar privati, jekk jistgħu juri li jeżisti suspett raġonevoli li r-rekords tan-negozju ▌li jistgħu jkunu rilevanti biex jagħtu prova tal-ksur tal-Artikolu 101 jew 102 TFUE qed jinżammu f'dak il-bini. L-eżerċizzju ta' dik is-setgħa jenħtieġ li jkun soġġett għall-kisba mill-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni tal-awtorizzazzjoni minn qabel minn awtorità ġudizzjarja nazzjonali, li tista' tinkludi prosekutur pubbliku f'ċerti sistemi legali nazzjonali. Jenħtieġ li dan ma jimpedixxix lill-Istati Membri, f'każijiet ta' urġenza estrema, mill jafdaw il-kompiti ta' awtorità ġudizzjarja nazzjonali lil awtorità amministrattiva nazzjonali tal-kompetizzjoni li taġixxi bħala awtorità ġudizzjarja jew, eċċezzjonalment, milli jippermettu li tali spezzjonijiet jitwettqu bil-kunsens ta' dawk soġġetti għall-ispezzjoni. It-twettiq ta' tali spezzjonijiet jista' jiġi fdat minn awtorità amministrattiva nazzjonali tal-kompetizzjoni lill-pulizija jew awtorità ta' infurzar ekwivalenti, dment li l-ispezzjoni ssir fil-preżenza tal-awtorità amministrattiva nazzjonali tal-kompetizzjoni. Jenħtieġ li dan ikun mingħajr preġudizzju għad-dritt tal-awtorità amministrattiva nazzjonali tal-kompetizzjoni li twettaq l-ispezzjoni hi stess u li tikseb l-assistenza meħtieġa tal-pulizija jew awtorità ta' infurzar ekwivalenti, inkluż l-assistenza, bħala miżura prekawzjonarja, biex tingħeleb kwalunkwe oppożizzjoni possibbli min-naħa ta' dawk soġġetti għall-ispezzjoni.

(35)  L-NCAs jenħtieġ li jkollhom setgħat effettivi biex jitolbu lill-impriżi jew lill-assoċjazzjonijiet ta' impriżi jipprovdu informazzjoni meħtieġa għad-detezzjoni ta' ksur tal-Artikoli 101 u 102 TFUE. Għal dan il-għan, l-NCAs jenħtieġ li jkunu jistgħu jitolbu l-iżvelar ta' informazzjoni li tista' tippermettilhom jinvestigaw ksur putattiv. Dan jenħtieġ li jinkludi d-dritt li jitolbu informazzjoni fi kwalunkwe forma diġitali, inkluż emails u messaġġi tas-sistema ta' messaġġerija istantanja, irrispettivament minn fejn tkun maħżuna, inkluż fi clouds u fuq servers, bil-kondizzjoni li tkun aċċessibbli għall-impriża jew assoċjazzjoni ta' impriżi li tkun id-destinatarja tat-talba għall-informazzjoni. Jenħtieġ li dak id-dritt ma jirriżultax f'obbligu fuq l-impriża jew assoċjazzjoni ta' impriżi li jkun sproporzjonat għar-rekwiżiti tal-investigazzjoni. Pereżempju, jenħtieġ li ma jirriżultax fit-tiġrib ta' spejjeż jew sforzi eċċessivi mill-impriża jew assoċjazzjoni ta' impriżi. Filwaqt li d-dritt li tintalab informazzjoni huwa kruċjali għad-detezzjoni ta' ksur, dawn it-talbiet jenħtieġ li jkollhom ambitu xieraq. Dawn it-talbiet jenħtieġ li ma jġiegħlux impriża jew assoċjazzjoni ta' impriżi tammetti li wettqet ksur, li hija r-responsabbiltà tal-NCAs li jagħtu l-prova tiegħu. Jenħtieġ li dan ikun mingħajr preġudizzju għall-obbligi tal-impriżi jew assoċjazzjonijiet ta' impriżi li jwieġbu mistoqsijiet fattwali u li jipprovdu dokumenti. B'mod simili, l-NCAs jenħtieġ li jkollhom għodod effettivi biex jitolbu lil kwalunkwe persuna fiżika jew ġuridika oħra biex tipprovdi informazzjoni li tista' tkun rilevanti għall-applikazzjoni tal-Artikoli 101 u 102 TFUE. L-Istati Membri jenħtieġ li jkunu liberi li jipprevedu regoli proċedurali dwar tali talbiet għal informazzjoni, bħall-forma legali li jieħdu, dment li dawk ir-regoli jippermettu l-użu effettiv ta' din l-għodda. L-esperjenza turi wkoll li l-informazzjoni pprovduta fuq bażi volontarja b'rispons għal talbiet mhux obbligatorji għall-informazzjoni tista' tkun sors siewi ta' informazzjoni għall-infurzar infurmat u robust. B'mod simili, l-għoti ta' informazzjoni minn partijiet terzi, bħal kompetituri, klijenti u konsumaturi fis-suq, fuq l-inizjattiva tagħhom stess, jista' jikkontribwixxi għal infurzar effettiv u jenħtieġ li l-NCAs jinkoraġġixxu dan.

(36)  L-esperjenza turi li s-setgħa tat-twettiq tal-intervisti hija għodda utli biex tinġabar l-evidenza u tgħin lill-awtoritajiet tal-kompetizzjoni jivvalutaw il-valur ta' evidenza li tkun diġà nġabret. L-NCAs jenħtieġ li jkollhom mezzi effettivi biex isejħu għal intervista kwalunkwe rappreżentant ta' impriża jew assoċjazzjoni ta' impriżi, kwalunkwe rappreżentant ta' persuni ġuridiċi oħrajn u kwalunkwe persuna fiżika li jista' jkollha informazzjoni rilevanti għall-applikazzjoni tal-Artikoli 101 u 102 TFUE. L-Istati Membri jenħtieġ li jkunu liberi li jipprevedu regoli li jirregolaw it-twettiq ta' dawn l-intervisti, dment li tali regoli jippermettu l-użu effettiv ta' din l-għodda.

(37)  Huwa indispensabbli li l-NCAs ikunu jistgħu jitolbu lill-impriżi u lill-assoċjazzjonijiet tal-impriżi jtemmu ksur tal-Artikolu 101 jew 102 TFUE, inkluż meta l-ksur ikompli jsir wara li l-NCAs ikunu formalment bdew il-proċedimenti. Barra minn hekk, l-NCAs jenħtieġ li jkollhom mezzi effettivi biex jerġgħu jistabbilixxu l-kompetizzjoni fis-suq billi jimponu rimedji strutturali u rimedji ta' aġir li jkunu proporzjonati għall-ksur imwettaq u li jkunu neċessarji sabiex iwaqqfu l-ksur. Il-prinċipju tal-proporzjonalità jitlob li, meta jagħżlu bejn żewġ rimedji effettivi b'mod ugwali, l-NCAs jenħtieġ li jagħżlu r-rimedju ta' inqas piż għall-impriża. Rimedji strutturali, bħall-obbligu taċ-ċessjoni ta' parteċipazzjoni azzjonarja f'kompetitur jew tat-tneħħija ta' unità operattiva, jaffettwaw l-assi ta' impriża u jistgħu jiġu preżunti li jkunu ta' aktar piż għall-impriża minn rimedji ta' aġir. Madankollu, jenħtieġ li dan ma jipprekludix lill-NCAs milli jikkonkludu li ċ-ċirkostanzi ta' ksur partikolari jiġġustifikaw l-impożizzjoni ta' rimedju strutturali minħabba li dan ikun aktar effettiv biex itemm il-ksur milli rimedju tal-aġir.

(38)  Il-miżuri proviżorji jistgħu jkunu għodda importanti biex jiġi żgurat li, waqt li tkun għaddejja investigazzjoni, il-ksur li qed jiġi investigat ma joħloqx dannu gravi u irreparabbli għall-kompetizzjoni. Din l-għodda hi importanti biex jiġu evitati żviluppi tas-suq li jistgħu jkunu diffiċli ħafna li jitreġġgħu lura b'deċiżjoni meħuda minn NCA fi tmiem il-proċedimenti. Għaldaqstant l-NCAs jenħtieġ li jkollhom is-setgħa li jimponu miżuri proviżorji permezz ta' deċiżjoni. Bħala minimu, din is-setgħa jenħtieġ li jimponu f'każijiet fejn NCA tkun għamlet sejba prima facie ta' ksur tal-Artikolu 101 jew 102 TFUE u fejn hemm riskju ta' dannu gravi u irreparabbli għall-kompetizzjoni. L-Istati Membri huma liberi li jipprovdu lill-NCAs b'setgħat aktar estensivi biex jadottaw miżuri proviżorji. Deċiżjoni li timponi miżuri proviżorji jenħtieġ li tkun valida biss għal perijodu speċifikat, jew sakemm il-proċedimenti minn NCA jiġu konklużi, jew għal perijodu ta' żmien fiss li jista' jiġġedded dment li jkun neċessarju u xieraq. L-Istati Membri jenħtieġ li jiżguraw li l-legalità, inkluż il-proporzjonalità, ta' tali miżuri jistgħu jiġu rieżaminati fi proċeduri ta' appell imħaffa jew proċeduri oħrajn li jipprevedu wkoll kontroll ġudizzjarju mħaffef. Barra minn hekk, jenħtieġ li l-Istati Membri joħolqu l-kundizzjonijiet meħtieġa biex jiżguraw li l-NCAs ikunu jistgħu jagħmlu użu mill-miżuri proviżorji fil-prattika. Hemm ħtieġa partikolari li l-awtoritajiet tal-kompetizzjoni kollha jkunu jistgħu jittrattaw l-iżviluppi fis-swieq li qed javvanzaw malajr u għalhekk jirriflettu fi ħdan in-Netwerk Ewropew għall-Kompetizzjoni dwar l-użu ta' miżuri proviżorji u jieħdu kont ta' din l-esperjenza fi kwalunkwe miżura mhux vinkolanti jew rieżami futur ta' din id-Direttiva.

(39)  Fejn, waqt proċedimenti li jistgħu jwasslu biex ftehim jew prattika jiġu pprojbiti, impriżi jew assoċjazzjonijiet ta' impriżi joffru lill-NCAs impenji li jissodisfaw it-tħassib tagħhom, dawn l-NCAs jenħtieġ li jkunu jistgħu jadottaw deċiżjonijiet li jagħmlu dawn l-impenji vinkolanti għall-impriżi jew assoċjazzjonijiet ta' impriżi kkonċernati kif ukoll infurzabbli kontrihom. Fil-prinċipju, tali deċiżjonijiet ta' impenn mhumiex adattati fil-każ ta' kartelli sigrieti, li fir-rigward tagħhom l-NCAs jenħtieġ li jimponu multi. Id-deċiżjonijiet ta' impenn jenħtieġ li jikkonstataw li ma għadx hemm raġunijiet għal azzjoni mill-NCAs, mingħajr konklużjoni dwar jekk kienx hemm ksur tal-Artikolu 101 jew 102 TFUE. Jenħtieġ li jkun għad-diskrezzjoni tal-NCAs jekk jaċċettawx l-impenji. Id-deċiżjonijiet ta' impenn huma mingħajr preġudizzju għas-setgħat tal-awtoritajiet tal-kompetizzjoni u l-qrati nazzjonali li jikkonstataw ksur bħal dan u jieħdu deċiżjoni fuq il-każ. Barra minn hekk, mezzi effettivi ta' monitoraġġ tal-konformità tal-impriżi jew assoċjazzjonijiet ta' impriżi mal-impenji u mezzi effettivi ta' impożizzjoni ta' sanzjonijiet f'każijiet ta' nonkonformità wrew li huma għodod effettivi għall-awtoritajiet tal-kompetizzjoni. L-NCAs jenħtieġ li jkollhom mezzi effettivi biex jerġgħu jiftħu l-proċedimenti f'każijiet fejn kien hemm bidliet materjali fi kwalunkwe wieħed mill-fatti li fuqu hija bbażata deċiżjoni ta' impenn, fejn l-impriża jew assoċjazzjoni ta' impriżi aġixxiet kontra l-impenji tagħha, jew fejn deċiżjoni ta' impenn kienet ibbażata fuq informazzjoni mhux kompleta, inkorretta jew qarrieqa pprovduta mill-partijiet.

(40)  Sabiex jiġi żgurat infurzar effettiv u uniformi tal-Artikoli 101 u 102 TFUE, l-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni jenħtieġ li jkollhom is-setgħa li jimponu multi effettivi, proporzjonati u dissważivi fuq l-impriżi u l-assoċjazzjonijiet ta' impriżi għall-ksur tal-Artikolu 101 jew 102 TFUE, jew direttament huma stess fil-proċedimenti tagħhom stess, b'mod partikolari fi proċedimenti amministrattivi, dment li proċedimenti bħal dawn jippermettu l-impożizzjoni diretta ta' multi effettivi, proporzjonati u dissważivi, jew billi jitolbu l-impożizzjoni ta' multi permezz ta' proċedimenti ġudizzjarji mhux kriminali. Dan huwa mingħajr preġudizzju għal-liġijiet nazzjonali li jipprevedu l-impożizzjoni ta' sanzjonijiet fuq impriżi u assoċjazzjonijiet ta' impriżi minn qrati fi proċedimenti kriminali għall-ksur tal-Artikoli 101 u 102 TFUE meta l-ksur ikun reat kriminali skont il-liġi nazzjonali u dment li ma taffettwax l-infurzar effettiv u uniformi tal-Artikoli 101 u 102 TFUE.

(41)  Biex jiġi żgurat li l-impriżi u l-assoċjazzjonijiet ta' impriżi ikollhom inċentivi biex jikkonformaw mal-miżuri investigattivi u d-deċiżjonijiet tal-NCAs, jenħtieġ li l-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni jkunu jistgħu jew jimponu multi effettivi għan-nonkonformità mal-miżuri u d-deċiżjonijiet imsemmija fl-Artikoli 6, 8, 9, 10, 11 u 12 jew direttament fil-proċedimenti tagħhom stess jew inkella jitolbu l-impożizzjoni ta' multi fi proċedimenti ġudizzjarji mhux kriminali. Dan huwa mingħajr preġudizzju għal-liġijiet nazzjonali li jipprevedu l-impożizzjoni ta' tali multi mill-qrati fuq impriżi u assoċjazzjonijiet ta' impriżi fi proċedimenti ġudizzjarji kriminali. ▌

(42)  F'konformità mal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea, fi proċedimenti quddiem awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni jew, skont il-każ, fi proċedimenti ġudizzjarji mhux kriminali, jenħtieġ li jiġu imposti multi fejn il-ksur ikun sar b'mod intenzjonat jew b'negliġenza. Il-kunċetti ta' intenzjoni u negliġenza jenħtieġ li jiġu interpretati skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea dwar l-applikazzjoni tal-Artikoli 101 u 102 TFUE u mhux skont il-kunċetti ta' intenzjoni u negliġenza fi proċedimenti mwettqa minn awtoritajiet kriminali b'rabta ma' materji kriminali. Dan huwa mingħajr preġudizzju għal-liġijiet nazzjonali li skonthom il-konstatazzjoni ta' ksur tkun ibbażata fuq il-kriterju tar-responsabbiltà oġġettiva, dment li tkun kompatibbli mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea. Din id-Direttiva ma taffettwa la r-regoli nazzjonali dwar l-istandard tal-provi u lanqas l-obbligi tal-NCAs sabiex jaċċertaw il-fatti marbutin mal-każ rilevanti, dment li tali regoli u obbligi jkunu kompatibbli mal-prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni. ▌

(43)  Il-multi jenħtieġ li jiġu ddeterminati b'mod proporzjonali għall-fatturat dinji totali tal-impriżi u tal-assoċjazzjonijiet ta' impriżi kkonċernati.

(44)  Il-pagamenti perjodiċi ta' penali huma għodda ewlenija biex jiġi żgurat li l-NCAs ikollhom mezzi effettivi biex jindirizzaw in-nonkonformità kontinwa u futura minn impriżi jew assoċjazzjonijiet ta' impriżi mal-miżuri u d-deċiżjonijiet tagħhom kif imsemmi fl-Artikoli 6, 8, 9, 10, 11 u 12. Dawn jenħtieġ li ma japplikawx għall-konstatazzjonijiet ta' ksur li jkunu twettqu fil-passat. Is-setgħa tal-impożizzjoni ta' pagamenti perjodiċi ta' penali hija mingħajr preġudizzju għas-setgħa tal-NCAs li jikkastigaw in-nonkonformità bil-miżuri msemmija fl-Artikolu 13(2). Tali pagamenti perjodiċi ta' penali jenħtieġ li jiġu ddeterminati b'mod proporzjonali għall-fatturat dinji totali medju ta' kuljum tal-impriżi u tal-assoċjazzjonijiet ta' impriżi kkonċernati.

(45)  Għall-fini tal-impożizzjoni ta' multi u pagamenti perjodiċi ta' penali, it-terminu "deċiżjoni" jenħtieġ li jinkludi kull miżura li tipproduċi effetti legali vinkolanti u li jkunu kapaċi jaffettwaw l-interessi tad-destinatarju billi jġibu bidla distinta fil-pożizzjoni legali tiegħu.

(46)  Sabiex tiġi żgurata l-applikazzjoni effettiva u uniformi tal-Artikoli 101 u 102 TFUE, il-kunċett ta' "impriża", kif jinsab fl-Artikoli 101 u 102 TFUE, li jenħtieġ li jiġi applikat skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea, jindika unità ekonomika, anki jekk din tkun magħmula minn diversi persuni ġuridiċi jew fiżiċi. Għaldaqstant, l-NCAs jenħtieġ li jkunu jistgħu japplikaw il-kunċett ta' impriża sabiex isibu l-kumpannija omm responsabbli, u jimponu multi fuqha, għall-aġir ta' waħda mis-sussidjarji tagħha, fejn il-kumpannija omm u s-sussidjarja tagħha jiffurmaw unità ekonomika waħda. Sabiex jiġi evitat li l-impriżi jaħarbu mir-responsabbiltà tal-multi għall-ksur tal-Artikoli 101 u 102 TFUE permezz ta' bidliet legali jew organizzattivi, l-NCAs jenħtieġ li jkunu jistgħu jsibu s-suċċessuri legali jew ekonomiċi għall-impriża responsabbli, u jimponu multi fuqhom, għall-ksur tal-Artikoli 101 u 102 TFUE, f'konformità mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea.

(47)  Biex jiġi żgurat li l-multi imposti għal ksur tal-Artikoli 101 u 102 TFUE jirriflettu l-importanza ekonomika tal-ksur, l-NCAs jenħtieġ li jqisu l-gravità tal-ksur. L-NCAs jenħtieġ li jkunu jistgħu jistabbilixxu wkoll multi li jkunu proporzjonali għat-tul ta' żmien tal-ksur. Dawn il-fatturi jenħtieġ li jiġu vvalutati skont il-ġurisprudenza rilevanti tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea u b'mod li tiġi żgurata d-deterrenza. Il-valutazzjoni tal-gravità jenħtieġ li ssir, każ b'każ, għal kull tip ta' ksur, b'kont meħud taċ-ċirkostanzi kollha tal-każ ▌. Il-fatturi li jistgħu jitqiesu jinkludu n-natura tal-ksur, is-sehem tas-suq ikkombinat tal-impriżi kkonċernati kollha, l-ambitu ġeografiku tal-ksur, jekk il-ksur ġiex implimentat, il-valur tal-bejgħ tal-prodotti u s-servizzi tal-impriża li magħhom ikun direttament jew indirettament marbut il-ksur u d-daqs u s-saħħa fis-suq tal-impriża kkonċernata. L-eżistenza ta' ksur ripetut mill-istess awtur juri l-propensità tiegħu li jwettaq tali ksur u għalhekk huwa indikazzjoni sinifikanti ħafna li hemm il-▌ħtieġa ta' żieda fil-livell tal-penali sabiex tinkiseb deterrenza effettiva. Għaldaqstant, l-NCAs jenħtieġ li jkollhom il-possibbiltà li jżidu l-multa li għandha tiġi imposta fuq impriża jew fuq assoċjazzjoni ta' impriżi fejn il-Kummissjoni jew NCA tkun preċedentement ħadet deċiżjoni li tikkonstata li dik l-impriża jew assoċjazzjoni ta' impriżi tkun kisret l-Artikolu 101 jew 102 TFUE u li dik l-impriża jew assoċjazzjoni ta' impriżi tkompli bl-istess ksur jew twettaq ksur simili. F'konformità mad-Direttiva 2014/104/UE, l-NCAs jenħtieġ li jkunu jistgħu jqisu kwalunkwe kumpens imħallas bħala riżultat ta' riżoluzzjoni kunsenswali. Barra minn hekk, f'ċirkostanzi eċċezzjonali, jenħtieġ li l-NCAs ikunu jistgħu jieħdu kont tal-vijabbiltà ekonomika tal-impriża kkonċernata.

(48)  L-esperjenza wriet li l-assoċjazzjonijiet ta' impriżi b'mod regolari għandhom rwol fil-ksur tar-regoli tal-kompetizzjoni u għalhekk jenħtieġ li l-NCAs ikunu jistgħu jimponu multi lil dawn l-assoċjazzjonijiet b'mod effettiv. Meta tkun qiegħda tiġi vvalutata l-gravità tal-ksur sabiex jiġi determinat l-ammont tal-multa fi proċedimenti mressqa kontra assoċjazzjonijiet ta' impriżi meta l-ksur ikun marbut mal-attivitajiet tal-membri tagħhom, jenħtieġ li jkun possibbli li titqies is-somma tal-bejgħ tal-prodotti u s-servizzi relatat direttament jew indirettament mal-ksur mill-impriżi li jkunu membri tal-assoċjazzjoni. Meta tiġi imposta multa mhux biss fuq l-assoċjazzjoni iżda anki fuq il-membri tagħha, jenħtieġ li ma jitqiesx il-fatturat tal-membri li fuqhom tkun imposta multa meta tiġi kkalkulata l-multa tal-assoċjazzjoni. Sabiex jiġi żgurat l-irkupru effettiv tal-multi imposti fuq assoċjazzjonijiet ta' impriżi għall-ksur li jkunu wettqu, huwa meħtieġ li jiġu stabbiliti l-kundizzjonijiet li fihom ikun fid-diskrezzjoni tal-NCAs li jesiġu l-ħlas tal-multa mill-membri tal-assoċjazzjoni meta l-assoċjazzjoni ma tkunx solventi. Meta jagħmlu dan, l-NCAs jenħtieġ li jqisu d-daqs relattiv tal-impriżi li jappartjenu għall-assoċjazzjoni, u b'mod partikolari, għas-sitwazzjoni tal-intrapriżi żgħar u ta' daqs medju. Il-ħlas ta' multa minn membru jew minn diversi membri ta' assoċjazzjoni jkun mingħajr preġudizzju għar-regoli tal-liġi nazzjonali li jipprevedu l-irkupru tal-ammont imħallas minn membri oħra tal-assoċjazzjoni.

(49)  L-effett deterrenti tal-multi jvarja ħafna fl-Unjoni, u f'xi Stati Membri l-ammont massimu tal-multa li tista' tiġi imposta huwa baxx ħafna. Sabiex jiġi żgurat li l-NCAs jistgħu jimponu multi dissważivi, l-ammont massimu tal-multa li tista' tiġi imposta għal kull ksur tal-Artikolu 101 jew 102 TFUE jenħtieġ li jiġi stabbilit f'livell ta' mhux inqas minn 10 % tal-fatturat dinji totali tal-impriża kkonċernata. Jenħtieġ li dan ma jimpedixxix lill-Istati Membri milli jżommu jew jintroduċu massimu ogħla tal-multa li tista' tiġi imposta.

(50)  Il-programmi ta' klemenza huma għodda ewlenija għad-detezzjoni ta' kartelli sigrieti, u għalhekk jikkontribwixxu għall-prosekuzzjoni effiċjenti tal-aktar ksur serju tad-dritt tal-kompetizzjoni u għall-impożizzjoni ta' penali għalih. Madankollu, attwalment hemm differenzi sinifikanti bejn il-programmi ta' klemenza applikabbli fl-Istati Membri. Dawn id-differenzi jwasslu għal inċertezza legali min-naħa tal-impriżi li jwettqu l-ksur rigward il-kondizzjonijiet li skonthom jistgħu japplikaw għall-klemenza, kif ukoll inċertezza dwar l-istatus tal-immunità tagħhom skont il-programmi ta' klemenza rispettivi. Din l-inċertezza tista' ddgħajjef l-inċentivi għall-applikanti potenzjali għall-klemenza sabiex japplikaw għall-klemenza. Dan imbagħad jista' jwassal għal infurzar anqas effettiv tal-kompetizzjoni fl-Unjoni, billi jinkixfu anqas kartelli sigrieti.

(51)  Id-differenzi bejn il-programmi ta' klemenza fil-livell tal-Istati Membri jipperikolaw ukoll il-kundizzjonijiet ekwi ta' kompetizzjoni għall-impriżi li joperaw fis-suq intern. Huwa għaldaqstant xieraq li tiżdied iċ-ċertezza legali għall-impriżi fis-suq intern u li tingħata spinta lill-attraenza tal-programmi ta' klemenza fl-Unjoni kollha billi jitnaqqsu dawn id-differenzi bl-għoti tas-setgħat lill-NCAs kollha li jagħtu immunità u tnaqqis mill-multi u li jaċċettaw applikazzjonijiet fil-qosor taħt l-istess kondizzjonijiet. Fil-futur jistgħu jkunu meħtieġa sforzi ulterjuri min-Netwerk Ewropew għall-Kompetizzjoni biex jiġu allinjati l-programmi ta' klemenza.

(52)  Jenħtieġ li l-NCAs jkunu jistgħu jagħtu lill-impriżi immunità mill-multi u tnaqqis mill-multi, jekk ċerti kondizzjonijiet jiġu ssodisfati. L-assoċjazzjonijiet ta' impriżi li jwettqu attività ekonomika f'isimhom stess jenħtieġ li jkunu eliġibbli għall-immunità mill-multi jew għat-tnaqqis tal-multi f'każijiet fejn huma jieħdu sehem f'kartell allegat f'isimhom stess u mhux f'isem il-membri tagħhom.

(53)  Biex kartell jitqies bħala kartell sigriet, ma hemmx bżonn li l-aspetti kollha tal-imġiba jkunu sigrieti. B'mod partikolari, kartell jista' jitqies kartell sigriet meta elementi tal-kartell li jagħmluha aktar diffiċli biex tinkixef l-istampa sħiħa tal-imġiba ma jkunux magħrufa mill-pubbliku jew mill-klijenti jew il-fornituri.

(54)  Sabiex jikkwalifika għal klemenza, l-applikant jenħtieġ li jtemm l-involviment tiegħu fil- kartell sigriet allegat, ħlief f'każijiet fejn NCA tqis li l-involviment kontinwat tiegħu hija raġonevolment meħtieġa biex tiġi ppreżervata l-integrità tal-investigazzjoni, pereżempju, sabiex jiġi żgurat li parteċipanti allegati oħrajn fil-kartell ma jiskoprux li l-NCA saret taf bil-kartell allegat qabel ma tkun wettqet miżuri investigattivi bħal spezzjonijiet għall-għarrieda.

(55)  Sabiex jikkwalifika għal klemenza, l-applikant jenħtieġ li jikkoopera b'mod ġenwin u sħiħ, fuq bażi kontinwa u mingħajr dewmien mal-NCA. Dan ifisser, fost l-oħrajn, li meta jkun qed jaħseb biex jagħmel applikazzjoni lill-NCA, jenħtieġ li l-applikant ma jeqridx, ma jiffalsifikax u ma jaħbix evidenza tal- kartell sigriet allegat. Meta impriża tkun qed taħseb biex tagħmel applikazzjoni, hemm riskju li d-diretturi, il-maniġers u persunal ieħor tagħha jistgħu jeqirdu l-evidenza sabiex jaħbu l-involviment tagħhom f'kartell, iżda l-qerda tal-evidenza tista' tiġri wkoll għal raġunijiet oħra. Għalhekk, l-NCAs jenħtieġ li jieħdu kont taċ-ċirkostanzi speċifiċi li taħthom inqerdet l-evidenza u l-importanza ta' tali qerda meta jqisu jekk il-qerda tal-evidenza tpoġġix fid-dubju l-kooperazzjoni ġenwina tal-applikant.

(56)  Sabiex tiġi ssodisfata l-kondizzjoni ta' kooperazzjoni ġenwina, kontinwa u mingħajr dewmien, meta jaħseb biex tagħmel applikazzjoni lill-NCA, l-applikant jenħtieġ li ma jkunx żvela l-fatt jew xi parti mill-kontenut tal-applikazzjoni maħsuba tiegħu, ħlief lil NCAs oħrajn, lill-Kummissjoni jew lil awtoritajiet tal-kompetizzjoni ta' pajjiżi terzi. Dan ma jipprekludix applikant milli jirrapporta l-imġiba tiegħu lil awtoritajiet pubbliċi oħrajn kif meħtieġ mil-liġijiet rilevanti, iżda jimpedih biss milli jiżvela l-fatt li qed jaħseb biex jagħmel applikazzjoni għall-klemenza u milli jagħti dikjarazzjonijiet ta' klemenza lil dawk l-awtoritajiet. Madankollu, meta jkun qed iwettaq l-obbligi tiegħu skont dawk il-liġijiet rilevanti, l-applikant jenħtieġ li jqis ukoll l-importanza li ma jsirx impatt negattiv fuq l-investigazzjoni potenzjali mill-NCA.

(57)  L-applikanti jenħtieġ li jkollhom il-possibbiltà li jissottomettu dikjarazzjonijiet ta' klemenza, fir-rigward ta' applikazzjonijiet sħaħ jew fil-qosor bil-miktub, u l-NCAs jenħtieġ li jkollhom ukoll sistema fis-seħħ li tippermettilhom jaċċettaw tali dikjarazzjonijiet jew f'forma orali jew inkella b'mezzi oħrajn li jippermettu lill-applikanti ma jiħdux pussess, kustodja, jew kontroll ta' tali dikjarazzjonijiet sottomessi. L-NCAs jenħtieġ li jkunu jistgħu jagħżlu l-mezzi li bihom jaċċettaw dikjarazzjonijiet ta' klemenza.

(58)  L-impriżi li jixtiequ jagħmlu applikazzjoni għall-immunità jenħtieġ li inizjalment ikunu jistgħu jitolbu l-NCAs għal indikatur għal post fil-kjù għall-klemenza qabel ma jippreżentaw formalment applikazzjoni għall-immunità, sabiex l-applikant ikollu biżżejjed ħin biex jiġbor l-informazzjoni u l-evidenza meħtieġa biex jissodisfa l-livell ta' evidenza rilevanti. Dan huwa mingħajr preġudizzju għall-kapaċità tal-Istati Membri li jippermettu lill-impriżi japplikaw għal indikatur fil-każ ta' applikazzjoni għal tnaqqis ta' multi.

(59)  Barra minn hekk, sabiex jitnaqqsu l-piżijiet amministrattivi u piżijiet konsiderevoli oħrajn f'termini ta' żmien, jenħtieġ li jkun possibbli li l-applikanti jissottomettu dikjarazzjonijiet ta' klemenza rigward applikazzjonijiet sħaħ jew fil-qosor, kif rigward ukoll talbiet għal indikaturi, jew b'lingwa uffiċjali tal-Istat Membru tal-NCA kkonċernata, jew inkella, fejn maqbul b'mod bilaterali bejn l-NCA u l-applikant, b'lingwa uffiċjali oħra tal-Unjoni. Tali qbil jitqies li jeżisti fejn l-NCAs jaċċettaw b'mod ġenerali tali preżentazzjonijiet f'dik il-lingwa.

(60)  Fid-dawl tal-kompetenzi kondiviżi bejn il-Kummissjoni u l-NCAs għall-infurzar tal-Artikoli 101 u 102 TFUE, huwa importanti li tkun stabbilita sistema ta' applikazzjonijiet fil-qosor li tiffunzjona sew. L-applikanti li jkunu applikaw għall-klemenza mal-Kummissjoni b'rabta ma' kartell sigriet allegat jenħtieġ li jkunu jistgħu jippreżentaw applikazzjonijiet fil-qosor lill-NCAs b'rabta mal-istess kartell, dment li l-applikazzjoni lill-Kummissjoni tkun tkopri aktar minn tliet Stati Membri bħala territorji affettwati. Dan huwa mingħajr preġudizzju għall-possibbiltà li għandha l-Kummissjoni biex tittratta każijiet jekk ikunu marbuta mill-qrib ma' dispożizzjonijiet oħrajn tal-Unjoni li jistgħu jkunu applikati b'mod esklużiv jew b'mod aktar effettiv mill-Kummissjoni, fejn l-interess tal-Unjoni jitlob l-adozzjoni ta' deċiżjoni tal-Kummissjoni li tiżviluppa l-politika tal-Unjoni dwar il-kompetizzjoni meta tqum kwistjoni ta' kompetizzjoni ġdida, jew biex jiġi żgurat infurzar effettiv.

(61)  Is-sistema ta' applikazzjoni fil-qosor jenħtieġ li tippermetti lill-impriżi jippreżentaw applikazzjoni ta' klemenza lill-NCAs li jkun fiha sett limitat ta' informazzjoni fejn applikazzjoni sħiħa tkun ġiet ippreżentata lill-Kummissjoni b'rabta ma' tali kartell allegat . Għaldaqstant, l-NCAs jenħtieġ li jaċċettaw applikazzjonijiet fil-qosor li fihom sett minimu ta' informazzjoni b'rabta mal-kartell allegat għal kull wieħed mill-punti li jinsabu fl-Artikolu 22(2). Dan huwa mingħajr preġudizzju għall-possibbiltà li l-applikant jipprovdi informazzjoni aktar dettaljata fi żmien aktar tard. Fuq it-talba tal-applikant għall-klemenza, l-NCAs jenħtieġ li jipprovdulu konferma tar-riċevuta li jkun fiha d-data u l-ħin tar-riċevuta. Jekk NCA tkun għadha ma rċevietx tali applikazzjoni għall-klemenza preċedenti, u tqis li l-applikazzjoni fil-qosor tissodisfa r-rekwiżiti tal-Artikolu 22(2), l-NCA jenħtieġ li tinforma lill-applikant b'dan.

(62)  L-għan tas-sistema tal-applikazzjonijiet fil-qosor huwa li jitnaqqas il-piż amministrattiv fuq l-applikanti li jippreżentaw applikazzjoni għall-klemenza lill-Kummissjoni b'rabta ma' kartell sigriet allegat li jkopri aktar minn tliet Stati Membri bħala territorji affettwati. Peress li f'każijiet bħal dawn il-Kummissjoni tirċievi applikazzjoni sħiħa, jenħtieġ li hi tkun l-interlokutur ewlieni għall-applikant għall-klemenza fil-perijodu qabel ma jiġi ċċarat jekk il-Kummissjoni hijiex ser issegwi l-każ b'mod sħiħ jew parzjali, b'mod partikolari fir-rigward tal-forniment ta' struzzjonijiet dwar it-twettiq ta' kwalunkwe investigazzjoni interna ulterjuri mill-applikant. Il-Kummissjoni għandha tipprova tiddeċiedi dwar din il-kwistjoni f'perijodu ta' żmien raġonevoli u tinforma lill-NCAs kif meħtieġ, mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 11(6) tar-Regolament (KE) Nru 1/2003. F'ċirkostanzi eċċezzjonali, meta jkun strettament meħtieġ għad-delineazzjoni ta' każ jew l-allokazzjoni ta' każ, jenħtieġ li NCA tkun tista' titlob lill-applikant biex jippreżenta applikazzjoni sħiħa qabel ma l-każ isir ċar. Din il-possibbiltà jenħtieġ li tintuża b'mod rari ħafna. F'każijiet oħrajn, l-applikant jenħtieġ li jintalab biss jippreżenta applikazzjoni sħiħa lil NCA li tkun irċeviet applikazzjoni fil-qosor ladarba jkun ċar li l-Kummissjoni ma għandhiex l-intenzjoni li ssegwi l-każ b'mod sħiħ jew parzjali.

(63)  L-applikanti jenħtieġ li tingħatalhom l-opportunità li jippreżentaw applikazzjonijiet għall-klemenza sħaħ lill-NCAs li lilhom ikunu ppreżentaw applikazzjonijiet fil-qosor. Jekk l-applikanti jippreżentaw tali applikazzjonijiet sħaħ fil-perijodu ta' żmien speċifikat mill-NCA, l-informazzjoni f'dawk l-applikazzjonijiet jenħtieġ li titqies li tkun ġiet ippreżentata fil-ħin tal-preżentazzjoni tal-applikazzjoni fil-qosor, dment li l-applikazzjoni fil-qosor tkun tkopri l-istess prodotti u territorji affettwati u l-istess durata tal-kartell allegat bħall-applikazzjoni għall-klemenza ppreżentata lill-Kummissjoni, li setgħet ġiet aġġornata. L-oneru jenħtieġ li jkun fuq l-applikanti li jinfurmaw lill-NCAs li lilhom ikunu ppreżentaw l-applikazzjonijiet fil-qosor jekk ikun inbidel l-ambitu tal-applikazzjoni tagħhom għall-klemenza ppreżentata lill-Kummissjoni u li jaġġornaw l-applikazzjonijiet fil-qosor tagħhom skont dan. L-NCAs jenħtieġ li jkunu jistgħu jiċċekkjaw jekk l-ambitu tal-applikazzjoni fil-qosor jikkorrispondix mal-ambitu tal-applikazzjoni għall-klemenza ppreżentata lill-Kummissjoni, permezz ta' kooperazzjoni fin-Netwerk Ewropew għall-Kompetizzjoni.

(64)  Inċertezza legali dwar jekk diretturi, maniġers u membri oħra tal-persunal attwali u preċedenti tal-applikanti għall-immunità humiex protetti minn sanzjonijiet individwali, bħal multi, skwalifika jew inkarċerazzjoni, tista' timpedixxi lill-applikanti potenzjali milli japplikaw għall-klemenza. Fid-dawl tal-kontributi tagħhom għad-detezzjoni u l-investigazzjoni ta' kartelli sigrieti, dawk l-individwi għalhekk jenħtieġ li, fil-prinċipju, ikunu protetti minn ▌sanzjonijiet b'rabta mal-involviment tagħhom fil-kartell sigriet kopert mill-applikazzjoni imposti mill-awtoritajiet pubbliċi fi proċedimenti ġudizzjarji kriminali, amministrattivi u mhux kriminali skont il-liġijiet nazzjonali li jkollhom l-istess objettivi bħal dawk tal-Artikolu 101 TFUE, bħal liġijiet nazzjonali dwar l-immanuvrar tal-offerti, fejn il-kondizzjonijiet stabbiliti f'din id-Direttiva jiġu ssodisfati. Waħda minn dawn il-kondizzjonijiet hija li l-applikazzjoni għall-immunità jenħtieġ li ssir qabel ma dawk l-individwi jkunu saru jafu mill-awtoritajiet nazzjonali kompetenti dwar il-proċedimenti li jistgħu jwasslu għall-impożizzjoni ta' sanzjonijiet. Tali proċedimenti jinkludu l-mument li dawk l-individwi jkunu ssuspettati li kisru dawn il-liġijiet nazzjonali.

L-Istati Membri huma liberi li fil-liġi nazzjonali jipprevedu modalitajiet ta' kif dawk l-individwi għandhom jikkooperaw mal-awtoritajiet rilevanti biex jiżguraw il-funzjonament effettiv ta' din il-protezzjoni. Il-protezzjoni minn sanzjonijiet kriminali tinkludi każijiet fejn l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti jastjenu mill-prosekuzzjoni taħt ċerti kondizzjonijiet jew soġġett għal struzzjonijiet fir-rigward tal-imġiba futura tal-individwu.

(65)  B'deroga, sabiex jiġi żgurat li l-protezzjoni mis-sanzjonijiet li għandhom jiġu imposti fuq individwi fi proċedimenti kriminali tkun konformi mal-prinċipji bażiċi eżistenti tas-sistema legali tagħhom, l-Istati Membri jistgħu jipprevedu li l-awtoritajiet kompetenti jkunu jistgħu jagħżlu bejn il-protezzjoni tal-individwu mis-sanzjonijiet jew biss il-mitigazzjoni ta' dawk is-sanzjonijiet, skont x'jirriżulta minn valutazzjoni li tiżen l-interessi marbuta mal-prosekuzzjoni u/jew mas-sanzjonar tal-individwu kontra l-kontribut tal-individwu għad-detezzjoni u l-investigazzjoni tal-kartell. Meta jiġu vvalutati l-interessi marbuta mal-prosekuzzjoni u/jew is-sanzjonar ta' dawk l-individwi, jistgħu jitqiesu r-responsabbiltà jew il-kontribut personali tagħhom għall-ksur, fost fatturi oħrajn.

(66)  L-Istati Membri mhumiex preklużi milli wkoll jipproteġu d-diretturi, maniġers u membri oħra tal-persunal attwali jew preċedenti tal-applikanti għat-tnaqqis ta' multi mis-sanzjonijiet, jew mill-mitigazzjoni ta' tali sanzjonijiet.

(67)  Sabiex il-protezzjoni tkun tista' tiffunzjona f'sitwazzjonijiet fejn tkun involuta iktar minn ġurisdizzjoni waħda, jenħtieġ li l-Istati Membri jipprevedu li f'każijiet fejn l-awtorità kompetenti ta' sanzjonar jew ta' prosekuzzjoni ma tkunx fl-istess ġurisdizzjoni tal-awtorità tal-kompetizzjoni li tkun qed issegwi l-każ, jenħtieġ li l-kuntatti meħtieġa bejn dawk l-awtoritajiet ikunu żgurati mill-NCA tal-ġurisdizzjoni tal-awtorità kompetenti ta' sanzjonar jew ta' prosekuzzjoni.

(68)  F'sistema fejn il-Kummissjoni u l-NCAs ikollhom setgħat paralleli għall-applikazzjoni tal-Artikoli 101 u 102 TFUE, hija meħtieġa kooperazzjoni mill-qrib fost l-NCAs u bejn l-NCAs u l-Kummissjoni. B'mod partikolari meta NCA twettaq spezzjoni jew intervista skont il-liġi nazzjonali tagħha f'isem NCA oħra skont l-Artikolu 22(1) tar-Regolament (KE) Nru 1/2003, jenħtieġ li tkun possibbli l-preżenza u l-assistenza tal-uffiċjali mill-awtorità applikanti sabiex tiżdied l-effettività ta' dawn l-ispezzjonijiet u intervisti billi jiġu pprovduti riżorsi, għarfien u kompetenza teknika addizzjonali. Jenħtieġ li l-NCAs ikollhom ukoll is-setgħa li jitolbu NCAs oħrajn biex jassistu fl-istabbiliment ta' jekk l-impriżi jew l-assoċjazzjonijiet tal-impriżi ikunux naqsu milli jikkonformaw mal-miżuri investigattivi u d-deċiżjonijiet meħuda mill-NCAs applikanti.

(69)  Jenħtieġ li jiġu adottati arranġamenti li jippermettu lill-NCAs jitolbu assistenza reċiproka għan-notifika ta' dokumenti marbuta mal-applikazzjoni tal-Artikolu 101 jew 102 TFUE fuq bażi transfruntiera lill-partijiet għall-proċedimenti jew impriżi, assoċjazzjonijiet ta' impriżi jew persuni fiżiċi oħrajn li jistgħu jkunu d-destinatarji ta' dawn in-notifiki. B'mod simili, l-NCAs jenħtieġ li jkunu jistgħu jitolbu l-infurzar ta' deċiżjonijiet li jimponu multi jew pagamenti perjodiċi ta' penali minn awtoritajiet fi Stati Membri oħrajn fejn l-awtorità applikanti tkun għamlet sforzi raġonevoli biex taċċerta ruħha li l-impriża li kontriha għandha tiġi infurzata l-multa jew il-pagament perjodiku ta' penali ma jkollhiex assi suffiċjenti fl-Istat Membru tal-awtorità applikanti. Jenħtieġ li l-Istati Membri jipprevedu wkoll, b'mod partikolari, li fejn l-impriża li kontriha tkun infurzabbli l-multa jew il-pagament perjodiku ta' penali ma tkunx stabbilita fl-Istat Membru tal-awtorità applikanti, l-awtorità li ssirilha t-talba tkun tista' tinforza deċiżjonijiet adottati mill-awtorità applikanti, fuq talba tal-awtorità applikanti. Dan jiżgura l-infurzar effettiv tal-Artikoli 101 u 102 TFUE u jikkontribwixxi għall-funzjonament korrett tas-suq intern. Sabiex jiġi żgurat li l-NCAs jiddedikaw biżżejjed riżorsi għat-talbiet għal assistenza reċiproka, u sabiex jinċentivaw tali assistenza, l-awtoritajiet li ssirilhom it-talba jenħtieġ li jkunu jistgħu jirkupraw l-ispejjeż li jġarrbu fil-forniment ta' dik l-assistenza. Tali assistenza reċiproka hija mingħajr preġudizzju għad-Deċiżjoni Kwadru tal-Kunsill 2005/214/ĠAI(4).

(70)  Sabiex jiġi żgurat l-infurzar effettiv tal-Artikoli 101 u 102 TFUE mill-NCAs, hemm bżonn li jiġu previsti regoli li jaħdmu dwar ▌ il-perijodi ta' limitazzjoni. B'mod partikolari, f'sistema ta' setgħat paralleli, il-perijodi ta' limitazzjoni nazzjonali jenħtieġ li jiġu sospiżi jew interrotti matul il-proċedimenti quddiem l-NCAs ta' Stat Membru ieħor jew quddiem il-Kummissjoni. Jenħtieġ li tali sospensjoni jew interruzzjoni ma timpedixxix lill-Istati Membri milli jżommu jew jintroduċu perijodi ta' limitazzjoni assoluti, dment li d-durata ta' dawn il-perijodi ta' limitazzjoni assoluti ma tagħmilx l-infurzar effettiv tal-Artikoli 101 u 102 TFUE prattikament impossibbli jew diffiċli żżejjed.

(71)  Biex jiġi żgurat li l-każijiet jiġu ttrattati b'mod effiċjenti u effettiv fin-Netwerk Ewropew għall-Kompetizzjoni, f'dawk l-Istati Membri fejn kemm awtorità amministrattiva nazzjonali tal-kompetizzjoni ▌kif ukoll awtorità ġudizzjarja nazzjonali tal-kompetizzjoni jkunu nominati bħala NCAs għall-fini tal-infurzar tal-Artikoli 101 u 102 TFUE kif imsemmi fl-Artikoli 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13 u 16 ta' din id-Direttiva, l-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni jenħtieġ li jkunu jistgħu jġibu l-azzjoni direttament quddiem l-awtorità ġudizzjarja nazzjonali tal-kompetizzjoni. Barra minn hekk, sal-miżura li l-qrati nazzjonali jaġixxu ▌ fi proċedimenti mressqa kontra deċiżjonijiet ▌meħuda minn NCAs li japplikaw l-Artikolu 101 jew 102 TFUE, l-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni jenħtieġ li jkunu intitolati b'mod sħiħ li jipparteċipaw bi dritt bħala prosekutur, konvenut jew intimat f'dawk il-proċedimenti, u jenħtieġ li jgawdu l-istess drittijiet ta' parti pubblika bħal din f'dawk il-proċedimenti.

(72)  Ir-riskju li jiġi divulgat materjal awtoinkriminanti barra l-kuntest tal-investigazzjoni li jkun ingħata għaliha, jista' jdgħajjef l-inċentivi għall-applikanti potenzjali għall-klemenza sabiex jikkooperaw mal-awtoritajiet tal-kompetizzjoni. Minħabba f'hekk, irrispettivament mill-forma li fiha jiġu sottomessi d-dikjarazzjonijiet ta' klemenza, l-informazzjoni fid-dikjarazzjonijiet ta' klemenza li tkun inkisbet permezz tal-aċċess għall-fajl jenħtieġ li tintuża biss fejn ikun meħtieġ għall-eżerċitar tad-drittijiet tad-difiża fi proċedimenti quddiem il-qrati nazzjonali f'ċerti każijiet limitati ħafna li jkunu direttament marbuta mal-każ li għalih ikun ingħata l-aċċess. Jenħtieġ li dan ma jipprevjenix lill-awtoritajiet tal-kompetizzjoni milli jippubblikaw id-deċiżjonijiet tagħhom skont il-liġi tal-Unjoni jew dik nazzjonali applikabbli.

(73)  L-evidenza hija element importanti fl-infurzar tal-Artikoli 101 u 102 TFUE. L-NCAs jenħtieġ li jkunu jistgħu jqisu l-evidenza rilevanti, irrispettivament minn jekk din tkunx bil-miktub, bil-fomm jew f'forma elettronika jew irrekordjata ▌. Jenħtieġ li din tinkludi l-kapaċità li jitqiesu reġistrazzjonijiet sigrieti minn persuni fiżiċi jew legali li mhumiex awtoritajiet pubbliċi, dment li dawk ir-reġistrazzjonijiet ma jkunux l-uniku sors ta' evidenza. Jenħtieġ li dan ikun mingħajr preġudizzju għad-dritt għal smigħ u mingħajr preġudizzju għall-ammissibbiltà ta' kwalunkwe reġistrazzjoni li ssir jew tinkiseb mill-awtoritajiet pubbliċi. B'mod simili, l-NCAs jenħtieġ li jkunu jistgħu jqisu messaġġi elettroniċi bħala evidenza rilevanti, irrispettivament minn jekk dawk il-messaġġi jidhrux li jkunu għadhom ma nqrawx jew ikunux tħassru.

(74)  L-iżgurar li l-NCAs ikollhom is-setgħat meħtieġa sabiex ikunu infurzaturi aktar effettivi jsaħħaħ il-ħtieġa ta' kooperazzjoni mill-qrib u komunikazzjoni multilaterali u bilaterali effettiva fi ħdan in-Netwerk Ewropew għall-Kompetizzjoni. Jenħtieġ li dan jinkludi l-iżvilupp ta' miżuri mhux vinkolanti li jiffaċilitaw u jappoġġaw l-implimentazzjoni ta' din id-Direttiva.

(75)  Sabiex issostni kooperazzjoni mill-qrib fin-Netwerk Ewropew għall-Kompetizzjoni, il-Kummissjoni jenħtieġ li żżomm, tiżviluppa, tospita, tħaddem u tappoġġa sistema ċentrali ta' informazzjoni (is-Sistema tan-Netwerk Ewropew għall-Kompetizzjoni) f'konformità mal-istandards rilevanti dwar il-kunfidenzjalità, il-protezzjoni tad-data u s-sigurtà tad-data. In-Netwerk Ewropew għall-Kompetizzjoni jiddependi fuq l-interoperabbiltà sabiex jiffunzjona b'mod effettiv u effiċjenti. Jenħtieġ li l-baġit ġenerali tal-Unjoni jġarrab l-ispejjeż tal-manutenzjoni, l-iżvilupp, l-ospitar, l-appoġġ għall-utenti u t-tħaddim tas-Sistema tan-Netwerk Ewropew għall-Kompetizzjoni, kif ukoll spejjeż amministrattivi oħra mġarrba b'rabta mal-funzjonament tan-Netwerk Ewropew għall-Kompetizzjoni, b'mod partikolari l-ispejjeż marbuta mal-organizzazzjoni tal-laqgħat. Sal-2020, sar provvediment għall-ispejjeż għas-Sistema tan-Netwerk Ewropew għall-Kompetizzjoni li għandhom jiġu koperti mill-Programm dwar soluzzjonijiet ta' interoperabbiltà u oqfsa komuni għall-amministrazzjonijiet pubbliċi, negozji u ċittadini Ewropej (il-programm ISA2) stabbilit permezz tad-Deċiżjoni (UE) 2015/2240 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill(5), soġġett għad-disponibbiltà tar-riżorsi u għall-kriterji ta' eliġibbiltà u ta' prijorità tal-programm.

(76)  Billi l-objettivi ta' din id-Direttiva, jiġifieri li jiġi żgurat li l-NCAs ikollhom il-garanziji meħtieġa ta' indipendenza, riżorsi, u setgħat ta' infurzar u ta' impożizzjoni ta' multi sabiex ikunu jistgħu japplikaw b'mod effettiv l-Artikoli 101 u 102 TFUE u l-liġi nazzjonali dwar il-kompetizzjoni b'mod parallel mal-Artikoli 101 u 102 TFUE, u li jiġi żgurat il-funzjonament effettiv tas-suq intern u tan-Netwerk Ewropew għall-Kompetizzjoni, ma jistgħux jintlaħqu b'mod suffiċjenti mill-Istati Membri, iżda jistgħu pjuttost, minħabba l-effettività u l-uniformità meħtieġa fl-applikazzjoni tal-Artikoli 101 u 102 TFUE, jintlaħqu aħjar fil-livell tal-Unjoni, b'mod partikolari fid-dawl tal-ambitu territorjali tad-Direttiva, l-Unjoni tista' tadotta miżuri f'konformità mal-prinċipju tas-sussidjarjetà kif stipulat fl-Artikolu 5 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea. F'konformità mal-prinċipju tal-proporzjonalità, kif stipulat f'dak l-Artikolu, din id-Direttiva ma tmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ biex jintlaħqu dawk l-objettivi.

(77)  F'konformità mad-Dikjarazzjoni Politika Konġunta tat-28 ta' Settembru 2011 tal-Istati Membri u l-Kummissjoni dwar id-dokumenti ta' spjegazzjoni(6), l-Istati Membri impenjaw irwieħhom li, f'każijiet ġustifikati, jakkumpanjaw in-notifika tal-miżuri ta' traspożizzjoni tagħhom ma' dokument wieħed jew aktar li jispjegaw ir-relazzjoni bejn il-komponenti ta' direttiva u l-partijiet korrispondenti ta' strumenti ta' traspożizzjoni nazzjonali. Fir-rigward ta' din id-Direttiva, it-trasmissjoni ta' tali dokumenti titqies li hija ġustifikata,

ADOTTAW DIN ID-DIRETTIVA:

KAPITOLU I

SUĠĠETT, KAMP TA' APPLIKAZZJONI U DEFINIZZJONIJIET

Artikolu 1

Suġġett u kamp ta' applikazzjoni

1.  Din id-Direttiva tistabbilixxi ċerti regoli sabiex ikun żgurat li l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jkollhom il-garanziji meħtieġa ta' indipendenza, riżorsi, u setgħat ta' infurzar u ta' impożizzjoni ta' multi sabiex ikunu jistgħu japplikaw b'mod effettiv l-Artikoli 101 u 102 TFUE, sabiex ma jkunx hemm distorsjoni tal-kompetizzjoni fis-suq intern u l-konsumaturi u l-impriżi ma jitpoġġewx fi żvantaġġ minn liġijiet u miżuri nazzjonali li jimpedixxu lill-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni milli jkunu inforzaturi effettivi.

2.  Din id-Direttiva tkopri l-applikazzjoni tal-Artikoli 101 u 102 TFUE u l-applikazzjoni b'mod parallel tal-liġi nazzjonali dwar il-kompetizzjoni għall-istess każ. Fir-rigward tal-Artikolu 31(3) u (4) ta' din id-Direttiva, din id-Direttiva tkopri wkoll l-applikazzjoni tal-liġi nazzjonali dwar il-kompetizzjoni fuq bażi indipendenti.

3.  Din id-Direttiva tistabbilixxi ċerti regoli dwar l-assistenza reċiproka sabiex jiġi salvagwardat il-funzjonament tajjeb tas-suq intern u l-funzjonament tajjeb tas-sistema ta' kooperazzjoni mill-qrib fin-Netwerk Ewropew għall-Kompetizzjoni.

Artikolu 2

Definizzjonijiet

1.  Għall-finijiet ta' din id-Direttiva, japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:

(1)  "awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni" tfisser awtorità nnominata minn Stat Membru skont l-Artikolu 35 tar-Regolament (KE) Nru 1/2003 li tkun responsabbli għall-applikazzjoni tal-Artikoli 101 u 102 TFUE; l-Istati Membri jistgħu jinnominaw awtorità amministrattiva waħda jew aktar (awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni), kif ukoll awtoritajiet ġudizzjarji (awtoritajiet ġudizzjarji nazzjonali tal-kompetizzjoni);

(2)  "awtorità amministrattiva nazzjonali tal-kompetizzjoni" tfisser awtorità amministrattiva nnominata minn Stat Membru biex twettaq il-funzjonijiet kollha, jew uħud minnhom, ta' awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni;

(3)  "awtorità ġudizzjarja nazzjonali tal-kompetizzjoni" tfisser awtorità ġudizzjarja nnominata minn Stat Membru biex twettaq uħud mill-funzjonijiet ta' awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni;

(4)  "awtorità tal-kompetizzjoni" tfisser awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni ▌, il-Kummissjoni, jew it-tnejn, skont xi jkun jitlob il-kuntest;

(5)  ̔"Netwerk Ewropew għall-Kompetizzjoni" tfisser in-netwerk ta' awtoritajiet pubbliċi ffurmat mill-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni u l-Kummissjoni sabiex jipprovdi forum għad-diskussjoni u l-kooperazzjoni fir-rigward tal-applikazzjoni u l-infurzar tal-Artikoli 101 u 102 TFUE;

(6)  ̔"liġi nazzjonali dwar il-kompetizzjoni ▌" tfisser dispożizzjonijiet tal-liġi nazzjonali li b'mod predominanti jfittxu li jilħqu l-istess objettiv bħall-Artikoli 101 u 102 TFUE u li jiġu applikati għall-istess każ u b'mod parallel għal-liġi tal-Unjoni dwar il-kompetizzjoni skont l-Artikolu 3(1) tar-Regolament (KE) Nru 1/2003, kif ukoll dispożizzjonijiet tal-liġi nazzjonali li b'mod predominanti jfittxu li jilħqu l-istess objettiv bħall-Artikoli 101 u 102 TFUE u li jiġu applikati fuq bażi indipendenti fir-rigward tal-Artikolu 31(3) u (4) ta' din id-Direttiva, bl-esklużjoni tad-dispożizzjonijiet tal-liġi nazzjonali li jimponu penali kriminali fuq persuni fiżiċi;

(7)  "qorti nazzjonali" tfisser qorti jew tribunal ta' Stat Membru fis-sens tal-Artikolu 267 TFUE;

(8)  "qorti ta' rieżami" tfisser qorti nazzjonali li jkollha s-setgħa bil-mezzi ta' appell ordinarji li teżamina mill-ġdid id-deċiżjonijiet ta' awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni jew li teżamina mill-ġdid is-sentenzi li jagħmlu dikjarazzjonijiet dwar dawk id-deċiżjonijiet, irrispettivament minn jekk dik il-qorti jkollhiex hija stess is-setgħa li ssib ksur tad-dritt tal-kompetizzjoni;

(9)  "proċedimenti ta' infurzar" tfisser il-proċedimenti quddiem awtorità tal-kompetizzjoni għall-applikazzjoni tal-Artikolu 101 jew 102 TFUE, sa meta dik l-awtorità tal-kompetizzjoni tkun għalqet tali proċedimenti billi tieħu deċiżjoni msemmija fl-Artikolu 10, 12 jew 13 ta' din id-Direttiva fil-każ ta' awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni, jew billi tieħu deċiżjoni skont l-Artikolu 7, 9 jew 10 tar-Regolament (KE) Nru 1/2003 fil-każ tal-Kummissjoni, jew sakemm l-awtorità tal-kompetizzjoni ma tkunx ikkonkludiet li ma jkunx hemm raġunijiet għal azzjoni ulterjuri min-naħa tagħha;

(10)  "impriża" kif imsemmija fl-Artikoli 101 u 102 TFUE, tfisser kwalunkwe entità involuta f'attività ekonomika, irrispettivament mill-istatus legali tagħha u mil-mod li bih tkun iffinanzjata ▌;

(11)  " ▌"kartell" tfisser ftehim ▌jew prattika miftiehma bejn żewġ kompetituri jew aktar bl-għan li jikkoordinaw l-imġiba kompetittiva tagħhom fis-suq ▌jew jinfluwenzaw il-parametri rilevanti tal-kompetizzjoni, permezz ta' prattiki bħal, iżda mhux limitati għal, l-iffissar jew il-koordinazzjoni tal-prezzijiet tal-bejgħ jew tax-xiri jew ta' kondizzjonijiet kummerċjali oħrajn, inkluż fir-rigward tad-drittijiet ta' proprjetà intellettwali, l-allokazzjoni tal-kwoti tal-produzzjoni jew tal-bejgħ, il-kondiviżjoni tas-swieq u l-klijenti inkluż l-immanuvrar tal-offerti, ir-restrizzjonijiet tal-importazzjonijiet jew l-esportazzjonijiet ▌ jew l-azzjonijiet antikompetittivi kontra kompetituri oħra ▌;

(12)  "kartell sigriet" tfisser kartell li l-eżistenza tiegħu tkun ▌ parzjalment jew kompletament moħbija;

(13)  "immunità mill-multi" tfisser eżenzjoni minn multi li altrimenti jiġu imposti fuq impriża għall-parteċipazzjoni tagħha f'kartell sigriet, sabiex tiġi ppremjata għall-kooperazzjoni tagħha ma' awtorità tal-kompetizzjoni fil-qafas ta' programm ta' klemenza;

(14)  "tnaqqis tal-multi" tfisser tnaqqis fl-ammont tal-multa li altrimenti tiġi imposta fuq impriża għall-parteċipazzjoni tagħha f'kartell sigriet, sabiex tiġi ppremjata għall-kooperazzjoni tagħha ma' awtorità tal-kompetizzjoni fil-qafas ta' programm ta' klemenza;

(15)  "klemenza" tfisser kemm immunità mill-multi kif ukoll tnaqqis tal-multi;

(16)  "programm ta' klemenza" tfisser programm li jikkonċerna l-applikazzjoni tal-Artikolu 101 TFUE jew dispożizzjoni korrispondenti tal-liġi nazzjonali dwar il-kompetizzjoni li abbażi tiegħu parteċipant f'kartell sigriet, b'mod indipendenti mill-impriżi l-oħra involuti fil-kartell, jikkoopera ma' investigazzjoni tal-awtorità tal-kompetizzjoni, billi jipprovdi b'mod volontarju preżentazzjonijiet rigward l-għarfien ta' dak il-parteċipant dwar il-kartell u r-rwol tiegħu fih, u bħala skambju ta' dan il-parteċipant jirċievi, permezz ta' deċiżjoni jew permezz tat-twaqqif tal-proċedimenti, immunità mill-multi, jew tnaqqis tal-multi, imposti għall-involviment tiegħu fil-kartell;

(17)  "dikjarazzjoni ta' klemenza" tfisser preżentazzjoni bil-fomm jew bil-miktub ipprovduta b'mod volontarju minn, jew f'isem, impriża jew persuna fiżika lil awtorità tal-kompetizzjoni, jew rekord tagħha, li tiddeskrivi l-għarfien ta' dik l-impriża jew persuna fiżika ▌ dwar kartell u r-rwol tagħha fih. Din il-preżentazzjoni tkun tfasslet speċifikament biex tiġi sottomessa lill-awtorità tal-kompetizzjoni bil-għan li tinkiseb immunità jew tnaqqis tal-multi permezz ta' programm ta' klemenza, u ma tinkludix ▌ evidenza eżistenti, irrispettivament mill-proċedimenti ta' infurzar, kemm jekk tali informazzjoni tinsabx jew le fil-fajl ta' awtorità tal-kompetizzjoni, jiġifieri informazzjoni preeżistenti;;

(18)  " sottomissjoni għal riżoluzzjoni" tfisser preżentazzjoni volontarja minn, jew f'isem, impriża lil awtorità tal-kompetizzjoni li tiddeskrivi r-rikonoxximent tal-impriża jew ir-rinunzja tagħha li tikkontesta s-sehem tagħha fi ksur tal-Artikolu 101 jew 102 TFUE jew tad-dritt nazzjonali dwar il-kompetizzjoni u r-responsabbiltà tagħha għal dan il-ksur, li tkun tfasslet speċifikament sabiex tippermetti li l-awtorità tal-kompetizzjoni tapplika proċedura simplifikata jew proċedura mħaffa;

(19)  "applikant" tfisser impriża li tapplika għal immunità mill-multi, jew għal tnaqqis tal-multi, taħt programm ta' klemenza;

(20)  "awtorità applikanti" tfisser awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni li tagħmel talba għall-assistenza reċiproka kif imsemmija fl-Artikolu 24, 25, 26, 27 jew 28;

(21)  "awtorità li ssirilha t-talba" tfisser awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni li tirċievi talba għall-assistenza reċiproka u fil-każ ta' talba għall-assistenza kif imsemmi fl-Artikolu 25, 26, 27 jew 28 tfisser, kif adatt, il-korp pubbliku kompetenti li jkollu r-responsabbiltà prinċipali għall-infurzar ta' tali deċiżjonijiet skont il-liġijiet, ir-regolamenti u l-prattika amministrattiva nazzjonali;

(22)  "deċiżjoni finali" tfisser deċiżjoni li ma tistax, jew li ma għadhiex tista', tiġi appellata b'mezzi ordinarji.

2.  Ir-referenzi kollha għall-applikazzjoni jew il-ksur ▌ tal-Artikoli 101 u 102 TFUE f'din id-Direttiva għandhom jiġu interpretati fis-sens li jinkludu l-applikazzjoni b'mod parallel ▌tal-liġi nazzjonali dwar il-kompetizzjoni ▌għall-istess każ.

KAPITOLU II

DRITTIJIET FUNDAMENTALI

Artikolu 3

Salvagwardji

1.  Il-proċedimenti dwar ksur tal-Artikolu 101 jew 102 TFUE, inkluż l-eżerċizzju tas-setgħat imsemmija f'din id-Direttiva mill-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni, għandhom jikkonformaw mal-prinċipji ġenerali tad-dritt tal-Unjoni u l-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea.

2.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-eżerċizzju tas-setgħat imsemmija fil-paragrafu 1 ikun soġġett għal salvagwardji xierqa fir-rigward tad-drittijiet tad-difiża tal-impriżi, inkluż id-dritt għal smigħ u d-dritt għal rimedju effettiv quddiem tribunal ▌.

3.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-proċedimenti ta' infurzar tal-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jitwettqu fi żmien raġonevoli. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, qabel ma tittieħed deċiżjoni skont l-Artikolu 10 ta' din id-Direttiva, l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jadottaw dikjarazzjoni tal-oġġezzjonijiet.

KAPITOLU III

INDIPENDENZA U RIŻORSI

Artikolu 4

Indipendenza

1.  Sabiex tiġi garantita l-indipendenza tal-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni meta japplikaw l-Artikoli 101 u 102 TFUE, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li tali awtoritajiet jwettqu d-dmirijiet tagħhom u jeżerċitaw is-setgħat tagħhom b'mod imparzjali u fl-interessi tal-applikazzjoni effettiva u uniformi ta' dawk id-dispożizzjonijiet, soġġett għal rekwiżiti proporzjonati tal-obbligu tar-rendikont u mingħajr preġudizzju għall-kooperazzjoni mill-qrib bejn l-awtoritajiet tal-kompetizzjoni fin-Netwerk Ewropew għall-Kompetizzjoni.

2.  B'mod partikolari, l-Istati Membri għandhom bħala minimu jiżguraw li l-persunal u l-persuni li jieħdu deċiżjonijiet fl-eżerċizzju tas-setgħat fl-Artikoli 10 sa 13 u l-Artikolu 16 ta' din id-Direttiva fl-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni:

(a)  ikunu kapaċi jwettqu d-dmirijiet tagħhom u jeżerċitaw is-setgħat tagħhom għall-applikazzjoni tal-Artikoli 101 u 102 TFUE b'mod indipendenti minn influwenza politika u kwalunkwe influwenza esterna oħra;

(b)  la jitolbu u lanqas jieħdu struzzjonijiet mill-▌gvern jew minn kwalunkwe entità pubblika jew privata oħra meta jkunu qegħdin iwettqu d-dmirijiet tagħhom u jeżerċitaw is-setgħat tagħhom għall-applikazzjoni tal-Artikoli 101 u 102 TFUE, mingħajr preġudizzju għad-dritt ta' gvern ta' Stat Membru, fejn applikabbli, li joħroġ regoli ġenerali indikattivi li mhumiex relatati ma' inkjesti settorjali jew proċedimenti ta' infurzar speċifiċi; u

(c)  jastjenu milli jieħdu kwalunkwe azzjoni li ma tkunx kompatibbli mat-twettiq ta' dmirijiethom u/jew mal-eżerċizzju tas-setgħat tagħhom għall-applikazzjoni tal-Artikoli 101 u 102 TFUE u jkunu soġġetti għal proċeduri li jiżguraw li, għal perijodu raġonevoli wara li jitilqu mill-kariga, jastjenu milli jittrattaw proċedimenti ta' infurzar li jistgħu jagħtu lok għal kunflitti ta' interess.

3.  Il-persuni li jieħdu deċiżjonijiet fl-eżerċizzju tas-setgħat tal-Artikoli 10 sa 13 u l-Artikolu 16 ta' din id-Direttiva fl-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni ma għandhomx jitneħħew minn tali awtoritajiet għal raġunijiet marbuta mat-twettiq tajjeb ta' dmirijiethom jew mal-eżerċizzju tajjeb tas-setgħat tagħhom għall-applikazzjoni tal-Artikoli 101 u 102 TFUE, kif imsemmi fl-Artikolu 5(2). Dawn jistgħu jitneħħew biss jekk ma jibqgħux jissodisfaw il-kondizzjonijiet meħtieġa għall-qadi ta' dmirijiethom jew jekk ikunu nstabu ħatja ta' mġiba ħażina serja skont il-liġi nazzjonali. Il-kondizzjonijiet meħtieġa għat-twettiq ta' dmirijiethom, u x'jikkostitwixxi mġiba ħażina serja, għandhom jiġu stabbiliti minn qabel fil-liġi nazzjonali, b'kont meħud tal-ħtieġa li jiġi żgurat infurzar effettiv.

4.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-persuni li jieħdu d-deċiżjonijiet li jeżerċitaw is-setgħat fl-Artikoli 10 sa 13 u l-Artikolu 16 ta’ din id-Direttiva fl-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni jintgħażlu, jiġu rreklutati jew jinħatru skont proċeduri ċari u trasparenti stabbiliti minn qabel fil-liġi nazzjonali.

5.   L-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni għandu jkollhom is-setgħa li jistabbilixxu l-prijoritajiet tagħhom għat-twettiq tal-kompiti għall-applikazzjoni tal-Artikoli 101 u 102 TFUE kif imsemmi fl-Artikolu 5(2) ta' din id-Direttiva. Sal-miżura li l-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni huma obbligati jikkunsidraw ilmenti formali, ▌ dawn l-awtoritajiet għandu jkollhom is-setgħa li jirrifjutaw tali lmenti għar-raġuni li huma ma jqisux tali ilmenti bħala prijorità għall-infurzar. Dan huwa mingħajr preġudizzju għas-setgħa tal-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni li jirrifjutaw ilmenti għal raġunijiet oħra definiti mil-liġi nazzjonali.

Artikolu 5

Riżorsi

1.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw bħala minimu li l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jkollhom għadd suffiċjenti ta' membri tal-persunal ikkwalifikati u biżżejjed riżorsi finanzjarji ▌, tekniċi u teknoloġiċi li huma meħtieġa għat-twettiq effettiv ta' dmirijiethom, u għall-eżerċizzju effettiv tas-setgħat tagħhom għall-applikazzjoni tal-Artikoli 101 u 102 TFUE kif stipulat fil-paragrafu 2 ta' dan l-Artikolu.

2.  Għall-finijiet tal-paragrafu 1, l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni għandhom ikunu jistgħu, bħala minimu, iwettqu investigazzjonijiet bil-ħsieb li japplikaw l-Artikoli 101 u 102 TFUE, jadottaw deċiżjonijiet li japplikaw dawk id-dispożizzjonijiet abbażi tal-Artikolu 5 tar-Regolament (KE) Nru 1/2003; u jikkooperaw mill-qrib fin-Netwerk Ewropew għall-Kompetizzjoni bil-għan li tiġi żgurata l-applikazzjoni effettiva u uniformi tal-Artikoli 101 u 102 TFUE. Sa fejn previst skont il-liġi nazzjonali, l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni għandhom ukoll ikunu f'pożizzjoni li jagħtu parir lill-istituzzjonijiet u l-korpi pubbliċi, fejn xieraq, dwar miżuri leġislattivi, regolatorji u amministrattivi li jista' jkollhom impatt fuq il-kompetizzjoni fis-suq intern kif ukoll jippromwovu s-sensibilizzazzjoni tal-pubbliku dwar l-Artikoli 101 u 102 TFUE.

3.  Mingħajr preġudizzju għar-regoli u l-proċeduri baġitarji nazzjonali, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jingħataw indipendenza fl-infiq tal-baġit allokat għall-fini li jwettqu dmirijiethom kif stipulat fil-paragrafu 2.

4.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni jissottomettu rapporti perjodiċi dwar l-attivitajiet u r-riżorsi tagħhom lil korp governattiv jew parlamentari. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li tali rapporti jinkludu informazzjoni dwar il-ħatriet u t-tkeċċijiet tal-membri tal-korp deċiżjonali, l-ammont ta' riżorsi li ġew allokati fis-sena rilevanti, u kwalunkwe tibdil f'dak l-ammont meta mqabbel mas-snin preċedenti. Tali rapporti għandhom isiru disponibbli għall-pubbliku.

KAPITOLU IV

SETGĦAT

Artikolu 6

Is-setgħa li l-bini tan-negozju jiġi spezzjonat

1.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni jkunu jistgħu jwettqu l-ispezzjonijiet għal għarrieda kollha meħtieġa tal-impriżi u tal-assoċjazzjonijiet ta' impriżi għall-applikazzjoni tal-Artikoli 101 u 102 TFUE. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-uffiċjali u persuni oħra li jakkumpanjawhom, awtorizzati jew maħtura mill-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni biex iwettqu dawn l-ispezzjonijiet, ikollhom, bħala minimu, s-setgħa:

(a)  li jidħlu fi kwalunkwe bini, biċċa art, u mezz tat-trasport tal-impriżi u tal-assoċjazzjonijiet ta' impriżi;

(b)  li jeżaminaw il-kotba u rekords oħrajn marbuta man-negozju irrispettivament mill-mezz li fuqu jkunu maħżuna, u li jkollhom id-dritt ta' aċċess għal kwalunkwe informazzjoni li tkun aċċessibbli għall-entità soġġetta għall-ispezzjoni;

(c)  li jieħdu jew jiksbu, fi kwalunkwe forma, kopji ta', jew siltiet minn, tali kotba jew rekords u, fejn iqisu xieraq, li jkomplu jagħmlu tali tfittxijiet għall-informazzjoni u l-għażla ta' kopji jew siltiet fil-bini tal-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jew fi kwalunkwe bini deżinjat ieħor;

(d)  li jissiġillaw kwalunkwe bini tan-negozju kif ukoll kotba jew rekords għall-perijodu tal-ispezzjoni u sal-punt meħtieġ għall-ispezzjoni;

(e)  li jistaqsu lil kwalunkwe rappreżentant jew membru tal-persunal tal-impriża jew tal-assoċjazzjoni ta' impriżi għal spjegazzjonijiet dwar fatti jew dokumenti marbuta mas-suġġett u mal-għan tal-ispezzjoni u biex jieħdu rekord tat-tweġibiet.

2.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-impriżi u l-assoċjazzjonijiet ta' impriżi jkunu meħtieġa joqogħdu għall-ispezzjonijiet msemmija fil-paragrafu 1. L-Istati Membri għandhom jiżguraw ukoll li meta impriża jew assoċjazzjoni ta' impriżi topponi spezzjoni li tkun ġiet ordnata minn awtorità amministrattiva nazzjonali tal-kompetizzjoni u/jew li tkun ġiet awtorizzata minn awtorità ġudizzjarja nazzjonali, l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jkunu jistgħu jiksbu l-assistenza meħtieġa tal-pulizija jew ta' awtorità ekwivalenti tal-infurzar sabiex ikunu jistgħu jwettqu l-ispezzjoni. Assistenza bħal din tista' tinkiseb ukoll bħala miżura ta' prekawzjoni.

3.  Dan l-Artikolu huwa mingħajr preġudizzju għar-rekwiżiti skont il-liġi nazzjonali għall-awtorizzazzjoni minn qabel għal spezzjonijiet bħal dawn minn awtorità ġudizzjarja nazzjonali

ARTIKOLU 7

Setgħa tal-ispezzjoni ta' bini ieħor

1.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li jekk ikun jeżisti suspett raġonevoli li kotba jew rekords oħrajn marbuta man-negozju u mas-suġġett tal-ispezzjoni, li jistgħu jkunu rilevanti sabiex jiġi ppruvat ksur tal-Artikolu 101 jew l-Artikolu 102 TFUE, ikunu qed jinżammu fi kwalunkwe bini, art jew mezz tat-trasport għajr dawk imsemmija fil-punt (a) tal-Artikolu 6(1) ta' din id-Direttiva, inkluż id-djar ta' diretturi, maniġers, u membri oħra tal-persunal tal-impriżi jew l-assoċjazzjonijiet ta' impriżi, l-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni jkunu jistgħu jwettqu spezzjonijiet għal għarrieda fit-tali bini, biċċa art u mezz tat-trasport.

2.  Spezzjonijiet bħal dawn ma għandhomx jitwettqu mingħajr l-awtorizzazzjoni minn qabel ta' awtorità ġudizzjarja nazzjonali.

3.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-uffiċjali u persuni oħra li jakkumpanjawhom, awtorizzati jew maħtura mill-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni biex iwettqu spezzjoni skont il-paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu bħala minimu jkollhom is-setgħat stipulati fil-punti (a), (b) u (c) tal-Artikolu 6(1) u l-Artikolu 6(2).

Artikolu 8

Talbiet għall-informazzjoni

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni jkunu jistgħu ▌ jitolbu lill-impriżi u lill-assoċjazzjonijiet ta' impriżi jipprovdu l-informazzjoni kollha meħtieġa għall-applikazzjoni tal-Artikoli 101 u 102 TFUE fi żmien speċifikat u raġonevoli. Tali talbiet għal informazzjoni għandhom ikunu proporzjonati u ma jistgħux iġiegħlu lid-destinatarji tat-talbiet biex jammettu ksur tal-Artikoli 101 u 102 TFUE. L-obbligu li jipprovdu l-informazzjoni kollha meħtieġa jkopri informazzjoni li tkun aċċessibbli għal tali impriżi jew assoċjazzjonijiet ta' impriżi. L-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni għandu jkollhom ukoll is-setgħa li jitolbu lil kwalunkwe persuna fiżika jew ġuridika biex tipprovdi informazzjoni li tista' tkun rilevanti għall-applikazzjoni tal-Artikoli 101 u 102 TFUE fi żmien speċifikat u raġonevoli.

Artikolu 9

Intervisti

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni bħala minimu jkollhom is-setgħa li jsejħu kwalunkwe rappreżentant ta' impriża jew assoċjazzjoni ta' impriżi, kwalunkwe rappreżentant ta' persuni ġuridiċi oħrajn, u kwalunkwe persuna fiżika, fejn tali rappreżentant jew persuna jista' jkollha informazzjoni rilevanti għall-applikazzjoni tal-Artikoli 101 u 102 TFUE, biex tippreżenta ruħha għal intervista.

Artikolu 10

Konstatazzjoni u terminazzjoni tal-ksur

1.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li fejn l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jikkonstataw ▌ ksur tal-Artikolu 101 jew 102 TFUE, dawn ikunu jistgħu permezz ta' deċiżjoni jitolbu lill-impriżi u lill-assoċjazzjonijiet ta' impriżi kkonċernati sabiex itemmu dak il-ksur. Għal dan il-għan, huma jistgħu jimponu kwalunkwe rimedju ta' aġir jew strutturali li jkun proporzjonat għall-ksur imwettaq u neċessarju sabiex effettivament jintemm il-ksur. Meta jagħżlu bejn żewġ rimedji ugwalment effettivi, l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni għandhom jagħżlu r-rimedju li jkollu l-inqas piż fuq l-impriża, f'konformità mal-prinċipju ta' proporzjonalità.

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jkollhom is-setgħa li jikkonstataw li ksur tal-Artikolu 101 jew 102 TFUE ikun twettaq fil-passat.

2.  Meta, wara li jkunu infurmaw lill-Kummissjoni skont l-Artikolu 11(3) tar-Regolament (KE) Nru 1/2003, l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jiddeċiedu li ma hemm l-ebda raġuni biex ikomplu l-proċedimenti ta' infurzar u b'konsegwenza jagħlqu dawk il-proċedimenti ta' infurzar, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li dawk l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jinfurmaw lill-Kummissjoni b'dan.

Artikolu 11

Miżuri proviżorji

1.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet ▌nazzjonali tal-kompetizzjoni jkollhom is-setgħa li jaġixxu fuq l-inizjattiva proprja tagħhom biex jordnaw permezz ta' deċiżjoni l-impożizzjoni ta' miżuri proviżorji fuq l-impriżi u l-assoċjazzjonijiet tal-impriżi, tal-anqas f'każijiet fejn ikun hemm urġenza minħabba r-riskju ta' dannu gravi u irreparabbli għall-kompetizzjoni, abbażi ta' konstatazzjoni prima facie ta' ksur tal-Artikolu 101 jew tal-Artikolu 102 TFUE. Deċiżjoni bħal din għandha tkun proporzjonata u għandha tapplika jew għal perijodu ta' żmien speċifikat, li jista' jiġġedded sakemm dan ikun meħtieġ u xieraq, jew inkella sakemm tittieħed id-deċiżjoni finali. L-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni għandhom jinfurmaw lin-Netwerk Ewropew għall-Kompetizzjoni dwar l-impożizzjoni ta' dawk il-miżuri proviżorji.

2.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-legalità, inkluż il-proporzjonalità, tal-miżuri proviżorji msemmija fil-paragrafu 1 tista' tiġi riveduta fi proċeduri ta' appell mħaffa.

Artikolu 12

Impenji

1.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, fi proċedimenti ta' infurzar mibdija bil-ħsieb li tiġi adottata deċiżjoni li tesiġi t-temma ta' ksur tal-Artikolu 101 jew tal-Artikolu 102 TFUE, l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jkunu jistgħu, wara li b'mod formali jew informali jitolbu l-opinjonijiet tal-parteċipanti fis-suq, permezz ta' deċiżjoni jrendu ▌vinkolanti l-impenji offruti minn impriżi jew l-assoċjazzjonijiet ta' impriżi, fejn dawn l-impenji jindirizzaw it-tħassib espress mill-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni. Deċiżjoni bħal din tista' tiġi adottata għal perijodu speċifikat, u għandha tikkonkludi li ma jkunx għad hemm raġunijiet għal azzjoni mill-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni kkonċernata.

2.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jkollhom setgħat effettivi biex jimmonitorjaw l-implimentazzjoni tal-impenji msemmija fil-paragrafu 1.

3.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jkunu jistgħu jerġgħu jiftħu proċedimenti ta' infurzar fejn kien hemm bidliet materjali fi kwalunkwe wieħed mill-fatti li fuqhom kienet ibbażata deċiżjoni msemmija fil-paragrafu 1, fejn l-impriżi jew assoċjazzjonijiet ta' impriżi jaġixxu b'mod li jmur kontra l-impenji tagħhom, jew fejn id-deċiżjoni msemmija fil-paragrafu 1 kienet ibbażata fuq informazzjoni mogħtija mill-partijiet li kienet mhux kompleta, inkorretta jew qarrieqa.

KAPITOLU V

MULTI U PAGAMENTI PERJODIĊI TA' PENALI

Artikolu 13

Multi fuq l-impriżi u l-assoċjazzjonijiet ta' impriżi

1.  ▌L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni jkunu jistgħu jew jimponu permezz ta' deċiżjoni fi proċedimenti ta' infurzar tagħhom stess, jew inkella jitolbu fi proċedimenti ġudizzjarji mhux kriminali, l-impożizzjoni ta' multi effettivi, proporzjonati u dissważivi fuq impriżi u assoċjazzjonijiet ta' impriżi fejn, b'intenzjoni jew b'negliġenza, dawn jiksru l-Artikolu 101 jew 102 TFUE.

2.  ▌L-Istati Membri għandhom jiżguraw bħala minimu li l-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni jkunu jistgħu jew jimponu permezz ta' deċiżjoni fi proċedimenti ta' infurzar tagħhom stess, jew inkella jitolbu fi proċedimenti ġudizzjarji mhux kriminali, l-impożizzjoni ta' multi effettivi, proporzjonati u dissważivi fuq impriżi u assoċjazzjonijiet ta' impriżi. Tali multi għandhom ikunu ddeterminati b'mod proporzjonali għall-fatturat dinji totali tagħhom, fejn b'intenzjoni jew b'negliġenza:

(a)  jonqsu milli joqogħdu għall-ispezzjoni kif imsemmi fl-Artikolu 6;

(b)  ikunu nkisru s-siġilli mwaħħla mill-uffiċjali jew persuni oħra li jakkumpanjawhom awtorizzati jew maħtura mill-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni kif imsemmi fil-punt (d) tal-Artikolu 6(1);

(c)  bi tweġiba għal mistoqsija msemmija fil-punt (e) tal-Artikolu 6(1), jagħtu tweġiba inkorretta jew qarrieqa, ma jagħtux jew jirrifjutaw li jagħtu tweġiba kompluta ▌;

(d)  jagħtu informazzjoni inkorretta, mhux kompleta jew qarrieqa bi tweġiba għal talba ▌ imsemmija fl-Artikolu 8 jew ma jipprovdux l-informazzjoni fil-limitu ta' żmien speċifikat;

(e)  jonqsu milli jippreżentaw ruħhom għal intervista msemmija fl-Artikolu 9;

(f)  jonqsu milli jikkonformaw ma' deċiżjoni msemmija fl-Artikoli 10, 11 u 12.

3.   L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-proċedimenti msemmija fil-paragrafi 1 u 2 jippermettu l-impożizzjoni ta' multi effettivi, proporzjonati u dissważivi.

4.  Dan l-Artikolu huwa mingħajr preġudizzju għal-liġijiet nazzjonali li jippermettu l-impożizzjoni ta' sanzjonijiet fi proċedimenti ġudizzjarji kriminali dment li l-applikazzjoni ta' dawn il-liġijiet ma taffettwax l-infurzar effettiv u uniformi tal-Artikoli 101 u 102 TFUE.

5.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-kunċett ta' impriża jiġi applikat għall-fini tal-impożizzjoni ta' multi fuq kumpanniji omm u suċċessuri legali u ekonomiċi tal-impriżi.

Artikolu 14

Kalkolu tal-multi

1.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni iqisu kemm il-gravità kif ukoll id-durata tal-ksur meta jiddeterminaw l-ammont tal-multa li għandha tiġi imposta għal ksur tal-Artikolu 101 jew 102 TFUE.

2.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jkunu jistgħu jieħdu kont tal-kumpens imħallas b'riżultat ta' riżoluzzjoni kunsenswali meta jiddeterminaw l-ammont tal-multa li għandha tiġi imposta għal ksur tal-Artikolu 101 jew 102 TFUE, f'konformità mal-Artikolu 18(3) tad-Direttiva 2014/104/UE.

3.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, fejn multa għal ksur tal-Artikolu 101 jew 102 TFUE tiġi imposta fuq assoċjazzjoni ta' impriżi b'kont meħud tal-fatturat tal-membri tagħha u l-assoċjazzjoni ma tkunx solventi, l-assoċjazzjoni tkun obbligata titlob kontribuzzjonijiet mill-membri tagħha biex tkopri l-ammont tal-multa.

4.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, meta l-kontribuzzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 3 ma jitħallsux b'mod sħiħ lill-assoċjazzjoni ta' impriżi fil-limitu ta' żmien iffissat mill-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni, l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jistgħu jesiġu l-pagament tal-▌multa direttament minn kwalunkwe waħda mill-impriżi li r-rappreżentanti tagħha kienu membri tal-korpi deċiżjonali ta' dik l-assoċjazzjoni. Fejn ikun neċessarju biex jiġi żgurat il-pagament sħiħ tal-multa, wara li l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jkunu talbu l-pagament minn tali impriżi, jistgħu wkoll jesiġu l-pagament tal-ammont pendenti tal-multa minn kwalunkwe membru tal-assoċjazzjoni li kien attiv fis-suq li fih kien sar il-ksur. Madankollu, il-pagament skont dan il-paragrafu ma għandux ikun meħtieġ mingħand dawk l-impriżi li juru li ma kinux implimentaw id-deċiżjoni ta' ksur tal-assoċjazzjoni, u li ma kinux jafu bl-eżistenza tagħha jew inkella kienu attivament tbiegħdu minnha qabel ma bdiet l-investigazzjoni.

Artikolu 15

Ammont massimu tal-multa

1.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li ▌l-ammont massimu tal-multa li l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jistgħu jimponu fuq kull impriża jew assoċjazzjoni ta' impriżi li tipparteċipa fi ksur tal-Artikolu 101 jew 102 TFUE ikun mhux inqas minn 10 % tal-fatturat totali dinji tal-impriża jew assoċjazzjoni ta' impriżi fis-sena finanzjarja preċedenti għad-deċiżjoni msemmija fl-Artikolu 13(1).

2.  Meta ksur minn assoċjazzjoni ta' impriżi jkun jirrigwarda l-attivitajiet tal-membri tagħha, l-ammont massimu tal-multa għandu jkun mhux inqas minn 10 % tas-somma tal-fatturat totali dinji ta' kull membru attiv fis-suq affettwat mill-ksur tal-assoċjazzjoni. Madankollu, ir-responsabbiltà finanzjarja ta' kull impriża fir-rigward tal-pagament tal-multa ma għandhiex taqbeż l-ammont massimu stabbilit skont il-paragrafu 1.

Artikolu 16

Pagamenti perjodiċi ta' penali

1.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni jistgħu, permezz ta' deċiżjoni, jimponu pagamenti perjodiċi ta' penali effettivi, proporzjonati u dissważivi fuq impriżi u assoċjazzjonijiet ta' impriżi. Tali pagamenti perjodiċi ta' penali għandhom jiġu ddeterminati b'mod proporzjonali għall-fatturat dinji totali medju ta' kuljum ta' tali impriżi jew assoċjazzjonijiet ta' impriżi fis-sena finanzjarja preċedenti għal kull jum u kkalkolat mid-data ffissata b'dik id-deċiżjoni sabiex dawk l-impriżi jew assoċjazzjonijiet ta' impriżi ikunu mġiegħla li mill-inqas:

(a)  jipprovdu informazzjoni sħiħa u korretta bi tweġiba għal talba imsemmija fl-Artikolu 8,

(b)  jippreżentaw ruħhom għall-intervista msemmija fl-Artikolu 9.

2.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jistgħu, permezz ta' deċiżjoni, jimponu pagamenti perjodiċi ta' penali effettivi, proporzjonati u dissważivi fuq impriżi u assoċjazzjonijiet ta' impriżi. Tali pagamenti perjodiċi ta' penali għandhom jiġu ddeterminati b'mod proporzjonali għall-fatturat dinji totali medju ta' kuljum ta' tali impriżi jew assoċjazzjonijiet ta' impriżi fis-sena finanzjarja preċedenti għal kull jum u kkalkolat mid-data ffissata b'dik id-deċiżjoni sabiex ikunu mġiegħla li mill-inqas:

(a)  joqogħdu għall-ispezzjoni kif imsemmi fl-Artikolu 6(2);

(b)  jikkonformaw ma' deċiżjoni msemmija fl-Artikoli 10, 11 u 12.

KAPITOLU VI

PROGRAMMI TA' KLEMENZA GĦALL-KARTELLI SIGRIETI

Artikolu 17

Immunità mill-multi

1.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jkollhom fis-seħħ programmi ta' klemenza li jippermettulhom jagħtu immunità mill-multi lill-impriżi li jkunu żvelaw il-parteċipazzjoni tagħhom f'kartelli sigrieti. Dan huwa mingħajr preġudizzju għall-kapaċità tal-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni li jkollhom fis-seħħ programmi ta' klemenza għal ksur ieħor għajr kartelli sigrieti jew programmi ta' klemenza li jippermettulhom jagħtu immunità mill-multi lil persuni fiżiċi.

2.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-immunità mill-multi tingħata biss fejn l-impriża:

(a)  tissodisfa l-kondizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 19;

(b)  tiżvela l-parteċipazzjoni tagħha f'kartell sigriet; u

(c)  tkun l-ewwel li tissottometti evidenza li:

(i)  fil-mument li l-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni tirċievi l-applikazzjoni, tippermetti lill-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni twettaq spezzjoni mmirata b'rabta mal-kartell sigriet, dment li l-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni ma kellhiex diġà fil-pussess tagħha evidenza biżżejjed biex twettaq tali spezzjoni jew ma kinitx diġà wettqet tali spezzjoni; jew

(ii)  fil-fehma tal-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni, tkun biżżejjed biex tikkonstata ksur kopert mill-programm ta' klemenza, dment li l-awtorità ▌għad ma kellhiex fil-pussess tagħha biżżejjed evidenza biex tikkonstata tali ksur u li l-ebda impriża oħra ma tkun ikkwalifikat qabel għall-immunità mill-multi skont il-punt (i) fir-rigward ta' dak il-kartell sigriet.

3.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-impriżi kollha jkunu eliġibbli għall-immunità mill-multi, bl-eċċezzjoni ta' impriżi li jkunu ħadu passi sabiex iġiegħlu impriżi oħra jingħaqdu ma' kartell sigriet jew li jibqgħu fih.

4.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jinfurmaw lill-applikant dwar jekk ingħatax l-immunità kondizzjonali mill-multi jew le. L-applikant jista' jitlob li jiġi infurmat mill-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni bir-riżultat tal-applikazzjoni tiegħu bil-miktub. F'każijiet fejn l-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni tirrifjuta applikazzjoni għall-immunità mill-multi, l-applikant ikkonċernat jista' jitlob lil dik l-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni biex tikkunsidra l-applikazzjoni tiegħu bħala applikazzjoni għal tnaqqis tal-multi.

Artikolu 18

Tnaqqis tal-multi

1.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jkollhom fis-seħħ programmi ta' klemenza li jippermettulhom jagħtu tnaqqis tal-multi lill-impriżi li ma jikkwalifikawx għall-immunità mill-multi. Dan huwa mingħajr preġudizzju għall-kapaċità tal-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni li jkollhom fis-seħħ programmi ta' klemenza għal ksur ieħor għajr il-kartelli sigrieti jew programmi ta' klemenza li jippermettulhom jagħtu tnaqqis tal-multi lil persuni fiżiċi.

2.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li t-tnaqqis tal-multi jingħata biss jekk l-applikant:

(a)  jissodisfa l-kondizzjonijiet stabbiliti fl-Artikolu 19;

(b)  jiżvela l-parteċipazzjoni tiegħu f'kartell sigriet; u

(c)  jissottometti evidenza tal-kartell sigriet allegat li tkun tirrappreżenta valur miżjud sinifikanti għall-finijiet tal-prova ta' ksur kopert mill-programm ta' klemenza, meta mqabbla mal-evidenza li diġà jkollha l-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni fil-mument tal-applikazzjoni.

3.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li jekk l-applikant ▌jissottometti evidenza konvinċenti li l-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni tuża ▌ biex tipprova fatti addizzjonali li jwasslu għal żieda fil-multi meta mqabbla mal-multi li kieku kienu jiġu imposti fuq il-parteċipanti fil-kartell sigriet, l-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni ma għandhiex tieħu kont ta' tali fatti addizzjonali meta tistabbilixxi kwalunkwe multa li għandha tiġi imposta fuq l-applikant għat-tnaqqis tal-multi li jkun ipprovda din l-evidenza.

Artikolu 19

Kondizzjonijiet ġenerali għall-klemenza

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, sabiex jikkwalifika għall-klemenza minħabba parteċipazzjoni f'kartelli sigrieti, l-applikant ikun obbligat jissodisfa l-kondizzjonijiet li ġejjin:

(a)  ikun temm l-involviment tiegħu fil-kartell sigriet allegat mhux aktar tard minn immedjatament wara l-applikazzjoni għall-klemenza tiegħu, ħlief għal dak li, fil-fehma tal-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni kompetenti, ikun raġonevolment neċessarju sabiex tiġi ppreservata l-integrità tal-investigazzjoni tiegħu;

(b)  jikkoopera ġenwinament, b'mod sħiħ, fuq bażi kontinwa u mingħajr dewmien mal-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni mill-mument tal-applikazzjoni tiegħu sakemm l-awtorità tkun għalqet il-proċedimenti ta' infurzar tagħha kontra l-partijiet kollha taħt investigazzjoni billi tadotta deċiżjoni jew tkun temmet b'mod ieħor il-proċedimenti ta' infurzar tagħha; tali kooperazzjoni tinkludi:

(i)  il-forniment mingħajr dewmien lill-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni tal-informazzjoni u l-evidenza kollha rilevanti fir-rigward tal-kartell sigriet allegat li tiġi fil-pussess tal-applikant jew li tkun aċċessibbli għalih, b'mod partikolari:

—  l-isem u l-indirizz tal-applikant;

—  l-ismijiet tal-impriżi kollha l-oħra li jipparteċipaw jew li pparteċipaw fil-kartell sigriet allegat;

—  deskrizzjoni dettaljata tal-kartell sigriet allegat, inkluż il-prodotti affettwati, it-territorji affettwati, id-durata. u n-natura tal-aġir tal-kartell sigriet allegat;

—  informazzjoni dwar kwalunkwe applikazzjoni għall-klemenza fil-passat jew li tista' ssir fil-futur lil awtoritajiet tal-kompetizzjoni oħra jew awtoritajiet tal-kompetizzjoni ta' pajjiżi terzi b'rabta mal-kartell sigriet allegat;

(ii)  li jibqa' disponibbli għall-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni sabiex iwieġeb għal kwalunkwe rikjesta li tista' tikkontribwixxi għall-istabbiliment tal-fatti;

(iii)  li jagħmel id-diretturi, il-maniġers u membri oħra tal-persunal disponibbli għal intervisti mal-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni u li jagħmel sforzi raġonevoli biex jagħmel id- ▌diretturi preċedenti, il- maniġers preċedenti u l-membri tal-persunal oħrajn preċedenti disponibbli għal intervisti mal-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni;

(iv)  li ma jeqridx, jiffalsifika jew jaħbi informazzjoni jew evidenza rilevanti; u

(v)  li ma jiżvelax il-fatti tal-applikazzjoni jew l-ebda kontenut tal-applikazzjoni għall-klemenza tiegħu qabel ma l-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni tkun ħarġet l-oġġezzjonijiet għall-proċedimenti ta' infurzar quddiemha, sakemm ma jkunx miftiehem mod ieħor; u

(c)  waqt li jkun qed jikkunsidra jippreżenta applikazzjoni għall-klemenza lill-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni ma jridx ikun:

(i)  qered, iffalsifika jew ħeba evidenza tal-kartell sigriet allegat; jew

(ii)  żvela l-fatt tal-applikazzjoni kkontemplata tiegħu, jew xi kontenut tagħha, ħlief lil awtoritajiet tal-kompetizzjoni oħrajn jew awtoritajiet tal-kompetizzjoni ta' pajjiżi terzi.

Artikolu 20

Forma tad-dikjarazzjonijiet ta' klemenza

1.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-applikanti jkunu jistgħu jissottomettu dikjarazzjonijiet ta' klemenza, b'rabta ma' applikazzjonijiet sħaħ jew fil-qosor, bil-miktub, u għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jkollhom ukoll sistema fis-seħħ li tippermettilhom jaċċettaw tali dikjarazzjonijiet f'forma orali jew inkella b'mezzi oħrajn li jippermettu lill-applikanti ma jiħdux pussess, kustodja, jew kontroll ta' dawn id-dikjarazzjonijiet sottomessi.

2.  Jekk mitlub mill-applikant, l-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni għandha tikkonferma li tkun irċeviet l-applikazzjonijiet sħaħ jew fil-qosor bil-miktub, b'indikazzjoni tad-data u l-ħin tar-riċevuta.

3.  L-applikanti għandhom ikunu jistgħu jissottomettu dikjarazzjonijiet ta' klemenza relatati ma' applikazzjonijiet sħaħ jew fil-qosor bil-lingwa uffiċjali, jew b'waħda mil-lingwi uffiċjali, tal-Istat Membru tal-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni kkonċernata, jew b'lingwa uffiċjali oħra tal-Unjoni maqbula b'mod bilaterali bejn l-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni u l-applikant.

Artikolu 21

Indikaturi għall-applikazzjonijiet għall-immunità mill-multi

1.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-impriżi li jixtiequ japplikaw għall-immunità mill-multi jistgħu inizjalment jingħataw post fil-kjù għall-klemenza, fejn huma jitolbu dan, għal perijodu ▌speċifikat, każ b'każ, mill-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni, sabiex l-applikant ikun jista' jiġbor l-informazzjoni u l-evidenza neċessarji sabiex jissodisfa l-livell ta' evidenza rilevanti għall-immunità mill-multi.

2.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jkollhom id-diskrezzjoni jekk jissodisfawx it-talba skont il-paragrafu 1 jew le.

Impriża li tissottometti talba bħal din għandha tipprovdi l-informazzjoni, fejn disponibbli, lill-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni, bħal:

(a)  l-isem u l-indirizz tal-applikant;

(b)  il-bażi għat-tħassib li wassal għat-talba;

(c)  l-ismijiet tal-impriżi kollha l-oħra li jipparteċipaw jew ipparteċipaw fil-kartell sigriet allegat;

(d)  il-prodotti u t-territorji affettwati;

(e)  id-durata u n-natura tal-aġir tal-kartell sigriet allegat;

(f)  informazzjoni dwar kull applikazzjoni għall-klemenza fil-passat jew li tista' tiġi ppreżentata fil-futur lil awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni oħra jew awtoritajiet tal-kompetizzjoni ta' pajjiżi terzi b'rabta mal-kartell sigriet allegat.

3.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li kwalunkwe informazzjoni u evidenza pprovduta mill-applikant fil-perijodu speċifikat skont il-paragrafu 1 titqies li tkun ġiet sottomessa fil-mument tat-talba inizjali.

4.  L-applikant għandu jkun jista' jissottometti talba skont il-paragrafu 1 bil-lingwa uffiċjali jew b'waħda mil-lingwi uffiċjali tal-Istat Membru tal-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni kkonċernata jew b'lingwa uffiċjali oħra tal-Unjoni maqbula b'mod bilaterali bejn l-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni u l-applikant.

5.  L-Istati Membri jistgħu jipprevedu wkoll il-possibbiltà li l-impriżi li jixtiequ jagħmlu applikazzjoni għat-tnaqqis tal-multi inizjalment ikunu jistgħu jitolbu post fil-kjù għall-klemenza.

Artikolu 22

Applikazzjonijiet fil-qosor

1.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jaċċettaw applikazzjonijiet fil-qosor mingħand applikanti li jkunu applikaw mal-Kummissjoni għall-klemenza, jew billi applikaw għal indikatur jew inkella billi ssottomettew applikazzjoni sħiħa ▌ b'rabta mal-istess kartell sigriet allegat, dment li dawk l-applikazzjonijiet ikopru iktar minn tliet Stati Membri bħala territorji affettwati.

2.  L-applikazzjonijiet fil-qosor għandhom jikkonsistu minn deskrizzjoni qasira ta' kull wieħed minn dawn li ġejjin ▌:

(a)  l-isem u l-indirizz tal-applikant;

(b)  l-ismijiet tal-partijiet l-oħra fil-kartell sigriet allegat;

(c)  il-prodotti u territorji affettwati;

(d)  id-durata u n-natura tal-aġir tal-kartell sigriet allegat;

(e)  l-Istat Membru jew l-Istati Membri fejn x'aktarx tkun tinsab l-evidenza tal-kartell sigriet allegat; u

(f)  informazzjoni dwar kull applikazzjoni għall-klemenza fil-passat jew li tista' tiġi ppreżentata fil-futur lil awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni oħra jew awtoritajiet tal-kompetizzjoni ta' pajjiżi terzi, tal-applikant, b'rabta mal-kartell sigriet allegat.

3.   Fejn il-Kummissjoni tirċievi applikazzjoni sħiħa u l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jirċievu applikazzjonijiet fil-qosor rigward l-istess kartell allegat, il-Kummissjoni għandha tkun l-interlokutur ewlieni tal-applikant, fil-perijodu qabel ma jsir ċar jekk il-Kummissjoni għandhiex l-intenzjoni li ssegwi l-każ b'mod sħiħ jew parzjali, b'mod partikolari fil-provvediment ta' struzzjonijiet lill-applikant dwar it-twettiq ta' kwalunkwe investigazzjoni interna ulterjuri. F'dan il-perijodu, il-Kummissjoni għandha tinforma lill-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni kkonċernati dwar is-sitwazzjoni attwali fuq talba tagħhom.

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni jistgħu jitolbu lill-applikant biex jipprovdi kjarifiki speċifiċi biss fir-rigward tal-punti stipulati fil-paragrafu 2 qabel ma jitolbu li tiġi sottomessa applikazzjoni sħiħa skont il-paragrafu 5.

4.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni li jirċievu applikazzjonijiet fil-qosor jivverifikaw jekk ikunux diġà rċevew applikazzjoni ▌ fil-qosor jew sħiħa minn applikant ieħor b'rabta mal-istess kartell sigriet allegat fil-mument li jirċievu tali applikazzjonijiet. Jekk awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni ma tkunx irċeviet tali applikazzjoni minn applikant ieħor u tqis li l-applikazzjoni fil-qosor tissodisfa r-rekwiżiti tal-paragrafu 2, hija għandha tinforma lill-applikant b'dan.

5.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, ladarba l-Kummissjoni tkun infurmat lill-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni kkonċernati li mhix biħsiebha ssegwi l-każ b'mod sħiħ jew parzjali, l-applikanti jingħataw l-opportunità li jissottomettu applikazzjonijiet sħaħ ▌ lill-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni kkonċernati. Huwa biss f''ċirkostanzi eċċezzjonali, meta jkun strettament meħtieġ għad-delineazzjoni jew għall-allokazzjoni ta' każ, li awtorità tal-kompetizzjoni nazzjonali tkun tista' titlob lill-applikant biex jippreżenta l-applikazzjoni sħiħa qabel ma l-Kummissjoni tkun infurmat lill-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni kkonċernati li mhix biħsiebha ssegwi l-każ b'mod sħiħ jew parzjali. L-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni għandu jkollhom is-setgħa li jispeċifikaw perijodu raġonevoli sa meta l-applikant ikollu jissottometti l-applikazzjoni sħiħa flimkien mal-evidenza u l-informazzjoni korrispondenti. Dan huwa mingħajr preġudizzju għad-dritt tal-applikant li volontarjament jissottometti applikazzjoni sħiħa fi stadju aktar bikri.

6.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li jekk l-applikant jissottometti l-applikazzjoni sħiħa f'konformità mal-paragrafu 5, fil-perijodu speċifikat mill-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni, l-applikazzjoni sħiħa titqies li tkun ġiet sottomessa fil-ħin tal-applikazzjoni fil-qosor, dment li l-applikazzjoni fil-qosor tkun tkopri l-istess prodott(i) u territorju/i affettwati, kif ukoll l-istess durata tal-kartell sigriet allegat, bħal fl-applikazzjoni għall-klemenza ppreżentata lill-Kummissjoni, li setgħet ġiet aġġornata.

Artikolu 23

Interazzjoni bejn applikazzjonijiet għall-immunità mill-multi u sanzjonijiet fuq persuni fiżiċi

1.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li d-▌diretturi, il-maniġers u membri oħra tal-persunal, attwali u preċedenti, tal-applikanti lill-awtoritajiet tal-kompetizzjoni għall-immunità mill-multi jkunu protetti b'mod sħiħ mis-sanzjonijiet ▌imposti fi proċedimenti amministrattivi u ġudizzjarji mhux kriminali, b'rabta mal-involviment tagħhom fil-kartell sigriet kopert mill-applikazzjoni għall-immunità mill-multi, għall-ksur ta' liġijiet nazzjonali li jsegwu prinċipalment l-istess objettivi bħal dawk segwiti mill-Artikolu 101 TFUE, jekk:

(a)  l-applikazzjoni għal immunità mill-multi tal-impriża lill-awtorità tal-kompetizzjoni li qed issegwi l-każ tissodisfa r-rekwiżiti stipulati fil-punti (b) u (c) tal-Artikolu 17(2);

(b)  dawk id-diretturi, maniġers u membri oħra tal-persunal attwali u preċedenti jikkooperaw b'mod attiv f'dan ir-rigward mal-awtorità tal-kompetizzjoni li tkun qed issegwi l-każ; u

(c)  l-applikazzjoni għal immunità mill-multi tal-impriża ssir qabel il-mument li dawk id-diretturi, il-maniġers u l-membri l-oħra tal-persunal attwali u preċedenti kkonċernati jkunu ġew infurmati mill-awtoritajiet kompetenti tal-Istati Membri bil-proċeduri li jwasslu għall-impożizzjoni ta' sanzjonijiet imsemmija f'dan il-paragrafu.

2.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li d-diretturi, il-maniġers u membri oħra tal-persunal, attwali u preċedenti, tal-applikanti lill-awtoritajiet tal-kompetizzjoni għall-immunità mill-multi jkunu protetti mis-sanzjonijiet imposti fi proċedimenti kriminali, b'rabta mal-involviment tagħhom fil-kartell sigriet kopert mill-applikazzjoni għall-immunità mill-multi, għall-ksur ta' liġijiet nazzjonali li jsegwu prinċipalment l-istess objettivi bħal dawk segwiti mill-Artikolu 101 TFUE, jekk jissodisfaw il-kondizzjonijiet stipulati fil-paragrafu 1 u jikkooperaw b'mod attiv mal-awtorità ta' prosekuzzjoni kompetenti. Jekk il-kondizzjoni ta' kooperazzjoni mal-awtorità ta' prosekuzzjoni kompetenti ma tkunx issodisfata, dik l-awtorità ta' prosekuzzjoni kompetenti tista' tipproċedi bl-investigazzjoni.

3.  Sabiex tiġi żgurata konformità mal-prinċipji bażiċi eżistenti tas-sistema legali tagħhom, b'deroga mill-paragrafu 2, l-Istati Membri jistgħu jipprevedu li l-awtoritajiet kompetenti jkunu jistgħu ma jimponux sanzjoni jew inkella jkunu jistgħu jimmitigaw biss is-sanzjoni li għandha tiġi imposta fi proċedimenti kriminali sal-miżura li l-kontribut tal-individwi, imsemmija fil-paragrafu 2, għad-detezzjoni u l-investigazzjoni tal-kartell sigriet jipprevali fuq l-interess marbut mal-prosekuzzjoni u/jew is-sanzjonar ta' dawk l-individwi.

4.  Sabiex il-protezzjoni msemmija fil-paragrafi 1, 2 u 3 tkun tista' tiffunzjona f'sitwazzjonijiet fejn tkun involuta iktar minn ġurisdizzjoni waħda, l-Istati Membri għandhom jipprevedu li f'każijiet fejn l-awtorità kompetenti ta' sanzjoni jew ta' prosekuzzjoni tkun f'ġurisdizzjoni differenti minn dik tal-awtorità tal-kompetizzjoni li qed issegwi l-każ, il-kuntatti meħtieġa bejniethom għandhom ikunu żgurati mill-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni tal-ġurisdizzjoni tal-awtorità kompetenti ta' sanzjoni jew ta' prosekuzzjoni.

5.  Dan l-Artikolu huwa mingħajr preġudizzju għad-dritt tal-vittmi li jkunu sofrew dannu kkawżat minn ksur tal-liġi tal-kompetizzjoni li jitolbu kumpens sħiħ għal dak id-dannu, f'konformità mad-Direttiva 2014/104/UE.

KAPITOLU VII

ASSISTENZA REĊIPROKA

Artikolu 24

Kooperazzjoni bejn l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni

1.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li fejn l-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni jwettqu spezzjoni jew intervista f'isem u għall-kont ta' awtoritajiet nazzjonali oħra tal-kompetizzjoni skont l-Artikolu 22 tar-Regolament (KE) Nru 1/2003, l-uffiċjali u persuni oħra li jakkumpanjawhom awtorizzati jew maħtura mill-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni applikanti għandhom jitħallew jattendu u jassistu attivament lill-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni li ssirilha t-talba, taħt is-superviżjoni tal-uffiċjali tal-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni li ssirilha t-talba, fl-ispezzjoni jew intervista meta l-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni li ssirilha t-talba teżerċita s-setgħat imsemmija fl-Artikoli 6, 7 u 9 ta' din id-Direttiva.

2.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni jkollhom is-setgħa li fit-territorju tagħhom stess jeżerċitaw is-setgħat imsemmija fl-Artikoli 6 sa 9 ta' din id-Direttiva, f'konformità mal-liġi nazzjonali tagħhom f'isem u għall-kont ta' awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni oħra sabiex jiġi stabbilit jekk kienx hemm xi nuqqas min-naħa tal-impriżi jew l-assoċjazzjonijiet ta' impriżi milli jikkonformaw mal-miżuri investigattivi u d-deċiżjonijiet tal-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni applikanti, kif imsemmi fl-Artikoli 6 u 8 sa 12 ta' din id-Direttiva. L-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni applikanti u l-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni li ssirilha t-talba għandu jkollhom is-setgħa li jiskambjaw u jużaw l-informazzjoni bħala evidenza għal dan il-għan, soġġett għas-salvagwardji stipulati fl-Artikolu 12 tar-Regolament (KE) Nru 1/2003.

Artikolu 25

Talbiet għan-notifika ta' oġġezzjonijiet preliminari u dokumenti oħrajn

Mingħajr preġudizzju għal kwalunkwe forma oħra ta' notifika magħmula minn awtorità applikanti f'konformità mar-regoli fis-seħħ fl-Istat Membru tagħha, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li fuq talba tal-awtorità applikanti, l-awtorità li ssirilha t-talba għandha tinnotifika lid-destinatarju f'isem l-awtorità applikanti:

(a)  kwalunkwe oġġezzjoni preliminari għall-ksur allegat tal-Artikoli 101 jew 102 TFUE u kwalunkwe deċiżjoni li tapplika dawk l-Artikoli ▌;

(b)  kwalunkwe att proċedurali ieħor adottat fil-kuntest tal-proċedimenti ta' infurzar li għandhom jiġu notifikati f'konformità mal-liġi nazzjonali; u

(c)  kwalunkwe dokument rilevanti ieħor relatat mal-applikazzjoni tal-Artikolu 101 jew 102 TFUE, inkluż dokumenti relatati mal-infurzar ta' deċiżjonijiet li jimponu multi jew pagamenti perjodiċi ta' penali.

Artikolu 26

Talbiet għall-infurzar ta' deċiżjonijiet li jimponu multi jew pagamenti perjodiċi ta' penali

1.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li fuq talba tal-awtorità applikanti, l-awtorità li ssirilha t-talba għandha tinforza d-deċiżjonijiet li jimponu multi jew pagamenti perjodiċi ta' penali adottati f'konformità mal-Artikoli 13 u 16 mill-awtorità applikanti. Dan għandu japplika biss sakemm, wara li tkun għamlet sforzi raġonevoli fit-territorju tagħha stess, l-awtorità applikanti tkun aċċertat li l-impriża jew assoċjazzjoni ta' impriżi li kontriha tkun infurzabbli l-multa jew il-pagament perjodiku ta' penali ▌ ma jkollhiex biżżejjed assi fl-Istat Membru tal-awtorità applikanti biex ikun jista' jsir l-irkupru ta' tali multa jew pagament perjodiku ta' penali.

2.  Għal każijiet mhux koperti mill-paragrafu 1 ta' dan l-Artikolu, f'każijiet partikolari fejn l-impriża jew assoċjazzjoni ta' impriżi li kontriha tkun infurzabbli l-multa jew il-pagament perjodiku ta' penali ma tkunx stabbilita fl-Istat Membru tal-awtorità applikanti, l-Istati Membri għandhom jipprevedu li l-awtorità li ssirilha t-talba tista' tinforza deċiżjonijiet li jimponu multi jew pagamenti perjodiċi ta' penali adottati f'konformità mal-Artikoli 13 u 16 mill-awtorità applikanti, meta l-awtorità applikanti titlob dan.

Il-punt (d) tal-Artikolu 27(3) ma għandux japplika għall-finijiet ta' dan il-paragrafu.

3.  L-awtorità applikanti tista' titlob l-infurzar ta' deċiżjoni finali biss.

4.  Kwistjonijiet li jirrigwardaw il-perijodi ta' limitazzjoni għall-infurzar ta' multi jew pagamenti perjodiċi ta' penali għandhom ikunu regolati mil-liġi tal-Istat Membru tal-awtorità applikanti.

Artikolu 27

Prinċipji ġenerali tal-kooperazzjoni

1.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li -talbiet kif imsemmija fl-Artikoli 25 u 26 jiġu eżegwiti mill-awtorità li ssirilha t-talba f'konformità mal-liġi nazzjonali tal-Istat Membru tal-awtorità li ssirilha t-talba.

2.  It-talbiet imsemmija fl-Artikoli 25 u 26 għandhom jiġu eżegwiti mingħajr dewmien bla bżonn permezz ta' strument uniformi li għandu jkun akkumpanjat minn kopja tal-att li għandu jiġi nnotifikat jew infurzat. Tali strument uniformi għandu jindika:

(a)  l-isem, l-indirizz magħruf tad-destinatarju, u kwalunkwe informazzjoni rilevanti oħra għall-identifikazzjoni tad-destinatarju;

(b)  sommarju tal-fatti u taċ-ċirkostanzi rilevanti;

(c)  sommarju tal-kopja tal-att mehmuż li għandu jiġi nnotifikat jew infurzat;

(d)  l-isem, l-indirizz u dettalji oħra ta' kuntatt tal-awtorità li ssirilha t-talba; u

(e)  il-perijodu li fih għandha ssir in-notifika jew isir l-infurzar, bħal skadenzi statutorji jew perijodi ta' limitazzjoni.

3.  Rigward talbiet imsemmija fl-Artikolu 26, minbarra r-rekwiżiti stipulati fil-paragrafu 2 ta' dan l-Artikolu, l-istrument uniformi għandu jipprovdi dan li ġej:

(a)  informazzjoni dwar id-deċiżjoni li tippermetti l-infurzar fl-Istat Membru tal-awtorità applikanti;

(b)  id-data meta d-deċiżjoni tkun saret finali;

(c)  l-ammont tal-multa jew tal-pagament perjodiku ta' penali; u

(d)  informazzjoni li turi l-isforzi raġonevoli magħmula mill-awtorità applikanti biex tinforza d-deċiżjoni fit-territorju tagħha stess.

4.  L-istrument uniformi li jippermetti l-infurzar mill-awtorità li ssirilha t-talba għandu jikkostitwixxi l-unika bażi għall-miżuri ta' infurzar meħuda mill-awtorità li ssirilha t-talba, soġġett għar-rekwiżiti tal-paragrafu 2. Dan ma għandux ikun soġġett għal kwalunkwe att ta' rikonoxximent, ta' suppliment jew ta' sostituzzjoni fl-Istat Membru tal-awtorità li ssirilha t-talba. L-awtorità li ssirilha t-talba għandha tieħu l-miżuri kollha meħtieġa għall-eżekuzzjoni ta' din it-talba, sakemm l-awtorità li ssirilha t-talba ma tinvokax il-paragrafu 6.

5.  L-awtorità applikanti għandha tiżgura li l-istrument uniformi jintbagħat lill-awtorità li ssirilha t-talba bil-lingwa uffiċjali, jew b'waħda mil-lingwi uffiċjali, tal-Istat Membru tal-awtorità li ssirilha t-talba, sakemm l-awtorità li ssirilha t-talba u l-awtorità applikanti ma jaqblux bilateralment, każ b'każ, li l-istrument uniformi jista' jintbagħat b'lingwa oħra. Fejn meħtieġ skont il-liġi nazzjonali tal-Istat Membru tal-awtorità li ssirilha t-talba, l-awtorità applikanti għandha tipprovdi traduzzjoni tal-att li għandu jiġi notifikat jew id-deċiżjoni li tippermetti l-infurzar tal-multa jew tal-pagament perjodiku ta' penali bil-lingwa uffiċjali, jew b'waħda mil-lingwi uffiċjali, tal-Istat Membru tal-awtorità li ssirilha t-talba. Dan għandu jkun mingħajr preġudizzju għad-dritt tal-awtorità li ssirilha t-talba u l-awtorità applikanti li jaqblu bilateralment, każ b'każ, li t-traduzzjoni tista' tkun b'lingwa oħra.

6.  L-awtorità li ssirilha t-talba ma għandhiex tkun obbligata teżegwixxi talba msemmija fl-Artikolu 25 jew 26 jekk:

(a)  it-talba ma tikkonformax mar-rekwiżiti ta' dan l-Artikolu; jew

(b)  l-awtorità li ssirilha t-talba tkun tista' turi li jkun hemm raġunijiet raġonevoli li juru li l-eżekuzzjoni tat-talba tkun manifestament kuntrarja għall-ordni pubbliku fl-Istat Membru li fih qed jintalab l-infurzar.

Jekk l-awtorità li ssirilha t-talba tkun biħsiebha tirrifjuta talba għall-assistenza msemmija fl-Artikolu 25 jew 26 jew teħtieġ informazzjoni addizzjonali, għandha tikkuntattja lill-awtorità applikanti.

7.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, fuq talba tal-awtorità li ssirilha t-talba, l-awtorità applikanti ġġorr b'mod integrali l-ispejjeż addizzjonali kollha raġonevoli, inkluż it-traduzzjoni, ix-xogħol u l-ispejjeż amministrattivi, relatati mal-azzjonijiet meħuda kif imsemmi fl-Artikolu 24 jew 25.

8.  L-awtorità li ssirilha t-talba tista' tirkupra b'mod integrali l-ispejjeż mġarrba b'rabta mal-azzjonijiet meħuda kif imsemmi fl-Artikolu 26 mill-multi jew il-pagamenti perjodiċi ta' penali li tkun ġabret f'isem l-awtorità applikanti, inkluż it-traduzzjoni, ix-xogħol u l-ispejjeż amministrattivi. Jekk l-awtorità li ssirilha t-talba ma jirnexxilhiex tiġbor il-multi jew il-pagamenti perjodiċi ta' penali, tista' titlob lill-awtorità applikanti biex tħallas l-ispejjeż imġarrba.

L-Istati Membri huma liberi biex jipprevedu li l-awtorità li ssirilha t-talba tkun tista' tirkupra wkoll l-ispejjeż imġarrba b'rabta mal-infurzar ta' deċiżjonijiet bħal dawn mingħand l-impriża li kontriha tkun infurzabbli l-multa jew il-pagament perjodiku ta' penali.

L-awtorità li ssirilha t-talba għandha tirkupra l-ammonti dovuti fil-munita tal-Istat Membru tagħha, f'konformità mal-liġijiet, ir-regolamenti u l-proċeduri jew il-prattiki amministrattivi ta' dak l-Istat Membru.

L-awtorità li ssirilha t-talba għandha, jekk meħtieġ, f'konformità mal-liġi u l-prassi nazzjonali tagħha, tikkonverti l-multi jew il-pagamenti perjodiċi ta' penali għall-munita tal-Istat Membru tal-awtorità li ssirilha t-talba bir-rata ta' skambju li tkun tapplika fid-data meta jkunu ġew imposti l-multi jew il-pagamenti perjodiċi ta' penali.

Artikolu 28

Tilwimiet dwar it-talbiet għal notifika jew għall-infurzar ta' deċiżjonijiet li jimponu multi jew pagamenti perjodiċi ta' penali

1.  Tilwimiet għandhom jaqgħu fil-kompetenza tal-korpi kompetenti tal-Istat Membru tal-awtorità applikanti, u għandhom ikunu regolati bil-liġi nazzjonali ta' dak l-Istat Membru, fejn jikkonċernaw:

(a)  il-legalità ta' att li għandu jiġi notifikat skont l-Artikoli 25 jew ta' deċiżjoni li għandha tiġi infurzata skont l-Artikolu 26; u

(b)  il-legalità tal-istrument uniformi li jippermetti l-infurzar fl-Istat Membru tal-awtorità li ssirilha t-talba.

2.  Tilwimiet dwar il-miżuri ta' infurzar meħuda fl-▌Istat Membru tal-awtorità li ssirilha t-talba jew dwar il-validità ta' notifika magħmula mill-awtorità li ssirilha t-talba għandhom jaqgħu fil-kompetenza tal-korpi kompetenti tal-▌Istat Membru tal-awtorità li ssirilha t-talba u għandhom ikunu regolati mil-liġi ta' dak l-Istat Membru.

KAPITOLU VIII

PERIJODI TA' LIMITAZZJONI

Artikolu 29

Regoli dwar il-perijodi ta' limitazzjoni għall-impożizzjoni ta' multi u pagamenti perjodiċi ta' penali

1.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-perijodi ta' limitazzjoni għall-impożizzjoni ta' multi jew ta' pagamenti perjodiċi ta' penali mill-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni skont l-Artikoli 13 u 16 għandhom jiġu sospiżi jew interrotti għad-durata tal-proċedimenti ta' infurzar quddiem l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni ta' Stati Membri oħra jew il-Kummissjoni fir-rigward ta' ksur li jirrigwarda l-istess ftehim, deċiżjoni ta' assoċjazzjoni, prattika miftiehma jew aġir ieħor ipprojbit mill-Artikolu 101 jew 102 TFUE.

Is-sospensjoni tal-perijodu ta' limitazzjoni għandha tibda, jew l-interruzzjoni tal-perijodu ta' limitazzjoni għandha ssir, min-notifika tal-ewwel miżura ta' investigazzjoni formali lil tal-inqas impriża waħda soġġetta għall-proċedimenti ta' infurzar. Din għandha tapplika għall-impriżi jew l-assoċjazzjonijiet tal-impriżi kollha li jkunu pparteċipaw fil-ksur.

Is-sospensjoni jew l-interruzzjoni għandha tintemm fil-jum li l-awtorità tal-kompetizzjoni kkonċernata tagħlaq il-proċedimenti ta' infurzar tagħha billi tieħu deċiżjoni msemmija fl-Artikolu 10, 12 jew 13 ta' din id-Direttiva jew skont l-Artikolu 7, 9 jew 10 tar-Regolament (KE) Nru 1/2003, jew tkun ikkonkludiet li ma jkunx hemm raġunijiet għal aktar azzjoni min-naħa tagħha. Id-durata ta' tali sospensjoni jew interruzzjoni hija mingħajr preġudizzju għall-perijodi assoluti ta' limitazzjoni previsti skont il-liġi nazzjonali.

2.  Il-perijodu ta' limitazzjoni għall-impożizzjoni ta' multi jew pagamenti perjodiċi ta' penali minn awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni għandu jiġi sospiż jew interrott sakemm id-deċiżjoni ta' dik l-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni tkun is-suġġett ta' proċedimenti pendenti quddiem qorti ta' rieżami.

3.  Il-Kummissjoni għandha tiżgura li n-notifika tal-ewwel miżura investigattiva formali riċevuta minn awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni skont l-Artikolu 11(3) tar-Regolament (KE) Nru 1/2003 issir disponibbli għall-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni fi ħdan in-Netwerk Ewropew għall-Kompetizzjoni.

KAPITOLU IX

DISPOŻIZZJONIJIET ĠENERALI

Artikolu 30

Rwol tal-awtoritajiet amministrattivi nazzjonali tal-kompetizzjoni quddiem il-qrati nazzjonali

1.  L-Istati Membri li jinnominaw kemm awtorità amministrattiva nazzjonali tal-kompetizzjoni ▌ kif ukoll awtorità ġudizzjarja nazzjonali tal-kompetizzjoni li jkunu responsabbli għall-applikazzjoni tal-Artikoli 101 u 102 TFUE għandhom jiżguraw li l-azzjonijiet quddiem l-awtorità ġudizzjarja nazzjonali tal-kompetizzjoni jistgħu jitressqu direttament mill-awtorità amministrattiva nazzjonali tal-kompetizzjoni.

2.  Fil-miżura li l-qrati nazzjonali jaġixxu fi proċedimenti mressqa kontra deċiżjonijiet ▌ meħuda minn awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni li jeżerċitaw is-setgħat imsemmija fil-Kapitolu IV u fl-Artikoli 13 u 16 ta' din id-Direttiva għall-applikazzjoni tal-Artikolu 101 jew 102 TFUE, inkluż l-infurzar ta' multi u pagamenti perjodiċi ta' penali imposti f'dak ir-rigward, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtorità amministrattiva nazzjonali tal-kompetizzjoni jkollha d-dritt sħiħ li tipparteċipa kif xieraq bħala prosekutur, konvenut jew intimat f'dawn il-proċedimenti, u li tgawdi l-istess drittijiet bħall-partijiet pubbliċi f'dawn il-proċedimenti.

3.  L-awtorità amministrattiva nazzjonali tal-kompetizzjoni għandu jkollha s-setgħa li teżerċita l-istess drittijiet imsemmija fil-paragrafu 2 biex tappella kontra:

(a)  deċiżjonijiet tal-qrati nazzjonali li jaqtgħu sentenzi dwar deċiżjonijiet meħuda minn awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni kif imsemmi fil-Kapitolu IV u fl-Artikoli 13 u 16 ta' din id-Direttiva, li jirrigwardaw l-applikazzjoni tal-Artikolu 101 jew 102 TFUE, inkluż l-infurzar ta' multi u pagamenti perjodiċi ta' penali imposti f'dak ir-rigward; u

(b)  ir-rifjut ta' awtorità ġudizzjarja nazzjonali li tagħti awtorizzazzjoni minn qabel ta' spezzjoni imsemmija fl-Artikoli 6 u 7 ta' din id-Direttiva, sal-miżura li tali awtorizzazzjoni tkun meħtieġa.

Artikolu 31

Aċċess għall-fajl minn partijiet u limitazzjonijiet fuq l-użu tal-informazzjoni

1.  L-Istati Membri jistgħu jipprevedu li fejn awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni teħtieġ persuna fiżika biex tipprovdi informazzjoni abbażi tal-miżuri msemmija fil-punt (e) tal-Artikolu 6(1), l-Artikolu 8 jew l-Artikolu 9, dik l-informazzjoni ma għandhiex tintuża f'evidenza biex jiġu imposti sanzjonijiet fuq dik il-persuna fiżika jew fuq il-qraba viċini tagħha.

2.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni, l-uffiċjali u l-persunal tagħhom, u persuni oħra li jaħdmu taħt is-superviżjoni ta' dawn l-awtoritajiet, ma jiżvelawx l-informazzjoni li nkisbet abbażi tas-setgħat imsemmija f'din id-Direttiva u li tkun tat-tip kopert mill-obbligu tas-segretezza professjonali, ħlief fejn dan l-iżvelar huwa permess skont il-liġi nazzjonali.

3.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-aċċess ▌għal dikjarazzjonijiet ta' klemenza jew sottomissjonijiet għal riżoluzzjoni jingħata biss lil partijiet soġġetti għall-proċedimenti rilevanti u għall-finijiet biss tal-eżerċizzju tad-drittijiet tagħhom tad-difiża ▌.

4.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-parti li tkun kisbet l-aċċess għall-fajl tal-proċedimenti ta' infurzar tal-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni tista' biss tuża l-informazzjoni meħuda mid-dikjarazzjonijiet ta' klemenza u sottomissjonijiet għal riżoluzzjoni fejn neċessarju biex teżerċita d-drittijiet tagħha tad-difiża fi proċedimenti quddiem il-qrati nazzjonali f'każijiet li jkunu direttament relatati mal-każ fejn ikun ingħata l-aċċess, u biss fejn tali proċedimenti jikkonċernaw:

(a)  l-allokazzjoni bejn il-parteċipanti f'kartell ta' multa imposta in solidum fuqhom minn awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni; jew

(b)  ir-rieżami ta' deċiżjoni li biha awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni tkun ikkonstatat ksur tal-Artikolu 101 jew 102 TFUE jew tad-dispożizzjonijiet tal-liġi nazzjonali dwar il-kompetizzjoni.

5.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-kategoriji ta' informazzjoni li ġejjin miksuba minn parti waqt proċedimenti ta' infurzar quddiem awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni ma għandhomx jintużaw minn dik il-parti fi proċedimenti quddiem il-qrati nazzjonali sakemm l-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni ma tkunx għalqet il-proċedimenti tagħha fir-rigward tal-partijiet kollha taħt investigazzjoni bl-adozzjoni ta' deċiżjoni msemmija fl-Artikolu 10 jew l-Artikolu 12 jew sakemm ma tkunx temmet il-proċedimenti tagħha b'xi mod ieħor:

(a)  informazzjoni li tkun ġiet ippreparata minn persuni fiżiċi jew ġuridiċi oħra speċifikament għall-proċedimenti ta' infurzar tal-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni; ▌

(b)  informazzjoni li l-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni tkun ħejjiet u bagħtet lill-partijiet matul il-proċedimenti ta' infurzar tagħha; u

(c)  Sottomissjonijiet għal riżoluzzjoni li ġew irtirati.

6.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li d-dikjarazzjonijiet ta' klemenza għandhom jiġu skambjati biss bejn l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni skont l-Artikolu 12 tar-Regolament (KE) Nru 1/2003:

(a)  bil-kunsens tal-applikant; jew inkella

(b)  meta l-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni li tkun irċeviet id-dikjarazzjonijiet ta' klemenza tkun ukoll irċeviet applikazzjoni għall-klemenza relatata mal-istess ksur mill-istess applikant bħall-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni li tkun ittrasmettiet id-dikjarazzjoni ta' klemenza, dment li, fil-mument li d-dikjarazzjonijiet ta' klemenza tiġi trasmessa, l-applikant ma jkunx jista' jirtira l-informazzjoni li jkun issottometta lill-awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni li tirċievi l-applikazzjoni għall-klemenza.

7.  Il-forma li biha jiġu sottomessi d-dikjarazzjonijiet ta' klemenza skont l-Artikolu 20 ma għandhiex taffettwa l-applikazzjoni tal-paragrafi 3 sa 6 ta' dan l-Artikolu.

Artikolu 32

Ammissibbiltà tal-evidenza quddiem l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li t-tipi ta' provi li huma ammissibbli bħala evidenza quddiem awtorità nazzjonali tal-kompetizzjoni jinkludu dokumenti, dikjarazzjonijiet bil-fomm, messaġġi elettroniċi, reġistrazzjonijiet u kull oġġett ieħor li jkun fih informazzjoni, irrispettivament mill-forma li tieħu u mill-mezz li fuqu tkun maħżuna l-informazzjoni.

Artikolu 33

Il-funzjonament tan-Netwerk Ewropew għall-Kompetizzjoni

1.  L-ispejjeż imġarrba mill-Kummissjoni b'rabta maż-żamma u l-iżvilupp tas-sistema ċentrali ta' informazzjoni tan-Netwerk Ewropew għall-Kompetizzjoni (Sistema tan-Netwerk Ewropew għall-Kompetizzjoni) u b'rabta mal-kooperazzjoni fin-Netwerk Ewropew għall-Kompetizzjoni għandhom jinġarru mill-baġit ġenerali tal-Unjoni fil-limitu tal-approprjazzjonijiet disponibbli.

2.  In-Netwerk Ewropew għall-Kompetizzjoni għandu jkun jista' jiżviluppa u, fejn xieraq, jippubblika l-aħjar prattiki u rakkomandazzjonijiet dwar kwistjonijiet bħalma huma l-indipendenza, ir-riżorsi, is-setgħat, il-multi u l-assistenza reċiproka.

KAPITOLU X

DISPOŻIZZJONIJIET FINALI

Artikolu 34

Traspożizzjoni

1.  L-Istati Membri għandhom idaħħlu fis-seħħ il-liġijiet, ir-regolamenti u d-dispożizzjonijiet amministrattivi meħtieġa sabiex jikkonformaw ma' din id-Direttiva sa mhux aktar tard minn [sentejn wara d-dħul fis-seħħ ta' din id-Direttiva] ▌. Għandhom immedjatament jinfurmaw lill-Kummissjoni b'dan.

Meta l-Istati Membri jadottaw dawn il-miżuri, dawn għandhom jinkludu referenza għal din id-Direttiva jew għandhom ikunu akkumpanjati b'tali ▌referenza fl-okkażjoni tal-pubblikazzjoni uffiċjali tagħhom. Il-metodi kif issir tali referenza għandhom jiġu stabbiliti mill-Istati Membri.

2.  L-Istati Membri għandhom jikkomunikaw lill-Kummissjoni t-test tal-miżuri ewlenin tal-liġi nazzjonali li huma jadottaw fil-qasam kopert minn din id-Direttiva.

Artikolu 35

Rieżami

Sa ... [sitt snin wara d-data tal-adozzjoni ta' din id-Direttiva], il-Kummissjoni għandha tippreżenta rapport lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar it-traspożizzjoni u l-implimentazzjoni ta' din id-Direttiva. Meta xieraq, il-Kummissjoni tista' tirrevedi din id-Direttiva u, jekk meħtieġ, tippreżenta proposta leġislattiva.

Artikolu 36

Dħul fis-seħħ

Din id-Direttiva għandha tidħol fis-seħħ fl-għoxrin jum wara dak tal-pubblikazzjoni tagħha f'Il-Ġurnal Uffiċjali tal-Unjoni Ewropea.

Artikolu 37

Destinatarji

Din id-Direttiva hija indirizzata lill-Istati Membri.

Magħmul fi Brussell,

Għall-Parlament Ewropew Għall-Kunsill

Il-President Il-President

ANNESS GĦAR-RIŻOLUZZJONI LEĠIŻLATTIVA

Dikjarazzjoni tal-Kummissjoni

Il-Kummissjoni tieħu nota tat-test tal-Artikolu 11 dwar miżuri interim li sar bi qbil bejn il-Parlament Ewropew u l-Kunsill.

Il-miżuri interim jistgħu jkunu għodda ewlenija għall-awtoritajiet tal-kompetizzjoni biex jiġi żgurat li l-kompetizzjoni ma tiġix ippreġudikata filwaqt li tkun għaddejja investigazzjoni.

Bil-ħsieb li jippermetti lill-awtoritajiet tal-kompetizzjoni li jittrattaw b’mod aktar effettiv l-iżviluppi fi swieq li jinbidlu malajr, il-Kummissjoni timpenja ruħha li hija se twettaq analiżi ta’ jekk hemmx mezzi biex tissimplifika l-adozzjoni ta’ miżuri interim fin-Network Ewropew għall-Kompetizzjoni fi żmien sentejn mid-data tat-traspożizzjoni ta’ din id-Direttiva. Ir-riżultati ta’ dan se jiġu ppreżentati lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill.

(1)ĠU C 345, 13.10.2017, p. 70.
(2) Pożizzjoni tal-Parlament Ewropew tal-14 ta’ Novembru 2018.
(3)Ir-Regolament tal-Kunsill (KE) Nru 1/2003 tas-16 ta' Diċembru 2002 fuq l-implimentazzjoni tar-regoli tal-kompetizzjoni mniżżlin fl-Artikoli 81 u 82 tat-Trattat (ĠU L 1, 4.1.2003, p. 1).
(4)Deċiżjoni Kwadru tal-Kunsill 2005/214/ĠAI dwar l-applikazzjoni tal-prinċipju ta' rikonoxximent reċiproku ta' penali finanzjarji (ĠU L 76, 22.3.2005, p. 16).
(5) Deċiżjoni (UE) 2015/2240 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill tal-25 ta' Novembru 2015 li tistabbilixxi programm dwar soluzzjonijiet ta' interoperabbiltà u oqfsa komuni għall-amministrazzjonijiet pubbliċi, in-negozji u ċ-ċittadini Ewropej (Programm ISA2) bħala mezz għall-modernizzazzjoni tas-settur pubbliku (ĠU L 318, 4.12.2015, p. 1).
(6)ĠU C 369, 17.12.2011, p. 14.


Kodiċi Ewropew għall-Komunikazzjonijiet Elettroniċi ***I
PDF 2521kWORD 338k
Riżoluzzjoni
Test konsolidat
Riżoluzzjoni leġiżlattiva tal-Parlament Ewropew tal-14 ta' Novembru 2018 dwar il-proposta għal direttiva tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li tistabbilixxi l-Kodiċi Ewropew għall-Komunikazzjonijiet Elettroniċi (EECC) (riformulazzjoni) (COM(2016)0590 – C8-0379/2016 – 2016/0288(COD))
P8_TA-PROV(2018)0453A8-0318/2017

(Proċedura leġiżlattiva ordinarja – riformulazzjoni)

Il-Parlament Ewropew,

–  wara li kkunsidra l-proposta tal-Kummissjoni lill-Parlament u lill-Kunsill (COM(2016)0590),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 294(2) u l-Artikolu 114 tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea, skont liema artikoli l-Kummissjoni ppreżentat il-proposta lill-Parlament (C8-0379/2016),

–  wara li kkunsidra l-Artikolu 294(3) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

–  wara li kkunsidra l-Protokoll (Nru 1) dwar ir-rwol tal-parlamenti nazzjonali fl-Unjoni Ewropea,

–  wara li kkunsidra l-opinjoni motivata preżentata mill-Parlament Żvediż, fil-qafas tal-Protokoll Nru 2 dwar l-applikazzjoni tal-prinċipji ta' sussidjarjetà u proporzjonalità li tiddikjara li l-abbozz ta' att leġiżlattiv ma jimxix mal-prinċipju ta' sussidjarjetà,

–  wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew tas-26 ta' Jannar 2017(1),

–  wara li kkunsidra l-opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni tat-8 ta' Frar 2017(2),

–  wara li kkunsidra l-Ftehim Interistituzzjonali tat-28 ta' Novembru 2001 fuq l-użu aktar strutturat tat-teknika ta' kitba mill-ġdid tal-atti legali(3),

–  wara li kkunsidra l-ittra tas-17 ta' Ottubru 2016 mill-Kumitat għall-Affarijiet Legali lill-Kumitat għall-Industrija, ir-Riċerka u l-Enerġija skont l-Artikolu 104(3) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra l-ftehim proviżorju approvat mill-kumitat responsabbli fis-sens tal-Artikolu 69f(4) tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu u l-impenn meħud mir-rappreżentant tal-Kunsill, permezz tal-ittra tad-19 ta’ April 2018 li japprova l-pożizzjoni tal-Parlament, skont l-Artikolu 294(4) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea,

–  wara li kkunsidra l-Artikoli 104 u 59 tar-Regoli ta' Proċedura tiegħu,

–  wara li kkunsidra r-rapport tal-Kumitat għall-Industrija, ir-Riċerka u l-Enerġija (A8-0318/2017),

A.  billi, fl-opinjoni tal-Grupp ta' Ħidma Konsultattiv tas-Servizzi Legali tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill u tal-Kummissjoni, il-proposta tal-Kummissjoni ma tinkludi ebda tibdil sustanzjali ħlief dak identifikat bħala tali fil-proposta u billi, f'dak li jikkonċerna l-kodifikazzjoni tad-dispożizzjonijiet mhux mibdula tal-atti preċedenti flimkien ma' dan it-tibdil, il-proposta tillimita ruħha għal kodifikazzjoni pura u sempliċi tal-atti eżistenti mingħajr tibdil sustanzjali;

1.  Jadotta l-pożizzjoni fl-ewwel qari li tidher hawn taħt, filwaqt li jikkunsidra r-rakkomandazzjonijiet tal-Grupp ta' Ħidma Konsultattiv tas-Servizzi Legali tal-Parlament Ewropew, tal-Kunsill u tal-Kummissjoni;

2.  Jistieden lill-Kummissjoni terġa' tirreferi l-kwistjoni lill-Parlament jekk tibdel il-proposta tagħha, temendaha b'mod sustanzjali jew ikollha l-ħsieb li temendaha b'mod sustanzjali;

3.  Jagħti istruzzjonijiet lill-President tiegħu biex jgħaddi l-pożizzjoni tal-Parlament lill-Kunsill u lill-Kummissjoni kif ukoll lill-parlamenti nazzjonali.

Pożizzjoni tal-Parlament Ewropew adottata fl-ewwel qari fl-14 ta' Novembru 2018 bil-ħsieb tal-adozzjoni tad-Direttiva (UE) 2018/... tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill li tistabbilixxi l-Kodiċi Ewropew għall-Komunikazzjonijiet Elettroniċi (Riformulazzjoni)

P8_TC1-COD(2016)0288


(Test b'rilevanza għaż-ŻEE)

IL-PARLAMENT EWROPEW U L-KUNSILL TAL-UNJONI EWROPEA,

Wara li kkunsidraw it-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea , u b'mod partikolari l-Artikolu 114 tiegħu,

Wara li kkunsidraw il-proposta mill-Kummissjoni Ewropea,

Wara li l-abbozz tal-att leġislattiv intbagħat lill-parlamenti nazzjonali,

Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat Ekonomiku u Soċjali Ewropew(4),

Wara li kkunsidraw l-opinjoni tal-Kumitat tar-Reġjuni(5),

Filwaqt li jaġixxu skont il-proċedura leġislattiva ordinarja(6),

Billi:

(1)  Id-Direttivi 2002/19/KE(7), 2002/20/KE(8), 2002/21/KE(9) u 2002/22/KE(10) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill ġew emendati sostanzjalment. Ladarba għandhom isiru emendi ulterjuri, dawn id-Direttivi jenħtieġ li jerġgħu jiġu formulati fl-interessi taċ-ċarezza.

(2)  Il-funzjonament tal-ħames Direttivi li huma parti mill-qafas regolatorju eżistenti għal netwerks u servizzi ta' komunikazzjonijiet elettroniċi, jiġifieri d-Direttivi 2002/19/KE, 2002/20/KE, 2002/21/KE u 2002/22/KE u d-Direttiva 2002/58/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill(11), huma soġġetti għar-reviżjoni perjodika tal-Kummissjoni, bil-għan, b'mod partikolari, li tiġi determinata l-ħtieġa ta' tibdil fid-dawl tal-iżviluppi teknoloġiċi u fis-suq.

(3)  Fil-komunikazzjoni tagħha tas-6 ta’ Mejju 2015 li tistabblixxi Strateġija għal Suq Uniku Diġitali għall-Ewropa, il-Kummissjoni ddikjarat li r-reviżjoni tal-qafas tat-telekomunikazzjonijiet tkun tiffoka fuq miżuri li għandhom l-għan li jipprovdu inċentivi għall-investiment f'netwerks tal-broadband b'veloċità għolja, li jġibu approċċ aktar konsistenti mas-suq intern għall-politika u l-ġestjoni tal-ispektrum tar-radju, iwasslu kondizzjonijiet għal suq intern veru, billi tiġi indirizzata l-frammentazzjoni regolatorja, jiġu żgurati protezzjoni effettiva tal-konsumaturi, livell ekwu għall-partijiet kollha tas-suq u l-applikazzjoni konsistenti tar-regoli, kif ukoll jipprovdu qafas regolatorju istituzzjonali aktar effettiv.

(4)  Din id-Direttiva hija parti minn eżerċizzju dwar l-"Idoneità Regolatorja" (REFIT, Regulatory Fitness), li l-ambitu tiegħu jinkludi erbgħa Direttivi, jiġifieri 2002/19/KE, 2002/20/KE, 2002/21/KE u 2002/22/KE, u r-Regolament (KE) Nru 1211/2009 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill(12). Kull waħda minn dawk id-Direttivi fiha miżuri li japplikaw għall-fornituri tan-netwerks tal-komunikazzjonijiet elettroniċi u tas-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, b'mod konsistenti mal-istorja regolatorja tas-settur li fih l-impriżi kienu integrati vertikalment, jiġifieri attivi kemm fil-forniment tan-netwerks kif ukoll tas-servizzi. Ir-reviżjoni toffri okkażjoni biex jiġu riformulati l-erba' Direttivi sabiex tiġi ssimplifikata l-istruttura attwali, bil-ħsieb li tissaħħaħ il-konsistenza u l-aċċessibbiltà tagħha fir-rigward tal-objettiv tar-REFIT. Din toffri wkoll il-possibbiltà li tiġi adattata l-istruttura għar-realtà ġdida tas-suq, fejn il-forniment tas-servizzi tal-komunikazzjonijiet ma għadux neċessarjament magħqud flimkien mal-forniment tan-netwerk. Skont il-Ftehim Interistituzzjonali tat-28 ta' Novembru 2001 dwar użu aktar strutturat tat-teknika tar-riformulazzjoni għal atti legali(13), ir-riformulazzjoni tikkonsisti fl-adozzjoni ta' att legali ġdid li jinkorpora f'test wieħed kemm l-emendi sostantivi li dan jagħmel għall-att ta' qabel kif ukoll id-dispożizzjonijiet mhux mibdula ta' dak l-att. Il-proposta għal riformulazzjoni għandha x'taqsam mal-emendi sostantivi li din tagħmel għal att ta' qabel, u fuq livell sekondarju, tinkludi l-kodifikazzjoni tad-dispożizzjonijiet mhux mibdula tal-att ta' qabel, flimkien ma' dawk l-emendi sostantivi.

(5)  Din id-Direttiva toħloq qafas legali biex tiġi żgurata l-libertà li jiġu provduti netwerks u servizzi ta' komunikazzjonijiet elettroniċi, soġġetti biss għall-kondizzjonijiet stipulati f'din id-Direttiva u għal kull restrizzjoni f'konformità mal-Artikolu 52(1) tat-Trattat dwar il-Funzjonament tal-Unjoni Ewropea (TFUE), b'mod partikolari miżuri li jirrigwardaw il-politika pubblika, is-sigurtà pubblika u s-saħħa pubblika, u konsistenti mal-Artikolu 52(1) tal-Karta tad-Drittijiet Fundamentali tal-Unjoni Ewropea (il-'Karta').

(6)  Din id-Direttiva hija mingħajr preġudizzju għall-possibbiltà li kull Stat Membru jieħu l-miżuri meħtieġa biex jiżgura l-protezzjoni tal-interessi tiegħu tas-sigurtà essenzjali, biex jissalvagwarda l-politika pubblika ▌ u s-sigurtà pubblika, u biex jippermetti l-investigazzjoni, l-kxif u l-prosekuzzjoni ta' reati kriminali, waqt li jqis li kwalunkwe limitazzjoni tal-eżerċizzju tad-drittijiet u tal-libertajiet rikonoxxuti mill-Karta, b'mod partikolari l-Artikoli 7, 8 u 11 tagħha, bħal-limitazzjonijiet fir-rigward tal-ipproċessar tad-data, għandhom ikunu previsti bil-liġi, jirrispettaw l-essenza ta' dawk id-drittijiet u l-libertajiet u jkunu soġġetti għall-prinċipju tal-proporzjonalità, skont l-Artikolu 52(1) tal-Karta.

(7)  Il-konverġenza tat-telekomunikazzjonijiet, il-media u s-setturi tat-teknoloġija tal-informazzjoni tfisser li kull netwerk u servizz tal-komunikazzjoni elettronika jenħtieġ li jkun kopert sa fejn possibbli b'Kodiċi Ewropew għall-komunikazzjonijiet elettroniċi uniku stabbilit permezz ta’ Direttiva unika, għajr għal kwistjonijiet li jiġu ttrattati aħjar b'regoli direttament applikabbli stabbiliti permezz ta' regolamenti. Huwa meħtieġ li ssir separazzjoni bejn ir-regolament tan-netwerks u s-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi u r-regolament tal-kontenut. Għaldaqstant, din id-Direttiva ma tkoprix il-kontenut tas-servizzi mwassla fuq in-netwerks tal-komunikazzjonijiet elettroniċi li jużaw servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, bħal kontenut tax-xandir, is-servizzi finanzjarji u ċerti servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni, u hija bla preġudizzju għall-miżuri meħuda fil-livell tal-Unjoni jew fil-livell nazzjonali b'rabta ma' dawk is-servizzi, b'konformità mal-liġi tal-Unjoni sabiex jippromwovu diversità kulturali u lingwistika u biex jiżguraw id-difiża tal-pluraliżmu fix-xandir. Il-kontenut tal-programmi tat-televiżjoni huwa kopert bid-Direttiva 2010/13/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill(14). Ir-regolamentazzjoni tal-politika awdjoviżiva u tal-kontenut għandhom l-għan li jiksbu l-miri ta' interess ġenerali, bħal-libertà tal-espressjoni, il-pluraliżmu tal-media, l-imparzjalità, id-diversità kulturali u lingwistika, l-inklużjoni soċjali, l-protezzjoni tal-konsumatur u l-protezzjoni tal-minuri. Is-separazzjoni bejn ir-regolament tal-komunikazzjonijiet elettroniċi u r-regolament tal-kontenut ma jaffettwax li jingħata kont tar-rabtiet li jeżistu bejniethom, b'mod partikolari biex jiġi garantit il-pluraliżmu tal-media, id-diversità kulturali u l-protezzjoni tal-konsumatur. Jenħtieġ li l-awtoritajiet kompetenti, fil-limiti tal-kompetenzi tagħhom, jikkontribwixxu biex tiġi żgurata l-implimentazzjoni tal-politiki li jimmiraw sabiex jippromwovu dawk l-għanijiet.

(8)  Din id-Direttiva ma taffettwax l-applikazzjoni għat-tagħmir tar-radju tad-Direttiva 2014/53/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill(15), iżda tkopri r-riċevituri tar-radju tal-karozzi u tar-radju tal-konsumatur, u t-tagħmir tat-televiżjoni diġitali tal-konsumatur.

(9)  Sabiex jippermetti lill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali, u oħrajn kompetenti, li jilħqu l-għanijiet stabbiliti f'din id-Direttiva, b'mod partikolari dawk relatati mal-interoperabbiltà minn tarf sa tarf, il-kamp ta' applikazzjoni tad-Direttiva għandu jkopri ċerti aspetti tat-tagħmir tar-radju kif definit fid-Direttiva 2014/53/UE u t-tagħmir tal-konsumatur użat għat-televiżjoni diġitali, sabiex jiġi faċilitat l-aċċess għall-utenti finali b'diżabilità. Huwa importanti li r-regolaturi u l-awtoritajiet l-oħra kompetenti nazzjonali jinkoraġġixxu lill-operaturi tan-netwerks u lill-manifatturi tat-tagħmir jikkooperaw sabiex jiġi faċilitat l-aċċess mill-utenti finali b'diżabilità għas-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi. L-użu mhux esklussiv tal-ispektrum tar-radju għall-awtoużu tat-tagħmir terminali tar-radju, għalkemm mhux relatat ma' attività ekonomika, jenħtieġ ukoll li jkun is-suġġett ta’ din id-Direttiva sabiex jiġi żgurat approċċ ikkoordinat fir-rigward tar-reġim tal-awtorizzazzjoni tagħhom.

(10)  Ċerti servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi taħt din id-Direttiva setgħu wkoll jaqgħu fil-kamp ta’ applikazzjoni tad-definizzjoni ta' "servizz tas-soċjetà tal-informatika" stabbilita fl-Artikolu 1 tad-Direttiva (UE) 2015/1535 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill(16). Id-dispożizzjonijiet ta' dik id-Direttiva li jirregolaw is-servizzi tas-soċjetà tal-informatika japplikaw għal dawk is-servizzi ta' komunikazzjonijiet elettroniċi sa fejn din id-Direttiva jew atti legali oħra tal-Unjoni ma jinkludux dispożizzjonijiet aktar speċifiċi applikabbli għas-servizzi ta' komunikazzjonijiet elettroniċi. Madanakollu s-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi bħat-telefonija bil-vuċi, is-servizzi tal-messaġġi u s-servizzi tal-posta elettronika huma koperti b'din id-Direttiva. L-istess impriża, pereżempju fornitur tas-servizzi bl-internet, tista' toffri kemm servizz tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, bħall-aċċess għall-internet, u servizzi mhux koperti minn din id-Direttiva, bħall-forniment ta' kontenut ibbażat fuq l-internet u mhux il-kontenut relatat mal-komunikazzjoni .

(11)  L-istess impriża, pereżempju operatur tal-kejbil, jista' joffri kemm servizz tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, bħat-twassil ta' sinjali tat-televiżjoni, u servizzi mhux koperti taħt din id-Direttiva, bħal kummerċjalizzazzjoni ta' offerta għal servizzi ta' kontenut għax-xandir awdjo jew televiżjoni, u għalhekk obbligi addizzjonali jistgħu jiġu imposti fuq tali impriża b'relazzjoni mal-attività tagħha bħala fornitur tal-kontenut jew distributur, skont id-dispożizzjonijiet ta' Direttivi oħra barra minn dawk ta' din id-Direttiva, mingħajr preġudizzju għall-kondizzjonijiet stipulata f'anness ma' din id-Direttiva.

(12)  Il-qafas regolatorju għandu jkopri l-użu tal-ispektrum tar-radju min-netwerks kollha tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, inklużi l-awtoużu tal-ispektrum tar-radju minn tipi ġodda ta' netwerks li jikkonsistu esklużivament minn sistemi awtonomi ta' tagħmir tar-radju mobbli li hu konness permezz ta' rabtiet bla fili mingħajr ġestjoni ċentrali jew operatur tan-netwerk ċentralizzat, u mhux neċessarjament fi ħdan l-eżerċizzju ta' kwalunkwe attività speċifika. Fl-iżvilupp ta' ambjent ta' komunikazzjonijiet bla fili tal-5G (ħames ġenerazzjoni), probabbli dawn in-netwerks ser jiżviluppaw b'mod partikolari barra l-bini u fit-toroq, għat-trasport, l-enerġija, ir-riċerka u l-iżvilupp, is-saħħa elettronika, il-protezzjoni tal-pubbliku u l-għajnuna f'diżastri, l-Internet tal-Oġġetti, minn magna għal magna, u l-karozzi konnessi. B'riżultat ta' dan, abbażi tal-Artikolu 7 tad-Direttiva 2014/53/UE, l-applikazzjoni mill-Istati Membri ta' rekwiżiti nazzjonali oħrajn dwar it-tqegħid fis-servizz jew l-użu ta' tali tagħmir tar-radju, jew it-tnejn li huma, f'relazzjoni mal-użu effettiv u effiċjenti tal-ispektrum tar-radju u l-evitar ta' interferenza dannuża jenħtieġ li jirriflettu l-prinċipji tas-suq intern.

(13)  Ir-rekwiżiti li jikkonċernaw il-kapaċitajiet tan-netwerks tal-komunikazzjonijiet elettroniċi qegħdin dejjem jiżdiedu. Filwaqt li fil-passat l-attenzjoni kienet prinċipalment fuq it-tkabbir globali tal-medda tal-banda disponibbli u fuq kull utent individwali, qiegħda dejjem tiżdied l-importanza ta' parametri oħra bħalma huma l-latenza, id-disponibbiltà u l-affidabbiltà. Ir-risposta attwali għal dik id-domanda hija li l-fibrottika titressaq eqreb tal-utent u "n-netwerks b'kapaċità kbira ħafna" tal-futur ser jeħtieġu parametri ta' prestazzjoni li huma ekwivalenti għal dak li netwerk ibbażat fuq l-elementi fibrottiċi jista' jipprovdi, mill-anqas, sal-punt tad-distribuzzjoni fil-post tas-servizz. Fil-każ tal-konnessjoni bil-linja fissa, dan jikkorrispondi għall-prestazzjoni tan-netwerk ekwivalenti għal dak li jista' jinkiseb permezz ta' installazzjoni fibrottika f'binja b'ħafna abitazzjonijiet, ikkunsidrata bħala l-post tas-servizz. Fil-każ tal-konnessjoni bla fili, dan jikkorrispondi għall-prestazzjoni tan-netwerk li hi simili għal dak li jista' jinkiseb abbażi ta' installazzjoni fibrottika f'stazzjon bażi, meqjus li huwa l-post tas-servizz. Varjazzjonijiet fl-esperjenza tal-utenti finali, dovuti għall-karatteristiċi differenti tal-mezz li bih, fl-aħħar mill-aħħar, in-netwerk jaqbad mal-punt tat-terminazzjoni tan-netwerk, jenħtieġ li ma jitqiesux biex jiġi stabbilit jekk netwerk bla fili jistax jiġi kkunsidrat li jipprovdi prestazzjoni tan-netwerk simili. F'konformità mal-prinċipju tan-newtralità tat-teknoloġija, teknoloġiji u mezzi ta' trażmissjoni oħrajn ma għandhomx jiġu esklużi, meta jitqabblu ma' dak ix-xenarju bażi f'termini tal-kapaċitajiet tagħhom. It-tifrix ta' tali "netwerks b'kapaċità kbira ħafna" x'aktarx iżid iżjed il-kapaċitajiet tan-netwerks u ser iwitti t-triq għat-tifrix tal-ġenerazzjonijiet futuri ta' netwerks bla fili ibbażati fuq interfaċċi bl-ajru msaħħa u arkitettura ta' netwerk aktar densifikata.

(14)  Id-definizzjonijiet għandhom jiġu aġġustati sabiex jiġi żgurat li humakonformi mal-prinċipju tan-newtralità tat-teknoloġija u sabiex iżommu l-pass mal-iżvilupp teknoloġiku, inklużi forom ġodda ta' mmaniġġar ta' netwerks bħal permezz ta' netwerks emulati bis-software jew netwerks definiti bis-software. L-evoluzzjoni teknoloġika u tas-suq ressqet in-netwerks lejn it-teknoloġija tal-protokoll tal-internet (IP) u din ippermettiet lill-utenti finali li jagħżlu bejn firxa ta' fornituri tas-servizz tal-vuċi li huma f'kompetizzjoni. Għalhekk, it-terminu "servizz tat-telefon pubblikament disponibbli", li huwa użat esklużivament fid-Direttiva 2002/22/KE u meqjus ħafna bħala li jirreferi għas-servizzi tat-telefon analogu tradizzjonali, jenħtieġ li jinbidel b'terminu newtrali aktar attwali u teknoloġiku "servizz ta' komunikazzjonijiet bil-vuċi". Il-kondizzjonijiet għall-forniment ta' servizz jenħtieġ li jinfirdu mill-elementi definizzjonali effettivi ta' servizzi ta' komunikazzjonijiet bil-vuċi , jiġifieri servizz tal-komunikazzjonijiet elettroniċi li hu disponibbli għall-pubbliku u li bih il-klijenti jistgħu jagħmlu jew jirċievu sejħiet nazzjonali jew nazzjonali u internazzjonali direttament jew indirettament permezz ta' numru jew numri fi pjan ta' numerazzjoni telefonika ▌ nazzjonali jew internazzjonali, kemm jekk tali servizz ikun ibbażat fuq teknoloġija ta' "switching" b'ċirkwit jew b'pakkett. Hija n-natura ta' tali servizz li hija bidirezzjonali, li tippermetti liż-żewġ partijiet jikkomunikaw. Servizz li ma jissodisfax dawk il-kondizzjonijiet kollha, bħal pereżempju applikazzjoni "click-through" fuq websajt għas-servizz tal-konsumatur, mhuwiex tali servizz. Is-servizzi ta' komunikazzjonijiet bil-vuċi jinkludu wkoll mezzi ta' komunikazzjoni speċifikament maħsubin għal ▌ utenti finali b'diżabbiltà li jużaw trażmissjoni testwali jew servizzi tal-konverżazzjoni totali.

(15)  Is-servizzi użati għall-għanijiet ta' komunikazzjonijiet, u l-mezzi tekniċi tat-twassil tagħhom, evolvew b'mod konsiderevoli. L-utenti finali dejjem aktar qed jibdlu t-telefonija tradizzjonali tal-vuċi, il-messaġġi testwali (SMS) u s-servizzi ta' twassil tal-posta elettronika bis-servizzi online li jiffunzjonaw b'mod ekwivalenti bħalma huma Voice over IP, servizzi tal-messaġġ u servizzi tal-email ibbażati fuq l-internet. Sabiex jiġi żgurat li l-utenti finali u d-drittijiet tagħhom ikunu protetti b'mod effettiv u b'mod ugwali meta jużaw is-servizzi funzjonalment ekwivalenti, definizzjoni orjentata lejn il-futur tas-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi jenħtieġ li ma tkunx purament ibbażata fuq parametri tekniċi iżda pjuttost mibnija fuq approċċ funzjonali. L-ambitu tar-regolamentazzjoni meħtieġa jenħtieġ li jkun adatt biex jintlaħqu dawn l-objettivi ta' interess pubbliku. Filwaqt li "t-twassil ta' sinjali" jibqa' parametru importanti li jiddetermina s-servizzi li jaqgħu fil-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva, id-definizzjoni jenħtieġ li tkopri wkoll servizzi oħrajn li jippermettu l-komunikazzjoni. Minn perspettiva tal-utent finali, dan mhux rilevanti jekk fornitur jibgħatx is-sinjali hu stess jew jekk il-komunikazzjoni titwassal permezz tas-servizz tal-aċċess għall-internet. Għalhekk, id-definizzjoni ta' servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi jenħtieġ li tinkludi tliet tipi ta' servizzi li jistgħu jidħlu parzjalment f'xulxin, jiġifieri, servizzi ta' aċċess għall-internet kif definiti fil-punt (2) tal-Artikolu 2 tar-Regolament (UE) Nru 2015/2120 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill(17), servizzi tal-komunikazzjonijiet interpersonali kif definiti f'din id-Direttiva, u s-servizzi li jikkonsistu kollha kemm huma jew prinċipalment fit-twassil ta' sinjali. Id-definizzjoni ta' servizz tal-komunikazzjonijiet elettroniċi jenħtieġ li tneħħi l-ambigwitajiet osservati fl-implimentazzjoni tad-definizzjoni li eżistiet preċedentement għall-adozzjoni ta’ din id-Direttiva u tippermetti applikazzjoni kkalibrata skont kull forniment tad-drittijiet u l-obbligi speċifiċi li hemm fil-qafas għat-tipi differenti ta' servizzi. L-ipproċessar tad-data personali mis-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, kemm bħala remunerazzjoni jew mod ieħor, jenħtieġ li jkun konformi mar-Regolament (UE) Nru 2016/679 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill(18).

(16)  Sabiex servizz jaqa' taħt il-kamp ta' applikazzjoni ta' servizz tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, dan għandu jkun ipprovdut b'mod normali fi skambju ta' remunerazzjoni . Fl-ekonomija diġitali, il-parteċipanti tas-suq iqisu dejjem iktar l-informazzjoni dwar l-utenti bħala xi ħaġa li fiha valur monetarju. Is-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi spiss jiġu fornuti lill-utenti finali mhux biss għall-flus, iżda kull ma jmur u b'mod partikolari aktar għall-għoti ta' data personali jew data oħra. Il-kunċett ta' remunerazzjoni jenħtieġ li għalhekk jinkludi sitwazzjonijiet fejn il-fornitur ta' servizz jitlob u l-utent finali konxjament jipprovdi data personali fis-sens tar-Regolament (UE) 2016/679 jew data oħra direttament jew indirettament lill-fornitur. Jenħtieġ li jinkludi wkoll sitwazzjonijiet fejn l-utenti finali jippermettu l-aċċess għall-informazzjoni mingħajr ma ▌ jfornuha b'mod attiv, bħal data personali, inkluż l-indirizz IP, jew informazzjoni oħra ġġenerata awtomatikament, bħal informazzjoni miġbura u trażmessa permezz ta' cookie ▌. F'konformità mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja tal-Unjoni Ewropea (il-Qorti tal-Ġustizzja) dwar l-Artikolu 57 tat-TFUE(19), teżisti remunerazzjoni wkoll fis-sens tat-TFUE jekk il-fornitur tas-servizz jitħallas minn parti terza u mhux minn dak li jirċievi s-servizz. Il-kunċett ta' remunerazzjoni għalhekk jenħtieġ li jkopri wkoll sitwazzjonijiet li fihom l-utent finali jkun espost għal reklamar bħala kondizzjoni biex jinkiseb l-aċċess għas-servizz, jew sitwazzjonijiet li fihom il-fornitur tas-servizz irendi fi flus id-data personali li jkun ġabar ▌taħt ir-Regolament (UE) 2016/679.

(17)  Servizzi tal-komunikazzjonijiet interpersonali huma servizzi li jippermettu skambju interpersonali u interattiv ta' informazzjoni, li jkopri servizzi tradizzjonali bħal telefonati bil-vuċi tradizzjonali bejn żewġ individwi, iżda jinkludi wkoll it-tipi kollha ta' posta elettronika, servizzi ta' messaġġi, jew group chats. Is-servizzi tal-komunikazzjonijiet interpersonali jkopru biss komunikazzjoni bejn numru finit ta' persuni fiżiċi, jiġifieri, mhux potenzjalment mingħajr limitu, li hu determinat minn dak li jibgħat il-komunikazzjoni. Il-komunikazzjonijiet li jinvolvu persuni ġuridiċi jenħtieġ li jaqgħu fi ħdan il-kamp ta' applikazzjoni tad-definizzjoni fejn persuni fiżiċi jaġixxu f'isem dawk il-persuni ġuridiċi jew li jkunu involuti mill-anqas fuq naħa waħda tal-komunikazzjoni. Komunikazzjoni interattivi tinvolvi li s-servizz jippermetti lil dak li jirċievi l-informazzjoni li jwieġeb. Servizzi li ma jissodisfawx dawn ir-rekwiżiti, bħal xandir lineari, vidjow fuq talba, siti tal-internet, netwerks soċjali, bloggijiet, jew skambju ta' informazzjoni bejn il-magni, jenħtieġ li ma jitqisux bħala li huma servizzi tal-komunikazzjonijiet interpersonali. F’ċirkostanzi eċċezzjonali servizz jenħtieġ li ma jitqiesx bħala li huwa servizz tal-komunikazzjonijiet interpersonali jekk il-faċilità ta' komunikazzjoni interpersonali u interattiva hija karatteristika minuri u purament anċillari għal servizz ieħor u għal raġunijiet tekniċi oġġettivi ma jistax jintuża mingħajr dak is-servizz prinċipali, u l-integrazzjoni tiegħu mhix mezz biex tiġi evitata l-applikabbiltà tar-regoli li jirregolaw is-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi. Bħala elementi ta' eżenzjoni mid-definizzjoni, jenħtieġ li t-termini "minuri" u "purament anċillari" jiġu interpretati b'mod ristrett u minn perspettiva oġġettiva tal-utent finali. Karatteristika ta' komunikazzjonijiet interpersonali tista' titqies bħala minuri fejn l-utilità oġġettiva tagħha għal utent finali hija limitata ħafna u fejn fir-realtà bilkemm tintuża mill-utenti finali. Eżempju ta' ▌ karatteristika li tista' titqies bħala li taqa' barra mill-ambitu tad-definizzjoni ta' servizzi tal-komunikazzjonijiet interpersonali tista' tkun, fil-prinċipju, kanal ta' komunikazzjoni f'logħob online, li jiddependi fuq il-karatteristiċi tal-faċilità tal-komunikazzjoni tas-servizz.

(18)  Servizzi tal-komunikazzjonijiet interpersonali li jużaw numri minn pjan tan-numerazzjoni ▌ nazzjonali u internazzjonali jaqbdu ma' riżorsi tan-numerazzjoni assenjati pubblikament. Dawk is-servizzi tal-komunikazzjonijiet interpersonali bbażati fuq in-numri jinkludu kemm is-servizzi li jiġu assenjati numri tal-utenti finali biex tiġi żgurata l-konnettività minn tarf sa tarf u s-servizzi li jippermettu lill-utenti finali jilħqu l-persuni li lilhom tali numri ġew assenjati. Is-sempliċi użu ta' numru bħala identifikatur jenħtieġ li ma jitqiesx li huwa ekwivalenti għall-użu ta' numru ta' konnessjoni ma' numri assenjati pubblikament u għalhekk, fih innifsu, jenħtieġ li ma jitqiesx li huwa suffiċjenti biex servizz jikkwalifika bħala servizz tal-komunikazzjonijiet interpersonali bbażat fuq in-numri. Is-servizzi tal-komunikazzjonijiet interpersonali indipendenti min-numri jenħtieġ li jiġu soġġetti għall-obbligi biss fejn l-interessi pubbliċi jeħtieġu li obbligi regolatorji speċifiċi japplikaw għat-tipi kollha ta' servizzi tal-komunikazzjonijiet, irrispettivament minn jekk dawn jużawx numri għall-forniment tas-servizz tagħhom jew le. Huwa ġġustifikat li s-servizzi tal-komunikazzjonijiet interpersonali bbażati fuq in-numri jitqiesu b'mod differenti, peress li dawn jipparteċipaw f'ekosistema interoperabbli pubblikament assigurata u għalhekk jibbenefikaw minnha.

(19)  Il-punt tat-terminazzjoni tan-netwerk jirrappreżenta konfini għal skopijiet regolatorji bejn il-qafas regolatorju għan-netwerks u servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi u r-regolamentazzjoni ta' tagħmir terminali ta' telekomunikazzjoni. Id-definizzjoni tal-lok tal-punt tat-terminazzjoni tan-netwerk hija r-responsabbiltà tal-awtorità regolatorja nazzjonali. Fid-dawl tal-prattiki tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali, u minħabba l-varjetà ta' topoloġiji fissi u bla fili, il-Korp ta' Regolaturi Ewropej tal-Komunikazzjonijiet Elettroniċi ("BEREC") jenħtieġ li, b'kooperazzjoni mill-qrib mal-Kummissjoni, jadotta linji gwida dwar approċċi komuni għall-identifikazzjoni tal-punt tat-terminazzjoni tan-netwerk, f'konformità ma' din id-Direttiva, f'diversi ċirkostanzi konkreti.

(20)  L-iżviluppi tekniċi jippermettu lill-utenti finali jkollhom aċċess għas-servizzi ta' emerġenza, mhux biss permezz ta' telefonati bil-vuċi iżda wkoll b'servizzi tal-komunikazzjonijiet interpersonali oħrajn. Għaldaqstant, il-kunċett ta' komunikazzjoni ta' emerġenza jenħtieġ li jkopri s-servizzi kollha tal-komunikazzjonijiet interpersonali li jippermettu dan l-aċċess għas-servizzi ta' emerġenza. Dan jibni fuq l-elementi tas-sistema ta' emerġenza li diġà tnaqqxu fil-liġi tal-Unjoni, jiġifieri "ċentru li jwieġeb għas-sejħiet marbutin mas-sikurezza pubblika" ("PSAP") u "PSAP l-aktar adatt" kif definiti fir-Regolament (UE) 2015/758 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill(20), u dwar "servizzi ta' emerġenza" kif definiti fir-Regolament ta' Delega tal-Kummissjoni (UE) Nru 305/2013(21).

(21)  L-awtoritajiet nazzjonali regolatorji u awtoritajiet kompetenti oħra jenħtieġ li jkollhom sett armonizzat ta' miri u prinċipji li jiggwidaw ix-xogħol tagħhom u fejn meħtieġ jenħtieġ li jikkoordinaw l-azzjonijiet tagħhom mal-awtoritajiet tal-Istati Membri l-oħra u mal-BEREC fit-twettiq tal-kompiti tagħhom skont dan il-qafas regolatorju.

(22)  Il-kompiti assenjati lill-awtoritajiet kompetenti minn din id-Direttiva jikkontribwixxu biex jiġu sodisfatti l-politiki usa' fl-oqsma tal-kultura, tal-impjieg, tal-ambjent, tal-koeżjoni soċjali u tal-ippjanar tal-bliet u l-irħula.

(23)  Jenħtieġ li l-qafas regolatorju, barra t-tliet għanijiet primarji eżistenti tal-promozzjoni tal-kompetizzjoni, is-suq intern u l-interessi tal-utent finali, jaħdem għal għan addizzjonali tal-konnettività, artikulat f'termini ta' riżultati: aċċess wiesa' għan-netwerks b'kapaċità kbira ħafna u l-adozzjoni tagħhom għaċ-ċittadini tal-Unjoni u n-negozji kollha tal-Unjoni abbażi ta' prezz u għażla raġonevoli, ▌kompetizzjoni effettiva u ġusta, ▌innovazzjoni miftuħa, ▌użu effiċjenti tal-ispektrum tar-radju, ▌regoli komuni u approċċi regolatorji prevedibbli fis-suq intern u ▌r-regoli speċifiċi għas-settur meħtieġa biex jiġu ssalvagwardjati l-interessi taċ-ċittadini tal-Unjoni. Għall-Istati Membri, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u awtoritajiet kompetenti oħra u l-partijiet konċernati, li l-għan tal-konnettività jirriżulta, minn naħa waħda, li jiġu mmirati n-netwerks u servizzi bl-akbar kapaċità ekonomikament sostenibbli f'qasam partikolari, u, min-naħa l-oħra, li tinkiseb il-koeżjoni territorjali, fis-sens ta' konverġenza fil-kapaċità disponibbli f'oqsma differenti.

(24)  Il-progress biex jinkisbu l-objettivi ġenerali ta' din id-Direttiva jenħtieġ li jkun appoġġat minn sistema robusta ta' valutazzjoni kontinwa u valutazzjoni komparattiva mill-Kummissjoni tal-Istati Membri fir-rigward tad-disponibbiltà ta' netwerks b'kapaċità kbira ħafna fil-muturi soċjoekonomiċi ewlenin kollha, bħall-iskejjel, iċ-ċentri tat-trasport u l-fornituri ewlenin tas-servizzi pubbliċi, u negozji ferm diġitalizzati, tad-disponibbiltà ta' kopertura tal-5G mingħajr interruzzjonijiet għaż-żoni urbani u r-rotot ewlenin tat-trasport terrestri, u tad-disponibbiltà għad-djar kollha f'kull Stat Membru ta' netwerks tal-komunikazzjonijiet elettroniċi li huma kapaċi jipprovdu mill-inqas 100 Mbps, u li jistgħu jittejbu fil-pront għall-veloċitajiet ta' gigabits. Għal dan l-għan, jenħtieġ li l-Kummissjoni tkompli timmonitorja l-prestazzjoni tal-Istati Membri, inkluż, bħala eżempju, b'indiċi li jagħtu sommarju tal-indikaturi rilevanti dwar il-prestazzjoni diġitali tal-Unjoni u jżommu kont tal-evoluzzjoni tal-kompetittività diġitali tal-Istati Membri, bħall-Indiċi tal-Ekonomija u tas-Soċjetà Diġitali, u fejn meħtieġ, tistabbilixxi metodi ġodda u kriterji oġġettivi, konkreti u kwantifikabbli ġodda għall-valutazzjoni komparattiva tal-effikaċja tal-Istati Membri.

(25)  Il-prinċipju li l-Istati Membri jenħtieġ li japplikaw il-liġi tal-Unjoni b'mod teknoloġikament newtrali, jiġifieri li awtorità regolatorja nazzjonali jew awtorità kompetenti oħra jenħtieġ li la jimponu u lanqas jiddiskriminaw favur l-użu ta' xi tip partikolari ta' teknoloġija, ma jżommx milli jittieħdu l-passi xierqa biex jiġu promossi ċerti servizzi speċifiċi meta ikun ġustifikat ħalli jintlaħqu l-għanijiet tal-qafas regolatorju, bħal pereżempju għat-televiżjoni diġitali bħala mezz biex tiżdied l-effiċjenza tal-ispektrum tar-radju. Barra minn jekk, dak il-prinċipju ma tipprekludix milli titqies li ċerti mezzi ta' trażmissjoni għandhom karatteristiċi fiżiċi u arkitettoniċi li jistgħu jkunu superjuri f'termini ta' kwalità tas-servizz, kapaċità, spiża tal-manutenzjoni, effiċjenza fl-enerġija, flessibbiltà tal-ġestjoni, affidabbiltà, robustezza u skalabbiltà, u, fl-aħħar mill-aħħar, prestazzjoni, li jistgħu jiġu riflessi f'azzjonijiet meħuda bil-ħsieb biex jintlaħqu għanijiet regolatorji varji.

(26)  Kemm l-investiment effiċjenti kif ukoll il-kompetizzjoni għandhom ikunu mħeġġa flimkien, sabiex jiżdiedu t-tkabbir ekonomiku, l-innovazzjoni u l-għażla tal-konsumatur.

(27)  Il-kompetizzjoni tista' titħeġġeġ l-aktar permezz ta' livell ekonomikament effiċjenti ta' investiment f'infrastruttura ġdida u effiċjenti kkomplementat mir-regolamentazzjoni kull meta jkun meħtieġ sabiex tinkiseb kompetizzjoni effettiva tas-servizzi bl-imnut. Livell effiċjenti ta' kompetizzjoni msejsa fuq l-infrastruttura huwa kemm fil-fatt bid-duplikazzjoni tal-infrastruttura l-investituri jkunu mistennija b'mod raġonevoli jkollhom qligħ ġust abbażi ta' tbassir raġonevoli rigward l-evoluzzjoni tal-ishma tas-suq.

(28)  Hu meħtieġ li jingħataw inċentivi xierqa għall-investiment f'netwerks ġodda b'kapaċità kbira ħafna li jappoġġaw l-innovazzjoni f'servizzi tal-internet mimlija kontenut u li jsaħħu l-kompetittività internazzjonali tal-Unjoni. Tali netwerks għandhom potenzjal enormi biex iwasslu benefiċċji lill-konsumaturi u lin-negozji fl-Unjoni kollha. Huwa għalhekk kruċjali li jiġi promoss l-investiment sostenibbli fl-iżvilupp ta' dawk in-netwerks ġodda, filwaqt li tiġi salvagwardjata l-kompetizzjoni, peress li għad fadal restrizzjonijiet u ostakli fiżiċi għad-dħul fil-livell ta' infrastruttura, u tiġi mkabbra l-għażla tal-konsumatur permezz ta' prevedibbiltà u konsistenza regolatorji.

(29)  Din id-Direttiva għandha l-għan li progressivament tnaqqas ir-regoli speċifiċi ex ante tas-settur hekk kif tiżviluppa l-kompetizzjoni fis-suq u, finalment, li tiżgura li l-komunikazzjoni elettronika tkun regolata biss mil-liġi dwar il-kompetizzjoni. Meta wieħed iqis li s-swieq għal komunikazzjoni elettronika wrew dinamiċi kompetittivi qawwija fis-snin reċenti, huwa essenzjali li obbligi regolatorji ex ante jiġu imposti ▌biss fejn m'hemm l-ebda kompetizzjoni effettiva u sostenibbli fuq ▌is-swieq ikkonċernati. L-objettiv ta' intervent regolatorju ex ante huwa biex jipproduċi benefiċċji għall-utenti finali billi jagħmel is-swieq tal-imnut effettivament kompetittivi fuq bażi sostenibbli. Jenħtieġ li jiġu imposti obbligi fil-livell tal-bejgħ bl-ingrossa fil-każ li suq bl-imnut wieħed jew aktar x'aktarx ma jsirux effettivament kompetittivi fin-nuqqas ta' dawn l-obbligi. Huwa probabbli li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali, permezz tal-proċess tal-analiżi tas-suq, ikunu gradwalment jistgħu jsibu li s-swieq bl-imnut ikunu kompetittivi anke fin-nuqqas ta' regolamentazzjoni tas-suq bl-ingrossa, speċjalment meta jitqies it-titjib mistenni fl-innovazzjoni u l-kompetizzjoni. F'każ bħal dan, l-awtorità regolatorja nazzjonali jenħtieġ li tikkonkludi li r-regolamentazzjoni ma għadhiex iktar meħtieġa fil-livell bl-ingrossa, u tivvaluta s-suq bl-ingrossa rilevanti korrispondenti bil-ħsieb li tiġi rtirata r-regolamentazzjoni ex ante. Meta tagħmel dan, l-awtorità regolatorja nazzjonali jenħtieġ li tqis kwalunkwe effett ta' lieva bejn is-swieq bl-ingrossa u bl-imnut relatati li jistgħu jeħtieġu t-tneħħija ta' ostakli għad-dħul fil-livell tal-infrastruttura sabiex tiġi żgurata kompetizzjoni fit-tul fil-livell bl-imnut.

(30)  Il-komunikazzjonijiet elettroniċi qed isiru essenzjali għal numru dejjem jikber ta' setturi. L-Internet tal-Oġġetti huwa prova ta' kif it-twassil tas-sinjal tar-radju li jirfdu l-komunikazzjonijiet elettroniċi jkompli jevolvi u jsawwar ir-realtà tas-soċjetà u tan-negozju. Biex jinkiseb l-aħjar benefiċċju minn dawn l-iżviluppi, l-introduzzjoni u l-akkomodazzjoni ta' teknoloġiji u applikazzjonijiet ġodda ta' komunikazzjonijiet bla fili fil-ġestjoni tal-ispektrum tar-radju huma essenzjali. Peress li teknoloġiji u applikazzjonijiet oħra li jiddependu fuq l-ispektrum tar-radju huma ugwalment soġġetti għad-domanda li dejjem qed tikber, u jistgħu jissaħħu permezz tal-integrazzjoni jew kombinazzjoni mal-komunikazzjonijiet elettroniċi, il-ġestjoni tal-ispektrum tar-radju jenħtieġ li tadotta, fejn hu xieraq, approċċ transsettorjali biex tittejjeb l-effiċjenza tal-użu tal-ispektrum tar-radju.

(31)  L-ippjanar strateġiku, il-koordinazzjoni u, fejn xieraq, l-armonizzazzjoni f'livell tal-Unjoni jistgħu jgħinu biex jiġi żgurat li l-utenti tal-ispektrum tar-radju jiksbu l-benefiċċji sħaħ tas-suq intern u li l-interessi tal-Unjoni jkunu jistgħu jiġu difiżi globalment b'mod effettiv. Għal dawk ir-raġunijiet, jenħtieġ li jkun possibbli li jiġu adottati programmi pluriennali dwar il-politika tal-ispektrum tar-radju fejn meħtieġ. L-ewwel tali programm kien ġie stabbilit bid-Deċiżjoni Nru 243/2012/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill(22), li jistabbilixxu l-orjentazzjonijiet u l-objettivi ta' politika għall-ippjanar strateġiku u l-armonizzazzjoni tal-użu tal-ispektrum tar-radju fl-Unjoni. Jenħtieġ li jkun possibbli li dawk l-orjentazzjonijiet u l-objettivi ta' politika jirreferu għad-disponibbiltà u l-użu effiċjenti tal-ispektrum tar-radju meħtieġa għat-twaqqif u t-tħaddim tas-suq intern, skont din id-Direttiva.

(32)  Il-fruntieri nazzjonali huma dejjem iktar irrilevanti biex jiġi determinat l-aħjar użu tal-ispektrum tar-radju. Il-frammentazzjoni indebita fost il-linji ta' politika nazzjonali ▌tirriżulta fi spejjeż ikbar u telf ta' opportunitajiet fis-suq għall-utenti tal-ispektrum tar-radju u tnaqqas ir-ritmu tal-innovazzjoni għad-detriment tal-funzjonament korrett tas-suq intern u bi preġudizzju għall-konsumaturi u għall-ekonomija b'mod ġenerali.

(33)  Id-dispożizzjonijiet dwar il-ġestjoni tal-ispektrum tar-radju ta' din id-Direttiva għandhom ikunu konsistenti mal-ħidma tal-organizzazzjonijiet internazzjonali u reġjonali li jittrattaw ma' ġestjoni tal-ispektrum tar-radju, bħall-Unjoni Internazzjonali tat-Telekomunikazzjoni (ITU) u l-Konferenza Ewropea ta' Amministrazzjonijiet Postali u ta' Telekomunikazzjoni (CEPT), sabiex tiġi żgurata l-ġestjoni u l-armonizzazzjoni effettivi tal-użu tal-ispektrum tar-radju madwar l-Unjoni u bejn l-Istati Membri u membri oħra tal-ITU.

(34)  Skont il-prinċipju tas-separazzjoni tal-funzjonijiet regolatorji u operazzjonali, l-Istati Membri għandhom jiggarantixxu l-indipendenza tal-awtorità nazzjonali regolatorji u awtoritajiet kompetenti oħra bil-ħsieb li jiżguraw l-imparzjalità tad-deċiżjonijiet tagħhom. Il-ħtieġa tal-indipendenza hija mingħajr preġudizzju għall-awtonomija istituzzjonali u l-obbligi kostituzzjonali tal-Istati Membri jew għall-prinċipju ta' newtralità fir-rigward tar-regoli fl-Istati Membri li jirregolaw is-sistema tas-sidien tal-proprjetà preskritta fl-Artikolu 345 tat-TFUE. Jenħtieġ li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u awtoritajiet kompetenti oħra jkunu fil-pussess tar-riżorsi kollha meħtieġa, fir-rigward tan-numru ta' impjegati, kapaċità, u mezzi finanzjarji, għat-twettiq tal-kompiti tagħhom.

(35)  Ċerti kompiti skont id-Direttiva, bħar-regolamentazzjoni ex ante tas-suq, inkluż l-impożizzjoni tal-obbligi għall-aċċess u l-interkonnessjoni, u s-soluzzjoni ta' tilwim bejn l-impriżi huma kompiti li jenħtieġ li jitwettqu biss mill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali, jiġifieri l-korpi li huma indipendenti kemm mis-settur kif ukoll minn kwalunkwe intervent estern jew pressjoni politika. Sakemm ma jkunx previst mod ieħor, jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu jassenjaw kompiti regolatorji oħra previsti f'din id-Direttiva jew lill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jew lil awtorità kompetenti oħra. Matul it-traspożizzjoni, jenħtieġ li l-Istati Membri jippromwovu l-istabbiltà tal-kompetenzi tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali fir-rigward tal-assenjazzjoni tal-kompiti li rriżultat mit-traspożizzjoni tal-qafas regolatorju tal-Unjoni għall-komunikazzjonijiet elettroniċi kif emendat fl-2009, b'mod partikolari dawk relatati mal-kompetizzjoni fis-suq jew mad-dħul fis-suq. Fejn jiġu assenjati kompiti lil awtoritajiet kompetenti oħra, dawk l-awtoritajiet kompetenti l-oħra jenħtieġ li jfittxu l-parir tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali qabel jiddeċiedu. Skont il-prinċipju tal-kooperazzjoni tajba, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u awtoritajiet kompetenti oħra jenħtieġ li jiskambjaw informazzjoni għall-eżerċizzju tal-kompiti tagħhom.

(36)  Din id-Direttiva ma tinkludix dispożizzjonijiet sostantivi dwar l-aċċess għal internet miftuħ jew dwar ir-roaming u hija mingħajr preġudizzju għall-allokazzjoni tal-kompetenzi lill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali fir-Regolament (UE) 531/2012 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill(23) u fir-Regolament (UE) 2015/2120. Madankollu, barra dan, din id-Direttiva tipprevedi li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jkunu kompetenti biex jivvalutaw u jimmonitorjaw mill-qrib l-aċċess għas-suq u l-kwistjonijiet ta' kompetizzjoni li potenzjalment jaffettwaw id-drittijiet tal-utenti finali għal aċċess għal internet miftuħ.

(37)  L-indipendenza tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali ssaħħet fir-reviżjoni tal-qafas regolatorju għall-komunikazzjonijiet elettroniċi kif emendat li tlesta fl-2009 biex tiġi żgurata applikazzjoni iktar effettiva tal-qafas regolatorju u biex tiżdied l-awtorità tagħhom u l-prevedibbiltà tad-deċiżjonijiet tagħhom. Għal dak il-għan kellha ssir dispożizzjoni espressa fil-liġi nazzjonali biex jiġi żgurat li, fl-eżerċizzju tal-kompiti tagħha, l-awtorità regolatorja nazzjonali hi protetta mill-interventi esterni jew pressjoni politika li jistgħu jippreġudikaw l-evalwazzjoni indipendenti tagħha ta' materji li jiġu quddiemha. Din l-influwenza esterna tirrendi l-entità leġislattiva nazzjonali mhux adatta biex taġixxi bħala awtorità regolatorja nazzjonali taħt il-qafas regolatorju. Għal dak il-għan, kellhom , jiġu stabbiliti minn qabel regoli dwar ir-raġunijiet għat-tneħħija mill-kariga tal-kap tal-awtorità regolatorja nazzjonali, sabiex jitneħħa kull dubju raġonevoli dwar in-newtralità ta' dik l-entità u l-kapaċità tagħha li ma tkunx influwenzata minn fatturi esterni. Sabiex jiġu evitati tneħħijiet mill-kariga arbitrarji, membri mneħħija jenħtieġ li jkollhom d-dritt li jitolbu li l-qrati kompetenti jivverifikaw l-eżistenza ta' raġuni valida għat-tneħħija mill-kariga, fost dawk previsti f'din id-Direttiva. Tali tneħħiji mill-kariga jenħtieġ li jkunu marbuta biss mal-kwalifiki personali jew professjonali tal-kap jew il-membru. Huwa importanti li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jkollhom il-baġit tagħhom stess, partikolarment sabiex ikunu jistgħu jirreklutaw għadd suffiċjenti ta' persunal kwalifikat. Biex tiġi żgurata t-trasparenza, dak il-baġit jenħtieġ li jiġi pubblikat kull sena. Fil-limiti tal-baġit tagħhom, jenħtieġ li jkollhom l-awtonomija fil-ġestjoni tar-riżorsi tagħhom, kemm dawk umani kif ukoll finanzjarji. Sabiex tiġi żgurata l-imparzjalità, l-Istati Membri li jibqgħu sidien ta', jew għandhom kontroll tal-impriżi li jikkontribwixxu għal, il-baġit tal-awtorità regolatorja nazzjonali jew awtoritajiet kompetenti oħra permezz ta' imposti amministrattivi, għandhom jiżguraw li hemm separazzjoni strutturali effettiva tal-attivitajiet marbuta mal-eżerċizzju tas-sjieda jew il-kontroll mill-eżerċizzju tal-kontroll fuq il-baġit.

(38)  Hemm bżonn li tissaħħaħ aktar l-indipendenza tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali biex tiġi żgurata l-kapaċità tal-kap u l-membri tagħhom li ma jiġux influwenzati minn pressjoni esterna, billi jingħataw kwalifiki minimi għall-ħatra, u tul ta' żmien minimu għall-mandat tagħhom. Barra minn hekk, sabiex jiġi indirizzat ir-riskju ta' manipulazzjoni tar-regolatur, tiġi żgurata l-kontinwità u tissaħħaħ l-indipendenza, jenħtieġ li l-Istati Membri jikkunsidraw li jillimitaw il-possibbiltà ta' tiġdid tal-mandati tal-kap jew tal-membri tal-bord u jistabbilixxu skema ta' rotazzjoni xierqa għall-bord u l-maniġment superjuri. Din tista' ssir, pereżempju, bil-ħatra tal-ewwel membri tal-korp kolleġġjali għall-perijodi differenti biex il-mandati tagħhom u ta' dawk li jiġu warajhom, ma jiskadux fl-istess waqt.

(39)  L-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jenħtieġ li jkunu responsabbli għal, u jenħtieġ li jkunu meħtieġa jirrappurtaw dwar, il-mod li bih huma jwettqu l-kompiti tagħhom. Normalment, jenħtieġ li dan l-obbligu jieħu l-forma ta' obbligu ta' rappurtar annwali aktar milli talbiet ta' rappurtar ad hoc li, jekk ikunu sproporzjonati, jistgħu jillimitaw l-indipendenza tagħhom jew ifixkluhom fl-eżerċizzju tal-kompiti tagħhom. Fil-fatt, skont il-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja(24), l-obbligi ta' rappurtar estensivi jew mhux kondizzjonali jistgħu jaffettwaw l-indipendenza ta' awtorità b'mod indirett.

(40)  L-Istati Membri jenħtieġ li jinnotifikaw lill-Kummissjoni l-identità tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u awtoritajiet kompetenti oħra. Biex l-awtoritajiet kompetenti jagħtu d-drittijiet ta' passaġġ, jenħtieġ li jkun possibbli li r-rekwiżit ta' notifika jiġi sodisfatt b'referenza għall-punt waħdieni ta' informazzjoni stabbilit skont id-Direttiva 2014/61/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill(25).

(41)  Is-sistema ta' awtorizzazzjoni l-anqas oneruża possibbli għandha tintuża biex tippermetti l-forniment ta' netwerks ta' komunikazzjonijiet elettroniċi u servizzi sabiex tistimula l-iżvilupp ta' servizzi ġodda ta' komunikazzjonijiet u netwerks u servizzi pan-Ewropej ta' komunikazzjonijiet u biex tippermetti li l-fornituri tas-servizzi u l-konsumaturi jibbenefikaw mill-ekonomiji tal-iskala tas-suq intern.

(42)  Il-benefiċċji tas-suq intern lill-fornituri tas-servizz u l-utenti finali jistgħu jinkisbu l-aħjar b'awtorizzazzjoni ġenerali tan-netwerks u tas-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi għajr għas-servizzi tal- komunikazzjonijiet interpersonali indipendenti min-numri, mingħajr ma tkun meħtieġa xi deċiżjoni espliċita jew xi att amministrattiv mill-awtorità regolatorja nazzjonali u billi kull ħtieġa proċedurali tkun limitata għal notifikazzjoni dikjaratorja biss. Fejn l-Istati Membri jeħtieġu notifiki mill-fornituri ta' netwerks jew ta' servizzi ta' komunikazzjonijiet elettroniċi meta jibdew l-attivitajiet tagħhom, jenħtieġ li din in-notifika ma tinvolvix spiża amministrattiva għall-fornituri u tista' ssir disponibbli permezz ta' punt ta' dħul fuq is-sit web tal-awtoritajiet kompetenti. Sabiex jappoġġa l-koordinazzjoni transfruntiera effettiva, speċjalment għall-operaturi pan-Ewropej, jenħtieġ li l-BEREC jistabbilixxi u jżomm bażi tad-data ta' tali notifiki. Jenħtieġ li l-awtoritajiet kompetenti jibagħtu biss notifiki sħaħ lill-BEREC. L-Istati Membri jenħtieġ li bl-ebda mod ma jfixklu l-forniment ta' netwerks u servizzi, inkluż għal raġunijiet ta' inkompletezza f'notifiki.

(43)  Notifikazzjonijiet ▌ jenħtieġ li jinkludu dikjarazzjoni sempliċi tal-intenzjoni tal-fornitur li jibda l-forniment ta' netwerks u servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi. Jenħtieġ li fornitur jintalab biex jikkumplimenta dik id-dikjarazzjoni biss bl-informazzjoni stabbilita f'din id-Direttiva. L-Istati Membri jenħtieġ li ma jimponux rekwiżiti ta' notifika addizzjonali jew separati.

(44)  Kuntrarju għal kategoriji oħra tan-netwerks u s-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi kif definiti f'din id-Direttiva, is-servizzi tal-komunikazzjonijiet interpersonali indipendenti min-numri ma jibbenefikawx mill-użu tar-riżorsi pubbliċi ta' numerazzjoni u ma jipparteċipawx f'ekosistema interoperabbli pubblikament assigurata. Għalhekk mhuwiex xieraq li dawk it-tipi ta' servizzi jiġu soġġetti għar-reġim ta' awtorizzazzjoni ġenerali.

(45)  Meta jagħtu drittijiet ta' użu għall-ispektrum tar-radju, għal riżorsi ta' numerazzjoni jew drittijiet għall-installazzjoni ta' faċilitajiet, l-awtoritajiet kompetenti jenħtieġ li jinfurmaw lill-impriżi li lilhom ikunu taw dawk id-drittijiet dwar il-kondizzjonijiet rilevanti. Jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu jistabbilixxu kondizzjonijiet għall-użu ta' spektrum tar-radju fi drittijiet individwali tal-użu jew fl-awtorizzazzjonijiet ġenerali.

(46)  L-awtorizzazzjonijiet ġenerali jenħtieġ li jkun fihom biss kondizzjonijiet li huma speċifiċi għas-settur tal-komunikazzjonijiet elettroniċi. Jenħtieġ li ma jkunux soġġetti għal kondizzjonijiet li diġà jkunu applikabbli permezz ta' xi liġi nazzjonali eżistenti oħra, b'mod partikulari rigward il-protezzjoni tal-konsumaturi, li mhix speċifika għas-settur tal-komunikazzjonijiet. Pereżempju, jenħtieġ li l-awtoritajiet kompetenti jkunu jistgħu jinfurmaw ▌lill-impriżi dwar rekwiżiti ambjentali applikabbli, u dwar rekwiżiti tal-ippjanar tal-ibliet u l-kampanja. Il-kondizzjonijiet imposti taħt l-awtorizzazzjoni ġenerali ma jaffettwawx id-determinazzjoni tal-liġi applikabbli skont ir-Regolament (KE) Nru 593/2008 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill(26).

(47)  Il-kondizzjonijiet li jistgħu jiżdiedu mal-awtorizzazzjonijiet ġenerali jenħtieġ li jkopru kondizzjonijiet speċifiċi li jirregolaw l-aċċessibbiltà għall-utenti finali b'diżabbiltà u l-ħtieġa tal-awtoritajiet pubbliċi u tas-servizzi ta' emerġenza li jikkomunikaw bejniethom u mal-pubbliku ġenerali qabel, matul u wara diżastri serji.

(48)  Huwa meħtieġ li jiġu inklużi d-drittijiet u l-obbligi ta' impriżi taħt awtorizzazzjonijiet ġenerali espliċitament f'dawk l-awtorizzazzjonijiet sabiex jiġu żgurati kondizzjonijiet ugwali mal-Unjoni kollha u biex jiġi faċilitat in-negozjar transfruntier ta' interkonnessjoni ta' netwerks pubbliċi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi.

(49)  Awtorizzazzjonijiet ġenerali jagħtu dritt lill-impriżi li jipprovdu netwerks u servizzi ta' komunikazzjonijiet elettroniċi għall-pubbliku li jinnegozjaw l-interkonnessjoni bil-kondizzjonijiet ta' din id-Direttiva. L-impriżi li jipprovdu netwerks u servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi barra minn dawk għall-pubbliku jistgħu jinnegozjaw interkonnessjoni fuq termini kummerċjali.

(50)  Jenħtieġ li, meta jehmżu l-kondizzjonijiet mal-awtorizzazzjonijiet ġenerali u japplikaw it-tariffi amministrattivi, l-awtoritajiet kompetenti jieħdu kont debitu tas-sitwazzjonijiet li fihom in-netwerks jew is-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi huma pprovduti minn persuni fiżiċi mingħajr skop ta' qligħ. Fil-każ ta' netwerks u servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi mhux fornuti lill-pubbliku huwa xieraq li, jekk jiġu imposti kondizzjonijiet, dawn ikunu anqas u aktar ħfief minn dawk ġustifikati għan-netwerks u s-servizzi ta' komunikazzjonijiet elettroniċi fornuti lill-pubbliku.

(51)  L-obbligi speċifiċi imposti fuq impriżi li jipprovdu netwerks tal-komunikazzjonijiet elettroniċi u servizzi ta' komunikazzjonijiet elettroniċi skont il-liġi tal-Unjoni minħabba li huma ddeżinjati bħala li għandhom saħħa sinifikanti fis-suq kif definita f'din id-Direttiva jenħtieġ li jiġu imposti separatament mid-drittijiet u obbligi ġenerali taħt l-awtorizzazzjoni ġenerali.

(52)  Huwa possibbli li impriżi li jipprovdu netwerks u servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi jeħtieġu konferma tad-drittijiet tagħhom taħt l-awtorizzazzjoni ġenerali fir-rigward tal-interkonnessjoni u d-drittijiet ta' passaġġ, b'mod partikolari biex jiġu faċilitati n-negozjati ma' livelli oħra ta' gvern reġjonali jew lokali jew ma' fornituri ta' servizz fi Stati Membri oħra. Għal dak il-għan, jenħtieġ li l-awtoritajiet kompetenti jipprovdu dikjarazzjonijiet lill-impriżi jew fuq talba jew alternattivament bħala tweġiba awtomatika għal notifikazzjoni taħt l-awtorizzazzjoni ġenerali. Jenħtieġ li dawk id-dikjarazzjonijiet ma jikkostitwixxux weħidhom jedd għal drittijiet u jenħtieġ li lanqas ma jiddependu fuq dikjarazzjoni kwalunkwe drittijiet taħt l-awtorizzazzjoni ġenerali, drittijiet ta' użu jew l-eżerċizzju ta' dawk id-drittijiet.

(53)  Jenħtieġ li tkun possibbli l-impożizzjoni ta' ħlasijiet amministrattivi fuq impriżi li jipprovdu servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi sabiex jiffinanzjaw l-attivitajiet tal-awtorità regolatorja nazzjonali jew awtorità kompetenti oħra fl-amministrazzjoni tas-sistema ta' awtorizzazzjoni ġenerali u l-għoti ta' drittijiet ta' użu. Tali ħlasijiet għandhom ikunu limitati li jkopru n-nefqa amministrattiva attwali għal dawk l-attivitajiet. Għal dak il-għan, jenħtieġ li tkun żgurata t-trasparenza fid-dħul u n-nefqa tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u awtoritajiet kompetenti oħra permezz ta' rapportar ta' kull sena dwar is-somma totali ta' ħlasijiet miġbura u l-ispejjeż amministrattivi mġarrba, biex l-impriżi jkunu jistgħu jivverifikaw li dawn jibbilanċjaw.

(54)  Is-sistemi għall-ħlasijiet amministrattivi jenħtieġ li ma joħolqux tgħawwiġ tal-kompetizzjoni jew joħolqu xkiel għad-dħul fis-suq. Sistema ta' awtorizzazzjoni ġenerali tagħmilha impossibbli li l-ispejjeż amministrattivi u b'hekk il-ħlasijiet jiġu attribwiti lil impriżi individwali, ħlief għall-għoti tad-drittijiet tal-użu ta' riżorsi ta' numerazzjoni, spektrum tar-radju u għad-drittijiet biex jiġu installati faċilitajiet. Kwalunkwe ħlas amministrattiv applikabbli jenħtieġ li jkun konformi mal-prinċipji ta' sistema ġenerali ta' awtorizzazzjoni. Eżempju ta' alternattiva ġusta, sempliċi u trasparenti għal dawk il-kriterji ta' attribuzzjoni tal-ħlasijiet tista' tkun formula ta' distribuzzjoni relatata mal-qligħ fuq il-bejgħ. Fejn il-ħlasijiet amministrattivi jkun baxxi ħafna, ħlasijiet b'rata fissa, jew ħlasijiet li jikkombinaw bażi ta' rata fissa mal-element relatat mal-qligħ fuq il-bejgħ tista' wkoll tkun adatta. Sa fejn is-sistema ta' awtorizzazzjoni ġenerali testendi għall-impriżi b'ishma żgħar mis-suq, bħal fornituri ta' netwerks ibbażati fil-komunità, jew għal fornituri ta' servizzi li l-mudell tan-negozju tagħhom jiġġenera dħul limitat ħafna anke fil-każ ta' penetrazzjoni sinifikanti fis-suq f'termini ta' volumi, jenħtieġ li l-Istati Membri jivvalutaw l-possibbiltà li jiġi stabbilit limitu de minimis xieraq għall-impożizzjoni ta' imposti amministrattivi.

(55)  L-Istati Membri jistgħu jkunu meħtieġa li jemendaw id-drittijiet, kondizzjonijiet, proċeduri, ħlasijiet u tariffi li jirrelataw mal-awtorizzazzjonijiet ġenerali u d-drittijiet ta' użu fejn dan ikun oġġettivament ġustifikat. Tali emendi proposti jenħtieġ li jiġu debitament notifikati lill-partijiet kollha interessati fi żmien biżżejjed, li jagħtihom opportunità adegwata li jagħtu l-opinjoni tagħhom. Jenħtieġ li jiġu evitati ▌proċeduri mhux meħtieġa f'każ ta' emendi żgħar fid-drittijiet eżistenti biex jiġu installati faċilitajiet jew drittijiet ta' użu għall-ispektrum tar-radju jew għar-riżorsi ta' numerazzjoni meta tali emendi ma jkollhomx impatt fuq l-interessi tal-partijiet terzi. ▌Emendi żgħar għad-drittijiet u l-obbligi huma emendi li jkunu prinċipalment amministrattivi, li ma jbiddlux in-natura sostanzjali tal-awtorizzazzjonijiet ġenerali u tad-drittijiet individwali tal-użu u għaldaqstant ma jistgħux jiġġeneraw kwalunkwe vantaġġ kompetittiv fuq impriżi oħra.

(56)  B'kont meħud tal-importanza li tiġi żgurata ċ-ċertezza legali u biex tiġi promossa l-prevedibbiltà regolatorja biex ikun hemm ambjent sikur għall-investimenti, b'mod partikolari għal komunikazzjonijiet broadband ġodda bla fili, kwalunkwe restrizzjoni jew irtirar ta' kwalunkwe dritt eżistenti ta' użu għall-ispektrum tar-radju jew għal riżorsi ta' numerazzjoni jew dritt biex jiġu installati faċilitajiet jenħtieġ li jkunu soġġetti għal ġustifikazzjonijiet u proċeduri prevedibbli u trasparenti. Għalhekk, jistgħu jiġu imposti rekwiżiti jew mekkaniżmu ta' notifika aktar stretti b'mod partikolari fejn id-drittijiet tal-użu jkunu ġew assenjati skont proċeduri kompetittivi jew komparattivi u fil-każ ta' baned tal-ispektrum armonizzat tar-radju li għandhom jintużaw għas-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi bil-broadband bla fili ('servizzi ta' broadband bla fili'). Il-ġustifikazzjonijiet li jirreferu għall-użu effiċjenti u effettiv tal-ispektrum tar-radju u l-evoluzzjoni teknoloġika jkunu jistgħu jiddependu fuq miżuri ta' implimentazzjoni teknika adottati taħt id-Deċiżjoni Nru 676/2002/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill(27). Barra minn hekk, għajr għal meta l-emendi proposti jkunu żgħar, fejn ikun meħtieġ li l-awtorizzazzjonijiet ġenerali u d-drittijiet individwali tal-użu għall-ispektrum tar-radju jiġu ristretti, irtirati jew emendati mingħajr il-kunsens tad-detentur tad-dritt, dan jista' jseħħ wara konsultazzjoni mal-partijiet interessati. Minħabba li r-restrizzjoni jew l-irtirar ta' awtorizzazzjonijiet ġenerali jew ta' drittijiet jista' jkollhom konsegwenzi sinifikanti għad-detenturi tagħhom, jenħtieġ li l-awtoritajiet kompetenti jagħtu attenzjoni partikolari u jivvalutaw minn qabel il-ħsara potenzjali li tali miżuri jistgħu jikkawżaw qabel ma jadottaw tali miżuri.

(57)  L-awtoritajiet nazzjonali regolatorji ▌, awtoritajiet kompetenti oħra u l-BEREC għandhom il-ħtieġa li jiġbru informazzjoni mill-parteċipanti fis-suq għat-twettiq tal-kompiti tagħhom b'mod effettiv, inkluża l-valutazzjoni tal-konformità tat-termini u l-kondizzjonijiet ġenerali ma' din id-Direttiva mingħajr is-sospensjoni tal-applikabbiltà ta' dawk it-termini u kondizzjonijiet matul il-valutazzjoni. Eċċezzjonalment jista' jkun meħtieġ ukoll li tinġabar informazzjoni minn impriżi oħra attivi fis-setturi li huma marbuta mill-qrib mas-settur tas-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, bħal fornituri tal-kontenut, li jkollhom informazzjoni li tista' tkun meħtieġa biex jwettqu l-kompiti tagħhom skont il-liġi tal-Unjoni. Jaf ikun meħtieġ ukoll li tinġabar tali informazzjoni f'isem il-Kummissjoni▌, biex din tkun tista' tissodisfa l-obbligi rispettivi tagħha taħt il-liġi tal-Unjoni. Il-talbiet għall-informazzjoni għandhom ikunu proporzjonati u ma għandhomx jimponu piż żejjed fuq l-impriżi. Jenħtieġ li l-informazzjoni miġbura mill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u awtoritajiet kompetenti oħra tkun pubblikament disponibbli, ħlief sal-limitu li tkun kunfidenzjali skont ir-regoli nazzjonali dwar l-aċċess pubbliku għall-informazzjoni u bla ħsara għar-regoli tal-Unjoni u r-regoli nazzjonali dwar il-kunfidenzjalità kummerċjali.

(58)  Sabiex jiġi żgurat li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jwettqu l-kompiti regolatorji tagħhom b'mod effettiv, id-data li jiġbru jenħtieġ li tinkludi data ta' kontabbiltà tas-swieq tal-bejgħ bl-imnut u li jkunu assoċjati ma' swieq li jfornu fi kwantitajiet kbar għall-bejgħ bl-ingrossa fejn impriża tkun iddeżinjata bħala li għandha saħħa sinifikanti fis-suq u għalhekk ikunu regolati mill-awtorità regolatorja nazzjonali. Id-data jenħtieġ li tinkludi wkoll data li tippermetti lill-awtorità regolatorja nazzjonali li tevalwa il-konformità mal-kondizzjonijiet mehmuża mad-drittijiet ta' użu, l-impatt possibbli mit-titjib jew mill-bidliet li jkunu ppjanati fit-topoloġija tan-netwerks fuq l-iżvilupp tal-kompetizzjoni jew fuq il-prodotti fi kwantità kbira li jsiru disponibbli għall-partijiet l-oħra. L-informazzjoni dwar il-konformità mal-obbligi ta' kopertura marbutin mad-drittijiet tal-użu għall-ispektrum tar-radju hija kruċjali biex tiġi żgurata l-kompletezza tal-istħarriġ ġeografiku tal-introduzzjoni tan-netwerk ▌. F'dan ir-rigward, l-awtorità kompetenti jenħtieġ li tkun tista titlob li l-informazzjoni tiġi pprovduta fuq livell lokali diżaggregat b'granularità adegwata biex jitwettaq stħarriġ ġeografiku tan-netwerks.

(59)  Sabiex jittaffa l-piż tal-obbligi tar-rappurtar u tal-informazzjoni għall-fornituri tan-netwerks u tas-servizzi u għall-awtorità kompetenti kkonċernata, dawn l-obbligi jenħtieġ li jkunu proporzjonati, ġustifikati oġġettivament u limitati strettament għal dak li jkun strettament meħtieġ. B'mod partikolari, jenħtieġ li jiġu evitati d-duplikazzjoni tat-talbiet għall-informazzjoni mill-awtorità kompetenti u mill-BEREC u l-prova sistematika u regolari tal-konformità mal-kondizzjonijiet kollha taħt awtorizzazzjoni ġenerali jew dritt tal-użu. L-impriżi jenħtieġ li jkunu konxji dwar l-użu intenzjonat tal-informazzjoni mitluba. L-għoti tal-informazzjoni jenħtieġ li ma jkunx kondizzjoni għall-aċċess tas-suq. Għal għanijiet ta' statistika, tista' tkun meħtieġa notifikazzjoni mill-fornituri ta' netwerks jew servizzi ta' komunikazzjonijiet elettroniċi meta dawn jieqfu mill-attivitajiet tagħhom.

(60)  L-obbligi tal-Istati Membri li jipprovdu informazzjoni għad-difiża tal-interessi tal-Unjoni taħt ftehimiet internazzjonali kif ukoll l-obbligi ta' rapportar taħt liġi li ma tkunx speċifika għas-settur tal-komunikazzjonijiet elettroniċi bħal-liġi tal-kompetizzjoni jenħtieġ li ma jiġux affettwati.

(61)  Jenħtieġ li jkun possibbli l-iskambju ta' informazzjoni meqjusa bħala kunfidenzjali minn awtorità kompetenti, skont regoli tal-Unjoni u dawk nazzjonali dwar il-kunfidenzjalità kummerċjali u dwar il-protezzjoni tad-data personali, mal-Kummissjoni, mal-BEREC u ma' kwalunkwe awtorità oħra fejn tali skambju jkun meħtieġ għall-applikazzjoni tal-liġi nazzjonali li tittrasponi din id-Direttiva. Jenħtieġ li l-informazzjoni skambjata tkun limitata għal dak li huwa rilevanti u proporzjonat għall-għan ta' tali skambju.

(62)  In-netwerks broadband tal-komunikazzjonijiet elettroniċi qed isiru dejjem aktar differenti f'termini ta' teknoloġija, topoloġija, mezz użat u sjieda. Għalhekk, l-intervent regolatorju għandu jistrieħ fuq informazzjoni dettaljata ▌dwar it-tifrix tan-netwerk sabiex ikun effettiv u biex jiġu mmirati l-oqsma fejn ikun meħtieġ. Dik l-informazzjoni hija essenzjali għall-iskop li tippromwovi l-investiment, iżżid il-konnettività madwar l-Unjoni u tipprovdi informazzjoni lill-awtoritajiet rilevanti kollha u liċ-ċittadini. Jenħtieġ li tinkludi stħarriġ li jirrigwarda kemm l-introduzzjoni ta' netwerks ta' kapaċità għolja ħafna, kif ukoll titjib jew estensjonijiet sinifikanti tar-ram eżistenti jew netwerks oħra li jistgħu ma jaqblux mal-karatteristiċi tal-prestazzjoni ta' netwerks b'kapaċità kbira ħafna f'kull aspett, bħal pereżempju, it-tifrix tal-fibra sal-kabinett akkoppjat ma' teknoloġiji oħra attivi bħall-vectoring. It-tbassir rilevanti jenħtieġ li jikkonċerna perijodi sa massimu ta' tliet snin. Il-livell ta' dettall u granularità territorjali tal-informazzjoni li l-awtoritajiet kompetenti jenħtieġ li jiġbru jenħtieġ li jiġi ggwidat mill-objettiv regolatorju speċifiku, u jenħtieġ li jkun adegwat għal-iskopijiet regolatorji li l-informazzjoni sservi. Għalhekk, id-daqs tal-unità territorjali ser ivarja wkoll bejn l-Istati Membri, skont il-ħtiġijiet regolatorji fiċ-ċirkostanzi nazzjonali speċifiċi, u skont id-disponibbiltà tad-data lokali. Mhux probabbli li l-livell 3 fil-Klassifikazzjoni Komuni ta' Unitajiet Territorjali għall-Istatistika (NUTS) ikun unità territorjali żgħira biżżejjed f'ħafna miċ-ċirkostanzi. L-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u awtoritajiet kompetenti oħra jenħtieġ li jimxu skont il-linji gwida tal-BEREC dwar l-aħjar prattika biex iwettqu dan il-kompitu, u dawn il-linji gwida ser ikunu jistgħu jserrħu fuq l-esperjenza eżistenti tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u/jew awtoritajiet kompetenti oħra fit-twettiq tal-istħarriġ ġeografiku tat-tifrix tan-netwerks. Mingħajr preġudizzju għar-rekwiżiti ta' kunfidenzjalità kummerċjali, l-awtoritajiet kompetenti jenħtieġ li, fejn l-informazzjoni ma tkunx diġà disponibbli fis-suq, jagħmlu d-data aċċessibbli direttament f'format miftuħ skont id-Direttiva 2003/98/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill(28) u mingħajr restrizzjonijiet fuq l-użu mill-ġdid tal-informazzjoni miġbura minn dan l-istħarriġ u jenħtieġ li jagħmlu l-għodod disponibbli lill-utenti finali fir-rigward tal-kwalità tas-servizz sabiex jikkontribwixxu għat-titjib tal-għarfien tagħhom dwar is-servizzi disponibbli ta' konnettività. Fil-ġbir ta' kwalunkwe parti minn dik l-informazzjoni, l-awtoritajiet ikkonċernati kollha jenħtieġ li jirrispettaw il-prinċipju ta’ kunfidenzjalità, u jenħtieġ li jevitaw li joħolqu xi żvantaġġ kompetittiv għal xi impriża.

(63)  It-tnaqqis fid-distakk diġitali fl-Unjoni huwa essenzjali biex jippermetti li ċ-ċittadini kollha tal-Unjoni ikollhom aċċess għal servizzi tal-internet u servizzi diġitali. Għal dak l-għan, fil-każ ta' żoni speċifiċi u ▌definiti sew, l-awtoritajiet rilevanti jenħtieġ li jkollhom il-possibbiltà li jistiednu lill-impriżi u l-awtoritajiet pubbliċi jiddikjaraw l-intenzjoni tagħhom li jintroduċu netwerks b'kapaċità kbira ħafna f'dawn iż-żoni, biex b'hekk jippermettulhom biżżejjed żmien biex jagħtu rispons meqjus bir-reqqa. Jenħtieġ li l-informazzjoni inkluża fit-tbassir tirrifletti l-prospetti ekonomiċi tas-settur tan-netwerks tal-komunikazzjonijiet elettroniċi u l-intenzjonijiet tal-investiment tal-impriżi fil-mument meta tkun qed tinġabar id-data, biex tkun tista' tiġi identifikata l-konnettività disponibbli f'żoni differenti. Fejn impriża jew awtorità pubblika tiddikjara l-intenzjoni li tiġi introdotta f'żona, jenħtieġ li l-awtorità regolatorja nazzjonali jew awtorità kompetenti oħra tkun tista' titlob lil impriżi oħra u awtoritajiet pubbliċi oħra jiddikjaraw jekk għandhomx l-intenzjoni li jintroduċu netwerks b'kapaċità kbira ħafna, jew itejbu jew jestendu b'mod sinifikanti n-netwerk tagħhom għal prestazzjoni ta' veloċitajiet ta' download ta' mill-inqas 100 Mbps f'din iż-żona. Dik il-proċedura ser toħloq trasparenza għall-impriżi u l-awtoritajiet pubbliċi li jkunu esprimew l-interess tagħhom li jiġu introdotti f'din iż-żona, sabiex, meta jfasslu l-pjanijiet ta' negozju tagħhom, huma jkunu jistgħu jivvalutaw il-kompetizzjoni li x'aktarx jiffaċċjaw minn netwerks oħra. L-effett pożittiv ta' din it-trasparenza jiddependi fuq tweġibiet sinċiera u bona fide mill-parteċipanti fis-suq.

(64)   Waqt li l-parteċipanti fis-suq jistgħu jibdlu l-pjanijiet ta' introduzzjoni tagħhom għal raġunijiet imprevisti, oġġettivi u ġustifikabbli, l-awtoritajiet kompetenti jenħtieġ li jintervjenu, inkluż jekk il-finanzjament pubbliku huwa affettwat, u, fejn xieraq, jimponu penali jekk impriża jew awtorità pubblika, konsapevolment jew minħabba negliġenza serja, tkun tathom informazzjoni qarrieqa, żbaljata jew mhux sħiħa. Għal raġunijiet tad-dispożizzjonijiet rilevanti dwar il-penali, jenħtieġ li n-negliġenza serja tirreferi għal sitwazzjoni fejn impriża jew awtorità pubblika tagħti informazzjoni qarrieqa, żbaljata jew mhux sħiħa minħabba aġir jew organizzazzjoni interna tagħha li taqa’ b’mod sinifikanti taħt id-diliġenza dovuta fir-rigward tal-informazzjoni mogħtija. Jenħtieġ li n-negliġenza serja ma titlobx li l-impriża jew l-awtorità pubblika tkun taf li l-informazzjoni mogħtija hija qarrieqa, żbaljata jew mhux sħiħa, iżda, pjuttost, li kienet tkun taf li kieku hija aġixxiet jew kienet organizzata bid-diliġenza dovuta. Huwa importanti li l-penali jkunu dissważivi biżżejjed fid-dawl tal-impatt negattiv fuq il-kompetizzjoni u fuq il-proġetti ffinanzjati pubblikament. Jenħtieġ li d-dispożizzjonijiet fuq penali jkunu mingħajr preġudizzju għal kwalunkwe drittijiet li jintalab kumpens għal danni skont il-liġi nazzjonali.

(65)  Fl-interess ta' kondizzjonijiet ta' investiment prevedibbli, jenħtieġ li l-awtoritajiet kompetenti jkunu jistgħu jikkondividu l-informazzjoni mal-impriżi u l-awtoritajiet pubbliċi li jesprimu interess fl-introduzzjoni ta' netwerks b'kapaċità kbira ħafna dwar jekk tipi oħra ta' titjib fin-netwerk, inkluż dawk ta' inqas mill-veloċità ta' download ta' 100 Mbps, ikunux preżenti jew previsti fiż-żona inkwistjoni.

(66)  Huwa importanti li l-awtoritajiet nazzjonali regolatorji u awtoritajiet kompetenti oħra jikkonsultaw mal-partijiet kollha interessati dwar id-deċiżjonijiet proposti, jagħtuhom żmien biżżejjed għall-kumplessità tas-suġġett biex jipprovdu l-kummenti tagħhom , waqt li jingħata kont tal-kummenti tagħhom qabel ma tiġi adottata deċiżjoni finali. Sabiex jiġi żgurat li deċiżjonijiet f'livell nazzjonali ma jkollhomx effetti kuntrarji fuq il-funzjonament tas-suq intern jew miri oħra tat-TFUE, jenħtieġ ukoll li l-awtoritajiet nazzjonali regolatorji jinnotifikaw ċerti abbozzi ta' deċiżjonijiet lill-Kummissjoni u lill-awtoritajiet nazzjonali regolatorji oħra biex jagħtuhom l-opportunità li jikkummentaw. Huwa xieraq li l-awtoritajiet kompetenti jikkonsultaw mal-partijiet interessati fil-każijiet definiti f'din id-Direttiva dwar l-abbozzi kollha tal-miżuri li jkollhom effett fuq il-kummerċ bejn l-Istati Membri.

(67)  Fil-kuntest ta' ambjent kompetittiv, jenħtieġ li jittieħed kont tal-fehmiet tal-partijiet interessati, inklużi utenti u konsumaturi. Sabiex jiġu indirizzati kif jixraq l-interessi taċ-ċittadini, l-Istati Membri jenħtieġ li jimplimentaw mekkaniżmu ta' konsultazzjoni xieraq. Tali mekkaniżmu jista' jieħu l-forma ta' entità li, indipendentement mill-awtorità regolatorja nazzjonali u mill-fornituri tas-servizzi, twettaq riċerka dwar kwistjonijiet relatati mal-konsumatur, bħall-imġiba tal-konsumaturi u mekkaniżmi għall-bdil minn fornitur għal ieħor, u li topera b'mod trasparenti u tikkontribwixxi għall-mekkaniżmi eżistenti għall-konsultazzjonijiet mal-partijiet interessati. Barra minn dan, jista' jiġi stabbilit mekkaniżmu għall-iskop li jippermetti kooperazzjoni xierqa dwar kwistjonijiet relatati mal-promozzjoni ta' kontenut legali. Madankollu, jenħtieġ li kwalunkwe proċedura ta' kooperazzjoni maqbula skont tali mekkaniżmu ma tippermettix sorveljanza sistematika tal-użu tal-internet.

(68)  ▌Il-proċeduri ta' riżoluzzjoni ta' tilwim barra mill-qorti jistgħu jikkostitwixxu mod rapidu u kosteffiċjenti biex l-utenti finali jinfurzaw id-drittijiet tagħhom, b'mod partikolari għall-konsumaturi u intrapriżi mikro u intrapriżi żgħar kif definiti fl-Anness tar-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2003/361/KE(29). Jenħtieġ li l-Istati Membri jippermettu lill-awtorità regolatorja nazzjonali jew awtorità kompetenti oħra li tkun responsabbli li tittratta drittijiet ta' utenti finali, jew għall-inqas lil korp indipendenti wieħed bi prova ta' għarfien espert li jagħmel dan, biex jaġixxu bħala entità alternattiva ta' riżoluzzjoni ta' tilwim. Jenħtieġ li fir-rigward ta' tali riżoluzzjonijiet ta' tilwim, dawk l-awtoritajiet ma jkunux soġġetti għal kwalunkwe struzzjoni. Peress li ħafna Stati Membri stabbilixxew proċeduri ta' soluzzjoni tat-tilwim ukoll għal utenti finali barra milli għal konsumaturi, li għalihom id-Direttiva 2013/11/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill(30) ma tapplikax, hu raġonevoli li tinżamm l-proċedura ta' soluzzjoni tat-tilwim speċifika għas-settur kemm għal konsumaturi kif ukoll, fejn l-Istati Membri jestenduha, għal utenti finali oħrajn, b'mod partikolari għal intrapriżi mikro u intrapriżi żgħar. Fir-rigward ta' soluzzjoni ta' tilwim barra mill-qorti, jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu jżommu jew jintroduċu regoli li jmorru lil hinn minn dawk stabbiliti bid-Direttiva 2013/11/UE sabiex jiżguraw livell ogħla ta' protezzjoni tal-konsumatur.

(69)  Fil-każ ta' tilwim bejn żewġ impriżi fl-istess Stat Membru f'żona koperta b'din id-Direttiva, pereżempju li tirrelata ma' obbligi għall-aċċess jew interkonnessjoni jew mal-mezzi tat-trasferimenti tal-listi tal-utenti finali, il-parti milquta li tkun innegozjat bona fide iżda li naqset li tilħaq ftehim jenħtieġ li tkun tista' titlob lill-awtorità regolatorja nazzjonali biex issolvi t-tilwim. L-awtoritajiet nazzjonali regolatorji jenħtieġ li jkunu jistgħu jimponu soluzzjoni fuq il-partijiet. L-intervent ta' awtorità nazzjonali regolatorja fis-soluzzjoni ta' tilwim bejn fornituri ta' netwerks jew servizzi ta' komunikazzjonijiet elettroniċi jew faċilitajiet assoċjati fi Stat Membru jenħtieġ li jipprova jassigura l-konformità mal-obbligi li jirriżultaw minn din id-Direttiva.

(70)  B'żieda mad-drittijiet ta' rikors mogħtija taħt il-liġi tal-Unjoni jew nazzjonali, hemm il-ħtieġa ta' proċedura sempliċi li għandha tinbeda fuq it-talba ta' xi wieħed mill-partijiet fit-tilwim, biex jiġu riżolti tilwim bejn il-fruntieri bejn impriżi li jipprovdu, jew awtorizzati li jipprovdu, netwerks jew servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi fi Stati Membri differenti.

(71)  Kompitu importanti assenjat lill-BEREC huwa li fejn ikun xieraq huwa jadotta opinjonijiet fir-rigward ta' tilwim transfruntier. L-awtoritajiet regolatorji nazzjonali għalhekk jenħtieġ li jirriflettu bis-sħiħ kwalunkwe opinjoni ppreżentata mill-BEREC fil-miżuri tagħhom li jimponu xi obbligu fuq impriża jew inkella isolvu t-tilwim f'dawn il-każijiet.

(72)  In-nuqqas ta' koordinazzjoni bejn l-Istati Membri meta jorganizzaw l-użu tal-ispektrum tar-radju fit-territorju tagħhom jista', jekk ma jkunx hemm soluzzjoni dwaru permezz ta' negozjati bilaterali bejn l-Istati Membri, joħloq kwistjonijiet ta' interferenza fuq skala kbira b'impatt serju fuq l-iżvilupp tas-Suq Uniku Diġitali. L-Istati Membri jenħtieġ li jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa biex jevitaw l-interferenza transfruntiera u dannuża bejniethom. Jenħtieġ li l-Grupp għall-Politika dwar l-Ispektrum tar-Radju (RSPG) stabbilit mid-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2002/622/KE(31) jingħata l-kompitu li jsostni l-koordinazzjoni transfruntiera neċessarja u jkun il-forum magħżul għas-soluzzjoni ta' tilwim bejn l-Istati Membri dwar kwistjonijiet transfruntieri. Abbażi ta' soluzzjoni proposta mill-RSPG, f'ċerti ċirkostanzi jkun hemm bżonn ta' miżura ta' implimentazzjoni biex tiġi riżolta interferenza transfruntiera b'mod definittiv jew biex tiġi inforzata, taħt il-liġi tal-Unjoni, soluzzjoni kkoordinata maqbula f'negozjati bilaterali minn żewġ Stati Membri jew diversi minnhom. In-nuqqas ta' koordinazzjoni bejn Stati Membri u pajjiżi ġirien tal-Unjoni jista' wkoll joħloq kwistjonijiet ta' interferenza fuq skala kbira. L-Istati Membri jenħtieġ li jieħdu l-miżuri kollha xierqa biex jevitaw l-interferenza transfruntiera u dannuża mal-pajjiżi ġirien tal-Unjoni u jikkooperaw ma' xulxin għal dan l-għan. Fuq talba mill-Istati Membri affettwati minn interferenzi transfruntieri minn pajjiżi terzi, jenħtieġ li l-Unjoni tagħti l-appoġġ sħiħ tagħha lil dawk l-Istati Membri.

(73)  L-RSPG huwa grupp konsultattiv ta' livell għoli li nħoloq mill-Kummissjoni permezz tad-Deċiżjoni 2002/622/KE biex jikkontribwixxi għall-iżvilupp tas-suq intern u biex jappoġġa l-iżvilupp ta' politika tal-ispektrum tar-radju fil-livell tal-Unjoni, filwaqt li jitqiesu l-kunsiderazzjonijiet ekonomiċi, politiċi, kulturali, strateġiċi, tas-saħħa u soċjali, kif ukoll il-parametri tekniċi. Jenħtieġ li jkun magħmul mill-kapijiet tal-korpi li għandhom responsabilità politika ġenerali tal-politika strateġika tal-ispektrum tar-radju. Jenħtieġ li jgħin u jagħti pariri lill-Kummissjoni fir-rigward tal-politika tal-ispektrum tar-radju. Dan jenħtieġ li jkompli jżid il-viżibbiltà tal-politika tal-ispektrum tar-radju f'diversi oqsma tal-politika tal-Unjoni u jgħin biex tiġi żgurata konsistenza intersettorjali fil-livell tal-Unjoni u nazzjonali. Jenħtieġ ukoll li jagħti parir lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill, fuq talba tagħhom. Barra minn hekk, il-Grupp għall-Politika dwar l-Ispektrum tar-Radju jenħtieġ li jkun ukoll forum għall-koordinazzjoni tal-implimentazzjoni mill-Istati Membri tal-obbligi tagħhom marbuta mal-ispektrum tar-radju skont din id-Direttiva u jenħtieġ li jkollu sehem ċentrali fl-oqsma essenzjali għas-suq intern bħall-koordinazzjoni transfruntiera jew l-istandardizzazzjoni. Jistgħu jinħolqu gruppi ta' ħidma tekniċi jew ta' esperti biex jassistu fil-laqgħat plenarji, fejn il-politika strateġika titfassal permezz ta' rappreżentanti tal-livell għoli tal-Istati Membri u l-Kummissjoni. Il-Kummissjoni indikat l-intenzjoni tagħha li sa sitt xhur mid-dħul fis-seħħ ta' din id-Direttiva temenda d-Deċiżjoni tal-Kummissjoni 2002/622/KE, sabiex jiġu riflessi l-kompiti l-ġodda mogħtija lill-RSPG minn din id-Direttiva.

(74)  Jenħtieġ li l-awtoritajiet kompetenti jimmonitorjaw u jiżguraw il-konformità mat-termini u l-kondizzjonijiet tal-awtorizzazzjoni ġenerali u d-drittijiet tal-użu, u b'mod partikolari biex jiżguraw l-użu effettiv u effiċjenti tal-ispektrum tar-radju u l-konformità mal-kopertura u l-obbligi tal-kwalità tas-servizz, permezz ta' penali amministrattivi inklużi penali finanzjarji u inibizzjonijiet u rtirar ta' drittijiet ta' użu fil-każ ta' ksur ta' dawk it-termini u kondizzjonijiet. L-impriżi jenħtieġ li jipprovdu informazzjoni mill-aktar preċiża u sħiħa possibbli lill-awtoritajiet kompetenti biex jippermettulhom jissodisfaw l-kompiti tagħhom ta' sorveljanza ▌.

(75)  Jenħtieġ li l-kondizzjonijiet stipulati mal-awtorizzazzjonijiet ġenerali u mad-drittijiet individwali tal-użu jkunu limitati għal dawk li huma strettament meħtieġa biex tiġi żgurata l-konformità mar-rekwiżiti u l-obbligi bil-liġi nazzjonali u bil-liġi nazzjonali u tal-Unjoni.

(76)  Kull parti soġġetta għal deċiżjoni ta' awtorità kompetenti jenħtieġ li jkollha d-dritt għal appell quddiem korp li hu indipendenti mill-partijiet involuti u minn kull intervent estern jew pressjoni politika li tista' tfixkel il-valutazzjoni indipendenti tas-suġġetti li jidhru quddiemha. Dak il-korp jista' jkun qorti. B'żieda, kull impriża li tqis li l-applikazzjonijiet tagħha għall-għoti ta' drittijiet ta' faċilitajiet ta' installazzjoni ma ġewx ittrattati skont il-prinċipji stipulati f'din id-Direttiva jenħtieġ li jkollha d-dritt li tappella kontra dawk id-deċiżjonijiet. Din il-proċedura tal-appell jenħtieġ li tkun mingħajr preġudizzju għad-diviżjoni tal-kompetenzi fi ħdan is-sistemi nazzjonali ġudizzjarji u għad-drittijiet ta' entitajiet ġuridiċi u persuni fiżiċi taħt il-liġi nazzjonali. Fi kwalunkwe każ, l-Istati Membri jenħtieġ li jagħtu reviżjoni ġudizzjarja effettiva kontra tali deċiżjonijiet.

(77)  Sabiex tiġi żgurata ċ-ċertezza legali għal atturi fis-swieq, jenħtieġ li l-korpi ta' appell iwettqu l-funzjonijiet tagħhom b'mod effettiv.; B'mod partikolari, il-proċeduri ta' appell jenħtieġ li ma jkunux twal indebitament. Miżuri interim li jissospendu l-effett tad-deċiżjoni ta' awtorità kompetenti jenħtieġ li jingħataw biss f'każijiet urġenti sabiex ma jitħalliex li ssir ħsara kbira u irreparabbli lill-parti li tkun qed titlob dawk il-miżuri u jekk il-bilanċ tal-interessi jirrikjedi li jsir hekk.

(78)  Kien hemm diverġenza wiesgħa fil-mod kif il-korpi tal-appell applikaw il-miżuri interim biex jissospendu d-deċiżjonijiet tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jew awtoritajiet kompetenti oħra. Sabiex tinkiseb aktar konsistenza fl-istrateġiji, jenħtieġ li jiġu applikati standards komuni konformement mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja . Il-korpi ta' appell jenħtieġ ukoll li jkunu intitolati jitolbu informazzjoni disponibbli pubblikata mill-BEREC. Fid-dawl tal-importanza tal-appelli għall-funzjonament ġenerali tal-qafas regolatorju, jenħtieġ li fl-Istati Membri kollha jinħoloq mekkaniżmu għall-ġbir ta' informazzjoni fuq appelli u deċiżjonijiet sabiex ikunu jistgħu jiġu sospiżi deċiżjonijiet meħudin mill-awtoritajiet kompetenti u għar-rappurtar ta' dik l-informazzjoni lill-Kummissjoni u lill-BEREC. Il-mekkaniżmu jenħtieġ li jiżgura li l-Kummissjoni jew il-BEREC jistgħu jiksbu mill-Istati Membri t-test tad-deċiżjonijiet u s-sentenzi bil-ħsieb li tiġi żviluppata bażi tad-data.

(79)  It-trasparenza fl-applikazzjoni tal-mekkaniżmu tal-Unjoni għall-konsolidament tas-suq intern għall-komunikazzjonijiet elettroniċi jenħtieġ li tiżdied fl-interess taċ-ċittadini u l-partijiet ikkonċernati u sabiex tippermetti lill-partijiet ikkonċernati jesprimu l-fehmiet tagħhom, inkluż billi titlob lill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jippubblikaw kwalunkwe abbozz ta' miżura fl-istess ħin li tiġi kkomunikata lill-Kummissjoni, lill-BEREC u lill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali fi Stati Membri oħra. Jenħtieġ li kwalunkwe abbozz ta' miżura jkun motivat u li jinkludi analiżi dettaljata.

(80)  Il-Kummissjoni jenħtieġ li tkun tista', wara li tieħu kont bis-sħiħ l-opinjoni tal-BEREC, teżiġi li l-awtorità nazzjonali regolatorja li tirtira abbozz ta' miżura fejn ikun jikkonċerna d-definizzjoni tas-swieq rilevanti jew id-deżinjazzjoni ta' impriżi bħala li għandhom saħħa sinifikanti fis-suq, u fejn dawk id-deċiżjonijiet joħolqu ostaklu għas-suq wieħed jew ikunu inkompatibbli mal-liġi tal-Unjoni u b'mod partikolari mal-politika tal-miri li l-awtoritajiet nazzjonali regolatorji jenħtieġ li jsegwu. Din il-proċedura hi mingħajr preġudizzju għall-proċedura ta' notifika li għaliha tipprovdi d-Direttiva (UE) 2015/1535 u għall-prerogattivi tal-Kummissjoni skont it-TFUE dwar ksur tal-liġi tal-Unjoni.

(81)  Jenħtieġ li l-konsultazzjoni nazzjonali tal-partijiet interessati ssir qabel il-konsultazzjoni fil-livell tal-Unjoni għall-finijiet tal-konsolidament tas-suq intern għall-komunikazzjonijiet elettroniċi u fi ħdan il-proċedura għall-applikazzjoni konsistenti ta' rimedji, sabiex il-fehmiet tal-partijiet interessati jkunu jistgħu jiġu riflessi fil-konsultazzjoni fil-livell tal-Unjoni. B'hekk tiġi evitata wkoll il-ħtieġa għal konsultazzjoni oħra fil-livell tal-Unjoni fil-każ ta' tibdiliet għal miżura ppjanata minħabba l-konsultazzjoni nazzjonali.

(82)  Huwa importanti li l-qafas regolatorju jiġi implimentat tempestivament. Jenħtieġ li, meta l-Kummissjoni tkun ħadet deċiżjoni li tirrikjedi lil awtorità regolatorja nazzjonali li tirtira miżura ppjanata, l-awtorità regolatorja nazzjonali konċernata tirtira l-abbozz ta' miżura tagħha jew tissottometti miżura riveduta lill-Kummissjoni. Jenħtieġ li tiġi stabbilita skadenza għan-notifika tal-miżura riveduta lill-Kummissjoni sabiex tinforma lill-atturi tas-suq dwar kemm ser iddum l-analiżi tas-suq, kif ukoll biex tiżdied iċ-ċertezza legali.

(83)  Il-mekkaniżmu tal-Unjoni li jippermetti lill-Kummissjoni tesiġi li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jirtiraw miżuri ppjanati li jikkonċernaw id-definizzjoni tas-suq u d-deżinjazzjoni ta' impriżi bħala li għandhom saħħa sinifikanti fis-suq ikkontribwixxa b'mod sinifikanti lejn approċċ konsistenti biex jiġu identifikati ċ-ċirkostanzi li fihom tista' tiġi applikata regolamentazzjoni ex ante u dawk li fihom l-impriżi huma soġġetti għal tali regolamentazzjoni. L-esperjenza tal-proċeduri skont l-Artikoli 7 u 7a tad-Direttiva 2002/21/KE wriet li l-inkonsistenzi fil-mod kif l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali japplikaw ir-rimedji b'kondizzjonijiet simili tas-suq jolqtu ħażin lis-suq intern tal-komunikazzjoni elettronika. Għalhekk, il-Kummissjoni u l-BEREC jenħtieġ li jieħdu sehem biex, fi ħdan ir-responsabbilitajiet rispettivi tagħhom, jiżguraw livell ogħla ta' konsistenza fl-applikazzjoni tar-rimedji b'rabta mal-abbozzi tal-miżuri proposti mill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali. Barra minn hekk, għal abbozzi ta' miżuri relattivi għall-estensjoni ta' obbligi lil hinn mill-ewwel punt ta' konċentrazzjoni jew ta' distribuzzjoni, fejn meħtieġa biex jindirizzaw ostakli ekonomiċi jew fiżiċi kbar u mhux transitorji għar-replikazzjoni, fuq impriżi irrispettivament minn deżinjazzjoni bħala li għandhom saħħa sinifikanti fis-suq, jew relattivi għat-trattament regolatorju ta' elementi ta' netwerks b'kapaċità kbira ħafna fejn il-BEREC jikkondividi t-tħassib tal-Kummissjoni, jenħtieġ li l-Kummissjoni tkun tista' tesiġi li awtorità regolatorja nazzjonali tirtira l-abbozz ta' miżura. Sabiex tibbenefika mill-għarfien espert tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali dwar l-analiżi tas-suq, il-Kummissjoni jenħtieġ li tikkonsulta lill-BEREC qabel l-adozzjoni tad-deċiżjonijiet jew ir-rakkomandazzjonijiet tagħha.

(84)  Fid-dawl tal-iskadenzi qosra fil-mekkaniżmu tal-konsultazzjoni fil-livell tal-Unjoni, jenħtieġ li l-Kummissjoni tingħata setgħat biex tadotta rakkomandazzjonijiet jew linji gwida li jissimplifikaw il-proċeduri għall-iskambju ta' informazzjoni bejn il-Kummissjoni u l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali, pereżempju f'każijiet li jirrigwardaw swieq stabbli, jew li jinvolvu biss emendi minuri għal miżuri li diġà ġew innotifikati. Il-Kummissjoni jenħtieġ ukoll li tingħata s-setgħa tippermetti eżenzjoni min-notifika sabiex jitħaffu l-proċeduri f'ċerti każijiet.

(85)  L-awtoritajiet nazzjonali regolatorji jenħtieġ li jkunu meħtieġa li jikkooperaw ma' xulxin , mal-BEREC u mal-Kummissjoni, b'mod trasparenti, biex tiġi żgurata l-applikazzjoni konsistenti, fl-Istati Membri kollha, ta' din id-Direttiva.

(86)  Is-setgħat tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali għandhom jiġu rrikonċiljati mal-iżvilupp ta' prattiki regolatorji konsistenti kif ukoll mal-applikazzjoni konsistenti tal-qafas regolatorju, bil-għan li jikkontribwixxu b'mod effettiv għall-iżvilupp u għall-ikkompletar tas-suq intern. Għaldaqstant, jenħtieġ li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jappoġġaw l-attivitajiet tal-Kummissjoni marbutin mas-suq intern, kif ukoll tal-BEREC.

(87)  Miżuri li jistgħu jaffettwaw il-kummerċ bejn l-Istati Membri huma miżuri li jista' jkollhom influwenza, diretta jew indiretta, attwali jew potenzjali, fuq ix-xejra tal-Kummerċ bejn l-Istati Membri b'mod li jista' jinħoloq ostaklu għas-suq intern. Fost dawn hemm miżuri li jista' jkollhom impatt sinifikanti fuq impriżi jew utenti fi Stati Membri oħra, li jinkludu: miżuri li jaffettwaw il-prezzijiet għall-utenti fi Stati Membri oħra; miżuri li jaffettwaw l-abilità ta' impriża stabbilita fi Stat Membru ieħor li tipprovdi servizz tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, b'mod partikolari miżuri li jaffettwaw l-abilità li jiġu offruti servizzi fuq bażi transnazzjonali; u miżuri li jaffettwaw l-istruttura tas-suq jew l-aċċess, li jwasslu għal riperkussjonijiet għal impriżi fi Stati Membri oħra.

(88)  Użu u definizzjoni aktar konverġenti tal-elementi tal-proċeduri tal-għażla u l-kondizzjonijiet marbuta mad-drittijiet tal-użu għall-ispektrum tar-radju li jkollhom impatt sinifikanti fuq il-kondizzjonijiet tas-suq u s-sitwazzjoni kompetittiva, inkluż il-kondizzjonijiet għad-dħul u l-espansjoni ▌, ikunu mtejba b'mekkaniżmu ta' koordinazzjoni li permezz tiegħu l-RSPG, fuq talba mill-awtorità regolatorja nazzjonali jew awtorità kompetenti oħra jew, eċċezzjonalment, fuq inizjattiva tiegħu stess, jorganizza Forum ta' Evalwazzjoni bejn il-Pari biex jeżamina l-abbozz tal-miżuri qabel l-għoti tad-drittijiet tal-użu minn Stat Membru partikolari bl-għan li jiskambjaw l-aħjar prattiki. Il-Forum ta' Evalwazzjoni bejn il-Pari huwa strument ta' tagħlim bejn il-pari. Jenħtieġ li dan jikkontribwixxi għal skambju aħjar tal-aħjar prattiki bejn l-Istati Membri u biex tiżdied it-trasparenza tal-proċeduri ta' għażla kompetittivi jew komparattivi. Il-Proċess tal-Evalwazzjoni bejn il-Pari jenħtieġ li ma jkunx kondizzjoni formali tal-proċeduri ta' awtorizzazzjoni nazzjonali. Jenħtieġ li l-iskambju ta' fehmiet ikun ibbażat fuq informazzjoni pprovduta mill-awtorità regolatorja nazzjonali jew awtorità kompetenti oħra li titlob Forum ta' Evalwazzjoni bejn il-Pari u jenħtieġ li jkun subsett ta' miżura nazzjonali usa', li tista' b'mod aktar ġenerali tikkonsisti fl-għotja, in-negozjar u l-leasing, id-durata, it-tiġdid jew l-emendar tad-drittijiet tal-użu. Għalhekk, jenħtieġ li l-awtorità regolatorja nazzjonali jew awtorità kompetenti oħra jkunu jistgħu wkoll jipprovdu informazzjoni dwar miżuri nazzjonali abbozzati oħra jew aspetti tagħhom relatati mal-proċedura tal-għażla rilevanti għal-limitazzjoni tad-drittijiet tal-użu tal-ispektrum tar-radju li mhumiex koperti mill-mekkaniżmu ta' evalwazzjoni bejn il-pari. Sabiex jitnaqqas il-piż amministrattiv, jenħtieġ li l-awtorità regolatorja nazzjonali jew awtorità kompetenti oħra jkunu jistgħu jissottomettu tali informazzjoni permezz ta' format komuni ta' rappurtar, fejn disponibbli, biex jintbagħat lill-membri tal-RSPG.

(89)  Fejn l-assenjazzjoni armonizzata tal-ispektrum tar-radju lil impriżi partikolari tkun ġiet miftiehma f'livell tal-Unjoni, jenħtieġ li l-Istati Membri strettament jimplimentaw ftehimiet bħal dawn fl-għoti tad-drittijiet ta' użu għall-ispektrum tar-radju mill-Pjan Nazzjonali ta' Allokazzjoni tal-Frekwenzi.

(90)  Jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu jikkunsidraw proċessi konġunti ta' awtorizzazzjoni bħala għażla meta joħorġu d-drittijiet ta' użu fejn l-użu mistenni jkopri sitwazzjonijiet transfruntieri.

(91)  Jenħtieġ li kwalunkwe deċiżjoni tal-Kummissjoni biex tiżgura l-applikazzjoni armonizzata ta' din id-Direttiva tkun limitata għal prinċipji, approċċi u metodoloġiji regolatorji. Sabiex ikun evitat id-dubju, jenħtieġ li ma tippreskrivi ebda dettall li normalment ikun meħtieġ jirrifletti ċirkostanzi nazzjonali, u jenħtieġ li ma tipprojbixxix approċċi alternattivi li jkun mistenni b'mod raġonevoli li jkollhom effett ekwivalenti. Tali deċiżjoni jenħtieġ li tkun proporzjonata u jenħtieġ li ma jkollhiex effett fuq deċiżjonijiet meħuda mill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jew awtoritajiet kompetenti oħra li ma joħolqux ostaklu għas-suq intern.

(92)  L- Unjoni u l-Istati Membri daħlu f'impenji b'relazzjoni ma' standards u l-kwadru regolatorju tan-netwerks u tas-servizzi tat-telekomunikazzjonijiet fl-Organizzazzjoni Dinjija tal-Kummerċ.

(93)  L-istandardizzazzjoni jenħtieġ li tibqa' primarjament proċess immexxi mis-suq. Iżda xorta waħda jista' jkun hemm sitwazzjonijiet fejn ikun adattat li tenħtieġ konformità ma' standards speċifikati fil-livell tal-Unjoni biex tittejjeb l-interoperabbiltà, il-libertà tal-għażla għall-utenti u tiġi mħeġġa l-interkonnettività fis-suq intern. Fil-livell nazzjonali, l-Istati Membri huma soġġetti għad-Direttiva (UE) 2015/1535. Il-proċeduri ta' standardizzazzjoni fil-qafas ta' din id-Direttiva huma mingħajr preġudizzju għad-Direttivi 2014/30/UE(32) u 2014/35/UE(33) tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill u d-Direttiva 2014/53/UE.

(94)  Il-fornituri ta' netwerks pubbliċi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi jew ta' servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi disponibbli għall-pubbliku, jew it-tnejn li huma, jenħtieġ li jkunu obbligati li jieħdu l-miżuri biex jipproteġu s-sigurtà tan-netwerks u tas-servizzi tagħhom, rispettivament, u jimpedixxu jew jimminimizzaw l-impatt ta' inċidenti tas-sigurtà. Wara li jikkunsidraw l-aktar teknoloġiji avvanzati, dawk il-miżuri jenħtieġ li jiggarantixxu livell adatt ta' sigurtà tan-netwerks u tas-sistemi tal-informazzjoni għar-riskju maħluq. Il-miżuri ta' sigurtà minn tal-anqas jenħtieġ li jqisu l-aspetti rilevanti kollha ta' dawn l-elementi li ġejjin: fir-rigward tas-sigurtà tan-netwerks u l-faċilitajiet: sigurtà fiżika u ambjentali, sigurtà tal-forniment, kontroll tal-aċċess għan-netwerks u integrità tan-netwerks; fir-rigward tal-ġestjoni ta' inċidenti tas-sigurtà: proċeduri ta' ġestjoni, il-kapaċità ta' detezzjoni tal-inċident tas-sigurtà, ir-rapportar tal-inċidenti tas-sigurtà u l-komunikazzjoni; fir-rigward tal-ġestjoni tal-kontinwità tal-attività: strateġija għall-kontinwità tas-servizz u l-pjanijiet ta' kontinġenza, il-kapaċitajiet ta' rkupru minn diżastru; fir-rigward tal-monitoraġġ, l-awditjar u l-ittestjar: politiki ta' monitoraġġ u reġistrazzjoni, eżerċizzju ta' pjanijiet ta' kontinġenza, l-ittestjar tan-netwerk u s-servizzi, valutazzjonijiet tas-sigurtà u l-monitoraġġ tal-konformità; u konformità mal-istandards internazzjonali.

(95)  Minħabba l-importanza li qed tikber tas-servizzi tal-komunikazzjonijiet interpersonali indipendenti min-numri, hemm bżonn li jiġi żgurat li dawn ikunu wkoll soġġetti għal rekwiżiti xierqa ta' sigurtà skont in-natura speċifika u l-importanza ekonomika tagħhom. Għalhekk fornituri ta' servizzi bħal dawn jenħtieġ li jiżguraw ukoll livell ta' sigurtà xieraq għal-livell ta' riskju ▌. Peress li l-fornituri tas-servizzi tal-komunikazzjonijiet interpersonali indipendenti min-numri normalment ma jeżerċitawx kontroll effettiv fuq it-trażmissjoni tas-sinjali fuq in-netwerks, il-livell tar-riskju għal dawn is-servizzi jista' jitqies, f'ċerti aspetti, li huwa nqas milli għas-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi tradizzjonali. Għalhekk, meta jkun iġġustifikat abbażi ta' valutazzjoni tar-riskji tas-sigurtà involuti, il-miżuri meħuda minn fornituri ta' servizzi tal-komunikazzjonijiet interpersonali indipendenti min-numri jenħtieġ li jkunu inqas stretti. ▌L-istess approċċ jenħtieġ li japplika mutatis mutandis għas-servizzi tal-komunikazzjonijiet interpersonali li jużaw in-numri u li ma jeżerċitawx kontroll effettiv fuq trażmissjoni tas-sinjali.

(96)  Il-fornituri ta' netwerks pubbliċi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi jew ta' servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi disponibbli pubblikament jenħtieġ li jinformaw lill-utenti dwar theddidiet partikolari u sinifikanti għas-sigurtà u bil-miżuri li jistgħu jieħdu sabiex jipproteġu s-sigurtà tal-komunikazzjonijiet tagħhom, pereżempju billi jużaw tipi speċifiċi ta' softwer jew teknoloġiji ta' kriptaġġ. Ir-rekwiżit li jinfurmaw lill-utenti rigward theddid bħal dan jenħtieġ li ma jeħlisx lill-fornitur tas-servizz mill-obbligu li jieħu, għas-spejjez tiegħu, miżuri adatti u immedjati biex jirrimedja kwalunkwe theddid għas-sigurtà u li jistabbilixxi mill-ġdid il-livell ta' sigurtà normali tas-servizz. Il-forniment ta' informazzjoni bħal din dwar it-theddid għas-sigurtà għall-utent jenħtieġ li jkun mingħajr ħlas.

(97)  Sabiex titħares is-sigurtà tan-netwerks u s-servizzi, u mingħajr preġudizzju għas-setgħat tal-Istati Membri li jiżguraw il-protezzjoni tal-interessi tas-sigurtà essenzjali tagħhom u s-sigurtà pubblika, u sabiex ikunu permessi l-investigazzjoni, id-detezzjoni u l-prosekuzzjoni tar-reati kriminali, l-użu tal-kriptaġġ pereżempju minn tarf għall-ieħor fejn adatt jenħtieġ li jkun promoss u, fejn ikun meħtieġ, il-kriptaġġ jenħtieġ li jkun obbligatorju awtomatikament u fit-tfassil skont il-prinċipji tas-sigurtà u l-privatezza.

(98)  L-awtoritajiet kompetenti jenħtieġ li jiżguraw li jinżammu l-integrità u s-sigurtà tan-netwerks pubbliċi tal-komunikazzjonijiet. Jenħtieġ li l-Aġenzija tal-Unjoni Ewropea dwar is-Sigurtà tan-Netwerks u l-Informazzjoni (ENISA) tikkontribwixxi għat-titjib tas-sigurtà tal-komunikazzjonijiet elettroniċi billi, inter alia, tipprovdi l-konsulenza u l-għarfien espert, kif ukoll billi tippromwovi l-iskambju tal-aħjar prattiki. L-awtoritajiet kompetenti jenħtieġ li jkollhom il-mezzi meħtieġa biex iwettqu d-doveri tagħhom, inkluż is-setgħat li jitolbu l-informazzjoni meħtieġa biex ikunu jistgħu jivvalutaw il-livell ta' sigurtà tan-netwerks jew tas-servizzi. Huma jenħtieġ li jkollhom ukoll is-setgħa li jitolbu data komprensiva u affidabbli dwar l-inċidenti attwali ta' sigurtà li kellhom impatt sinifikanti fuq it-tħaddim tan-netwerks u tas-servizzi. Jenħtieġ li dawn, fejn hemm bżonn, jiġu assistiti minn Skwadri ta' Rispons għal Inċidenti relatati mas-Sigurtà tal-Kompjuters ("CSIRTs"), stabbiliti mid-Direttiva (UE) 2016/1148 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill(34). B'mod partikolari, is-CSIRTs jistgħu jkunu meħtieġa li jipprovdu lill-awtoritajiet kompetenti informazzjoni dwar ir-riskji u l-inċidenti tas-sigurtà li jaffettwaw in-netwerks pubbliċi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi u s-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi pubblikament disponibbli u jirrakkomandaw modi li jindirizzawhom.

(99)  Fejn il-forniment tal-komunikazzjonijiet elettroniċi jiddependi fuq riżorsi pubbliċi li l-użu tagħhom huwa soġġett għal awtorizzazzjoni speċifika, jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu jagħtu lill-awtorità kompetenti għall-ħruġ tagħha d-dritt li timponi tariffi sabiex jiġi żgurat l-aħjar użu possibbli ta' dawk ir-riżorsi, skont il-proċeduri previsti f'din id-Direttiva ▌. F'konformità mal-ġurisprudenza tal-Qorti tal-Ġustizzja, l-Istati Membri ma jistgħux jimponu ħlasijiet jew tariffi fir-rigward tal-forniment tan-netwerks u tas-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi minbarra dawk previsti minn din id-Direttiva. F'dan ir-rigward, l-Istati Membri jenħtieġ li jkollhom approċċ konsistenti għall-istabbiliment ta' dawn il-ħlasijiet jew it-tariffi sabiex ma jipprovdux piż finanzjarju żejjed marbut mal-proċedura ta' awtorizzazzjoni ġenerali jew tad-drittijiet tal-użu għall-fornituri ta' netwerks u servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi.

(100)  Biex jiġi żgurat l-aħjar użu tar-riżorsi, it-tariffi jenħtieġ li jirriflettu s-sitwazzjoni ekonomika u teknika tas-suq ikkonċernat kif ukoll kull fattur sinifikanti li jiddetermina l-valur tagħhom. Fl-istess waqt, jenħtieġ li t-tariffi jiġu stabbiliti b'mod li jiżgura l-assenjazzjoni u l-użu effiċjenti tal-ispektrum tar-radju. Din id-Direttiva hija mingħajr preġudizzju għall-għan li għalih jintużaw it-tariffi għad-drittijiet ta' użu u d-drittijiet biex jinstallaw l-faċilitajiet . Jenħtieġ li jkun possibbli li, pereżempju, tali tariffi jintużaw biex jiffinanzjaw attivitajiet tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u awtoritajiet kompetenti oħra li ma jistgħux jiġu koperti bil-ħlasijiet amministrattivi. Fejn, fil-każ ta' proċeduri ta' għażla kompetittivi jew komparattivi, tariffi għad-drittijiet ta' użu tal-ispektrum tar-radju jikkonsistu kollha kemm huma jew parzjalment f'ammont ta' darba biss, l-arranġamenti tal-ħlas jenħtieġ li jiżguraw li dawk it-tariffi fil-prattika ma jwasslux għal għażla fuq il-bażi ta' kriterji li mhumiex relatati mal-mira li jiġi żgurat l-aħjar użu tal-ispektrum tar-radju. Jenħtieġ li l-Kummissjoni tkun tista' tippubblika, fuq bażi regolari, studji komparattivi u, skont kif xieraq, gwida oħra fir-rigward tal-aħjar prattiki għall-assenjazzjoni tal-ispektrum tar-radju, l-assenjazzjoni ta' riżorsi ta' numerazzjoni jew l-għoti ta' drittijiet ta' passaġġ.

(101)  It-tariffi imposti fuq l-impriżi għad-drittijiet ta' użu għall-ispektrum tar-radju jistgħu jinfluwenzaw id-deċiżjonijiet dwar jekk għandhomx jingħataw tali drittijiet u jintużaw ir-riżorsi tal-ispektrum tar-radju. Bil-ħsieb li jiġi żgurat l-aħjar użu tal-ispektrum tar-radju, jenħtieġ li l-Istati Membri għalhekk jistabbilixxu l-prezzijiet ta' riżerva b'mod li jwassal għal assenjazzjoni effiċjenti ta' dawk id-drittijiet, irrispettivament mit-tip ta' proċedura ta' għażla użata. L-Istati Membri jistgħu jqisu wkoll l-ispejjeż possibbli marbuta mal-adempiment tal-kondizzjonijiet ta' awtorizzazzjoni imposti biex jiġu insegwiti għanijiet oħra ta' politika ▌. B'hekk, jenħtieġ li titqies ukoll is-sitwazzjoni kompetittiva tas-suq ikkonċernat inkluż l-użi alternattivi possibbli tar-riżorsi.

(102)  L-aqwa użu tar-riżorsi tal-ispektrum tar-radju jiddependi fuq id-disponibbiltà tan-netwerks u l-faċilitajiet assoċjati. F'dan ir-rigward, jenħtieġ li l-Istati Membri jkollhom l-għan li jiżguraw li, fejn l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jew awtoritajiet kompetenti oħra japplikaw tariffi għad-drittijiet tal-użu tal-ispektrum tar-radju u għad-drittijiet biex jiġu installati l-faċilitajiet, iqisu l-ħtieġa li jiġi ffaċilitat l-iżvilupp tal-infrastruttura bil-ħsieb li jinkiseb l-aktar użu effiċjenti tar-riżorsi. Jenħtieġ li l-Istati Membri jaraw li jiżguraw l-applikazzjoni, kemm jista' jkun, ta' arranġamenti għall-ħlas tat-tariffi għad-drittijiet tal-użu tal-ispektrum tar-radju marbuta mad-disponibbiltà attwali tar-riżorsi b'mod li jappoġġa l-investimenti meħtieġa biex jiġi promoss tali żvilupp ta' infrastruttura u l-forniment ta' servizzi relatati. Jenħtieġ li l-arranġamenti tal-ħlas jiġu speċifikati b'mod oġġettiv, trasparenti, proporzjonat u nondiskriminatorju qabel jinfetħu proċeduri għall-għoti ta' drittijiet ta' użu għall-ispektrum tar-radju.

(103)  Għandu jkun żgurat li jkunu jeżistu proċeduri għall-għoti ta' drittijiet għall-istallazzjoni ta' faċilitajiet li jkunu f'waqthom, nondiskriminatorji u trasparenti, sabiex jiġu garantiti l-kondizzjonijiet għall-kompetizzjoni ġusta u effettiva. Din id-Direttiva hija mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet nazzjonali li jirregolaw l-esproprjazzjoni jew l-użu tal-proprjetà, eżerċizzju normali tad-drittijiet fuq il-proprjetà, l-użu normali tad-dominju pubbliku, jew għall-prinċipju tan-newtralità fir-rigward tar-regoli fl-Istati Membri li jirregolaw is-sistema tas-sidien tal-proprjetà.

(104)  Il-permessi maħruġa lill-fornituri ta' netwerks u servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi biex ikollhom aċċess għall-proprjetà privata jew pubblika huma fatturi essenzjali għall-istabbiliment ta' netwerks tal-komunikazzjonijiet elettroniċi jew ta' elementi ġodda tan-netwerk. Il-kumplessità u d-dewmien bla bżonn fil-proċeduri għall-għoti tad-drittijiet ta' passaġġ jistgħu għalhekk jirrappreżentaw ostakli importanti għall-iżvilupp tal-kompetizzjoni. Konsegwentement, l-akkwist tad-drittijiet għall-passaġġ mill-impriżi awtorizzati jenħtieġ li jkun simplifikat. Jenħtieġ li l-awtoritajiet kompetenti jikkoordinaw l-akkwist tad-drittijiet ta' passaġġ, billi jagħmlu l-informazzjoni rilevanti aċċessibbli fuq il-websajts tagħhom.

(105)  Jenħtieġ li jissaħħu s-setgħat tal-Istati Membri fir-rigward tad-detenturi tad-drittijiet ta' passaġġ, sabiex jiżguraw l-introduzzjoni jew il-firxa ta' netwerk ġdid b'mod ġust, effiċjenti u li jirrispetta l-ambjent u indipendentement minn kwalunkwe obbligu fuq xi impriża deżinjata bħala li għandha saħħa sinifikanti fis-suq biex tagħti aċċess għan-netwerk ta' komunikazzjoni elettronika tagħha. It-titjib tal-kondiviżjoni tal-faċilitajiet jista' jnaqqas l-impatt ambjentali ġenerali tat-tqegħid ta' infrastruttura tal-komunikazzjoni elettronika u jservi s-saħħa pubblika, is-sigurtà pubblika u jissodisfa l-għanijiet tal-ippjanar tal-bliet u l-irħula. L-awtoritajiet kompetenti jenħtieġ li jkollhom is-setgħa li jirrikjedu li l-impriżi li jkunu bbenefikaw minn drittijiet li jinstallaw faċilitajiet f'proprjetà pubblika jew privata jikkondividu tali faċilitajiet jew proprjetà, inkluża l-kolokalizzazzjoni fiżika, wara perijodu xieraq ta' konsultazzjoni pubblika, li matulu l-partijiet interessati kollha jenħtieġ li jingħataw l-opportunità li jagħtu l-opinjoni tagħhom, fl-oqsma speċifiċi fejn ir-raġunijiet ta' interess ġenerali jimponu tali kondiviżjoni. Dan jista' jkun il-każ, pereżempju, fejn hemm konġestjoni kbira fis-sottoswol u fejn hemm bżonn li jingħeleb ostaklu naturali. L-awtoritajiet kompetenti jenħtieġ li, b'mod partikolari, ikunu jistgħu jimponu l-qsim ta' elementi tan-netwerk u faċilitajiet assoċjati, bħal tubi, kondjuwits, arbli, toqob tal-ispezzjonar u kaxxi tat-triq, torrijiet u kostruzzjonijiet ta' appoġġ oħra, bini jew dħul għal bini, u koordinazzjoni aħjar ta' xogħlijiet ċivili għal raġunijiet ambjentali jew raġunijiet oħra ta' politika pubblika. Għall-kuntrarju, jenħtieġ li jkun kompitu tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali li jiddefinixxu r-regoli dwar it-tqassim tal-ispejjeż tal-kondiviżjoni tal-faċilità jew il-proprjetà, biex jiġi żgurat li jkun hemm tqassim xieraq tar-riskju bejn l-impriżi konċernati. Fid-dawl tal-obbligi imposti bid-Direttiva 2014/61/UE, jenħtieġ li l-awtoritajiet kompetenti, b’mod partikolari, l-awtoritajiet lokali, jistabbilixxu wkoll proċeduri ta' koordinazzjoni xierqa, b'kooperazzjoni mal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali, fir-rigward ta' xogħlijiet pubbliċi u faċilitajiet jew proprjetà pubbliċi xierqa oħra li jenħtieġ li jinkludu proċeduri li jiżguraw li partijiet interessati għandhom informazzjoni rigward faċilitajiet jew proprjetà pubbliċi xierqa u xogħlijiet pubbliċi għaddejjin u ppjanati, li huma jiġu notifikati dwar tali xogħlijiet f'manjiera f'waqtha, u li l-qsim jiġi kemm jista' jkun iffaċilitat.

(106)  Fejn operaturi mobbli jkunu meħtieġa li jaqsmu torrijiet jew arbli għal raġunijiet ambjentali, dak il-qsim mandatarju jista' jwassal għal tnaqqis fil-livelli massimi tas-saħħa tat-trażmissjoni permissibbli għal kull operatur għal raġunijiet ta' saħħa pubblika, u dan jista' jeħtieġ lill-operaturi li jistallaw aktar siti biex jiżguraw kopertura nazzjonali. L-awtoritajiet kompetenti għandhom ifittxu li jirrikonċiljaw l-kunsiderazzjonijiet ambjentali u ta' saħħa in kwistjoni fil-waqt li jieħdu kont xieraq tal-approċċ prekawzjonarju stabbiliti fir-Rakkomandazzjoni tal-Kunsill 1999/519/KE(35).

(107)  L-ispektrum tar-radju huwa riżors pubbliku skars ta' valur importanti kemm pubbliku kif ukoll fis-suq. Huwa kontribut essenzjali għas-servizzi u n-netwerks tal-komunikazzjonijiet elettroniċi bbażati fuq ir-radju u sa fejn dan għandu x'jaqsam ma' dawn in-netwerks u s-servizzi, jenħtieġ li għalhekk ikunu allokati u assenjati b'mod effiċjenti mill-awtoritajiet nazzjonali regolatorji jew awtoritajiet kompetenti oħrajn skont miri armonizzati u prinċipji li jirregolaw l-azzjoni tagħhom kif ukoll fuq kriterji oġġettivi, trasparenti u nondiskriminatorji, waqt li jingħata kont tal-interessi demokratiċi, soċjali, lingwistiċi u kulturali relatati mal-użu tal-ispektrum tar-radju ▌. Id-Deċiżjoni Nru 676/2002/KE tistabbilixxi qafas għall-armonizzazzjoni tal-ispektrum tar-radju.

(108)  L-attivitajiet dwar il-politika dwar l-ispektrum tar-radju fl-Unjoni jenħtieġ li jkunu bla ħsara għall-miżuri meħuda, fil-livell tal-Unjoni jew fil-livell nazzjonali, skont il-liġi tal-Unjoni biex jintlaħqu għanijiet ta' interess ġenerali, b'mod partikolari fir-rigward ta' netwerks pubbliċi tal-gvern u għad-difiża, tar-regolamentazzjoni tal-kontenut u tal-politiki dwar l-awdjoviżiv u l-media, u għad-dritt tal-Istati Membri li jorganizzaw u jużaw l-ispektrum tar-radju tagħhom għall-ordni pubbliku, is-sigurtà pubblika u d-difiża. ▌

(109)  Huwa essenzjali li tkun żgurata l-konnettività mifruxa f'kull Stat Membru għall-iżvilupp ekonomiku u soċjali, il-parteċipazzjoni fil-ħajja pubblika u koeżjoni soċjali u territorjali. Hekk kif il-konnettività u l-użu ta' komunikazzjonijiet elettroniċi jsiru element integrali għas-soċjetà u l-benessri Ewropej, jenħtieġ li l-Istati Membri jistinkaw biex jiżguraw kopertura broadband bla fili madwar l-Unjoni kollha. Jenħtieġ li tali kopertura tinkiseb fl-UE kollha billi l-Ewropa tafda fuq l-impożizzjoni mill-Istati Membri tar-rekwiżiti xierqa ta' kopertura, li jenħtieġ li jiġu adattati għal kull żona moqdija u limitati għall-piż proporzjonat sabiex ma tixxekkilx l-introduzzjoni mill-fornituri tas-servizz. Minħabba r-rwol ewlieni li jaqdu sistemi bħal netwerks ta' żoni lokali bir-radju (RLANs) billi jipprovdu broadband bla fili ta' veloċità għolja fuq ġewwa, jenħtieġ li l-miżuri jkollhom l-għan li jiżguraw ir-rilaxx suffiċjenti tal-baned tal-ispektrum tar-radju li huma partikolarment assi ta' valur għall-introduzzjoni kosteffiċjenti ta' netwerks bla fili b'kopertura universali, b'mod partikolari fuq ġewwa. Barra minn hekk, jenħtieġ li miżuri konsistenti u kkoordinati għal kopertura terrestri bla fili ta' kwalità għolja madwar l-Unjoni, msejsa fuq l-aħjar prattiki nazzjonali għall-obbligi ta' liċenzja tal-operaturi, jimmiraw li jilħqu l-objettiv tal-programm tal-politika tal-ispektrum tar-radju li ċ-ċittadini kollha tal-Unjoni jkollhom aċċess, kemm ġewwa kif ukoll barra, għall-veloċitajiet l-aktar rapidi tal-broadband ta' mhux anqas minn 30 Mbps sal-2020, u jenħtieġ li jimmiraw li jiksbu viżjoni ambizzjuża għal soċjetà gigabit fl-Unjoni. It-tali miżuri ser jippromwovu servizzi diġitali innovattivi u jiżguraw benefiċċji soċjoekonomiċi fit-tul. Il-kopertura uniformi tat-territorju kif ukoll il-konnettività fl-Istati Membri kollha jenħtieġ li jkunu massimizzati u affidabbli, bil-ħsieb li jiġu promossi servizzi domestiċi u transfruntieri u applikazzjonijiet bħall-karozzi konnessi u s-saħħa elettronika. ▌

(110)  Il-ħtieġa li jkun żgurat li ċ-ċittadini ma jiġux esposti għal kampi elettromanjetiċi f'livell li jagħmel ħsara lis-saħħa pubblika hija imperattiva. L-Istati Membri jenħtieġ li jaħdmu għall-konsistenza madwar l-Unjoni biex jindirizzaw din il-kwistjoni, b'kunsiderazzjoni partikolari għall-approċċ prekawzjonarju meħud fir-Rakkomandazzjoni 1999/519/KE, sabiex jaħdmu biex jiġu żgurati kondizzjonijiet aktar konsistenti tal-introduzzjoni. Fejn rilevanti, jenħtieġ li l-Istati Membri japplikaw il-proċedura stabbilita fid-Direttiva (UE) 2015/1535, bil-ħsieb ukoll li jipprovdu trasparenza għall-partijiet ikkonċernati u sabiex l-Istati Membri l-oħra u l-Kummissjoni jkunu jistgħu jirreaġixxu.

(111)  L-armonizzazzjoni u l-koordinazzjoni tal-ispektrum tar-radju, u r-regolamentazzjoni tat-tagħmir appoġġat mill-istandardizzazzjoni, huma komplementari u għandhom bżonn li jkunu kkoordinati mill-qrib biex jilħqu l-għanijiet konġunti tagħhom b'mod effikaċi, bl-appoġġ tal-RSPG. Il-koordinazzjoni bejn il-kontenut u ż-żmien tal-mandati lis-CEPT taħt id-Deċiżjoni Nru 676/2002/KE u t-talbiet tal-istandardizzazzjoni lill-korpi ta' standardizzazzjoni, bħal pereżempju l-Istitut Ewropew tal-Istandards tat-Telekomunikazzjoni, anke fir-rigward ta' riċevituri tar-radju, jenħtieġ li jiffaċilitaw l-introduzzjoni ta' sistemi futuri, jappoġġaw l-opportunitajiet ta' kondiviżjoni tal-ispektrum tar-radju u jiżguraw ġestjoni effiċjenti tal-ispektrum tar-radju.

(112)  Id-domanda għal spektrum armonizzat tar-radju mhijiex uniformi f'kull parti tal-Unjoni. Fejn ikun hemm nuqqas ta' domanda għal banda sħiħa jew parti minn banda armonizzata fil-livell reġjonali jew nazzjonali, l-Istati Membri jistgħu, bħala eċċezzjoni,, jippermettu l-użu alternattiv tal-banda, pereżempju biex tkopri nuqqas ta' provvista fis-suq għal ċerti użi, sakemm dan in-nuqqas fid-domanda jippersisti u sakemm l-użu alternattiv ma jippreġudikax l-użu armonizzat tal-banda minn Stati Membri oħra u li dan jieqaf meta d-domanda għall-użu armonizzat jimmaterjalizza.

(113)  Il-flessibbiltà fil-ġestjoni tal-ispektrum tar-radju u l-aċċess għall-ispektrum tar-radju ġiet stabbilita permezz ta' awtorizzazzjonijiet newtrali fir-rigward tat-teknoloġija u s-servizz, sabiex l-utenti tal-ispektrum tar-radju jkunu jistgħu jagħżlu l-aqwa teknoloġiji u servizzi li jridu japplikaw f'baned tal-ispektrum tar-radju ddikjarati disponibbli għal servizzi ta' komunikazzjoni elettronika fil-Pjanijiet Nazzjonali rilevanti ta' Allokazzjoni tal-Frekwenzi skont il-liġi tal-Unjoni ("il-prinċipju tan-newtralità tat-teknoloġija u l-prinċipju tan-newtralità tas-servizz"). Id-determinazzjoni amministrattiva tat-teknoloġiji u s-servizzi jenħtieġ li tapplika biss meta l-għanijiet ta' interess ġenerali jkunu f'periklu u għandha tkun ġustifikata b'mod ċar u soġġetta għal reviżjoni perjodika.

(114)  Ir-restrizzjonijiet għall-prinċipju tan-newtralità tat-teknoloġija jenħtieġ li jkunu adatti u ġustifikati mill-ħtieġa li tkun evitata interferenza dannuża, pereżempju billi jkunu imposti maskli għall-emissjoni u livelli ta' enerġija biex tkun żgurata l-protezzjoni tas-saħħa pubblika billi jkun hemm limitu għal kemm il-pubbliku jesponi ruħu għall-kampijiet elettromanjetiċi, sabiex jiġi żgurat it-tħaddim xieraq ta' servizzi permezz ta' livell adegwat ta' kwalità teknika ta' servizz, filwaqt li ma tiġix prekluża l-possibbiltà li jiġi użat aktar minn servizz wieħed fl-istess banda tal-ispektrum tar-radju, sabiex ikun żgurat l-użu komuni b'mod xieraq tal-ispektrum tar-radju, b'mod partikolari meta l-użu tiegħu jkun soġġett biss għall-awtorizzazzjonijiet ġenerali, biex jiġi salvagwardat l-użu effiċjenti tal-ispektrum tar-radju, jew biex jiġi sodisfatt l-għan ta' interess ġenerali f'konformità mal-liġi tal-Unjoni.

(115)  L-utenti tal-ispektrum tar-radju jenħtieġ li jkollhom il-libertà li jagħżlu s-servizzi li jixtiequ joffru permezz tal-ispektrum tar-radju. Min-naħa l-oħra, jenħtieġ li jkunu permessi miżuri li jkunu jeħtieġu li l-għoti ta' servizz speċifiku biex jintlaħqu għanijiet ta' interess ġenerali definiti b'mod ċar, bħalma huma s-sikurezza tal-ħajja, il-ħtieġa li titħeġġeġ il-koeżjoni soċjali, reġjonali u territorjali, jew il-prevenzjoni tal-użu ineffiċjenti tal-ispektrum tar-radju, ikun permess meta jkun meħtieġ u proporzjonat. Dawk l-għanijiet jenħtieġ li jinkludu wkoll il-promozzjoni tad-diversità kulturali u lingwistika u l-pluraliżmu fil-media, kif definiti mill-Istati Membri skont il-liġi tal-Unjoni. Għajr fejn hu meħtieġ għall-ħarsien tas-sikurezza tal-ħajja jew, bħala eċċezzjoni, sabiex jiġu sodisfatti objettivi oħra ta' interess ġenerali kif definiti mill-Istati Membri skont il-liġi tal-Unjoni, l-eċċezzjonijiet jenħtieġ li ma jwasslux għal ċerti servizzi li jkollhom użu esklussiv, iżda jenħtieġ li jagħtuhom prijoritajiet sabiex, sa fejn hu possibbli, servizzi jew teknoloġiji oħra jikkoeżistu fl-istess banda tal-ispektrum tar-radju. Id-definizzjoni tal-ambitu u n-natura ta' kwalunkwe eċċezzjoni rigward il-promozzjoni tad-diversità kulturali u lingwistika u l-pluraliżmu fil-media taqa' fl-ambitu tal-kompetenza tal-Istati Membri.

(116)  Minħabba li l-allokazzjoni tal-ispektrum tar-radju lil teknoloġiji jew servizzi speċifiċi hija eċċezzjoni għall-prinċipji tan-newtralità tat-teknoloġiji u tas-servizzi u tnaqqas il-libertà tal-għażla tas-servizz jew tat-teknoloġija użata, kull proposta għal din l-allokazzjoni jenħtieġ li tkun trasparenti u soġġetta għall-konsultazzjoni pubblika.

(117)  Fejn l-Istati Membri jiddeċiedu, bħala eċċezzjoni, li jillimitaw il-libertà li jiġu pprovduti servizzi u netwerks tal-komunikazzjonijiet elettroniċi bbażati fuq raġunijiet ta' politika pubblika, sigurtà pubblika jew saħħa pubblika, l-Istati Membri jenħtieġ li jispjegaw ir-raġunijiet għal tali limitazzjoni.

(118)  L-ispektrum tar-radju jenħtieġ li jkun ġestit b'mod li tiġi evitata interferenza dannuża. Il-kunċett bażiku tal-interferenza dannuża jenħtieġ għalhekk li jkun definit kif jixraq biex ikun żgurat li l-intervent regolatorju jkun limitat sal-punt meħtieġ biex tkun evitata din l-interferenza, filwaqt li jittieħed kont ukoll tal-bżonn li jitqiesu metodi avvanzati għall-protezzjoni kontra l-interferenzi dannużi, bil-għan li jiġu applikati dawk it-teknoloġiji u l-metodi ta' ġestjoni tal-ispektrum tar-radju, sabiex jiġu evitati, sakemm huwa possibbli, l-applikazzjoni tal-prinċipju tan-noninterferenza u tan-nonprotezzjoni. It-trasport huwa element qawwi transfruntier u d-diġitalizzazzjoni tiegħu toħloq sfidi. Il-vetturi (bħal metro, tal-linja, karozzi, trakkijiet, ferroviji) qed isiru aktar u aktar awtonomi u konnessi. Fis-suq intern, il-vetturi jivvjaġġaw b'mod aktar faċli lil hinn mill-fruntieri nazzjonali. Komunikazzjonijiet affidabbli, u li jevitaw interferenzi dannużi, huma kruċjali għat-tħaddim sikur u tajjeb tal-vetturi u tas-sistemi tal-komunikazzjonijiet li jkun hemm fuqhom.

(119)  Bi tkabbir fid-domanda għall-ispektrum tar-radju u applikazzjonijiet u teknoloġiji ġodda u diversi li jeħtieġu aċċess u użu aktar flessibbli tal-ispektrum tar-radju, l-Istati Membri jenħtieġ li jippromwovu l-użu kondiviż tal-ispektrum tar-radju billi jiddeterminaw l-aktar reġimi ta' awtorizzazzjoni xierqa għal kull xenarju u billi jistabbilixxu regoli xierqa u trasparenti u l-kondizzjonijiet għalihom. L-użu kondiviż tal-ispektrum tar-radju dejjem aktar jiżgura l-użu effettiv u effiċjenti tiegħu billi jippermetti li diversi utenti jew apparati indipendenti jaċċessaw l-istess banda tal-ispektrum tar-radju taħt tipi differenti ta' reġimi legali sabiex jagħmlu disponibbli riżorsi addizzjonali tal-ispektrum tar-radju, iżidu l-effiċjenza tal-użu u jiffaċilitaw l-aċċess ta' utenti ġodda għall-ispektrum tar-radju. L-użu kondiviż jista' jkun ibbażat fuq l-awtorizzazzjonijiet ġenerali jew l-użu eżentat minn liċenzja li jippermetti, taħt kondizzjonijiet speċifiċi tal-kondiviżjoni, li diversi utenti jaċċessaw u jużaw l-istess spektrum tar-radju f'żoni ġeografiċi differenti jew f'perijodi ta' żmien differenti. Tista' wkoll tkun ibbażata fuq drittijiet individwali tal-użu skont arranġamenti bħal aċċess kondiviż liċenzjat fejn l-utenti kollha (flimkien mal-utenti eżistenti u dawk ġodda) jaqblu dwar it-termini u l-kondizzjonijiet għall-aċċess kondiviż, taħt is-sorveljanza tal-awtoritajiet kompetenti, b'tali mod li jiżguraw kwalità minima garantita tat-trażmissjoni bir-radju. Meta l-Istati Membri jippermettu l-użu kondiviż taħt diversi reġimi ta' awtorizzazzjoni, jenħtieġ li dawn ma jistabbilixxux durati ferm diverġenti għal dak l-użu taħt diversi reġimi ta' awtorizzazzjoni.

(120)  L-awtorizzazzjonijiet ġenerali għall-użu tal-ispektrum tar-radju jistgħu jiffaċilitaw l-aktar użu effettiv tal-ispektrum tar-radju u f'xi każijiet jippromwovu l-innovazzjoni u jkunu favur il-kompetizzjoni, filwaqt li d-drittijiet individwali tal-użu għall-ispektrum tar-radju f'każijiet oħra jistgħu jkunu l-aktar reġim ta' awtorizzazzjoni xieraq fil-preżenza ta' ċerti ċirkostanzi speċifiċi. Id-drittijiet individwali tal-użu jenħtieġ li jiġu kkunsidrati, pereżempju, meta l-karatteristiċi favorevoli ta' propagazzjoni tal-ispektrum tar-radju jew il-livell ta' qawwa previst tat-trażmissjoni jimplikaw li l-awtorizzazzjonijiet ġenerali ma jkunux jistgħu jindirizzaw it-tħassib dwar interferenza fid-dawl tal-kwalità ta' servizz meħtieġa. Miżuri tekniċi bħal soluzzjonijiet biex tittejjeb ir-reżiljenza tar-riċevitur jistgħu jippermettu l-użu ta' awtorizzazzjonijiet ġenerali jew il-kondiviżjoni tal-ispektrum tar-radju, u possibbilment jevitaw l-użu sistematiku tal-prinċipju tan-noninterferenza u tan-nonprotezzjoni.

(121)  Biex tiġi żgurata l-prevedibbiltà u tinżamm iċ-ċertezza legali u l-istabbiltà tal-investiment, l-Istati Membri jenħtieġ li jistabbilixxu bil-quddiem kriterji xierqa biex tiġi ddeterminata l-konformità mal-objettiv tal-użu effiċjenti tal-ispektrum tar-radju mid-detenturi tad-drittijiet meta jimplimentaw il-kondizzjonijiet marbuta mad-drittijiet individwali tal-użu u tal-awtorizzazzjonijiet ġenerali. Il-partijiet interessati jenħtieġ li jkunu involuti fid-definizzjoni ta' dawn il-kondizzjonijiet u jiġu infurmati b'mod trasparenti dwar kif il-ħarsien tal-obbligi tagħhom ser jiġi vvalutat.

(122)  Sabiex jiġi evitat il-ħolqien ta' ostakli għad-dħul fis-suq, jiġifieri permezz tal-ħżin antikompetittiv, jenħtieġ li l-infurzar ta' kondizzjonijiet marbuta mad-drittijiet tal-ispektrum tar-radju mill-Istati Membri jkun effettiv u jenħtieġ li l-awtoritajiet kompetenti kollha jieħdu sehem fejn meħtieġ. Il-kondizzjonijiet ta' infurzar jenħtieġ li jinkludu l-applikazzjoni ta' klawsola "tużah jew titilfu". Sabiex tiġi żgurata ċ-ċertezza legali fir-rigward tal-esponiment possibbli għal penali għal nuqqas ta' użu tal-ispektrum tar-radju, jenħtieġ li jiġu stabbiliti minn qabel il-limiti ta' użu, inkluż f'termini ta' żmien, kwantità jew identità tal-ispektrum tar-radju. Jenħtieġ li n-negozjar u l-leasing tal-ispektrum tar-radju jiżguraw l-użu effettiv mid-detentur oriġinali tad-dritt.

(123)  Fejn jiġu stabbiliti kondizzjonijiet armonizzati għal banda tal-ispektrum tar-radju taħt id-Deċiżjoni Nru 676/2002/KE, l-awtoritajiet kompetenti jkollhom jiddeċiedu dwar l-aktar reġim ta' awtorizzazzjoni xieraq li għandu jiġi applikat f'dik il-banda jew partijiet minnha. Fejn l-Istati Membri kollha x'aktarx jiffaċċjaw problemi simili li soluzzjonijiet diverġenti għalihom jistgħu jifframmentaw is-suq intern fit-tagħmir, u b'hekk iwasslu għal dewmien fil-varar ta' sistemi 5G, jista' jkun meħtieġ li Kummissjoni, waqt li tagħti l-akbar attenzjoni lill-opinjoni tal-RSPG, tirrakkomanda soluzzjonijiet komuni, filwaqt li jkunu rikonoxxuti miżuri ta' armonizzazzjoni teknika fis-seħħ. Dan jista' jipprovdi sett ta' għodod komuni għall-Istati Membri li jkunu jistgħu jqisu meta jidentifikaw reġimi ta' awtorizzazzjoni konsistenti xierqa li għandhom jiġu applikati għal banda, jew parti minn banda, skont fatturi bħad-densità tal-popolazzjoni, il-karatteristiċi tal-propagazzjoni tal-baned, id-diverġenza bejn l-użu urban u rurali, il-ħtieġa possibbli li jiġu protetti s-servizzi eżistenti u l-implikazzjonijiet li jirriżultaw għall-ekonomiji ta' skala fil-manifattura.

(124)  Il-kondiviżjoni tal-infrastruttura tan-netwerk, u f'xi każijiet il-kondiviżjoni tal-ispektrum tar-radju, tista' tippermetti li jkun hemm użu aktar effiċjenti u effettiv tal-ispektrum tar-radju u li tiġi żgurata l-introduzzjoni rapida tan-netwerks, b'mod speċjali f'żoni b'densità iżgħar ta' popolazzjoni. Meta jiġu stabbiliti l-kondizzjonijiet li magħhom jintrabtu d-drittijiet tal-użu tal-ispektrum tar-radju, l-awtoritajiet kompetenti jenħtieġ li jikkunsidraw ukoll li jawtorizzaw forom ta' kondiviżjoni jew ta' koordinazzjoni bejn l-impriżi bil-ħsieb li jiġi żgurat użu effettiv u effiċjenti tal-ispektrum tar-radju jew konformità mal-obbligi ta' kopertura, f'konformità mal-prinċipji tal-liġi tal-kompetizzjoni.

(125)  Ir-rekwiżit tal-osservanza tal-prinċipji tan-newtralità tat-teknoloġija u tan-newtralità tas-servizz fl-għoti ta' drittijiet ta' użu, flimkien mal-possibbiltà ta' trasferiment tad-drittijiet bejn l-impriżi, isejjes il-libertà u l-mezzi biex jitwasslu s-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi lill-pubbliku, u b'dan jiffaċilita wkoll li jinkisbugħanijiet ta' interess ġenerali. Din id-Direttiva ma tippreġudikax jekk l-ispektrum tar-radju ikunx assenjat direttament lill-fornituri ta' netwerks jew servizzi ta' komunikazzjoni elettronika jew lill-entitajiet li jużaw dawn in-netwerks jew servizzi. Dawk l-entitajiet jistgħu jkunu fornituri ta' kontenut ta' xandir bir-radju jew televiżjoni. Ir-responsabbiltà għall-konformità mal-kondizzjonijiet marbutin mad-dritt ta' użu għall-ispektrum tar-radju u l-kondizzjonijiet rilevanti marbutin mal-awtorizzazzjoni ġenerali jenħtieġ li f'kull każ tkun tal-impriża li lilha jkun ingħata d-dritt ta' użu għall-ispektrum tar-radju. Ċerti obbligi imposti fuq ix-xandara biex iwasslu servizzi tal-media awdjoviżivi jistgħu jeħtieġu l-użu ta' kriterji u proċeduri speċifiċi għall-għoti ta' drittijiet ta' użu tal-ispektrum tar-radju biex jintlaħaq objettiv speċifiku ta' interess ġenerali stabbilit mill-Istati Membri skont il-liġi tal-Unjoni. Madankollu, il-proċedura għall-għoti ta' tali dritt jenħtieġ li f'kull każ tkun oġġettiva, trasparenti, nondiskriminatorja u proporzjonata.

(126)  Il-każistika tal-Qorti tal-Ġustizzja tirrikjedi li kwalunkwe restrizzjoni nazzjonali għad-drittijiet garantiti bl-Artikolu 56 tat-TFUE jenħtieġ li tkun oġġettivament ġustifikata u proporzjonata u jenħtieġ li ma teċċedix dik li hija meħtieġa biex jinkisbu il-miri tagħha. Barra minn hekk, l-ispektrum tar-radju mogħti mingħajr ma tiġi segwita proċedura miftuħa jenħtieġ li ma jintużax għal skopijiet oħra għajr għall-għan ta' interess ġenerali li għalih ikun ingħata. F'każ bħal dan, il-partijiet interessati jenħtieġ li jingħataw l-opportunità li jikkummentaw fi żmien raġonevoli. Bħala parti mill-proċedura tal-applikazzjoni għall-għoti tad-drittijiet, l-Istati Membri jenħtieġ li jivverifikaw jekk l-applikant ikunx kapaċi li jikkonforma mal-kondizzjonijiet li jridu jkunu marbuta ma' dawn id-drittijiet. Dawk il-kondizzjonijiet jenħtieġ li jiġu riflessi fil-kriterji ta' eliġibbiltà stabbiliti f'termini oġġettivi, trasparenti, xierqa u nondiskriminatorji qabel ma tiġi varata kwalunkwe proċedura kompetittiva ta' għażla. Għall-finijiet li jiġu applikati tali kriterji, l-applikant jista' jintalab li jibgħat l-informazzjoni meħtieġa biex jagħti prova tal-kapaċità tiegħu li jikkonforma ma' dawk il-kondizzjonijiet. Fejn ma tiġix provduta tali informazzjoni, l-applikazzjoni għad-dritt tal-użu għall-ispektrum tar-radju tista' tiġi miċħuda.

(127)  L-Istati Membri jenħtieġ, qabel l-għoti tad-dritt, jeżiġu biss il-verifika tal-elementi li tista' tintwera b'mod raġonevoli minn applikant normalment prudenti filwaqt li jitqies b'mod xieraq il-valur importanti kemm pubbliku kif ukoll il-valur fis-suq tal-ispektrum tar-radju bħala riżorsa pubblika skarsa. Dan huwa mingħajr preġudizzju għall-possibbiltà ta' verifika sussegwenti li l-kriterji ta' eliġibbiltà ġew sodisfatti, pereżempju permezz ta' stadji importanti, fejn il-kriterji ma jistgħux raġonevolment jiġu sodisfatti inizjalment. Biex jiġi ppreservat l-użu effikaċi u effiċjenti tal-ispektrum tar-radju, l-Istati Membri jenħtieġ li ma jagħtux drittijiet fejn l-eżami tagħhom jindika li l-applikanti mhumiex kapaċi jikkonformaw mal-kondizzjonijiet, mingħajr preġudizzju għall-possibbiltà li jitħaffef l-użu sperimentali limitat biż-żmien. B'durata twila biżżejjed tal-awtorizzazzjonijiet għall-użu tal-ispektrum tar-radju jenħtieġ li tiżdied il-prevedibbiltà tal-investiment biex jingħata kontribut għall-firxa aktar rapida tan-netwerk u servizzi aħjar, u tiżdied ukoll l-istabbiltà li ssostni n-negozjar u l-leasing tal-ispektrum tar-radju. Sakemm l-użu tal-ispektrum tar-radju ma jkunx awtorizzat għal perijodu mingħajr limitu, tali durata jenħtieġ li tqis kemm l-għanijiet segwiti kif ukoll tkun suffiċjenti biex jiġi ffaċilitat l-irkupru tal-investimenti magħmula. Filwaqt li durata itwal tista' tiżgura l-prevedibbiltà tal-investiment, miżuri li jiżguraw l-użu effettiv u effiċjenti tal-ispektrum tar-radju, bħal pereżempju s-setgħa tal-awtorità kompetenti li temenda jew tirtira d-dritt fil-każ ta' nuqqas ta' konformità mal-kondizzjonijiet marbuta mad-drittijiet tal-użu, jew il-faċilitazzjoni tan-negozjabbiltà u l-leasing tal-ispektrum tar-radju, ser iservu biex tiġi evitata akkumulazzjoni mhux xierqa ta' spektrum tar-radju u biex tiġi appoġġata flessibbiltà akbar fid-distribuzzjoni tar-riżorsi tal-ispektrum tar-radju. Żieda fl-użu ta' tariffi annwalizzati hija wkoll mezz biex tiġi żgurata valutazzjoni kontinwa tal-użu tal-ispektrum tar-radju mid-detentur tad-dritt.

(128)  Meta wieħed iqis l-importanza tal-innovazzjoni teknika, l-Istati Membri jenħtieġ li jkunu jistgħu jipprevedu drittijiet biex jintuża l-ispektrum tar-radju għal skopijiet sperimentali, soġġetti għal restrizzjonijiet u kondizzjonijiet speċifiċi li jkunu ġġustifikati b'mod strett min-natura sperimentali ta' tali drittijiet.

(129)  Meta jiġu biex jiddeċiedu jekk iġeddux id-drittijiet tal-użu tal-ispektrum armonizzat tar-radju diġà mogħtija, l-awtoritajiet kompetenti jenħtieġ li jqisu kemm l-għanijiet tal-qafas regolatorju u għanijiet oħra skont il-liġi tal-Unjoni u nazzjonali ser jintlaħqu aħjar. Kwalunkwe deċiżjoni bħal din jenħtieġ li tkun soġġetta għal proċedura miftuħa, nondiskriminatorja u trasparenti u bbażata fuq analiżi ta' kif il-kondizzjonijiet marbuta mad-drittijiet ikkonċernati ġew sodisfatti. Meta jiġu biex jivvalutaw il-ħtieġa li jġeddu d-drittijiet ta' użu, l-Istati Membri jenħtieġ li jiżnu l-impatt kompetittiv tat-tiġdid tad-drittijiet assenjati fuq il-promozzjoni ta' esplojtazzjoni iktar effiċjenti jew ta' użi ġodda innovattivi li jistgħu jirriżultaw jekk il-banda tinfetaħ għal utenti ġodda.Jenħtieġ li l-awtoritajiet kompetenti jkunu jistgħu jiddeterminaw huma f'dan ir-rigward billi jippermettu biss durata limitata għat-tiġdid sabiex jiġi evitat tfixkil serju tal-użu stabbilit. Filwaqt li deċiżjonijiet dwar jekk għandux isir tiġdid tad-drittijiet assenjati qabel l-applikabbiltà ta' din id-Direttiva jenħtieġ li jirrispettaw xi regoli li diġà japplikaw, l-Istati Membri jenħtieġ li jiżguraw ukoll li ma jippreġudikawx l-għanijiet ta' din id-Direttiva.

(130)  Meta jiġġeddu d-drittijiet eżistenti tal-użu tal-ispektrum armonizzat tar-radju, l-Istati Membri għandhom, flimkien mal-valutazzjoni tal-ħtieġa li ġġedded d-dritt, jirrevedu t-tariffi marbuta magħhom bil-ħsieb li jiġi żgurat li dawn ikomplu jippromwovu l-aħjar użu, filwaqt li jitqiesu, inter alia, l-iżviluppi tas-suq u l-evoluzzjoni teknoloġika. Għal raġunijiet ta' ċertezza legali, huwa xieraq li kwalunkwe aġġustamenti fit-tariffi eżistenti jridu jkunu bbażati fuq l-istess prinċipji bħal dawk applikabbli għall-għoti ta' drittijiet ġodda ta' użu.

(131)  Il-ġestjoni effettiva tal-ispektrum tar-radju tista' tiġi żgurata billi jiġi ffaċilitat l-użu effiċjenti kontinwu tal-ispektrum tar-radju li diġà ġie assenjat. Sabiex tiġi żgurata ċertezza legali lid-detenturi tad-drittijiet, il-possibbilita' tat-tiġdid tad-drittijiet tal-użu jenħtieġ li jiġi kkunsidrata fi żmien xieraq qabel l-iskadenza tad-drittijiet ikkonċernati, pereżempju, meta d-drittijiet ikunu ġew assenjati għal 15-il sena jew iktar mill-inqas sentejn qabel l-iskadenza ta’ dawk id-drittijiet sakemm il-possibbiltà tat-tiġdid kienet eskluża b'mod ċar fil-ħin tal-assenjazzjoni tad-drittijiet. Fl-interess tal-ġestjoni kontinwu tar-riżorsi, l-awtoritajiet kompetenti jenħtieġ li jkunu kapaċi jsegwu tali kunsiderazzjoni fuq l-inizjattiva tagħhom stess kif ukoll bi tweġiba għal talba mingħand iċ-ċessjonarju. It-tiġdid tad-dritt tal-użu jenħtieġ li ma jingħatax kontra r-rieda taċ-ċessjonarju.

(132)  It-trasferiment tad-drittijiet ta' użu għall-ispektrum tar-radju jista' jkun mezz effettiv biex jiżdied l-użu effiċjenti tal-ispektrum. F'ġieħ il-flessibbiltà u l-effiċjenza, u biex tkun tista' ssir valutazzjoni tal-spettru tar-radju mis-suq, jenħtieġ li l-Istati Membri awtomatikament jippermettu lill-utenti tal-ispektrum tar-radju biex jittrasferixxu jew jikru d-drittijiet tagħhom tal-użu għall-ispektrum tar-radju lil partijiet terzi billi jsegwu proċedura sempliċi u soġġett għall-kondizzjonijiet marbuta ma' dawn id-drittijiet u mar-regoli tal-kompetizzjoni, taħt is-superviżjoni tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali responsabbli. Sabiex jiġu ffaċilitati tali trasferimenti jew leasing, sakemm il-miżuri ta' implimentazzjoni teknika adottati taħt id-Deċiżjoni Nru 676/2002/KE jiġu rispettati, l-Istati Membri jenħtieġ ukoll li jikkunsidraw talbiet biex ikollhom id-drittijiet tal-ispektrum tar-radju diviżi jew disaggregati u l-kondizzjonijiet għall-użu riveduti.

(133)  Il-miżuri meħuda speċifikament biex jippromwovu l-kompetizzjoni fl-għoti jew fit-tiġdid tad-drittijiet tal-użu tal-ispektrum tar-radju jenħtieġ li jiġu deċiżi mill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u awtoritajiet kompetenti oħra, li jkollhom l-għarfien ekonomiku, tekniku u tas-suq neċessarju. Il-kondizzjonijiet tal-assenjazzjoni tal-ispektrum tar-radju jistgħu jinfluwenzaw is-sitwazzjoni kompetittiva fis-swieq tal-komunikazzjonijiet elettroniċi u l-kondizzjonijiet għad-dħul. Aċċess limitat għall-ispektrum tar-radju, b'mod partikolari meta l-ispektrum tar-radju huwa skars, jista' joħloq ostaklu għad-dħul tal-investiment jew ixekkel l-investiment, il-firxa tan-netwerk, il-forniment ta' servizzi jew applikazzjonijiet ġodda, l-innovazzjoni u l-kompetizzjoni. Drittijiet ġodda tal-użu, inklużi dawk li jkunu nkisbu permezz tat-trasferiment jew il-leasing, u l-introduzzjoni ta' kriterji flessibbli ġodda għall-użu tal-ispektrum tar-radju, jistgħu jinfluwenzaw ukoll il-kompetizzjoni eżistenti. Fejn ċerti kondizzjonijiet użati biex jippromwovu l-kompetizzjoni jiġu applikati ħażin, dawn jista' jkollhom effetti oħra; pereżempju, il-limiti u riżervi tal-ispektrum tar-radju jistgħu joħolqu skarsità artifiċjali, obbligi għall-aċċess bl-ingrossa jistgħu jillimitaw bla bżonn il-mudelli kummerċjali fin-nuqqas ta' setgħa fis-suq, u l-limiti fuq it-trasferimenti jistgħu jxekklu l-iżvilupp tas-swieq sekondarji. Għaldaqstant, hu meħtieġ eżami konsistenti u oġġettiv tal-kompetizzjoni għall-impożizzjoni ta' dawn il-kondizzjonijiet u għandhom jiġu applikati b'mod konsistenti. Għalhekk, l-użu ta' dawn il-miżuri għandu jkun ibbażat fuq valutazzjoni dettaljata u oġġettiva tas-suq u l-kondizzjonijiet tiegħu mill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u awtoritajiet kompetenti oħrajn. Madankollu, l-awtoritajiet nazzjonali kompetenti jenħtieġ li dejjem jiżguraw l-użu effettiv u effiċjenti tal-ispektrum tar-radju u jevitaw distorsjoni tal-kompetizzjoni permezz ta' ħżin antikompetittiv.

(134)  Abbażi tal-opinjonijiet tal-RSPG, l-adozzjoni ta' data ta' skadenza komuni biex tkun tista' tintuża banda tal-ispektrum tar-radju li ġiet armonizzata skont id-Deċiżjoni Nru 676/2002/KE tista' tkun kemm neċessarja biex jiġu evitati interferenzi transfruntieri kif ukoll tajba biex jittieħdu l-benefiċċji kollha tal-miżuri relatati ta' armonizzazzjoni teknika għas-swieq tat-tagħmir u għall-introduzzjoni ta' netwerks u servizzi ta' kapaċità għolja ħafna. Fejn jiġi permess l-użu ta' banda tal-ispektrum tar-radju tidħol il-ħtieġa li jiġi assenjat spektrum tar-radju taħt reġim ta' awtorizzazzjoni ġenerali jew taħt drittijiet individwali tal-użu sabiex jippermettu l-użu tal-ispektrum tar-radju hekk kif jitlesta l-proċess ta' assenjazzjoni. Sabiex jiġu assenjati baned tal-ispektrum tar-radju, jista' jkun meħtieġ li tiġi rilaxxata banda okkupata minn utenti oħra u li dawn jiġu kumpensati. L-implimentazzjoni ta' data ta' skadenza komuni li tippermetti l-użu tal-baned armonizzati għal servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, inkluż għall-5G, tista' madankollu tiġi affettwata fi Stat Membru partikolari minn problemi relatati ma' kwistjonijiet mhux solvuti ta' koordinazzjoni transfruntiera bejn l-Istati Membri jew ma' pajjiżi terzi, mal-kumplessità tal-iżgurar tal-migrazzjoni teknika tal-utenti eżistenti ta' banda; ma' restrizzjoni għall-użu tal-banda bbażata fuq għan ta' interess ġenerali, mas-salvagwardja tas-sigurtà u d-difiża nazzjonali jew ma' force majeure. Fi kwalunkwe każ, jenħtieġ li l-Istati Membri jieħdu l-miżuri kollha biex jitnaqqas kull dewmien għall-minimu f'termini ta' kopertura ġeografika, żmien u firxa tal-ispektrum tar-radju. Barra minn hekk, jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu, fejn xieraq, fid-dawl tal-valutazzjoni tagħhom taċ-ċirkostanzi rilevanti, jitolbu li l-Unjoni tipprovdi appoġġ legali, politiku u tekniku sabiex jiġu solvuti kwistjonijiet ta' koordinazzjoni tal-ispektrum tar-radju ma' pajjiżi ġirien tal-Unjoni, inkluż pajjiżi kandidati u pajjiżi aderenti, b'tali mod li l-Istati Membri kkonċernati jkunu jistgħu josservaw l-obbligi tagħhom skont il-liġi tal-Unjoni.

(135)  Sabiex ikunu żgurati aktar disponibbiltajiet koordinati tal-ispektrum tar-radju sal-2020 sabiex tintlaħaq veloċità għolja ħafna tan-netwerks fissi u bla fili fil-kuntest tal-5G, il-baned 3.4‑3.8 GHz u 24.25‑27.5 GHz ġew identifikati mill-RSPG bħala baned ta' prijorità xierqa biex jintlaħqu l-objettivi tal-Pjan ta' Azzjoni tal-5G sal-2020. Il-baned 40.5‑43.5 GHz u 66‑71 GHz ġew identifikati wkoll għal aktar studju. Huwa għalhekk meħtieġ li jiġi żgurat li, sal-31 ta' Diċembru 2020, il-baned kollha jew il-biċċa l-kbira tal-baned 3.4‑3.8 GHz u 24.25‑27.5 GHz ikunu disponibbli għal sistemi terrestri li kapaċi jipprovdu servizzi ta' broadband bla fili taħt kondizzjonijiet armonizzati stabbiliti permezz ta' miżuri ta' implimentazzjoni teknika adottati taħt l-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni Nru 676/2002/KE, li jikkumplimentaw id-Deċiżjoni (UE) 2017/899 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill(36), peress li dawk il-baned għandhom kwalitajiet speċifiċi, f'termini ta' kopertura u ta' kapaċità tad-data, li jippermettulhom li jiġu magħquda b'mod xieraq biex jintlaħqu r-rekwiżiti tal-5G. L-Istati Membri jistgħu, madankollu, jiġu affettwati minn interferenzi li x'aktarx jirriżultaw minn pajjiżi terzi li, f'konformità mar-Regolamenti tar-Radju tal-UIT, jkunu identifikaw dawk il-baned għal servizzi li mhumiex servizzi ta' telekomunikazzjoni mobbli internazzjonali. Dan jista' jkollu effett fuq l-obbligu li jissodisfa data ta' implimentazzjoni komuni. L-użu futur tal-banda ta' 26 GHz għal servizzi terrestri bla fili tal-5G huwa probabbli, li fost l-oħrajn, jimmira lejn żoni urbani u żoni hotspot suburbani, filwaqt li tista' tkun prevista xi tip ta' introduzzjoni tul toroq prinċipali u linji tal-ferrovija f'żoni rurali. Dan jipprovdi l-opportunità biex tintuża l-banda 26 GHz għal servizzi oħra minbarra dawk bla fili 5G li huma barra dawk iż-żoni ġeografiċi, pereżempju, għal komunikazzjonijiet speċifiċi tan-negozju jew l-użu fuq ġewwa, u għalhekk jippermetti lill-Istati Membri jiddeżinjaw u jagħmlu dik il-banda disponibbli fuq bażi mhux esklussiva.

(136)  Fejn id-domanda għal banda tal-ispektrum tar-radju taqbeż id-disponibbiltà u minħabba f'hekk Stat Membru jikkonkludi li d-drittijiet tal-użu tal-ispektrum tar-radju jridu jkunu limitati, jenħtieġ li jiġu applikati proċeduri xierqa u trasparenti għall-għoti ta' dawn id-drittijiet biex tkun evitata kull diskriminazzjoni u jiġi ottimizzat l-użu tar-riżors skars. Tali limitazzjoni jenħtieġ li tkun ġustifikata, proporzjonata u bbażata fuq valutazzjoni bir-reqqa tal-kondizzjonijiet tas-suq, filwaqt li tingħata l-importanza xierqa lill-benefiċċji ġenerali tal-utenti u lill-għanijiet tas-suq nazzjonali u tas-suq intern. L-għanijiet li jirregolaw kwalunkwe proċedura ta' limitazzjoni jenħtieġ li jiġu stabbiliti b'mod ċar minn qabel. Meta tkun qed tiġi kkunsidrata l-proċedura tal-għażla l-aktar xierqa, u f'konformità mal-miżuri ta' koordinazzjoni meħuda fil-livell tal-Unjoni, l-Istati Membri jenħtieġ li jikkonsultaw, fil-ħin u b'mod trasparenti, il-partijiet kollha interessati dwar il-ġustifikazzjoni, l-għanijiet u l-kondizzjonijiet tal-proċedura. Jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu jużaw, fost l-oħrajn, proċeduri ta' għażla kompetittivi jew komparattivi għall-assenjazzjoni tal-ispektrum tar-radju jew ta' riżorsi ta' numerazzjoni b'valur ekonomiku eċċezzjonali. Fl-amministrazzjoni ta' dawk l-iskemi, l-awtoritajiet kompetenti jenħtieġ li jqisu l-għanijiet ta' din id-Direttiva . Jekk Stat Membru jsib li aktar drittijiet jistgħu jsiru disponibbli f'banda, dan għandu jibda l-proċess għalihom.

(137)  Iż-żieda kbira fid-domanda għall-ispektrum tar-radju, u fid-domanda tal-utenti finali għall-kapaċità ta' broadband bla fili, titlob li jinstabu soluzzjonijiet alternattivi, kumplementari, li jippermettu aċċess effiċjenti tal-ispektrum, inkluż soluzzjonijiet ta' sistemi tal-aċċess bla fili b'qawwa baxxa b'firxiet li joperaw fuq żoni żgħar, bħal RLANs u netwerks ta' punti ta' aċċess ċellulari żgħar b'qawwa baxxa. Dawn is-sistemi kumplementari ta' aċċess bla fili, b'mod partikolari l-punti ta' aċċess RLAN aċċessibbli għall-pubbliku, iżidu l-aċċess għall-internet għall-utenti finali u jgħinu biex jittaffa t-traffiku mobbli għall-operaturi tat-telefonija mobbli. L-RLANs jużaw spektrum armonizzat tar-radju mingħajr il-bżonn ta' awtorizzazzjoni individwali jew id-dritt tal-użu għall-ispektrum tar-radju. Sal ġurnata tal-lum, il-biċċa l-kbira tal-punti tal-aċċess RLAN jużawhom l-utenti privati bħala estensjoni lokali bla fili tal-konnessjoni broadband fissa tagħhom. L-utenti finali, fil-limiti tal-abbonament tal-internet tagħhom stess, jenħtieġ li ma jinżammux lura milli jaqsmu l-aċċess RLAN tagħhom ma' oħrajn, sabiex jiżdied l-għadd ta' punti ta' aċċess disponibbli, b'mod partikolari f'żoni b'popolazzjoni densa, tiġi mmassimizzata l-kapaċità tad-data bla fili permezz tal-użu mill-ġdid tal-ispektrum tar-radju u tinħoloq infrastruttura broadband bla fili kumplementari kosteffettiva li tkun aċċessibbli għal utenti finali oħra. Għalhekk, għandhom jitneħħew restrizzjonijiet mhux meħtieġa għall-introduzzjoni u l-interkonnessjoni tal-punti tal-aċċess RLAN.

(138)  L-awtoritajiet pubbliċi jew il-fornituri pubbliċi ta' servizzi li jużaw l-RLANs fl-istabbilimenti tagħhom għall-istaff tagħhom, il-viżitaturi jew il-klijenti, pereżempju, biex jiffaċilitaw l-aċċess għas-servizzi elettroniċi tal-gvern jew għall-informazzjoni dwar it-trasport pubbliku jew l-immaniġġjar tat-traffiku fit-toroq, jistgħu jipprovdu wkoll aċċess għall-punti tal-aċċess bħal dawn għall-użu ġenerali miċ-ċittadini bħala servizz anċillari għal servizzi li dawn joffru lill-pubbliku f'dawn l-istabbilimenti, sal-limitu permess skont il-kompetizzjoni u r-regoli tal-akkwist pubbliku. Barra minn hekk, il-fornitur ta' dan l-aċċess lokali għan-netwerks tal-komunikazzjonijiet elettroniċi f'proprjetà privata jew madwarha jew f'żona pubblika limitata abbażi mhux kummerċjali jew bħala servizz anċillari għal attività oħra li mhix dipendenti fuq dan l-aċċess, bħal pereżempju hotspots tar-RLAN li huma għall-klijenti ta' attivitajiet kummerċjali oħra jew għall-pubbliku ġenerali f'dik iż-żona, jistgħu jkunu soġġetti għall-konformità mal-awtorizzazzjonijiet ġenerali għad-drittijiet tal-użu tal-ispektrum tar-radju, iżda jenħtieġ li ma jkunux soġġetti għal xi kondizzjonijiet jew rekwiżiti imposti fuq l-awtorizzazzjonijiet ġenerali applikabbli għall-fornituri ta' netwerks jew servizzi pubbliċi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi jew għal obbligi rigward l-utenti finali jew interkonnessjoni. Madankollu, tali fornitur jenħtieġ li jibqa' soġġett għar-regoli tar-responsabbiltà stabbiliti fid-Direttiva 2000/31/KE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill(37). Qed jitfaċċaw aktar teknoloġiji bħal-LiFi u ser jikkomplementaw il-kapaċitajiet attwali tal-ispektrum tar-radju tal-RLANs u l-punt ta' aċċess bla fili biex jinkludu punti ta' aċċess viżibbli bbażati fuq id-dawl u jwasslu għal netwerks ibridi ta' żona lokali li jippermettu komunikazzjoni ottika bla fili.

(139)  Minħabba li l-punti tal-aċċess bla fili f'żoni żgħar b'qawwa baxxa, bħal ċelloli femto, pico, metro jew micro, jistgħu jkunu żgħar ħafna u jagħmlu użu minn tagħmir diskret simili għal dak ta' routers domestiċi tal-RLAN, li ma jirrikjedu l-ebda permessi lil hinn minn dawk li huma meħtieġa għall-użu tal-ispektrum tar-radju, u meta jitqies l-impatt pożittiv ta' tali punti ta' aċċess fuq l-użu tal-ispektrum tar-radju u fuq l-iżvilupp tal-komunikazzjonijiet bla fili, jenħtieġ li kwalunkwe restrizzjoni għall-użu tagħhom tiġi limitata kemm jista' jkun possibbli. Bħala riżultat, sabiex tiġi ffaċilitata l-introduzzjoni ta' punti tal-aċċess bla fili f'żoni żgħar, u mingħajr preġudizzju għal kwalunkwe rekwiżit applikabbli relatat mal-ġestjoni tal-ispektrum tar-radju, jenħtieġ li l-Istati Membri ma jissottomettu għal ebda permess individwali l-introduzzjoni ta' tali apparat fuq bini li mhuwiex uffiċjalment protett bħala parti minn ambjent identifikat jew minħabba l-mertu arkitettoniku jew storiku speċjali tagħhom, ħlief għal raġunijiet ta' sikurezza pubblika. Għal dak il-għan, il-karatteristiċi tagħhom, bħall-karatteristiċi tad-daqs, il-piż u l-livell ta' emissjonijiet massimi, jenħtieġ li jiġu speċifikati fil-livell tal-Unjoni b'mod proporzjonat għall-introduzzjoni lokali u biex jiġi żgurat livell għoli ta' protezzjoni tas-saħħa pubblika, kif stipulat fir-Rakkomandazzjoni 1999/519/KE. Għat-tħaddim ta' punti tal-aċċess bla fili f'żoni żgħar, jenħtieġ li jkun japplika l-Artikolu 7 tad-Direttiva 2014/53/UE. Dan huwa mingħajr preġudizzju għad-drittijiet tal-proprjetà privata stabbiliti fil-liġi tal-Unjoni jew fil-liġi nazzjonali. Jenħtieġ li l-proċedura biex jitqiesu l-applikazzjonijiet għal permessi tiġi ssimplifikata u mingħajr preġudizzju għal kwalunkwe ftehim kummerċjali u kwalunkwe spiża amministrattiva involuta jenħtieġ li tkun limitata għall-ispejjeż amministrattivi relatati mal-ipproċessar tal-applikazzjoni. Jenħtieġ li l-proċess ta' valutazzjoni ta' talba għal permess tieħu l-iqsar żmien possibbli, u fil-prinċipju mhux aktar minn erba' xhur.

(140)  Il-binjiet pubbliċi u infrastruttura pubblika oħra jiġu miżjura u użati ta' kuljum minn għadd sinifikanti ta' utenti finali li jeħtieġu konnettività biex jużaw il-governanza elettronika, it-trasport elettroniku, u servizzi oħra. Infrastruttura pubblika oħra, bħal-lampi tat-toroq, id-dwal tat-traffiku, toffri siti ta' valur kbir għall-introduzzjoni ta' ċelloli żgħar, pereżempju, minħabba d-densità tagħhom. Mingħajr preġudizzju għall-possibbiltà li l-awtoritajiet kompetenti jissottomettu l-iżvilupp ta' punti tal-aċċess bla fili f'żoni żgħar għal permessi individwali minn qabel, jenħtieġ li l-operaturi jkollhom dritt għal aċċess għal dawk is-siti pubbliċi għall-fini li jissodisfaw b'mod adegwat id-domanda. Għalhekk, jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw li tali bini pubbliku u infrastruttura pubblika oħra jkunu disponibbli b'kondizzjonijiet raġonevoli għall-introduzzjoni ta' ċelloli żgħar bil-ħsieb li jikkumplementaw id-Direttiva 2014/61/UE u mingħajr preġudizzju għall-prinċipji stabbiliti f'din id-Direttiva. Id-Direttiva 2014/61/UE ssegwi approċċ funzjonali u timponi obbligi ta' aċċess għal infrastruttura fiżika biss meta din tkun parti minn netwerk, u biss jekk tkun proprjetà ta' jew tintuża minn operatur ta' netwerk, u b'hekk tħalli ħafna binjiet li huma proprjetà ta' awtoritajiet pubbliċi jew użati minnhom barra mill-kamp ta' applikazzjoni tagħha. Għall-kuntrarju, m'hemmx il-ħtieġa ta' obbligu speċifiku għall-infrastruttura fiżika, bħal tubi jew arbli użati għal sistemi ta' trasport intelliġenti, li jkunu proprjetà ta' operaturi tan-netwerks (fornituri ta' servizzi ta' trasport jew il-fornituri ta' netwerks pubbliċi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi), u li jospitaw partijiet ta' netwerk, u b'hekk tidħol fil-kamp ta' applikazzjoni tad-Direttiva 2014/61/UE.

(141)  Id-dispożizzjonijiet ta' din id-Direttiva fir-rigward tal-aċċess u l-interkonnessjoni japplikaw għal netwerks pubbliċi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi. Il-fornituri ta' netwerks tal-komunikazzjonijiet elettroniċi li mhumiex pubbliċi ma għandhomx obbligi tal-aċċess jew tal-interkonnessjoni taħt din id-Direttiva ħlief fejn, meta jibbenefikaw minn aċċess għan-netwerks pubbliċi, jistgħu jkunu soġġetti għall-kondizzjonijiet stipulati mill-Istati Membri.

(142)  It-terminu "aċċess" għandu firxa wiesgħa ta' tifsiriet, u huwa għalhekk meħtieġ li jiġi definit eżatt kif it-terminu huwa wżat f'din id-Direttiva, mingħajr preġudizzju ta' kif jintuża f'miżuri oħra tal-Unjoni . Operatur jista' jkun sid tan-netwerk jew tal-faċilitajiet tal-bażi jew jista' jikri wħud minnhom jew kollha kemm huma.

(143)  F'suq miftuħ u kompetittiv, jenħtieġ li ma jkun hemm ebda restrizzjonijiet li jimpedixxu lill-impriżi milli jinnegozjaw arranġamenti ta' aċċess u ta' interkonnessjoni bejniethom, b'mod partikolari arranġamenti transfruntieri, bla ħsara għar-regoli tal-kompetizzjoni stabbiliti fit-TFUE. Fil-kuntest biex jinkiseb suq aktar effiċjenti, u tassew pan-Ewropew, b'kompetizzjoni effettiva, aktar għażla u servizzi kompetittivi lill-utenti finali, l-impriżi li jirċievu talbiet għall-aċċess jew għall-interkonnessjoni mingħand impriżi oħra li huma soġġetti għal awtorizzazzjoni ġenerali biex jipprovdu netwerks jew servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi lill-pubbliku għandhom fil-prinċipju jikkonkludu dawn l-arranġamenti fuq bażi kummerċjali u jinnegozjaw bona fide.

(144)  Fi swieq fejn għad baqa' differenzi kbar fis-saħħa tal-innegozjar bejn l-impriżi, u fejn xi impriżi joqgħodu fuq l-istruttura fornuta minn oħrajn għat-twassil tas-servizzi tagħhom, huwa xieraq li jiġi stabbilit qafas regolatorju biex jiġi żgurat li s-suq jiffunzjona b'mod effettiv. L-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jenħtieġ li jkollhom is-setgħa li jiżguraw, fejn in-negozjati kummerċjali jfallu, aċċess u interkonnessjoni adegwati u l-interoperabilità ta' servizzi fl-interess tal-utent finali. B'mod partikolari, dawn jistgħu , jiżguraw konnettività minn tarf sa tarf billi jimponu obbligi proporzjonati fuq l-impriżi li huma soġġetti għall-awtorizzazzjoni ġenerali u li jikkontrollaw l-aċċess għall-utent finali. Il-kontroll tal-mezzi tal-aċċess jista' jinvolvi l-propjetà jew il-kontroll tal-konnessjoni fiżika ma l-utent finali (sew jekk fiss jew mobbli), jew il-kapaċità li jiġi mibdul jew irtirat in-numru jew in-numri nazzjonali meħtieġa għall-aċċess tal-punt tat-terminazzjoni tan-netwerk tal-utent finali. Dan ikun il-każ pereżempju jekk l-operaturi ta' netwerk jirrestrinġu b'mod mhux raġonevoli l-għażla tal-utent finali għall-aċċess ta' portals u servizzi tal-internet.

(145)  Fid-dawl tal-prinċipju ta' nondiskriminazzjoni, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jenħtieġ li jiżguraw li l-impriżi kollha, irrispettivament mid-daqs tagħhom u l-mudell kummerċjali, sew jekk integrati vertikalment jew separati, jistgħu jiġu interkonnessi b'termini u kondizzjonijiet raġonevoli, bil-ħsieb li jipprovdu konnettività minn tarf sa tarf u aċċess għall-internet.

(146)  Miżuri legali jew amministrattivi nazzjonali li jorbtu t-termini u l-kondizzjonijiet għall-aċċess jew l-interkonnessjoni għall-attivitajiet ta' parti li tfittex l-interkonnessjoni, u speċifikament sal-livell tal-investiment tagħha fl-infrastruttura tan-netwerk, u mhux għas-servizzi ta' interkonnessjoni jew aċċess fornuti, jistgħu joħolqu distorsjoni tas-suq, u jistgħu għalhekk ma jkunx kompatibbli mar-regoli tal-kompetizzjoni.

(147)  L-operaturi tan-netwerks li jikkontrollaw l-aċċess lill-klijenti tagħhom stess jagħmlu dan fuq il-bażi ta' numri jew indirizzi uniċi minn firxa ta' numri jew indirizzi pubblikati. Operaturi oħra ta' netwerks jeħtieġ li jkunu jistgħu jwasslu t-traffiku lill-klijenti tagħhom, u għalhekk għandhom ikunu jistgħu jinterkonnettjaw direttament jew indirettament ma' xulxin. Għalhekk huwa xieraq li jiġu stipulati d-drittijiet u l-obbligi għan-negozjar tal-interkonnessjoni.

(148)  L-interoperabilità hija ta' benefiċċju għall-utenti finali u hija mira importanti ta' dak il-qafas regolatorju. L-inkoraġġiment tal-interoperabilità huwa wieħed mill-miri għall-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u awtoritajiet kompetenti oħra kif stipulat f'dkn il-qafas. Dak il-qafas jipprovdi wkoll li l-Kummissjoni tippubblika lista tal-istandards jew speċifikazzjonijiet li jkopru l-forniment ta' servizzi, interfaċċi tekniċi jew funzjonijiet ta' netwerk, bħala l-bażi biex tinkoraġġixxi l-armonizzazzjoni fil-komunikazzjonijiet elettroniċi. L-Istati membri għandhom jinkoraġġixxu l-użu tal-istandards jew speċifikazzjonijiet ippubblikati sa fejn huwa strettament meħtieġ biex tiġi żgurata l-interoperabbiltà ta' servizzi u biex tittejjeb il-libertà tal-għażla għall-utenti.

(149)  Bħalissa kemm il-konnettività minn tarf għall-ieħor kif ukoll l-aċċess għal servizzi ta' emerġenza jiddependu fuq li l-utenti finali jużaw servizzi tal-komunikazzjoni interpersonali bbażati fuq n-numri. Żviluppi teknoloġiċi ulterjuri jew żieda fl-użu ta' servizzi tal-komunikazzjonijiet interpersonali indipendenti minn numri jistgħu jwasslu għal nuqqas ta' interoperabbiltà suffiċjenti bejn is-servizzi ta' komunikazzjoni. Konsegwenza ta' dan, ostakli sinifikanti għad-dħul fis-suq u ostakli għal innovazzjoni ulterjuri 'l quddiem jistgħu jitfaċċaw u jheddu il-konnettività ▌ effettiva minn tarf għall-ieħor bejn l-utenti finali ▌.

(150)  Fejn jinqalgħu tali kwistjonijiet ta' interoperabbiltà, jenħtieġ li l-Kummissjoni tkun tista' titlob rapport mill-BEREC li jkollu jipprovdi evalwazzjoni fattwali tas-sitwazzjoni tas-suq fil-livell tal-Unjoni u tal-Istati Membri. Filwaqt li tieħu kont bis-sħiħ tar-rapport tal-BEREC u evidenza oħra disponibbli u b'kunsiderazzjoni wkoll tal-effetti fuq is-suq intern, il-Kummissjoni jenħtieġ li tiddeċiedi jekk hemmx ħtieġa għal intervent regolatorju min-naħa tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jew awtoritajiet kompetenti oħra. Jekk il-Kummissjoni tqis li tali intervent regolatorju jenħtieġ li jiġi kkunsidrat mill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jew awtoritajiet kompetenti oħra, jenħtieġ li hija tkun tista' tadotta miżuri ta' implimentazzjoni li jispeċifikaw in-natura u l-kamp ta' applikazzjoni ta' interventi regolatorji possibbli mill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jew awtoritajiet kompetenti oħra, inkluż b'mod partikolari l-obbligi ta' pubblikazzjoni u permess għall-użu, il-modifika u d-distribuzzjoni mill-ġdid tal-informazzjoni rilevanti mill-awtoritajiet u fornituri oħra u miżuri li jimponu l-użu obbligatorju ta' standards jew speċifikazzjonijiet fuq il-fornituri kollha jew dawk speċifiċi.

(151)  Jenħtieġ li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jew awtoritajiet kompetenti oħra jivvalutaw, fid-dawl taċ-ċirkostanzi nazzjonali speċifiċi, jekk kwalunkwe intervent ikunx neċessarju u ġustifikat biex tiġi żgurata konnettività minn tarf għall-ieħor ▌, u jekk iva, jimponu obbligi proporzjonati, skont il-miżuri ta' implimentazzjoni tal-Kummissjoni, fuq dawk il-fornituri ta' servizzi tal-komunikazzjonijiet interpersonali indipendenti min-numri b'livell sinifikanti ta' kopertura u ta' użu mill-utenti. Jenħtieġ li t-terminu sinifikanti jiġi interpretat fis-sens li l-kopertura ġeografika u l-għadd ta' utenti finali tal-fornitur ikkonċernat jirrappreżentaw massa kritika sabiex jinkiseb l-għan tal-iżgurar tal-konnettività minn tarf għall-ieħor bejn l-utenti finali. Jenħtieġ li l-fornituri b'numru limitat ta' utenti finali jew kopertura ġeografika limitata li tkun tikkontribwixxi biss b'mod marġinali biex jintlaħaq dak l-għan, normalment ma jkunux soġġetti għal dawk l-obbligi tal-interoperabbiltà.

(152)  F'sitwazzjonijiet fejn l-impriżi jiġu mċaħħda minn aċċess għal alternattivi vijabbli għal wajers, kejbils u faċilitajiet assoċjati mhux replikabbli fil-bini jew sal-ewwel punt ta' konċentrazzjoni jew ta' distribuzzjoni u sabiex jippromwovu eżiti kompetittivi fl-interess tal-utenti finali, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jenħtieġ li jingħataw is-setgħa jimponu obbligi tal-aċċess fuq l-impriżi kollha, irrispettivament minn deżinjazzjoni bħala li għandhom saħħa sinifikanti ▌ fis-suq. F'dak ir-rigward, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali għandhom iqisu l-ostakli tekniċi u ekonomiċi kollha ta' replikazzjoni futura tan-netwerks. Madankollu, minħabba li tali obbligi f'ċerti każijiet jistgħu jkunu intrużivi, idgħajfu l-inċentivi għall-investimenti, u jistgħu jkollhom l-effett li jsaħħu l-pożizzjoni tal-atturi dominanti, jenħtieġ li dawn jiġu imposti biss meta dan ikun ġustifikat u proporzjonat għall-ilħuq ta' kompetizzjoni sostenibbli fis-swieq rilevanti. Is-sempliċi fatt li infrastruttura waħda jew aktar bħal din diġà teżisti jenħtieġ li ma jiġix neċessarjament interpretat bħala li juri li l-assi tagħha jistgħu jiġu replikati. Jekk ikun meħtieġ flimkien ma' tali obbligi tal-aċċess, jenħtieġ li l-impriżi jkunu jistgħu jiddependu wkoll fuq l-obbligi biex jipprovdu aċċess għal infrastruttura fiżika abbażi tad-Direttiva 2014/61/UE. Jenħtieġ li kwalunkwe obbligu impost mill-awtorità regolatorja nazzjonali taħt din id-Direttiva u d-deċiżjonijiet meħuda minn awtoritajiet kompetenti oħrajn taħt id-Direttiva 2014/61/UE sabiex jiġi żgurat aċċess għal infrastruttura fiżika ġewwa l-bini jew għal infrastruttura fiżika sal-punt ta' aċċess jkunu konsistenti.

(153)  Jenħtieġ li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jkunu jistgħu, sa fejn ikun meħtieġ, jimponu obbligi fuq impriżi biex jipprovdu aċċess għall-faċilitajiet imsemmija f'anness ta' din id-Direttiva, jiġifieri interfaċċi ta' programmazzjoni ta' applikazzjonijiet (API) u gwidi elettroniċi tal-programmi (EPG), sabiex jiġi żgurat mhux biss l-aċċessibbiltà għall-utenti finali għal servizzi tax-xandir bir-radju u bit-televiżjoni diġitali, iżda wkoll għal servizzi komplementari relatati. Jenħtieġ li tali servizzi komplementari jkunu jistgħu jinkludu servizzi relatati mal-programm li huma mfassla speċifikament biex tittejjeb l-aċċessibbiltà għall-utenti finali b'diżabbiltà, u s-servizzi televiżivi konnessi relatati mal-programm.

(154)  Huwa importanti li meta l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jivvalutaw il-punt ta' konċentrazzjoni jew ta' distribuzzjoni sal-punt li jkunu beħsiebhom jimponu obbligi tal-aċċess, jagħżlu punt skont il-linji gwida tal-BEREC. L-għażla ta' punt aktar qrib l-utenti finali ser ikun aktar ta' benefiċċju għall-kompetizzjoni tal-infrastruttura u t-tnedija ta' netwerks b'kapaċità kbira ħafna. B'dan il-mod, jenħtieġ li l-awtorità regolatorja nazzjonali l-ewwel tikkunsidra li tagħżel punt f'bini jew eżatt barra mill-bini. Jista' jkun iġġustifikat li jiġu estiżi l-obbligi tal-aċċess għal wajers u kejbils lil hinn mill-ewwel punt ta' konċentrazzjoni jew ta' distribuzzjoni ▌filwaqt li tali obbligi jiġu limitati għall-punti kemm jista' jkun qrib l-utenti finali li jkunu kapaċi jospitaw numru suffiċjenti ta' utenti finali, fejn jintwera li r-replikazzjoni tiffaċċa ostakli fiżiċi jew ekonomiċi għoljin u nontranżitorji, li jwasslu għal problemi ta' kompetizzjoni sinifikanti jew fallimenti tas-suq fil-livell tal-bejgħ bl-imnut għad-detriment tal-utenti finali. Il-valutazzjoni tar-replikabbiltà tal-elementi tan-netwerk tirrikjedi rieżami tas-suq li huwa differenti minn analiżi li tivvaluta s-saħħa sinifikanti fis-suq, u b'hekk l-awtorità regolatorja nazzjonali ma għandhiex bżonn tistabbilixxi saħħa sinifikanti fis-suq sabiex timponi dawn l-obbligi. Min-naħa l-oħra, it-tali rieżami jirrikjedi valutazzjoni ekonomika suffiċjenti tal-kondizzjonijiet tas-suq, biex jistabbilixxi jekk il-kriterji meħtieġa biex jimponu obbligi lil hinn mill-ewwel punt ta' konċentrazzjoni jew ta' distribuzzjoni huma sodisfatti. Tali obbligi estiżi ta' aċċess huma aktar probabbli li jkunu meħtieġa f'żoni ġeografiċi fejn il-każ kummerċjali għall-varar ta' infrastruttura alternattiva huwa aktar riskjuż, pereżempju minħabba densità tal-popolazzjoni aktar baxxa jew minħabba l-għadd limitat ta' binjiet b'ħafna abitazzjonijiet. Min-naħa l-oħra, konċentrazzjoni għolja ta' unitajiet domestiċi tista' tindika li l-impożizzjoni ta' tali obbligi ma tkunx meħtieġa. Jenħtieġ li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jikkunsidraw ukoll jekk tali obbligi jkollhomx il-potenzjal li jsaħħu l-pożizzjoni ta' impriżi deżinjati bħala li għandhom saħħa sinifikanti fis-suq. Jenħtieġ li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jkunu jistgħu jimponu obbligi tal-aċċess għal elementi attivi jew virtwali ta' netwerks li jintużaw għall-forniment ta' servizz fuq tali infrastruttura jekk l-aċċess għal elementi passivi jkun ekonomikament ineffiċjenti jew fiżikament imprattikabbli, u jekk l-awtorità regolatorja nazzjonali tqis li, fin-nuqqas ta' tali intervent, l-għan tal-obbligu ta' aċċess ikun evitat. Sabiex tissaħħaħ prattika regolatorja konsistenti madwar l-Unjoni, jenħtieġ li l-Kummissjoni tkun tista' titlob lill-awtorità regolatorja nazzjonali tirtira l-abbozz tagħha ta' miżuri li jestendu l-obbligi ta' aċċess lil hinn mill-ewwel punt ta' konċentrazzjoni jew ta' distribuzzjoni, fejn il-BEREC jikkondividi d-dubji serji tal-Kummissjoni dwar il-kompatibbiltà tal-abbozz ta' miżura mal-liġi tal-Unjoni u b'mod partikolari mal-għanijiet regolatorji ta' din id-Direttiva.

(155)  F'tali każijiet, sabiex ikunu konformi mal-prinċipju ta' proporzjonalità, jista' jkun xieraq għall-awtoritajiet regolatorji nazzjonali li jeskludu ċerti kategoriji ta' sidien jew intrapriżi, jew it-tnejn, minn obbligi li jmorru lil hinn mill-ewwel punt ta' konċentrazzjoni jew ta' distribuzzjoni, li jenħtieġ li jiġu determinati mill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali, minħabba li hemm riskju li obbligu ta' aċċess mhux ibbażat fuq id-deżinjazzjoni ta' impriża bħala li għandha saħħa sinifikanti fis-suq jikkomprometti l-każ kummerċjali tagħhom għal elementi ta' netwerk introdotti reċentement, partikularment minn proġetti lokali żgħar. Jenħtieġ li impriżi bl-ingrossa biss ma jkunux soġġetti għal obbligi ta' aċċess bħal dawn jekk dawn joffru aċċess alternattiv effettiv fuq bażi kummerċjali għal netwerk b'kapaċità kbira ħafna, fuq termini u kondizzjonijiet ġusti, nondiskriminatorji u raġonevoli, inkluż fir-rigward tal-prezz. Jenħtieġ li jkun possibbli li dik l-eżenzjoni tiġi estiża għal fornituri oħra fuq l-istess termini. L-eżenzjoni tista' ma tkunx xierqa għal fornituri li jirċievu finanzjament pubbliku.

(156)  Il-kondiviżjoni ▌ ta' infrastruttura passiva użata fl-għoti ta' servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi bla fili ▌ f'konformità mal-prinċipji tal-liġi tal-kompetizzjoni tista' tkun partikolarment utli biex tiġi massimizzata l-konnettività b'kapaċità kbira ħafna madwar l-Unjoni, speċjalment f'żoni ta' anqas densità fejn ir-replikazzjoni hija imprattikabbli u l-utenti finali jirriskjaw li jkunu mċaħħda minn din il-konnettività. Jenħtieġ li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jew awtoritajiet kompetenti oħra jkunu jistgħu, eċċezzjonalment, jimponu tali kondiviżjoni ▌ jew aċċess għal roaming lokalizzat, f'konformità mal-liġi tal-Unjoni, jekk dik il-possibbiltà tkun ġiet stabbilita b'mod ċar fil-kondizzjonijiet oriġinali għall-għoti tad-dritt ta' użu u juru l-benefiċċji ta' din il-kondiviżjoni fit-tentattiv li jingħelbu ostakli insormontabbli ekonomiċi jew fiżiċi u aċċess għan-netwerks jew għas-servizzi jkun għalhekk severament defiċjenti jew ineżistenti, u filwaqt li jitqiesu għadd ta' fatturi, inkluż b'mod partikolari l-ħtieġa ta' kopertura tul ir-rotot ewlenin tat-trasport, kif ukoll għal għażla u kwalità aħjar tas-servizzi għall-utenti finali kif ukoll il-ħtieġa li jinżammu l-inċentivi tat-tifrix tal-infrastruttura. F'ċirkostanzi fejn l-utenti finali m'għandhomx aċċess, u l-kondiviżjoni tal-infrastruttura passiva waħedha mhux biżżejjed biex tiġi indirizzata s-sitwazzjoni, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jenħtieġ li jkunu jistgħu jimponu obbligi fuq il-kondiviżjoni ta' infrastruttura attiva. Meta jagħmlu dan, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jew awtoritajiet kompetenti oħra jibqgħu flessibbli biex jagħżlu l-aktar obbligu xieraq ta' kondiviżjoni jew ta' aċċess li jenħtieġ li jkun proporzjonat u ġustifikat fuq il-bażi tan-natura tal-problema identifikata.

(157)  Waqt li huwa xieraq f'xi ċirkostanzi li awtorità regolatorja nazzjonali jew awtorità kompetenti oħra timponi obbligi fuq impriżi irrispettivament minn deżinjazzjoni bħala li għandhom saħħa sinifikanti fis-suq sabiex jintlaħqu l-miri bħal ma huma l-konnettività minn tarf għal ieħor jew l-operabbiltà bejn is-servizzi, huwa meħtieġ li jkun żgurat li dawn l-obbligi jkunu imposti skont il-qafas regolatorju u, b'mod partikolari, mal-proċeduri tan-notifika tiegħu. Jenħtieġ li tali obbligi jiġu imposti biss fejn dan ikun ġustifikat sabiex jiġu żgurati l-objettivi ta' din id-Direttiva, u meta jkunu ġustifikati b'mod oġġettiv, trasparenti, proporzjonati u nondiskriminatorji bil-għan li jiġu promossi l-effiċjenza, il-kompetizzjoni sostenibbli, l-investiment u l-innovazzjoni effiċjenti, u billi jingħata l-benefiċċju massimu lill-utenti finali, u imposti skont il-proċeduri ta' notifika rilevanti.

(158)  Sabiex jingħelbu ostakli insormontabbli ekonomiċi jew fiżiċi biex jipprovdu lill-utenti finali b'servizzi jew netwerks li jiddependu fuq l-użu tal-ispektrum tar-radju u fejn jippersistu diskrepanzi ta' kopertura mobbli, l-għeluq tagħhom jista' jirrikjedi l-aċċess u l-kondiviżjoni ta' infrastruttura passiva, jew, fejn dan ma jkunx biżżejjed, il-kondiviżjoni ta' infrastruttura attiva, jew ftehimiet ta' aċċess għal roaming lokalizzat. Mingħajr preġudizzju għall-kondiviżjoni tal-obbligi marbuta mad-drittijiet tal-użu fuq il-bażi ta' dispożizzjonijiet oħra ta' din id-Direttiva, u partikularment miżuri għall-promozzjoni tal-kompetizzjoni, fejn l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jew awtoritajiet kompetenti oħra jkunu beħsiebhom jieħdu miżuri li jimponu l-kondiviżjoni ta' infrastruttura passiva jew meta l-aċċess u l-kondiviżjoni passivi mhumiex biżżejjed, il-kondiviżjoni ta' infrastruttura attiva, jew ftehimiet ta' aċċess għal roaming lokalizzat, huma jistgħu, madankollu, wkoll ikunu msejħa biex jikkunsidraw ir-riskju possibbli għall-parteċipanti tas-suq f'żoni li mhumiex moqdijin tajjeb.

(159)  Ir-regoli tal-kompetizzjoni weħidhom jistgħu ma jkunux dejjem suffiċjenti biex jiżguraw id-diversità kulturali u l-pluraliżmu fix-xandir fil-qasam tat-televiżjoni diġitali. L-iżviluppi teknoloġiċi u tas-suq jagħmlu meħtieġa r-reviżjoni tal-obbligi sabiex jingħata aċċess kondizzjonali fuq termini ġusti, raġonevoli u nondiskriminatorji fuq bażi regolari, ▌minn Stat Membru għas-suq nazzjonali tiegħu ▌, b'mod partikolari biex jiġi stabbilit jekk huwiex ġustifikat li jestendi l-obbligi għall-EPGs u l-APIs, sa fejn huwa meħtieġ biex tiġi żgurata l-aċċessibbiltà għall-utenti finali ta' servizzi ta' xandir diġitali speċifikati. Jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu jispeċifikaw is-servizzi ta' xandir diġitali li għalihom l-aċċess mill-utenti finali għandu jiġi żgurat b'kull mezz leġislattiv, regolatorju jew amministrattiv li huma jqisu meħtieġ.

(160)  Jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu jippermettu wkoll lill-awtorità regolatorja nazzjonali tagħhom li tirrevedi l-obbligi fir-rigward tal-aċċess kondizzjonat għal servizzi ta' xandir diġitali sabiex issir stima permezz ta' analiżi tas-suq jekk jirtirawx jew jemendawx il-kondizzjonijiet għall-impriżi li ma jkollhomx saħħa sinifikanti fis-suq rilevanti. Dan l-irtirar jew emenda jenħtieġ li ma jolqotx ħażin l-aċċess għall-utenti finali ta' dawn is-servizzi jew il-prospetti għal kompetizzjoni effettiva.

(161)  Hemm ħtieġa ta' obbligi ex ante f'ċerti ċirkostanzi sabiex jiġi żgurat l-iżvilupp ta' suq kompetittiv, li l-kondizzjonijiet tiegħu jiffavorixxu introduzzjoni u adozzjoni ta' netwerks u servizzi b'kapaċità kbira ħafna, u l-massimizzazzjoni tal-benefiċċji tal-utent finali. It-tifsira ta' saħħa sinifikanti fis-suq f a f'din id-Direttiva hija ekwivalenti għall-kunċett ta' dominanza kif definit fil-każistika tal-Qorti tal-Ġustizzja.

(162)  Żewġ impriżi jew aktar jistgħu jinstabu li jkunu jgawdu pożizzjoni konġunta dominanti mhux biss fejn jeżistu rabtiet strutturali jew oħrajn bejniethom iżda wkoll fejn l-istruttura tas-suq rilevanti tiffavorixxi effetti koordinati, jiġifieri, tinkoraġġixxi mġiba antikompetittiva parallela jew allinjata fis-suq.

(163)  Huwa essenzjali li obbligi regolatorji ex ante jiġu imposti f'suq bl-ingrossa fi swieq biss fejn ikun hemm impriża waħda jew aktar b'saħħa sinifikanti fis-suq, bil-ħsieb li tiġi żgurata kompetizzjoni sostenibbli u ▌ fejn ir-rimedji tal-liġi tal-Unjoni u nazzjonali dwar il-kompetizzjoni ma jkunux suffiċjenti biex jindirizzaw dik il-problema. Il-Kummissjoni għandha ħejjiet linji gwida fil-livell tal- Unjoni skont il-prinċipji tal-liġi tal-kompetizzjoni biex l-awtoritajiet nazzjonali regolatorji jsegwu fl-istima jekk il-kompetizzjoni hijiex effettiva f'suq partikolari u fl-istima tas-saħħa sinifikanti fis-suq. L-awtoritajiet nazzjonali regolatorji jenħtieġ li janalizzaw jekk is-suq fi prodott partikolari jew servizz ikunx effettivament kompetittiv f'żona ġeografika partikolari, li tista' tkun it-territorju kollu jew parti minnu tal-Istat Membru konċernat jew partijiet ġirien tat-territorji tal-Istati Membri meqjusa flimkien. Analiżi tal-kompetizzjoni effettiva jenħtieġ li jinkludi analiżi dwar jekk is-suq hux prospettivament kompetittiv, u b'hekk jekk xi nuqqas ta' kompetizzjoni effettiva hijiex dejjiema. Dawk il-linji gwida jenħtieġ ukoll jindirizzaw il-kwistjoni ta' swieq ġodda emerġenti, fejn fil-fatt il-mexxej tas-suq x'aktarx li jkollu sehem sostanzjali tas-suq iżda m'għandux jiġi soġġett għal obbligi mhux adattati. Il-Kummissjoni jenħtieġ li tirrevedi regolarment il-linji gwida, b'mod partikolari fl-okkażjoni ta' reviżjoni tal-liġi eżistenti, fil-waqt li jittieħed kont tal-każistika tal-Qorti tal-Ġustizzja, tal-ħsieb ekonomiku u tal-esperjenza preżenti tas-suq bil-ħsieb li tassigura li jibqgħu adattati f'suq li jiżviluppa b'mod mgħaġġel. L-awtoritajiet nazzjonali regolatorji għandhom il-ħtieġa li jikkooperaw ma xulxin fejn jinstab li s-suq rilevanti jkun transnazzjonali.

(164)  Biex jiġi stabbilit jekk impriża jkollhiex saħħa sinifikanti fis-suq f'suq speċifiku, l-awtoritajiet nazzjonali regolatorji jenħtieġ li jaġixxu skont il-liġi tal-Unjoni u jqisu kemm jista' jkun il-linji gwida tal-Kummissjoni dwar l-analiżi tas-suq u l-valutazzjoni tas-saħħa sinifikanti tas-suq.

(165)  L-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jenħtieġ li jiddefinixxu s-swieq ġeografiċi rilevanti fit-territorju tagħhom filwaqt li jieħdu kont tar-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni dwar is-swieq ta' prodotti u servizzi rilevanti (ir-'Rakkomandazzjoni') adottata skont din id-Direttiva u fil-waqt li jittieħed kont taċ-ċirkostanzi nazzjonali u lokali. Għaldaqstant, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali għandhom mill-inqas janalizzaw is-swieq li jinsabu fir-Rakkomandazzjoni, inklużi dawk is-swieq li huma elenkati iżda ma jkunux għadhom qed jiġu rregolati fil-kuntesti nazzjonali jew lokali speċifiċi. L-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jenħtieġ li janalizzaw is-swieq li mhumiex inklużi f'din ir-Rakkomandazzjoni, iżda li huma rregolati fit-territorju ta' ġurisdizzjoni tagħhom fuq il-bażi ta' analiżi tas-swieq preċedenti, jew ta' swieq oħra, jekk ikollhom raġunijiet suffiċjenti sabiex jikkunsidraw sodisfatti t-tliet kriterji pprovduti f'din id-Direttiva.

(166)  Is-swieq transnazzjonali jistgħu jiġu ddefiniti meta jkunu ġġustifikati permezz tad-definizzjoni tas-suq ġeografiku, filwaqt li jitqiesu l-fatturi kollha tal-provvista u tad-domanda skont il-prinċipji tal-liġi tal-kompetizzjoni. Il-BEREC huwa l-aktar korp adattat biex iwettaq tali analiżi, billi jgawdi mill-esperjenza kollettiva estensiva ta' awtoritajiet regolatorji nazzjonali meta jkun qed jiddefinixxi s-swieq fuq livell nazzjonali. Għandhom jitqiesu ċ-ċirkostanzi nazzjonali meta ssir analiżi tas-swieq transnazzjonali potenzjali. Jekk is-swieq transnazzjonali jiġu definiti u jkun iġġustifikat għalihom intervent regolatorju, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali konċernati għandhom jikkooperaw biex jidentifikaw reazzjoni regolatorja xierqa, inkluż fil-proċess ta' notifika lill-Kummissjoni. Huma jistgħu wkoll jikkooperaw bl-istess mod fejn swieq transnazzjonali ma jkunux identifikati iżda li fit-territorji tagħhom il-kondizzjonijiet tas-suq ikunu biżżejjed omoġenji sabiex huma jibbenefikaw minn approċċ regolatorju koordinat, bħal pereżempju f'termini ta' spejjeż simili, strutturi ta' swieq jew operaturi fis-swieq, jew fil-każ ta' domanda transnazzjonali jew komparabbli tal-utenti finali.

(167)  F'ċerti ċirkostanzi is-swieq ġeografiċi huma definiti bħala nazzjonali jew sottonazzjonali, pereżempju minħabba n-natura nazzjonali jew lokali tat-tifrix tan-netwerk, li tiddetermina l-limiti ta' saħħa potenzjali fis-suq tal-impriżi f'termini ta' provvista bl-ingrossa, iżda għad hemm domanda transnazzjonali sinifikanti minn waħda jew iżjed kategoriji ta' utenti finali. Dan jista' b'mod partikolari jkun il-każ għal talba minn utenti finali tan-negozju b'operazzjonijiet ta' faċilitajiet f'iktar minn sit wieħed fi Stati Membri differenti. Jekk din it-talba transnazzjonali ma tiġix sodisfatta b'mod suffiċjenti min-naħa tal-fornituri, pereżempju jekk ikunu frammentati tul il-fruntieri nazzjonali jew lokali, jista' jkun il-każ li jinqala' x-xkiel fis-suq intern. Għaldaqstant, il-BEREC jenħtieġ li jingħata s-setgħa li jipprovdi linji gwida lill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali dwar approċċi regolatorji komuni biex jiġi żgurat li d-domanda transnazzjonali tista' tintlaħaq b'mod sodisfaċenti, filwaqt li jipprovdi bażi għall-interoperabbiltà ta' prodotti ta' aċċess għall-operaturi madwar l-Unjoni u li jippermetti effiċjenza u ekonomiji ta' skala minkejja n-naħa tal-provvista frammentata. Il-linji gwida tal-BEREC jenħtieġ li jsawru l-għażliet tal-awtoritajiet nazzjonali regolatorji biex isegwu l-objettiv tas-suq intern meta jimponu l-obbligi regolatorji fuq impriżi deżinjati bħala li għandhom saħħa sinifikanti fis-suq fil-livell nazzjonali filwaqt li jipprovdu gwida għall-armonizzazzjoni ta' speċifikazzjonijiet tekniċi ta' prodotti għall-aċċess bl-ingrossa li huma kapaċi li jissodisfaw tali domanda transnazzjonali identifikata, fl-interess tas-suq intern.

(168)  L-għan ta' kwalunkwe intervent regolatorju ex ante huwa finalment biex jiġu prodotti benefiċċji għall-utenti finali f'termini ta' prezz, kwalità u għażla billi jagħmel is-swieq tal-imnut kompetittivi fuq bażi sostenibbli. Huwa probabbli li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali gradwalment jibdew isibu li ħafna mis-swieq bl-imnut ikunu kompetittivi anke fin-nuqqas ta' regolamentazzjoni tas-suq bl-ingrossa, speċjalment meta jitqies it-titjib mistenni fl-innovazzjoni u l-kompetizzjoni.

(169)  Għall-awtoritajiet regolatorji nazzjonali, il-bidu tal-identifikazzjoni tas-swieq bl-ingrossa li huma suxxettibbli għar-regolamentazzjoni ex ante huwa l-analiżi tas-swieq bl-imnut korrispondenti. L-analiżi ta' kompetizzjoni effettiva fil-livell bl-ingrossa u bl-imnut ssir minn perspettiva li tħares' il quddiem fuq orizzont ta' żmien partikolari, u hija mmexxija mil-liġi tal-kompetizzjoni, inkluża, kif xieraq, il-każistika rilevanti tal-Qorti tal-Ġustizzja,. Jekk jiġi konkluż li s-swieq bl-imnut ikunu kompetittivi b'mod effettiv fin-nuqqas ta' regolamentazzjoni ex ante tas-suq jew swieq rilevanti korrispondenti, jenħtieġ li dan iwassal lill-awtorità regolatorja nazzjonali biex tikkonkludi li r-regolamentazzjoni ma għadhiex meħtieġa fuq livell bl-ingrossa rilevanti.

(170)  Matul it-tranżizzjoni gradwali għal swieq deregolati, il-ftehimiet kummerċjali, inkluż dawk dwar koinvestiment u aċċess bejn l-operaturi ser isiru gradwalment iktar komuni, u jekk ikunu sostenibbli u jtejbu d-dinamiki kompetittivi, huma jistgħu jikkontribwixxu għall-konklużjoni li suq bl-ingrossa partikolari ma jeħtieġx regolamentazzjoni ex ante. L-istess loġika tapplika b'lura, sat-tmiem imprevedibbli ta' ftehimiet kummerċjali fuq suq mhux regolat. L-analiżi ta' tali ftehimiet għandhom jieħdu kont li l-prospett tar-Regolament jista' jkun raġuni biex il-proprjetarji tan-netwerk jidħlu f'negozjati kummerċjali. Bil-ħsieb li tiġi żgurata kunsiderazzjoni adegwata tal-impatt tar-regolamentazzjoni imposta fuq swieq relatati sabiex jiġi determinat jekk suq partikolari jiġġustifikax regolamentazzjoni ex ante, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali għandhom jiżguraw li s-swieq jiġu analizzati b'mod konsistenti u fejn ikun possibbli, fl-istess żmien, jew kemm jista' jkun qrib ta' xulxin fiż-żmien.

(171)  Meta wieħed jivvaluta kemm ir-regolament tal-ingrossa isolvi problemi fil-livell ta' bejgħ bl-imnut, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jenħtieġ li jieħdu kont tal-fatt li diversi swieq bl-ingrossa jistgħu jipprovdu inputs upstream bl-ingrossa għal suq bl-imnut partikolari, u, min-naħa l-oħra, li suq bl-ingrossa uniku jista' jipprovdi inputs upstream bl-ingrossa għal diversi swieq ta' bejgħ bl-imnut. Barra minn hekk, dinamiki kompetittivi f'suq partikulari jistgħu jiġu influwenzati minn swieq li huma kontigwi iżda mhux f'relazzjoni vertikali, bħalma jista' jkun il-każ bejn ċerti swieq fissi u mobbli. L-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jenħtieġ li jwettqu dik il-valutazzjoni individwali għal kull suq bl-ingrossa li jiġi kkunsidrat għar-regolamentazzjoni, billi jibdew bir-rimedji għall-aċċess għall-infrastruttura ċivili, minħabba li dawn ir-rimedji normalment iwasslu għal kompetizzjoni iktar sostenibbli inkluż kompetizzjoni fl-infrastruttura, u wara jkomplu billi janalizzaw is-swieq tal-operaturi kollha li jitqiesu bħala suxxettibbli għal regolamentazzjoni ex ante skont l-ordni tal-idoneità probabbli tagħhom sabiex jindirizzaw il-problemi identifikati ta' kompetizzjoni fil-livell tal-bejgħ bl-imnut. Meta jiddeċiedu dwar ir-rimedju speċifiku li għandu jiġi impost, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jenħtieġ li jivvalutaw il-vijabbiltà teknika tiegħu u jwettqu analiżi tal-benefiċċji mqabbla mal-ispejjeż, filwaqt li jqisu kemm hu adatt biex jindirizza l-problemi identifikati ta' kompetizzjoni fil-livell tal-bejgħ bl-imnut, filwaqt li jippermetti kompetizzjoni bbażata fuq id-differenzazzjoni u n-newtralità tat-teknoloġija. L-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jenħtieġ li jikkunsidraw il-konsegwenzi li jiġi impost rimedju speċifiku li, jekk ikun fattibbli biss fuq ċerti tipoloġiji tan-netwerk, jista' jikkostitwixxi diżinċentiv għall-introduzzjoni ta' netwerks ta' kapaċità għolja ħafna, fl-interess tal-utenti finali.

(172)  Mingħajr preġudizzju għall-prinċipju ta' newtralità tat-teknoloġija, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jenħtieġ li jipprovdu inċentivi permezz tar-rimedji imposti, u, meta jkun possibbli, qabel l-introduzzjoni gradwali tal-infrastruttura, għall-iżvilupp ta' arkitettura tan-netwerk flessibbli u miftuħa, li eventwalment tnaqqas il-piż u l-kumplessità tar-rimedji li jiġu imposti fi stadju iktar 'il quddiem. F'kull stadju tal-valutazzjoni, qabel ma l-awtorità regolatorja nazzjonali tiddetermina jekk kwalunkwe rimedju addizzjonali, aktar ta' piż, jenħtiġx li jiġi impost fuq l-impriża deżinjata bħala li għandha saħħa sinifikanti fis-suq, jenħtieġ li din tfittex li tiddetermina jekk is-suq bl-imnut ikkonċernat ikunx effettivament kompetittiv, b'kont meħud ukoll ta' kwalunkwe arranġamenti kummerċjali rilevanti jew ċirkostanzi tas-suq bl-ingrossa oħrajn, inklużi tipi ta' regolamentazzjoni oħra diġà fis-seħħ, bħal pereżempju obbligi ġenerali ta' aċċess għal assi mhux replikabbli jew obbligi imposti skont id-Direttiva 2014/61/UE, u ta' kwalunkwe regolamentazzjoni diġà meqjusa xierqa mill-awtorità regolatorja nazzjonali għal impriża deżinjata bħala li għandha saħħa sinifikanti fis-suq. Tali valutazzjoni, bl-għan li tiżgura li r-rimedji l-aktar adatti biss meħtieġa biex jindirizzaw b'mod effettiv kwalunkwe problema identifikata fl-analiżi tas-suq huma imposti, ma tipprekludix awtorità regolatorja nazzjonali milli ssib li taħlita ta' tali rimedji flimkien, anke jekk ta' intensità differenti, skont il-prinċipju ta' proporzjonalità, toffri l-inqas mod intrużiv biex tiġi indirizzata l-problema. Anki jekk dawn id-differenzi ma jwasslux għad-definizzjoni ta' swieq ġeografiċi distinti, jenħtieġ li dawn ikunu jistgħu jiġġustifikaw id-differenza bejn ir-rimedji xierqa imposti bl-intensità differenti tar-restrizzjonijiet kompetittivi.

(173)  Ir-regolamentazzjoni ex ante imposta fil-livell bl-ingrossa, li fil-prinċipju hija inqas intrużiva minn regolamentazzjoni fuq il-bejgħ bl-imnut, titqies bħala suffiċjenti biex tindirizza problemi potenzjali tal-kompetizzjoni dwar is-suq/swieq downstream għall-konsumatur. L-avvanzi fil-funzjonament tal-kompetizzjoni mindu ġie fis-seħħ il-qafas regolatorju għall-komunikazzjonijiet elettroniċi qed jintwerew permezz tad-deregolamentazzjoni progressiva tas-swieq bl-imnut madwar l-Unjoni. Barra minn hekk, ir-regoli li jirrigwardaw l-impożizzjoni ta' rimedji ex ante fuq l-impriżi b'saħħa sinifikanti fis-suq jenħtieġ li, fejn possibbli, jiġu simplifikati u jsiru iktar prevedibbli. Għalhekk, ▌ jenħtieġ li tipprevali l-impożizzjoni ta' kontrolli regolatorji ex ante fuq il-bażi tad-deżinjazzjoni ta' impriża bħala li għandha saħħa sinifikanti fis-swieq bl-ingrossa.

(174)  Jenħtieġ li meta awtorità regolatorja nazzjonali tirtira regolamentazzjoni fuq il-bejgħ bl-ingrossa, hija tiddefinixxi perijodu xieraq ta' notifika biex tiżgura transizzjoni sostenibbli għal suq deregolat. Meta tiddefinixxi tali perijodu ta' notifika, jenħtieġ li l-awtorità regolatorja nazzjonali tieħu kont tal-ftehimiet eżistenti bejn il-fornituri ta' aċċess u dawk li jfittxu l-aċċess li jkunu saru fuq il-bażi ta' obbligi regolatorji imposti. B'mod partikolari, dawn il-ftehimiet jistgħu jipprovdu protezzjoni legali kuntrattwali lil min ifittex aċċess għal perijodu determinat. L-awtorità regolatorja nazzjonali jenħtieġ li tqis ukoll il-possibbiltà effettiva li parteċipanti tas-suq jibdew xi tip ta' aċċess bl-ingrossa jew offerti ta' koinvestiment kummerċjali li jistgħu jkunu preżenti fis-suq u l-ħtieġa li jiġi evitat perijodu estiż ta' arbitraġġ regolatorju possibbli. L-arranġamenti ta' tranżizzjoni stabbiliti mill-awtorità regolatorja nazzjonali jenħtieġ li jieħdu kont tal-limitu u t-tul ta' sorveljanza regolatorja ta' ftehimiet preeżistenti, ladarba jibda l-perijodu ta' preavviż.

(175)  Sabiex l-operaturi fis-suq ikollhom ċertezza rigward kondizzjonijiet regolatorji, jeħtieġ li jkun hemm skadenza għall-analiżijiet tas-suq. Huwa importanti li ssir analiżi tas-suq regolarment, u bi skeda ta' żmien xierqa u raġonevoli. Hemm ir-riskju li meta awtorità regolatorja nazzjonali tonqos milli tanalizza s-suq fl-iskadenza speċifikata, dan jipperikola s-suq intern, u l-azzjonijiet normali kontra l-ksur ta' liġi ma jħallux l-effett mixtieq f'waqtu. Alternattivament, l-awtorità regolatorja nazzjonali konċernata għandha tkun tista' titlob l-assistenza tal-BEREC biex tikkompleta l-analiżi tas-suq. Tali assistenza tista' pereżempju tieħu l-forma ta' task force speċifika komposta minn rappreżentanti ta' awtoritajiet regolatorji nazzjonali oħra.

(176)  Minħabba livell għoli ta' innovazzjoni teknoloġika u swieq mill-aktar dinamiċi fis-settur tal-komunikazzjoni elettronika, jeħtieġ li r-regolamentazzjoni tiġi adattata rapidament b'mod koordinat u armonizzat fil-livell tal-Unjoni. L-esperjenza wriet li d-diverġenza fil-mod kif l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jimplimentaw il-qafas regolatorju tista' toħloq xkiel għas-suq intern.

(177)  Madankollu, fl-interess ta' stabbiltà u prevedibbiltà akbar ta' miżuri regolatorji, il-perijodu massimu permess bejn l-analiżijiet tas-suq jenħtieġ li jiġi estiż minn tlieta sa ħames snin, dejjem jekk il-bidliet fis-suq matul dan il-perijodu ta' intervent ma jkunux jeħtieġu analiżi ġdida. Fid-determinazzjoni ta' jekk awtorità regolatorja nazzjonali ma kkonformatx mal-obbligi tagħha biex tanalizza s-swieq u nnotifikat l-abbozz ta' miżura korrispondenti mill-inqas kull ħames snin, notifika li tinkludi valutazzjoni ġdida tad- definizzjoni tas-suq u ta' saħħa sinifikanti fis-suq biss ser titqies bħala l-bidu ta' ċiklu ġdid ta' ħames snin tas-suq. Is-sempliċi notifika ta' rimedji regolatorji ġodda jew emendati, imposti abbażi ta' analiżi tas-suq preċedenti u mhux riveduta mhux ser titqies li sodisfatt dan l-obbligu. In-nuqqas ta' konformità minn awtorità regolatorja nazzjonali mal-obbligu li tagħmel analiżi tas-suq f'intervalli regolari kif stipulat f'din id-Direttiva jenħtieġ li ma jitqiesx, fih innifsu, bħala raġuni għall-invalidità jew l-inapplikabbiltà ta' obbligi eżistenti imposti minn dik l-awtorità regolatorja nazzjonali fis-suq inkwistjoni.

(178)  L-impożizzjoni ta' obbligu speċifiku fuq impriża deżinjata bħala li għandha saħħa sinifikanti fis-suq ma teħtieġx analiżi addizzjonali tas-suq iżda pjuttost ġustifikazzjoni li l-obbligu in kwistjoni huwa xieraq u proporzjonat b'relazzjoni man-natura tal-problema identifikata dwar is-suq in kwistjoni, u dwar is-suq tal-bejgħ bl-imnut relatat.

(179)  Meta tiġi evalwata l-proporzjonalità tal-obbligi u l-kondizzjonijiet li għandhom jiġu imposti, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jenħtieġ li jqisu l-kondizzjonijiet kompetittivi differenti li jkun hemm fiż-żoni differenti fl-Istati Membri tagħhom fil-waqt li jieħdu kont b'mod partikolari tar-riżultati tal-istħarriġ ġeografiku mwettaq skont din id-Direttiva.

(180)  Meta jkunu qed iqisu jekk jimponux rimedji għall-kontroll tal-prezzijiet u, jekk ikun il-każ, f'liema forma, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jenħtieġ li jippruvaw jippermettu li min jinvesti jkollu qligħ ġust minn proġett partikolari ġdid ta' investiment. B'mod partikolari, jista' jkun hemm riskji marbuta ma' proġetti ta' investiment speċifiċi għal netwerks ta' aċċess ġodda li jappoġġaw prodotti li ma jkunx hemm ċertezza dwar id-domanda għalihom fiż-żmien li jsir l-investiment.

(181)  Jenħtieġ li r-reviżjonijiet tal-obbligi imposti fuq impriżi deżinjati bħala li għandhom saħħa sinifikanti fis-suq matul il-perijodu ta' żmien ta' analiżi tas-suq jippermettu lill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali biex jieħdu kont tal-impatt fuq kondizzjonijiet kompetittivi ta' żviluppi ġodda, pereżempju ta' ftehimiet volontarji li jkunu għadhom kif ġew konklużi bejn impriżi, bħal ftehimiet dwar aċċess u koinvestiment, u b'hekk jipprovdu l-flessibbiltà li hija partikolarment meħtieġa fil-kuntest ta' ċikli regolatorji itwal. Jenħtieġ li tiġi applikata loġika simili fil-każ ta' ksur jew terminazzjoni mhux prevedibbli ta' ftehim kummerċjali, jew jekk tali ftehim ikollu effetti diverġenti mill-analiżi tas-suq. Jekk it-tmiem ta' ftehim eżistenti iseħħ f'suq mhux regolat, għandu mnejn ikun hemm bżonn ta' analiżi ġdida tas-suq. Fin-nuqqas ta' bidla importanti unika fis-suq iżda fil-każ ta' swieq dinamiċi, jista' jkun meħtieġ li titwettaq analiżi tas-suq aktar ta' spiss minn kull ħames snin, pereżempju mhux aktar kmieni minn kull tliet snin kif kien il-każ sad-data tal-applikazzjoni ta' din id-Direttiva. Jenħtieġ li s-swieq jitqiesu bħala dinamiċi jekk l-evoluzzjoni teknoloġika u x-xejriet tad-domanda tal-utent finali x'aktarx jevolvu b'tali mod li l-konklużjonijiet tal-analiżi jkunu ġew sostitwiti fuq perijodu ta' żmien medju għal grupp sinifikanti ta' żoni ġeografiċi jew ta' utenti finali fis-suq ġeografiku jew dak tal-prodotti ddefiniti mill-awtorità regolatorja nazzjonali.

(182)  It-trasparenza tat-termini u l-kondizzjonijiet għall-aċċess u l-interkonnessjoni, inkluż il-prezzijiet, isservi biex jitħaffu n-negozjati, jiġi evitat tilwim u tingħata kunfidenza lill-parteċipanti tas-suq li servizz mhux qed jiġi fornut b'kondizzjonijiet diskriminatorji. Iċ-ċarezza u t-trasparenza tal-interfaċċi tekniċi jistgħu jkunu partikolarment importanti biex tiġi żgurata l-interoperabilità. Fejn awtorità regolatorja nazzjonali timponi obbligi li l-informazzjoni ssir pubblika, jenħtieġ li hija tkun tista' wkoll tispeċifika l-mod li bih l-informazzjoni għandha ssir disponibbli, u jekk tkunx bla ħlas, waqt li jittieħed kont tan-natura u l-għan tal-informazzjoni kkonċernata.

(183)  Fid-dawl tal-varjetà ta' topoloġiji ta' netwerks, prodotti ta' aċċess u ċirkostanzi tas-suq li kien hemm sa mill-2002, l-għanijiet tal-Anness II tad-Direttiva 2002/19/KE, li jikkonċerna l-aċċess disassoċjat għal-linja lokali, u l-prodotti għall-aċċess għall-fornituri ta' servizzi tat-televiżjoni diġitali u tar-radju, jistgħu jintlaħqu aħjar u b'mod aktar flessibbli, billi jiġu pprovduti linji gwida dwar il-kriterji minimi għal offerta ta' referenza li għandhom jiġu żviluppati u aġġornati perjodikament mill-BEREC. Għalhekk dak l-Anness II jenħtieġ li jitħassar.

(184)  Il-prinċipju ta' nondiskriminazzjoni jiżgura li impriżi li għandhom is-saħħa fis-suq ma jfixklux il-kompetizzjoni, b'mod partikolari fejn ikunu impriżi vertikalment integrati li jfornu servizzi lill-impriżi li magħhom jikkompetu fi swieq downstream.

(185)  Sabiex tiġi indirizzata u pprevenuta mġiba diskriminatorja mhux relatata mal-prezz, l-ekwivalenza tal-inputs (EoI) hi normalment l-aktar mod żgur biex tinkiseb protezzjoni effettiva mid-diskriminazzjoni. Min-naħa l-oħra, jekk jingħataw inputs bl-ingrossa regolati abbażi ta' EoI, x'aktarx iwasslu għal spejjeż ogħla tal-konformità milli jwasslu l-forom oħra ta' obbligi ta' nondiskriminazzjoni. Dawn l-ispejjeż ogħla tal-konformità jenħtieġ li jitkejlu skont il-benefiċċji ta' kompetizzjoni downstream aktar qawwija, u tar-rilevanza ta' nondiskriminazzjoni garanziji f'ċirkostanzi fejn l-operatur b'saħħa sinifikanti fis-suq ma jkunx soġġett għal kontrolli ta' prezz dirett. B'mod partikolari, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jistgħu jikkunsidraw li l-forniment ta' inputs tal-ingrossa permezz ta' sistemi ġodda fuq il-bażi ta' EoI hu aktar probabbli li joħloq biżżejjed benefiċċji netti, u għalhekk ikun proporzjonat, meta jitqies li l-ispejjeż inkrementali ta' konformità jkunu aktar baxxi, b'mod komparattiv, biex jiġi żgurat li sistemi mibnijin ġodda jkunu konformi mal-EoI. Min-naħa l-oħra, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jenħtieġ li jqisu wkoll jekk l-obbligi humiex proporzjonati għal impriżi milquta, pereżempju, billi jqisu l-ispejjeż tal-implimentazzjoni u jevalwaw id-diżinċentivi possibbli għall-introduzzjoni ta' sistemi ġodda, meta mqabbel ma' titjib aktar inkrementali, fil-każ li dawn ta' qabel ikunu soġġetti għal obbligi regolatorji aktar restrittivi. Fi Stati Membri b'għadd kbir ta' impriżi, fuq skala żgħira, deżinjati bħala li għandhom saħħa sinifikanti fis-suq, l-impożizzjoni tal-EoI fuq kull waħda minn dawk l-impriżi tista' tkun sproporzjonata.

(186)  Is-separazzjoni tal-kontabbiltà tippermetti li l-prezzijiet tat-trasferimenti interni jsiru viżibbli, u tippermetti lill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jivverifikaw il-konformità mal-obbligi għan-nondiskriminazzjoni fejn applikabbli. F'dan ir-rigward il-Kummissjoni ppubblikat ir-Rakkomandazzjoni 2005/698/KE(38).

(187)  L-assi tal-inġinerija ċivili li jistgħu jospitaw netwerk ta' komunikazzjonijiet elettroniċi huma kruċjali għas-suċċess tat-tifrix ta' netwerks ▌ ġodda minħabba l-ispiża għolja biex jiġu duplikati, u l-iffrankar sinifikanti li jista' jsir meta jkunu jistgħu jerġgħu jintużaw. Għalhekk, minbarra r-regoli dwar l-infrastruttura fiżika stabbiliti fid-Direttiva 2014/61/UE, huwa neċessarju rimedju speċifiku f'dawk iċ-ċirkostanzi fejn l-assi tal-inġinerija ċivili jkunu l-proprjetà ta' impriża deżinjata bħala li għandha saħħa sinifikanti fis-suq. Meta l-assi tal-inġinerija ċivili jeżistu u jkunu jistgħu jerġgħu jintużaw, l-effett pożittiv tal-ksib ta' aċċess effettiv għalihom fuq it-tifrix ta' infrastruttura ta' kompetizzjoni jkun għoli ħafna, u għalhekk ikun meħtieġ li jiġi żgurat li l-aċċess għal dawn l-assi jista jintuża bħala rimedju awtonomu bl-għan li jitjiebu d-dinamika kompetittiva u d-dinamika tal-introduzzjoni fi kwalunkwe suq downstream, li għandhom jiġu kkunsidrati qabel ma tiġi vvalutata l-ħtieġa li jiġu imposti rimedji potenzjali oħra, u mhux biss bħala rimedju anċillari għal prodotti jew servizzi oħra bl-ingrossa jew bħala rimedju limitat għall-impriżi li jagħmlu użu minn tali prodotti jew servizzi oħra bl-ingrossa. L-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jenħtieġ li jivvalutaw l-assi storiċi tal-inġinerija ċivili li jistgħu jerġgħu jintużaw fuq il-bażi tal-valur nett tal-kontabbiltà regolatorja tad-deprezzar akkumulat meta jsir il-kalkolu, indiċjat b'indiċi tal-prezz xieraq, bħall-indiċi tal-prezz bl-imnut, u bl-esklużjoni ta' dawk l-assi li jkunu deprezzati għalkollox matul perijodu ta' mhux inqas minn 40 sena, iżda li jkunu għadhom qed jintużaw.

(188)  L-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jenħtieġ li, meta jimponu obbligi ta' aċċess għal infrastrutturi ġodda u mtejba, jiżguraw li l-kondizzjonijiet ta' aċċess jirriflettu ċ-ċirkustanzi li jimmotivaw id-deċiżjoni għal investiment, filwaqt li jitqiesu, fost l-oħrajn, l-ispejjeż ta' tnedija, ir-rata mistennija ta' kemm ser jintlaqgħu l-prodotti u s-servizzi l-ġodda u l-livelli mistennija tal-prezz bl-imnut. Barra minn hekk, sabiex min jinvesti jingħata ċ-ċertezza rigward l-ippjanar, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali għandhom ikunu jistgħu jistabbilixxu, jekk ikun japplika, it-termini u l-kondizzjonijiet għall-aċċess li jkunu konformi rigward perjodi xierqa ta' analiżi. Fil-każ li l-kontrolli tal-prezzijiet jitqiesu xierqa, tali termini u kondizzjonijiet jistgħu jinkludu arranġamenti dwar l-ipprezzar li jiddependu mill-volumi jew mit-tul tal-kuntratt skont il-liġi tal-Unjoni u sakemm ma jkollhomx effett diskriminatorju. Kull kondizzjoni ta' aċċess li tiġi imposta jenħtieġ li tħares il-ħtieġa li tinżamm il-kompetizzjoni effettiva fis-servizzi lill-konsumaturi u lin-negozji.

(189)  L-obbligu tal-aċċess għall-infrastruttura tan-netwerks jista' jkun ġustifikat bħala mezz biex tiżdied il-kompetizzjoni, iżda hu meħtieġ li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jibbilanċjaw id-drittijiet ta' sid tal-infrastruttura li jisfrutta l-infrastruttura tiegħu għall-benefiċċju tiegħu stess, u d-drittijiet ta' fornituri oħra ta' servizzi li jkollhom aċċess għall-faċilitajiet li huma essenzjali għall-forniment ta' servizzi kompetituri.

(190)  Fi swieq fejn għadd ikbar ta' netwerks ta' aċċess jistgħu jkunu mistennija fuq bażi li tħares 'il quddiem, hu aktar probabbli li l-utenti finali jibbenefikaw minn titjib fil-kwalità tan-netwerks, bis-saħħa ta' kompetizzjoni bbażata fuq l-infrastruttura, meta mqabbla ma' swieq fejn għad hemm biss netwerk wieħed. L-adegwatezza ta' kompetizzjoni fuq parametri oħra, bħal pereżempju prezz u għażla, x'aktarx li tiddependi fuq iċ-ċirkostanzi kompetittivi nazzjonali u lokali. Fil-valutazzjoni tal-adegwatezza ta' kompetizzjoni fuq tali parametri u l-ħtieġa għal intervent regolatorju, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jenħtieġ li jqisu wkoll jekk l-aċċess bl-ingrossa ikunx disponibbli għal kwalunkwe impriża interessata fuq termini kummerċjali raġonevoli li jippermettu riżultati kompetittivi sostenibbli għall-utenti finali fis-suq bl-imnut. L-applikazzjoni tar-regoli ġenerali ta' kompetizzjoni ▌ fi swieq ikkaratterizzati minn kompetizzjoni sostenibbli u effettiva bbażata fuq infrastruttura jenħtieġ li tkun biżżejjed.

(191)  Fejn huma imposti obbligi fuq impriżi li jeħtieġu minnhom li jissodisfaw talbiet raġonevoli għall-aċċess għall-elementi ta' netwerks u faċilitajiet assoċjati u l-użu tagħhom, jenħtieġ li dawk it-talbiet jiġu rifjutati biss fuq il-bażi ta' kriterji oġġettivi bħalma huma l-fattibbiltà teknika jew il-ħtieġa li tinżamm l-integrità tan-netwerk. Fejn l-aċċess jiġi rifjutat, jenħtieġ li l-parti milquta tkun tista tissottometti l-każ għall-proċeduri ta' soluzzjoni ta' tilwim taħt din id-Direttiva . Impriża li jkollha imposti fuqha obbligi ta' aċċess ma tistax tkun meħtieġa li tforni tipi ta' aċċess li ma jkunx fis-setgħa tagħha li tforni. L-impożizzjoni mill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali ta' obbligu ta' aċċess li jżid il-kompetizzjoni fuq medda qasira ta' żmien jenħtieġ li ma tnaqqasx l-inċentivi biex il-kompetituri jinvestu f'faċilitajiet alternattivi li jiżguraw aktar kompetizzjoni sostenibbli jew prestazzjoni aħjar u aktar benefiċċji għall-utenti finali fuq medda twila ta' żmien. Meta jintgħażel l-inqas intervent regolatorju intrużiv u skont il-prinċipju ta' proporzjonalità, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jistgħu, pereżempju, jiddeċiedu li jeżaminaw mill-ġdid l-obbligi imposti fuq impriżi deżinjati bħala li għandhom saħħa sinifikanti fis-suq u jemendaw kwalunkwe deċiżjoni preċedenti, inkluż, bl-irtirar tal-obbligi, billi jimponu jew ma jimponux obbligi ta' aċċess ġodda jekk dan ikun fl-interessi tal-utenti u l-kompetizzjoni sostenibbli fis-servizzi. Jenħtieġ li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jkunu jistgħu jimponu kondizzjonijiet tekniċi u operazzjonali fuq il-fornitur u/jew il-benefiċjarji ta' aċċess obbligatorju skont il-liġi tal-Unjoni . B'mod partikolari l-impożizzjoni ta' standards tekniċi jenħtieġ li tikkonforma mad-Direttiva (UE) 2015/1535.

(192)  Il-kontroll tal-prezzijiet jista' jkun meħtieġ meta l-analiżi tas-suq f'suq partikolari turi kompetizzjoni ineffiċjenti. B'mod partikolari, l-impriżi deżinjati bħala li għandhom saħħa sinifikanti fis-suq jenħtieġ li jevitaw il-kompressjoni tal-prezzijiet b'mod li d-differenza bejn il-prezz tagħhom bl-imnut u l-prezzijiet għall-interkonnessjoni jew għall-aċċess mitluba lill-kompetituri li jfornu servizzi bl-imnut simili ma tkunx adegwata biex tiżgura kompetizzjoni sostenibbli. Fejn awtorità regolatorja nazzjonali tikkalkula l-ispejjeż magħmula fl-istabbiliment ta' servizz obbligatorju taħt din id-Direttiva, huwa xieraq li jiġi permess qligħ raġonevoli fuq il-kapital investit inkluż l-ispejjeż adatti għall-ħaddiema u l-bini, bil-valur tal-kapital aġġustat fejn meħtieġ biex jirrifletti l-valur kurrenti tal-assi u l-effiċjenza tal-operazzjonijiet. Il-metodu tal-irkupru tal-ispejjeż jenħtieġ li jkun xieraq għaċ-ċirkostanzi filwaqt li titqies il-ħtieġa li jiġu promossi l-effiċjenza, il-kompetizzjoni sostenibbli u l-introduzzjoni ta' netwerks b'kapaċità kbira ħafna u b'hekk jiġu massimizzati l-benefiċċji għall-utenti finali , u jenħtieġ li jqis il-ħtieġa ta' prezzijiet bl-ingrossa prevedibbli u stabbli għall-benefiċċju ta' kull operatur li jixtieq jintroduċi netwerks ġodda u mtejba, f'konformità mar-Rakkomandazzjoni tal-Kummissjoni 2013/466/UE(39).

(193)  Minħabba l-inċertezza rigward ir-rata ta' materjalizzazzjoni ta' domanda għall-forniment ta' servizzi tal-broadband tal-ġenerazzjoni li jmiss huwa importanti sabiex jiġu promossi l-investiment u l-innovazzjoni effiċjenti li dawn l-operaturi li jinvestu f'netwerks ġodda jew imtejba jitħallew ċertu livell ta' flessibbiltà fl-ipprezzar. Jenħtieġ li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jkunu jistgħu jiddeċiedu li jżommu jew li ma jimponux prezzijiet regolati ta' aċċess bl-ingrossa fuq netwerks tal-ġenerazzjoni li jmiss jekk ikunu preżenti biżżejjed salvagwardji għall-kompetizzjoni. Aktar speċifikament, biex timpedixxi prezzijiet eċċessivi fi swieq fejn hemm impriżi deżinjati bħala li għandhom saħħa sinifikanti fis-suq, il-flessibbiltà fl-ipprezzar jenħtieġ li tkun akkumpanjata minn salvagwardji addizzjonali biex titħares il-kompetizzjoni u l-interessi tal-utenti finali, bħal obbligi stretti ta' nondiskriminazzjoni, miżuri li jiżguraw ir-replikabbiltà teknika u ekonomika ta' prodotti downstream, u restrizzjoni dimostrabbli fil-prezz għall-konsumatur li tirriżulta minn kompetizzjoni tal-infrastruttura jew prezz ankra li jkun ġej minn prodotti tal-aċċess regolati oħra, jew it-tnejn li huma. Dawk is-salvagwardji kompetittivi ma jippreġudikawx l-identifikazzjoni mill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali ta' ċirkostanzi oħra li fihom ikun xieraq li ma jiġux imposti prezzijiet tal-aċċess regolati għal ċerti inputs bl-ingrossa, bħal fejn l-elastiċità kbira tal-prezzijiet tad-domanda tal-utent finali twassal biex ma jkunx ser ikun hemm qligħ jekk impriża deżinjata bħala li għandha saħħa sinifikanti fis-suq timponi prezzijiet ferm ogħla mil-livell kompetittiv jew meta densità aktar baxxa tal-popolazzjoni tnaqqas l-inċentivi għall-iżvilupp ta' netwerks b'kapaċità kbira ħafna u l-awtorità regolatorja nazzjonali tistabbilixxi li l-aċċess effettiv u nondiskriminatorju jkun żgurat permezz ta' obbligi imposti b'konformità ma' din id-Direttiva.

(194)  Fejn awtorità regolatorja nazzjonali timponi obbligi li tiġi implimentata sistema ta' kontabbiltà tal-ispejjeż sabiex jiġu appoġġati l-kontrolli tal-prezzijiet, jenħtieġ li hija tkun tista' twettaq awditu annwali biex tiżgura l-konformità ma dik is-sistema ta' kontabbiltà tal-ispejjeż, sakemm ikollha l-persunal kwalifikat meħtieġ, jew li tkun tista' teżiġi li l-awditu jitwettaq minn korp ieħor kwalifikat, indipendenti mill-impriża kkonċernata.

(195)  Fl-Unjoni, is-sistema ta' ħlas għat-terminazzjoni ta' telefonata bil-vuċi bl-ingrossa hija bbażata fuq il-prinċipju Tħallas in-Netwerk tal-Parti li Tagħmel it-Telefonata (Calling Party Network Pays). Analiżi ta' kemm jista' jkun hemm tibdil fid-domanda u fil-provvista turi li attwalment jew fil-futur prevedibbli, ma hemm ebda sostituti fil-livell bl-ingrossa li jistgħu jirrestrinġu l-iffissar tat-tariffi għat-terminazzjoni f'netwerk partikolari. Jekk wieħed iqis in-natura tal-aċċess b'żewġ possibbiltajiet tas-swieq ta' terminazzjoni, problemi potenzjali oħra ta' kompetizzjoni jinkludu l-kontrosussidjar bejn l-operaturi. Dawk il-problemi potenzjali ta' kompetizzjoni huma komuni kemm għas-swieq ta' terminazzjoni ta' telefonati bil-vuċi fuq linji fissi kif ukoll fuq dawk mobbli. Għalhekk, fid-dawl tal-kapaċità u l-inċentivi tal-operaturi li jipprovdu s-servizz ta' terminazzjoni li jgħollu l-prezzijiet sostanzjalment ogħla mill-ispejjeż, l-orjentazzjoni tal-ispejjeż titqies bħala l-intervent l-aktar adatt biex jiġi indirizzat dan it-tħassib f'tul ta' żmien medju. Żviluppi futuri tas-suq jistgħu jbiddlu d-dinamika ta' dawk is-swieq sal-punt fejn ir-regolamentazzjoni ma tkunx meħtieġa aktar.

(196)  Sabiex jitnaqqas il-piż regolatorju biex jiġu indirizzati l-problemi tal-kompetizzjoni relatati ma' terminazzjoni ta' telefonati bil-vuċi bl-ingrossa b'mod konsistenti fl-Unjoni kollha, il-Kummissjoni jenħtieġ li tistabbilixxi, permezz ta’ att delegat, rata massima unika ta' terminazzjoni ta' telefonati bil-vuċi għal servizzi mobbli u rata massima unika ta' terminazzjoni ta' telefonati bil-vuċi għal servizzi fissi li japplikaw madwar l-Unjoni kollha.

(197)  Din id-Direttiva jenħtieġ li tistabbilixxi l-kriterji u l-parametri dettaljati li fuq il-bażi tagħhom jiġu ffissati l-valuri tar-rati ta' terminazzjoni għat-telefonati bil-vuċi. Ir-rati ta' terminazzjoni madwar l-Unjoni naqsu b'mod konsistenti u mistennija li jkomplu jagħmlu dan. Meta l-Kummissjoni tiddetermina r-rati massimi ta' terminazzjoni fl-ewwel att delegat li tadotta skont din id-Direttiva, jenħtieġ li tinjora kwalunkwe devjazzjoni nazzjonali eċċezzjonali mhux ġustifikata min dik ix-xejra.

(198)  Minħabba l-inċertezza attwali dwar ir-rata ta' materjalizzazzjoni ta' domanda għal servizzi tal-broadband b'kapaċità kbira ħafna kif ukoll ekonomiji ta' skala u ta' densità ġenerali, ftehimiet ta' koinvestiment joffru benefiċċji sinifikanti f'termini ta' qsim ta' spejjeż u riskji, li jippermettu lill-impriżi fuq skala iżgħar li jinvestu b'termini ekonomikament razzjonali u b'hekk jippromwovu kompetizzjoni sostenibbli u fit-tul, inkluż f'oqsma fejn il-kompetizzjoni bbażata fuq l-infrastruttura tista' ma tkunx effiċjenti. Tali investimenti konġunti jistgħu jieħdu forom differenti, inkluż sjieda konġunta tal-assi tan-netwerk jew qsim tar-riskju fit-tul permezz ta' kofinanzjament jew permezz ta' ftehimiet ta' xiri. F'dak il-kuntest, ftehimiet ta' xiri li jikkostitwixxu investimenti konġunti jinvolvu l-akkwist ta' drittijiet speċifiċi għal kapaċità ta' natura strutturali, li jinvolvu livell ta' kodeterminazzjoni u jippermettu lill-koinvestituri jikkompetu b'mod effettiv u sostenibbli fit-tul fi swieq downstream fejn tkun attiva l-impriża deżinjata bħala li għandha saħħa sinifikanti fis-suq. B'kuntrast, ftehimiet ta' aċċess kummerċjali li huma limitati għall-kiri tal-kapaċità ma jwasslux għal tali drittijiet u b'hekk jenħtieġ li ma jitqisux bħala investimenti konġunti.

(199)  Fejn impriża deżinjata bħala li għandha saħħa sinifikanti fis-suq tagħmel offerta għal koinvestiment fuq termini ġusti, raġonevoli u nondiskriminatorji ▌ f'netwerks b'kapaċità kbira ħafna li jikkonsistu minn elementi ta' fibra ottika sal-bini jew l-istazzjon bażi tal-utenti finali, u b'hekk tipprovdi opportunità għal impriżi ta' daqsijiet u kapaċitajiet finanzjarji differenti biex isiru koinvestituri fl-infrastruttura, l-awtorità regolatorja nazzjonali jenħtieġ li tkun tista' żżomm lura milli timponi obbligi skont din id-Direttiva fuq in-netwerk il-ġdid b'kapaċità kbira ħafna jekk mill-inqas koinvestitur potenzjali wieħed ikun daħal fi ftehim ta' koinvestiment ma’ dik l-impriża . Fejn awtorità regolatorja nazzjonali tiddeċiedi li tagħmel offerta vinkolanti ta' koinvestiment li ma tkunx għadha wasslet għal ftehim, u tiddeċiedi, li ma timponix obbligi regolatorji addizzjonali, tista' tagħmel dan, dejjem jekk il-kondizzjoni għal tali ftehim tkun trid tiġi konkluża qabel tieħu effett il-miżura deregolatorja. Fejn ma jkunx teknikament prattikabbli li jintużaw elementi ta' fibra ottika sal-fond tal-utenti finali, jenħtieġ li n-netwerks b'kapaċità kbira ħafna, magħmula minn elementi ta' fibra ottika sal-prossimità immedjata ta', jiġifieri eżatt barra, dan il-bini, jkunu jistgħu wkoll jibbenefikaw mill-istess trattament regolatorju.

(200)  Meta tagħmel determinazzjoni li żżomm lura milli timponi obbligi, l-awtorità regolatorja nazzjonali jenħtieġ li tieħu tali passi wara li tiżgura li l-offerti ta' koinvestiment jikkonformaw mal-kriterji meħtieġa u jsiru b'rieda tajba. It-trattament regolatorju differenzjat ta' netwerks b'kapaċità kbira ħafna jenħtieġ li jkun soġġett għal rieżami f'analiżijiet sussegwenti tas-suq li, b'mod partikolari wara li jkun għadda xi żmien, jaf jitlob aġġustamenti għat-trattament regolatorju. F'ċirkostanzi ġustifikati kif mistħoqq, jenħtieġ li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jkunu jistgħu jimponu obbligi fuq dawn l-elementi ġodda tan-netwerk meta jistabbilixxu li ċerti swieq, fin-nuqqas ta' intervent regolatorju, iħabbtu wiċċhom ma' problemi ta' kompetizzjoni sinifikanti. B'mod partikolari, meta jkun hemm bosta swieq downstream li ma laħqux l-istess livell ta' kompetizzjoni, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jistgħu jeħtieġu rimedji asimmetriċi speċifiċi biex jippromwovu kompetizzjoni effettiva, pereżempju, iżda mhux limitat għal, swieq speċifiċi bl-imnut, bħal prodotti ta' komunikazzjoni elettronika għal utenti finali tan-negozju. Biex iżommu l-kompetittività tas-swieq, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jenħtieġ ukoll li jħarsu d-drittijiet ta' dawk li jridu aċċess u li ma jipparteċipawx f'koinvestiment partikolari. Dan għandu jinkiseb billi jinżammu prodotti ta' aċċess eżistenti jew, fejn l-elementi tan-netwerks antiki jitneħħew fi żmien debitu, permezz tal-impożizzjoni ta' prodotti ta' aċċess b'mill-inqas funzjonalità u kwalità komparabbli għal dawk li kienu diġà disponibbli fuq l-infrastruttura antika, fiż-żewġ każijiet soġġett għal mekkaniżmu xieraq li jista' jiġi adattat validat mill-awtorità regolatorja nazzjonali li ma jdgħajjifx l-inċentivi għall-koinvestituri.

(201)  Sabiex tittejjeb il-prattika regolatorja konsistenti fl-Unjoni kollha, fejn l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jikkonkludu li l-kondizzjonijiet l-offerta ta' koinvestiment ġew sodisfatti, il-Kummissjoni jenħtieġ li tkun tista' titlob lill-awtorità regolatorja nazzjonali tirtira l-abbozz ta' miżuri tagħha jew billi ma timponix obbligi jew billi tintervjeni b'obbligi regolatorji biex tindirizza problemi sinifikanti ta' kompetizzjoni, fejn il-BEREC jikkondividi d-dubji serji tal-Kummissjoni dwar il-kompatibbiltà tal-abbozz ta' miżura mal-liġi tal-Unjoni u b'mod partikolari mal-għanijiet regolatorji ta' din id-Direttiva. Fl-interess tal-effiċjenza, awtorità regolatorja nazzjonali jenħtieġ li tkun tista' tressaq notifika unika lill-Kummissjoni ta' abbozz ta' miżura li tkun marbuta ma' skema ta' koinvestiment li tissodisfa l-kondizzjonijiet rilevanti. Fejn il-Kummissjoni ma tħaddimx is-setgħat tagħha li titlob l-irtirar tal-abbozz ta' miżura, ikun sproporzjonat għal notifiki simplifikati sussegwenti ta' abbozzi ta' deċiżjonijiet individwali tal-awtorità regolatorja nazzjonali fuq il-bażi tal-istess skema, inkluż barra minn hekk evidenza ta' konklużjoni attwali ta' ftehim ma' mill-inqas koinvestitur wieħed, li jkunu soġġetti għal deċiżjoni li titlob tneħħija fin-nuqqas ta' bidla fiċ-ċirkostanzi. Barra minn hekk, obbligi imposti fuq impriżi irrispettivament mid-deżinjazzjoni tagħhom bħala li għandhom, jew le, saħħa sinifikanti fis-suq, skont din id-Direttiva jew id-Direttiva 2014/61/UE jibqgħu japplikaw. Obbligi b'rabta ma' ftehimiet ta' koinvestiment huma mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni tal-liġi tal-Unjoni.

(202)  L-iskop tas-separazzjoni funzjonali, li biha l-impriża integrata vertikalment tkun meħtieġa tistabbilixxi entitajiet ta' negozju li joperaw b'mod separat, huwa li jkun żgurat il-forniment ta' prodotti għall-aċċess kompletament ekwivalenti lill-operaturi kollha li jieħdu servizz mingħandha, inklużi d-diviżjonijiet tal-impriża stess li jkunu integrati vertikalment u li jieħdu servizz mingħandha. Is-separazzjoni funzjonali għandha l-kapaċità li ttejjeb il-kompetizzjoni f'diversi swieq rilevanti billi tnaqqas b'mod sinifikanti l-inċentiv għad-diskriminazzjoni u billi tiffaċilita l-verifika u l-infurzar tal-konformità mal-obbligi kontra d-diskriminazzjoni. F'każijiet eċċezzjonali, jenħtieġ li jkun possibbli li s-separazzjoni funzjonali tkun ġustifikata bħala rimedju fejn f'bosta mis-swieq konċernati jkun hemm falliment persistenti biex titnaqqas kemm jista' jkun id-diskriminazzjoni, jew fejn ftit li xejn jkun hemm prospetti ta' kompetizzjoni fl-infrastruttura f'perijodu ta' żmien raġonevoli wara li wieħed ikun dar għal wieħed jew iktar rimedji li qabel kienu kkunsidrati xierqa. Madankollu, huwa importanti ħafna li wieħed jiżgura li l-impożizzjoni tagħha tippreżerva l-inċentivi tal-impriża kkonċernata biex tinvesti fin-netwerk tagħha, u li ma twassal għall-ebda effett negattiv potenzjali fuq il-benessri tal-konsumatur. L-impożizzjoni tagħha titlob analiżi koordinata tas-swieq rilevanti differenti li jkunu relatati man-netwerk ta' aċċess, skont il-proċedura tal-analiżi tas-suq. Meta jagħmlu l-analiżi tas-suq u jfasslu d-dettalji ta' dak ir-rimedju, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jenħtieġ li jagħtu attenzjoni partikolari lill-prodotti li jridu jkunu ġestiti mill-entitajiet tan-negozju li joperaw b'mod separat, waqt li jingħata każ tal-punt sa fejn tasal il-firxa tan-netwerk u l-livell ta' progress teknoloġiku, li jistgħu jaffettwaw is-sostitwibbiltà tas-servizzi fissi u tar-radju. Sabiex tiġi evitata d-distorsjoni tal-kompetizzjoni fis-suq intern, il-proposti għas-separazzjoni funzjonali jenħtieġ li jiġu approvati minn qabel mill-Kummissjoni.

(203)  Jenħtieġ li l-implimentazzjoni tas-separazzjoni funzjonali ma xxekkilx il-mekkaniżmi ta' koordinazzjoni xierqa bejn l-entitajiet differenti ta' negozju separati sabiex jiġi żgurat li jitħarsu d-drittijiet ta' sorveljanza ekonomika u tal-ġestjoni tal-kumpannija omm.

(204)  Fejn impriża integrata vertikalment tagħżel li tittrasferixxi parti sostanzjali tal-proprjetà tagħha, jew parti minnha, fin-netwerk għall-aċċess lokali favur entità ġuridika separata li tkun proprjetà ta' ħaddieħor jew billi tistabbilixxi entità ta' negozju separata biex tinnegozja l-prodotti għall-aċċess, l-awtorità regolatorja nazzjonali jenħtieġ li tevalwa l-effett tat-tranżazzjoni maħsuba, inkluż kull impenn tal-aċċess offrut minn din l-impriża, fuq l-obbligi regolatorji kollha eżistenti li jkunu imposti fuq l-impriża integrata vertikalment sabiex jiġi żgurat li kull arranġament ġdid ikun kompatibbli ma' din id-Direttiva. L-awtorità regolatorja nazzjonali konċernata jenħtieġ li tagħmel analiżi ġdida tas-swieq li fihom tkun topera l-entità segregata, u timponi, iżżomm, temenda jew tirtira l-obbligi skont kif ikun xieraq. Għal dak il-għan, l-awtorità regolatorja nazzjonali jenħtieġ li tkun tista' titlob informazzjoni mill-impriża.

(205)  Huwa diġà possibbli llum f'xi swieq li bħala parti mill-analiżi tas-suq l-impriżi deżinjati bħala li għandhom saħħa sinifikanti fis-suq jistgħu joffru impenji li jkollhom l-għan li jindirizzaw problemi ta' kompetizzjoni identifikati mill-awtorità regolatorja nazzjonali u li l-awtorità regolatorja nazzjonali mbagħad tqis meta tiddeċiedi dwar l-obbligi regolatorji xierqa. Kwalunkwe żvilupp ġdid fis-suq jenħtieġ li jitqies fid-deċiżjoni dwar l-aktar rimedji xierqa. Madankollu, u mingħajr preġudizzju għad-dispożizzjonijiet dwar trattament regolatorju ta' koinvestimenti, in-natura tal-impenji offruti fiha nnifisha ma tillimitax id-diskrezzjoni mogħtija lill-awtorità regolatorja nazzjonali biex timponi rimedji fuq impriżi deżinjati bħala li għandhom saħħa sinifikanti fis-suq. Sabiex tittejjeb it-trasparenza u tingħata ċertezza legali fl-Unjoni kollha, il-proċedura biex l-impriżi joffru impenji u biex l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jivvalutawhom, filwaqt li l-fehmiet tal-parteċipanti tas-suq jitqiesu permezz ta' test tas-suq, u jekk xieraq isiru vinkolanti fuq l-impriża li tieħu l-impenn u infurzabbli mill-awtorità regolatorja nazzjonali, jenħtieġ li tiġi stipulata f'din id-Direttiva. Ħlief jekk l-awtorità regolatorja nazzjonali tkun għamlet vinkolanti l-impenji dwar koinvestimenti u ddeċidiet li ma timponix obbligi, dik il-proċedura hi mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni tal-proċedura ta' analiżi tas-suq u l-obbligu li jiġu imposti rimedji xierqa u proporzjonati biex jindirizzaw il-falliment tas-suq identifikat.

(206)  Jenħtieġ li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jkunu jistgħu jagħmlu l-impenji vinkolanti, kollha kemm huma jew parzjalment, għal perijodu speċifiku li jenħtieġ li ma jaqbiżx il-perijodu li għalih jiġu offruti, wara li jkunu għamlu test tas-suq permezz ta' konsultazzjoni pubblika ta' partijiet interessati. Fejn l-impenji jkunu saru vinkolanti, l-awtorità regolatorja nazzjonali jenħtieġ li tqis il-konsegwenzi ta' din id-deċiżjoni fl-analiżi tas-suq tagħha u tqishom meta tagħżel l-aktar miżuri regolatorji xierqa. L-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jenħtieġ li jikkunsidraw l-impenji li jkunu saru minn perspettiva ta' sostenibbiltà li tħares 'l quddiem, b'mod partikolari meta jagħżlu l-perijodu li għalih ikunu qed jimpenjaw rwieħhom, u jenħtieġ li jqisu l-valur stabbilit mill-partijiet interessati fil-konsultazzjoni pubblika dwar kondizzjonijiet tas-suq stabbli u prevedibbli. Impenji vinkolanti marbuta mas-separazzjoni volontarja minn impriża integrata vertikalment li ġew identifikati bħala li għandhom saħħa sinifikanti fis-suq, f'suq rilevanti wieħed jew iktar jistgħu jżidu l-prevedibbiltà u t-trasparenza għall-proċess tal-implimentazzjoni tas-separazzjoni ppjanata, pereżempju billi jiġi pprovdut pjan direzzjonali għall-implimentazzjoni b'miri ċari u konsegwenzi prevedibbli fil-każ li ma' jintlaħqux ċerti miri.

(207)  L-impenji jistgħu jinkludu l-ħatra ta' fiduċjarju tal-monitoraġġ, li l-identità u l-mandat tiegħu jenħtieġ li jiġu approvati mill-awtorità regolatorja nazzjonali, u l-obbligu fuq l-impriża li toffrihom biex tipprovdi rapporti perjodiċi ta' implimentazzjoni.

(208)  Sidien tan-netwerk ▌li l-mudell ta' negozju tagħhom huwa ▌ limitat għall-forniment ta' servizzi bl-ingrossa għal oħrajn, jistgħu jkunu ta' benefiċċju għall-ħolqien ta' suq bl-ingrossa b'saħħtu, b'effetti pożittivi fuq il-kompetizzjoni downstream bl-imnut. Barra minn hekk, il-mudell ta' negozju tagħhom jista' jkun attraenti għal investituri potenzjali b'assi inqas volatili tal-infrastruttura u b'perspettiva fit-tul dwar l-introduzzjoni ta' netwerks ta' kapaċità għolja ħafna. Madankollu, il-preżenza ta' impriża bl-ingrossa biss ma twassalx neċessarjament għal swieq tal-bejgħ bl-imnut effettivament kompetittivi, u l-impriżi bl-ingrossa biss jistgħu jiġu deżinjati bħala li għandhom saħħa sinifikanti fis-suq, partikolarment fis-swieq ġeografiċi u fis-swieq tal-prodotti. Ċerti riskji ta' kompetizzjoni li jirriżultaw mill-imġiba ta' impriżi li jsegwu mudelli ta' negozju bl-ingrossa biss jistgħu jkunu aktar baxxi minn dawk għal impriżi integrati vertikalment, sakemm il-mudell bl-ingrossa biss ikun ġenwin u ma jeżistu ebda inċentivi biex issir diskriminazzjoni bejn il-fornituri downstream. Ir-reazzjoni regolatorja għalhekk jenħtieġ li tkun proporzjonalment inqas intrużiva, iżda jenħtieġ li tippreżerva b'mod partikolari l-possibbiltà li jiġu introdotti obbligi b'rabta ma' prezzijiet ġusti u raġonevoli. Min-naħa l-oħra, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jenħtieġ li jkunu jistgħu jintervjenu jekk jinqalgħu problemi ta' kompetizzjoni li jkunu ta' detriment għall-utenti finali. Impriża attiva f'suq bl-ingrossa li tipprovdi servizzi bl-imnut lil utenti tan-negozju akbar minn intrapriżi żgħar u ta' daqs medju biss jenħtieġ li titqies bħala impriża bl-ingrossa biss.

(209)  Biex tiġi ffaċilitata l-migrazzjoni minn netwerks antiki tar-ram għal netwerks tal-ġenerazzjoni li jmiss, li tkun fl-interess tal-utenti finali, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jenħtieġ li jkunu jistgħu jissorveljaw l-inizjattivi proprji tal-operaturi tan-netwerk f'dan ir-rigward u jistabbilixxu, fejn meħtieġ, il-kondizzjonijiet għal proċess xieraq ta' migrazzjoni, pereżempju permezz ta' avviż minn qabel, trasparenza u disponibbiltà ta' prodotti alternattivi ta' aċċess ta' mill-inqas kwalità komparabbli, ladarba sid in-netwerk ikun wera l-ħsieb u r-rieda ▌li jaqleb għal netwerks aħjar. Sabiex jiġi evitat dewmien mhux ġustifikat għall-migrazzjoni, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jenħtieġ li jkollhom is-setgħa li jirtiraw obbligi ta' aċċess għan-netwerk tar-ram ladarba jkun ġie stabbilit proċess ta' migrazzjoni adegwat u tkun ġiet żgurata konformità mal-kondizzjonijiet u l-proċess għall-migrazzjoni mill-infrastruttura antika. Madankollu, sid in-netwerk jenħtieġ li jkun jista' jiddekummissjona netwerks antiki. Dawk li jridu aċċess li jkunu qed jagħmlu migrazzjoni minn prodott ta' aċċess ibbażat fuq infrastruttura antika għal prodott ta' aċċess ibbażat fuq teknoloġija jew mezz aktar avvanzat jenħtieġ li jkunu jistgħu jtejbu l-aċċess tagħhom għal kwalunkwe prodott regolat b'kapaċità akbar, iżda jenħtieġ li ma jkunux mitluba jagħmlu dan. Fil-każ ta' titjib, dawk li jridu aċċess għandhom iħarsu l-kondizzjonijiet regolatorji għall-aċċess għall-prodott ta' aċċess b'kapaċità ikbar, kif determinat mill-awtorità regolatorja nazzjonali fl-analiżi tas-suq tagħha.

(210)  Il-liberalizzazzjoni tas-settur tat-telekomunikazzjonijiet u l-kompetizzjoni dejjem tikber u l-għażla għal servizzi ta' komunikazzjonijiet jimxu id f'id ma' azzjoni parallela biex jinħoloq qafas regolatorju armonizzat li jassigura t-twassil ta' servizz universali. Il-kunċett ta' servizz universali jenħtieġ li jevolvi biex jirrifletti l-avvanzi fit-teknoloġija, fl-iżviluppi tas-suq u fil-bidliet fit-talba tal-utent.

(211)  Taħt l-Artikolu 169 tat-TFUE, l-Unjoni għandha tikkontribwixxi għall-ħarsien tal-konsumaturi.

(212)  Is-servizz universali huwa xibka ta' sigurtà li tiżgura li jkun disponibbli sett ta' mill-inqas is-servizzi minimi lill-utenti finali kollha u bi prezz li jista' jintlaħaq għall-konsumaturi, fejn riskju ta' esklużjoni soċjali minħabba n-nuqqas ta' tali aċċess iżomm liċ-ċittadini milli jkollhom parteċipazzjoni soċjali u ekonomika sħiħa fis-soċjetà.

(213)  L-aċċess għall-internet broadband bażiku huwa kważi universalment disponibbli fl-Unjoni kollha u użat b'mod wiesa' ħafna għal firxa wiesgħa ta' attivitajiet. Madankollu, ir-rata tal-adozzjoni ġenerali hija inqas mid-disponibbiltà billi għad hemm dawk li mhumiex konnessi minħabba raġunijiet relatati mal-għarfien, l-ispiża, il-ħiliet u minħabba l-għażla. L-aċċess adegwat bi prezz li jista' jintlaħaq għall-internet broadband sar ta' importanza kruċjali għas-soċjetà u għall-ekonomija b'mod ġenerali. Huwa jipprovdi l-bażi għal parteċipazzjoni f'ekonomija u soċjetà diġitali permezz ta' servizzi online essenzjali.

(214)  Ħtieġa speċjali ta' servizz universali hija li jiġi żgurat li l-konsumaturi kollha jkollhom aċċess bi prezz affordabbli għal aċċess adegwat għall-internet broadband u servizzi ta' komunikazzjonijiet bil-vuċi, ▌ f'post fiss. L-Istati Membri jenħtieġ li jkollhom ukoll il-possibbiltà li jiżguraw l-affordabbiltà ta' servizzi ta' aċċess għall-internet broadband u ta' komunikazzjonijiet bil-vuċi minbarra f'post fiss ▌ liċ-ċittadini li ma joqogħdux f'post wieħed, meta dawn iqisu li dan ikun neċessarju biex tiġi żgurata l-parteċipazzjoni soċjali u ekonomika sħiħa tal-konsumaturi fis-soċjetà. Jenħtieġ li tingħata attenzjoni partikolari f'dak il-kuntest biex jiġi żgurat li l-utenti finali b'diżabbiltà jkollhom aċċess ekwivalenti. Jenħtieġ li ma jkun hemm ebda limitazzjoni fuq il-mezzi tekniċi li bihom il-konnessjoni tiġi fornuta, hekk li jippermettu għal teknoloġiji bil-fili jew bla fili, u lanqas limitazzjoni fuq il-kategorija ta' fornituri li jipprovdu l-obbligi kollha ta' servizz universali jew parti minnhom.

(215)  Il-veloċità tal-aċċess tal-internet esperjenzata minn utent partikolari tista' tiddependi minn għadd ta' fatturi inkluż il-fornitur(i) tal-konnettività tal-internet kif ukoll l-applikazzjoni partikolari li għaliha qed tintuża konnessjoni. Huwa f'idejn l-Istati Membri, filwaqt li jqisu r-rapport ta' BEREC dwar l-aħjar prattika, li jiddefinixxu l-aċċess adegwat għall-internet broadband fid-dawl tal-kondizzjonijiet nazzjonali u l-bandwidth minima li tgawdi l-maġġoranza tal-konsumaturi fi ħdan it-territorju ta' Stat Membru sabiex ikun hemm livell adegwat ta' inklużjoni soċjali u parteċipazzjoni fl-ekonomija u s-soċjetà diġitali fit-territorju tagħhom. Is-servizz ta' aċċess adegwat affordabbli għall-internet broadband jenħtieġ li jkollu biżżejjed bandwidth biex jappoġġa l-aċċess għal u l-użu ta' mill-inqas sett minimu ta' servizzi bażiċi li jirriflettu s-servizzi użati mill-maġġoranza tal-utenti finali. Għal dak il-għan, il-Kummissjoni jenħtieġ li tissorvelja l-iżvilupp fl-użu tal-internet biex tidentifika dawk is-servizzi online użati mill-maġġoranza ta' utenti finali madwar l-Unjoni u meħtieġa għal parteċipazzjoni soċjali u ekonomika fis-soċjetà u taġġorna l-lista kif meħtieġ. Ir-rekwiżiti tal-liġi tal-Unjoni dwar l-aċċess għal internet miftuħ, b'mod partikolari tar-Regolament (UE) 2015/2120, jenħtieġ li japplikaw għal kull servizz tal-aċċess adegwat għall-internet broadband.

(216)  Il-konsumaturi jenħtieġ li ma jkunux obbligati li jkollhom aċċess għal servizzi li ma jridux u għalhekk jenħtieġ li jkun possibbli għal konsumaturi eliġibbli biex jirrestrinġu, fuq talba, is-servizz universali affordabbli għas-servizzi ta' komunikazzjonijiet bil-vuċi.

(217)  L-Istati Membri jenħtieġ li jkunu jistgħu jestendu miżuri marbutin mal-affordabbiltà u l-kontroll tal-miżuri għan-nefqa għal impriżi mikro u impriżi żgħar u ta' daqs medju u organizzazzjonijiet mingħajr skop ta' qligħ, dejjem jekk jissodisfaw il-kondizzjonijiet rilevanti.

(218)  L-awtoritajiet regolatorji nazzjonali f'koordinazzjoni ma' awtoritajiet kompetenti oħra jenħtieġ li jkunu jistgħu jissorveljaw l-evoluzzjoni u l-livell tat-tariffi bl-imnut għal dawk is-servizzi li jaqgħu fl-ambitu tal-obbligi ta' servizz universali. Tali monitoraġġ jenħtieġ li jitwettaq b'tali mod li ma jirrappreżentax piż amministrattiv eċċessiv la għall-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u oħrajn kompetenti u lanqas għal fornituri ta' dawn is-servizzi.

(219)  Prezz affordabbli jfisser prezz definit mill-Istati Membri fuq livell nazzjonali fid-dawl ta' kondizzjonijiet nazzjonali speċifiċi. Fejn l-Istati Membri jistabbilixxu li l-prezzijiet bl-imnut għal aċċess adegwat għall-internet broadband u servizzi ta' komunikazzjonijiet bil-vuċi mhumiex affordabbli għal konsumaturi bi dħul baxx jew bżonnijiet soċjali speċjali, fosthom anzjani, utenti finali b'diżabilità u konsumaturi li jgħixu f'żoni rurali jew ġeografikament iżolati, jenħtieġ li jieħdu miżuri xierqa. Għal dak il-għan, l-Istati Membri jistgħu jipprovdu lil dawk il-konsumaturi b'appoġġ dirett għal skopijiet ta' komunikazzjoni, li jistgħu jkunu parti minn allowances soċjali jew vouchers għal, jew pagamenti diretti lil, dawk il-konsumaturi. Din tista' tkun alternattiva xierqa filwaqt li titqies il-ħtieġa li jiġu minimizzati d-distorsjonijiet tas-suq. Alternattivament, jew addizzjonalment, l-Istati Membri jistgħu jeżiġu li l-fornituri ta' tali servizzi joffru għażliet jew pakketti ta' tariffi bażiċi lil dawk il-konsumaturi.

(220)  Biex tkun żgurata l-affordabbiltà jistgħu jkunu meħtieġa għażliet jew pakketti ta' tariffi speċjali biex jittrattaw il-ħtiġijiet ta' utenti bi dħul baxx jew utenti bi ħtiġijiet soċjali speċjali ▌. Tali offerti jenħtieġ li jingħataw b'karatteristiċi bażiċi, sabiex tiġi evitata d-distorsjoni tal-funzjonament tas-suq. L-affordabbiltà għall-konsumaturi individwali jenħtieġ li tissejjes fuq id-dritt tagħhom li jagħmlu kuntratti ma' fornitur, id-disponibbiltà ta' numru, il-konnessjoni kontinwa tas-servizz u l-abbiltà tagħhom li jissorveljaw u jikkontrollaw in-nefqa tagħhom.

(221)  Fejn Stat Membru jirrikjedi li l-fornituri joffru lill-konsumaturi bi dħul baxx jew ħtiġijiet soċjali speċjali għażliet jew pakketti ta' tariffi differenti minn dawk provduti skont kondizzjonijiet kummerċjali normali, dawk l-għażliet jew pakketti ta' tariffi jenħtieġ li jingħataw mill-fornituri kollha ta' servizzi ta' aċċess għall-internet u ta' komunikazzjonijiet bil-vuċi. Skont il-prinċipju tal-proporzjonalità, ir-rekwiżit li l-fornituri kollha ta' servizzi tal-aċċess għall-internet u servizzi ta' komunikazzjonijiet bil-vuċi joffru għażliet ta' tariffi jew pakketti jenħtieġ li ma jirriżultax f'piż amministrattiv jew finanzjarju eċċessiv għal dawk il-fornituri jew l-Istati Membri. Fejn Stat Membru juri li hemm tali piż amministrattiv jew finanzjarju eċċessiv, fuq il-bażi ta' valutazzjoni oġġettiva, huwa jista' jiddeċiedi b'eċċezzjoni li jimponi l-obbligu li jiġu offruti għażliet jew pakketti speċifiċi ta' tariffi biss lil fornituri deżinjati. Il-valutazzjoni oġġettiva jenħtieġ li tqis ukoll il-benefiċċji li jinħolqu għal konsumaturi bi dħul baxx jew bi ħtiġijiet soċjali speċjali minn għażla ta' fornituri u l-benefiċċji għall-fornituri kollha li jistgħu jgawdu milli jkunu fornitur ta' servizz universali. Fejn Stat Membru jiddeċiedi b'eċċezzjoni li jimponi l-obbligu li joffri għażliet jew pakketti speċifiċi ta' tariffi biss fuq fornituri magħżula, jenħtieġ li jiżgura li konsumaturi bi dħul baxx jew ħtiġijiet soċjali speċjali jkollhom għażla ta' fornituri li joffru tariffi soċjali. Madankollu, f'ċerti sitwazzjonijiet jista' jkun li l-Istati Membri ma jkunux jistgħu jiggarantixxu għażla ta' fornituri, pereżempju fejn impriża waħda biss tipprovdi servizzi fiż-żona tar-residenza tal-benefiċjarju, jew jekk l-għoti ta' għażla toħloq piż organizzattiv u finanzjarju addizzjonali li jkun eċċessiv fuq l-Istat Membru.

(222)  Jenħtieġ li l-affordabbiltà ma tibqax aktar ostaklu għall-aċċess tal-konsumaturi għas-sett minimu ta' servizzi ta' konnettività. Dritt għal kuntratt ma' fornitur jenħtieġ li jfisser li l-konsumaturi li jistgħu jiffaċċjaw ċaħda, b'mod partikolari dawk bi dħul baxx jew bi ħtiġijiet soċjali speċjali, jenħtieġ li jkollhom il-possibbiltà li jidħlu f'kuntratt għall-forniment ta' servizz ta' aċċess adegwat għall-internet broadband bi prezz affordabbli u servizzi ta' komunikazzjonijiet bil-vuċi mill-inqas f'post fiss ma' kwalunkwe fornitur ta' servizzi bħal dawn f'dak il-post jew il-fornitur magħżul, fejn Stat Membru jkun iddeċieda b'eċċezzjoni li jagħżel fornitur wieħed jew aktar biex joffru dawn l-għażliet jew pakketti ta' tariffi. Sabiex jiġu minimizzati r-riskji finanzjarji bħan-nuqqas ta' ħlas ta' kontijiet, il-fornituri jenħtieġ li jkunu ħielsa li jagħtu l-kuntratt skont termini ta' ħlas minn qabel, fuq il-bażi ta' unitajiet individwali bi prezz affordabbli mħallsa minn qabel.

(223)  Sabiex jiġi żgurat li ċ-ċittadini jkunu jistgħu jiġu kkuntattjati minn servizzi ta' komunikazzjonijiet bil-vuċi, l-Istati Membri jenħtieġ li jiżguraw id-disponibbiltà ta' numru għal perijodu raġonevoli, anke f'perijodi ta' nuqqas ta' użu ta' servizzi ta' komunikazzjonijiet bil-vuċi. Il-fornituri jenħtieġ li jkunu jistgħu jimplimentaw mekkaniżmi biex jivverifikaw l-interess kontinwu tal-konsumatur biex in-numru jinżamm disponibbli.

(224)  Il-fatt li jingħata kumpens lill-fornituri ta' tali servizzi f'tali ċirkostanzi ma jfissirx li dan għandu jirriżulta f'distorsjoni tal-kompetizzjoni, sakemm dawn il-fornituri jiġu kumpensati għall-ispiża netta speċifika involuta u sakemm il-piż tal-ispiża netta jiġi rkuprat b'mod newtrali fir-rigward tal-kompetizzjoni.

(225)  Sabiex jivvalutaw il-ħtieġa għal miżuri ta' affordabbiltà, jenħtieġ li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali f’koordinazzjoni ma’ awtoritajiet kompetenti oħra, jkunu jistgħu jissorveljaw l-evoluzzjoni u d-dettalji ta' offerti ta'għażliet ta' tariffi jew pakketti ta' tariffi għall-konsumaturi bi dħul baxx u utenti finali bi bżonnijiet soċjali speċjali.

(226)  Jenħtieġ li l-Istati Membri jdaħħlu miżuri biex jippromwovu l-ħolqien ta' suq għal prodotti u servizzi affordabbli li jinkorporaw faċilitajiet għal konsumaturi b'diżabbiltà, inkluż tagħmir b'teknoloġiji ta' assistenza. Dan jista' jinkiseb, fost l-oħrajn, billi ssir referenza għall-istandards Ewropej, jew billi jingħata appoġġ għall-implimentazzjoni ta' rekwiżiti skont il-liġi tal-Unjoni li tarmonizza r-rekwiżiti tal-aċċessibbiltà għal prodotti u servizzi. Jenħtieġ li l-Istati Membri jintroduċu miżuri xierqa skont iċ-ċirkostanzi nazzjonali, li jagħtu flessibbiltà biex l-Istati Membri jieħdu miżuri speċifiċi bħal per eżempju jekk is-suq ma jkunx qed joffri prodotti affordabbli u servizzi li jinkorporaw faċilitajiet għal konsumaturi b'diżabbiltà f'kondizzjonijiet ekonomiċi normali. Dawn il-miżuri jistgħu jinkludu appoġġ finanzjarju dirett lill-utenti finali.

Jenħtieġ li l-ispiża ta' servizzi ta' trażmissjoni għal konsumaturi b'diżabbiltà tkun ekwivalenti għall-ispiża medja tas-servizzi ta' komunikazzjonijiet bil-vuċi.

(227)  Is-servizzi ta' trażmissjoni jirreferu għal servizzi li jippermettu komunikazzjoni fiż-żewġ direzzjonijiet bejn utenti finali remoti ta' modi differenti ta' komunikazzjoni, (pereżempju, test, sinjal, diskors) billi tiġi pprovduta konverżjoni bejn dawk il-modi ta' komunikazzjoni, normalment minn operatur uman. Test f'ħin reali huwa definit skont il-liġi tal-Unjoni li tarmonizza r-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà għall-prodotti u s-servizzi u jirreferi għal konverżazzjoni fl-għamla ta' test f'sitwazzjonijiet minn punt għal punt jew f'konferenzjar multiplu fejn it-test li jiddaħħal jintbagħat b'tali mod li l-komunikazzjoni titqies mill-utent bħala kontinwa skont il-karattru.

(228)  Għal komunikazzjoni ta' data b'rati ta' data li huma biżżejjed biex jippermettu aċċess adegwat għall-internet broadband, il-konnessjonijiet tat-telefonija fissa huma kważi universalment disponibbli u użati mill-maġġoranza taċ-ċittadini tal-Unjoni. Il-kopertura tal-broadband fiss standard u d-disponibbiltà fl-Unjoni fl-2015 kienet ta' 97% tad-djar, b'rata medja ta' 72% ta' adozzjoni, u s-servizzi bbażati fuq it-teknoloġiji bla fili għandhom użu saħansitra usa'. Madankollu, hemm differenzi bejn l-Istati Membri rigward id-disponibbiltà u l-affordabbiltà ta' broadband fiss bejn iż-żoni urbani u dawk rurali.

(229)  Is-suq għandu rwol ewlieni x'jaqdi biex jiżgura d-disponibbiltà ta' aċċess għall-internet bil-broadband b'kapaċità li kull ma tmur dejjem tikber. F'oqsma fejn is-suq ma jiflaħx jagħti s-servizz mixtieq, jibdew jidhru għodda oħra ta' politika pubblika biex jappoġġaw id-disponibbiltà ta' konnessjonijiet ta' aċċess adegwat għall-internet broadband, fil-prinċipju, aktar kosteffettivi u b'inqas distorsjoni tas-suq meta mqabbla ma' obbligi ta' servizz universali, pereżempju l-użu ta' strumenti finanzjarji bħal dawk disponibbli taħt il-Fond Ewropew għall-Investimenti Strateġiċi u l-Faċilità Nikkollegaw l-Ewropa, l-użu tal-finanzjament pubbliku mill-Fondi Strutturali u ta' Investiment Ewropej, li jorbtu l-obbligi ta' kopertura mad-drittijiet tal-użu tal-ispektrum tar-radju biex jappoġġjaw l-introduzzjoni ta' netwerks tal-broadband f'żoni anqas popolati u l-investiment pubbliku f'konformità mar-regoli tal-Unjoni dwar l-għajnuna mill-Istat.

(230)  Jekk, wara li tkun twettqet valutazzjoni xierqa, meta jitqiesu r-riżultati tal-istħarriġ ġeografiku tal-introduzzjoni tan-netwerks immexxija mill-awtorità kompetenti, jew l-aħħar informazzjoni disponibbli għall-Istati Membri qabel ma jkunu disponibbli r-riżultati tal-ewwel stħarriġ ġeografiku, jintwera li la s-suq u lanqas il-mekkaniżmi ta' intervent pubbliku m'huma x'aktarx kapaċi jipprovdu l-utenti finali f'ċerti żoni b'konnessjoni kapaċi li tipprovdi servizz ta' aċċess adegwat għall-internet broadband hekk kif iddefinit mill-Istati Membri u s-servizzi ta' komunikazzjonijiet bil-vuċi f'post fiss, l-Istat Membru jenħtieġ li jkun jista' jagħżel b'eċċezzjoni fornituri differenti jew settijiet ta' fornituri ta' dawk is-servizzi fil-partijiet rilevanti differenti tat-territorju nazzjonali. Minbarra l-istħarriġ ġeografiku, l-Istati Membri jeħtieġ li jkunu jistgħu jużaw, fejn meħtieġ, kull evidenza addizzjonali biex jistabbilixxu sa liema punt huma disponibbli servizzi ta' aċċess adegwat għall-internet broadband u komunikazzjonijiet bil-vuċi f'post fiss. Din l-evidenza addizzjonali tista' tinkludi data disponibbli għall-awtoritajiet regolatorji nazzjonali permezz tal-proċedura ta' analiżi tas-suq u data miġbura mingħand l-utenti. L-Istati Membri jenħtieġ li jkunu jistgħu jirrestrinġu l-obbligi ta' servizz universali li jsostnu d-disponibbiltà ta' servizzi ta' aċċess adegwat għall-internet broadband għall-post jew residenza primarja tal-utent finali. M'għandu jkun hemm ebda limitazzjoni fuq il-mezzi tekniċi li bihom l-aċċess adegwat għall-internet broadband u servizzi ta' komunikazzjonijiet bil-vuċi f'post fiss jkunu fornuti, b'mod li jkunu permessi teknoloġiji bil-fili jew bla fili, u lanqas xi limitazzjoni rigward liema impriżi jfornu l-obbligi kollha ta' servizz universali jew parti minnhom.

(231)  F'konformità mal-prinċipju tas-sussidjarjetà, għandhom ikunu l-Istati Membri li jiddeċiedu abbażi ta' kriterji oġġettivi liema impriżi jkunu deżinjati bħala fornituri tas-servizz universali, fejn xieraq waqt li jieħdu kont tal-kapaċità u r-rieda ta' impriżi li jaċċettaw l-obbligi tas-servizz universali kollha jew parti minnhom. Dan ma jipprekludix l-Istati Membri milli jinkludu, fil-proċess tad-deżinjazzjoni, kondizzjonijiet speċifiċi ġustifikati fuq raġunijiet ta' effiċjenza, inklużi r-raggruppament ta' żoni ġeografiċi jew komponenti jew l-iffissar ta' perijodi minimi għad-deżinjazzjoni.

(232)  L-ispejjeż biex tiġi żgurata d-disponibbiltà ta' konnessjoni li kapaċi tagħti servizz ta' aċċess adegwat għall-internet broadband kif identifikat skont din id-Direttiva u servizzi ta' komunikazzjonijiet bil-vuċi f'post fiss bi prezz affordabbli fi ħdan l-obbligi ta' servizz universali jenħtieġ li jiġu stmati, b'mod partikolari billi ssir valutazzjoni tal-piżijiet finanzjarji mistennija għall-fornituri u għall-utenti fis-settur tal-komunikazzjonijiet elettroniċi.

(233)  A priori, rekwiżiti biex tiġi żgurata kopertura territorjali nazzjonali imposta fil-proċedura tad-deżinjazzjoni x'aktarx li teskludi jew tiskoraġġixxi ċerti impriżi milli japplikaw biex jiġu maħtura bħala fornituri ta' servizz universali. Id-deżinjazzjoni ta' fornituri b'obbligi ta' servizz universali għal perijodu eċċessiv jew indefinit jista' jwassal ukoll għal esklużjoni a priori ta' ċerti fornituri. Fejn Stat Membru jiddeċiedi li jagħżel fornitur wieħed jew aktar għal raġunijiet ta' affordabbiltà, jeħtieġ li jkun possibbli għal dawk il-fornituri li jkunu differenti minn dawk magħżulin għall-element tad-disponibbiltà tas-servizz universali.

(234)  Meta fornitur li jkun, fuq bażi eċċezzjonali, iddeżinjat biex jipprovdi għażliet jew pakketti ta' tariffi differenti minn dawk provduti taħt kondizzjonijiet kummerċjali normali, kif identifikati taħt din id-Direttiva jew biex jiżgura d-disponibbiltà fl-lok fiss ta' servizz ta' aċċess adegwat tal-internet broadband jew ta' servizzi ta' komunikazzjonijiet bil-vuċi, kif identifikati taħt din id-Direttiva, jagħżel li jċedi l-attivitajiet kollha tiegħu fin-netwerk tal-aċċess lokali fit-territorju nazzjonali, jew parti sostanzjali minnhom, meqjusa fid-dawl tal-obbligi tiegħu ta' servizz universali, lil entità legali separata li tkun proprjetà effettiva ta' entità differenti, l-awtorità kompetenti jenħtieġ li tevalwa l-effetti tat-tranżazzjoni biex tiżgura l-kontinwità tal-obbligi tas-servizz universali fit-territorju nazzjonali kollu jew f'partijiet minnu. Għal dak l-għan, l-awtorità kompetenti li imponiet l-obbligi tas-servizz universali jenħtieġ li tiġi infurmata mill-fornitur qabel iċ-ċessjoni. L-evalwazzjoni tal-awtorità kompetenti m'għandhiex tippreġudika t-tlestija tat-tranżazzjoni.

(235)  Sabiex tiġi pprovduta stabbiltà u jiġi appoġġat it-trasferiment gradwali, l-Istati Membri jenħtieġ li jkunu jistgħu jkomplu jiggarantixxu l-provvista ta' servizzi universali fit-territorju tagħhom, minbarra l-aċċess adegwat għall-internet broadband u għas-servizzi ta' komunikazzjonijiet bil-vuċi f'post fiss, li huma inklużi fil-kamp ta' applikazzjoni ta' obbligi ta' servizzi universali tagħhom fuq il-bażi tad-Direttiva 2002/22/KE fid-data tad-dħul fis-seħħ ta' din id-Direttiva, sakemm is-servizzi jew servizzi simili ma jkunux disponibbli taħt ċirkostanzi kummerċjali normali. Li tiġi permessa l-kontinwazzjoni tal-forniment ta' telefons pubbliċi bi ħlas lill-pubbliku ġenerali bl-użu ta' muniti, karti ta' kreditu jew debitu, jew kards imħallsin minn qabel, fosthom kards għall-użu bi prefissi tat-telefon, direttorji u servizzi ta' konsultazzjoni tad-direttorju skont is-sistema tas-servizz universali, sakemm tkun qed tintwera' l-ħtieġa, tista' tagħti lill-Istati Membri l-flessibbiltà meħtieġa biex iqisu kif xieraq iċ-ċirkostanzi nazzjonali differenti. Dan jista' jinkludi l-provvediment ta' telefons pubbliċi bi ħlas fil-punti tad-dħul ewlenin tal-pajjiż, bħall-ajruporti jew l-istazzjonijiet tal-ferrovija u tal-karozzi tal-linja, kif ukoll postijiet li jintużaw min-nies f'każ ta' emerġenza, bħal sptarijiet, għases tal-pulizija u żoni ta' emerġenza fl-awtostrada, sabiex jissodisfaw il-bżonnijiet raġonevoli tal-utenti finali, inklużi b’mod partikolari utenti finali b'diżabbiltà.

(236)  L-Istati Membri jenħtieġ li jissorveljaw is-sitwazzjoni tal-konsumaturi fir-rigward tal-użu tagħhom ta' aċċess adegwat tal-internet broadband u servizzi ta' komunikazzjonijiet bil-vuċi u b'mod partikolari fir-rigward tal-affordabbiltà. L-affordabbiltà ta' aċċess adegwat għall-internet broadband u ta' servizzi ta' komunikazzjonijiet bil-vuċi hija relatata mal-informazzjoni li l-utenti jirċievu fir-rigward tal-ispejjeż tal-użu kif ukoll tal-ispiża relattiva tal-użu mqabbla ma' servizzi oħra, u hija wkoll relatata mal-kapaċità tagħhom li jikkontrollaw l-infiq. L-affordabbiltà għalhekk tfisser l-għoti tas-setgħa lill-konsumaturi permezz ta' obbligi imposti fuq il-fornituri. Dawk l-obbligi jinkludu livell speċifiku ta' kontijiet dettaljati, il-possibbiltà tal-konsumaturi li selettivament jimblukkaw ċerti sejħiet, per eżempju sejħiet bi prezz għoli lil servizzi primjum, li jikkontrollaw l-infieq permezz ta' mezzi ta' ħlas minn qabel, u li jpaċu tariffi ta' konnessjoni minn qabel. Dawn il-miżuri jistgħu jeħtieġu li jiġu riveduti u mibdula fid-dawl tal-iżviluppi tas-suq. Kontijiet dettaljati fuq l-użu tal-aċċess għall-internet jenħtieġ li jindikaw biss il-ħin, it-tul u l-ammont tal-konsum matul sessjoni ta' użu iżda ma jindikawx is-siti web jew il-punti ta' tmiem tal-internet konnessi matul tali sessjoni ta' użu.

(237)  Ħlief fil-każi ta' ħlas tard persistenti tal-kontijiet jew nuqqas ta' ħlas tal-kontijiet, jenħtieġ li l-konsumaturi intitolati għal tariffi affordabbli jkunu, sa meta t-tilwim jissolva, protetti mill-qtugħ immedjat min-netwerk għal raġuni ta' kont mhux imħallas, u, b'mod partikolari fil-każ ta' tilwim dwar kontijiet għolja għall-servizzi b'rati primjum, jibqgħu jkollhom aċċess għas-servizzi essenzjali ta' komunikazzjonijiet bil-vuċi u livell minimu ta' servizz ta' aċċess għall-internet kif definit mill-Istati Membri. Jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu jiddeċiedu li dak l-aċċess jibqa' jiġi fornut biss jekk l-abbonat ikompli jħallas it-tariffi tal-kiri tal-linja jew tal-aċċess għall-internet bażiku.

(238)  Fejn il-forniment ta' aċċess adegwat għall-internet broadband u tas-servizzi ta' komunikazzjonijiet bil-vuċi jew il-forniment ta' servizzi oħra ▌skont din id-Direttiva jwassal għal piż inġust fuq fornitur, filwaqt li jitqiesu l-ispejjeż u d-dħul kif ukoll il-benefiċċji intanġibbli li jirriżultaw mill-forniment tas-servizzi kkonċernati, dak il-piż inġust jista' jiġi inkluż fi kwalunkwe kalkolu tal-ispiża netta tal-obbligi ta' servizzi universali.

(239)  L-Istati Membri jenħtieġ li, fejn neċessarju, jistabbilixxu mekkaniżmi għall-iffinanzjar tal-ispiża netta ta' obbligi ta' servizz universali fil-każi fejn jintwera li l-obbligi jistgħu biss jiġu fornuti b'telf jew bi spiża netta li jaqgħu barra li-standards kummerċjali normali. Huwa importanti li jiġi żgurat li l-ispiża netta ta' obbligi ta' servizz universali tiġi kkalkolata kif imiss u li kull iffinanzjar jitwettaq b'distorsjoni minima għas-suq u għall-impriżi, u jkun kompatibbli mal-Artikoli 107 u 108 tat-TFUE.

(240)  Kwalunkwe kalkolu ta' spiża netta ta' obbligi ta' servizz universali jenħtieġ li jieħu kont debitu tal-ispejjeż u d-dħul, kif ukoll tal-benefiċċji intanġibbli li jirriżultaw mill-forniment tas-servizz universali, iżda jenħtieġ li ma jfixkilx l-għan ġenerali li jiġi assigurat li l-istrutturi tal-prezzijiet jirriflettu l-ispejjeż. Kwalunkwe spiża netta ta' obbligi ta' servizz universali jenħtieġ li tiġi kkalkolata fuq il-bażi ta' proċeduri trasparenti.

(241)  Li jittieħed kont tal-benefiċċji intanġibbli tfisser li estimu f'termini monetarji, tal-benefiċċji indiretti li impriża tikseb minħabba l-pożizzjoni tagħha bħala fornitur ta' servizz universali, jenħtieġ li jitnaqqas mill-ispiża netta diretta tal-obbligi ta' servizz universali sabiex jiġi stabbilit il-piż globali tal-ispiża.

(242)  Meta obbligu ta' servizz universali jirrappreżenta piż inġust fuq fornitur, huwa xieraq li l-Istati Membri jkunu jistgħu jistabbilixxu mekkaniżmi għall-irkupru effiċjenti tal-ispejjeż netti. L-irkupru permezz ta' fondi pubbliċi jikkostitwixxi metodu wieħed ta' rkupru tal-ispejjeż netti tal-obbligi ta' servizz universali. Il-kondiviżjoni tal-ispejjeż netti tal-obbligi tas-servizz universali bejn il-fornituri ta' netwerks u servizzi ta' komunikazzjoni elettroniċi huwa metodu ieħor. L-Istati Membri jenħtieġ li jkunu jistgħu jiffinanzjaw l-ispejjeż netti ta' elementi differenti ta' servizz universali permezz ta' mekkaniżmi differenti, jew li jiffinanzjaw l-ispejjeż netti ta' xi wħud mill-elementi jew kollha minn xi wieħed mill-mekkaniżmi jew minn kombinazzjoni tat-tnejn. Aċċess adegwat għall-internet broadband huwa ta' benefiċċju mhux biss għas-settur tal-komunikazzjonijiet elettroniċi iżda wkoll għall-ekonomija diġitali usa' u għas-soċjetà kollha kemm hi. Li tiġi pprovduta konnessjoni li tappoġġa l-veloċitajiet broadband għal għadd ikbar ta' utenti finali tippermettilhom jużaw servizzi online u b'hekk jipparteċipaw b'mod attiv fis-soċjetà diġitali. Li jiġu żgurati konnessjonijiet bħal dawn abbażi ta' obbligi ta' servizz universali sservi kemm l-interess pubbliku kif ukoll l-interessi tal-fornituri tal-komunikazzjonijiet elettroniċi. Dawk il-fatti jenħtieġ li jiġu kkunsidrati mill-Istati Membri meta jagħżlu u jfasslu mekkaniżmi għall-irkupru tal-ispejjeż netti.

(243)  Fil-każ tal-irkupru tal-ispejjeż permezz tal-kondiviżjoni tal-ispiża netta tal-obbligu tas-servizz universali bejn il-fornituri ta' netwerks u servizzi ta' komunikazzjonijiet elettroniċi, l-Istati Membri jenħtieġ li jiżguraw li dak il-metodu ta' allokazzjoni fost il-fornituri jkun ibbażat fuq kriterji oġġettivi u nondiskriminatorji u jkun skont il-prinċipju ta’ proporzjonalità. Dan il-prinċipju ma jwaqqafx lill-Istati Membri milli jeżentaw operaturi ġodda li ma jkunux kisbu preżenza sinifikanti fis-suq. Kwalunnkwe mekkaniżmu ta' finanzjament jenħtieġ li jiżura li l-parteċipanti fis-suq jikkontribwixxu biss għall-iffinanzjar ta' obbligi ta' servizz universali u mhux għal attivitajiet oħra li mhumiex direttament marbuta mal-forniment ta' obbligi ta' servizz universali. Jenħtieġ li l-mekkaniżmi tal-irkupru jirrispettaw il-prinċipji tal-liġi tal-Unjoni, u b'mod partikolari fil-każ ta' mekkaniżmi ta' kondiviżjoni, dawk tan-nondiskriminazzjoni u l-proporzjonalità. Kwalunkwe mekkaniżmu ta' finanzjament jenħtieġ li jiżgura li l-utenti fi Stat Membru wieħed ma jikkontribwixxux għall-ispejjeż tal-forniment ta' servizz universali fi Stat Membru ieħor. Jenħtieġ li jkun possibbli li l-ispiża netta ta' obbligi ta' servizz universali tinqasam bejn il-fornituri kollha jew ċerti klassijiet speċifikati tagħhom. L-Istati Membri jenħtieġ li jiżguraw li l-mekkaniżmu ta' kondiviżjoni jirrispetta l-prinċipji ta’ trasparenza, l-anqas distorsjoni tas-suq, in-nondiskriminazzjoni u l-proporzjonalità. L-anqas distorsjoni fis-suq tfisser li l-kontribuzzjonijiet jenħtieġ li jkunu rkuprati b'mod li sa fejn possibbli jimminimizza l-impatt tal-piż finanzjarji li jaqa' fuq l-utenti finali, pereżempju billi l-kontribuzzjonijiet jitqassmu bl-aktar mod wiesa' possibbli.

(244)  Il-fornituri li jibbenefikaw minn finanzjar ta' servizz universali jenħtieġ li jipprovdu lill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali livell suffiċjenti ta' dettal tal-elementi speċifiċi li jeħtieġu dak l-iffinanzjar sabiex jiġġustifikaw it-talba tagħhom. L-iskemi tal-Istati Membri għal-istima u l-iffinanzjar ta' obbligi ta' servizzi universali jenħtieġ li jiġu komunikati lill-Kummissjoni għall-verifikazzjoni tal-kompatibbiltà mat-TFUE. L-Istati Membri jenħtieġ li jiżguraw trasparenza u kontroll effettivi tal-ammonti mitluba biex jiffinanzjaw obbligi ta' servizz universali. Il-kalkolu tal-ispejjeż netti tal-forniment tas-servizz universali jenħtieġ li jkun ibbażat fuq metodoloġija oġġettiva u trasparenti biex jiżgura l-iktar dispożizzjonijiet kosteffettivi tas-servizzi universali u jippromwovi kondizzjonijiet ekwivalenti ta' kompetizzjoni għall-parteċipanti tas-suq. Li ssir magħrufa l-metodoloġija maħsuba biex tintuża biex jiġu kkalkulati l-ispejjeż netti tal-elementi tas-servizz universali individwali minn qabel ma jkun implimentat il-kalkolu jista' jgħin biex tinkiseb iktar trasparenza.

(245)  L-Istati Membri mhumiex permessi jimponu fuq il-parteċipanti tas-suq kontribuzzjonijiet finanzjarji li jirrelataw ma' miżuri li mhumiex parti mill-obbligi ta' servizz universali. L-Istati Membri individwali jibqgħu ħielsa li jimponu miżuri speċjali (barra mill-kamp ta' applikazzjoni ta' obbligi ta' servizz universali) u jiffinanzjawhom b'konformità mal-liġi tal-Unjoni iżda mhux permezz ta' kontribuzzjonijiet mill-parteċipanti tas-suq.

(246)  Sabiex jkun appoġġat b'mod effettiv il-moviment liberu ta' merkanzija, servizzi u persuni fl-Unjoni, jenħtieġ li jkun possibbli li jintużaw ċerti riżorsi ta' numerazzjoni nazzjonali, b'mod partikolari ċerti numri mhux ġeografiċi, b'mod ekstraterritorjali, jiġifieri barra t-territorju tal-Istat Membru li qed jassenja. Fid-dawl tar-riskji konsiderevoli ta' frodi fil-qasam tal-komunikazzjonijiet interpersonali, tali użu extraterritorjali jenħtieġ li jkun permess biss għall-forniment ta' servizzi ta' komunikazzjonijiet elettroniċi minbarra servizzi ta' komunikazzjoni interpersonali. L-infurzar tal-liġijiet nazzjonali rilevanti, b'mod partikolari regoli għall-protezzjoni tal-konsumaturi u regoli oħrajn marbutin mal-użu ta' riżorsi ta' numerazzjoni jenħtieġ li jiġi żgurat mill-Istati Membri indipendentement minn ▌ fejn ikunu ingħataw id-drittijiet ta' użu ▌u fejn ir-riżorsi ta' numerazzjoni jkunu qed jintużaw fi ħdan l-Unjoni. L-Istati Membri jibqgħu kompetenti li japplikaw il-liġi nazzjonali tagħhom għar-riżorsi ta' numerazzjoni użati fit-territorju tagħhom, inkluż fejn id-drittijiet ikunu ngħataw fi Stat Membru ieħor.

(247)  L-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jew awtoritajiet kompetenti oħrajn tal-Istati Membri fejn jintużaw ir-riżorsi ta' numerazzjoni minn Stat Membru ieħor, ma għandhomx kontroll fuq dawk ir-riżorsi ta' numerazzjoni. Għaldaqstant hu essenzjali li l-awtorità regolatorja nazzjonali jew awtorità kompetenti oħra tal-Istat Membru li jagħti d-drittijiet ta' użu extraterritorjali tiżgura wkoll il-protezzjoni effettiva tal-utenti finali fl-Istati Membri fejn jintużaw dawn in-numri. Bil-ħsieb li tinkiseb protezzjoni effettiva, l-awtorità regolatorja nazzjonali jew awtorià kompetenti oħra li tagħti d-drittijiet ta' użu extraterritorjali jenħtieġ li tallaċċja kondizzjonijiet skont din id-Direttiva fir-rigward tar-rispett mill-fornitur ta’ regoli tal-protezzjoni tal-konsumaturi u regoli oħrajn marbutin mal-użu tar-riżorsi tan-numerazzjoni f'dawk l-Istati Membri fejn ikunu ser jintużaw dawk ir-riżorsi.

(248)  Jenħtieġ li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jew awtoritajiet kompetenti oħrajn ta' dawk l-Istati Membri fejn jintużaw ir-riżorsi ta' numerazzjoni jkunu jistgħu jitolbu l-appoġġ tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jew awtoritajiet kompetenti oħrajn li jkunu taw id-drittijiet ta' użu għar-riżorsi ta' numerazzjoni biex jgħinuhom fl-infurzar tar-regoli tagħha. Il-miżuri ta' infurzar mill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jew awtoritajiet kompetenti oħrajn li jkunu taw id-drittijiet ta' użu jenħtieġ li jinkludu penali dissważivi, b'mod partikolari fil-każ ta' ksur serju tal-irtirar tad-dritt ta' użu extraterritorjali għar-riżorsi tan-numerazzjoni assenjati lill-impriża kkonċernata. Ir-rekwiżiti dwar l-użu exstraterritorjali jenħtieġ li jkunu mingħajr preġudizzju għas-setgħat tal-Istati Membri biex jimblukkaw, skont il-każ, l-aċċess għal numri jew servizzi meta dan ikun iġġustifikat għal raġunijiet ta' frodi jew użu ħażin. L-użu extraterritorjali ta' riżorsi ta' numerazzjoni jenħtieġ li jkun mingħajr preġudizzju għal regoli tal-Unjoni relatati mal-forniment ta' servizzi tar-roaming, inkluż dawk relattivi għall-prevenzjoni ta' użu anomalu jew abbużiv tas-servizzi tar-roaming li huma soġġetti għal regolamentazzjoni tal-prezzijiet għall-bejgħ bl-imnut u li jibbenefikaw minn rati ta' roaming bl-ingrossa. L-Istati Membri jenħtieġ li jkomplu jkunu jistgħu jidħlu fi ftehimiet speċifiċi dwar l-użu extraterritorjali ta' riżorsi tan-numerazzjoni ma' pajjiżi terzi.

(249)  Jenħtieġ li l-Istati Membri jippromwovu servizzi ta' proviżjonament "over-the-air" ta' riżorsi għall-innumerar sabiex jiġi faċilitat il-bdil ta' fornituri tal-komunikazzjonijiet elettroniċi. Il-proviżjonament "over-the-air" tar-riżorsi tan-numerazzjoni jippermetti għall-programmazzjoni mill-ġdid tal-identifikaturi tat-tagħmir tat-telekomunikazzjoni mingħajr aċċess fiżiku għal apparati kkonċernati. Din il-karatteristika hija partikolarment rilevanti għal servizzi bejn magna u oħra, jiġifieri servizzi li jinvolvu trasferiment awtomatizzat ta' data u informazzjoni bejn l-apparati u l-applikazzjonijiet ibbażati fuq software bi ftit jew mingħajr interazzjoni umana. Il-fornituri ta' tali servizzi bejn magna u oħra jista' ma jkollhomx rikors għal aċċess fiżiku għall-apparati tagħhom minħabba l-użu tagħhom f'kondizzjonijiet remoti, jew minħabba l-għadd kbir ta' apparati introdotti jew il-modi tal-użu tagħhom. Fid-dawl tas-suq bejn magna u oħra emerġenti u t-teknoloġiji l-ġodda, l-Istati Membri għandhom jistinkaw biex jiżguraw in-newtralità tat-teknoloġija fil-promozzjoni tal-proviżjonament tas-servizzi "over-the-air".

(250)  L-aċċess għar-riżorsi tan-numerazzjoni fuq il-bażi ta' kriterji trasparenti, oġġettivi u nondiskriminatorji huwa essenzjali għall-impriżi biex jikkompetu fis-settur tal-komunikazzjonijiet elettroniċi. Jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu jagħtu d-drittijiet tal-użu ta' riżorsi ta' numerazzjoni lill-impriżi minbarra l-fornituri tan-netwerks jew is-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi fid-dawl tar-rilevanza li kull ma tmur dejjem tikber tan-numri għal-servizzi varji tal-Internet tal-Oġġetti. L-elementi kollha għall-pjani nazzjonali ta' numerazzjoni jenħtieġ li jkunu amministrati mill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jew awtoritajiet kompetenti oħrajn, inkluż il-kodiċi tal-punti użati fl-indirizzar tan-netwerks. Fejn ikun hemm il-ħtieġa tal-armonizzazzjoni tar-riżorsi tan-numerazzjoni fl-Union biex isostnu l-iżvilupp ta' servizzi pan-Ewropew jew servizzi transfruntieri, b'mod partikolari servizzi ġodda bbażati fuq magna għal magna bħalma huma karozzi konnessi, u fejn id-domanda ma tistax tiġi sodisfatta abbażi tar-riżorsi eżistenti ta' numerazzjoni stabbiliti , il-Kummissjoni tista' tieħu miżuri ta' implimentazzjoni bl-assistenza tal-BEREC.

(251)  Jenħtieġ li jkun possibbli l-adempiment tar-rekwiżit li jiġu ppubblikati deċiżjonijiet dwar l-għoti ta' drittijiet tal-użu għar-riżorsi ta' numerazzjoni billi dawk id-deċiżjonijiet isiru pubblikament aċċessibbli permezz ta' website.

(252)  Filwaqt li jitqiesu l-aspetti partikolari marbutin mar-rappurtar ta' tfal neqsin, l-Istati Membri jenħtieġ li jżommu l-impenn tagħhom li jiżguraw li tassew ikun disponibbli fit-territorji tagħhom servizz li jaħdem tajjeb għar-rappurtar ta' tfal neqsin bin-numru "116000". Jenħtieġ li l-Istati Membri jieħdu miżuri xierqa biex jiżguraw li jintlaħaq livell suffiċjenti ta' kwalità tas-servizz fit-tħaddim tan-numru "116 000".

(253)  B'mod parallel mal-hotline għat-tfal neqsin "116000", bosta Stati Membri jiżguraw ukoll li t-tfal ikollhom aċċess għal servizz faċli għat-tfal li jħaddem linja ta' għajnuna li tgħin lit-tfal li jeħtieġu kura u protezzjoni bl-użu tan-numru "116111". Dawn l-Istati Membri u l-Kummissjoni jenħtieġ li jiżguraw li titqajjem kuxjenza fost iċ-ċittadini, u b'mod partikolari fost it-tfal u fost is-sistemi nazzjonali għall-protezzjoni tat-tfal, dwar l-eżistenza tal-linja ta' għajnuna "116111".

(254)  Suq intern jimplika li l-utenti finali jista' jkollhom aċċess għan-numri kollha inklużi fil-pjani nazzjonali ta' numerazzjoni ta' Stati Membri oħra, u għas-servizzi, li jużaw numri li mhumiex ġeografiċi , inklużi n-numri tal-freephone u tar-rata primjum, fl-ambitu tal- Unjoni , ħlief fejn l-utent finali msejjaħ ikun għażel, għal raġunijiet kummerċjali, li jillimita l-aċċess minn ċerti żoni ġeografiċi. L-utenti finali jenħtieġ li wkoll ikunu jistgħu jaċċessaw numri mit Telefonati Bla Ħlas Internazzjonali Universali (UIFN). Jenħtieġ li l-aċċess transfruntier għar-riżorsi ta' numerazzjoni u għas-servizzi assoċjati ma jiġix ostakolat, ħlief f'każi ġustifikati b'mod oġġettiv, pereżempju għall-ġlieda kontra l-frodi jew l-abbuż (pereżempju, f'konnessjoni ma' ċerti servizzi ta' rati primjum), meta n-numru jkun definit bħala li għandu ambitu nazzjonali biss (pereżempju, kodiċi qasir nazzjonali), jew meta mhuwiex▌ ekonomikament fattibbli. It-tariffi imposti fuq partijiet li jagħmlu sejħa minn barra l-Istat Membru konċernat mhux meħtieġa li jkunu l-istess bħal dawk tal-partijiet li jagħmlu sejħa minn ġewwa dak l-Istat Membru. Jenħtieġ li l-utenti jingħataw informazzjoni sħiħa bil-quddiem b'mod ċar dwar kwalunkwe ħlasijiet applikabbli għan-numri ta' telefonati bla ħlas, bħall-ħlasijiet għal sejħiet internazzjonali aċċessibbli permezz ta' kodiċi standard ta' ddajljar internazzjonali. Fejn id-dħul mill-interkonnessjoni jew minn servizzi oħrajn jinżammu mill-fornituri ta' servizzi ta' komunikazzjoni elettronika għal raġunijiet ta' frodi jew użu ħażin, l-Istati Membri jenħtieġ li jiżguraw li d-dħul miżmum minn servizzi jitħallas lura lill-utenti finali milqutin mill-frodi jew użu ħażin rilevanti fejn possibbli.

(255)  F'konformità mal-prinċijpu ta' proporzjonalità, jenħtieġ li numru ta' dispożizzjonijiet tad-drittijiet tal-utenti finali f'din id-Direttiva ma japplikawx għal impriżi mikro li jipprovdu biss servizzi tal-komunikazzjoni interpersonali indipendenti min-numru. Skont il-każistika tal-Qorti tal-Ġustizzja, id-definizzjoni ta' impriżi żgħar u ta' daqs medju, li tinkludi impriżi mikro, għandha tiġi interpretata strettament. Sabiex jiġu inklużi biss l-intrapriżi li huma impriżi mikro ġenwinament indipendenti, jeħtieġ li tiġi eżaminata l-istruttura tal-impriżi mikro li jiffurmaw grupp ekonomiku, li s-setgħa tiegħu tissupera s-setgħa ta' impriża mikro, u li jiġi żgurat li d-definizzjoni ta' impriżi mikro ma tiġix evitata b'mezzi purament formali.

(256)  It-tlestija tas-suq intern għall-komunikazzjonijiet elettroniċi teħtieġ it-tneħħija tal-ostakli għall-utenti finali biex ikollhom aċċess transfruntier għal servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi madwar l-Unjoni kollha. Il-fornituri tal-komunikazzjonijiet elettroniċi lill-pubbliku jenħtieġ li ma jċaħħdux jew ma jillimitawx l-aċċess jew ma jiddiskriminawx kontra l-utenti finali abbażi tan-nazzjonalità ▌, jew tal-Istat Membru ta' residenza jew ta' stabbiliment tagħhom. Madankollu, id-differenzjazzjoni jenħtieġ li tkun tista' ssir skont differenzi ġustifikati oġġettivament fl-ispejjeż u r-riskji, mhux limitati għall-miżuri previsti fir-Regolament (UE) Nru 531/2012 fir-rigward tal-użu abbużiv jew anomalu tas-servizzi regolati ta' roaming bl-imnut.

(257)  L-implimentazzjoni diverġenti tar-regoli dwar il-protezzjoni tal-utenti finali ħolqot ostakli sinifikanti tas-suq intern li jaffetwaw kemm il-fornituri ta' servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi kif ukoll l-utenti finali. Dawn l-ostakli jenħtieġ li jitnaqqsu billi jiġu applikati l-istess regoli li jiżguraw livell komuni għoli ta' protezzjoni madwar l-Unjoni kollha. L-armonizzazzjoni sħiħa kkalibrata tad-drittijiet tal-utenti finali koperti minn din id-Direttiva jenħtieġ li żżid konsiderevolment iċ-ċertezza legali kemm għall-utenti finali kif ukoll għall-fornituri tas-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, u jenħtieġ li tnaqqas b'mod sinifikanti l-ostakli għad-dħul u l-piż ta' konformità mhux neċessarju li jirriżultaw mill-frammentazzjoni tar-regoli. L-armonizzazzjoni sħiħa tgħin biex jingħelbu l-ostakoli għall-funzjonament tas-suq intern li jirriżultaw minn tali dispożizzjonijiet nazzjonali li jikkonċernaw drittijiet tal-utenti finali li fl-istess ħin jipproteġu l-fornituri nazzjonali kontra l-kompetizzjoni minn Stati Membri oħra. Sabiex jintlaħaq livell komuni għoli ta' protezzjoni, f'din id-Direttiva jenħtieġ li jiġu msaħħa diversi dispożizzjonijiet li jikkonċernaw drittijiet tal-utenti finali, fid-dawl tal-aħjar prattiki fl-Istati Membri. L-armonizzazzjoni sħiħa tad-drittijiet tagħhom iżżid il-fiduċja tal-utenti finali fis-suq intern peress li jibbenefikaw minn livell daqstant għoli ta' protezzjoni meta jużaw is-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, mhux biss fl-Istat Membru tagħhom iżda wkoll filwaqt li jgħixu, jaħdmu u jivvjaġġaw fi Stati Membri oħrajn. L-armonizzazzjoni sħiħa jenħtieġ li testendi biss għas-suġġetti koperti mid-dispożizzjonijiet dwar l-utenti finali f'din id-Direttiva. Għaldaqstant, jenħtieġ li ma taffettwax il-liġi nazzjonali b'rabta ma' dawk l-aspetti ta' protezzjoni tal-utenti finali, fosthom xi aspetti ta' miżuri ta' trasparenza li mhumiex koperti minn dawk id-dispożizzjonijiet. Pereżempju, miżuri marbutin ma' obbligi ta' trasparenza li mhumiex koperti minn din id-Direttiva jenħtieġ li jitqiesu kompatibbli mal-prinċipju ta' armonizzazzjoni sħiħa filwaqt li rekwiżiti addizzjonali marbutin mat-trasparenza koperti minn din id-Direttiva, bħall-pubblikazzjoni ta' informazzjoni, jenħtieġ li jitqiesu inkompatibbli. Barra minn hekk, l-Istati Membri jenħtieġ li jkunu jistgħu jżommu jew jintroduċu dispożizzjonijiet nazzjonali dwar kwistjonijiet mhux indirizzati b'mod speċifiku f'din id-Direttiva, b'mod partikolari sabiex jiġu indirizzati kwistjonijiet emerġenti ġodda.

(258)  Il-kuntratti huma għodda importanti għall-utenti finali biex jiġu żgurati t-trasparenza ta' informazzjoni u ċ-ċertezza legali. Il-parti 'l kbira tal-fornituri tas-servizzi f'ambjent kompetittiv jikkonkludu kuntratti mal-klijenti tagħhom għal raġunijiet ta' xewqat kummerċjali. B'żieda ma' din id-Direttiva, ir-rekwiżiti tal-liġi eżistenti tal-Unjoni dwar il-protezzjoni tal-konsumatur li tirrelata mal-kuntratti, b'mod partikolari d-Direttiva tal-Kunsill 93/13/KEE(40) u d-Direttiva 2011/83/UE tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill(41), japplikaw għal transazzjonijiet tal-konsumatur li jirrelataw man-netwerks u s-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi. L-inklużjoni ta' rekwiżiti ta' informazzjoni f'din id-Direttiva, li jistgħu jkunu meħtieġa wkoll skont id-Direttiva 2011/83/UE, jenħtieġ li ma twassalx għal duplikazzjoni tal-informazzjoni f'dokumenti prekuntrattwali u kuntrattwali. L-informazzjoni rilevanti pprovduta fir-rigward ta' din id-Direttiva, inkluż kwalunkwe rekwiżit ta' informazzjoni aktar preskrittiv u aktar dettaljat, jenħtieġ li titqies bħala li tissodisfa r-rekwiżiti korrispondenti skont id-Direttiva 2011/83/UE.

(259)  Xi wħud minn dawk id-dispożizzjonijiet dwar il-protezzjoni tal-utenti finali li a priori japplikaw biss għall-konsumaturi, jiġifieri dawk dwar l-informazzjoni dwar il-kuntratti, it-tul massimu tal-kuntratti u l-pakketti, jenħtieġ li jibbenefikaw minnhom mhux biss il-konsumaturi, iżda wkoll impriżi mikro u impriżi żgħar, u organizzazzjonijiet mingħajr skop ta' qligħ kif definiti fil-liġi nazzjonali. Il-pożizzjoni ta' negozjar ta' dawk il-kategoriji ta' intrapriżi u organizzazzjonijiet hija komparabbli ma' dik tal-konsumaturi u għaldaqstant jenħtieġ li jibbenefikaw mill-istess livell ta' protezzjoni sakemm b'mod espliċitu ma jirrinunzjawx għal dawk id-drittijiet. L-obbligi dwar l-informazzjoni dwar il-kuntratti f'din id-Direttiva, fosthom dawk tad-Direttiva 2011/83/UE li huma msemmijin f'din id-Direttiva, jenħtieġ li japplikaw irrispettivament minn jekk isirx pagament u mill-ammont tal-pagament li għandu jsir mill-konsumatur. L-obbligi marbutin mal-informazzjoni dwar il-kuntratti, inkluż dawk li jinsabu fid-Direttiva 2011/83/UE, jenħtieġ li japplikaw awtomatikament għal impriżi mikro, impriżi żgħar u organizzazzjonijiet mingħajr skop ta' qligħ sakemm ma jippreferux jinnegozjaw termini kuntrattwali individwalizzati mal-fornituri tas-servizzi ta' komunikazzjoni elettronika. Għall-kuntrarju tal-impriżi mikro, impriżi żgħar u organizzazzjonijiet mingħajr skop ta' qligħ, impriżi akbar normalment ikollhom setgħa akbar ta' negozjar u, għalhekk, ma jkunux jiddependu fuq l-istess rekwiżiti kuntrattwali ta' informazzjoni bħall-konsumaturi. Dispożizzjonijiet oħrajn, bħall-portabbiltà tan-numri, li huma importanti wkoll għall-impriżi akbar jenħtieġ li jibqgħu japplikaw għall-utenti finali kollha. L-organizzazzjonijiet mingħajr skop ta' qligħ huma entitajiet ġuridiċi li ma jagħmlux qligħ għas-sidien jew għall-membri tagħhom. Tipikament, organizzazzjonijiet mingħajr skop ta' qligħ ikunu organizzazzjonijiet tal-karità jew tipi oħra ta' organizzazzjoni ta' interess pubbliku. Għalhekk, fid-dawl tas-sitwazzjoni komparabbli, huwa leġittimu li dawn l-organizzazzjonijiet jiġu ttrattati bl-istess mod bħal impriżi mikro jew impriżi żgħar taħt din id-Direttiva, sa fejn huma kkonċernati d-drittijiet tal-utenti finali.

(260)  L-ispeċifiċitajiet tas-settur tal-komunikazzjonijiet elettroniċi jeħtieġu, lil hinn mir-regoli kuntrattwali orizzontali, għadd limitat ta' dispożizzjonijiet dwar il-protezzjoni tal-utenti finali. B'mod partikolari, l-utenti finali jenħtieġ li jkunu infurmati, fost l-oħrajn, bi kwalunkwe livelli ta' kwalità tas-servizz offruti, il-kondizzjonijiet għal promozzjonijiet u t-terminazzjoni ta' kuntratti, il-pjanijiet ta' tariffi applikabbli u t-tariffi għal servizzi soġġetti għal kondizzjonijiet ta' prezzar partikolari. Dik l-informazzjoni hi rilevanti għall-fornituri ta' servizzi ta' komunikazzjonijiet elettroniċi disponibbli pubblikament għajr servizzi ta' trażmissjoni użati għall-forniment ta' servizzi minn magna għal magna. Mingħajr preġudizzju għar-regoli applikabbli dwar il-protezzjoni tad-data personali, fornitur ta' servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi disponibbli pubblikament jenħtieġ li ma jkunx soġġett għall-obbligi dwar rekwiżiti ta' informazzjoni għal kuntratti fejn dak il-fornitur, u persuni jew kumpaniji affiljati, ma jirċievu l-ebda remunerazzjoni marbuta direttament jew indirettament mal-forniment ta' servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, bħal fejn università tagħti lill-viżitaturi aċċess b'xejn għan-netwerk tal-Wi-Fi tagħha fuq il-kampus mingħajr ma tirċievi ebda remunerazzjoni kemm jekk permezz ta' pagament mingħand l-utenti kif ukoll permezz ta' dħul pubbliċitarju.

(261)  Sabiex l-utent finali jkun jista' jagħmel għażla infurmata sew, hu essenzjali li l-informazzjoni rilevanti meħtieġa tiġi pprovduta qabel il-konklużjoni tal-kuntratt u b'lingwaġġ ċar u li jinftiehem u b'mezz li jservi għal żmien twil jew, fejn dan ma jkunx fattibbli u mingħajr preġudizzju għad-definizzjoni ta' mezz li jservi għal żmien twil mogħtija fid-Direttiva 2011/83/UE, f'dokument, li jsir disponibbli mill-fornitur u li tingħata notifika dwaru lill-utent, li jkun faċli li jitniżżel, jinfetaħ u jiġi kkonsultat fuq apparat, użat b'mod komuni mill-konsumaturi. Sabiex tiġi ffaċilitata l-għażla, il-fornituri jenħtieġ ukoll li jippreżentaw sommarju tat-termini essenzjali tal-kuntratt. Sabiex tiġi ffaċilitata l-komparabbiltà u jitnaqqsu l-ispejjeż tal-konformità, il-Kummissjoni, wara li tikkonsulta lill-BEREC, jenħtieġ li tadotta kuntratt mudell għal tali sommarji ta' kuntratti. L-informazzjoni pprovduta qabel jiġi konkluż il-kuntratt kif ukoll il-mudell tas-sommarju jenħtieġ li jikkostitwixxu parti integrali mill-kuntratt finali. Is-sommarju tal-kuntratt jenħtieġ li jkun konċiż u jkun jista' jinqara faċilment, idealment mhux itwal mill-ekwivalenti ta' naħa waħda ta' paġna tad-daqs A4 jew, fejn għadd ta' servizzi differenti jinġabru flimkien f'kuntratt waħdieni, l-ekwivalenti ta' mhux aktar minn tliet paġni, ta' naħa waħda u tad-daqs A4.

(262)  Wara l-adozzjoni tar-Regolament (UE) Nru 2015/2120, id-dispożizzjonijiet f'din id-Direttiva fir-rigward ta' informazzjoni dwar il-kondizzjonijiet li jillimitaw l-aċċess għal, jew l-użu ta', servizzi u applikazzjonijiet kif ukoll informazzjoni dwar it-tfassil tat-traffiku saru obsoleti u għandhom jitħassru.

(263)  Fir-rigward ta' tagħmir terminali, il-kuntratt tal-konsumatur għandu jispeċifika kwalunkwe kondizzjoni imposta mill-fornitur fuq l-użu tat-tagħmir, bħal permezz ta' "SIM-locking" ta' apparati ċellulari, jekk tali kondizzjonijiet mhumiex projbiti taħt il-liġi nazzjonali, u kwalunkwe ħlas dovut mat-terminazzjoni tal-kuntratt, kemm qabel jew fid-data tal-iskadenza miftiehma, inkluż kwalunkwe spiża imposta sabiex jinżamm it-tagħmir. Fejn l-utent finali jagħżel li jżomm it-tagħmir terminali inkluż fil-kuntratt fil-mument meta dan ġie konkluż, kwalunkwe kumpens dovut jenħtieġ li ma jaqbiżx il-valur pro rata temporis tiegħu kkalkulat fuq il-bażi tal-valur fil-mument meta jiġi konkluż il-kuntratt, jew fuq il-parti li jkun fadal mit-tariffa tas-servizz sa tmiem il-kuntratt, skont liema ammont ikun l-iżgħar. Jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu jagħżlu metodi oħra għall-kalkolu tar-rata tal-kumpens, fejn din ir-rata tkun daqs dak il-kumpens ikkalkulat jew inqas minnu. Jenħtieġ li l-fornitur ineħħi, bla ħlas, kwalunkwe restrizzjoni għall-użu tat-tagħmir terminali fuq netwerks oħrajn, sa mhux aktar tard minn meta jitħallas dan il-kumpens.

(264)  Mingħajr preġudizzju għall-obbligu sostantiv fuq il-fornitur marbut mas-sigurtà bis-saħħa ta' din id-Direttiva , il-kuntratt jenħtieġ li jispeċifika t-tip ta' azzjoni li l-fornitur jista' jieħu fil-każ ta' inċidenti ta' sigurtà , theddid jew vulnerabbiltajiet. Barra minn hekk, jenħtieġ li l-kuntratt jispeċifika wkoll kwalunkwe arranġamenti ta' kumpens u rifużjoni jekk fornitur jagħti rispons mhux adegwat għal inċident ta' sigurtà, inkluż jekk inċident ta' sigurtà, li tingħata notifika dwaru lill-fornitur, iseħħ minħabba vulnerabbiltajiet magħrufin fis-software jew fil-hardware, li għalihom ikun inħareġ software korrettiv mill-manifattur jew l-iżviluppatur u l-fornitur tas-servizz ma jkunx applika dak is-software korrettiv u ma jkun ħa ebda kontromiżura xierqa oħra.

(265)  Id-disponibbiltà ta' informazzjoni trasparenti, aġġornata u komparabbli dwar offerti u servizzi hija element ewlieni għall-konsumaturi fi swieq kompetittivi fejn diversi fornituri joffru s-servizzi. Utenti finali jenħtieġ li jkunu jistgħu jqabblu l-prezzijiet ta' diversi servizzi offruti fis-suq faċilment abbażi ta' informazzjoni pubblikata f'forma faċilment aċċessibbli. Sabiex ikunu jistgħu iqabblu faċilment il-prezzijiet u s-servizz, l-awtoritajiet kompetenti f'koordinazzjoni, fejn rilevanti, mal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jenħtieġ li jkunu jistgħu jitolbu, mingħand il-fornituri ta' servizzi ta' aċċess għall-internet jew servizzi ta' komunikazzjoni interpersonali disponibbli pubblikament, għal trasparenza akbar marbuta mal-informazzjoni, inklużi tariffi, il-kwalità tas-servizz, il-kondizzjonijiet marbutin mat-tagħmir terminali fornut, u statistika rilevanti oħra. Kwalunkwe rekwiżit bħal dan għandu jqis kif xieraq il-karatteristiċi ta' dawk in-netwerks u s-servizzi. Jenħtieġ li dawn ukoll jiżguraw li partijiet terzi jkollhom id-dritt li jużaw mingħajr ħlas informazzjoni pubblikament disponibbli li tkun ippubblikata minn dawn l-impriżi , bil-ħsieb li jipprovdu għodda ta' tqabbil.

(266)  L-utenti finali ta' spiss mhumiex konxji tal-kost tal-imġiba tal-konsum tagħhom jew ikollhom xi diffikultajiet biex jikkalkulaw il-konsum ta' ħin tagħhom jew il-konsum tad-data tagħhom meta jużaw is-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi. Sabiex tiżdied it-trasparenza u sabiex jippermettu kontroll aħjar tal-baġit tal-komunikazzjonijiet tagħhom, huwa importanti li l-utenti finali jiġu pprovduti b'faċilitajiet li jippermettulhom li jsegwu l-konsum tagħhom fil-waqt. Barra minn hekk, jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu jżommu jew jintroduċu dispożizzjonijiet dwar limiti ta' konsum li jipproteġu lill-utenti finali minn "xokkijiet meta jasal il-kont", inkluż b'rabta mas-servizzi b'rati primjum u servizzi oħrajn soġġetti għal kondizzjonijiet ta' pprezzar partikolari. Dan jippermetti lill-awtoritajiet kompetenti jirrikjedu li l-informazzjoni dwar dawn il-prezzijiet tingħata qabel jingħata s-servizz u ma jippreġudikax il-possibbiltà tal-Istati Membri li jżommu jew jintroduċu obbligi ġenerali għal servizzi b'rata primjum biex tiġi żgurata l-protezzjoni effettiva tal-utenti finali.

(267)  L-għodod tat-tqabbil indipendenti, bħal websajts, huma mezz effettiv għall-utenti finali sabiex jivvalutaw il-merti ta' fornituri differenti ta' servizzi ta' aċċess għall-internet u servizzi ta' komunikazzjonijiet interpersonali, fejn jiġu fornuti għal pagamenti monetarji diretti rikorrenti jew ibbażati fuq il-konsum, u sabiex jiksbu informazzjoni imparzjali, b'mod partikolari billi jqabblu l-prezzijiet, it-tariffi u l-parametri tal-kwalità f'post wieħed. Tali għodod jenħtieġ li jkunu operazzjonalment indipendenti mill-fornituri tas-servizz u jenħtieġ li ebda fornitur tas-servizz ma jingħata trattament favorevoli fir-riżultati tat-tfittxijiet. Tali għodod jenħtieġ li jimmiraw li jipprovdu informazzjoni li tkun kemm ċara u konċiża, kif ukoll sħiħa u komprensiva. Jenħtieġ li huma jkollhom l-għan li jinkludu l-usa' firxa possibbli ta' offerti, sabiex tagħti ħarsa ġenerali rappreżentattiva u tkopri parti sinifikanti tas-suq. L-informazzjoni mogħtija f'tali strumenti jenħtieġ li tkun affidabbli, imparzjali u trasparenti. L-utenti finali jenħtieġ li jkunu infurmati dwar id-disponibbiltà ta' tali għodod. L-Istati Membri jenħtieġ li jiżguraw li l-utenti finali jkollhom aċċess b'xejn għal mill-anqas waħda minn dawn l-għodod fit-territorji rispettivi tagħhom. Fejn ikun hemm biss għodda waħda fi Stat Membru u din l-għodda tieqaf topera jew ma tibqax konformi mal-kriterji tal-kwalità, l-Istat Membru jenħtieġ li jiżgura li l-utenti finali jkollhom aċċess fi żmien raġonevoli għal għodda oħra ta' tqabbil fil-livell nazzjonali.

(268)  Għodod ta' tqabbil indipendenti ▌ jistgħu jiġu operati minn impriżi privati, jew mill-awtoritajiet kompetenti jew f'isimhom, madankollu dawn għandhom jiġu operati f'konformità ma' kriterji ta' kwalità speċifikati inkluż ir-rekwiżit li jipprovdu dettalji tas-sidien tagħhom, li jipprovdu informazzjoni preċiża u aġġornata, jiddikjaraw il-ħin tal-aħħar aġġornament, jistabbilixxu kriterji ċari u oġġettivi li fuqhom se jkun ibbażat it-tqabbil u jinkludu firxa wiesgħa ta' offerti ▌li jkopru parti sinifikanti tas-suq. L-Istati Membri jenħtieġ li jkunu jistgħu jistabbilixxu kemm il-darba l-għodod ta' tqabbil għandhom jirrevedu u jaġġornaw l-informazzjoni li jagħtu lill-utenti finali, filwaqt li jqisu l-frekwenza li biha l-fornituri ta' servizzi ta' aċċess għall-internet u ta' servizzi ta' komunikazzjonijiet ▌interpersonali disponibbli pubblikament, ġeneralment jaġġornaw l-informazzjoni tagħhom dwar it-tariffi u l-kwalità. ▌

(269)  Sabiex jiġu indirizzati kwistjonijiet ta' interess pubbliku fir-rigward tal-użu tas-servizzi ta' aċċess għall-internet u servizzi ta' komunikazzjonijiet interpersonali bbażati fuq in-numri disponibbli pubblikament, u biex tiġi mħeġġa l-protezzjoni tad-drittijiet u l-libertajiet ta' oħrajn, l-Istati Membri jenħtieġ li jkunu jistgħu jipproduċu u jxerrdu, jew jieħdu ħsieb li tixxerred, bl-għajnuna ta' fornituri ta' tali servizzi, informazzjoni ta' interess pubbliku relatata mal-użu ta' tali servizzi. Jenħtieġ li jkun possibbli li tali informazzjoni tinkludi informazzjoni ta' interess pubbliku fir-rigward tal-ksur l-aktar komuni u l-konsegwenzi legali tagħhom, pereżempju rigward ksur ta' dritt tal-awtur, użu illegali ieħor u d-disseminazzjoni ta' kontenut dannuż, u parir u mezzi ta' protezzjoni kontra riskji għas-sigurtà personali, pereżempju dawk li jirriżultaw mill-iżvelar ta' informazzjoni personali f'ċerti ċirkostanzi, kif ukoll riskji għall-privatezza u għad-data personali, u d-disponibbiltà ta' software li hu faċli biex tużah u li jista' jiġi kkonfigurat jew għażliet ta' software li jippermettu l-protezzjoni tat-tfal jew ta' persuni vulnerabbli. L-informazzjoni tista' tiġi kkoordinata permezz tal-proċedura ta' kooperazzjoni stabbilita f'din id-Direttiva. Tali informazzjoni ta' interess pubbliku jenħtieġ li tiġi aġġornata meta neċessarju u jenħtieġ li tiġi ppreżentata f'formati faċilment komprensibbli, kif determinat minn kull Stat Membru, u fuq kwalunkwe websajt ta' awtorità pubblika nazzjonali. Jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu jobbligaw lill-fornituri ta' servizzi ta' aċċess għall-internet u servizzi ta' komunikazzjonijiet interpersonali bbażati fuq in-numri disponibbli pubblikament jiddisseminaw din l-informazzjoni standardizzata lill-konsumaturi tagħhom kollha b'mod li jitqies xieraq mill- ▌awtoritajiet pubbliċi nazzjonali. It-tixrid ta' informazzjoni bħal din, madankollu, jenħtieġ li ma jimponix piż eċċessiv fuq il-fornituri. Jekk jagħmel dan, l-Istati Membri jenħtieġ li jirrikjedu li tali tixrid isir bil-mezzi użati mill-fornituri fil-komunikazzjonijiet mal-utenti finali magħmula waqt l-attivitajiet ordinarji tan-negozju.

(270)  Fin-nuqqas ta' regoli rilevanti tal-liġi tal-Unjoni , il-kontenut, l-applikazzjonijiet u s-servizzi huma meqjusa legali jew dannużi f'konformità mal-liġi sostantiva u proċedurali nazzjonali. Huwa kompitu tal-Istati Membri, u mhux tal-fornituri tan-netwerks jew servizzi elettroniċi ta' komunikazzjoni, biex jiddeċiedu, waqt li jiġu segwiti l-proċeduri dovuti, jekk il-kontenut, l-applikazzjonijiet jew servizzi humiex legali jew dannużi. Din id-Direttiva ▌ u d-Direttiva 2002/58/KE huma mingħajr preġudizzju għad-Direttiva 2000/31/KE, li, fost l-oħrajn, fiha regola ta' "mere conduit" għal fornituri ta' servizzi intermedjarji, kif definit fiha.

(271)  Jenħtieġ li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali f'koordinazzjoni ma' awtoritajiet kompetenti oħrajn, jew, fejn rilevanti, awtoritajiet kompetenti oħrajn f'koordinazzjoni ma' awtoritajiet regolatorji nazzjonali, jingħataw is-setgħa li jissorveljaw il-kwalità tas-servizzi u jiġbru sistematikament informazzjoni dwar il-kwalità tas-servizzi offruti mill-fornituri ta' servizzi ta' aċċess għall-internet u ta' servizzi ta' komunikazzjonijiet interpersonali disponibbli pubblikament, sakemm dawn tal-aħħar ikunu jistgħu joffru livelli minimi ta' kwalità tas-servizz permezz tal-kontroll ta' mill-inqas xi wħud mill-elementi tan-netwerk jew inkella bis-saħħa ta' ftehim fil-livell ta' servizz għal dak il-għan, inkluż il-kwalità marbuta mal-forniment ta' servizzi lil ▌utenti finali b'diżabbiltà. Din l-informazzjoni jenħtieġ li tinġabar fuq il-bażi ta' kriterji li jippermettu l-komparabbiltà bejn il-fornituri tas-servizzi u bejn l-Istati Membri. Il-fornituri ta' servizzi ta' komunikazzjonijiet elettroniċi bħal dawn, li joperaw f'ambjent kompetittiv, aktarx li jagħtu nformazzjoni adegwata u aġġornata dwar is-servizzi tagħhom pubblikament disponibbli għal raġunijiet ta' vantaġġ kummerċjali. Jenħtieġ li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali f'koordinazzjoni ma' awtoritajiet kompetenti oħrajn, jew, fejn rilevanti, awtoritajiet kompetenti oħrajn f'koordinazzjoni ma' awtoritajiet regolatorji nazzjonali, ikunu jistgħu jeżiġu l-pubblikazzjoni ta' din l-informazzjoni fejn jiġi muri li din l-informazzjoni mhijiex effettivament disponibbli għall-pubbliku. Fejn il-kwalità tas-servizz ta' servizzi ta' komunikazzjoni interpersonali disponibbli pubblikament tiddependi minn kwalunkwe fattur estern, bħall-kontroll tat-trażmissjoni tas-sinjali jew il-konnettività tan-netwerk, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali f'koordinazzjoni ma' awtoritajiet kompetenti oħrajn jenħtieġ li jkunu jistgħu jesiġu li l-fornituri ta' tali servizzi jinfurmaw lill-konsumaturi tagħhom kif meħtieġ.

(272)  Jenħtieġ li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali f'koordinazzjoni ma' awtoritajiet kompetenti oħrajn jistabbilixxu wkoll il-metodi ta' kejl li jridu jiġu applikati mill-fornituri tas-servizz biex jittejjeb it-tqabbil tad-data provduta. Sabiex tiġi faċilitata l-paragunabbiltà madwar l-Unjoni u biex jitnaqqsu l-ispejjeż tal-konformità, il-BEREC jenħtieġ li jadotta linji gwida dwar parametri rilevanti tal-kwalità tas-servizz li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali f'koordinazzjoni ma' awtoritajiet kompetenti oħrajn jenħtieġ li jqisu bl-aktar reqqa.

(273)  Sabiex jieħdu vantaġġ sħiħ mill-ambjent kompetittiv, il-konsumaturi jenħtieġ li jkunu jistgħu jagħmlu għażliet infurmati u jibdlu minn fornitur għal ieħor meta jkun fl-aħjar interess tagħhom li jagħmlu dan. Huwa essenzjali li jiġi żgurat li dawn ikunu kapaċi jagħmluh mingħajr ma jiġu mfixkla minn ostakli legali, tekniċi jew metodi prattiċi, inkluż kondizzjonijiet kuntrattwali, proċeduri u ħlasijiet. Dak ma jipprekludix lill-fornituri milli jistabbilixxu perijodi kuntrattwali minimi raġonevoli sa 24 xahar fil-kuntratti tal-konsumaturi. Madankollu, jenħtieġ li l-Istati Membri jkollhom il-possibbiltà li jżommu jew jintroduċu dispożizzjonijiet għal tul ta' żmien massimu iqsar u li jippermettu lill-konsumaturi jibdlu l-pjanijiet ta' tariffi jew itemmu l-kuntratt waqt il-perijodu tal-kuntratt mingħajr ma jġarrbu spejjeż addizzjonali fid-dawl tal-kondizzjonijiet nazzjonali, bħal-livelli ta' kompetizzjoni u l-istabbiltà tal-investimenti fin-netwerks. Indipendentement minn dan il-kuntratt ta' servizzi ta' komunikazzjonijiet elettroniċi, il-konsumaturi jistgħu jippreferu u jibbenefikaw minn perijodu itwal ta' rimborż għal konnessjonijiet fiżiċi. Tali impenji tal-konsumatur jistgħu jkunu fattur importanti li jiffaċilita l-introduzzjoni ta' netwerks ta' kapaċità għolja ħafna sal-bini tal-utent finali jew qrib ħafna tiegħu, inkluż permezz ta' skemi ta' aggregazzjoni tad-domanda li jippermettu lill-investituri tan-netwerk biex inaqqsu r-riskji tal-użu inizjali. Madankollu, id-drittijiet tal-konsumaturi li jibdlu l-fornituri tas-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, kif stabbilit f'din id-Direttiva, jenħtieġ li ma jkunux ristretti b'tali perijodi ta' rimborż f'kuntratti dwar konnessjonijiet fiżiċi u jenħtieġ li tali kuntratti ma jkoprux tagħmir terminali jew ta' aċċess għall-internet, bħal handsets, routers jew modems. L-Istati Membri għandhom jiżguraw it-trattament ugwali ta' entitajiet, inkluż l-operaturi, li jiffinanzjaw l-użu ta' konnessjoni fiżika ta' kapaċità għolja ħafna mal-istabbiliment tal-utenti finali, inkluż fejn tali finanzjament huwa permezz ta' kuntratt li jitħallas permezz ta' rati.

(274)  L-estensjoni awtomatika ta' kuntratti għal servizzi ta' komunikazzjonijiet elettroniċi hija wkoll possibbli. F'dawk il-każijiet, l-utenti finali jenħtieġ li jkunu jistgħu jtemmu l-kuntratt tagħhom bla ma jġarrbu spejjeż ▌wara l-iskadenza tat- ▌termini kuntrattwali ▌.

(275)  Jenħtieġ li kwalunkwe bidla fil-kondizzjonijiet kuntrattwali proposti mill-fornituri ta' servizzi pubblikament disponibbli ta' komunikazzjonijiet elettroniċi minbarra servizzi ta' komunikazzjonijiet interpersonali independenti min-numri, li ma jkunux għall-benefiċċju tal-utent finali, ▌ pereżempju rigward it-taxxi, it-tariffi, il-limitazzjonijiet fil-volum tad-data, il-veloċitajiet tad-data, il-kopertura jew l-ipproċessar tad-data personali, tagħti d-dritt lill-utent finali biex itemm il-kuntratt mingħajr ma jġarrab spejjeż, anke jekk dawn ikunu kkombinati ma' xi bidliet ta' benefiċċju. Kwalunkwe bidla fil-kondizzjonijiet kuntrattwali mill-fornitur jenħtieġ li għaldaqstant tagħti d-dritt lill-utent finali biex itemm il-kuntratt sakemm kull bidla ma tkunx fiha nfisha ta' ġid għall-utent finali, jew sakemm il-bidliet ma jkunux ta' natura purament amministrattiva, bħal bidla fl-indirizz tal-fornitur, u ma jkollhom ebda effett negattiv fuq l-utent finali, jew sakemm il-bidliet ma jkunux strettament imposti minn bidliet leġislattivi jew regolatorji, bħal rekwiżiti ġodda marbutin mal-informazzjoni dwar il-kuntratti imposti mil-liġi tal-Unjoni jew dik nazzjonali. Jekk bidla tkunx esklużivament għall-ġid tal-utent finali jenħtieġ li jiġi vvalutat fuq il-bażi ta' kriterji oġġettivi. Id-dritt tal-utent finali li jtemm il-kuntratt jenħtieġ li jiġi eskluż biss jekk il-fornitur ikun jista' juri li l-bidliet kollha fil-kuntratt ikunu esklużivament ta' ġid għall-utent finali jew ikunu ta' natura purament amministrattiva mingħajr ebda effett negattiv fuq l-utent finali.

(276)  L-utenti finali jenħtieġ li jiġu notifikati dwar kull bidla fil-kondizzjonijiet kuntrattwali b'mezz li jservi għal żmien twil. Jenħtieġ li l-utenti finali minbarra konsumaturi, impriżi mikro jew impriżi żgħar, jew organizzazzjonijiet mingħajr skop ta' qligħ ma jibbenefikawx mid-drittijiet imsemmijin hawn fuq li jtemmu l-kuntratt f'każ ta' modifika ta' kuntratt, sa fejn ikunu kkonċernati servizzi ta' trażmissjoni użati għal servizzi minn magna għal magna. Jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu jipprevedu protezzjonijiet speċifiċi għal utenti finali b'rabta mat-terminazzjoni ta' kuntratti meta l-utenti finali jbiddlu l-post ta' residenza tagħhom. Id-dispożizzjonijiet dwar it-terminazzjoni ta' kuntratti jenħtieġ li jkunu mingħajr preġudizzju għal dispożizzjonijiet oħrajn tal-liġi tal-Unjoni jew nazzjonali dwar ir-raġunijiet li għalihom jistgħu jintemmu kuntratti jew li għalihom jistgħu jinbidlu t-termini u l-kondizzjonijiet kuntrattwali mill-fornitur tas-servizz jew mill-utent finali.

(277)  Il-possibbiltà tal-bdil tal-fornituri hija importanti biex ikun hemm kompetizzjoni effettiva f'ambjent kompetittiv. Id-disponibbiltà ta' informazzjoni trasparenti, preċiża u f'waqtha dwar il-bidla minn fornitur għal ieħor, jenħtieġ li żżid il-kunfidenza tal-utenti finali fil-bdil u tagħmilhom aktar disposti li jieħdu sehem b'mod attiv fil-proċess kompetittiv. Il-fornituri tas-servizzi jenħtieġ li jiżguraw il-kontinwità tas-servizz sabiex l-utenti finali jkunu jistgħu jibdlu l-fornituri mingħajr ma jiġu mfixkla minħabba r-riskju ta' telf ta' servizz u fejn ikun teknikament possibbli jippermettu li ssir il-bidla fid-data mitluba mill-utenti finali.

(278)  Il-portabbiltà tan-numri huwa faċilitatur ewlieni tal-għażliet għad-dispożizzjoni tal-konsumaturi u l-kompetizzjoni effikaċi fis-swieq kompetittivi għas-swieq ta' komunikazzjonijiet elettroniċi. Jenħtieġ li l-utenti finali li jitolbu dan ikunu jistgħu jżommu n-numri tagħhom indipendentement mill-fornitur tas-servizz u għal żmien limitat fil-perijodu ta' bdil bejn fornitur tas-servizz u ieħor. Il-forniment ta' din il-faċilità bejn konnessjonijiet għan-netwerk pubbliku tat-telefon f'lok fiss u mhux fiss mhux kopert b'din id-Direttiva. Iżda, jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu japplikaw dispożizzjonijiet għall-portabilità tan-numru bejn netwerks li jfornu servizzi f'lok fiss u netwerks mobbli.

(279)  L-impatt tal-portabilità tan-numri jissaħħaħ konsiderevolment meta jkun hemm informazzjoni trasparenti dwar it-tariffi, kemm għall-utenti finali li jġorru n-numru tagħhom kif ukoll għall-utenti finali li jagħmlu sejħa lil dawk li jkun ġarrew in-numru tagħhom. L-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jenħtieġ li, fejn possibbli, jiffaċilitaw it-trasparenza tat-tariffi adatta bħala parti mill-implimentazzjoni tal-portabilità tan-numri.

(280)  Meta jiġi assigurat li l-ipprezzar għal interkonnessjoni relatata mal-forniment ta' portabilità tan-numri tkun orjentata mal-ispiża, jenħtieġ li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jkunu jistgħu wkoll jieħdu kont tal-prezzijiet disponibbli fi swieq komparattivi.

(281)  Il-portabbiltà tan-numri huwa faċilitatur ewlieni tal-għażliet għad-dispożizzjoni tal-konsumaturi u l-kompetizzjoni effikaċi fis-swieq kompetittivi għall-komunikazzjonijiet elettroniċi u jenħtieġ li jiġi implimentat mingħajr dewmien żejjed, hekk li n-numru jkun funzjonalment attivat fi żmien ġurnata waħda tax-xogħol u l-utent finali ma jesperjenzax telf ta' servizz li jdum aktar minn ġurnata waħda tax-xogħol mid-data miftiehma. Id-dritt ta' portabbiltà tan-numru jenħtieġ li jiġi attribwit lill-utent finali li jkollu l-kuntratt rilevanti (imħallas minn qabel jew wara) mal-fornitur. Sabiex jiġi ffaċilitat f'punt uniku ta' servizz li tippermetti biex jibdlu l-provditur bla intoppi għal utenti finali, il-proċess tal-bidla minn provditur għal ieħor jenħtieġ li jmexxih il-provditur riċeventi tal-komunikazzjoni elettronika lill-pubbliku. Jenħtieġ li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jew, fejn rilevanti, awtoritajiet kompetenti oħra, ikunu jistgħu jippreskrivu l-proċess globali tal-bidla u tal-portabbiltà tan-numri, b'kont meħud tad-dispożizzjonijiet nazzjonali dwar il-kuntratti u l-iżviluppi teknoloġiċi. Dan jenħtieġ li jinkludi, fejn disponibbli, rekwiżit għall-portabbiltà li sseħħ bi proviżjonament "over the air", sakemm l-utent finali ma jitlobx mod ieħor. L-esperjenza miksuba f'ċerti Stati Membri wriet li hemm riskju li l-utenti finali jinbidlilhom il-fornitur mingħajr ma jkun ingħata l-kunsens tagħhom. Filwaqt li din hija kwistjoni li jenħtieġ li tiġi indirizzata l-ewwel nett mill-awtoritajiet tal-infurzar tal-liġi, l-Istati Membri jenħtieġ li jkunu jistgħu jimponu miżuri proporzjonati minimi bħal dawn fir-rigward tal-proċess ta' kommutazzjoni, inklużi penali xierqa, kif huma meħtieġa biex jitnaqqsu riskji bħal dawn u sabiex jiżguraw li l-utenti finali jkunu protetti matul il-proċess kollu ta' bidla, mingħajr ma l-proċess isir inqas attraenti għalihom. Id-dritt tal-portabbiltà tan-numri jenħtieġ li ma jkunx ristrett minn kondizzjonijiet kuntrattwali.

(282)  Sabiex jiġi żgurat li l-bidla u l-portabbiltà jseħħu fil-limiti ta' żmien previsti f'din id-Direttiva, jenħtieġ li l-Istati Membri jipprovdu għall-kumpens tal-utenti finali minn fornituri b'mod faċli u f'waqtu fejn ftehim bejn fornitur u utent finali ma jiġix rispettat. Jenħtieġ li tali miżuri jkunu proporzjonati mad-dewmien li jkun hemm sabiex il-fornitur jikkonforma mal-ftehim. L-utenti finali jenħtieġ li mill-inqas jingħataw kumpens għal dewmien li jaqbeż jum wieħed tax-xogħol fl-attivazzjoni tas-servizz, il-portabbiltà ta' numru, jew it-telf ta' servizz, u fejn il-fornituri jitilfu appuntamenti miftiehma ta' servizz jew installazzjoni. Kumpens addizzjonali jista' jkun ukoll fl-għamla ta' tnaqqis awtomatiku tar-remunerazzjoni f'każijiet fejn il-fornitur li qed jittrasferixxi jkollu jkompli jforni s-servizzi tiegħu sakemm jiġu attivati s-servizzi tal-fornitur riċeventi.

(283)  Il-pakketti li jkunu jinkludu mill-inqas servizz ta' aċċess għall-internet jew servizz ta' komunikazzjonijiet interpersonali bbażati fuq in-numri disponibbli pubblikament, kif ukoll servizzi oħrajn bħal servizzi ta' komunikazzjonijiet interpersonali indipendenti min-numri disponibbli pubblikament, ▌xandir lineari u servizzi minn magna għal magna, jew tagħmir terminali qed isiru dejjem aktar mifruxin u huma element importanti tal-kompetizzjoni. Għall-finijiet ta' din id-Direttiva, jenħtieġ li pakkett jitqies li jeżisti f'sitwazzjonijiet meta l-elementi tal-pakkett jiġu fornuti jew mibjugħin mill-istess fornitur fil-qafas tal-istess kuntratt jew kuntratt relatat jew marbut mill-qrib. Filwaqt li l-pakketti ħafna drabi jwasslu benefiċċji għall-konsumaturi, huma jistgħu jagħmlu l-bidla iktar diffiċli jew tiswa aktar flus u jżidu ir-riskji ta' "lock-in" kuntrattwali. Fejn servizzi differenti u tagħmir terminali f'pakkett ikunu soġġetti għal regoli diverġenti dwar it-terminazzjoni ta' kuntratt u l-bidla minn fornitur għal ieħor, jew dwar impenji kuntrattwali fir-rigward tal-akkwist ta' tagħmir terminali, il-konsumaturi effettivament qed jiġu mxekkla fid-drittijiet tagħhom taħt din id-Direttiva li jagħmlu l-bidla għal offerti kompetittivi għall-pakkett kollu jew għal partijiet minnu. Ċerti dispożizzjonijiet essenzjali ta' din id-Direttiva b'rabta mal-informazzjoni fil-qosor dwar il-kuntratt, it-trasparenza, it-tul ta' żmien tal-kuntratt u t-terminazzjoni u l-bidla jenħtieġ li, għaldaqstant, japplikaw għall-elementi kollha ta' pakkett, fosthom it-tagħmir terminali, servizzi oħrajn bħall-kontenut diġitali jew is-servizzi diġitali, u s-servizzi ta' komunikazzjonijiet elettroniċi li mhumiex direttament koperti mill-kamp ta' applikazzjoni ta' dawk id-dispożizzjonijiet. L-obbligi kollha tal-utenti finali applikabbli skont din id-Direttiva għal servizz ta' komunikazzjonijiet elettroniċi partikolari meta jiġi fornut jew mibjugħ bħala servizz separat jenħtieġ li jkunu applikabbli wkoll meta jkun parti minn pakkett b'mill-inqas servizz ta' aċċess għall-internet jew servizz ta' komunikazzjonijiet interpersonali bbażat fuq in-numri disponibbli pubblikament. Kwistjonijiet kuntrattwali oħra, bħar-rimedji applikabbli fil-każ ta' nuqqas ta' konformità mal-kuntratt, jenħtieġ li jiġu rregolati bir-regoli applikabbli għal element rispettivi tal-pakkett, pereżempju permezz tar-regoli ta' kuntratti għall-bejgħ ta' oġġetti jew għall-forniment ta' kontenut diġitali. Madankollu, dritt ta' terminazzjoni ta' kwalunkwe element ta' pakkett li jinkludi mill-inqas servizz ta' aċċess għall-internet jew servizz ta' komunikazzjonijiet interpersonali bbażat fuq in-numri disponibbli pubblikament qabel tmiem iż-żmien miftiehem tal-kuntratt minħabba nuqqas ta' konformità jew nuqqas ta' forniment jenħtieġ li jagħti lil konsumatur id-dritt li jtemm l-elementi kollha tal-pakkett. Barra minn hekk, sabiex il-konsumaturi jżommu l-kapaċità tagħhom li jibdlu l-fornituri faċilment, jenħtieġ li ma jkunux ristretti ma' fornitur partikolari permezz ta' estensjoni kuntrattwali de facto tal-perijodu tal-kuntratt tal-bidu.

(284)  Il-fornituri tas-servizzi tal-komunikazzjonijiet interpersonali bbażati fuq in-numri għandhom l-obbligu li jipprovdu aċċess lis-servizzi ta' emerġenza permezz tal-komunikazzjonijiet ta' emerġenza. F'ċirkostanzi eċċezzjonali, l-aktar minħabba nuqqas ta' fattibbiltà teknika, dawn jaf ma jkunux jistgħu jipprovdu aċċess għal servizzi ta' emerġenza jew għal-lok ta' min qed jagħmel is-sejħa, jew it-tnejn l'huma. F'dawn il-każijiet, dawn jenħtieġ li jinfurmaw lill-klijenti tagħhom kif xieraq fil-kuntratt. Tali fornituri jenħtieġ li jipprovdu lill-konsumaturi tagħhom informazzjoni ċara u trasparenti fil-kuntratt inizjali u jaġġornawha fl-eventwalità ta' kwalunkwe bidla fil-forniment , tal-aċċess tas-servizzi ta' emerġenza , pereżempju bħala parti mill-informazzjoni fil-fatturi. Dik l-informazzjoni jenħtieġ li tinkludi kwalunkwe limitazzjonijiet rigward kopertura territorjali, abbażi tal-parametri tekniċi ta' operat tas-servizz ta' komunikazzjonijiet ippjanati u l-infrastruttura disponibbli. Meta s-servizz ma jiġix provdut b'konnessjoni mmexxija biex tagħti l-kwalità speċifikata tas-servizz , l-informazzjoni jenħtieġ li tinkludi wkoll il-livell ta' affidabbiltà tal-aċċess u l-informazzjoni dwar minn fejn toriġina s-sejħa mqabbla ma' servizz li huwa pprovdut b'din il-konnessjoni , b'kont meħud tat-teknoloġija attwali u l-istandards ta' kwalità, kif ukoll kwalunkwe kwalità ta' parametri ta' servizz speċifikata taħt din id-Direttiva.

(285)  Jenħtieġ li l-utenti finali jkunu jistgħu jaċċessaw servizzi ta' emerġenza permezz ta' komunikazzjonijiet ta' emerġenza mingħajr ħlas u mingħajr ma jkollhom għalfejn jużaw kwalunkwe mezz ta' ħlas, minn kwalunkwe apparat li jippermetti servizzi ta' komunikazzjoni interpersonali abbażi tan-numri, inkluż meta jużaw servizzi roaming fi Stat Membru. Il-komunikazzjonijiet ta' emerġenza huma mezz ta' komunikazzjoni li tinkludi mhux biss servizzi ta' komunikazzjonijiet tal-vuċi, iżda wkoll SMS, messaġġi, vidjo jew tipi oħra ta' komunikazzjonijiet, pereżempju servizzi ta' test f'ħin reali, konverżazzjoni totali u trażmissjoni. L-Istati Membri, filwaqt li jqisu l-kapaċitajiet u t-tagħmir tekniku tal-PSAPs, jenħtieġ li jkunu kapaċi jiddeterminaw liema servizzi ta' komunikazzjonijiet interpersonali bbażati fuq in-numri huma xierqa għas-servizzi ta' emerġenza, inkluż il-possibbiltà li dawk l-għażliet jiġu limitati għal servizzi ta' komunikazzjonijiet bil-vuċi u l-ekwivalenti tagħhom għal utenti finali b'diżabilitajiet jew li jiżdiedu għażliet addizzjonali kif miftiehem mal-PSAPs nazzjonali. Il-komunikazzjoni ta' emerġenza tista' tiġi adottata f'isem persuna permezz ta’ servizz ta' sejħiet ta' emerġenza jew servizz eCall immuntat fil-vettura kif definit fir-Regolament (UE) 2015/758.

(286)  Jenħtieġ li l-Istati Membri jiżguraw li fornituri ta' servizzi ta' komunikazzjonijiet interpersonali bbażati fuq in-numri jipprovdu aċċess affidabbli u preċiż għal servizzi ta' emerġenza filwaqt li jiġu kkunsidrati l-kriterji u l-ispeċifikazzjonijiet nazzjonali u l-kapaċitajiet tal-PSAPs nazzjonali. L-Istati Membri jenħtieġ li jqisu l-kapaċità tal-PSAPs li jittrattaw komunikazzjonijiet ta' emerġenza b'aktar minn lingwa waħda. Meta s-servizz ta' komunikazzjonijiet interpersonali abbażi tan-numri ma jiġix ipprovdut permezz ta' konnessjoni li tiġi ġestita biex tagħti kwalità speċifika ta' servizz, il-fornitur tas-servizz jista' ma jkunx jista jiżgura li s-sejħiet ta' emerġenza magħmula permezz tas-servizz tagħhom ikunu trasferiti għall-aktar PSAP adatt bl-istess affidabbiltà. Għal tali fornituri indipendenti min-netwerk, jiġifieri fornituri li mhumiex integrati ma' fornitur ta' netwerks pubbliċi ta' komunikazzjoniijiet elettroniċi, l-informazzjoni dwar il-post minn fejn issir is-sejħa mhux dejjem taf tkun fattibbli teknikament. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-istandards li ser jiżguraw trasferiment preċiż u affidabbli u konnessjoni għas-servizzi ta' emerġenza jiġu implimentati malajr kemm jista' jkun sabiex jippermettu li fornituri ta' servizzi ta' komunikazzjoni interpersonali jkunu indipendenti min-netwerk ibbażat fuq in-numri biex jissodisfaw l-obbligi li jirrigwardaw l-aċċess għal servizzi ta' emerġenza u informazzjoni dwar il-post minn fejn toriġina s-sejħa f'livell komparabbli ma' dak meħtieġ minn fornituri oħra ta' servizzi ta' komunikazzjonijiet bħal dawn. Fejn tali standards u s-sistemi relatati tal-PSAP ma jkunux ġew implimentati, jenħtieġ li s-servizzi ta' komunikazzjonijiet interpersonali bbażati fuq in-numri u indipendenti min-netwerk ma jkunux mitluba jipprovdu aċċess għas-servizzi ta' emerġenza ħlief b'mod li jkun teknikament fattibbli jew ekonomikament vijabbli. Dan jista’, pereżempju, jinkludi l-għażla minn Stat Membru ta' PSAP uniku u ċentrali għar-riċeviment ta' komunikazzjonijiet ta' emerġenza. Madankollu, jenħtieġ li dawn il-fornituri jgħarrfu lill-utenti finali meta l-aċċess għan-numru uniku Ewropew ta' emerġenza "112" jew għall-informazzjoni dwar il-post minn fejn toriġina s-sejħa ma jkunx appoġġat.

(287)  Sabiex jittejbu r-rappurtar u l-kejl tal-prestazzjoni mill-Istati Membri b'rabta mat-tweġib u t-trattament ta' telefonati ta' emerġenza, il-Kummissjoni jenħtieġ li kull sentejn, tirrapporta lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill dwar l-effettività tal-implimentazzjoni tan-numru uniku Ewropew ta' emerġenza "112".

(288)  L-Istati Membri jenħtieġ li jieħdu miżuri speċifiċi biex jiżguraw li s-servizzi ta' emerġenza, inkluż in-numru uniku Ewropew ta' emerġenza "112", ikunu aċċessibbli ugwalment għall- ▌utenti finali b'diżabbiltà, b'mod partikolari għal dawk l-utenti finali torox, b'impediment fis-smigħ, b'impediment fid-diskors u dawk torox u għomja u f'konformità mal-liġi tal-Unjoni li tarmonizza r-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà għall-prodotti u s-servizzi. Dan jista' jinvolvi l-forniment ta' tagħmir terminali speċjali għal utenti finali b'diżabbiltà meta metodi ta' komunikazzjoni oħrajn ma jkunux adattati għalihom.

(289)  Huwa importanti li jiżdied l-għarfien tan-numru uniku Ewropew ta' emerġenza "112" sabiex jittejjeb il-livell ta' ħarsien u sigurtà għaċ-ċittadini waqt l-ivvjaġġar tagħhom fl-Unjoni. Għal dak il-għan, iċ-ċittadini jenħtieġ li jsiru konxji, meta jivvjaġġaw fi kwalunkwe Stat Membru, b'mod partikolari permezz ta' informazzjoni pprovduta fil-vendi tal-karozzi tal-linja, fl-istazzjonijiet ferrovjarji, fil-portijiet jew l-ajruporti u fid-direttorji tat-telefon, fil-materjal u l-kontijiet mibgħuta lill-abbonati, li n-numru uniku Ewropew ta' emerġenza "112" jista' jintuża bħala numru ta' emerġenza uniku kullimkien ġewwa l- Unjoni . Din hija primarjament ir-responsabbiltà tal-Istati Membri, iżda l-Kummissjoni jenħtieġ li tkompli kemm tappoġġa kif ukoll tissupplimenta inizjattivi tal-Istati Membri biex tkompli żżid il-konoxxenza tan-numru uniku Ewropew ta' emerġenza "112" u perjodikament biex tevalwa l-kuxjenza tal-pubbliku dwar dan in-numru".

(290)  L-informazzjoni dwar il-post minn fejn toriġina s-sejħa, li tapplika għall-komunikazzjonijiet kollha ta' emerġenza, ittejjeb il-livell ta' protezzjoni u s-sigurtà tal-utenti finali u tgħin lis-servizzi ta' emerġenza fil-qadi tad-dmirijiet tagħhom, sakemm it-trasferiment ta' komunikazzjoni u data assoċjata għas-servizzi ta' emerġenza konċernati jiġi garantit mis-sistema nazzjonali ta' PSAPs. Ir-riċeviment u l-użu ta' informazzjoni dwar il-post minn fejn toriġina s-sejħa, li tinkludi kemm informazzjoni dwar minn fejn toriġina s-sejħa bbażata fuq in-netwerk u, meta disponibbli, informazzjoni mtejba tal-post minn fejn toriġina s-sejħa bbażata fuq il-handset, jenħtieġ li jkunu konformi mal-liġi rilevanti tal-Unjoni dwar l-ipproċessar ta' data personali u miżuri ta' sigurtà. Impriżi li jipprovdu lokalizzazzjoni bbażata fuq netwerk, jenħtieġ li jagħmlu l-informazzjoni dwar il-post minn fejn issir is-sejħa disponibbli lil servizzi tal-emerġenza hekk kif is-sejħa tasal għand dak is-servizz indipendentement mit-teknoloġija użata. Madankollu, it-teknoloġiji tal-lokalizzazzjoni bbażati fuq il-handset urew li huma ferm aktar preċiżi u kosteffettivi minħabba d-disponibbiltà tad-data pprovduta mis-Sistema Ewropea ta' Navigazzjoni b'Kopertura Ġeostazzjonarja u permezz tas-sistema tas-Satellita Galileo u Sistemi Globali ta' Navigazzjoni bis-Satellita oħra u mid-data tal-wifi. Għalhekk informazzjoni meħuda mill-handset dwar il-post minn fejn toriġina s-sejħa jenħtieġ li tikkomplementa l-informazzjoni bbażata fuq netwerk dwar il-post tal-oriġini tas-sejħa anke jekk il-post minn fejn toriġina s-sejħa meħud mill-handset isir disponibbli biss wara li tkun ġiet stabbilita l-komunikazzjoni ta' emerġenza. L-Istati Membri jenħtieġ li jiżguraw li, fejn tkun disponibbli, l-informazzjoni meħuda mill-handset dwar il-post minn fejn toriġina s-sejħa ssir disponibbli lill-aktar PSAP adatt. Jista' jkun li dan mhux dejjem ikun possibbli, pereżempju meta l-post minn fejn toriġina s-sejħa ma jkunx disponibbli fuq il-handset jew permezz tas-servizz ta' komunikazzjonijiet elettroniċi interpersonali użat, jew meta ma jkunx teknikament fattibbli li dik l-informazzjoni tinkiseb. Barra minn hekk, l-Istati Membri jenħtieġ li jiżguraw li l-PSAPs ikunu kapaċi jiġbru u jimmaniġġaw l-informazzjoni disponibbli dwar il-post minn fejn toriġina s-sejħa, meta jkun fattibbli. L-istabbiliment u t-trażmissjoni ta' informazzjoni dwar il-post minn fejn toriġina s-sejħa għandhom ikunu bla ħlas kemm għall-utent finali kif ukoll għall-awtorità li tieħu ħsieb il-komunikazzjoni ta' emerġenza irrispettivament mill-mezzi ta' komunikazzjoni tal-istabbiliment, pereżempju permezz tat-telefon jew in-netwerk, jew il-mezzi ta' trażmissjoni, pereżempju permezz tal-kanali awdjo, SMS jew ibbażati fuq IP.

(291)  Sabiex tirreaġixxi għall-iżviluppi teknoloġiċi li jikkonċernaw l-informazzjoni preċiża dwar il-post minn fejn issir is-sejħa, l-aċċess ekwivalenti għall- ▌utenti finali b'diżabbiltà u routing tas-sejħiet lill-aktar PSAP adatt, il-Kummissjoni jenħtieġ li tingħata s-setgħa li tadotta, permezz ta' att delegat, il-miżuri neċessarji biex jiġu żgurati l-kompatibbiltà, l-interoperabbiltà, il-kwalità, l-affidabbiltà u l-kontinwità ta' komunikazzjonijiet ta' emerġenza fl-Unjoni, bħal dispożizzjonijiet funzjonali dwar ir-rwol tad-diversi partijiet tal-katina ta' komunikazzjoni, pereżempju, fornituri ta' servizzi ta' komunikazzjonijiet interpersonali bbażati fuq in-numri, operaturi ta' netwerks u PSAPs, kif ukoll dispożizzjonijiet tekniċi li jiddeterminaw il-mezzi tekniċi biex iwettqu d-dispożizzjonijiet funzjonali. Miżuri bħal dawn jenħtieġ li jkunu bla ħsara għall-organizzazzjoni tas-servizzi tal-emerġenza tal-Istati Membri.

(292)  Ċittadin fi Stat Membru wieħed li jkollu bżonn jikkuntattja lis-servizzi ta' emerġenza fi Stat Membru ieħor ma jistax jagħmel dan għax is-servizzi ta' emerġenza jista' ma jkollhom ebda informazzjoni ta' kuntatt għal servizzi ta' emerġenza fi Stati Membri oħrajn. Jenħtieġ għalhekk li tiġi introdotta bażi ta' data sikura ta' numri mal-Unjoni kollha għal servizz ewlieni ta' emerġenza f'kull pajjiż. Għal dak il-għan, jenħtieġ li l-BEREC iżomm bażi ta' data sikura ta' numri E.164 tan-numri tas-servizzi ta' emerġenza tal-Istati Membri, jekk tali bażi ta' data ma tinżammx minn organizzazzjoni oħra, sabiex jiġi żgurat li s-servizzi ta' emerġenza fi Stat Membru wieħed ikunu jistgħu jiġu kkuntattjati mis-servizzi ta' emerġenza fi Stat Membru ieħor.

(293)  Ġiet żviluppata liġi nazzjonali diverġenti fir-rigward tat-trażmissjoni minn servizzi ta' komunikazzjoni elettronika ta' twissijiet pubbliċi dwar emerġenzi u diżastri kbar imminenti jew li qed jiżviluppaw. Sabiex tiġi approssimata l-liġi f'dak il-qasam, jenħtieġ li din id-Direttiva tipprevedi li, meta jkunu stabbiliti sistemi ta' twissija pubblika, it-twissijiet pubbliċi għandhom jiġu trażmessi mill-fornituri ta' servizzi ta' komunikazzjoni interpersonali mobbli bbażati fuq in-numri lill-utenti finali kollha kkonċernati. Jenħtieġ li l-utenti finali kkonċernati jitqiesu bħala li huma dawk l-utenti finali li jinsabu fiż-żoni ġeografiċi potenzjalment milquta minn emerġenzi u diżastri kbar imminenti jew li qed jiżviluppaw matul il-perijodu ta' twissija, kif determinat mill-awtoritajiet kompetenti.

(294)  Fejn jiġi żgurat li jintlaħqu b'mod effettiv l-utenti finali kollha kkonċernati, irrispettivament mill-post jew Stat Membru ta' residenza tagħhom, u jiġi sodisfatt l-ogħla livell ta' sigurtà tad-data, jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu jipprevedu t-trażmissjoni ta' twissijiet pubbliċi permezz ta' servizzi ta' komunikazzjonijiet elettroniċi disponibbli pubblikament għajr servizzi ta' komunikazzjonijiet interpersonali mobbli bbażati fuq in-numri u għajr is-servizzi ta' trażmissjoni użati għax-xandir jew permezz ta' applikazzjoni mobbli trażmessa permezz ta' servizzi ta' aċċess għall-internet. Sabiex l-utenti finali jiġu infurmati meta jidħlu fi Stat Membru dwar l-eżistenza ta' tali sistema ta' twissija pubblika, dak l-Istat Membru għandu jiżgura li dawk l-utenti finali jirċievu, b'mod awtomatiku permezz ta' SMS, mingħajr dewmien u mingħajr ħlas, informazzjoni li tinftiehem faċilment dwar kif jirċievu twissijiet pubbliċi, inkluż permezz ta' tagħmir terminali mobbli mhux attivat għal servizzi tal-aċċess tal-internet. Twissijiet pubbliċi għajr dawk li jiddependu minn servizzi ta' komunikazzjonijiet interpersonali mobbli bbażati fuq in-numri jenħtieġ li jiġu trażmessi lill-utenti finali b'mod li jiġu riċevuti faċilment. Fejn sistema ta' twissijiet pubbliċi tiddependi minn applikazzjoni, jenħtieġ li ma tirrikjedix li l-utenti finali jagħmlu login jew jirreġistraw mal-awtoritajiet jew il-fornitur tal-applikazzjoni. Jenħtieġ li data dwar fejn jinsabu l-utenti finali tiġi użata f’konformita' mad-Direttiva 2002/58/KE. Jenħtieġ li t-trażmissjoni ta' twissijiet pubbliċi tkun mingħajr ħlas għall-utenti finali. Fir-rieżami tagħha dwar l-implimentazzjoni ta' din id-Direttiva, il-Kummissjoni tista' tivvaluta wkoll jekk huwiex possibbli u fattibbli, f'konformità mal-liġi tal-Unjoni, li tiġi stabbilita sistema ta' twissija pubblika unika għall-Unjoni kollha sabiex il-pubbliku jiġi mwissi fil-każ ta' diżastru imminenti jew li qed jiżviluppa jew stat ta' emerġenza maġġuri fi Stati Membri differenti.

(295)  L-Istati Membri jenħtieġ li jkunu jistgħu jiddeterminaw jekk il-proposti għal sistemi alternattivi, għajr dawk permezz ta' servizzi ta' komunikazzjonijiet interpersonali mobbli bbażati fuq in-numri, humiex tassew ekwivalenti għal tali servizzi, bl-akbar kunsiderazzjoni tal-linji gwida korrispondenti tal-BEREC. Tali linji gwida jenħtieġ li jiġu żviluppati wara konsultazzjoni mal-awtoritajiet nazzjonali ta' emerġenza sabiex jiġi żgurat li l-esperti dwar l-emerġenzi jkollhom rwol fl-iżvilupp tagħhom u li jkun hemm fehim komuni fost l-awtoritajiet ta' emerġenza ta' Stati Membri differenti dwar dak li hu meħtieġ biex tiġi żgurata implimentazzjoni sħiħa ta' sistemi ta' twissijiet pubbliċi bħal dawn fl-Istati Membri filwaqt li jiġi żgurat li ċ-ċittadini tal-Unjoni jkunu protetti waqt li jivvjaġġaw fi Stat Membru ieħor.

(296)  F'konformità mal-għanijiet tal-Karta u l-obbligi stabbiliti fil-Konvenzjoni tan-Nazzjonijiet Uniti dwar id-Drittijiet ta' Persuni b'Diżabbiltà, jenħtieġ li l-qafas regolatorju jiżgura li l-utenti finali kollha, inklużi ▌ utenti finali b'diżabbiltà, dawk aktar anzjani, u l-utenti bi bżonnijiet soċjali speċjali, ikollhom aċċess faċli u ekwivalenti għal servizzi ta' kwalità għolja affordabbli, irrispettivament mill-post ta' residenza tagħhom fl-Unjoni. Id-Dikjarazzjoni 22 annessa mal-Att finali ta' Amsterdam tiddikjara li l-istituzzjonijiet tal-Unjoni għandhom iqisu l-bżonnijiet ta' persuni b'diżabbiltà meta jfasslu miżuri taħt l-Artikolu 114 tat-TFUE.

(297)  Sabiex jiġi żgurat li ▌utenti finali b'diżabbiltà jibbenefikaw mill-kompetizzjoni u l-għażla ta' fornituri ta' servizz li jgawdu l-maġġoranza ta' utenti finali oħra, l-awtoritajiet kompetenti jenħtieġ li jispeċifikaw, fejn xieraq u fid-dawl ta' kondizzjonijiet nazzjonali, u wara li jikkonsultaw lill-utenti finali b'diżabbiltà, ir-rekwiżiti ta' protezzjoni tal-konsumatur għal utenti finali b'diżabbiltà li għandhom jiġu sodisfatti minn fornituri ta' servizzi ta' komunikazzjonijiet elettroniċi disponibbli pubblikament. Dawn ir-rekwiżiti jistgħu jinkludu, b'mod partikolari, li l-fornituri jiżguraw li ▌utenti finali b'diżabbiltà jieħdu vantaġġ mis-servizzi tagħhom b'termini u kondizzjonijiet ekwivalenti, inkluż prezzijiet, tariffi u kwalità, bħal dawk offruti lill-utenti finali l-oħrajn tagħhom, irrispettivament minn kwalunkwe spejjeż addizzjonali mġarrba minn dawk il-fornituri. Rekwiżiti oħra jistgħu jkunu relatati ma' arranġamenti fil-livell tal-operaturi bejn il-fornituri. Sabiex jiġi evitat li jinħoloq piż eċċessiv fuq il-fornituri tas-servizz, jenħtieġ li l-awtoritajiet kompetenti jivverifikaw jekk l-objettivi ta' aċċess u għażla ekwivalenti jistgħux jinkisbu mingħajr tali miżuri.

(298)  Minbarra l-liġi tal-Unjoni li tarmonizza r-rekwiżiti ta' aċċessibbiltà għall-prodotti u s-servizzi, din id-Direttiva tistipula rekwiżiti ġodda u msaħħa ta' affordabbiltà u disponibbiltà għal tagħmir terminali relatat u tagħmir speċifiku u servizzi speċifiċi għal utenti finali b'diżabbiltà. Għaldaqstant, l-obbligu korrispondenti fid-Direttiva 2002/22/KE li jobbliga lill-Istati Membri biex iħeġġu d-disponibbiltà ta' tagħmir terminali għal ▌utenti finali b'diżabbiltà sar obsolet u jenħtieġ li jitħassar.

(299)  Ġiet żviluppata kompetizzjoni effettiva fil-forniment ta' servizzi ta' konsultazzjoni tad-direttorju u direttorji skont, fost oħrajn, l-Artikolu 5 tad-Direttiva tal-Kummissjoni 2002/77/KE(42). Sabiex tinżamm dik il-kompetizzjoni effettiva, il-fornituri ▌kollha ta' servizzi ta' komunikazzjonijiet interpersonali bbażati fuq in-numri li jattribwixxu numri minn pjan ta' numerazzjoni lill-utenti finali tagħhom jenħtieġ li jibqgħu jkunu obbligati li jagħmlu l-informazzjoni rilevanti disponibbli, b'mod ġust, orjentat lejn l-ispiża u nondiskriminatorju.

(300)  L-utenti finali jenħtieġ li jkunu informati dwar id-dritt tagħhom li jiddeċiedu jekk iridux li jiġu inklużi f'direttorju. Il-fornituri ta' servizzi ta' komunikazzjoni interpersonali ibbażati fuq in-numri jenħtieġ li jirrispettaw d-deċiżjoni tal-utenti finali meta data titqiegħed għad-dispożizzjoni tal-fornituri tas-servizzi tad-direttorju. L-Artikolu 12 tad-Direttiva 2002/58/KE jiżgura d-dritt tal-utenti finali għall-privatezza fir-rigward tal-inklużjoni tal-informazzjoni personali tagħhom f'direttorju pubbliku.

(301)  Il-miżuri fil-livell bl-ingrossa li jiżguraw l-inklużjoni ta' data ta' utent finali f'bażijiet ta' data jenħtieġ li jirrispettaw is-salvagwardji għall-protezzjoni ta' data personali taħt ▌ ir-Regolament (UE) 2016/679 u l-Artikolu 12 tad-Direttiva 2002/58/KE. Il-provvista orjentata lejn l-ispiża tad-data lill-fornituri tas-servizz, bil-possibbiltà għall-Istati Membri li jistabbilixxu mekkaniżmu ċentralizzat biex jipprovdu informazzjoni aggregata komprensiva lill-fornituri tad-direttorju, u l-forniment ta' aċċess għan-netwerk b'kondizzjonijiet raġonevoli u trasparenti, jenħtieġ li titlesta sabiex jiġi żgurat li utenti finali jibbenefikaw bis-sħiħ mill-kompetizzjoni, li ppermettiet b'mod wiesa' li tkun tista' titneħħa r-regolamentazzjoni tal-bejgħ bl-imnut minn fuq dawn is-servizzi u l-forniment ta' offerti tas-servizzi tad-direttorju b'kondizzjonijiet raġonevoli u trasparenti.

(302)  Wara l-abolizzjoni tal-obbligu tas-servizz universali għas-servizzi tad-direttorju u b'kunsiderazzjoni tal-eżistenza ta' suq li jiffunzjona għal dawn is-servizzi, id-dritt li jkollhom aċċess għas-servizzi ta' konsultazzjoni tad-direttorju tat-telefon ma baqax neċessarju. Madankollu, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali xorta waħda jenħtieġ li jkunu jistgħu jimponu obbligi u kondizzjonijiet fuq l-impriżi li jikkontrollaw l-aċċess għall-utenti finali, sabiex jinżammu l-aċċess u l-kompetizzjoni f'dak is-suq ▌ .

(303)  L-utenti finali jenħtieġ li jkunu jistgħu jgawdu garanzija ta' interoperabilità fir-rigward tat-tagħmir kollu mibjugħ fl-Unjoni għar-riċeviment tar-radju f'vetturi ġodda ta' kategorija M u tat-televiżjoni diġitali. L-Istati Membri jenħtieġ li jkunu jistgħu jeħtieġu standards minimi armonizzati fir-rigward ta' dak it-tagħmir. Dawn li-standards jistgħu jiġu adattati minn żmien għal żmien fid-dawl tal-iżviluppi teknoloġiċi u tas-suq.

(304)  Fejn l-Istati Membri jiddeċiedu li jadottaw miżuri skont id-Direttiva (UE) 2015/1535 għall-interoperabbiltà ta' riċevituri tar-radju tal-konsumatur, jenħtieġ li dawn ikunu kapaċi jirċievu u jirriproduċu s-servizzi tar-radju fornuti permezz tax-xandir bir-radju terrestri diġitali jew permezz ta' netwerks tal-IP, sabiex jiġi żgurat li tinżamm l-interoperabbiltà. Dan jista' jtejjeb ukoll is-sikurezza pubblika, billi jippermetti lill-utenti jiddependu fuq sett usa' ta' teknoloġiji biex jaċċessaw u jirċievu informazzjoni ta' emerġenza fl-Istati Membri.

(305)  Huwa mixtieq li l-konsumaturi jkunu jistgħu jiksbu l-aktar konnettività sħiħa possibbli għas-settijiet tat-televiżjoni diġitali. L-interoperabilità hija kunċett li qiegħed jevolvi fis-swieq dinamiċi. Il-korpi tal-istandardizzazzjoni jenħtieġ li jagħmlu minn kollox biex jiżguraw li standards adatti jevolvu flimkien mat-teknoloġiji konċernati. Huwa daqstant ieħor importanti li jiġi zgurat li konnetturi jkunu disponibbli fuq settijiet tat-televiżjoni diġitali li jkunu kapaċi jgħaddu l-elementi kollha meħtieġa ta' sinjal diġitali, inklużi faxex tas-smigħ u tal-video, informazzjoni dwar aċċess kondizzjonat, informazzjoni dwar is-servizz, informazzjoni API u informazzjoni dwar il-protezzjoni kontra l-ikkupjar. Jenħtieġ għalhekk li din id-Direttiva tiżgura li l-funzjonalità assoċjata mal-konnetturi, jew implimentata fil-konnetturi, ma tiġix limitata mill-operaturi tan-netwerk, fornituri tas-servizz jew manifatturi tat-tagħmir u tkompli tevolvi f'konformità mal-iżviluppi teknoloġiċi. Għat-turija u l-preżentazzjoni tas-servizzi tat-televiżjoni konnessi, ir-realizzazzjoni ta' standard komuni permezz ta' mekkaniżmu mmexxi mis-suq hija rikonoxxuta bħala benefiċċju għall-konsumatur. Jenħtieġ li l-Istati Membri u l-Kummissjoni jkunu jistgħu jieħdu inizjattivi ta' politika, konsistenti mat-Trattati biex jinkoraġġixxu dan l-iżvilupp.

(306)  Id-dispożizzjonijiet dwar l-interoperabbiltà tat-tagħmir tar-radju u tat-televiżjoni tal-konsumaturi ma jimpedixxux lir-riċevituri tar-radju tal-karozzi f'vetturi ġodda tal-kategorija 'M' milli jkunu kapaċi jirċievu u jirriproduċu servizzi tar-radju pprovduti permezz ta' xandir bir-radju analogu terrestri u dawk id-dispożizzjonijiet lanqas ma jimpedixxu lill-Istati Membri milli jimponu obbligi biex jiżguraw li r-riċevituri tar-radju diġitali jkunu kapaċi jirċievu u jirriproduċu xandiriet bir-radju analogi terrestri.

(307)  Mingħajr preġudizzju għad-dritt tal-Unjoni, din id-Direttiva ma timpedixxix lill-Istati Membri milli jadottaw regolamenti tekniċi relatati mat-tagħmir tat-televiżjoni diġitali terrestri, biex titħejja l-migrazzjoni ta' konsumaturi lejn standards tax-xandir terrestri ġodda, u tiġi evitata l-provvista ta' tagħmir li ma jkunx konformi mal-istandards li għandhom jiġu introdotti.

(308)  Jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu jistipulaw obbligi ta' trażmissjoni "must-carry" proporzjonati fuq impriżi taħt il-ġurisdizzjoni tagħhom, fl-interess ta' konsiderazzjonijiet leġittimi ta' politika pubblika, iżda dawk l-obbligi jenħtieġ li jkunu imposti biss fejn ikunu neċessarji biex jissodisfaw il-miri ta' interess ġenerali definiti b'mod ċar mill-Istati Membri b'konformità mal-liġi tal-Unjoni u jenħtieġ li jkunu proporzjonati u trasparenti. Jenħtieġ li jkun possibbli li jiġu applikati obbligi ta' trażmissjoni "must-carry" għal servizzi speċifiċi ta' radju u ta' kanali ta' trażmissjoni televiżiva u servizzi komplimentari forniti minn fornitur ta' servizz tal-media speċifikat. L-obbligi imposti mill-Istati Membri jenħtieġ li jkunu raġonevoli, jiġifieri jenħtieġ li jkunu proporzjonati u trasparenti fid-dawl ta' miri ta' interess ġenerali definiti b'mod ċar, u jistgħu, fejn xieraq, jinvolvu dispożizzjoni għal remunerazzjoni proporzjonata. L-Istati Membri jenħtieġ li jipprovdu ġustifikazzjoni ċara għall-obbligi ta' trażmissjoni "must-carry" li huma jimponu fil-liġi nazzjonali tagħhom biex jiżguraw li dawn l-obbligi jkunu trasparenti, proporzjonati u definiti kif xieraq. L-obbligi jenħtieġ li jitfasslu b'mod li jiġu pprovduti inċentivi suffiċjenti għal investiment effiċjenti fl-infrastruttura.

(308)  L-obbligi ta' trażmissjoni "must-carry" jenħtieġ li jkunu suġġetti għal reviżjoni perjodika ta' mill-inqas kull ħames snin, sabiex jinżammu aġġornati mal-evoluzzjoni teknoloġika u tas-suq biex jiġi żgurat li jkomplu jkunu proporzjonati mal-għanijiet li jridu jinkisbu. Tali obbligi jistgħu, fejn xieraq, jinvolvu dispożizzjoni għal remunerazzjoni proporzjonata li jenħtieġ li tkun stipulata fil-liġi nazzjonali. Fejn dak ikun il-każ, il-liġi nazzjonali jenħtieġ li tiddetermina wkoll il-metodoloġija applikabbli għall-kalkolu tar-remunerazzjoni xierqa. Dik il-metodoloġija jenħtieġ li tevita inkonsistenza mar-rimedji ta' aċċess li jistgħu jiġu imposti mill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali fuq il-fornituri ta' servizzi ta' trażmissjoni użati għax-xandir li jkunu ġew indikati bħala li għandhom saħħa sinifikanti fis-suq. Madankollu, fejn kuntratt għal żmien determinat iffirmat qabel … [id-data tad-dħul fis-seħħ ta' din id-Direttiva] jipprevedi metodoloġija differenti, jenħtieġ li jkun possibbli li dik il-metodoloġija tkompli tiġi applikata għat-tul ta' żmien tal-kuntratt. Fin-nuqqas ta' dispożizzjoni nazzjonali dwar ir-remunerazzjoni, il-fornituri ta' kanali tax-xandir bir-radju jew tat-televiżjoni u l-fornituri ta' netwerks ta' komunikazzjonijiet elettroniċi użati għat-trażmissjoni ta' dawk il-kanali tax-xandir bir-radju jew bit-televiżjoni jenħtieġ li jkunu kapaċi jaqblu kuntrattwalment fuq remunerazzjoni proporzjonata.

(310)  In-netwerks u servizzi ta' komunikazzjonijiet elettroniċi użati għad-distribuzzjoni ta' xandir bir-radju jew bit-televiżjoni lill-pubbliku jinkludu netwerks ta' xandir bil-cable, bl-IPTV, bis-satellita jew terrestri. Jistgħu wkoll jinkludu netwerks oħra sa fejn u sakemm n-numru sinifikanti ta' utenti finali jużaw dawk in-netwerks bħala l-mezz prinċipali tagħhom biex jirċievu xandir bir-radju jew bit-televiżjoni. L-obbligi ta' trażmissjoni "must-carry" marbutin ma' trażmissjonijiet ta' xandiriet televiżivi analogi jenħtieġ li jiġu kkunsidrati biss fejn in-nuqqas ta' tali obbligu jikkawża interruzzjoni sinifikanti għal għadd sinifikanti ta' utenti finali jew meta ma jkun hemm l-ebda mezz ieħor ta' trażmissjoni ta' kanali ta' xandir televiżiv speċifikati. L-obbligi ta' trażmissjoni "must-carry" jistgħu jinkludu t-trażmissjoni ta' servizzi speċifikament maħsuba biex jippermettu aċċess ekwivalenti minn utenti finali b'diżabbiltà. Għaldaqstant is-servizzi komplementari jinkludu servizzi mfassla biex tittejjeb l-aċċessibbiltà għal utenti finali b'diżabilitajiet, bħat-test bil-vidjo, sottotitolar għall-utenti finali li huma torox jew neqsin mis-smigħ, deskrizzjoni awdjo, sottotitoli mitkellma u interpretazzjoni tal-lingwa tas-sinjali, u jistgħu jinkludu aċċess għal data mhux ipproċessata relatata fejn meħtieġ. Fid-dawl tal-forniment u tar-riċeviment dejjem jiżdiedu ta' servizzi konnessi tat-televiżjoni u l-importanza kontinwa ta' EPGs għall-għażla tal-utent finali, it-trażmissjoni ta' data relatata mal-programmi meħtieġa biex tappoġġa l-funzjonalitajiet ta' EPGs u tat-televiżjoni konnessi tista' tiġi inkluża fl-obbligi ta' trażmissjoni"must-carry". Jenħtieġ li jkun possibbli li tali data relatata mal-programmi tinkludi informazzjoni dwar il-kontenut tal-programmi u kif taċċessah iżda mhux il-kontenut tal-programm innifsu.

(311)  Il-faċilitajiet tal-identifikazzjoni tal-linja li tagħmel is-sejħa huma normalment disponibbli fuq l-exchanges tat-telefon moderni u jistgħu għalhekk jiġu fornuti aktar u aktar bi spiża żgħira jew mingħajr ebda spiża. L-Istati Membri mhumiex meħtieġa li jimponu obbligi għall-forniment ta' dawn il-faċilitajiet fejn huma digà disponibbli. Id-Direttiva 2002/58/KE tissalvagwarda l-privatezza tal-utenti fir-rigward ta' kontijiet dettaljati, billi tagħtihom il-mezzi biex jipproteġu d-dritt tagħhom għall-privatezza meta l-identifikazzjoni tal-linja li tagħmel is-sejħa tiġi implimentata. L-iżvilupp ta' dawk is-servizzi fuq bażi pan-Ewropew għandu jibbenefika lill-konsumaturi u huwa inkoraġġit b'din id-Direttiva. Prattika komuni tal-fornituri tas-servizzi ta' aċċess għall-internet hija li jipprovdu indirizz elettroniku lill-klijenti bl-użu tal-isem kummerċjali jew it-trade mark tagħhom. Sabiex jiġi żgurat li l-utenti finali ma jsofrux minn effetti ta' rbit relatati mar-riskju li jintilef l-aċċess għall-posta elettronika meta jibdlu s-servizzi ta' aċċess għall-internet, jenħtieġ li l-Istati Membri jkunu jistgħu jimponu obbligi fuq fornituri ta' tali servizzi biex, fuq talba, jew jaċċessaw il-posta elettronika tagħhom, jew jittrasferixxu l-posta elettronika mibgħuta lill-kont(ijiet) tal-posta elettronika rilevanti. Il-faċilità jenħtieġ li tingħata mingħajr ħlas u għal perijodu li jitqies xieraq mill-awtorità regolatorja nazzjonali.

(312)  Il-pubblikazzjoni tal-informazzjoni mill-Istati Membri għandha tiżgura li l-parteċipanti fis-suq u parteċipanti potenzjali ġodda fis-suq jifhmu d-drittijiet u l-obbligi tagħhom, u jkunu jafu fejn isibu l-informazzjoni dettaljata relevanti. Il-pubblikazzjoni fil-gazzetta nazzjonali tgħin lill-partijiet interessati fl-Istati Membri l-oħra jsibu l-informazzjoni relevanti.

(313)  Sabiex jiġi żgurat li s-suq pan-Ewropew fil-komunikazzjonijiet elettroniċi jkun effettiv u effiċjenti, il-Kummissjoni jenħtieġ li tissorvelja u tippubblika l-informazzjoni dwar il-ħlasijiet li jikkontribwixxu biex jiġu determinati l-prezzijiet għall-utenti finali.

(314)  Sabiex tiġi determinata l-applikazzjoni korretta tal-liġi tal-Unjoni , il-Kummissjoni jeħtieġ tkun taf liema impriżi ġew identifikati li għandhom saħħa sinifikanti fis-suq u liema obbligi tqiegħdu fuq il-parteċipanti tas-suq mill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali. Minbarra l-pubblikazzjoni ta' dik l-informazzjoni fil-livell nazzjonali, għalhekk hemm bżonn li l-Istati Membri jippreżentaw dik l-informazzjoni lill-Kummissjoni. Fejn l-Istati Membri huma meħtieġa jibagħtu l-informazzjoni lill-Kummissjoni, jenħtieġ li huma jkunu jistgħu jagħmlu dan b'mezzi elettroniċi, soġġett għal ftehim dwar il-proċeduri xierqa tal-awtentikazzjoni.

(315)  Sabiex jitqiesu l-iżviluppi teknoloġiċi, soċjali u tas-suq, fosthom l-evoluzzjoni tal-istandards tekniċi, biex jiġu indirizzati r-riskji għas-sigurtà tan-netwerks u tas-servizzi, u biex ikun żgurat aċċess effettiv għas-servizzi ta' emerġenza permezz tal-komunikazzjonijiet ta' emerġenza, jenħtieġ li l-Kummissjoni tingħata s-setgħa biex tadotta atti b'konformità mal-Artikolu 290 tat-TFUE fir-rigward tal-istabbiliment ta' rata massima unika ta' terminazzjoni tat-telefonati bil-vuċi fis-swieq tat-telefonija fissa u mobbli fl-Unjoni kolla ▌; l-adozzjoni ta' miżuri relatati mal-komunikazzjonijiet ta' emerġenza fl-Unjoni; u l-adattament tal-Annessi ▌ ta' din id-Direttiva. B'mod partikolari, hu importanti li l-Kummissjoni tagħmel konsultazzjonijiet xierqa waqt it-tħejjija tagħha, anke fil-livell ta' esperti, u li dawn il-konsultazzjonijiet isiru b'konformità mal-prinċipji stabbiliti fil-Ftehim Interistituzzjonali tat-13 ta' April 2016 dwar it-Tfassil Aħjar tal-Liġijiet(43). B'mod partikolari, biex tkun żgurata parteċipazzjoni ugwali fit-tħejjija tal-atti delegati, il-Parlament Ewropew u l-Kunsill jirċievu d-dokumenti kollha fl-istess ħin meta jirċevuhom l-esperti tal-Istati Membri, u l-esperti tagħhom ikollhom aċċess sistematiku għal-laqgħat tal-gruppi tal-esperti tal-Kummissjoni li għandhom x'jaqsmu mat-tħejjija tal-atti delegati.

(316)  Sabiex ikunu żgurati kondizzjonijiet uniformi għall-implimentazzjoni ta' din id-Direttiva, jenħtieġ li l-Kummissjoni tingħata setgħat ta' implimentazzjoni biex tadotta deċiżjonijiet li jsolvu interferenzi dannużi transfruntieri bejn l-Istati Membri; għall-identifikazzjoni ta' approċċ armonizzat jew ikkoordinat bl-iskop li tiġi indirizzata l-implimentazzjoni inkonsistenti ta' approċċi regolatorji ġenerali mill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali dwar ir-regolamentazzjoni tas-swieq tal-komunikazzjonijiet elettroniċi kif ukoll in-numerazzjoni, inklużi firxiet tan-numri, il-portabilità tan-numri u tal-elementi ta' identifikazzjoni, is-sistemi li jittraduċu n-numri u l-indirizzi, u l-aċċess għas-servizzi ta' emerġenza permezz tan-numru uniku Ewropew ta' emerġenza "112"; biex issir obbligatorja l-implimentazzjoni ta' standards jew ta' speċifikazzjonijiet, jew biex jitneħħew standards jew speċifikazzjonijiet mill-parti obbligatorja tal-lista tal-istandards; għall-adozzjoni tal-miżuri tekniċi u organizzattivi sabiex jiġu mmaniġġati adegwatament ir-riskji għas-sigurtà tan-netwerks u tas-servizzi, kif ukoll iċ-ċirkostanzi, il-format u l-proċeduri applikabbli għan-notifikar ta' inċidenti ta' sigurtà; għall-ispeċifikazzjoni tad-dettalji rilevanti relatati mad-drittijiet individwali kummerċjabbli, disponibbli għall-pubbliku, f'format elettroniku standardizzat meta jinħolqu d-drittijiet ta' użu għall-ispektrum tar-radju; għall-ispeċifikazzjoni tal-karatteristiċi fiżiċi u tekniċi ta' punti tal-aċċess bla fili f'żona żgħira; għall-awtorizzazzjoni ta' awtorità regolatorja nazzjonali biex, jew għall-prevenzjoni ta' awtorità regolatorja nazzjonali milli, timponi fuq impriżi deżinjati bħala li għandhom saħħa sinifikanti fis-suq obbligi biex jagħtu aċċess jew obbligi ta' interkonnessjoni; għall-armonizzazzjoni ta' numri speċifiċi jew firxiet ta' numerazzjoni biex tindirizza d-domanda mhix issodisfatta transfruntiera jew pan-Ewropea għar-riżorsi tan-numerazzjoni; u għall-ispeċifikazzjoni ta' kuntratt mudell għas-sommarji ta' kuntratti li jrid jiġi pprovdut lill-konsumaturi. Jenħtieġ li dawk is-setgħat jiġu eżerċitati skont ir-Regolament (UE) Nru 182/2011 tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill(44).

(317)  Fl-aħħar nett, jenħtieġ li l-Kummissjoni tkun tista' tadotta, kif meħtieġ, wara li tqis sew l-opinjoni tal-BEREC, rakkomandazzjonijiet relatati mal-identifikazzjoni tas-swieq ta' prodotti u servizzi rilevanti, relatati man-notifiki taħt il-proċedura għall-konsolidament tas-suq intern u relatati mal-applikazzjoni armonizzata tad-dispożizzjonijiet tal-qafas regolatorju.

(318)  Il-Kummissjoni jenħtieġ li tirrevedi l-funzjonament ta’ din id-Direttiva perjodikament, b'mod partikolari bil-ħsieb li tiġi stabbilita l-ħtieġa ta' emendi fid-dawl tal-kondizzjonijiet teknoloġiċi u tas-suq li jinbidlu.

(319)  Meta twettaq l-analiżi tagħha tal-funzjonament ta' din id-Direttiva, il-Kummissjoni jenħtieġ li tevalwa jekk, fid-dawl ta' żviluppi fis-suq u fir-rigward kemm tal-kompetizzjoni u kemm tal-ħarsien tal-konsumatur, hemmx ħtieġa kontinwa għad-dispożizzjonijiet dwar regolamentazzjoni ex ante speċifika skont is-setturi jew jekk dawk id-dispożizzjonijiet jenħtiġx li jiġu emendati jew imħassra. Peress li din id-Direttiva tintroduċi approċċi ġodda għar-regolamentazzjoni tas-setturi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, bħall-possibbiltà tal-estensjoni ta' obbligi simmetriċi lil hinn mill-ewwel punt ta' konċentrazzjoni jew ta' distribuzzjoni u t-trattament regolatorju ta' koinvestimenti, jenħtieġ li tingħata attenzjoni partikolari fil-valutazzjoni ta' kif jaħdmu.

(320)  L-iżviluppi teknoloġiċi u tas-suq futuri, b'mod partikolari bidliet fl-użu ta' servizzi differenti ta' komunikazzjonijiet elettroniċi u l-ħila tagħhom li jiżguraw aċċess effettiv għas-servizzi ta' emerġenza, jistgħu jipperikolaw il-kisba tal-objettivi ta' din id-Direttiva dwar id-drittijiet tal-utenti finali. Il-BEREC għaldaqstant jenħtieġ li jissorvelja dawk l-iżviluppi fl-Istati Membri u jippubblika regolarment opinjoni li tinkludi valutazzjoni tal-impatt ta' żviluppi bħal dawn fuq l-applikazzjoni fil-prattika tad-dispożizzjonijiet ta' din id-Direttiva marbutin mal-utenti finali. Il-Kummissjoni, filwaqt li tqis kemm jista' jkun l-opinjoni tal-BEREC, jenħtieġ li tippubblika rapport u tippreżenta proposta leġislattiva fejn tqis meħtieġ li jiġi żgurat li jinkisbu l-objettivi ta' din id-Direttiva.

(321)  Jenħtieġ li d-Direttivi 2002/19/KE, 2002/20/KE, 2002/21/KE, 2002/22/KE u l-Artikolu 5 tad-Deċiżjoni Nru 243/2012/UE jitħassru.

(322)  Il-Kummissjoni jenħtieġ li tissorvelja t-tranżizzjoni mill-qafas eżistenti għall-qafas il-ġdid .

(323)  Minħabba li l-għan ta' din id-Direttiva, jiġifieri li jinkiseb qafas armonizzat u simplifikat għar-regolamentazzjoni ta' netwerks tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, ta' servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, tal-faċilitajiet assoċjati u tas-servizzi assoċjati, tal-kondizzjonijiet għall-awtorizzazzjoni tan-netwerks u tas-servizzi, tal-użu tal-ispektrum tar-radju u r-riżorsi tan-numerazzjoni, tal-aċċess għan-netwerks tal-komunikazzjonijiet elettroniċi u għall-faċilitajiet assoċjati, u l-interkonnessjoni tagħhom, u tal-protezzjoni tal-utent finali ma jistax jinkiseb b’mod suffiċjenti mill-Istati Membri iżda jista', minħabba l-iskala u l-effetti ta' din l-azzjoni, jinkiseb aħjar fil-livell tal-Unjoni, l-Unjoni tista' tadotta miżuri b'konformità mal-prinċipji ta’ sussidjarjetà kif stabbilit fl-Artikolu 5 tat-Trattat dwar l-Unjoni Ewropea. Konformement mal-prinċipju ta' proporzjonalità, kif stabbilit f'dak l-Artikolu, din id-Direttiva ma tmurx lil hinn minn dak li huwa meħtieġ sabiex jinkiseb dak l-għan.

(324)  F'konformità mad-Dikjarazzjoni Politika Konġunta tat-28 ta' Settembru 2011 tal-Istati Membri u l-Kummissjoni dwar id-dokumenti ta' spjegazzjoni(45), l-Istati Membri impenjaw rwieħhom li jehmżu, f'każijiet ġustifikati, in-notifika tal-miżuri ta' traspożizzjoni tagħhom ma' dokument wieħed jew aktar li jispjegaw ir-relazzjoni bejn il-komponenti ta' direttiva u l-partijiet korrispondenti ta' strumenti ta' traspożizzjoni nazzjonali. Fir-rigward ta' din id-Direttiva, il-leġislatur iqis li t-trażmissjoni ta' tali dokumenti hija ġustifikata.

(325)  Jenħtieġ li l-obbligu tat-traspożizzjoni ta' din id-Direttiva fil-liġi nazzjonali jkun limitat għal dawk id-dispożizzjonijiet li jirrappreżentaw emenda sostanzjali meta mqabbel mad-Direttivi mħassra. L-obbligu li d-dispożizzjonijiet li ma nbidlux jiġu trasposti joħroġ mid-Direttivi preċedenti.

(326)  Jenħtieġ li din id-Direttiva tkun mingħajr preġudizzju għall-obbligi tal-Istati Membri dwar il-limiti taż-żmien għat-traspożizzjoni fil-liġi nazzjonali u għad-dati tal-applikazzjoni tad-Direttivi stabbiliti fl-Anness XII, il-Parti B,

ADOTTAW DIN ID-DIRETTIVA:

PARTI I

QAFAS (REGOLI ĠENERALI GĦALL-ORGANIZZAZZJONI TAS-SETTUR)

TITOLU I

KAMP TA' APPLIKAZZJONI, GĦAN U OBJETTIVI, DEFINIZZJONIJIET

KAPITOLU I

SUĠĠETT, GĦAN U DEFINIZZJONIJIET

Artikolu 1

Suġġett, kamp ta' applikazzjoni u għanijiet

1.  Din id-Direttiva tistabbilixxi qafas armonizzat għar-regolamentazzjoni tan-netwerks tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, tan-netwerks tas-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, tal-faċilitajiet assoċjati u tas-servizzi assoċjati, u għal ċerti aspetti tat-tagħmir terminali. Din tistabbilixxi l-kompiti tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u, fejn applikabbli, ta' awtoritajiet kompetenti oħra, u tistabbilixxi lista ta' proċeduri biex tiżgura l-applikazzjoni armonizzata tal-qafas regolatorju f'kull parti tal-Unjoni.

2.  L-għanijiet ta' din id-Direttiva huma li:

(a)  timplimenta suq intern għan-netwerks u għas-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi li jwassal għall-introduzzjoni u l-adozzjoni ta' netwerks b'kapaċità kbira ħafna, kompetizzjoni sostenibbli, interoperabbiltà tas-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, aċċessibbiltà, sigurtà tan-netwerks u tas-servizzi u benefiċċji għall-utenti finali; u

(b)  tiżgura l-forniment fl-Unjoni kollha ta' servizzi affordabbli, ta' kwalità tajba u disponibbli pubblikament permezz ta' kompetizzjoni u għażla effettivi, li tittratta ċ-ċirkostanzi fejn il-ħtiġijiet tal-utenti finali, fosthom ▌ dawk b'diżabbiltà sabiex ikunu jistgħu jiksbu aċċess għas-servizzi fuq bażi ugwali bħall-oħrajn, ma jiġux sodisfatti biżżejjed mis-suq, u tistabbilixxi d-drittijiet meħtieġa tal-utenti finali.

3.  Din id-Direttiva hi mingħajr preġudizzju għal:

(a)  obbligi imposti mil-liġi nazzjonali b'konformità mal-liġi tal-Unjoni jew mil-liġi tal-Unjoni fir-rigward tas-servizzi provduti bl-użu ta' netwerks u servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi;

(b)  miżuri li ttieħdu fil-livell tal-Unjoni jew fil-livell nazzjonali, b'konformità mal-liġi tal-Unjoni, li jsegwu l-objettivi ta' interess ġenerali, b'mod partikolari li għandhom x'jaqsmu mal-protezzjoni tad-data personali u l-privatezza, mar-regolamentazzjoni tal-kontenut u mal-politika awdjoviżiva;

(c)  azzjonijiet meħuda mill-Istati Membri għal finijiet ta' ordni pubbliku u sigurtà pubblika u għad-difiża;

(d)  Regolamenti (UE) Nru 531/2012 u (UE) 2015/2120, u d-Direttiva 2014/53/UE.

4.  Il-Kummissjoni, il-Korp ta' Regolaturi Ewropej tal-Komunikazzjonijiet Elettroniċi ("BEREC") u l-awtoritajiet ikkonċernati għandhom jiżguraw il-konformità tal-ipproċessar ta' data personali mar-regoli tal-Unjoni għall-protezzjoni tad-data.

Artikolu 2

Definizzjonijiet

Għall-finijiet ta' din id-Direttiva, japplikaw id-definizzjonijiet li ġejjin:

(1)  "netwerk tal-komunikazzjonijiet elettroniċi" tfisser sistemi tat-trażmissjoni , ibbażati jew le fuq infrastruttura permanenti jew kapaċità tal-amministrazzjoni ċentralizzata, u, meta applikabbli, tagħmir għall-bdil jew għar-routing u riżorsi oħra, li jinkludi elementi tan-netwerk li mhumiex attivi, li jippermettu t-twassil tas-sinjali bil-wajer, bir-radju, b'mezzi ottiċi jew b'mezzi elettromanjetiċi oħrajn, inklużi netwerks tas-satellita, netwerks fissi (circuit-switched u packet-switched, inkluż l-internet) u netwerks mobbli, sistemi tal-kejbil tal-elettriku, sal-punt li dawn jintużaw għall-għan tat-trażmissjoni tas-sinjali, netwerks użati għax-xandir bir-radju u bit-televiżjoni, u netwerks tat-televiżjoni bil-kejbil, irrispettivament mit-tip ta' informazzjoni mwassla;

(2)  "netwerk b'kapaċità kbira ħafna" tfisser jew netwerk tal-komunikazzjonijiet elettroniċi li ▌ jikkonsisti għalkollox minn elementi tal-fibrottika mill-inqas sal-punt tad-distribuzzjoni fil-post fejn qed iservi, jew netwerk tal-komunikazzjonijiet elettroniċi li jkun kapaċi jagħti, taħt kondizzjonijiet tas-soltu waqt il-peak-time, prestazzjoni tan-netwerk simili mil-lat ta' meded tal-baned tad-downlink u tal-uplink disponibbli, reżiljenza, parametri relatati mal-iżbalji, u latenza u l-varjazzjoni tagħha; il-prestazzjoni tan-netwerk tista' titqies simili irrispettivament minn jekk l-esperjenza tal-utent finali tvarjax minħabba l-karatteristiċi minnhom innifishom differenti tal-mezz li bih in-netwerk fl-aħħar jikkonnetta mal-punt tat-terminazzjoni tan-netwerk;

(3)  "swieq transnazzjonali" tfisser swieq identifikati skont l-Artikolu 65, li jkopru l-Unjoni jew parti sostanzjali minnha, li jinsabu f'aktar minn Stat Membru wieħed;

(4)  "servizz tal-komunikazzjonijiet elettroniċi" tfisser servizz li normalment jingħata bi ħlas permezz ta' netwerks tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, li jinkludi, esklużi s-servizzi li jipprovdu, jew jeżerċitaw kontroll editorjali fuq, kontenut trażmess b'servizzi u netwerks tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, it-tipi ta' servizzi li ġejjin:

(a)  "servizz ta' aċċess għall-internet" kif definit fil-punt (2) tat-tieni paragrafu tal-Artikolu 2 tar-Regolament (UE) 2015/2120;

(b)  servizz ta' komunikazzjonijiet interpersonali; u

(c)  servizzi li jikkonsistu għalkollox jew parzjalment mit-twassil tas-sinjali bħas-servizzi ta' trażmissjoni li jintużaw għall-forniment ta' servizzi minn magna għal magna u għax-xandir;

(5)  "servizz ta' komunikazzjonijiet interpersonali" tfisser servizz li normalment jingħata bi ħlas u li jippermetti l-iskambju interpersonali u interattiv dirett tal-informazzjoni b'netwerks tal-komunikazzjonijiet elettroniċi bejn għadd definit ta' persuni, fejn il-permezz li jibdew jew li qed jieħdu sehem fil-komunikazzjoni jiddeterminaw min jirċeviha u ma tinkludix is-servizzi li jippermettu komunikazzjoni interpersonali u interattiva sempliċement bħala karatteristika anċillari minuri li għandha rabta intrinsika ma' servizz ieħor;

(6)  "servizz ta' komunikazzjonijiet interpersonali bbażat fuq in-numri" tfisser servizz tal-komunikazzjonijiet interpersonali li jaqbad ma' riżorsi ta' numerazzjoni assenjati pubblikament, jiġifieri numru jew numri fil-pjanijiet tan-numerazzjoni ▌ nazzjonali jew internazzjonali, jew li jippermetti komunikazzjoni ma' numru jew numri fil-pjanijiet tan-numerazzjoni ▌ nazzjonali jew internazzjonali;

(7)  "servizz ta' komunikazzjonijiet interpersonali indipendenti min-numri" tfisser servizz tal-komunikazzjonijiet interpersonali li ma jaqbadx ma' riżorsi ta' numerazzjoni assenjati pubblikament, jiġifieri numru jew numri fil-pjanijiet tan-numerazzjoni ▌ nazzjonali jew internazzjonali, jew li ma jippermettix komunikazzjoni ma' numru jew numri fil-pjanijiet tan-numerazzjoni ▌ nazzjonali jew internazzjonali;

(8)  "netwerk pubbliku tal-komunikazzjonijiet elettroniċi" tfisser netwerk tal-komunikazzjonijiet elettroniċi użat kompletament jew parzjalment biex jipprovdi servizzi, disponibbli għall-pubbliku, ta' komunikazzjonijiet elettroniċi li jappoġġaw it-trasferiment tal-informazzjoni bejn il-punti tat-terminazzjoni tan-netwerk;

(9)  "punt tat-terminazzjoni tan-netwerk" tfisser il-punt fiżiku fejn utent finali jingħata aċċess għal netwerk pubbliku tal-komunikazzjonijiet elettroniċi u li fil-każ tan-netwerks li jinvolvu l-bdil jew ir-routing, jiġi identifikat b'indirizz speċifiku tan-netwerk, li jista' jitqabbad ma' numru jew isem ta' utent finali;

(10)  "faċilitajiet assoċjati" tfisser is-servizzi assoċjati, l-infrastrutturi fiżiċi u faċilitajiet jew elementi oħra assoċjati ma' netwerk tal-komunikazzjonijiet elettroniċi jew ma' servizz tal-komunikazzjonijiet elettroniċi li jagħmlu possibbli jew jappoġġaw il-forniment tas-servizzi permezz ta' dak in-netwerk jew servizz jew li għandhom il-potenzjal li jagħmlu dan, u jinkludu l-bini jew l-entrati tal-bini, is-sistemi tal-wajers fil-bini, l-antenni, t-torrijiet u kostruzzjonijiet oħra ta' appoġġ, it-tubi, il-kondjuwits, it-toqob tal-ispezzjonar u l-kaxxi tat-triq;

(11)  "servizz assoċjat" tfisser servizz assoċjat ma' netwerk tal-komunikazzjonijiet elettroniċi jew servizz tal-komunikazzjonijiet elettroniċi li jagħmel possibbli jew jappoġġa l-forniment, l-awtoforniment jew il-forniment awtomatizzat tas-servizzi permezz ta' dak in-netwerk jew is-servizz, jew li għandu l-potenzjal li jagħmel dan, u jinkludi traduzzjoni tan-numri jew sistemi li joffru funzjonalità ekwivalenti, sistemi ta' aċċess kondizzjonali u gwidi elettroniċi tal-programmi (EPGs), ▌ kif ukoll servizzi oħra bħas-servizz tal-identità, il-lok u l-preżenza;

(12)  "sistema ta' aċċess kondizzjonali" tfisser kull mezz tekniku , sistema tal-awtentikazzjoni u/jew arranġament li bih l-aċċess għal servizz protett tax-xandir bir-radju jew bit-televiżjoni b'forma li tiftiehem ikun bil-kondizzjoni ta' abbonament jew forma oħra ta' awtorizzazzjoni individwali minn qabel;

(13)  "utent" tfisser persuna fiżika jew ġuridika li tuża jew titlob servizz tal-komunikazzjonijiet elettroniċi disponibbli pubblikament;

(14)  "utent finali" tfisser utent li ma jipprovdix netwerks pubbliċi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi jew servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi disponibbli pubblikament;

(15)  "konsumatur" tfisser kull persuna fiżika li tuża jew titlob servizz tal-komunikazzjonijiet elettroniċi disponibbli pubblikament għall-finijiet lil hinn min-negozju, mill-kummerċ , mis-sengħa jew mill-professjoni tagħha;

(16)  "forniment tan-netwerk tal-komunikazzjonijiet elettroniċi" tfisser l-istabbiliment, l-operazzjoni, il-kontroll jew id-disponibbiltà ta' dak in-netwerk;

(17)  "tagħmir diġitali mtejjeb tat-televiżjoni" tfisser kaxxi set-top maħsuba għall-konnessjoni mas-settijiet tat-televiżjoni jew mas-settijiet tat-televiżjoniet diġitali integrati, li kapaċi jirċievu servizzi diġitali interattivi tat-televiżjoni;

(18)  "interfaċċa tal-programmazzjoni ta' applikazzjoni" jew "API" tfisser interfaċċi bejn l-applikazzjonijiet disponibbli mix-xandara jew mill-fornituri tas-servizzi, u r-riżorsi tat-tagħmir diġitali mtejjeb tat-televiżjoni għas-servizzi diġitali tat-televiżjoni jew tar-radju;

(19)  "allokazzjoni ta' spektrum tar-radju" tfisser id-deżinjazzjoni ta' banda partikolari tal-ispektrum tar-radju għall-użu minn tip wieħed jew aktar ta' servizzi tal-komunikazzjonijiet bir-radju, meta xieraq, b'kondizzjonijiet speċifiċi;

(20)  "interferenza dannuża" tfisser interferenza li tipperikola l-funzjonament ta' servizz tan-navigazzjoni bir-radju jew ta' servizzi oħra tas-sikurezza jew li inkella tiddegrada serjament, tfixkel jew tinterrompi ripetutament servizz tal-komunikazzjonijiet bir-radju li jopera skont ir-regolamenti internazzjonali, tal-Unjoni jew nazzjonali applikabbli;

(21)  "sigurtà tan-netwerks u tas-servizzi" tfisser l-abbiltà tan-netwerks u tas-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi li jirreżistu, f'livell partikolari ta' fiduċja, kull azzjoni li tikkomprometti d-disponibbiltà, l-awtentiċità, l-integrità jew il-kunfidenzjalità ta' dawk in-netwerks u s-servizzi, ta' data maħżuna, mibgħuta jew proċessata, jew tas-servizzi relatati offruti minn dawk in-netwerks jew is-servizzi ta' komunikazzjonijiet elettroniċi, jew aċċessibbli permezz tagħhom;

(22)  "awtorizzazzjoni ġenerali" tfisser il-qafas legali stabbilit minn Stat Membru li jiżgura d-drittijiet għall-forniment tan-netwerks jew tas-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi u li jistabbilixxi obbligi speċifiċi għas-setturi li jkunu jistgħu japplikaw għat-tipi kollha, jew għal tipi speċifiċi, ta' netwerks u servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, skont din id-Direttiva;

(23)  "punt tal-aċċess bla fili f'żona żgħira" tfisser tagħmir żgħir tal-aċċess għan-netwerk bla fili b'potenza baxxa li jopera f'medda qasira, li juża spektrum tar-radju liċenzjat jew spektrum tar-radju eżenti mil-liċenzja jew taħlita tagħhom, li jista jintuża bħala parti minn netwerk pubbliku tal-komunikazzjonijiet elettroniċi li jista' jkun mgħammar b'antenna waħda jew aktar b'impatt viżiv baxx u li tippermetti li l-utenti jkollhom aċċess bla fili għal netwerks tal-komunikazzjonijiet elettroniċi rrispettivament minn jekk it-topoloġija tan-netwerk sottostanti hix mobbli jew fissa;

(24)  "netwerk ta' żona lokali bir-radju" jew "RLAN" tfisser sistema tal-aċċess bla fili b'potenza baxxa, li topera f'medda żgħira, b'riskju baxx ta' interferenza ma' sistemi oħra bħal dawn użati fil-qrib minn utenti oħrajn, li tuża spektrum armonizzat tar-radju b'mod mhux esklussiv;

(25)  "spektrum armonizzat tar-radju" tfisser spektrum tar-radju li għalih ġew stabbiliti kondizzjonijiet armonizzati relattivi għad-disponibbiltà u l-użu effiċjenti tiegħu permezz ta' miżuri ta' implimentazzjoni teknika f'konformità mal-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni Nru 676/2002/KE;

(26)  "użu kondiviż tal-ispektrum tar-radju" tfisser aċċess minn żewġ utenti jew aktar biex jintużaw l-istess baned tal-ispektrum tar-radju taħt arranġament ta' kondiviżjoni definit, awtorizzat ▌ abbażi ta' awtorizzazzjoni ġenerali, drittijiet individwali tal-użu tal-ispektrum tar-radju jew kombinazzjoni tagħhom, inklużi approċċi regolatorji bħall-aċċess kondiviż liċenzjat bil-għan li jiffaċilitaw l-użu kondiviż ta' banda tal-ispektrum tar-radju, soġġetti għal ftehim vinkolanti tal-partijiet kollha involuti, b'konformità mar-regoli ta' kondiviżjoni kif inklużi fid-drittijiet tagħhom ta' użu għall-ispektrum tar-radju biex ikun żgurat li l-utenti kollha jkollhom arranġamenti tal-kondiviżjoni prevedibbli u affidabbli, u mingħajr preġudizzju għall-applikazzjoni tal-liġi tal-kompetizzjoni;

(27)  "aċċess" tfisser it-tqegħid għad-dispożizzjoni ta' faċilitajiet u/jew servizzi lil impriża oħra, b'kondizzjonijiet definiti, fuq bażi esklussiva jew mhux esklussiva, bl-iskop li jkunu provduti s-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, inkluż meta jintużaw għall-forniment ta' servizzi tas-soċjetà tal-informazzjoni jew servizzi tal-kontenut tax-xandir; din tkopri, fost l-oħrajn: l-aċċess għall-elementi ta' netwerk u faċilitajiet assoċjati, li jistgħu jinvolvu l-konnessjoni ta' tagħmir, b'mezzi fissi jew mhux fissi (b'mod partikolari dan jinkludi l-aċċess mal-linja lokali u għal faċilitajiet u servizzi meħtieġa għall-forniment ta' servizzi fuq il-linja lokali); l-aċċess għal infrastruttura fiżika, inklużi pajpijiet, arbli u bini; l-aċċess għal sistemi rilevanti tas-softwer, inklużi is-sistemi ta' appoġġ operazzjonali; l-aċċess għal sistemi tal-informazzjoni jew bażijiet tad-dejta għall-ordnijiet minn qabel, forniment, ordnijiet, talbiet ta' manutenzjoni u tiswija, u kontijiet; l-aċċess għat-traduzzjoni ta' numri jew għal sistemi li joffru funzjonalità ekwivalenti; l-aċċess għal netwerks fissi u mobbli, ▌ partikolarment għar-roaming; l-aċċess għal sistema tal-aċċess kondizzjonali għal servizzi diġitali tat-televiżjoni u l-aċċess għal servizzi tan-netwerk virtwali;

(28)  "interkonnessjoni" tfisser tip speċifiku ta' aċċess implimentat bejn operaturi ta' netwerks pubbliċi permezz ta’ konnessjoni fiżika u loġika ta' netwerks pubbliċi ta' komunikazzjonijiet elettroniċi użati mill-istess impriża jew minn impriża differenti sabiex l-utenti ta' impriża waħda jkunu jistgħu jikkomunikaw ma' utenti tal-istess impriża jew ta' impriża oħra, jew biex ikollhom aċċess għal servizzi pprovduti minn impriża oħra fejn tali servizzi huma fornuti mill-partijiet involuti jew minn partijiet oħra li jkollhom aċċess għan-netwerk; hija;

(29)  "operatur" tfisser impriża li tipprovdi jew li hija awtorizzata tipprovdi netwerk pubbliku tal-komunikazzjonijiet elettroniċi jew faċilità assoċjata;

(30)  "linja lokali" tfisser il-mogħdija fiżika użata minn sinjali tal-komunikazzjonijiet elettroniċi li jqabbbu l-punt tat-terminazzjoni tan-netwerk ma' qafas tad-distribuzzjoni jew ma' faċilità ekwivalenti fin-netwerk pubbliku fiss tal-komunikazzjonijiet elettroniċi;

(31)  "sejħa" tfisser konnessjoni stabbilita b'servizz, disponibbli għall-pubbliku, ta' komunikazzjonijiet interpersonali li tippermetti komunikazzjonijiet bil-vuċi fiż-żewġ direzzjonijiet;

(32)  " servizz ta' komunikazzjonijiet bil-vuċi" tfisser servizz, disponibbli għall-pubbliku, ta' komunikazzjonijiet elettroniċi li joriġina u jirċievi, direttament jew indirettament, sejħiet nazzjonali jew nazzjonali u internazzjonali, permezz ta' numru jew numri fi pjan ta' numerazzjoni ▌ nazzjonali jew internazzjonali;

(33)  "numru ġeografiku" tfisser numru mill-pjan ta' numerazzjoni ▌ nazzjonali fejn parti mill-istruttura tan-numru tiegħu jkun fiha sinifikat ġeografiku wżat biex jittrasferixxi sejħiet għall-post fiżiku tal-punt tat-terminazzjoni tan-netwerk;

(34)  "numru mhux ġeografiku" tfisser numru minn pjan nazzjonali ta' numerazzjoni ▌ li ma jkunx numru ġeografiku, bħalma huma numri mobbli, numri bla ħlas u numri b'rati primjum;

(35)  "servizzi tal-konverżazzjoni totali" tfisser servizz ta' konverżazzjoni multimedjali fil-ħin reali li jipprovdi trasferiment simettriku bidirezzjonali fil-ħin reali ta' vidjos, ta' test u tal-vuċi fil-ħin reali bejn utenti f'żewġ postijiet jew aktar;

(36)  "ċentru li jwieġeb is-sejħiet marbutin mas-sikurezza pubblika" jew "PSAP" tfisser post fiżiku fejn tasal l-ewwel komunikazzjoni ta' emerġenza u li tkun fir-responsabbiltà ta' awtorità pubblika jew ta' organizzazzjoni privata rikonoxxuta mill-Istat Membru;

(37)  "l-aktar PSAP adatt" tfisser PSAP stabbilit mill-awtoritajiet responsabbli biex ikopri s-sejħiet ta' emerġenza minn żona partikolari jew għal sejħiet ta' emerġenza ta' tip partikolari;

(38)  "komunikazzjoni ta' emerġenza" tfisser komunikazzjoni permezz tas-servizzi tal-komunikazzjonijiet interpersonali bejn utent finali u l-PSAP biex tintalab u tasal għajnuna ta' emerġenza mis-servizzi ta' emerġenza;

(39)  "servizz ta' emerġenza" tfisser servizz, rikonoxxut bħala tali mill-Istat Membru, li jipprovdi għajnuna immedjata u malajr meta jkun hemm, b'mod partikolari, riskju dirett għall-ħajja jew ta' ġrieħi gravi, għas-saħħa jew għas-sikurezza tal-pubblika jew ta' individwu, għall-proprjetà privata jew pubblika, jew għall-ambjent, b'konformità mal-liġi nazzjonali;

(40)  "informazzjoni dwar il-post mnejn toriġina s-sejħa" tfisser, f'netwerk pubbliku mobbli, id-data pproċessata, derivata mill-infrastruttura tan-netwerk jew mill-handsets, li tindika l-pożizzjoni ġeografika tat-tagħmir terminali mobbli tal-utent finali, u, f'netwerk pubbliku fiss, id-data dwar l-indirizz fiżiku tal-punt tat-terminazzjoni tan-netwerk;

(41)  "tagħmir terminali" tfisser tagħmir terminali kif definit fil-punt (1) tal-Artikolu 1 tad-Direttiva tal-Kummissjoni 2008/63/KE(46);

(42)  "inċident tas-sigurtà" tfisser avveniment li jkollu, fil-fatt, effett ħażin fuq is-sigurtà ta' netwerks jew servizzi ta' komunikazzjonijiet elettroniċi.

KAPITOLU II

OBJETTIVI

Artikolu 3

Objettivi ġenerali

1.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li meta jkunu qed jitwettqu l-kompiti regolatorji speċifikati f'din id-Direttiva, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u awtoritajiet kompetenti oħra jieħdu miżuri kollha meħtieġa u proporzjonati biex jinkisbu l-objettivi stabbiliti fil-paragrafu 2. L-Istati Membri, il-Kummissjoni, il-Grupp għall-Politika dwar l-Ispektrum tar-Radju ("RSPG"), u l-BEREC għandhom ukoll jikkontribwixxu biex jinkisbu dawk l-objettivi.

L-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u awtoritajiet kompetenti oħra għandhom jikkontribwixxu skont il-kompetenzi tagħhom biex jiżguraw l-implimentazzjoni ta' politiki mmirati lejn il-promozzjoni tal-libertà tal-espressjoni u tal-informazzjoni, tad-diversità kulturali u lingwistika, kif ukoll tal-pluraliżmu tal-media.

2.  Fil-kuntest ta' din id-Direttiva, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u awtoritajiet kompetenti oħra kif ukoll il-BEREC, il-Kummissjoni u l-Istati Membri għandhom jaħdmu għal kull wieħed minn dawn l-objettivi ġenerali li ġejjin, li mhumiex elenkati f'ordni ta' prijorità:

(a)  il-promozzjoni tal-konnettività u l-aċċess għal, u l-użu ta', netwerks b'kapaċità kbira ħafna, ▌inkluż netwerks fissi, mobbli u bla fili, miċ-ċittadini u n-negozji kollha tal-Unjoni;

(b)  il-promozzjoni tal-kompetizzjoni fil-forniment ta' netwerks tal-komunikazzjonijiet elettroniċi u tal-faċilitajiet assoċjati, inkluża kompetizzjoni effiċjenti bbażata fuq l-infrastruttura , u fil-forniment tas-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi u tas-servizzi assoċjati;

(c)  il-kontribut għall-iżvilupp tas-suq intern billi jitneħħew l-ostakli li fadal, u jeħfiefu l-kondizzjonijiet konverġenti għal, l-investiment fi, u l-forniment ta', netwerks ta' komunikazzjonijiet elettroniċi, servizzi ta' komunikazzjonijiet elettroniċi, faċilitajiet assoċjati u servizzi assoċjati, mal-Unjoni kollha, billi jinħolqu regoli komuni u approċċi regolatorji prevedibbli, billi jiġi ffavorit l-użu effettiv, effiċjenti u kkoordinat tal-ispektrum tar-radju, l-innovazzjoni miftuħa, l-istabbiliment u l-iżvilupp tan-netwerks trans-Ewropej, il-forniment, id-disponibbiltà u l-interoperabbiltà tas-servizzi trans-Ewropej, u l-konnettività minn tarf għall-ieħor;

(d)  il-promozzjoni tal-interessi taċ-ċittadini tal-Unjoni, ▌billi jiżguraw il-konnettività u d-disponibbiltà u l-adozzjoni mifruxa tan-netwerks ta' kapaċità kbira ħafna, inkluż netwerks fissi ▌, mobbli u bla fili, u ta' servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, billi jippermettu l-benefiċċji kollha mil-lat ta' għażla, prezz u kwalità abbażi tal-kompetizzjoni effettiva, billi jżommu n-netwerks u s-servizzi siguri, billi jiżguraw livell għoli u komuni ta' protezzjoni għall-utenti finali permezz tar-regoli speċifiċi għas-settur meħtieġa u billi jindirizzaw il-ħtiġijiet, bħal ▌ prezzijiet affordabbli, ta' gruppi soċjali speċifiċi, b'mod partikolari ▌ utenti b'diżabbiltà, utenti finali anzjani u utenti finali bi bżonnijiet soċjali speċjali, u l-għażla u l-aċċess ekwivalenti għal utenti finali b'diżabbiltà.

3.  Fejn il-Kummissjoni tistabbilixxi punti ta' riferiment u rapporti dwar l-effettività tal-miżuri tal-Istat Membru biex jilħqu l-objettivi msemmija fil-paragrafu 2, il-Kummissjoni għandha, fejn meħtieġ, tkun megħjuna mill-Istati Membri, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali, il-BEREC u l-RSPG.

4.  L-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u awtoritajiet kompetenti oħra, filwaqt li jippruvaw jilħqu l-għanijiet politiċi msemmija fil-paragrafu 2 u speċifikati f'dan il-paragrafu għandhom,fost l-oħrajn:

(a)  jippromwovu l-prevedibbiltà regolatorja billi jiżguraw approċċ regolatorju konsistenti tul perijodi adegwati ta' rieżami kif ukoll permezz ta' kooperazzjoni bejniethom, ▌mal-BEREC, mal-RSPG u, ▌mal-Kummissjoni;

(b)  jiżguraw li, f'ċirkostanzi simili, ma jkun hemm l-ebda diskriminazzjoni fit-trattament tal-fornituri tan-netwerks u s-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi;

(c)  japplikaw il-liġi tal-UE b'mod teknoloġikament newtrali, sa fejn dan ikun konsistenti biex jintlaħqu l-objettivi stipulati fil-paragrafu 1;

(d)  jippromwovu l-investiment u l-innovazzjoni effiċjenti f'infrastrutturi ġodda u mtejba, inkluż billi jiżguraw li kull obbligu tal-aċċess jikkunsidra kif jixraq ir-riskju għall-impriżi li jinvestu u billi jippermettu diversi arranġamenti koperattivi bejn l-investituri u l-partijiet li jitolbu l-aċċess biex ikun diversifikat ir-riskju tal-investiment, filwaqt li jiżguraw li jitħarsu l-kompetizzjoni fis-suq u l-prinċipju tan-nondiskriminazzjoni;

(e)  iqisu kif xieraq il-varjetà ta' kondizzjonijiet dwar l-infrastruttura, il-kompetizzjoni, iċ-ċirkostanzi tal-utenti finali u, partikularment, tal-konsumaturi fid-diversi żoni ġeografiċi fi Stat Membru inkluża l-infrastruttura lokali ġestita minn persuni fiżiċi mingħajr skop ta' qligħ;

(f)  jimponu obbligi regolatorji ex ante biss sal-punt meħtieġ sabiex tkun żgurata l-kompetizzjoni effettiva u sostenibbli fl-interess tal-utenti finali u jtaffu jew ineħħu tali obbligi malli tintlaħaq dik il-kondizzjoni.

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u awtoritajiet kompetenti oħra jaġixxu b'mod imparzjali, oġġettiv u trasparenti, u b'manjiera nondiskriminatorja u proporzjonata.

Artikolu 4

Ippjanar strateġiku u koordinazzjoni tal-politika tal-ispektrum tar-radju

1.  L-Istati Membri għandhom jikkoperaw ma' xulxin u mal-Kummissjoni, fl-ippjanar strateġiku, il-koordinazzjoni u l-armonizzazzjoni tal-użu tal-ispektrum tar-radju fl-Unjoni skont il-politiki tal-Unjoni għall-istabbiliment u l-funzjonament tas-suq intern f'komunikazzjonijiet elettroniċi. Għal dan il-għan, dawn għandhom iqisu fost l-oħrajn l-aspetti ekonomiċi, tas-sikurezza, tas-saħħa, tal-interess pubbliku, ▌ tal-libertà tal-espressjoni, kulturali, xjentifiċi, soċjali u tekniċi tal-politiki tal-Unjoni kif ukoll l-interessi varji tal-komunitajiet tal-utenti tal-ispektrum tar-radju bil-għan li jiġi ottimizzat l-użu tal-ispektrum tar-radju u jkunu evitati interferenzi dannużi.

2.  B'koperazzjoni bejniethom u mal-Kummissjoni, l-Istati Membri għandhom jippromwovu l-koordinazzjoni tal-approċċi politiċi għall-ispektrum tar-radju fl-Unjoni u, meta xieraq, il-kondizzjonijiet armonizzati fir-rigward tad-disponibbiltà u l-użu effiċjenti tal-ispektrum tar-radju meħtieġa għall-istabbiliment u l-funzjonament tas-suq intern tal-komunikazzjonijiet elettroniċi.

3.  L-Istati Membri▌, permezz tal-RSPG, għandhom jikkooperaw flimkien u mal-Kummissjoni f'konformità mal-paragrafu 1, u, fuq it-talba tagħhom, mal-Parlament Ewropew u mal-Kunsill, b'appoġġ għall-ippjanar strateġiku u l-koordinazzjoni tal-approċċi tal-politika tal-ispektrum tar-radju fl-Unjoni, billi:

(a)  jiżviluppaw l-aħjar prattiki dwar kwistjonijiet relatati mal-ispektrum tar-radju, bil-ħsieb tal-implimentazzjoni ta' din id-Direttiva;

(b)  jiffaċilitaw il-koordinazzjoni bejn l-Istati Membri bil-ħsieb tal-implimentazzjoni ta' din id-Direttiva u ta' liġijiet oħra tal-Unjoni u bil-ħsieb li jsir kontribut għall-iżvilupp tas-suq intern;

(c)  jikkoordinaw l-approċċi tagħhom fir-rigward tal-għoti u l-awtorizzazzjoni tal-użu tal-ispektrum tar-radju u jippubblikaw rapporti jew opinjonijiet dwar kwistjonijiet relatati mal-ispektrum tar-radju.

Il-BEREC għandu jieħu sehem fi kwistjonijiet dwar l-oqsma ta' kompetenzi tagħhom b'rabta mar-regolamentazzjoni tas-suq u l-kompetizzjoni relatata mal-ispektrum tar-radju.

4.  Il-Kummissjoni, waqt li tagħti l-akbar attenzjoni lill-opinjoni tal-RSPG ▌ tista' tippreżenta proposti leġislattivi lill-Parlament Ewropew u lill-Kunsill għall-finijiet tal-istabbiliment ta' programmi pluriennali ta' politika dwar l-ispektrum tar-radju, li jindikaw l-orjentamenti u l-għanijiet ta' politika għall-ippjanar strateġiku u għall-armonizzazzjoni tal-użu tal-ispektrum tar-radju b'konformità ma' din id-Direttiva, kif ukoll bil-għan li jitqiegħed għad-dispożizzjoni spektrum armonizzat tar-radju għall-użu kondiviż jew għal użu li ma jkunx soġġett għal drittijiet individwali.

TITOLU II

STRUTTURA ISTITUZZJONALI U GOVERNANZA

KAPITOLU I

AWTORITAJIET REGOLATORJI NAZZJONALI U AWTORITAJIET KOMPETENTI OĦRA

Artikolu 5

Awtoritajiet regolatorji nazzjonali u awtoritajiet kompetenti oħra

1.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li kull kompitu stabbilit f'din id-Direttiva jitwettaq minn awtorità kompetenti.

Fil-kamp ta' applikazzjoni ta' din id-Direttiva, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali għandhom ikunu responsabbli mill-anqas għal dawn il-kompiti li ġejjin:

(a)  jimplimentaw ir-regolamentazzjoni tas-suq ex ante, inkluża l-impożizzjoni ta' obbligi tal-aċċess u tal-interkonnessjoni;

(b)  jiżguraw is-soluzzjoni ta' tilwim bejn l-impriżi ▌;

(c)   iwettqu l-ġestjoni tal-ispektrum tar-radju u deċiżjonijiet dwaru jew, fejn dawn il-kompiti huma assenjati lil awtoritajiet kompetenti oħra, jagħtu pariri rigward l-elementi ▌ tal-iffurmar tas-suq u l-kompetizzjoni ta' proċessi nazzjonali relatati mad-drittijiet tal-użu għall-ispektrum tar-radju għal netwerks u servizzi ta' komunikazzjonijiet elettroniċi;

(d)   jikkontribwixxu għall-protezzjoni tad-drittijiet tal-utenti finali fis-settur tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, b'koordinazzjoni, fejn rilevanti, ma' awtoritajiet kompetenti oħra;

(e)  jivvalutaw u jimmonitorjaw mill-qrib kwistjonijiet ta' ffurmar tas-suq u ta' kompetizzjoni fir-rigward tal-aċċess miftuħ għall-internet;

(f)   ▌ jivvalutaw il-piż inġust u jikkalkulaw l-ispiża netta tal-forniment ta’ servizz universali;

(g)  jiżguraw il-portabbiltà tan-numru bejn il-fornituri;

(h)  iwettqu kwalunkwe kompitu ieħor li din id-Direttiva tirriżerva għall-awtoritajiet regolatorji nazzjonali.

L-Istati Membri jistgħu jassenjaw kompiti oħra previsti f'din id-Direttiva u f'liġijiet oħra tal-Unjoni lil awtoritajiet regolatorji, b'mod partikolari dawk relatati mal-kompetizzjoni tas-suq jew ma' dħul fis-suq, bħal awtorizzazzjoni ġenerali u dawk relatati ma kwalunkwe rwol ikkonferit lill-BEREC. Fejn dawk il-kompiti relatati mal-kompetizzjoni tas-suq jew id-dħul fis-suq jiġu assenjati lil awtoritajiet kompetenti oħra, huma għandhom ifittxu jikkonsultaw mal-awtorità regolatorja nazzjonali qabel ma tittieħed deċiżjoni. Għall-finijiet li jikkontribwixxu fil-kompiti tal-BEREC, l-awtoritajiet nazzjonali regolatorji għandhom ikunu intitolati jiġbru d-data meħtieġa u informazzjoni oħra mill-parteċipanti tas-suq.

L-Istati Membri jistgħu jassenjaw ukoll kompiti oħra lill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali abbażi ta' liġi nazzjonali, inkluża liġi nazzjonali li timplimenta liġi tal-Unjoni.

B'mod partikolari, l-Istati Membri għandhom jippromwovu l-istabbiltà tal-kompetenzi tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali meta jittrasponu din id-Direttiva fir-rigward tal-attribuzzjoni tal-kompiti li jirriżultaw mill-qafas regolatorju tal-Unjoni tal-komunikazzjonijiet elettroniċi kif emendat fl-2009.

2.  L-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u awtoritajiet kompetenti oħra tal-istess Stat Membru jew ta' Stati Membri differenti għandhom, fejn meħtieġ, ▌ jidħlu f'arranġamenti kooperattivi ma' xulxin biex jippromwovu l-kooperazzjoni regolatorja.

3.  L-Istati Membri għandhom jippubblikaw il-kompiti li jkunu meħtieġa jwettqu l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u awtoritajiet kompetenti oħra b'format aċċessibbli faċilment, b'mod partikolari meta dawk il-kompiti jkunu assenjati lil aktar minn korp wieħed. Meta xieraq, l-Istati Membri għandhom jiżguraw il-konsultazzjoni u l-kooperazzjoni bejn dawk l-awtoritajiet, u bejn dawk l-awtoritajiet u l-awtoritajiet nazzjonali fdati bl-implimentazzjoni tal-liġi dwar il-kompetizzjoni jew tal-liġi dwar il-konsumaturi, fejn jidħlu kwistjonijiet ta' interess komuni. Meta aktar minn awtorità waħda jkollha l-kompetenza biex tindirizza dawk il-kwistjonijiet, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-kompiti rispettivi ta' kull awtorità jiġu ppubblikati b'format aċċessibbli faċilment.

4.  L-Istati Membri għandhom jinnotifikaw lill-Kummissjoni b'kull awtorità regolatorja nazzjonali u awtorità kompetenti oħra assenjati kompiti taħt din id-Direttiva, u r-responsabbiltajiet rispettivi tagħhom, kif ukoll dwar il-bidliet fihom.

Artikolu 6

L-indipendenza tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u ta' awtoritajiet kompetenti oħra

1.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw l-indipendenza tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u ta' awtoritajiet kompetenti oħra billi jiżguraw li dawn ikunu legalment distinti u funzjonalment indipendenti minn kwalunkwe persuna fiżika jew ġuridika li tipprovdi netwerks, tagħmir jew servizzi ta' komunikazzjonijiet elettroniċi. L-Istati Membri li jżommu s-sjieda jew il-kontroll ta' impriżi li jipprovdu netwerks jew servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi għandhom jiżguraw is-separazzjoni strutturali effettiva tal-funzjoni regolatorja mill-attivitajiet assoċjati mas-sjieda jew mal-kontroll.

2.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u awtoritajiet kompetenti oħra jeżerċitaw is-setgħat tagħhom b'mod imparzjali, trasparenti u fil-ħin. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li dawn ikollhom ir-riżorsi tekniċi, umani u finanzjarji adegwati biex iwettqu l-kompiti assenjati lilhom.

Artikolu 7

Ħatra u tneħħija mill-kariga ta' membri tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali

1.  Il-kap tal-awtorità regolatorja nazzjonali, jew meta applikabbli, il-membri tal-korp kolleġġjali li jaqdu dik il-funzjoni fl-awtorità regolatorja nazzjonali jew is-supplenti tagħhom, għandhom jinħatru għal terminu ta' mill-anqas tliet snin minn fost il-persuni bi statura rikonoxxuta u bl-esperjenza professjonali, abbażi tal-mertu, il-ħiliet, l-għarfien u l-esperjenza u wara proċedura miftuħa u trasparenti tal-għażla. ▌ L-Istati Membri għandhom jiżguraw il-kontinwità fit-teħid tad-deċiżjonijiet ▌.

2.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-kap tal-awtorità regolatorja nazzjonali, jew meta applikabbli, il-membri tal-korp kolleġġjali li jaqdu dik il-funzjoni fl-awtorità regolatorja nazzjonali jew is-supplenti tagħhom ikunu jistgħu jitneħħew mill-kariga matul it-terminu tagħhom biss jekk dawn ma jibqgħux jissodisfaw aktar il-kondizzjonijiet meħtieġa għall-qadi ta' dmirijiethom li jkunu stabbiliti fil-liġi nazzjonali qabel il-ħatra tagħhom.

3.  Id-deċiżjoni biex jitneħħa mill-kariga l-kap tal-awtorità regolatorja nazzjonali, jew fejn applikabbli biex jitneħħew mill-kariga l-membri tal-korp kolleġġjali li jaqdu dik il-funzjoni, għandha ssir pubblika fiż-żmien tat-tneħħija. Il-kap tal-awtorità regolatorja nazzjonali li jiġi mneħħi mill-kariga jew, fejn applikabbli, il-membri tal-korp kolleġġjali li jaqdu dik il-funzjoni, għandhom jirċievu dikjarazzjoni ta' raġunijiet. Fil-każ li d-dikjarazzjoni ta' raġunijiet ma tiġix ippuklikata, għandha tiġi ppublikata fuq it-talba ta' dik il-persuna. L-Istati Membri għandhom jiżguraw li din id-deċiżjoni tkun soġġetta għal rieżami ta' qorti, fuq punt ta' fatti u fuq punti ta' liġi.

Artikolu 8

Indipendenza politika u responsabbiltà tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali

1.  Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 10, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali għandhom jaġixxu b'mod indipendenti u oġġettiv, inkluż fl-iżvilupp ta' proċeduri interni u tal-organizzazzjoni tal-persunal, għandhom joperaw b'mod trasparenti u responsabbli skont il-liġi tal-Unjoni, u ma għandhomx ifittxu jew jieħdu struzzjonijiet mingħand xi korp ieħor b'rabta mal-eżerċizzju tal-kompiti assenjati lilhom bil-liġi nazzjonali li timplimenta l-liġi tal-Unjoni. Dan ma għandux ifixkel is-superviżjoni b'konformità mal-liġi kostituzzjonali nazzjonali. Il-korpi tal-appell biss stabbiliti skont l-Artikolu 31 għandu jkollhom is-setgħa jissospendu jew ibiddlu d-deċiżjonijiet tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali.

2.  L-awtoritajiet regolatorji nazzjonali għandhom jirrappurtaw kull sena, fost l-oħrajn dwar il-qagħda tas-suq tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, dwar id-deċiżjonijiet li joħorġu, dwar ir-riżorsi umani u finanzjarji tagħhom u dwar kif dawk ir-riżorsi jiġu attribwiti, kif ukoll dwar pjanijiet futuri. Ir-rapporti tagħhom għandhom jiġu ppubblikati.

Artikolu 9

Kapaċità regolatorja tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali

1.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jkollhom baġits annwali separati għandhom ikollhom awtonomija fl-implimentazzjoni tal-baġit allokat. Dawk il-baġits għandhom jiġu ppubblikati.

2.  Mingħajr preġudizzju għall-obbligu li jkun żgurat li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jkollhom ir-riżorsi finanzjarji u umani adattati biex iwettqu l-kompiti assenjati lilhom, l-awtonomija finanzjarja ma għandhiex twaqqaf is-superviżjoni jew il-kontroll skont il-liġi kostituzzjonali nazzjonali. Kwalunkwe kontroll fuq il-baġit tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali għandu jkun eżerċitat b'mod trasparenti u jiġi ppubblikat.

3.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw ukoll li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jkollhom ir-riżorsi umani u finanzjarji adegwati biex ikunu jistgħu jieħdu sehem u jikkontribwixxu b'mod attiv fil-BEREC.

Artikolu 10

Parteċipazzjoni tal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali fil-BEREC

1.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-għanijiet tal-BEREC ta' promozzjoni ta' aktar koordinazzjoni u konsistenza regolatorji jkunu appoġġati b'mod attiv mill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali rispettivi tagħhom.

2.  Meta jadottaw id-deċiżjonijiet tagħhom għas-swieq nazzjonali tagħhom, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali iqisu bis-sħiħ il-linji gwida, l-opinjonijiet, ir-rakkomandazzjonijiet, il-pożizzjonijiet komuni, l-aħjar prattiki u l-metodoloġiji adottati mill-BEREC.

Artikolu 11

Kooperazzjoni mal-awtoritajiet nazzjonali

L-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u awtoritajiet kompetenti oħra taħt din id-Direttiva u l-awtoritajiet nazzjonali tal-kompetizzjoni għandhom jipprovdu lil xulxin bl-informazzjoni meħtieġa għall-applikazzjoni ta' din id-Direttiva. Fir-rigward tal-informazzjoni skambjata, għandhom japplikaw ir-regoli tal-protezzjoni tad-data tal-Unjoni, u l-awtorità riċeventi għandha tiżgura l-istess livell ta' kunfidenzjalità bħal dik tal-awtorità trasferenti.

KAPITOLU II

AWTORIZZAZZJONI ĠENERALI

TAQSIMA 1

PARTI ĠENERALI

Artikolu 12

Awtorizzazzjoni ġenerali ta' netwerks u servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi

1.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw il-libertà tal-forniment tan-netwerks u tas-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, mingħajr preġudizzju għall-kondizzjonijiet stabbiliti f'din id-Direttiva. Għal dan il-għan, l-Istati Membri ma għandhomx iżommu lil xi impriża milli tipprovdi n-netwerks jew is-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, ħlief meta dan ikun meħtieġ minħabba r-raġunijiet stabbiliti fl-Artikolu 52(1) tat-TFUE. Kull limitu bħal dan għal-libertà tal-forniment tan-netwerks u tas-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi għandu jkun ġustifikat kif xieraq u għandu jiġi notifikat lill-Kummissjoni.

2.  Il-forniment ta' netwerks jew servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, minbarra l-forniment tas-servizzi tal-komunikazzjonijiet interpersonali u indipendenti min-numri biss, jistgħu, mingħajr preġudizzju għall-obbligi speċifiċi msemmija fl-Artikolu 13(2) jew għad-drittijiet tal-użu msemmija fl-Artikoli 46 u 94, ikunu soġġetti biss għall-awtorizzazzjoni ġenerali.

3.  Fejn Stat Membru jidhirlu li xi rekwiżit ta' notifika jkun ġustifikat għall-impriżi soġġetti għal awtorizzazzjonijiet ġenerali, dak l-Istat Membru jista' jeżiġi li tali impriżi biss iressqu notifika lill-awtorità regolatorja nazzjonali jew awtorità kompetenti oħra. L-Istat Membru ma għandux jeżiġi li tali impriżi jiksbu xi deċiżjoni espliċita jew xi att amministrattiv ieħor minn tali awtorità jew xi awtorità oħra qabel jeżerċitaw id-drittijiet derivanti mill-awtorizzazzjoni ġenerali.

Man-notifika ▌, meta tintalab, l-impriża tista' tibda l-attività, fejn meħtieġ soġġetta għad-dispożizzjonijiet dwar id-drittijiet tal-użu taħt din id-Direttiva. ▌

4.  In-notifika msemmija fil-paragrafu 3 ma għandhiex tinvolvi aktar minn dikjarazzjoni mingħand persuna fiżika jew ġuridika lill-awtorità regolatorja nazzjonali jew awtorità kompetenti oħra tal-intenzjoni li jinbdew il-fornimenti tan-netwerks jew tas-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi u s-sottomissjoni tal-informazzjoni minima li hi meħtieġa ħalli l-BEREC u dik l-awtorità jkunu jistgħu jżommu reġistru jew lista tal-fornituri tan-netwerks jew tas-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi. Dik l-informazzjoni għandha tkun limitata għal:

(a)  isem il-fornitur;

(b)  l-istatus legali, il-forma u n-numru tar-reġistrazzjoni tal-fornitur, f'liema reġistru pubbliku tal-kummerċ jew reġistru pubbliku ieħor tal-Unjoni hu rreġistrat il-fornitur;

(c)  l-indirizz ġeografiku tal-istabbiliment ewlieni tal-fornitur fl-Unjoni, meta jkollu, u, fejn applikabbli, kull fergħa sekondarja fi Stat Membru;

(d)  l-indirizz tas-sit web tal-fornitur, fejn applikabbli, assoċjat mal-forniment tan-netwerks jew tas-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi;

(e)  il-persuna ta' kuntatt u d-dettalji ta' kuntatt;

(f)  deskrizzjoni fil-qosor tan-netwerks jew tas-servizzi maħsuba biex jiġu fornuti;

(g)  l-Istati Membri kkonċernati; u

(h)  id-data meta mistennija tinbeda l-attività.

L-Istati Membri ma għandhom jimponu l-ebda rekwiżit ta' notifika separat jew addizzjonali.

Sabiex jiġu approssimati r-rekwiżiti ta' notifika, il-BEREC għandu jippubblika linji gwida għall-mudell ta' notifika u jżomm bażi tad-data tal-Unjoni għan-notifiki trażmessi lill-awtoritajiet kompetenti. Għal dak il-għan, l-awtoritajiet kompetenti għandhom, permezz ta' mezz elettroniku, jibagħtu kull notifika riċevuta lill-BEREC, bla dewmien. In-notifiki li jsiru lill-awtoritajiet kompetenti qabel ... [sentejn wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta' din id-Direttiva] għandhom jintbagħtu lill-BEREC sa ... [tliet snin wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta' din id-Direttiva].

Artikolu 13

Kondizzjonijiet stipulati mal-awtorizzazzjoni ġenerali u mad-drittijiet ta' użu għall-ispektrum tar-radju u għal riżorsi ta' numerazzjoni, u obbligi speċifiċi

1.  L-awtorizzazzjoni ġenerali għall-forniment tan-netwerks u tas-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi u d-drittijiet ta' użu għall-ispektrum tar-radju u d-drittijiet tal-użu għan-numri jistgħu jkunu soġġetti għall-kondizzjonijiet imniżżla fl-Anness I. Dawn il-kondizzjonijiet għandhom ikunu nondiskriminatorji, proporzjonati u trasparenti. Fil-każ ta' drittijiet tal-użu għall-ispektrum tar-radju, tali kondizzjonijiet għandhom jiżguraw l-użu effettiv u effiċjenti tiegħu u jkunu konformi mal-Artikoli 45 u 51, u, fil-każ tad-drittijiet ta' użu għal riżorsi ta' numerazzjoni, għandhom ikunu konformi mal-Artikolu 94.

2.  L-obbligi speċifiċi li jistgħu jiġu mposti fuq impriżi li jipprovdu netwerks u servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi taħt l-Artikolu 61(1) u (5) u l-Artikoli 62, 68 u 83 jew fuq dawk deżinjati biex jipprovdu s-servizz universali taħt din id-Direttiva għandhom ikunu separati legalment mid-drittijiet u mill-obbligi tal-awtorizzazzjoni ġenerali. Sabiex tinkiseb it-trasparenza, il-kriterji u l-proċeduri għall-impożizzjoni ta' dawk l-obbligi speċifiċi fuq impriżi individwali għandhom jissemmew fl-awtorizzazzjoni ġenerali.

3.  L-awtorizzazzjoni ġenerali għandu jkun fiha biss il-kondizzjonijiet speċifiċi għal dak is-settur u stabbiliti fit-Taqsimiet A, B u C Anness I u ma għandhiex tidduplika l-kondizzjonijiet li huma applikabbli għall-impriżi bis-saħħa ta' xi liġi nazzjonali oħra.

4.  L-Istati Membri ma għandhomx jidduplikaw il-kondizzjonijiet tal-awtorizzazzjoni ġenerali meta jagħtu d-dritt ta' użu għall-ispektrum tar-radju jew għal riżorsi ta' numerazzjoni.

Artikolu 14

Dikjarazzjonijiet biex jeħfief l-eżerċizzju tad-drittijiet ta' installazzjoni tal-faċilitajiet u tad-drittijiet ta' interkonnessjoni

L-awtoritajiet kompetenti għandhom, fi żmien ġimgħa mit-talba ta' xi impriża, joħorġu dikjarazzjonijiet standardizzati li jkunu jikkonfermaw, fejn applikabbli, li l-impriża tkun ippreżentat notifika taħt l-Artikolu 12(3). Dawk id-dikjarazzjonijiet għandhom jagħtu d-dettalji dwar iċ-ċirkostanzi li taħthom kwalunkwe impriża li tipprovdi netwerks jew servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi taħt l-awtorizzazzjoni ġenerali jkollha d-dritt li tapplika għal drittijiet biex tinstalla faċilitajiet, tinnegozja interkonnessjoni, u tikseb aċċess jew interkonnessjoni, sabiex ikun faċilitat l-eżerċizzju ta' dawk id-drittijiet, pereżempju f'livelli oħra tal-gvern jew b'rabta ma' impriżi oħrajn. Fejn xieraq, tali dikjarazzjonijiet jistgħu jinħarġu wkoll bħala risposta awtomatika wara n-notifika msemmija fl-Artikolu 12(3).

TAQSIMA 2

DRITTIJIET U OBBLIGI TAL-AWTORIZZAZZJONI ĠENERALI

Artikolu 15

Lista minima tad-drittijiet derivanti mill-awtorizzazzjoni ġenerali

1.  L-impriżi taħt awtorizzazzjoni ġenerali skont l-Artikolu 12, għandu jkollhom id-dritt li:

(a)  jipprovdu netwerks u servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi;

(b)  ikollhom l-applikazzjoni tagħhom għad-drittijiet meħtieġa biex jinstallaw il-faċilitajiet ikkunsidrati f'konformità mal-Artikolu 43;

(c)  jużaw, soġġett għall-Artikoli 13, 46 u 55, l-ispektrum tar-radju b'rabta mas-servizzi u n-netwerks tal-komunikazzjonijiet elettroniċi;

(d)  ikollhom l-applikazzjoni tagħhom għad-drittijiet meħtieġa tal-użu tar-riżorsi ta' numerazzjoni kkunsidrati f'konformità mal-Artikolu 94.

2.  Fejn tali impriżi jipprovdu netwerks u servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi lill-pubbliku, l-awtorizzazzjoni ġenerali għandha tagħtihom id-dritt li:

(a)  jinnegozjaw l-interkonnessjoni ma', u fejn applikabbli, jiksbu aċċess għal, jew interkonnessjoni minn, fornituri oħra ta' netwerks ta' komunikazzjonijiet elettroniċi disponibbli għall-pubbliku jew servizzi ta' komunikazzjonijiet elettroniċi disponibbli għall-pubbliku li jkunu koperti b'awtorizzazzjoni ġenerali fl-Unjoni f'konformità ma' din id-Direttiva;

(b)  jingħataw opportunità li jiġu deżinjati biex jipprovdu elementi differenti tas-servizz universali jew ikopru partijiet differenti tat-territorju nazzjonali skont l-Artikolu 86 jew 87.

Artikolu 16

Ħlasijiet amministrattivi

1.  Kull ħlas amministrattiv impost fuq impriżi li jipprovdu netwerk jew servizz ta' komunikazzjonijiet elettroniċi taħt l-awtorizzazzjoni ġenerali jew li lilhom ingħata dritt tal-użu, għandu:

(a)  ikopri, fit-total, biss l-ispejjeż amministrattivi mġarrba bil-ġestjoni, bil-kontroll u bl-infurzar tas-sistema tal-awtorizzazzjoni ġenerali u tad-drittijiet tal-użu u l-obbligi speċifiċi kif imsemmija fl-Artikolu 13(2), li jistgħu jinkludu l-ispejjeż għall-kooperazzjoni internazzjonali, l-armonizzazzjoni u l-istandardizzazzjoni, l-analiżi tas-suq, il-monitoraġġ tal-konformità u kontrolli oħra tas-suq, kif ukoll il-ħidma regolatorja li tinvolvi l-preparazzjoni u l-infurzar ta' leġislazzjoni sekondarja u deċiżjonijiet amministrattivi, bħal deċiżjonijiet dwar l-aċċess u l-interkonnessjoni; u

(b)  jiġi mpost fuq l-impriżi individwali b'mod oġġettiv, trasparenti u proporzjonat li jnaqqas kemm jista' jkun l-ispejjeż amministrattivi addizzjonali u l-ħlasijiet assoċjati.

L-Istati Membri jistgħu jagħżlu li ma japplikawx ħlasijiet amministrattivi lil impriżi li l-fatturat tagħhom ikun ▌ inqas minn ċertu limitu jew li l-attivitajiet tagħhom ma jilħqux ċertu sehem minimu mis-suq jew li għandhom ambitu territorjali limitat ħafna.

2.  Fejn l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jew awtoritajiet kompetenti oħra jimponu ħlasijiet amministrattivi, dawn għandhom jippubblikaw rapport annwali tal-ispejjeż amministrattivi tagħhom u tat-total tal-ħlasijiet miġbura. Fejn teżisti differenza bejn it-total tal-ħlasijiet u l-ispejjeż amministrattivi, għandhom isiru l-aġġustamenti xierqa.

Artikolu 17

Separazzjoni fil-kontabbiltà u rapporti finanzjarji

1.  L-Istati Membri għandhom jeżiġu li impriżi li jipprovdu netwerks pubbliċi ta' komunikazzjonijiet elettroniċi jew servizzi ta' komunikazzjonijiet elettroniċi disponibbli għall-pubbliku li jkollhom drittijiet speċjali jew esklussivi għall-forniment ta' servizzi f'setturi oħra fl-istess Stat Membru jew fi Stat Membru ieħor:

(a)  iżommu kontijiet separati għall-attivitajiet assoċjati mal-forniment tan-netwerks jew tas-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, sal-punt li kien ikun meħtieġ kieku dawk l-attivitajiet kienu mwettqa minn entitajiet legalment indipendenti, biex jiġu identifikati l-elementi kollha tal-ispiża u tad-dħul, bil-bażi tal-kalkolu tagħhom u l-metodi dettaljati tal-attribuzzjoni użati, relatati ma' tali attivitajiet, inkluż tqassim dettaljat tal-assi fissi u tal-ispejjeż strutturali; jew

(b)  ikollhom separazzjoni strutturali għall-attivitajiet assoċjati mal-forniment tan-netwerks jew tas-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi.

L-Istati Membri jistgħu jagħżlu li ma japplikawx ir-rekwiżiti msemmija fl-ewwel subparagrafu għall-impriżi li jkollhom fatturat totali annwali ta' anqas minn EUR 50 miljun f'attivitajiet assoċjati ma' netwerks jew servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi fl-Unjoni.

2.  Fejn impriżi li jipprovdu netwerks pubbliċi ta' komunikazzjonijiet elettroniċi jew servizzi ta' komunikazzjonijiet elettroniċi disponibbli għall-pubbliku ma jkunux soġġetti għar-rekwiżiti tal-liġi tal-kumpaniji u ma jkunux jissodisfaw l-kriterji tal-impriżi żgħar u medji tar-regoli dwar il-kontabbiltà fil-liġi tal-Unjoni, ir-rapporti finanzjarji tagħhom għandhom jitħejjew, jintbagħtu għal awditi indipendenti u jiġu ppubblikati. Il-verifika għandha ssir skont ir-regoli rilevanti tal-Unjoni u nazzjonali.

L-ewwel subparagrafu ta' dan il-paragrafu għandu japplika wkoll għall-kontijiet separati meħtieġa skont il-punt (a) tal-paragrafu 1.

TAQSIMA 3

EMENDA U IRTIRAR

Artikolu 18

Emenda tad-drittijiet u l-obbligi

1.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li d-drittijiet, il-kondizzjonijiet u l-proċeduri li jikkonċernaw l-awtorizzazzjonijiet ġenerali u d-drittijet tal-użu għall-ispektrum tar-radju jew għal riżorsi ta’ numerazzjoni jew id-drittijiet li jiġu installati l-faċilitajiet ikunu jistgħu jiġu emendati biss meta jkun ġustifikat oġġettivament u b'mod proporzjonat, filwaqt li jitqiesu kif xieraq, meta jkun adattat, il-kondizzjonijiet speċifiċi li japplikaw għad-drittijiet trasferibbli tal-użu għall-ispektrum tar-radju jew għal riżorsi ta' numerazzjoni.

2.  Ħlief fejn l-emendi proposti jkunu minuri, u jkun intlaħaq qbil dwarhom mad-detentur tad-drittijiet jew tal-awtorizzazzjoni ġenerali, u mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 35 għandha ssir ▌notifika kif xieraq bl-intenzjoni li jsiru dawn l-emendi. Il-partijiet konċernati, inklużi l-utenti u l-konsumaturi, għandu jingħatalhom biżżejjed żmien biex jesprimu l-fehmiet tagħhom dwar l-emendi proposti. Dak il-perijodu ma għandux ikun inqas minn erba' ġimgħat ħlief f'ċirkostanzi eċċezzjonali.

L-emendi għandhom jiġu ppubblikati, flimkien mar-raġunijiet għalihom.

Artikolu 19

Limitazzjoni jew irtirar tad-drittijiet

1.  Mingħajr preġudizzju għall-Artikolu 30 (5) u (6), l-Istati Membri ma għandhomx jillimitaw jew jirtiraw id-drittijiet ta' intallazzjoni tal-faċilitajiet jew id-drittijiet tal-użu għall-ispektrum tar-radju jew għal riżorsi ta' numerazzjoni qabel l-iskadenza tal-perijodu li għalih ikunu ngħataw, ħlief fejn dan ikun ġustifikat skont il-paragrafu 2 ta' dan l-Artikolu u, fejn applikabbli, b'konformità mal-Anness I, u ma' dispożizzjonijiet nazzjonali rilevanti dwar il-kumpens għall-irtirar ta' drittijiet.

2.  B'konformità mal-ħtieġa li jkun żgurat l-użu effettiv u effiċjenti tal-ispektrum tar-radju, jew it-twettiq ta' miżuri ta' implimentazzjoni teknika adottati taħt l-Artikolu 4 tad-Deċiżjoni Nru 676/2002/KE, l-Istati Membri jistgħu jippermettu l-limitazzjoni jew l-irtirar tad-drittijiet ta' użu għall-ispektrum tar-radju, inklużi d-drittijiet imsemmija fl-Artikolu 49 ta' din id-Direttiva, abbażi ta' proċeduri stabbiliti minn qabel u definiti b'mod ċar, b'konformità mal-prinċipji tal-proporzjonalità u tan-nondiskriminazzjoni. F'tali każijiet, id-detenturi tad-drittijiet jistgħu, fejn xieraq u f'konformità mal-liġi tal-Unjoni u ma' dispożizzjonijiet nazzjonali rilevanti, jiġu kkumpensati b'mod adatt.

3.  Modifika fl-użu tal-ispektrum tar-radju minħabba l-applikazzjoni tal-Artikolu 45(4) jew (5) ma għandhiex, waħedha, tiġġustifika l-irtirar ta' dritt ta' użu għall-ispektrum tar-radju.

4.  Kwalunkwe intenzjoni li jiġu limitati jew irtirati drittijiet taħt l-awtorizzazzjoni ġenerali jew drittijiet individwali tal-użu għall-ispektrum tar-radju jew għal riżorsi ta' numerazzjoni mingħajr il-kunsens tad-detentur tad-drittijiet għandha tkun soġġetta għal konsultazzjoni ▌ mal-partijiet interessati f'konformità mal-Artikolu 23.

KAPITOLU III

Għoti ta' informazzjoni, stħarriġ u mekkaniżmu ta' konsultazzjoni

Artikolu 20

Rekwiżit ta' informazzjoni lill-impriżi

1.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li impriżi li jipprovdu netwerks u servizzi ta' komunikazzjonijiet elettroniċi, faċilitajiet assoċjati, jew servizzi assoċjati, jipprovdu l-informazzjoni kollha, inkluż l-informazzjoni finanzjarja, meħtieġa mill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali, minn awtoritajiet kompetenti oħra u mill-BEREC biex jiżguraw il-konformità mad-dispożizzjonijiet ta', jew mad-deċiżjonijiet jew opinjonijiet adottati f'konformità ma', din id-Direttiva u r-Regolament (UE) 2018/... tal-Parlament Ewropew u tal-Kunsill(47)(48). B'mod partikolari, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u, fejn meħtieġ għat-twettiq tal-kompiti tagħhom, awtoritajiet kompetenti oħra għandu jkollhom is-setgħa li jitolbu lil dawk l-impriżi jippreżentaw informazzjoni dwar l-iżviluppi futuri fin-netwerks jew fis-servizzi li jista' jkollhom impatt fuq is-servizzi bl-ingrossa u li jistgħu jkunu disponibbli għall-kompetituri, kif ukoll informazzjoni dwar netwerks ta' komunikazzjonijiet elettroniċi u faċilitajiet assoċjati, li tkun disaggregata fil-livell lokali u dettaljata b'mod suffiċjenti biex tippermetti l-istħarriġ ġeografiku u d-deżinjazzjoni ta' żoni f'konformità mal-Artikolu 22. ▌

Fejn l-informazzjoni miġbura f'konformità mal-ewwel subparagrafu mhijiex suffiċjenti biex l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali, awtoritajiet kompetenti oħra u l-BEREC iwettqu l-kompiti regolatorji tagħhom skont il-liġi tal-Unjoni, tali informazzjoni tista' tintalab minn impriżi rilevanti oħra li huma attivi fil-komunikazzjonijiet elettroniċi jew setturi relatati mill-qrib.

L-impriżi deżinjati bħala li jkollhom saħħa sinifikanti fis-suq fejn jidħlu s-swieq bl-ingrossa jistgħu jintalbu jippreżentaw data tal-kontabbiltà dwar is-swieq bl-imnut assoċjati mas-swieq bl-ingrossa.

L-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u awtoritajiet kompetenti oħra jistgħu jitolbu l-informazzjoni minn punt waħdieni tal-informazzjoni stabbilit skont id-Direttiva 2014/61/UE.

Kwalunkwe talba għall-informazzjoni għandha tkun proporzjonata mat-twettiq tal-kompitu u magħha għandhom jingħataw ir-raġunijiet għaliha.

L-impriżi għandhom jipprovdu l-informazzjoni mitluba fil-pront u f'konformità mal-limiti taż-żmien u l-livell ta' dettall mitlub.

2.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u awtoritajiet kompetenti oħra jipprovdu lill-Kummissjoni, wara talba raġunata, bl-informazzjoni meħtieġa għaliha biex twettaq il-kompiti tagħha taħt it-TFUE. L-informazzjoni mitluba mill-Kummissjoni għandha tkun proporzjonata mat-twettiq ta' dawk il-kompiti. Meta l-informazzjoni provduta tkun tirreferi għall-informazzjoni provduta qabel mill-impriżi meta kienet talbithom l-awtorità, dawk l-impriżi għandhom ikunu informati b'dan. Sal-punt meħtieġ, u sakemm l-awtorità li provdiet l-informazzjoni tkun għamlet talba espliċita u raġunata għall-kuntrarju, il-Kummissjoni għandha tagħmel l-informazzjoni provduta disponibbli lil awtorità oħra bħalha fi Stat Membru ieħor.

Soġġett għar-rekwiżiti tal-paragrafu 3, l-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-informazzjoni mibgħuta lil awtorità waħda, tista' ssir disponibbli għal awtorità oħra bħalha fl-istess Stat Membru jew fi Stat Membru differenti, u għall-BEREC, wara talba sostanzjata, meta meħtieġ biex xi awtorità, jew il-BEREC ikunu jistgħu jwettqu dmirijiethom skont il-liġi tal-Unjoni.

3.  Fejn l-informazzjoni miġbura skont il-paragrafu 1, inkluża informazzjoni miġbura fil-kuntest ta' stħarriġ ġeografiku, titqies kunfidenzjali mill-awtorità regolatorja nazzjonali jew mill-awtorità kompetenti l-oħra skont ir-regoli tal-Unjoni jew nazzjonali dwar il-kunfidenzjalità kummerċjali ▌, il-Kummissjoni, il-BEREC u kwalunkwe awtorità kompetenti oħra kkonċernata għandhom jiżguraw tali kunfidenzjalità. Tali kunfidenzjalità m'għandhiex timpedixxi l-kondiviżjoni f'waqtha ta' informazzjoni bejn l-awtorità kompetenti, il-Kummissjoni, il-BEREC u kwalunkwe awtorità kompetenti oħra kkonċernata għall-finijiet ta' rieżami, monitoraġġ u superviżjoni tal-applikazzjoni ta' din id-Direttiva.

4.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li, waqt li jaġixxu skont ir-regoli nazzjonali dwar l-aċċess pubbliku għall-informazzjoni u mingħajr preġudizzju għar-regoli tal-Unjoni u nazzjonali dwar il-kunfidenzjalità -kummerċjali u l-protezzjoni tad-data personali, l-awtoritajiet nazzjonali regolatorji u awtoritajiet kompetenti oħra jippubblikaw l-informazzjoni li tikkontribwixxi għal suq miftuħ u kompetittiv.

5.  L-awtoritajiet nazzjonali regolatorji u awtoritajiet kompetenti oħra għandhom jippubblikaw it-termini għall-aċċess pubbliku għall-informazzjoni kif imsemmi fil-paragrafu 4, inklużi l-proċeduri għall-kisba ta' dak l-aċċess.

Artikolu 21

Informazzjoni meħtieġa fir-rigward tal-awtorizzazzjoni ġenerali, id-drittijiet tal-użu u l-obbligi speċifiċi

1.  Mingħajr preġudizzju għal kwalunkwe informazzjoni mitluba skont l-Artikolu 20 u għall-obbligi tal-informazzjoni u tar-rappurtar skont il-liġi nazzjonali barra mill-awtorizzazzjoni ġenerali, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u awtoritajiet kompetenti oħra jistgħu biss ▌jeżiġu lill-impriżi biex jipprovdu informazzjoni fir-rigward tal-awtorizzazzjoni ġenerali, id-drittijiet tal-użu jew l-obbligi speċifiċi msemmija fl-Artikolu 13(2), li tkun proporzjonata u ġustifikata oġġettivament b'mod partikolari għall-finijiet ta':

(a)  verifika, fuq bażi sistematika jew skont il-każ, tal-konformità mal-kondizzjoni 1 tal-Parti A, mal-kondizzjonijiet 2 u 6 tal-Parti D, u mal-kondizzjonijiet 2 u 7 tal-Parti E, tal-Anness I u tal-konformità mal-obbligi msemmija fl-Artikolu 13(2);

(b)  verifika, abbażi ta' skont il-każ, tal-konformità mal-kondizzjonijiet kif stipulat fl-Anness I meta jasal ilment jew meta l-awtorità kompetenti jkollha raġunijiet oħra biex temmen li kondizzjoni ma tkunx qed titħares jew fil-każ ta' xi investigazzjoni mill-awtorità kompetenti bl-inizjattiva tagħha stess;

(c)  twettiq tal-proċeduri għal, u l-valutazzjoni ta', talbiet għall-għoti tad-drittijiet tal-użu;

(d)  il-pubblikazzjoni ta' rapporti komparattivi tal-kwalità u tal-prezz tas-servizzi għall-benefiċċju tal-konsumaturi;

(e)  tqabbil ta' statistika, rapporti jew studji definiti b'mod ċar;

(f)  twettiq ta' analiżi tas-suq għall-finijiet ta' din id-Direttiva inkluż data dwar is-swieq downstream jew is-swieq tal-imnut assoċjata mas-swieq jew relatata magħhom li huma s-suġġett tal-analiżi tas-suq;

(g)  salvagwardja tal-użu effiċjenti u l-iżgurar tal-ġestjoni effettiva tal-ispektrum tar-radju u tar-riżorsi tan-numerazzjoni;

(h)  l-evalwazzjoni tal-iżviluppi futuri fin-netwerks jew fis-servizzi li jista' jkollhom impatt fuq is-servizzi bl-ingrossa li jkunu disponibbli għall-kompetituri, dwar il-kopertura territorjali, dwar il-konnettività disponibbli għall-utenti finali jew dwar l-identifikazzjoni▌ taż-żoni skont l-Artikolu 22;

(i)  it-twettiq ta' stħarriġ ġeografiku;

(j)  rispons għal talbiet motivati għal informazzjoni mill-BEREC.

L-informazzjoni msemmija fil-punti (a) u (b) u (d) sa (j) tal-ewwel subparagrafu ma għandhiex tintalab qabel jingħata, jew bħala kondizzjoni għal, l-aċċess għas-suq.

Il-BEREC jista' jiviluppa mudelli għal talbiet għal informazzjoni, fejn meħtieġ, biex tiġi ffaċilitata l-preżentazzjoni u l-analiżi konsolidata tal-informazzjoni miksuba.

2.  Fejn jidħlu d-drittijiet tal-użu għall-ispektrum tar-radju, l-informazzjoni msemmija fil-paragrafu 1 għandha tirreferi b'mod partikolari għall-użu effettiv u effiċjenti tal-ispektrum tar-radju kif ukoll għall-konformità ma' kull obbligu tal-kopertura u tal-kwalità tas-servizz marbut mad-drittijiet tal-użu tal-ispektrum tar-radju u l-verifika tagħhom.

3.  Fejn l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jew awtoritajiet kompetenti oħra jeżiġu li impriżi jipprovdu informazzjoni kif imsemmi fil-paragrafu 1, dawn għandhom jinfurmawhom bl-għan speċifiku għalfejn se tintuża din l-informazzjoni.

4.  L-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jew awtoritajiet kompetenti oħra ma għandhomx jidduplikaw it-talbiet għal informazzjoni li diġà għamel il-BEREC taħt l-Artikolu 40 tar-Regolament (UE) 2018/…(49) fejn il-BEREC ikun għamel l-informazzjoni riċevuta disponibbli għal dawk l-awtoritajiet.

Artikolu 22

Stħarriġ ġeografiku dwar l-introduzzjonijiet tan-netwerks

1.  L-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u/jew awtoritajiet kompetenti oħra għandhom jagħmlu stħarriġ ġeografiku dwar il-firxa tan-netwerks tal-komunikazzjonijiet elettroniċi li kapaċi jwasslu l-broadband ("in-netwerks tal-broadband") sa .. [ħames snin wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta' din id-Direttiva] ▌u għandhom jaġġornawh mill-anqas kull tliet snin sussegwentement.

Dan l-istħarriġ ġeografiku għandu jinkludi stħarriġ dwar il-firxa ġeografika ta' tali netwerks tal-broadband fit-territorju tagħhom, kif meħtieġ għall-kompiti ta' awtoritajiet regolatorji nazzjonali u/jew awtoritajiet kompetenti oħra taħt din id-Direttiva u għall-istħarriġ meħtieġ għall-applikazzjoni tar-regoli dwar l-għajnuna mill-Istat ▌.

L-istħarriġ ġeografiku jista' jinkludi wkoll tbassir għal perijodu ddeterminat mill-awtorità rilevanti tal-firxa tan-netwerks tal-broadband, inkluż netwerks ta' kapaċità għolja ħafna fit-territorju tagħhom.

Tali tbassir għandu jinkludi l-informazzjoni rilevanti kollha, inkluża informazzjoni dwar l-introduzzjonijiet ippjanati minn kwalunkwe impriża jew awtorità pubblika, ta' netwerks ta' kapaċità għolja ħafna u aġġornamenti jew estensjonijiet sinifikanti ta' ▌ netwerks ta' mill-inqas veloċitajiet ta' download ta' 100 Mbps. Għal dan il-għan, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u/jew awtoritajiet kompetenti oħra għandhom jeżiġu li impriżi u awtoritajiet pubbliċi jipprovdu tali informazzjoni sa fejn din tkun disponibbli u tista' tingħata bi sforz raġonevoli.

L-awtorità regolatorja nazzjonali għandha tiddeċiedi, fir-rigward ta' kompiti speċifikament attribwiti lilha taħt din id-Direttiva, il-grad safejn ikun xieraq li wieħed joqgħod fuq l-informazzjoni kollha miġbura jew parti minnha fil-kuntest ta' tali tbassir.

Fejn ma jsirx stħarriġ ġeografiku mill-awtorità regolatorja nazzjonali, dan għandu jsir b'kooperazzjoni ma' dik l-awtorità sa fejn dan ikun rilevanti għall-kompiti tagħha.

L-informazzjoni miġbura fl-istħarriġ ġeografiku għandha tkun f'livell adegwat ta' dettall lokali u għandha tinkludi biżżejjed informazzjoni fuq il-kwalità tas-servizz u l-parametri tiegħu u għandha tiġi ttrattata f'konformità mal-Artikolu 20(3).

2.  L-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u/jew awtoritajiet kompetenti oħra jistgħu jiddeżinjaw ▌ żona b'konfini territorjali ċari fejn, abbażi tal-informazzjoni miġbura u kwalunkwe tbassir imħejji skont il-paragrafu 1, ikun ġie determinat li, tul il-perijodu tat-tbassir rilevanti, ▌ l-ebda impriża jew awtorità pubblika ma tkun introduċiet jew ippjanat li tintroduċi netwerk b'kapaċità kbira ħafna jew b'mod sinifikanti li taġġorna jew testendi n-netwerk tagħha għal prestazzjoni ta' mill-anqas 100 Mbps bħala veloċitajiet tad-download ▌. L-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u/jew awtoritajiet kompetenti oħra għandhom jippubblikaw iż-żoni ▌ deżinjati.

3.  Fi ħdan żona ▌ deżinjata, l-awtoritajiet rilevanti jistgħu jistiednu lill-impriżi u lill-awtoritajiet pubbliċi biex jiddikjaraw l-intenzjoni tagħhom li jintroduċu netwerks ta' kapaċità kbira ħafna tul id-durata tal-perijodu ta' tbassir rilevanti. Fejn din l-istedina tirriżulta f'dikjarazzjoni minn impriża jew awtorità pubblika dwar l-intenzjoni tagħha li tagħmel dan, l-awtorità rilevanti tista' teżiġi li impriżi u awtoritajiet pubbliċi oħra jiddikjaraw kull intenzjoni li jintroduċu netwerks ta' kapaċità kbira ħafna, jew jaġġornaw jew jestendu b'mod sinifikanti n-netwerks tagħha għal prestazzjoni ta' veloċitajiet ta' download ta' mill-inqas 100 Mbps f'din iż-żona. L-awtorità rilevanti għandha tispeċifika l-informazzjoni li għandha tiġi inkluża f'dawn is-sottomissjonijiet, biex mill-anqas tiżgura livell simili ta' dettall bħal dak li tqies fi kwalunkwe tbassir skont il-paragrafu 1. Hija għandha tinforma wkoll lil kull impriża jew awtorità pubblika li tesprimi l-interess tagħha jekk iż-żona ▌ deżinjata hijiex koperta jew aktarx tkun koperta b'netwerk ta' aċċess tal-ġenerazzjoni li jmiss, li toffri veloċitajiet tad-download inqas minn 100 Mbps abbażi tal-informazzjoni miġbura skont il-paragrafu 1.

4.  Il-miżuri meħuda taħt il-paragrafu 3 għandhom jittieħdu f'konformità ma' proċedura effiċjenti, oġġettiva, trasparenti u nondiskriminatorja, fejn l-ebda impriża ma tkun ▌eskluża a priori. ▌

5.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u awtoritajiet kompetenti oħra, kif ukoll l-awtoritajiet lokali, reġjonali u nazzjonali responsabbli biex jallokaw fondi pubbliċi għall-introduzzjoni tan-netwerks tal-komunikazzjonijiet elettroniċi, biex ifasslu pjanijiet nazzjonali tal-broadband, biex jiddefinixxu obbligi ta' kopertura marbuta mad-drittijiet tal-użu tal-ispektrum tar-radju u biex jivverifikaw id-disponibbiltà tas-servizzi li jaqgħu taħt l-obbligu tas-servizzi universali fit-territorju tagħhom, iqisu r-riżultati tal-istħarriġ ġeografiku u ta' kwalunkwe żona ▌deżinjata skont il-paragrafi 1, 2, u 3.

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet li jwettqu l-istħarriġ ġeografiku jagħtu dawk ir-riżultati bil-kondizzjoni li l-awtorità riċeventi tiżgura l-istess livell ta' kunfidenzjalità u protezzjoni ta' sigrieti kummerċjali bħall-awtorità trasferenti u jinfurmaw lill-partijiet li pprovdew l-informazzjoni. Dawk ir-riżultati għandhom ikunu disponibbli għall-BEREC u għall-Kummissjoni meta jitolbuhom, u bl-istess kondizzjonijiet.

6.  Jekk l-informazzjoni rilevanti ma tkunx disponibbli fis-suq, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jagħmlu d-data li tirrizulta mill-istħarriġiet ġeografiċi li ma tkunx soġġetta għal kunfidenzjalità kummerċjali aċċessibbli direttament f'konformità mad-Direttiva 2003/98/KE biex jiġi permess l-użu mill-ġdid tagħha. Huma għandhom ukoll, fejn tali għodod mhumiex disponibbli fis-suq, jagħmlu disponibbli l-għodod tal-informazzjoni biex l-utenti finali ▌ jkunu jistgħu jiddeterminaw id-disponibbiltà tal-konnettività f'żoni differenti, b'livell ta' dettall meħtieġ biex jappoġġa l-għażla tagħhom tal-operatur jew tal-fornitur tas-servizz.

7.  Sa … [18-il xahar wara d-data tad-dħul fis-seħħ ta' din id-Direttiva] biex jagħti kontribut għall-applikazzjoni konsistenti tal-istħarriġiet ġeografiċi u t-tbassiriet, wara li jikkonsulta lill-partijiet konċernati u b'kooperazzjoni mill-qrib mal-Kummissjoni u awtoritajiet nazzjonali rilevanti, il-BEREC għandu joħroġ linji gwida biex jassisti lill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u/jew awtoritajiet kompetenti oħra dwar l-implimentazzjoni konsistenti tal-obbligi tagħhom skont dan l-Artikolu.

Artikolu 23

Mekkaniżmu ta' konsultazzjoni u trasparenza

1.  Għajr f'każijiet li jaqgħu taħt l-Artikoli 26 jew 27 jew l-Artikolu 32(10), l-Istati Membri għandhom jiżguraw li, fejn l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jew awtoritajiet kompetenti oħra jkollhom l-intenzjoni li jieħdu miżuri skont din id-Direttiva , jew meta jkollhom l-intenzjoni jipprevedu restrizzjonijiet skont l-Artikolu 45(4) u (5), li jkollhom impatt sinifikanti fuq is-suq rilevanti, dawn jagħtu l-opportunità lill-partijiet konċernati biex jikkummentaw fuq l-abbozz tal-miżura fi żmien raġonevoli , filwaqt li jkunu qiesu l-kumplessità tal-kwistjoni u, ħlief f'ċirkostanzi eċċezzjonali, fi kwalunkwe każ għal mhux inqas minn 30 jum.

2.   Għall-finijiet tal-Artikolu 35, l-awtoritajiet kompetenti għandhom jinfurmaw lill-RSPG fil-mument tal-pubblikazzjoni bi kwalunkwe abbozz ta' miżura li taqa' fl-ambitu tal-proċedura ta' għażla komparattiva jew kompetittiva skont l-Artikolu 55 (2) u tkun relatata mal-użu tal-ispektrum tar-radju li għalih ġew stabbiliti kondizzjonijiet armonizzati permezz ta' miżuri ta' implimentazzjoni teknika skont id-Deċiżjoni Nru 676/2002/KE sabiex jippermetti l-użu tiegħu għal netwerks u servizzi broadband bla fili tal-komunikazzjonijiet elettroniċi ('netwerks u servizzi ta' broadband bla fili').

3.  L-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u awtoritajiet kompetenti oħra għandhom jippubblikaw il-proċeduri tal-konsultazzjoni nazzjonali tagħhom.

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li jistabbilixxu punt uniku ta' informazzjoni li permezz tiegħu jkunu jistgħu jiġu aċċessati l-konsultazzjonijiet attwali kollha.

4.  Ir-riżultati tal-proċedura ta' konsultazzjoni għandhom isiru disponibbli għall-pubbliku, ħlief fil-każ ta' informazzjoni kunfidenzjali skont regoli tal-Unjoni u regoli nazzjonali dwar il-kunfidenzjalità -kummerċjali.

Artikolu 24

Konsultazzjoni mal-partijiet konċernati

1.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw, skont kif xieraq, li l-awtoritajiet kompetenti f'koordinazzjoni, fejn rilevanti, mal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jqisu l-fehmiet ta' utenti finali, partikolarment tal-konsumaturi, u ta' utenti finali b'diżabbiltà, tal-manifatturi u tal-impriżi li jipprovdu netwerks jew servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi dwar kwistjonijiet li għandhom x'jaqsmu mad-drittijiet kollha tal-utenti finali u tal-konsumaturi, inkluż aċċess u għażla ekwivalenti għall-utenti finali b'diżabbiltà, li jikkonċernaw is-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi disponibbli pubblikament, b'mod partikolari meta jkun hemm impatt sinifikanti fuq is-suq.

L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtoritajiet kompetenti, b'koordinazzjoni, fejn rilevanti, mal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali jistabbilixxu mekkaniżmu ta' konsultazzjoni, aċċessibbli għall-utenti finali b'diżabbiltà, li jiżgura li fid-deċiżjonijiet tagħhom dwar kwistjonijiet relatati mad-drittijet tal-utent finali u tal-konsumaturi li jikkonċernaw is-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi disponibbli pubblikament, jitqiesu kif xieraq l-interessi tal-konsumaturi fil-komunikazzjonijiet elettroniċi.

2.  Il-partijiet konċernati jistgħu jiżviluppaw mekkaniżi, bil-gwida tal-awtoritajiet kompetenti b'koordinazzjoni, fejn rilevanti, mal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali, li jinvolvu lill-konsumaturi, lill-gruppi tal-utenti jew lill-fornituri tas-servizzi, biex titjieb il-kwalità ġenerali tal-forniment tas-servizzi billi fost l-oħrajn, jiġu żviluppati u sorveljati kodiċi tal-kondotta u standards tal-operazzjoni.

3.  Mingħajr preġudizzju għar-regoli nazzjonali skont il-liġi tal-Unjoni li tippromwovi l-għanijiet tal-politika kulturali u dwar il-media, bħad-diversità kulturali u lingwistika u l-pluraliżmu fil-media, l-awtoritajiet kompetenti b'koordinazzjoni, fejn rilevanti, mal-awtoritajiet regolatorji nazzjonali ▌ jistgħu jippromwovu l-kooperazzjoni bejn impriżi li jipprovdu netwerks jew servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi u s-setturi interessati fil-promozzjoni tal-kontenut legali fin-netwerks u fis-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi. Dik il-koperazzjoni tista' tinkludi wkoll il-koordinazzjoni tal-informazzjoni ta' interess pubbliku li trid tkun ssir disponibbli skont l-Artikolu 103(4).

Artikolu 25

Riżoluzzjoni ta' tilwim barra mill-qorti

1.  L-Istati Membri għandhom jiżguraw li l-awtorità regolatorja nazzjonali jew awtorità kompetenti oħra responsabbli għal, jew mill-inqas korp indipendenti wieħed b'kompetenza esperta ppruvata fi, l-applikazzjoni tal-Artikoli 102 sa 107 u l-Artikolu 115 ta' din id-Direttiva hija elenkata bħala entità alternattiva tar-riżoluzzjoni tat-tilwim f'konformità mal-Artikolu 20(2) tad-Direttiva 2013/11/EU bil-ħsieb li tirrisolvi tilwim bejn fornituri u konsumaturi li jirriżulta taħt din id-Direttiva u li jkun relatat mal-adempiment ta' kuntratti. L-Istati Membri jistgħu jestendu l-aċċess għal proċeduri alternattivi ta' riżoluzzjoni tat-tilwim pprovduti minn dik l-awtorità jew dak il-korp lil ▌ utenti finali għajr konsumaturi, b'mod partikolari impriżi mikro u impriżi żgħar.

2.  Mingħajr preġudizzju għad-Direttiva 2013/11/UE, fejn tali tilwim ikun jinvolvi partijiet fi Stati Membri differenti, l-Istati Membri għandhom jikkoordinaw l-isforzi tagħhom bil-ħsieb li t-tilwim jiġi riżolt.

Artikolu 26

Riżoluzzjoni ta' tilwim bejn impriżi

1.  Fil-każ ta' tilwim li jinqala' b'rabta mal-obbligi eżistenti skont din id-Direttiva bejn il-fornituri tan-netwerks jew is-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi fi Stat Membru, jew bejn dawn l-impriżi u impriżi oħra fl-Istat Membru li jibbenefika mill-obbligi tal-aċċess jew tal-interkonnessjoni jew bejn il-fornituri tan-netwerks jew is-servizzi tal-komunikazzjonijiet elettroniċi fi Stat Membru u l-fornituri tal-faċilitajiet assoċjati , l-awtorità regolatorja nazzjonali kkonċernata, meta titlobha xi waħda mill-partijiet u mingħajr preġudizzju għall-paragrafu 2, għandha toħroġ deċiżjoni vinkolanti biex issolvi t-tilwim fl-iqsar żmien possibbli abbażi ta' proċeduri ċari u effiċjenti, u f'kull każ fi żmien erba' xhur għajr f'ċirkostanzi eċċezzjonali. L-Istat Membru konċernat għandu jitlob li l-partijiet kollha jikkooperaw bis-sħiħ mal-awtorità regolatorja nazzjonali.

2.  L-Istati Membri jistgħu jagħmlu dispożizzjoni għall-awtoritajiet regolatorji nazzjonali biex jirrifjutaw li jsolvu t-tilwim fejn mekkaniżmi oħra, inkluża l-medjazzjoni, ikunu jeżistu u jkunu jikkontribwixxu aħjar għar-riżoluzzjoni tat-tilwim fi żmien qasir u skont l-objettivi msemmija fl-Artikolu 3. L-awtorità regolatorja nazzjonali għandha tinforma lill-partijiet dwar dan mingħajr dewmien. Jekk, wara erba' xhur, it-tilwim ma jissolviex, u jekk it-tilwim ma jkunx tressaq quddiem il-qorti mill-parti li tkun qed tfittex rimedju, l-awtorità regolatorja nazzjonali, meta tintalab minn xi waħda mill-partijiet, għandha toħroġ deċiżjoni vinkolanti biex issolvi t-tilwim fl-inqas żmien possibbli u f'kull każ fi żmien erba' xhur.

3.  Għar-riżoluzzjoni tat-tilwim, l-awtorità regolatorja nazzjonali għandha tieħu deċiżjonijiet immirati biex tikseb l-objettivi stabbiliti fl-Artikolu 3objettivi stabbiliti fl-Artikolu 3. Kull obbligu impost fuq impriża mill-awtorità regolatorja nazzjonali għar-riżoluzzjoni tat-tilwim għandu jkun konformi ma' din id-Direttiva .

4.  Id-deċiżjoni tal-awtorità regolatorja nazzjonali għandha ssir aċċessibbli għall-pubbliku, b'kont meħud tar-rekwiżiti tal-kunfidenzjalità -kummerċjali. L-awtorità regolatorja nazzjonali għandha tipprovdi lill-partijiet konċernati dikjarazzjoni sħiħa tar-raġunijiet li fuqhom tkun issejset id-deċiżjoni.

5.  Il-proċedura msemmija fil-paragrafi 1, 3 u 4 ma għandhiex twaqqaf lil xi waħda mill-partijiet milli tressaq l-azzjoni quddiem il-qrati.

Artikolu 27

Riżoluzzjoni ta' tilwim transfruntier

1.  Fil-każ ta' tilwim li jinqala' taħt din id-Direttiva bejn l-impriżi fi Stati Membri differenti, għandhom japplikaw il-paragrafi 2, 3 u 4 ta' dan l-Artikolu. Dawk id-dispożizzjonijiet ma japplikawx għal tilwim relatat mal-koordinazzjoni tal-ispektrum tar-radju koperta bl-Artikolu 28.

2.  Kull parti tista' tirreferi t-tilwim lill-awtorità jew lill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali konċernati. Fejn it-tilwim jaffettwa l-kummerċ bejn l-Istati Membri, l-awtorità jew l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali kompetenti għandhom jinnotifikaw it-tilwim lill-BEREC sabiex tinstab soluzzjoni konsistenti għat-tilwim ▌, skont l-objettivi stabbiliti fl-Artikolu 3.

3.  Fejn tkun saret tali notifika, il-BEREC għandu joħroġ opinjoni biex jistieden lill-awtorità jew l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali kkonċernati biex jieħdu azzjoni speċifika ħalli jissolva t-tilwim jew biex ma jieħdu l-ebda azzjoni, fl-iqsar żmien possibbli, u f'kull każ fi żmien erba' xhur għajr f'ċirkostanzi eċċezzjonali.

4.  L-awtorità jew l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali kkonċernati għandhom jistennew l-opinjoni tal-BEREC qabel ma jieħdu azzjoni biex jirriżolvu t-tilwim. F'ċirkostanzi eċċezzjonali, meta jkun hemm ħtieġa urġenti ta' azzjoni, ħalli jitħarsu l-kompetizzjoni u l-interessi tal-utenti finali, kull waħda mill-awtoritajiet regolatorji nazzjonali kompetenti tista' tieħu l-inizjattiva hi stess jew titlob lill-partijiet biex jiġu adottati miżuri provviżorji.

5.  Kull obbligu impost fuq l-impriża mill-awtorità regolatorja nazzjonali bħala parti mir-riżoluzzjoni t-tilwim għandu jkun konformi ma' din id-Direttiva, u jqis bis-sħiħ l-opinjoni adottata mill-BEREC, jiġi adottat fi żmien xahar minn tali opinjoni.

6.  Il-proċedura msemmija fil-paragrafu 2 ma għandhiex twaqqaf lil xi waħda mill-partijiet milli tieħu azzjoni fil-qorti.

Artikolu 28

Koordinazzjoni tal-Ispektrum tar-Radju bejn l-Istati Membri

1.  L-Istati Membri u l-awtoritajiet kompetenti tagħhom għandhom jiżguraw li l-użu tal-ispektrum tar-radju jkun organizzat fit-territorju tagħhom b'tali mod li l-ebda Stat Membru ieħor ma jkun imfixkel milli jippermetti fit-territorju tiegħu l-użu tal-ispektrum armonizzat tar-radju, skont il-liġi tal-Unjoni, speċjalment minħabba interferenza dannuża transfruntiera bejn l-Istati Membri.

L-Istati Membri għandhom jieħdu kull miżura meħtieġa għal dan il-għan mingħajr preġudizzju għall-obbligi tagħhom bil-liġi internazzjonali u l-ftehimiet internazzjonali rilevanti bħar-Regolamenti tar-Radju tal-ITU u l-Ftehimiet Reġjonali tal-ITU dwar ir-Radju.

2.  L-Istati Membri għandhom jikkooperaw bejniethom u, fejn ikun xieraq, permezz tal-RSPG, fil-koordinazzjoni transfruntiera tal-użu tal-ispektrum tar-radju, biex:

(a)  jiżguraw il-konformità mal-paragrafu 1;

(b)  jirriżolvu kull problema jew tilwima b'rabta mal-koordinazzjoni transfruntiera jew mal-interferenza transfruntiera dannuża bejn Stati Membri, kif ukoll ma' pajjiżi terzi, li timpedixxi lill-Istati Membri milli jużaw l-ispektrum armonizzat tar-radju fit-territorju tagħhom.

3.  Biex jiżgura l-konformità mal-paragrafu 1, kwalunkwe Stat Membru affettwat ▌ jista' jitlob lill-RSPG biex juża s-servizzi tiegħu, biex isolvi kwalunkwe problema jew tilwima marbuta mal-koordinazzjoni transfruntiera jew l-interferenza transfruntiera dannuża. Fejn ikun xieraq, l-RSPG jista' joħroġ opinjoni li tipproponi riżoluzzjoni koordinata fir-rigward ta' tali problema jew tilwima

4.  Fejn l-azzjonijiet imsemmija fil-paragrafu 2 jew 3 ma jkunux irriżolvew il-problema jew it-tilwima, u fuq it-talba ta' kwalunkwe Stat Membru affettwat ▌, il-Kummissjoni tista', filwaqt li tieħu kont bis-sħiħ ta' kwalunkwe opinjoni tal-RSPG li tirrakkomanda soluzzjoni koordinata skont il-paragrafu 3 ta' dan l-Artikolu, tadotta deċiżjonijiet indirizzati lill-Istati Membri kkonċernati mill-kwistjoni mhux riżolta ta' interferenza dannuża permezz ta' atti ta' implimentazzjoni biex issolvi interferenzi transfruntiera dannużi bejn żewġ Stati Membri jew aktar li jżommuhom milli jużaw l-ispektrum armonizzat tar-radju fit-territorju tagħhom.

Dawk l-atti ta' implimentazzjoni għandhom jiġu adottati skont il-proċedura ta' eżami msemmija fl-Artikolu 118(4).

5.  L-Unjoni għandha, fuq it-talba ta' kwalunkwe Stat Membru affettwat, tipprovdi appoġġ legali, politiku u tekniku sabiex jissolvew kwistjonijiet ta' koordinazzjoni tal-ispektrum tar-radju ma' pajjiżi ġirien tal-Unjoni, inkluż pajjiżi kandidati u pajjiżi li ser jissieħbu, b'tali mod li l-Istati Membri kkonċernati jkunu jistgħu josservaw l-obbligi tagħhom skont il-liġi tal-Unjoni. Fil-forniment ta' tali assistenza, l-Unjoni għandha tippromwovi l-implimentazzjoni tal-politiki tal-Unjoni.

TITOLU III

IMPLIMENTAZZJONI

Artikolu 29

Penali

1.  L-Istati Membri għandhom jistabbilixxu regoli dwar il-penali, inklużi, fejn meħtieġa, multi u penali predeterminati jew perjodiċi mhux kriminali, applikabbli għall-ksur tad-dispożizzjonijiet nazzjonali adottati skont din id-Direttiva jew ta' kull deċiżjoni vinkolanti ▌adottata mill-Kummissjoni, l-awtorità regolatorja nazzjonali jew awtorità kompetenti oħra skont din id-Direttiva, u għandhom jieħdu l-miżuri kollha meħtieġa biex jiżguraw li jiġu implimentati. Fil-limiti tal-liġi ▌ nazzjonali, l-awtoritajiet regolatorji nazzjonali u awtoritajiet kompetenti oħra għandu jkollhom is-setgħa li jimponu dawn il-penali. Il-penali previsti għandhom ikunu adatti, effettivi, proporzjonati u dissważivi. ▌

2.  L-Istati Membri għandhom jipprevedu penali fil-kuntest tal-proċedura msemmija fl-Artikolu 22(3) f'każ biss li impriża jew awtorità pubblika konxjament jew b'negliġenza kbira tipprovdi informazzjoni qarrieqa, żbaljata jew mhux kompluta.

Meta jiġi determinat l-ammont tal-multi jew penali perjodiċi imposti fuq impriża jew awtorità pubblika talli konxjament jew b'negliġenza kbira pprovdew informazzjoni qarrieqa, żbaljata jew mhux kompluta fil-kuntest tal-proċedura msemmija fl-Artikolu 22(3), għandu jitqies, fost oħrajn, jekk l-imġiba tal-impriża jew l-awtorità pubblika kellhiex impatt negattiv fuq il-kompetizzjoni u, b'mod partikolari, jekk, għall-kuntrarju tal-informazzjoni oriġinarjament ipprovduta jew kwalunkwe aġġornament tagħha, l-impriża jew awtorità pubblika applikatx, estendietx jew tejbitx netwe